Вікіпедыя bewiki https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікіпедыя Размовы пра Вікіпедыю Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Партал Размовы пра партал TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk 0 3486 5155198 4640521 2026-06-17T07:34:33Z Autumndancer 168015 /* Тапонім */ +1 5155198 wikitext text/x-wiki {{універсальная картка}} '''Бра́ян''' ({{lang-en|Brian}} ад ірланд., магчыма кельцкага, brigonos высокі, высакародны) — [[Мужчына|мужчынскае]] імя ў англамоўнай, гэльскай культурах, таксама тапонім. == Імя == * [[Браян Дэйвід Джозефсан]], Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1973). * [[Браян Малруні]], 18-ы прэм'ер-міністр Канады * [[Браян Шміт]], амерыканскі астрафізік, лаўрэат Ноблеўскай прэміі па фізіцы == Тапонім == * [[Браян (Агая)]] * [[Браян (Тэхас)]] {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Мужчынскія імёны|Брайан]] mt0trjf0cmela6ue9vgjjx9gf9k2as7 0 15164 5155284 5149437 2026-06-17T11:35:58Z Redaktor GLAM 101782 Higher resolution version of image 5155284 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Міцкевіч}} {{Пісьменнік}} '''Ада́м Берна́рд Міцке́віч''' ({{lang-pl|Adam Bernard Mickiewicz}}; {{ДН|24|12|1798}}, [[фальварак]] [[Сядзіба Міцкевічаў (Завоссе)|Завоссе]] [[Навагрудскі павет (Расійская імперыя)|Навагрудскага павета]] [[Літоўская губерня|Літоўскай губерні]] [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]], цяпер [[Баранавіцкі раён]] [[Брэсцкая вобласць|Брэсцкай вобласці]], [[Беларусь|Беларусі]], у метрыцы месца нараджэння не пазначана — {{ДС|26|11|1855}}, {{МС|Канстанцінопаль|ў Стамбуле|Стамбул}}, [[Асманская імперыя]]) — беларускі<ref>[[Ніна Баршчэўская]]. [http://kamunikat.fontel.net/www/czasopisy/kamunikat/27/05a.htm Адам Міцкевіч і Беларуская мова] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20081012095313/http://kamunikat.fontel.net/www/czasopisy/kamunikat/27/05a.htm |date=12 кастрычніка 2008 }} // Камунікат 2 / 2005 (27)</ref><ref>{{Крыніцы/Мысліцелі і асветнікі Беларусі|[http://slounik.org/157553.html Міцкевіч (Mickiewicz) Адам]|Масляніцына І.}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Adam-Mickiewicz-Polish-poet |title=Adam Mickiewicz {{!}} Biography & Facts {{!}} Britannica|access-date=2019-05-07 |archive-date=2015-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150426214328/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/380179/Adam-Mickiewicz |deadlink=no }}</ref> [[паэт]], [[Публіцыстыка|публіцыст]], у тым ліку [[палітыка|палітычны]], [[Асветніцтва|асветнік]], дзеяч нацыянальна-вызваленчага польскага руху, сябар [[Таварыства філаматаў]]. Вядомы перадусім сваімі [[балада]]мі, паэтычнымі апавяданнямі: драмай «[[Дзяды (паэма)|Дзяды]]» і паэтычнай эпапэяй «[[Пан Тадэвуш]]», якая прызнаная апошнім вялікім [[эпас]]ам [[шляхта|шляхецкай]] культуры. Сярод іншых уплывовых твораў Міцкевіча вылучаюцца паэмы «[[Конрад Валенрод (паэма)|Конрад Валенрод]]» і «[[Гражына (паэма)|Гражына]]». За антыўрадавую палітычную дзейнасць Адам Міцкевіч правёў у ссылцы ў цэнтральнай [[Расія|Расіі]] пяць гадоў, пакінуў [[Расійская імперыя|Расійскую імперыю]] ў 1829 годзе і правёў рэшту свайго жыцця ў выгнанні, першапачаткова асеўшы ў [[Рым]]е, затым перабраўшыся ў [[Парыж]], дзе ён стаў [[прафесар]]ам [[Славяне|славянскай]] літаратуры ў «[[Калеж дэ Франс]]». У Парыжы сустракаўся з [[Фрыдэрык Шапен|Фрыдэрыкам Шапенам]]. Памёр у [[Канстанцінопаль|Канстанцінопалі]], куды прыехаў аказваць дапамогу ў арганізацыі польскіх войскаў для барацьбы з Расійскай імперыяй у [[Крымская вайна|Крымскай вайне]]. Яго парэшткі пазней былі перавезеныя ў [[Вавель]]скі сабор у [[Кракаў|Кракаве]]. == Паходжанне == Бацька пісьменніка выводзіў сябе са [[шляхта|шляхецкага]] роду Рымвідаў-Міцкевічаў герба «Порай», заснавальнікам якога нібыта быў літоўскі баярын Рымвід. Сам Міцкевіч пісаў пра баярына Рымвіда ў сваёй «[[Гражына (паэма)|Гражыне]]». Аднак дваранства Рымвідаў-Міцкевічаў не было зацверджана ў [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]], бо яму не ставала слушных доказаў<ref>Рыбчонак С.А….</ref><ref>Syrokomla-Bułhak A…. S.185.</ref>. У адрозненне ад роду Рымвід-Міцкевічаў з Міншчыны, якія ў дакументах заўсёды пазначалі прыдомак, продкі паэта ніколі гэтага не рабілі, бо імаверна ніяк не былі звязаны з гэтым родам сваяцтвам. Паводле некаторых даследчыкаў, бацька паэта паходзіў з заможнага беларускага сялянства<ref>[http://www.petergen.com/krukowski/hrick.htm Анатолий ГРИЦКЕВИЧ: «Белорусский шляхтич — значит благородный, свободный, вольный!»]</ref>, што таксама памылка. Пра жыццё шляхетнага прадзеда Адама — Яна Міцкевіча, у Наваградскім ваяводстве вядома з 1720-х гадоў, ён быў жанаты з уніяткай Мар’янай Лешчылоўскай. Дзед паэта — Якуб Міцкевіч, ажаніўся з Тадорай Пенкальскай, яна была кальвінскага веравызнання<ref>{{Артыкул|спасылка=https://www.academia.edu/37462131/%D0%97_%D0%AE%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%9A%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%96%D1%86%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%B0_%D1%81%D1%8F%D0%BC%D1%96_%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%9C%D1%96%D1%86%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87%D0%B0_%D0%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%B2%D1%96%D0%BA_%D0%A6%D1%8D%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D1%96%D1%85_%D0%A1%D1%82%D1%83%D0%B4%D1%8B%D1%8F%D1%9E_3|аўтар=[[Зміцер Юркевіч]]|загаловак=Крыніцы да радавода сям'і Адама Міцкевіча|год=2017|выданне=Гадавік цэнтра беларускіх студыяў|нумар=3}}</ref>. Маці паэта — [[Барбара Міцкевіч|Барбара]], і яе сястра-блізніца Марыяна, нарадзіліся ў 1768 годзе<ref>[[Сяргей Рыбчонак]]. [https://www.academia.edu/35854180/%D0%A0%D1%8B%D0%B1%D1%87%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BA_%D0%A1._%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D0%B4_%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%9C%D1%96%D1%86%D0%BA%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87%D0%B0_%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8B%D1%8F_%D1%84%D0%B0%D0%BA%D1%82%D1%8B_%D1%96_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%8F_%D0%B7%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D0%B4%D0%BA%D1%96_Rocznik_Polskiego_Towarzystwa_Heraldycznego_nowej_serii_Red._S.G%C3%B3rzy%C5%84ski_T._XI_XXII_._Warszawa_DIG_2012._S.61-74 Рыбчонак С. Радавод Адама Міцкевіча: новыя факты і старыя загадкі // Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego nowej serii / Red. S.Górzyński / T. XI (XXII). — Warszawa: DIG, 2012. — S.61-74.].</ref><ref>[https://bel.sputnik.by/heritage/20180202/1033394645/metrychy-zapis-ab-hrosce-adama-mickevicha-cyaper-u-minsku.html]</ref>, паходзілі з роду Маеўскіх герба «Стары конь», вядомага ў Наваградскім ваяводстве з сярэдзіны XVII ст. Яе бацькі — Матэвуш Маеўскі, пад канец жыцця быў эканомам у маёнтку [[Чомбраў]], які належаў Вузлоўскім, і Кацярына-Ганна з Арэшкаў, дачка наваградскага ротмістра Юзафа Арэшкі. Першым вядомым продкам Адама Міцкевіча з роду Маеўскіх лічаць Казіміра Маеўскага, які ў 1650 годзе валодаў фальваркам Бердаўка. Памылковая гіпотэза паходжання [[Барбара Міцкевіч|Барбары Маеўскай]] ад паслядоўнікаў Якуба Франка папулярызуецца публіцыстамі яўрэйскага паходжання. Ахрышчаны ў [[Фарны касцёл Праабражэння Гасподняга (Навагрудак)|Навагрудскім фарным касцёле]] 12 лютага 1799 года. == Біяграфія == [[Файл:Zaosie home of Mickiwiecz.jpg|thumb|right|250px|''[[Напалеон Орда]]''. Двор Міцкевічаў у Завоссі.]] [[Файл:Mickiewicz House.jpg|thumb|right|250px|[[Дом-музей Адама Міцкевіча|Дом-музей Міцкевіча]] ў Навагрудку.]] === Раннія гады === Атрымаўшы адукацыю ў Навагрудскай [[Дамініканцы|дамініканскай]] школе (1807—1815), паступіў у [[Віленскі ўніверсітэт]] (1815). З 1817 года ўдзельнічаў у стварэнні і дзейнасці патрыятычных моладзевых гурткоў [[Таварыства філаматаў|філаматаў]] і [[Таварыства філарэтаў|філарэтаў]], напісаў праграмныя вершы («[[Ода да маладосці]]», 1820, і іншыя). Па заканчэнні ўніверсітэта служыў настаўнікам у [[Каўнас|Коўна]] (1819—1823). У кастрычніку 1823 года арыштаваны ў [[Вільнюс|Вільні]] па раздутай [[Мікалай Мікалаевіч Навасільцаў|М. М. Навасільцавым]] справе філаматаў і заключаны ў турму, у памяшканнях былога базыльянскага манастыра Святой Тройцы, дзе правёў некалькі месяцаў. У красавіку 1824 года быў выпушчаны з турмы на парукі. У кастрычніку 1824 года высланы ў выгнанне з Літвы. Да 1829 года ў ссылцы ў Расіі: у [[Санкт-Пецярбург|Санкт-Пецярбургу]], у лютым-сакавіку 1825 — [[Адэса|Адэсе]], з выездам у [[Крым]], са снежня 1825 — [[Масква|Маскве]] (дзе няўдала спрабаваў ажаніцца з Каралінай Яніш, будучай паэтэсай і перакладчыцай {{нп5|Караліна Карлаўна Паўлава|Каралінай Паўлавай|ru|Павлова, Каролина Карловна}}), з лістапада 1827 года зноў Пецярбург. У Расіі зблізіўся з удзельнікамі [[Дзекабрысты|дзекабрысцкага руху]] ([[Кандрат Фёдаравіч Рылееў|К. Ф. Рылееў]], [[Аляксандр Аляксандравіч Бястужаў|А. А. Бястужаў]]), са значнымі рускімі пісьменнікамі і паэтамі ([[Аляксандр Сяргеевіч Пушкін|А. С. Пушкін]], [[Антон Антонавіч Дэльвіг|А. А. Дэльвіг]], {{нп5|Іван Васілевіч Кірэеўскі|І. В. Кірэеўскі|ru|Киреевский, Иван Васильевич}}, браты {{нп5|Ксенафонт Аляксеевіч Палявой|Ксенафонт|ru|Полевой, Ксенофонт Алексеевич}} і {{нп5|Мікалай Аляксеевіч Палявой|Мікалай Палявыя|ru|Полевой, Николай Алексеевич}}, {{нп5|Дзмітрый Уладзіміравіч Венявіцінаў|Д. У. Венявіцінаў|ru|Веневитинов, Дмитрий Владимирович}}, [[Яўген Абрамавіч Баратынскі|Я. А. Баратынскі]]), з бібліёграфам і знакамітым аўтарам эпіграм {{нп5|Сяргей Аляксандравіч Сабалеўскі|С. А. Сабалеўскім|ru|Соболевский, Сергей Александрович}}, таксама сябраваў з паэтам [[Адольф Міхайлавіч Янушкевіч|Адольфам Янушкевічам]]. Асабліва блізкія сяброўскія адносіны звязалі Міцкевіча з паэтам і журналістам князем [[Пётр Андрэевіч Вяземскі|Пятром Андрэевічам Вяземскім]], які стаў першым перакладчыкам на рускую мову «{{нп5|Крымскія санеты|Крымскіх санетаў|pl|Sonety krymskie}}»<ref>Т. Липич, В. Липич, Романтизм в русско-польском диалоге культур первой половины XIX века // Rocznik Instytutu Polsko-Rosyjskiego=Ежегодник Русско-польского института, No 1 (2) 2012</ref>. === Эміграцыя === [[Файл:Adam Mickiewicz and Antoni Edward Odyniec on Vesuvius (95345571).jpg|thumb|left|''[[Міхал Эльвіра Андрыёлі|М. Андрыёлі]]''. [[Антон Адынец|Адынец]] і Міцкевіч на [[Вулкан Везувій|Везувіі]], 1895.]] У маі 1829 года пакінуў Расію раней за падпісанне царом загаду пра забарону выезду. Жыў у Рыме, Швейцарыі. Атрымаўшы ў 1831 годзе вестку пра [[Паўстанне 1830—1831 гадоў|паўстанне]], спрабаваў выехаць на радзіму, на некалькі месяцаў затрымаўся ў [[Дрэздэн]]е, а ўжо ў Познані даведаўся пра паражэнне паўстання. З 1832 года ў Парыжы, супрацоўнічаў з дзеячамі польскай і літоўска-беларускай эміграцыі, займаўся палітычнай публіцыстыкай. Разам з [[Іаахім Лялевель|Іаахімам Лялевелем]] адзін з лідараў дэмакратычнага крыла эміграцыі з тэрыторыі Рэчы Паспалітай. З 2 снежня 1832 — намеснік старшыні [[Таварыства літоўскіх і рускіх зямель]], у якім 24 верасня 1832 года выбраны кіраўніком гістарычна-літаратурнай секцыі<ref>Швед, В. Таварыства літоўскіх і рускіх зямель / Вячаслаў Швед // {{Крыніцы/ЭГБ|6-1}} — С. 492.</ref>. Рэдагаваў часопіс «{{нп5|Pielgrzym Polski||pl|Pielgrzym Polski}}». У снежні 1838 года здзейсніў спробу самагубства з прычыны разладу ў сям'і і псіхічнай хваробы жонкі [[Цэліна Шыманоўская|Цэліны]]. У 1839—1840 гадах прафесар [[Лазанскі ўніверсітэт|Лазанскага ўніверсітэта]], выкладаў; з 1840 года ўзначальваў кафедру славянскіх літаратур у [[Калеж дэ Франс]] у Парыжы, стаў першым прафесарам славянскай славеснасці ў гэтай установе. У лекцыях даў высокую ацэнку «дыялекту Белай Русі» і яе фальклору, на якія стала абапіраўся ў мастацкай творчасці, а таксама іншым усходне-славянскім мовам, якія называў дыялектамі «маскоўска-рускай мовы». Цытату Міцкевіча часта прыводзяць у дэзідэратычным перакладзе [[Кастусь Цвірка|Кастуся Цвіркі]], дзе замест «дыялекту Белай Русі» фігуруе анахранізм «беларуская мова», што не адпавядае арыгіналу<ref name="Культуралогія">Культуралогія: Энцыклапедычны даведнік. Менск: Беларуская Энцыклапедыя, 2003. ISBN 985-11-0277-6</ref><ref>{{Артыкул|спасылка=https://www.bibliotekarzpodlaski.pl/index.php/bp/article/view/769|аўтар=[[Жанна Некрашэвіч-Кароткая]]|загаловак=Хрэстаматыя па старабеларускай літаратуры пад рэдакцыяй Галіны Тварановіч у кантэксце праблемы беларускага літаратурнага канона|год=2023-06-07|мова=be|выданне=Bibliotekarz Podlaski|том=58|выпуск=1|старонкі=27–42|issn=2544-8900|doi=10.36770/bp.769}}</ref>: {{цытата|Маскоўска-руская мова падзяляецца на тры дыялекты. Паўднёвы дыялект Расіі, маларускі, на якім размаўляюць каля дзесяці мільёнаў чалавек, без сумневу, з’яўляецца самым музычным, самым паэтычным і мілагучным, але ён ніколі не быў дастаткова развіты, каб стаць літаратурнай мовай. Дыялект Белай Русі, які называюць рускім або літоўска-рускім, таксама налічвае каля дзесяці мільёнаў носьбітаў. Гэта самы багаты і чысты дыялект, яго развівалі здаўна: вялікія князі Літвы карысталіся ім у сваіх дыпламатычных зносінах калі Літоўскае княства было незалежным. Дыялект Вялікай Русі, на якім таксама гаворыць такая ж колькасць людзей, як і на іншых двух, калі выключыць вельмі адрозны фіна-маскоўскі дыялект — вельмі багаты і чысты, аднак ён не мае ні велічы, ні прастаты літоўска-рускага дыялекту, ні гарманічнасці маларускага...<ref>{{Кніга |аўтар=A. Mickiewicz |загаловак=Pisma, wydanie zupełne, tom XVIII, Cours de la littérature slave, professé à Collège de France, vol. II - Histoire politique et littéraire (1841-1842) |выдавецтва=Drukarnia L. Martinet |год=1860 |месца=Парыж |старонкі=428—429 }}</ref>{{oq|fr|La langue moscowito-russe se divise en trois dialectes. Celui du midi de la Russie, le petit russien, qui est parlé par 10 millions d'hommes à peu près, est sans contredit le plus musical, le plus poétique et le plus sonore; mais il n’a jamais été assez développé pour pouvoir servir de langue littéraire. Le dialecte de la Russie blanche, que l'on appelle russien ou lithuano‑russien, est parlé par aussi à peu près par 10 millions d'hommes: c’est le dialecte le plus riche et le plus pur; il a été anciennement cultivé; les grands-ducs de Lithuanie s’en servaient dans leurs dépèches diplomatiques du temps de l'indépendance du duché de Lithuanie. Le dialecte de la Grande-Russie, qui est parlé aussi par le même nombre d’hommes que les deux autres, si l’on excepte le dialecte finno-moskowite, qui en diffère beaucoup, est très riche et pur; mais il n’a pas la magnificence, et la naïveté du dialecte lithuano-russien, ni l’harmonie du petit-russien...}}}} У 1841 годзе трапіў пад уплыў прапаведніка польскага {{нп5|месіянства||ru|Мессианизм}} [[Андрэй Тавянскі|Андрэя Тавянскага]]. За прапаганду тавянізму французскі ўрад у 1845 годзе адхіліў Міцкевіча ад чытання лекцый. У 1848 годзе падчас рэвалюцыі стварыў у Італіі [[Легіёны польскія|польскі легіён]]. З 1849 годзе зноў у Парыжы, рэдагаваў газету «{{нп5|La Tribune des Peuples||en|La Tribune des Peuples}}». У 1852 годзе адпраўлены ў адстаўку разам з [[Жуль Мішле|Жулем Мішле]] і {{нп5|Эдгар Кінэ|Эдгарам Кінэ|ru|Кинэ, Эдгар}}, стаў бібліятэкарам Арсенала. У красавіку 1855 года Міцкевіч аўдавеў і ўжо восенню 1855 года з’ехаў у [[Канстанцінопаль]], меў намер арганізаваць новы польскі, а таксама яўрэйскі легіён [[Крымская вайна|для дапамогі французам і англічанам у вайне з Расіяй]]. Міцкевіч ствараў атрады з ураджэнцаў Рэчы Паспалітай для змагання з Расіяй. === Смерць і пахаванне === Памёр у Стамбуле 26 лістапада 1855 года падчас эпідэміі халеры. Перад смерцю сказаў свайму сябру Служальскаму, калі той спытаўся, ці не хоча ён што-небудзь перадаць дзецям: «Няхай любяць адно аднаго», — і праз некалькі хвілін дадаў ледзь чутным шэптам: «Заўсёды!». Многія біёграфы мяркуюць, што смерць Міцкевіча была вынікам палітычных інтрыг. Цела паэта перавезлі ў Парыж і пахавалі на могілках {{нп5|Могілкі Манмарансі|Манмарансі|pl|Cmentarz Les Champeaux w Montmorency}}. У 1890 годзе перазахавалі ў [[Сабор Святых Станіслава і Вацлава|Саборы Святых Станіслава і Вацлава]] на [[Вавель|Вавелі]] ў [[Кракаў|Кракаве]]. == Асабістае жыццё == [[Файл:Pożegnanie Mickiewicza z Marylą.jpg|thumb|справа|''Томаш Лосік''. Развітанне Адама Міцкевіча з Марыляй Верашчакай, 1889.]] Летам 1820 года<ref>''Tomasz Krzywicki''. Adam poznaje Marylę // [https://books.google.by/books?id=3Eedyf3LEE4C&pg=PA164&lpg=PA164&dq=Adam+Mickiewicz+przyjecha%C5%82+do+Iszko%C5%82dzi+w+roku+1820.&source=bl&ots=md5ZjmSOXi&sig=ACfU3U0LPRVurOfjeglhhHFyOfparyHMLQ&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwj8jMiT26TpAhXC16QKHevsCe4Q6AEwAHoECAoQAQ#v=onepage&q=Adam%20Mickiewicz%20przyjecha%C5%82%20do%20Iszko%C5%82dzi%20w%20roku%201820.&f=false Szlakiem Adama Mickiewicza po Nowogródczyźnie, Wilnie i Kownie]. — Rewasz. — Pruszków, 2006. — S.164—165</ref> Адам Міцкевіч прыехаў разам з [[Тамаш Зан|Тамашам Занам]] у Туганавічы, дзе і пачалося ўзаемнае закаханне з [[Марыля Верашчака|Марыляй Верашчакай]] (стрыечнай сястрой [[Ігнат Дамейка|Ігнацыя Дамейкі]], траюраднай сястрой [[Тадэвуш Рэйтан|Тадэвуша Рэйтана]] і [[Тадэвуш Касцюшка|Тадэвуша Касцюшкі]]). Але каханне было няспраўджальнае і няшчаснае. Тым часам Марыля Верашчака была ўжо заручана з графам Ваўжынцам Путкамерам герба «Бражаціцы», з якім узяла шлюб у 1821 годзе і жыла ў маёнтку ў [[Больцінікі|Больцініках]]. У жніўні 1821 года на імяніны каханай Міцкевіча напісаў баладу «[[Свіцязянка]]». Марылі быў адрасаваны верш «Да М***», згаданы ў «Баладах і рамансах» і ў IV частцы «[[Дзяды (паэма)|Дзядоў]]»<ref>[[З. Ю. Юркевіч]]. [https://ecology.basnet.by/Domeiko215/sbornik_Domeyko215.pdf Продкі Ігната Дамейкі па кудзелі: новыя архіўныя здабыткі]{{Недаступная спасылка}}</ref>. У 1834 годзе ажаніўся з [[Цэліна Шыманоўская|Цэлінай Шыманоўскай]], у шлюбе нарадзілася шасцёра дзяцей — дочкі Марыя і Хелена, сыны [[Уладзіслаў Міцкевіч|Уладзіслаў]] (1838—1926) — вядомы дзеяч польскай эміграцыі, Юзаф (1850—1938), Аляксандр і Ян. == Творчасць == [[Файл:Autograph-AdamMickiewicz.png|thumb|Аўтограф.]] [[Файл:Mickiewicz - rekopis Ody do mlodosci.jpg|thumb|«[[Ода да маладосці]]», рукапіс (1820).]] [[Файл:Pan Tadeusz - title page 1834 (93691847) (cropped).jpg|thumb|Тытульная старонка першага выдання паэмы «[[Пан Тадэвуш]]» (1834).]] Першы верш «{{нп5|Гарадская зіма||pl|Zima miejska}}» апублікаваны ў 1818 годзе ў віленскай газеце [[Tygodnik Wileński]]. Віленска-ковенскі перыяд адметны выхадам 2 кніг «Вершаваных твораў» Адама Міцкевіча. Выдадзены [[Юзаф Завадскі|Юзафам Завадскім]] першы вершаваны зборнік «Паэзія» ({{lang-pl|«Poezje»}}, т. 1, [[Вільнюс|Вільна]], 1822) уключаў «{{нп5|Балады і рамансы (Зборнік)|Балады і рамансы|pl|Ballady i romanse}}» і прадмову «Аб рамантычнай паэзіі» ({{lang-pl|«O poezji romantycznej»}}), стаў маніфестам рамантычнага кірунку ў польскай літаратуры. У другі том «Паэзіі» (1823) увайшлі рамантычная ліраэпічная паэма «[[Гражына (паэма)|Гражына]]» і часткі 2 і 4 драматычнай паэмы «[[Дзяды (паэма)|Дзяды]]». У Расіі выйшла кніга «Санеты» (1826), якая ўключыла цыкл «{{нп5|Крымскія санеты|Крымскіх санетаў|pl|Sonety krymskie}}» з вобразам героя-пілігрыма, які сумуе пра пакінутую радзіму, і новымі для польскай паэзіі ўсходнімі матывамі. Сярод твораў гэтых зборнікаў сусветна вядомыя «Люблю я!», «[[Рамантычнасць, Міцкевіч|Рамантычнасць]]», «Свіцязь», «Рыбка», сюжэты якіх падказаны беларускімі народнымі паданнямі і песнямі. У перыяд настаўніцтва Міцкевіч пакахаў прыгажуню [[Марыля Верашчака|Марылю Верашчаку]], з якой пазнаёміўся ў 1818 г. у час летніх вакацый, калі гасцяваў у маёнтку Туганавічы непадалёк ад Навагрудка. У той час Марыля была сасватана за [[Ваўжынец Путкамер (1794—1850)|графа Путкамера]], за якога выйшла замуж у 1821 г. Самыя пяшчотныя лірычныя вершы паэт прысвяціў Марылі. Са з’яўленнем гэтых твораў постаць Міцкевіча ў польскай літаратуры выйшла на першы план, а [[Вільня]] стала новым цэнтрам літаратурнага жыцця. «Балады і рамансы» сведчылі пра пачатак новага мастацкага кірунку — [[рамантызм]]у, асноўныя прынцыпы народнасці і нацыянальнай самабытнасці якога Адам Міцкевіч сфармуляваў у літаратурным маніфесце «Пра паэзію рамантычную». Творы знаменавалі перавагу пачуццёвага светаўспрымання над рацыяналістычна-асветніцкім (новая эстэтыка праграмна зафіксавана ў баладзе «[[Рамантычнасць, Міцкевіч|Рамантычнасць]]», 1821), грунтаваліся на беларускім гістарычным і фальклорным матэрыяле. Паэма «[[Гражына (паэма)|Гражына]]» прысвечана гераічнай барацьбе супраць крыжакоў і прасякнута патрыятычным пафасам, а ў аснове сюжэта паэмы «Дзяды» — старажытнабеларускі язычніцкі [[Дзяды|абрад памінання продкаў]]. Ужо ў ранняй «філамацкай» творчасці Адама Міцкевіча знайшлі адлюстраванне яго грамадска-палітычныя погляды на гісторыю і лёс роднага края, ролю нацыянальна-вызваленчай барацьбы ў гістарычным працэсе. У паэме «Мешка, князь Навагрудка» (1817) створаны рамантычны вобраз жанчыны-патрыёткі і ваяводы Парая, гатовых на самаахвярнае змаганне дзеля вызвалення айчыны. Гэта стала асноўнай тэмай усёй яго творчасці. У вершах «Ужо з пагодных нябёс…», «{{нп5|Картофля||pl|Kartofla}}» выказваў пачуццё замілаванасці і любові да роднага края, заклікаў маладых людзей да ахвярнасці і адвагі ў імя свайго патрыятычнага абавязку. Вершы ковенскага перыяду (1819—23) «Песня Адама», «{{нп5|Песня філарэтаў||pl|Pieśń filaretów}}», «[[Ода да маладосці]]» сталі агульнапрызнанымі сімваламі філамацкага руху, у якіх нацыянальна-вызваленчы пафас спалучаецца з роздумам паэта пра лёс усяго чалавецтва. У перыяд расійскай ссылкі напісаў «Санеты» (1826) і паэму «[[Конрад Валенрод (паэма)|Конрад Валенрод]]» (1828). «Санеты», што складаюцца з адэскага і крымскага цыклаў, напоўнены глыбінёй душэўных перажыванняў, настальгічных патрыятычных пачуццяў і лічацца шэдэўрам сусветнай літаратуры. У іх паэтычнае майстэрства Адама Міцкевіча дасягнула надзвычайнай віртуознасці. У сюжэце паэмы «Конрад Валенрод» выкарыстаны матывы гістарычнага змагання старажытных ліцвінаў супраць крыжакоў. У эмігранцкі перыяд дзейнасці ў Дрэздэне Адам Міцкевіч пад уплывам [[Паўстанне 1830—1831 гадоў|паўстання 1830—31]] і яго паражэння напісаў лепшыя свае вершы «Смерць палкоўніка», «{{нп5|Рэдут Ардона||pl|Reduta Ordona}}», а таксама 3-ю частку драматычнай паэмы «Дзяды» (1832), дзе апяваў гераізм і ахвярнасць свайго народа, што ў чарговы раз паўстаў на змаганне за свабоду, супраць самадзяржаўнай тыраніі. У [[Парыж]]ы ён стварыў знакамітыя «{{нп5|Кнігі польскага народа і польскага пілігрымства||pl|Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego}}» (1832), дзе ў стылі біблейскіх прарокаў выказаў веру ў вызваленне народа, што стане сімвалам і прадвеснікам свабоды ўсіх еўрапейскіх народаў. Тут завершаны і надрукаваны самы значны мастацкі твор А. Міцкевіча, вялікая нацыянальная эпапея — паэма «[[Пан Тадэвуш]]» (1834). У ёй маляўніча і яскрава раскрыты характэрны ўклад жыцця і побыту мясцовай шляхты, дадзены шырокая панарама народнага жыцця на Беларусі пачатку ХІХ стагоддзя, яркія пейзажы Навагрудчыны і [[Налібоцкая пушча|Налібоцкай пушчы]]. Мастацкая спадчына Адама Міцкевіча завяршаецца невялікім {{нп5|Лірыка лазанская|цыклам «лазанскай» лірыкі|pl|Liryki lozańskie}} («Над вадою вялікай і чыстай», «Паліліся мае слёзы» і інш.), дзе ў філасофска-элегічным ключы выяўлены матывы настальгічнага смутку і выгнанніцтва. Выхаваўчае і пазнавальнае значэнне мелі яго лекцыі па гісторыі славянскіх літаратур. Многія творы Міцкевіча сталі агульнапрынятымі сімваламі вызваленчага руху на тэрыторыі былой Рэчы Паспалітай, «[[Ода да маладосці]]» была ўспрынята як маніфест паўстання 1830—1831. Пасля напісання ў віленска-ковенскі перыяд паэм «Гражына» і «Дзяды» постаць Міцкевіча выйшла на першы план у польскамоўнай літаратуры. == Мова Міцкевіча == [[Файл:Патрэт Адама Міцкевіча.jpg|thumb|''[[Іван Фаміч Хруцкі|І. Хруцкі]]''. «Партрэт Адама Міцкевіча». 1850-я гг.]] Мова Адама Міцкевіча з’яўляецца ў вялікай ступені мовай [[шляхта|шляхты]]<ref name=ref1>{{Кніга |аўтар = [[Станіслаў Іосіфавіч Станкевіч|Станіслаў Станкевіч]]. |частка = Мова Міцкевіча |загаловак = Беларускія элементы ў польскай рамантычнай паэзіі |арыгінал = Pierwiastki białoruskie w polskiej poezji romantycznej |адказны = [[Валерый Булгакаў|Валер Булгакаў]] |выданне = 1-е выд |месца = Вільня: Інстытут беларусістыкі; Беласток: Беларускае гістарычнае таварыства |год = 2010 |старонкі = 144 |старонак = 211 |isbn = 83-60456-21-6 }} </ref> ў [[Беларусь|Беларусі]] і [[Літва|Літве]], да якой належаў сам паэт і якая з пункту гледжання граматычнай сістэмы і лексічных рэсурсаў мае ў сабе мноства беларускіх элементаў, якія ўзыходзяць да мясцовых беларускіх гаворак<ref>{{Кніга |аўтар = Bitsch K. |загаловак = Język polski w Wileńszczyźnie |выдавецтва = Przegląd Współczesny |год = Styczeń-marzec 1925 |старонкі = 29 і 32 }} </ref>. У сваёй творчасці правінцыялізм паэт уводзіў мэтанакіравана, тым самым падкрэсліваючы сваю лакальную асаблівасць. Доктар філалагічных навук і прафесар [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|БДУ]] Мікалай Хаўстовіч адзначае, што мову сваіх твораў Міцкевіч называў польскай, зрэдку — «літвінскай»<ref>{{Кніга |аўтар = [[Мікалай Валянцінавіч Хаўстовіч|М. Хаўстовіч]]. |частка = Наш Міцкевіч |загаловак = XIX стагоддзе: Навукова-літаратурны альманах |месца = Мн. |выданне = Кн. першая |выдавецтва = БДУ |год = 2000. |старонкі = 3 |старонак = 214 }}</ref>. Многія навукоўцы, як гісторыкі літаратуры, так і мовазнаўцы згаджаюцца з тым, што складана казаць пра мову паэта як пра мастацкі сродак, пакуль не будзе вывучаны аб’ём і характар яго правінцыялізмаў<ref name=ref1/>. Прафесар [[Універсітэт імя Адама Міцкевіча|Універсітэта імя Адама Міцкевіча]] {{нп5|Станіслаў Дабжыцкі||pl|Stanisław Dobrzycki}} ў сваёй працы «Некалькі назіранняў за мовай Міцкевіча» зарэгістраваў шматлікія моўныя факты, якія сустракаюцца ў творах Міцкевіча, якія выходзяць за межы літаратурнай польскай мовы<ref>{{Кніга |аўтар = {{нп5|Станіслаў Дабжыцкі|Dobrzycki St.|pl|Stanisław Dobrzycki}} |загаловак = Kilka spostrzeżeń nad Językiem Mickiewicza |год = 1911 |выдавецтва = Prace Filologiczne |том = VII }} </ref>. У 1936 годзе літаратуразнавец і доктар філасофіі польскай і славянскай літаратуры [[Віленскі ўніверсітэт|Віленскага ўніверсітэта]] [[Станіслаў Іосіфавіч Станкевіч|Станіслаў Станкевіч]] у сваёй працы «Pierwiastki białoruskie w polskiej poezji romantycznej» праграмна падсумаваў адметныя рысы ў сферы [[Фанетыка|фанетыкі]], [[Марфалогія мовы|марфалогіі]], [[Сінтаксіс мовы|сінтаксісу]] і асаблівасці [[Граматычная катэгорыя|граматычных катэгорый]] [[Граматычны род|роду]] і [[Граматычны лік|ліку]] мовы Адама Міцкевіча ў яго вершаваных творах і [[Таварыства філаматаў|філамацкай]] карэспандэнцыі паэта. == Ацэнкі == [[Язэп Лёсік]] крытычна адгукаўся аб ягонай творчасці: «Міцкевіч і Сыракомля былі беларусы і ведалі, што яны беларусы, але калі яны гаварылі і пісалі па-польску, то ўся праца іх пайшла на багацце і пыху польскага народу. „Хто любіць Айца Нябеснага, а бліжняга свайго ненавідзіць, — сказаў Хрыстос, — той кажа няпраўду“. Хто любіць свой край, а культуру яго не прымае, той лжэц — скажам мы ад сябе».<ref>[[s:Родная мова і яе значэнне|«Вольная Беларусь», № 6-8. — 24 лютага, 3, 10 сакавіка 1918 г.]]</ref> Пазней беларускімі літаратарамі Адам Міцкевіч вызнаецца за аднаго з пачынальнікаў новай беларускай літаратуры<ref>[[Адам Мальдзіс]]. Зямля Навагрудская, краю мой родны… // Адам Міцкевіч і Беларусь = Adam Mickiewicz a Białoruś / Уклад. В. Грышкевіч, навук. рэд. А. Мальдзіс, Т. Нягодзіш. — Мн.: ННАЦ імя Ф.Скарыны, 1997. С. 6</ref>, беларускага польскамоўнага паэта<ref>[http://slounik.org/154374.html Міцкевіч Адам] // Літаратура/Культуралогія: Энцыклапедычны даведнік. Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2003</ref>. == Ушанаванне памяці == [[Файл:Viale Adamo Mickievicz.jpg|thumb|злева|Вуліца Адама Міцкевіча ў [[Рым]]е]] У Навагрудку насыпаны [[Курган Бессмяротнасці Адама Міцкевіча]] і створаны [[Дом-музей Адама Міцкевіча]]; яго імем названы вуліцы ў Навагрудку, Гродне, Карэлічах, Лідзе, Ашмянах, Дзятлаве, Воранава, Брэсце, Баранавічах і інш. У Мінску ў [[Касцёл Святога Сымона і Святой Алены|Касцёле Святога Сымона і Святой Алены]] ў 1998 годзе была адроджана бібліятэка Міцкевіча, заснаваная ў 1908 годзе<ref>[https://chyrvony.by/parafii/biblijateka/27-biblijateka.html Бібліятэка А. Міцкевіча]{{Недаступная спасылка}}</ref>. Помнікі і бюсты Міцкевічу ўстаноўлены ў шмат якіх гарадах [[Польшча|Польшчы]], [[Беларусь|Беларусі]], Літвы і іншых краін. У 2015—2019 гадах імя Адама Міцкевіча па памылцы насіла [[Вуліца Яўгена Міцкевіча (Рэчыца)|вуліца]] ў [[Рэчыца|Рэчыцы]], першапачатковая названая ў гонар савецкага разведчыка [[Яўген Пятровіч Міцкевіч|Яўгена Міцкевіча]]<ref>[https://nn.by/?c=ar&i=228359 Рэчыцкія ўлады патлумачылі, у чым прыкол з перайменаваннем вуліцы Адама Міцкевіча]</ref>. Ёсць [[Помнік Адаму Міцкевічу (Парыж)|помнік Адаму Міцкевічу ў Парыжы]]. У Баранавіцкім раёне ў гонар паэта праводзіцца літаратурна-музычны фестываль «Восень у Завоссі».<ref>{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://nashkraj.by/news/kultura/fotoreportazh-literaturno-muzykalnyy-festival-vosen-u-zavossi-v-baranovichskom-rayone/|title=Фоторепортаж. Литературно-музыкальный фестиваль «Восень у Завоссі» в Барановичском районе|website=nashkraj.by|access-date=2024-03-11}}</ref> Імя паэта носяць астэроід галоўнага пояса астэроідаў [[5889 Міцкевіч]] і [[Міцкевіч (кратар)|кратар]] на [[Планета Меркурый|Меркурыі]]. На [[IX конкурс імя Ежы Гедройца|IX-м конкурсе імя]] [[Ежы Гедройц]]а (вынікі падведзены ў Мінску 31 сакавіка 2009 года) фільм [[Алег Вацлававіч Лукашэвіч|Алега Лукашэвіча]] «[[Эпоха Адама Міцкевіча]]» ганараваны [[Дыплом з адзнакай|Дыпломам з адзнакай]]<ref>[http://news.tut.by/culture/133476.html Фильм «Эпоха Адама Мицкевича» удостоен Диплома с отличием на IX конкурсе имени Гедройца] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090825235212/http://news.tut.by/culture/133476.html |date=25 жніўня 2009 }} {{ref-ru}}</ref>. У доме ў [[Стамбул]]е, дзе жыў і памёр паэт, у 1955 годзе [[Музей Адама Міцкевіча (Стамбул)|адкрыты музей]]. == Бібліяграфія == [[Файл:Adam Mickievič stamp.jpg|thumb|Адам Міцкевіч на [[паштовая марка|паштовай марцы]] [[Беларусь|Беларусі]].]] * Dzieła. T. 1-16. Warszawa, 1955; == Пераклады == [[Файл:Adam Mickiewicz by Józef Oleszkiewicz.jpg|міні|''[[Іосіф Іванавіч Аляшкевіч|І. Аляшкевіч]]''. «Партрэт А. Міцкевіча». 1828.]] Сярод перакладчыкаў на [[беларуская мова|беларускую мову]] — [[Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|В. Дунін-Марцінкевіч]], [[Аляксандр Карлавіч Ельскі|Аляксандр Ельскі]], [[Янка Купала]], [[Браніслаў Адамавіч Тарашкевіч|Б. А. Тарашкевіч]], [[Пятро Бітэль]], [[Язэп Семяжон]], [[Максім Лужанін]], [[Рыгор Іванавіч Барадулін|Рыгор Барадулін]], [[Серж Мінскевіч]], [[Кастусь Цвірка]], [[Міхась Скобла]], [[Ірына Эрнстаўна Багдановіч|Ірына Багдановіч]], [[Анатоль Аляксандравіч Брусевіч|Анатоль Брусевіч]]. Ёсць тры поўныя пераклады «Пана Тадэвуша» на беларускую мову. На [[літоўская мова|літоўскую мову]] Міцкевіча перакладалі [[Эдвард Якуб Даўкша|Э. Даўкша]], [[Вінцас Кудзірка|В. Кудырка]], [[Майроніс]], [[Матэюс Густайціс|М. Густайціс]] («Крымскія санеты» і «Дзяды»), {{нп5|Кляопас Юргеліоніс|К. Юргеліоніс|ru|Юргелионис, Кляопас}} (вершы), [[Людас Гіра|Л. Гіра]], {{нп5|Канстанцінас Шакяніс|К. Шакяніс|lt|Konstantinas Šakenis}} (у 1924 годзе пераклаў «Пана Тадэвуша»), {{нп5|Вінцас Мікалайціс-Пуцінас|В. Мікалайціс-Пуцінас|ru|Миколайтис-Путинас, Винцас}}, [[Юсцінас Марцінкявічус|Ю. Марцінкявічус]] і іншыя паэты. Перакладамі на [[украінская мова|ўкраінскую мову]] займаліся [[Панцеляймон Аляксандравіч Куліш|П. Куліш]], {{нп5|Пётр Пятровіч Гулак-Арцямоўскі|П. Гулак-Арцямоўскі|ru|Гулак-Артемовский, Пётр Петрович}}, {{нп5|Вольга Пятроўна Косач|Алена Пчылка|ru|Косач, Ольга Петровна}}, [[Максім Тадэевіч Рыльскі|М. Рыльскі]], {{нп5|Ляўко Іванавіч Баравікоўскі|Л. Баравікоўскі|uk|Боровиковський Левко Іванович}}, {{нп5|Апанас Рыгоравіч Шпігоцкі|А. Шпігоцкі|uk|Шпигоцький Опанас Григорович}}, [[Іван Якаўлевіч Франко|Іван Франко]], [[Леся Украінка]], [[Мікола Платонавіч Бажан|Мікола Бажан]], {{нп5|Андрэй Самойлавіч Малышка||uk|Малишко Андрій Самійлович}} і {{нп5|Іван Фёдаравіч|Іван Драч|uk|Драч Іван Федорович}}. На [[чэшская мова|чэшскай мове]] Міцкевіч публікаваўся ў перакладах [[Яраслаў Врхліцкі|Я. Врхліцкага]], {{нп5|Элішка Краснагорская|Э. Краснагорскай|ru|Красногорская, Элишка}}. На [[эсперанта]] Міцкевіча перакладалі [[Антоні Грабоўскі|А. Грабоўскі]] і {{нп5|Ізраіль Лейзяровіч|І. Лейзяровіч|ru|Лейзерович, Израиль}}. На рускую мову творы Міцкевіча перакладалі паэты і перакладчыкі розных маштабаў здольнасцяў. [[Аляксандр Сяргеевіч Пушкін|А. С. Пушкін]] пераклаў баладу «[[Тры Будрысы]]» (у перакладзе «Будрыс і яго сыны», 1833; апублікаваны ў «{{нп5|Библиотека для чтения|Бібліятэцы для чытання|ru|Библиотека для чтения}}» ў 1834) — надзвычай дакладны пераклад, які лічыцца непераўзыдзеным шэдэўрам перакладчыцкага мастацтва<ref>[[Томас Венцлава]]. К нулевому пра-тексту: заметки о балладе Будрыс и его сыновья. — Alexander Pushkin: Symposium II, ed. by Andrey Kodjak, Krystyna Pomorska and {{нп5|Кірыл Фёдаравіч Тараноўскі|Kiril Taranovsky|ru|Тарановский, Кирилл Фёдорович}}, Columbus: Slavica, 1986, с. 78—87</ref>, а таксама баладу «Ваявода» і ўступ да «[[Конрад Валенрод (паэма)|Конрада Валенрода]]». Першы пераклад часткі драматычнай паэмы «Дзяды» належыць {{нп5|Васіль Аляксеевіч Роткірх|В. А. фон Роткірху|ru|Роткирх, Василий Алексеевич}}. Сярод перакладчыкаў Міцкевіча — {{нп5|Іван Іванавіч Казлоў|І. Казлоў|ru|Козлов, Иван Иванович}}, які ў 1827 па празаічнаму падрадкоўніку [[Пётр Андрэевіч Вяземскі|П. Вяземскага]] поўнасцю пераклаў «Крымскія санеты», {{нп5|Мікалай Васілевіч Берг|М. Берг|ru|Берг, Николай Васильевич}}, які перакладаў вершы і эпічную паэму «Пан Тадэвуш», {{нп5|Уладзімір Рыгоравіч Бенядзіктаў|У. Бенядзіктаў|ru|Бенедиктов, Владимир Григорьевич}} («Гражына», «Конрад Валенрод», лірыка), [[Рыгор Пятровіч Данілеўскі|Р. Данілеўскі]], {{нп5|Сяргей Фёдаравіч Дураў|С. Дураў|ru|Дуров, Сергей Фёдорович}}, [[Апалон Мікалаевіч Майкаў|А. Майкаў]] (у прыватнасці, «Крымскія санеты»), [[Леў Аляксандравіч Мей|Л. Мей]], {{нп5|Пётр Ісаевіч Вейнберг|П. Вейнберг|ru|Вейнберг, Пётр Исаевич}}, {{нп5|Андрэй Паўлавіч Калтонаўскі|А. Калтонаўскі|ru|Колтоновский, Андрей Павлович}} (у канцы 1890-х — пачатку 1900-х), пазней — [[Канстанцін Дзмітрыевіч Бальмонт|К. Бальмонт]], [[Валерый Якаўлевіч Брусаў|В. Брусаў]], [[Ігар Севяранін]], акмеіст {{нп5|Міхаіл Аляксандравіч Зянкевіч|М. Зянкевіч|ru|Зенкевич, Михаил Александрович}}, {{нп5|Елізавета Рыгораўна Палонская|Е. Палонская|ru|Полонская, Елизавета Григорьевна}}, [[Мікалай Мікалаевіч Асееў|М. Асееў]] («Песня філарэтаў»), {{нп5|Восіп Барысавіч Румер|В. Румер|ru|Румер, Осип Борисович}} («Плывец», «{{нп5|Да Іахіма Лелявеля||ru|Do Joachima Lelewela}}» і іншыя вершы), {{нп5|Сямён Ісакавіч Кірсанаў|С. Кірсанаў|ru|Кирсанов, Семён Исаакович}} (у прыватнасці, «Прысвячэнне ў альбом», шырока вядомае па альбому {{нп5|Давід Фёдаравіч Тухманаў|Д. Тухманава|ru|Тухманов, Давид Фёдорович}} «{{нп5|По волне моей памяти|Па хвалі маёй памяці|ru|По волне моей памяти}}», «Смерць палкоўніка», «Рэдута Ардона»), [[Міхаіл Аркадзевіч Святлоў|М. Святлоў]] («Звон і званочкі», «Упартая жонка» і іншыя вершы), {{нп5|Марк Сямёнавіч Жываў|М. Жываў|ru|Живов, Марк Семёнович}}, {{нп5|Леанід Мікалаевіч Мартынаў|Л. Мартынаў|ru|Мартынов, Леонид Николаевич}} («Дзяды», вершы), {{нп5|Давыд Самойлаў|Д. Самойлаў|ru|Самойлов, Давид}} (асобныя вершы), [[Арсеній Аляксандравіч Таркоўскі|А. Таркоўскі]] («Гражына», вершы «Шанфары», «Альматэнабі»), {{нп5|Анатоль Міхайлавіч Геляскул|А. Геляскул|ru|Гелескул, Анатолий Михайлович}}, {{нп5|Асар Ісаевіч Эпель|А. Эпель|ru|Эппель, Асар Исаевич}} і многія іншыя паэты і перакладчыкі. Санеты Міцкевіча акрамя [[Міхаіл Юр’евіч Лермантаў|М. Лермантава]], [[Апалон Мікалаевіч Майкаў|А. М. Майкава]], [[Іван Аляксеевіч Бунін|І. Буніна]], [[Уладзіслаў Феліцыянавіч Хадасевіч|У. Хадасевіча]] і іншых паэтаў перакладаў {{нп5|Вільгельм Веніямінавіч Левік|В. Левік|ru|Левик, Вильгельм Вениаминович}}. === Беларускія пераклады === * Выбраныя творы / Склад. [[Янка Брыль|Я. Брыль]]; рэд. пер. [[Максім Танк|М. Танк]]. Мн., 1955. * Зямля навагрудская, краю мой родны…: Санеты, балады, вершы і ўрыўкі з паэм / Пер. з пол.; уклад. [[Адам Іосіфавіч Мальдзіс|А. Мальдзіс]]. Мн., 1969. * Пан Тадэвуш / Пер. з пол. [[Браніслаў Адамавіч Тарашкевіч|Б. Тарашкевіч]]; прадм., падрыхт. тэксту і камент. А. Мальдзіс. Мн., 1981. * Пан Тадэвуш, або Апошні наезд у Літве: Шляхецкая гісторыя 1811—1812 гадоў у дванаццаці кнігах вершам / Пер. [[Язэп Семяжон|Я. Семяжона]]. Мн., 1985. * Свіцязянка: Вершы, балады, паэмы / Уклад. [[Уладзімір Іосіфавіч Мархель|У. Мархель]] // Э. Ажэшка. Зімовым вечарам: Апавяданні, аповесці; А. Міцкевіч. Свіцязянка: вершы, балады, паэмы. Мн., 1996. * Пан Тадэвуш, або Апошні наезд у Літве: Шляхецкая гісторыя з 1811 і 1812 гг. у дванаццаці кнігах вершам / Пер. на бел. мову [[Пятро Бітэль|П. Бітэль]]. Мн., 1998. * Санеты = Sonety / Уклад. У. Мархеля; Пер. з пол. У. Мархеля, [[Ірына Эрнстаўна Багдановіч|I. Багдановіч]]. Мн., 1998. * Дзяды = Dziady: У 2 т. / Пер. на бел. мову [[Серж Мінскевіч|С. Мінскевіча]]. Мн., 1999. * Вершы і паэмы. Мн., 2000. * Выбраныя творы / Уклад. [[Кастусь Цвірка|К. Цвірка]]. Мн., 2003. * Выбраная лірыка / Уклад. [[Ірына Багдановіч|І. Багдановіч]]. Мн., 2018 («Паэты планеты»). * Гражына. 2023<ref>[https://bellit.info/roznaje/vykhodzic-novy-pjeraklad-paemy-adama-mickjevicha-hrazhyna.html Выходзіць новы пераклад паэмы Адама Міцкевіча «Гражына»]</ref>. == Гл. таксама == * [[Камень Міцкевіча]] * [[Курган Бессмяротнасці Адама Міцкевіча]] == Крыніцы == {{reflist}} == Літаратура == * Лойка А. Адам Міцкевіч і беларуская літаратура. Мн., 1959; * Мірачыцкі Л. Светлым ценем Адама Міцкевіча: Эміграцыя з Наваградчыны. Мн., 1994; * Брага С. Міцкевіч і беларуская плынь польскае літаратуры // З гісторыяй на «Вы». Вып. 3. Мн., 1994; * Гайба М. Сэрцу мілая Айчына: Вобраз Радзімы ў жыцці і творчасці Адама Міцкевіча. Баранавічы, 2011; * [[Анатоль Брусевіч|Брусевіч А.]] Фактары беларускай культуры ў творчасці Адама Міцкевіча. Гродна, 2008; * Адам Міцкевіч і Беларусь = Adam Mickiewicz a Białoruś. Мн., 1997; * Адам Міцкевіч і нацыянальная культура: матеріалы Міжнар. навук. канф. Мн., 1997; * Мархель У. І. «Ты як здароўе…»: А.Міцкевіч і тэндэнцыі адраджэння беларускай літаратуры. Мн., 1998; * ЭГБ, т. 5. * {{Крыніцы/Маракоў/Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы…|2|}} * Syrokomla-Bułhak A. Gustaw i Peri: Ich kraj rodzinny. Zielona Góra, 1998. * Mickiewicz, W. Pamiętniki : w 3 t./ W. Mickiewicz. — Warszawa — Kraków — Lublin — Łódź — Paryż — Poznań — Wilno — Zakopane : Gebethner i Wolf, 1927. * Witkowska, A. Mickiewicz: słowo і czyn. Warszawa, 1998. == Спасылкі == {{навігацыя}} * https://xn--d1ag.xn--e1a4c/pub/arche/html/2006-4/katlarcuk406.htm * https://www.academia.edu/38004640/ * https://culture.pl/pl/artykul/adam-mickiewicz-jako-poeta-bialoruski-czyli-zagadka-niewidzialnosci * [http://prajdzisvet.org/authors/78-mitskievich-adam.html Адам Міцкевіч] на сайце «[[ПрайдзіСвет]]» * [http://mickiewicz-museum.narod.ru Дом-музей Адама Міцкевіча] * Рыбчонак С. А. Радаводная справа шляхецкага рода Міцкевічаў. — [http://niab.belhost.by/stat/mickevich Эл.версія на старонцы НГА Беларусі] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20070629123600/http://niab.belhost.by/stat/mickevich/ |date=29 чэрвеня 2007 }} * [http://adradjency.narod.ru/zmagary/mitskevich.html МІЦКЕВІЧ Адам Бярнард ] * [http://svityaz.iatp.by/lyric_mitskevich01.htm Свіцязь] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090122205940/http://svityaz.iatp.by/lyric_mitskevich01.htm |date=22 студзеня 2009 }} * [http://zviazda.by/2015/01/66853.html Якія народы могуць лічыць сваім Адама Міцкевіча?] // Газета «Звязда» * [https://soundcloud.com/basil-bucolic/adam-mtskevch-pan-tvardoska-belaruskaya-adam-mickiewicz-pani-twardowska-belorussian Адам Міцкевіч. Пані Твардоўская. Пераклад Янкі Купалы (аўдыё)] {{Адам Міцкевіч}} {{Wikidata/Ancestors}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Міцкевіч Адам}} [[Катэгорыя:Паэты Беларусі]] [[Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі]] [[Катэгорыя:Польскамоўныя паэты]] [[Катэгорыя:Польскамоўныя пісьменнікі]] [[Катэгорыя:Адам Міцкевіч| ]] [[Катэгорыя:Міцкевічы]] rv3jshf248ckujw44ho1csjh55q0pny 0 15228 5155259 5135891 2026-06-17T09:14:00Z JerzyKundrat 174 5155259 wikitext text/x-wiki {{Дзяржаўны дзеяч | пасада = [[Вялікія князі літоўскія|вялікі князь літоўскі]] | імя = Гедзімін | парадак = | выява = Giedzimin. Гедзімін (A. Guagnini, 1578).jpg | подпіс = Гравюра з «[[Хроніка Еўрапейскай Сарматыі|Апісання Еўрапейскай Сарматыі]]» [[Аляксандр Гваньіні|Аляксандра Гваньіні]], 1578. Таксама гравюра ўжыта складальнікам як партрэт [[Казімір III Вялікі|Казіміра Вялікага]] | сцяг = | перыядпачатак = [[1316]] | каранацыя = | перыядканец = [[1341]] | папярэднік = [[Віцень]] | пераемнік = [[Яўнут]] | Rodovid = 116523 }} '''Гедзімін''', '''Гедымін'''<ref>Ёсць думка, напр. М. Ермаловіча, што слушная беларуская форма са змякчаным «д», т.ч. з «дз» — «Гедзімін». {{Крыніцы/Ермаловіч ВП}} C. 10.</ref> (~[[1275]] — {{ДС|||1341}}) — [[Вялікія князі літоўскія|вялікі князь літоўскі]] (~[[1316]]—[[1341]])<ref name="БС">{{кніга |аўтар = |частка = Гедимин |загаловак = Биографический справочник |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданне = |месца = Мн. |выдавецтва = «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки |год = 1982 |том = 5 |старонкі = 142 |старонак = 737 |серыя = |isbn = |тыраж = }}</ref>. У часы Гедзіміна [[Вялікае Княства Літоўскае]] зрабілася моцнай [[Усходняя Еўропа|усходнееўрапейскай]] дзяржавай, яго тэрыторыя павялічылася ўдвая. Узмацнілася запазычанне элементаў [[Заходняя Еўропа|заходнееўрапейскай]] [[культура|культуры]], адначасова Гедзімін заклаў падмурак рускаму вектару палітыкі ВКЛ. Яго шматлікія нашчадкі ўтварылі дынастыю [[Гедзімінавічы|Гедзімінавічаў]]{{sfn|ЭнцВКЛ|2005}}. == Імя == ''Гедзімін'' — старабалцкае (старалітоўскае) двухасноўнае імя. Такія імёны дайшлі з [[Індаеўрапейцы|індаеўрапейскай]] эпохі і ўласцівыя іменнікам народаў індаеўрапейскага паходжання<ref>T. Milewski. Indoeuropejskie imiona osobowe. Wrocław-Warszawa-Kraków, 1969. С. 11-13.</ref>. Першая іменная аснова ''Ged-'' звязаная з літ. ''gedauti'' «жадаць», з якім таксама звязаныя літ. ''godus'' «прагны» і далей словы, вытворныя ад славянскага *''žęd''-<ref>В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. М., 1975. С. 184.</ref>, уключна з блр. ''жадаць,'' рус. ''жадный'' «сквапны, прагны» і інш. У літоўскім іменніку аснова ''Ged-'' вызначаецца высокай прадуктыўнасцю, ад яе (разам з аднаасноўнымі імёнамі) утворана больш за 80 антрапонімаў<ref>Z. Zinkevičius. Lietuvių asmenvardžiai. Vilnius, 2008. С. 90.</ref>. Другая аснова ''Min-'' звязаная з літ. ''mintis'' «думка»'', minti'' «думаць; мець на ўвазе; прыгадваць» (далей звязана з індаеўрапейскім ''men-'' «думаць; разумова ўзрушвацца»<ref>J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 726.</ref>). У раннелітоўскім іменніку гэтая аснова была асабліва папулярная — з ёй вядома больш за 170 антрапонімаў<ref>Z. Zinkevičius. Lietuvių asmenvardžiai. Vilnius, 2008. С. 116.</ref>. Гэтая аснова таксама ў імені [[Міндоўг]]а. Прадуктыўнымі асновы ''Ged-'' і ''Min-'' былі і ў старапрускім іменніку, дзе ад іх так жа сама ўтвараліся і адна-, і двухасноўныя імёны<ref>R. Trautmann. Die altpreußischen Personennamen. Göttingen, 1974. С. 138, 146.</ref>. Імя Гедзімін, такім чынам, мела б значыць «прагнадумны». У беларускай навуковай літаратуры імя князя ўжываецца ў форме «Гедымін»: «Нарысы гісторыі Беларусі» (Частка 1. Мн., 1994), «Гісторыя Беларусі» (Т. 2. Мн., 2008), у тэкстах гісторыкаў [[Георгій Галенчанка|Георгія Галенчанкі]], [[Павел Лойка|Паўла Лойкі]], [[Генадзь Сагановіч|Генадзя Сагановіча]], [[Аляксандр Краўцэвіч|Аляксандра Краўцэвіча]]<ref name="svaboda.org">{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/29451727.html|title=«Гедымін» перамог «Гедзіміна». Навукоўцы паспрачаліся праз помнік князю ў Лідзе|date=24 жніўня 2018|publisher=[[Радыё Свабода]]}}</ref>. Пісьменнік і гісторык [[Мікола Ермаловіч]] адзначыў, што ў крыніцах імя сустракаецца ў розных варыянтах, але ва ўсіх гук «д» мяккі<ref>Ермаловіч М. Старажытная Беларусь: Віленскі перыяд…</ref>. Варыянт «Гедзімін» ужываў таксама гісторык [[Вячаслаў Насевіч]]. Мовазнаўца [[Вінцук Вячорка]] звярнуў увагу, што абсалютная бальшыня старых кірылічных напісанняў імя князя — праз ''-ди-'', і ў старабеларускай мове гэта значыла мяккасць зычнага; ён таксама даў дадатковыя аргументы да напісання «Гедзімін» і выказаў меркаванне, што варыянт «Гедымін» узнік пад уплывам [[польская мова|польскай мовы]]. Тым не менш, на [[Помнік Гедыміну (Ліда)|помніку-вершніку]], які ў 2019 годзе паставілі ў [[Ліда|Лідзе]], напісалі «Гедымін»<ref name="svaboda.org" />. == Паходжанне == У легендарнай частцы беларуска-літоўскіх летапісаў і ва ўсёй данавуковай літоўскай гістарыяграфіі Гедзімін паказаны як сын вялікага князя літоўскага [[Віцень|Віценя]]. Такую самую версію дае і расійская «[[Аксамітная кніга]]» XVII стагоддзя: «{{Script/Slavonic|А Витеневъ сынъ Едиманъ Князь Великий. А Едимановы дети…}}». У 2-й палове XV стагоддзя была і тэндэнцыйная версія, зафіксаваная ў хроніцы [[Ян Длугаш|Яна Длугаша]] і маскоўскіх крыніцах, што Гедзімін — конюх Віценя, забіў свайго ўладара і захапіў уладу. Аднак рыжскія ратманы ў лісце да Гедзіміна ад 1322 года называюць Віценя яго «братам і папярэднікам» (''frater vester et antecessor''), такім чынам, Гедзімін імаверна таксама быў сынам [[Будзівід]]а. З канца XIX стагоддзя ў гістарыяграфіі такое меркаванне было агульнапрынятым. У канцы XX стагоддзя некаторыя гісторыкі, абапіраючыся на словы двух сыноў [[Альгерд]]а паводле маскоўскай паэмы «{{нп5|Задоншчына (аповесць)|Задоншчына|ru|Задонщина}}»: «{{Script/Slavonic|Молвяше Андреи Олгордович своему брату: „Брате Дмитреи, сами есмя собе два браты, сынове Олгордовы, а внуки мы Доментовы, а правнуки есми Сколомендовы…“}}», — паводле Кірыла-Белазерскага спісу: «{{Script/Slavonic|Молвяше Андреи к своему брату Дмитрею: „Сама есмя два брата, дети Вольярдовы, внучата Едиментовы, правнучата Сколдимеровы“}}», — і ўзяўшы пад увагу шырокае значэнне паняцця ''брат'', выказалі думку пра паходжанне Гедзіміна ад згаданага [[Комант|Скаламенда]]. Іншыя даследчыкі наконт такой версіі заўважаюць, што Скаламенд мог быць цесцем Гедзіміна і такім чынам прадзедам Альгердавічаў, што не супярэчыць словам рыжскіх ратманаў пра Віценя як яго брата. Таксама ў лісце да Папы Гедзімін не называе Віценя сваім «бацькам», але толькі «папярэднікам» (''praedecessor''). Таксама ёсць версія, што Гедзімін быў не родным, а стрыечным братам Віценя, а Скаламенд, адпаведна, братам Будзікіда і Будзівіда. Апроч Віценя ў Гедзіміна быў прынамсі адзін брат — [[Воін (князь полацкі)|Воін]], вядомы як полацкі князь. Таксама не выключана, што братамі Гедзіміна былі кіеўскі князь [[Фёдар (князь кіеўскі)|Фёдар]] і жамойцкі князь [[Маргірыс]]. == Жыццё і дзейнасць == Уладарства Гедзіміна пачалося паміж кастрычнікам 1315 (апошняя згадка Віценя) і чэрвенем 1317 года. На пачатку княжання Гедзіміна была створана самастойная [[Літоўская мітраполія|Літоўская праваслаўная мітраполія]], падпарадкаваная непасрэдна [[Патрыярх Канстанцінопальскі|канстанцінопальскаму патрыярху]] (1317—1330, з цэнтрам у [[Навагрудак|Новагародку]]), і прадпрынята спроба нармалізаваць адносіны з каталіцкім Захадам. Не пазней за 1320 год Гедзімін заснаваў мураваны замак у [[Вільня|Вільні]], які стаў яго галоўнай рэзідэнцыяй. Паводле легендарнай часткі беларуска-літоўскіх летапісаў, на паляванні князь здабыў у тамтэйшых лясах [[тур (жывёла)|тура]], на тым месцы заначаваў і бачыў сон, як на гары стаіць жалезны воўк, а ў ім вые сто ваўкоў. Гедзімін спытаў пра сон свайго варажбіта Ліздзейку, той растлумачыў так, што на месцы сна паўстане магутны сталічны горад<ref>Топоров B. H. Vilnius, Wilno, Вильна: город и миф. С. 40-44.</ref>. Каля 1321 года Гедзімін пабудаваў у Вільні [[касцёл]] манахаў-[[францысканцы|францысканцаў]] і аднавіў іх касцёл у Наваградку, пабудаваны яшчэ [[Віцень|Віценем]] і спалены ў напад крыжакоў. У 1318 годзе сын Гедзіміна [[Альгерд]] ажаніўся з [[Марыя Віцебская|дачкой]] апошняга віцебскага князя і па яго смерці ў 1320 годзе пачаў княжыць у [[Віцебск]]у. У 1320 годзе шлюбам дачкі Гедзіміна Марыі з [[Цвярское княства|вялікім князем цвярскім]] [[Дзмітрый Міхайлавіч Грозныя Вочы|Дзмітрыем Міхайлавічам]] змацаваны саюз з [[Цвярское княства|Вялікім княствам Цвярскім]]. У 1322 годзе гарадзенскі намеснік Гедзіміна, [[Давыд Гарадзенскі|Давыд]], кароткі час быў князем у [[Пскоў|Пскове]], такім чынам Пскоў выйшаў з-пад кантролю [[Ноўгарад]]а. Каля 1322 года пад уладу Гедзіміна перайшлі [[Берасцейская зямля]] і [[Падляшша]], праўда, пра гэта паведамляюць толькі познія летапісы (ускоснае пацверджанне — пералік ваявод [[Галіцка-Валынскае княства|Галіцка-Валынскага княства]] 1335 года, дзе няма ваявод з гэтых зямель). У 1323 годзе адбыўся набег літоўскага войска на наўгародскую воласць [[Вялікія Лукі]]. Пад непасрэдную ўладу Гедзіміна адышлі ў 1320-я гады {{нп3|Таропецкае княства|Таропецкае|ru|Таропецкае}} і {{нп3|Ржэўскае княства|Ржэўскае княствы|ru|Ржевское княжество}} на поўначы [[Смаленскае княства|Смаленскай зямлі]]. Актыўная палітыка Гедзіміна на [[Русь|Русі]] выклікала канфлікт з [[Залатая Арда|Залатой Ардой]]. Падчас візіту папскіх легатаў ён быў вельмі занепакоены ардынскімі справамі, а ў 1325 годзе адбыўся [[Войны Залатой Арды з Вялікім Княствам Літоўскім|татарскі наезд на Вялікае Княства Літоўскае]]. У маі 1323 года Гедзімін праз [[Рыга|Рыгу]] звярнуўся з [[Лісты Гедзіміна|шэрагам лістоў]] да [[рымская курыя|рымскай курыі]], [[Ганза|Ганзы]], [[Герцагства Саксонія|саксонскіх]] рэзідэнцый францысканскага і дамініканскага ордэнаў. У гэтых лістах Гедзімін, тытулаваны як «''кароль Літвы і Русі, уладар і князь Земгаліі''», выказваў намер прыняць [[каталіцтва]], запрашаў у ВКЛ манахаў і майстроў розных спецыяльнасцей, гарантаваў ім розныя прывілеі. 20 кастрычніка 1323 года Гедзімін заключыў мір з [[Архібіскупы рыжскія|рыжскім архібіскупам]] і магістратам Рыгі (так званы [[Дагавор 1323 года]]). Межы ВКЛ і [[Інфлянцкі (Лівонскі) ордэн|Лівонскага ордэна]] абвяшчаліся адкрытымі для гандлю і вольнага перамяшчэння людзей. Адносіны з [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскім ордэнам]] на прускай мяжы засталіся варожымі, у пачатку 1324 года адбыўся шэраг нападаў на [[Жамойць]], у ліпені — аблога войскамі ВКЛ ордэнскага замка [[Скірстамоны|Хрыстмэмэль]]. У кастрычніку 1324 года рымскі Папа [[Ян XXII]] накіраваў сваіх [[аблегат|легатаў]], упаўнаважаных ахрысціць Гедзіміна. Аднак у апошні момант Гедзімін адмовіўся ад прыняцця каталіцтва, задаволіўшыся мірам з Тэўтонскім ордэнам, заключаным у лістападзе 1324 года з дапамогай легатаў. Адначасова Гедзімін наладзіў добрыя стасункі з [[Польшча]]й і ў 1325 годзе выдаў сваю дачку [[Альдона|Альдону]] за [[Казімір III Вялікі|Казіміра]], сына караля [[Уладзіслаў I Лакетак|Уладзіслава Лакетка]]. Полацкім князем быў брат Гедзіміна [[Воін Полацкі|Воін]], а менскі князь [[Васіль (князь менскі)|Васіль]] служыў Гедзіміну. З гэтага відаць, што пачатыя яшчэ пры [[Войшалк]]у стасункі ВКЛ з [[Полацкае княства|Полацкай зямлёй]] не перапыняліся, а яшчэ больш узмацніліся. Гэтыя князі ў 1326 годзе рабілі пасольства Гедзіміна ў Ноўгарадзе (Воін узначальваў яго), вынікам якога стала заключэнне міру з Ноўгарадам і аднаўленне міру з Лівоніяй. Сфера ўплыву Гедзіміна на Русі няўхільна пашыралася. У 1327—1329 гадах у Пскове княжыў цвярскі князь [[Аляксандр Міхайлавіч Цвярскі|Аляксандр Міхайлавіч]], які абапіраўся на падтрымку Гедзіміна. У 1326 годзе Гедзімін накіраваў войска ў 1200 вершнікаў на чале з гарадзенскім намеснікам Давыдам, якое спустошыла зямлю варожага Польшчы [[Маркграфства Брандэнбург|Брандэнбургскага маркграфства]]. А ў 1328 годзе ўмяшаўся ў канфлікт паміж рыжскім магістратам і Лівонскім ордэнам, напэўна, спадзеючыся, што гэта прывядзе да ліквідацыі ордэна. Восенню 1329 годзе на просьбу рыжанаў спустошыў уладанні ордэна, а вясной 1330 — уладанні рыжскага архібіскупа. Аднак канфлікт скончыўся паражэннем гараджан і заключэннем імі міру з ордэнам (30 сакавіка 1330), што прывяло да аднаўлення вайны паміж ВКЛ і крыжакамі. Сумесны напад прускай і лівонскай галін ордэна на Жамойць адбыўся ўжо ў сакавіку 1330 года. У адказ у верасні гэтага ж года Гедзімін паслаў войска на дапамогу польскаму каралю, які напаў на [[Старажытная Прусія|Прусію]]. У далейшым напады ордэнскіх рыцараў на ВКЛ сталі рэгулярнымі: яны адбываліся ў 1332, 1333 (да [[Полацк]]а), 1334 (да Полацка), 1339, 1340 гадах. Аднаўленне вайны на захадзе не спыніла рускіх спраў Гедзіміна, хоць і ўскладніла іх. Саюзнік Гедзіміна цвярскі князь Аляксандр у 1329 годзе страціў Пскоў, але ў 1331 годзе другім разам атрымаў яго пры дапамозе Гедзіміна і заставаўся пскоўскім князем да 1337 года. У 1331 годзе Гедзімін зрабіў няўдалую спробу правесці на вакантны наўгародскі епіскапскі сталец свайго стаўленіка Арсенія. Пра велічыню ўплыву Гедзіміна на Русі ў гэты час сведчыць тое, што другі кандыдат у епіскапы, якога Гедзімін імкнуўся захапіць, паехаў у Ноўгарад з [[Валынь|Валыні]] толькі вакольным шляхам праз [[Бранск]] і [[Таржок]] (гл. таксама: {{нп3|Фёдар Кіеўскі||ru|Фёдор (князь киевский)}}). Саюзнікамі Гедзіміна ў той час былі смаленскі князь [[Іван Аляксандравіч (князь смаленскі)|Іван Аляксандравіч]], [[Казельскае княства|казельскі князь]] Аляксандр Мсціславіч — зяць Гедзіміна. У 1331 годзе Гедзімін аддаў сваю дачку Яўфімію за галіцкага князя {{нп3|Юрый II Баляслаў|Баляслава-Юрыя|ru|Юрий II Болеслав}}. У 1333 годзе сын Гедзіміна [[Нарымонт Гедзімінавіч|Нарымонт]] быў запрошаны князем у Ноўгарад, што было праявай палітычнага саюзу паміж ВКЛ і Ноўгарадам, накіраванага супраць маскоўскага князя [[Іван Каліта|Івана Каліты]]. Аднак Гедзімін у 1333 годзе аддаў дачку Аўгусту за [[Сямён Горды|Сямёна Гордага]], сына Каліты. У 1335 годзе Нарымонт з’ехаў з Ноўгарада і стаў княжыць у Полацку і, магчыма, [[Пінск]]у, але захаваў сваіх намеснікаў у шэрагу наўгародскіх валасцей (у [[Старая Ладага|Ладазе]], {{нп3|Арэшак (крэпасць)|Арэшку|ru|Орешек (крепость)}}, [[Прыазерск|Карэле]] і палове Капор’я). [[Файл:Gediminas, Kyiv (112833193).jpg|250px|міні|left|Уваход Гедзіміна ў Кіеў]] [[Файл:Lithuania Raudone Gediminas Oak.jpg|thumb|250px|Дуб каля [[Раўдоне|Баербурга]], побач якога, паводле падання, загінуў Гедзімін.]] У пазнейшых крыніцах паведамляецца пра заваяванне Гедзімінам {{нп3|Кіеўскае княства|Кіеўскай зямлі|ru|Киевское княжество}}, але гэты сюжэт большасць даследчыкаў слушна лічыць міфічным. Кіевам у 1331—1363 гадах валодаў князь {{нп3|Фёдар Кіеўскі|Фёдар|ru|Фёдор (князь киевский)}}, які падпарадкоўваўся татарскаму [[баскак]]у. Магчыма, спробы пашырыць уплыў ВКЛ на Кіеў выклікалі новы [[Татарскія паходы супраць ВКЛ|татарскі наезд на ВКЛ]] (1338). У 1340 годзе памёр апошні галіцкі князь Баляслаў-Юрый, што дазволіла ўладкавацца на Валыні малодшаму сыну Гедзіміна [[Любарт Гедзімінавіч|Любарту]]. Канчатковы падзел галіцка-валынскай спадчыны паміж ВКЛ, Ардой і Польшчай адбыўся ўжо пасля смерці Гедзіміна. Ён загінуў зімой 1341—1342 гадоў, напэўна, пры аблозе ордэнскага замка [[Раўдоне|Баербург]]<ref name="БС"/>, ад траплення з [[агнястрэльная зброя|агнястрэльнай зброі]]. З грунтам на чэшскую крыніцу ёсць версія пра атручэнне Гедзіміна, але не вельмі надзейная. == Ацэнкі == Пры Гедзіміне ВКЛ ператварылася ў адзін з галоўных цэнтраў аб’яднання ўсходнеславянскіх зямель. Ён перанёс сталіцу дзяржавы ў [[Вільня|Вільню]]. Пры тым вядучае месца ў Вялікім Княстве заняла славянская культура, а [[старабеларуская мова]] стала тут афіцыйнай. Гедзімін праводзіў мудрую ўнутраную і знешнюю палітыку, супрацьстаяў крыжацкай і татарскай агрэсіі. Пры ім актывізаваліся кантакты з Заходняй Еўропай, адкуль ён запрашаў рамеснікаў і гандляроў. У часы Гедзіміна ВКЛ упершыню ўступіла ў антыгерманскі саюз з Польшчай<ref>Гісторыя Беларусі са старажытных часоў да канца XV ст.: вучэб. дапам. для 6-га кл. устаноў агул. сярэд. адукацыі з беларус. мовай навучання. Ч. 2 / пад рэд. Ю. М. Бохана. — Мн., 2016. ISBN 978-985-553-392-5</ref>. Падчас панавання Гедзіміна ВКЛ стала моцнай усходнееўрапейскай дзяржавай, яго тэрыторыя павялічылася ўдвая. Апрача Вільні, мураваныя замкі былі ўзведзеныя ў [[Медніцкі замак|Медніках]], [[Лідскі замак|Лідзе]], [[Крэўскі замак|Крэве]]. Пачалося запазычанне першых элементаў заходнееўрапейскай культуры. Адначасова Гедзімін заклаў падмурак рускаму вектару палітыкі ВКЛ, які развіваўся ў наступныя дзесяцігоддзі. Гісторык [[Алег Латышонак]] падкрэслівае, што Гедзімін не быў беларусам, а быў проста акупантам<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://euroradio.fm/aleg-latyshonak-zhyve-belarus-lepshay-nacidei-ya-na-syonnya-ne-bachu|title=Алег Латышонак: "Жыве Беларусь!" — лепшай націдэі я на сёння не бачу {{!}} Навіны Беларусі {{!}} euroradio.fm|website=euroradio.fm|date=2019-10-03|access-date=2024-06-27}}</ref><ref>{{Cite web|lang=be|url=https://nashaniva.com/239210|title=Алег Латышонак: ВКЛ было рабаўладальніцкай дзяржавай, а Гедымін — акупантам ВІДЭА|website=Наша Ніва|date=2019-10-14|access-date=2024-06-27}}</ref>. Сумненні ў слушнасці такіх ацэнак выказалі іншыя эксперты, напрыклад [[Алесь Краўцэвіч]]<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://www.svaboda.org/a/30218286.html|title=Ці былі Міндоўг і Гедымін «акупантамі Беларусі», а Сапега — беларусам|website=Радыё Свабода|date=2023-07-20|access-date=2024-06-27}}</ref>. Гісторык [[Альфрэдас Бумблаўскас]] казаў, што, уяўляючы сабе, як Жалезны воўк завыў і ўзнікла Вільня, варта мець на ўвазе, што Жалезны воўк выў па-беларуску<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://www.svaboda.org/a/30173471.html|title=Літоўскі гісторык Бумблаўскас: У сьне Гедзіміна жалезны воўк выў па-беларуску|website=Радыё Свабода|date=2019-09-19|access-date=2024-06-27}}</ref>. == Шлюбы і дзеці == Колькасць шлюбаў Гедзіміна дыскусійная — адзін, што найбольш імаверна, або два ці тры, у якіх нарадзілася сем сыноў, паміж імі яшчэ пры жыцці бацькі былі падзелены ўладанні. * {{нп3|Монтвід||ru|Монтвид}} (каля 1300 — 1348) атрымаў [[Кярнаве|Кернаў]] і [[Слонім]]; * [[Нарымонт Гедзімінавіч|Нарымонт]] (у хрышчэнні ''Глеб''; каля 1300 — 1348) — [[Пінск]]; * [[Альгерд]] (каля 1296 — 1377) — [[Крэва]]; * [[Карыят]] (у хрышчэнні ''Міхаіл''; каля 1300 — каля 1362) — [[Навагрудак|Наваградак]]; * [[Любарт Гедзімінавіч|Любарт]] (у хрышчэнні ''Дзмітрый''; каля 1300 — 1384) — [[Уладзімір (горад, Украіна)|Уладзімір]], [[Луцк]] і [[Валынь]]; * [[Кейстут]] (1297—1382) — [[Жамойць]], [[Трокі]] і [[Гродна|Гародню]]; * [[Яўнут]] (у хрышчэнні ''Іван'') — Вільню. У нашчадках [[Монтвід]]а, [[Кейстут]]а, [[Карыят]]а і [[Любарт Гедзімінавіч|Любарта]] род згас у другім ці трэцім пакаленні. Нашчадкі [[Нарымонт Гедзімінавіч|Нарымонта]], [[Альгерд]]а і [[Яўнут]]а — роды, якія агулам прынята называць [[Гедзімінавічы|Гедзімінавічамі]]. Акрамя гэтага, меў 7 дачок: * Марыя (пам. 1349), з 1320 года жонка [[Дзмітрый Міхайлавіч Грозныя Вочы|Дзмітрыя Міхайлавіча Грозныя Вочы]], вялікага князя цвярскога і ўладзімірскага, * [[Данміла Гедзімінаўна|Данміла]] (Елізавета) (каля 1302 — 1364), з 1316 года жонка [[Вацлаў, князь плоцкі|Вацлава]], князя плоцкага, * [[Яўфімія Гедзімінаўна|Офка]] (Яўфімія) (каля 1310 — 5 лютага 1342) — з 1331 года жонка [[Юрый II Баляслаў|Юрыя II Баляслава]], караля Русі, князя галіцка-валынскага, * [[Альдона]] (Ганна) (1311 — 25 мая 1339), з 1325 года жонка караля польскага [[Казімір III|Казіміра III]], * [[Бірута Гедзімінаўна|Бірута]] (умоўнае імя; каля 1315/1319 — чэрвень 1339), жонка Андрэя Казельскага, * [[Аўгуста Гедзімінаўна|Айгуста]], у хрышчэнні Анастасія (каля 1316/1321 — 11 сакавіка 1345), з 1333 года жонка [[Сямён Горды|Сімяона Гордага]], князя маскоўскага і вялікага князя ўладзімірскага. * [[Марыя Гедзімінаўна, малодшая|Марыя]] (малодшая) == Гл. таксама == * [[Вежа Гедзіміна]] * [[Акмянская бітва (1331)]] == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * Hiedymin // {{Крыніцы/Гістарычны слоўнік Беларусі (1998)}} * ''Prochaska А.'' О prawdziwości listow Gedymina. — Kr.: Rozprawy (Sprawozdailia) Akademii umiejtności, Wydz. historyczno-filozoficzny, 1895. — Ser, 2. — Т. 7. * ''Ермаловіч М.'' Старажытная Беларусь: Віленскі перыяд. — Гіст. дасл. Мн.: Выд. цэнтр «Бацькаўшчына»: МП «Бесядэь», 1994. — 91 с. ISBN 985-6026-01-6 * ''Казбярук У.'' [http://pawet.net/library/history/bel_history/_articles/kazbiaruk1/%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D1%8F%D1%80%D1%83%D0%BA_%D0%A3._%D0%93%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D0%BC%D1%96%D0%BD_%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%96%D1%81%D0%B0%D1%85.html Гедымін у летапісах] // Спадчына № 5-1992. — С. 93-96. * ''Краўцэвіч А. К.'' [http://pawet.net/library/history/bel_history/kraucewicz/08/%D0%93%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D0%BC%D1%96%D0%BD_(1316-1341)._%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D1%9E%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0_%D0%9B%D1%96%D1%82%D0%B2%D1%8B_i_%D0%A0%D1%83%D1%81%D1%96.html Гедымін (1316—1341). Каралеўства Літвы i Русі = Hiedymin. (1316—1341). Kingdom of Lithuania and Rutenia : нарыс.] — Мінск, 2012. — 152 с. * {{Крыніцы/ЭнцВКЛ|том=1|старонкі=520|артыкул=Гедзімін|аўтар=[[Вячаслаў Насевіч|Насевіч В.]]}} * {{Крыніцы/ЭГБ|2}} == Спасылкі == {{Commons|Category:Gediminas}} {{Вялікія князі літоўскія}} {{нашчадкі|descendants=3}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Манархі, якія загінулі ў баі]] [[Катэгорыя:Вялікія князі літоўскія]] [[Катэгорыя:Гедзімінавічы]] [[Катэгорыя:Памерлі ад агнястрэльнай зброі]] [[Катэгорыя:Кіраўнікі Еўропы XIV стагоддзя]] [[Катэгорыя:Гедзімін| ]] a64j5gppaae2hdz1ir4dgmqrrtduk4v 4 16411 5154957 5154424 2026-06-16T12:07:42Z Emilia Noah 155537 5154957 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДВ}} {{/Шапка}} == [[Metal Gear Solid 3: Snake Eater]] == Машынны недапераклад. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:40, 6 чэрвеня 2026 (+03) :пераклад не машынны, проста я перакладаў менавіта так каб ўсё было як у англійскім тэксце. гад дэмн [[Удзельнік:ABECOME SAWYER|ABECOME SAWYER]] ([[Размовы з удзельнікам:ABECOME SAWYER|размовы]]) 09:58, 7 чэрвеня 2026 (+03) == [[Кэнто Масуда]] == Вынесены да выдалення а 03:12 31 сакавіка 2026 года удзельнікам {{Вікіпедыст|Wooze}} з каментарыем: «not notable + crosswiki spam». [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:24, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{выдаліць}}, наконт ''not notable'' можна было б паспрачацца, калі б у артыкуле меўся змест. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:35, 6 чэрвеня 2026 (+03). ==[[Ягор Аляксандравіч Дырда]]== {{Закрыта}} Вынесены да выдалення а 12:24 22 мая 2026 года удзельнікам {{Вікіпедыст|M.L.Bot}} з каментарыем: «залежна ад вынікаў на УкрВікі, таму на нашу старонку не дадаю». Мяркую, абмеркаванне патрэбна. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:20, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. Значнасці асобы няма. Аматар, які час ад часу гуляе ў футбол. "Арда" — назва аматарскага непрафесійнага гуртка асоб, медыяпраект. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:19, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, з УкрВікі не выдаляеецца бадай нічога. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:29, 6 чэрвеня 2026 (+03) :{{Выдаліць}}, значнасць не паказана. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 17:38, 13 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 22:45, 14 чэрвеня 2026 (+03) ==[[89 км (блок-пост)]]== {{Закрыта}} Вынесены да выдалення а 22:12 16 сакавіка 2026 удзельнікам {{Вікіпедыст|Estopedist1}} з каментарыем: «unreferenced, not notable topic. No equivalent in etwiki or enwiki». [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:16, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{выдаліць}}, прымаем значнасць чыгуначных станцый і прыпыначных пунктаў, але гэты аб'ект зусім нязначны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:31, 6 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 22:49, 14 чэрвеня 2026 (+03) == [[Кенэт Хопкінс]] == {{Закрыта}} : {{выдаліць}}, агульны крытэрый значнасці не выконваецца, [[Вікіпедыя:Значнасць асоб]] нічога не дае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:04, 6 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул вельмі кароткі, значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 22:51, 14 чэрвеня 2026 (+03) == [[Праваабаронцы за свабодныя выбары]] == Значнасць сумнеўная, ніякіх крыніц, апроч афіляваных інфастаронак, але ёсць некалькі спасылак з іншых артыкулаў на яго. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:54, 4 чэрвеня 2026 (+03) * Яго дублікат «[[Лагон]]», ці то ЛагоС, выставіў да хуткага выдалення. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:10, 4 чэрвеня 2026 (+03) == [[NGC 971]] == Не артыкул, аб'ект каталога галактык, унесены туды памылкова. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:41, 30 мая 2026 (+03) == [[Волшебная Гора (рок-гурт)]] == Выглядае, як аматарства. У РуВікі артыкул пра гэты рускамоўны гурт выстаўлены да выдалення. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:06, 30 мая 2026 (+03) : Паралельна створаны артыкул з памылкай у назве [[Раман Каноплёў]] — гэта заснавальнік і лідар гурта, туды можна перанесці і пэўныя звесткі пра гурт. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:12, 30 мая 2026 (+03) :: Спасылка на газету "Завтра" — фальсіфікат. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:09, 30 мая 2026 (+03) :::Там Канаплёў згаданы. Адзін, без ансамбля. ;) [[Удзельнік:Γλωσσολαλιά|Γλωσσολαλιά]] ([[Размовы з удзельнікам:Γλωσσολαλιά|размовы]]) 14:15, 30 мая 2026 (+03) : {{Выдаліць}}: 1 дэма-запіс — курам на смех [[Удзельнік:Γλωσσολαλιά|Γλωσσολαλιά]] ([[Размовы з удзельнікам:Γλωσσολαλιά|размовы]]) 14:04, 30 мая 2026 (+03) == [[Максім Андрэевіч Крупейчанка]] == : артыкул [https://ru.wikipedia.org/wiki/Крупейченко,_Максим_Андреевич Крупейченко, Максим Андреевич] выдалены з РуВікі праз адстутнасць доказаў энцыклапедычнай значнасці, стаіць забарона стварэння, меліся спробы несанкцыянаванага аднаўлення старонкі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:07, 27 мая 2026 (+03) == [[TEDxUlicaMińska]] == : {{выдаліць}} [[Сяргей Васілевіч Бесараб|Бесараб]] піша ў Вікі, нібы гэта яго ўласны дзённічак. У артыкула няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:27, 19 красавіка 2026 (+03) ::Шаноўны месье, згодна з правіламі Беларускай Вікіпедыі, заклікаю вас устрымлівацца ад пераходу на асобы і абмяркоўваць змест артыкула, а не яго аўтараў (парушэнне [[ВП:ЭП]] — Этычныя паводзіны і [[ВП:ДН]]. Сцвярджэнне «няма значнасці» не адпавядае рэчаіснасці бо артыкул абапіраецца на аўтарытэтныя, незалежныя другасныя крыніцы — разгорнутыя рэпартажы ў буйнейшых медыя («Белсат» і г.д.), якія падрабязна асвятлялі як сам факт івэнту, гэтак і тэмы дакладаў спікераў. Што тычыцца абвінавачвання ў стварэнні «ўласнага дзённічка» (намёк на канфлікт інтарэсаў — [[ВП:КІ]]): цяперашні тэкст артыкула напісаны ў максімальна сухім, нейтральным і энцыклапедычным стылі без якіх-небудзь ацэначных меркаванняў. Правілы не забараняюць рэдагаваць артыкулы пра падзеі з уласным удзелам, калі тэкст падмацаваны аўтарытэтнымі крыніцамі. Калі вы бачыце канкрэтны радок, які не пацверджаны крыніцай, вы, як удзельнік Вікіпедыі, можаце выправіць фармулёўку. Калі ж вы працягваеце лічыць, што міжнародная канферэнцыя франшызы TEDx, у якой прынялі ўдзел знакавыя прадстаўнікі беларускай навукі і бізнесу, апублікаваная ў афіцыйным сусветным рэестры і асветленая нацыянальнай прэсай, «не мае значнасці» — то вы зрабілі ужо свой "уклад", выставілі артыкул на вылучэнне да выдалення. Але майце на ўвазе, што рашэнне супольнасці павінна (і будзе хутчэй за ўсе) прымацца на падставе прадстаўленых незалежных СМІ і выканання фармальных правілаў, а не суб'ектыўных эмоцый ці вашай, вельмі відавочнай асабістай непрыязнасці да Бесараба. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 15:43, 19 красавіка 2026 (+03) :::Навошта вы гаворыце пра сябе ў трэцяй асобе? Што да вашых багатых спасылак на правілы — мы тут пішам энцыклапедыю, а не гуляемся ў футбол правілам і рэкламуем сябе. [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]]. Артыкул не мае значнасці. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:35, 19 красавіка 2026 (+03) ::::Месье, па-першае, у артыкуле я згадваю сябе ў трэцяй асобе, таму што гэтага прама патрабуе базавы энцыклапедычны стыль і правіла нейтральнага пункта гледжання. Пісаць у Вікіпедыі тэкст у духу «я выступіў на канферэнцыі» — гэта абсурд. Вы сурьезна, агулам, такое пытаеце? ::::Па-другое, я шчыра заклікаю вас спыніць выкарыстоўваць старонку размоў для трансляцыі нейкай дрэнна схаванай зайздрасці, асабістай непрыязнасці. Гэты пераход на асобы і пастаянныя эмацыйныя выказванні не проста з'яўляюцца прамым парушэннем этыкі, яны шчыра стамляюць і адцягваюць ад канструктыўнай працы над праектам. ::::Па-трэцяе. Вы кажаце, што мы «тут пішам энцыклапедыю». Вось і давайце яе пісаць. Паспрабуйце апераваць канкрэтнымі фактамі і аргументамі са СМІ, а не вашымі суб'ектыўнымі ацэначнымі меркаваннямі ці эмоцыямі. Правілы Вікіпедыі створаныя як падмурак, які абараняе энцыклапедыю ад хаосу і персанальнай "самнабулічнай" цэнзуры асобных удзельнікаў, якія вырашаюць, каму даваць значнасць, а каму не. ::::І самае галоўнае. Мы пішам энцыклапедыю навакольнага свету. Вікіпедыя — гэта жывая, актуальная сістэма, каштоўнасць якой менавіта ў тым, што яна фіксуе рэчаіснасць тут і цяпер, гэта не пакрыты пылам злепак палеанталагічнага музея, дзе дазволена пісаць выключна пра старыя вескі і падзеі стагадовай даўніны. Калі пра нешта пішуць аўтарытэтныя крыніцы (Deutsche Welle, Белсат, Zerkalo, Plan B), то я лічу мэтазгодным пра гэта пісаць у Вікіпедыю. Калі вы не чытаеце навін, не ведаеце пра падзеі - гэта толькі і толькі вашы асабістыя праблемы. Так што, падсумоўваючы, калі ў вас ёсць прэтэнзіі да канкрэтных радкоў ці аўтарытэтнасці прадстаўленых СМІ — прыводзьце іх. У іншым выпадку, працяг дыялогу ў падобным тоне лічу для сябе бессэнсоўным выдаткоўваннем часу. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 10:43, 20 красавіка 2026 (+03) ::::: [[Удзельнік:Siarhei V]], калі вы чытаеце навіны і ведаеце пра падзеі, гэта не нагода спаміць у Вікіпедыю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 10:48, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::Скажу вам так. Кожны піша Вікіпедыю так, як хацеў бы яе чытаць. Мне цікава чытаць артыкулы, у якіх ёсць глыбіня, жывы кантэкст і якасныя спасылкі. Чытаць і пладзіць плоскія артыкулы без сувязі з рэальнасцю — гэта ператвараць Вікіпедыю ў мёртвы тэлефонны даведнік. Я пішу разгорнута з павагі да будучых чытачоў, не бачу сэнса абмяжоўвацца парай дзяжурных радкоў, калі можна НЕ абмяжоўвацца. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:00, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::: Няпраўда ваша, абавязковымі для рэдактараў з'яўляюцца [[Вікіпедыя:Пяць слупоў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:05, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::::Ооо, [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|«Пяць слупоў»]], давайце паглядзім што ўнутры: ::::::::Першы слуп нам кажа што ''«Вікіпедыя — гэта энцыклапедыя»,'' якая павінна ўключаць элементы ўніверсальных ведаў на аснове аўтарытэтных крыніц. На мой погляд, жаданне некага абкарнаць тэкст да ўзроўню незразумелага сухога абрубка без гістарычнага кантэксту і глыбіні як раз такі ідзе ўразрэз з місіяй стварэння якаснай і аб'ёмнай энцыклапедыі. ::::::::Чацверты слуп з яго ''«Удзельнікі павінны ставіцца адзін да аднаго з павагай і не пераходзіць на асобы»''. Нават у нашым гэтым абмеркаванні відавочна бачны дрэнна схаваная таксічнасць, персанальныя выпады, безапеляцыйныя спробы абясцэніць чужую працу. Не час, як кажа месье вышэй «гуляць ў футбол правіламі», бывае што «не да законаў» ::::::::Нарэшце пятае, ''«Вікіпедыя не мае суровых правілаў»''. Яе галоўная мэта - гэта інтэлектуальная карысць. Калі выкарыстоўваць правілы не як інструмент паляпшэння, а як дубінку-шлагбаўм для ўласнай "вахцёрскай" самасцвярджанасці і выдалення інфармацыі ''—'' гэта і есць, тая самая, класічная гульня з правіламі. Толькі абсалютна не прыносячая ніякай карысці свету, у адрозненне ад таго, як вы кажаце «спама», падцверджанага разгорнутыми артыкуламі з DW ці Белсата. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:28, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::::: Ну уж нет, чытаць правілы будзем не выбарачна, а па парадку. Пачнем з пункта 1. '''[[Вікіпедыя:Чым не з’яўляецца Вікіпедыя|Вікіпедыя — энцыклапедыя]]''', якая ўвабрала элементы агульных энцыклапедый, спецыялізаваных энцыклапедый і альманахаў. Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне|Не ўласнае даследаванне]]» і імкнуцца да [[Вікіпедыя:Правяральнасць|дакладнасці]]. Вікіпедыя не месца для асабістых думак, досведу, аргументаў. Вікіпедыя — гэта НЕ непераборлівы збор інфармацыі. Гэта НЕ збор дробных і трывіяльных фактаў, НЕ трыбуна, '''НЕ''' месца для самарэкламы, НЕ эксперымент у анархіі ці дэмакратыі, НЕ каталог сеціўных старонак. Таксама Вікіпедыя НЕ збор арыгінальных дакументаў, НЕ слоўнік і НЕ газета, дзеля гэтага існуюць суседнія праекты [[:s:Галоўная старонка|Вікікрыніцы (Wikisource)]], [[:wikt:Галоўная старонка|ВікіСлоўнік (Wiktionary)]] і [[:n:en:Main Page|ВікіНавіны (Wikinews)]], адпаведна. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:32, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::::::«Не ўласнае даследаванне і не асабістыя думкі»<nowiki>''</nowiki>: Тэкст артыкула грунтуецца ВЫКЛЮЧНА на матэрыялах і цытатах з аўтарытэтных незалежных медыя сусветнага і нацыянальнага ўзроўню (Deutsche Welle, Belsat, Zerkalo). Трансляцыя фактуры з найбуйнейшых СМІ гэта не «асабісты досвед», гэта фундаментальнае правіла правяральнасці. ::::::::::«НЕ збор дробных і трывіяльных фактаў / НЕ газета»: Вікіпедыя выкарыстоўвае матэрыялы газет для фіксацыі гістарычна і сацыяльна значных фактаў. Першая за мяжой афіцыйная канферэнцыя TEDx беларускай дыяспары, якая аб'яднала на адной сцэне стваральнікаў карпарацый, аналітыкаў, навукоўцаў гэта не «трывіяльны дробны факт». Гэта адметнейшая культурная і інтэлектуальная з'ява, маштаб якой аб'ектыўна зафіксаваны СМІ першага эшалона. Ігнараваць гэты маштаб можа толькі чалавек, цалкам адарваны ад кантэксту навакольнай рэчаіснасці. ::::::::::«НЕ трыбуна і НЕ месца для самарэкламы»: Тое, што маё імя і ключавыя тэзісы з выступу фігуруюць у артыкуле поруч з іншымі выступоўцамі гэта прамое адлюстраванне таго, што вынесена ў загалоўкі і тэксты ў незалежнай прэсе. Энцыклапедыя літаральна абавязана трансляваць тое, што напісана ў аўтарытэтных другасных крыніцах. Выдаленне аб'ектыўных, пацверджаных прэсай фактаў выключна з-за таго, што вас персанальна раздражняе наяўнасць пэўнага прозвішча, кваліфікуецца ў Вікіпедыі як вандалізм i цэнзура. ::::::::::Так что хопіць усляпую капіраваць правілы. Пакуль я не бачу ніводнага прэтэнзійнага факта па сутнасці пададзеных незалежных крыніц, толькі нейкі марны эмацыйна-бюракратычны спам. ::::::::::Спадарства, я шчыра не разумею навошта вы гэта робіце? [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:42, 20 красавіка 2026 (+03) :::::::::::Я дык шчыра не разумею, навошта вы робіце сабе рэкламу ў Вікіпедыі замест напісання і рэдагавання артыкулаў пра сапраўды патрэбныя рэчы. Тут столькі працы на любую тэму, што хопіць на дзесяцігоддзі. А для звычайных падзей ёсць асобныя рэсурсы. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 11:50, 22 красавіка 2026 (+03) ::::::::::::У мяне хапае артыкулаў і пра ''сапраўдны патрэбныя рэчы'' (патрэбныя мне і такім як я, напрыклад маім чытачам), і я іх пішу. А датычна падзеі, то я паспрабаваў данесці ў артыкуле чаму лічу падзею НЕшараговай і ў чым яе важлівасць для супольнасці беларусаў. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 12:38, 22 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}}, гэта проста адна з шэрагу падзей, якая згадвалася ў навінах дня. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:59, 19 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}, ну якая ж "шараговая" падзея. На шараговую падзею, напрыклад, Белсат не робіць разгорнуты рэпартаж з аналізам кантэксту і дэталёвым цытаваннем спікераў (адна з цытат нават вынесена ў загаловак). Але тут самае галоўнае, што гэта першая ў гісторыі канферэнцыя глабальнай франшызы TEDx, арганізаваная беларускай супольнасцю за межамі Беларусі. Гэты беспрэцэдэнтны статус, для прэсы і эміграцыі гэта ўнікальная інтэлектуальная з'ява, якая стварае гісторыю дыяспары тут і цяпер. На мой погляд аб'ектыўныя крытэрыі энцыклапедычнай значнасці тут выкананы з вялікім лішкам [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 16:26, 19 красавіка 2026 (+03) :::{{нейтральны}} разглядзіце магчымасць дадавання гэтых звестак у іншыя звязаныя артыкулы. Таксама пытанне вікіфікацыі, на артыкул толькі спасылкі з артыкулаў пра выступоўцаў. Слабавата агулам там з крыніцамі і са значнасцю. Як і пісаў, занадта хутка дадалі ў вікі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:33, 26 красавіка 2026 (+03) :{{Выдаліць}}, не пабачыў значнасці. Выглядае як звычайная падзея. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:16, 2 мая 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. Ёсць значнасць, TEDx. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 01:49, 5 мая 2026 (+03) ::Для гэтага існуе асобны артыкул пра [[TED (канферэнцыя)|TEDx]]. Так якраз ёсць беларускі раздзел для запаўнення. Няма сэнсу ствараць асобны артыкул для падзеі звычайнай. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:06, 14 мая 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]] == * {{выдаліць}}, вынік уласнага даследавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:13, 28 лютага 2026 (+03) *:а ў чым праблема? ВКЛ спыніла існаванне ў 1795 г., а Літва як краіна працягвала існаваць. дзеля гэтага патрэбная <nowiki>[[Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]]</nowiki> [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 22:24, 28 лютага 2026 (+03) {{/Падвал}} 14khsswevxgjx59vmz9xq6d1a7wrx4t 5154959 5154957 2026-06-16T12:09:06Z Emilia Noah 155537 5154959 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДВ}} {{/Шапка}} == [[Metal Gear Solid 3: Snake Eater]] == Машынны недапераклад. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:40, 6 чэрвеня 2026 (+03) :пераклад не машынны, проста я перакладаў менавіта так каб ўсё было як у англійскім тэксце. гад дэмн [[Удзельнік:ABECOME SAWYER|ABECOME SAWYER]] ([[Размовы з удзельнікам:ABECOME SAWYER|размовы]]) 09:58, 7 чэрвеня 2026 (+03) == [[Кэнто Масуда]] == Вынесены да выдалення а 03:12 31 сакавіка 2026 года удзельнікам {{Вікіпедыст|Wooze}} з каментарыем: «not notable + crosswiki spam». [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:24, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{выдаліць}}, наконт ''not notable'' можна было б паспрачацца, калі б у артыкуле меўся змест. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:35, 6 чэрвеня 2026 (+03). ==[[Ягор Аляксандравіч Дырда]]== {{Закрыта}} Вынесены да выдалення а 12:24 22 мая 2026 года удзельнікам {{Вікіпедыст|M.L.Bot}} з каментарыем: «залежна ад вынікаў на УкрВікі, таму на нашу старонку не дадаю». Мяркую, абмеркаванне патрэбна. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:20, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. Значнасці асобы няма. Аматар, які час ад часу гуляе ў футбол. "Арда" — назва аматарскага непрафесійнага гуртка асоб, медыяпраект. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:19, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, з УкрВікі не выдаляеецца бадай нічога. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:29, 6 чэрвеня 2026 (+03) :{{Выдаліць}}, значнасць не паказана. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 17:38, 13 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 22:45, 14 чэрвеня 2026 (+03) ==[[89 км (блок-пост)]]== {{Закрыта}} Вынесены да выдалення а 22:12 16 сакавіка 2026 удзельнікам {{Вікіпедыст|Estopedist1}} з каментарыем: «unreferenced, not notable topic. No equivalent in etwiki or enwiki». [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:16, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{выдаліць}}, прымаем значнасць чыгуначных станцый і прыпыначных пунктаў, але гэты аб'ект зусім нязначны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:31, 6 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 22:49, 14 чэрвеня 2026 (+03) == [[Праваабаронцы за свабодныя выбары]] == Значнасць сумнеўная, ніякіх крыніц, апроч афіляваных інфастаронак, але ёсць некалькі спасылак з іншых артыкулаў на яго. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:54, 4 чэрвеня 2026 (+03) * Яго дублікат «[[Лагон]]», ці то ЛагоС, выставіў да хуткага выдалення. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:10, 4 чэрвеня 2026 (+03) == [[NGC 971]] == Не артыкул, аб'ект каталога галактык, унесены туды памылкова. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:41, 30 мая 2026 (+03) == [[Волшебная Гора (рок-гурт)]] == Выглядае, як аматарства. У РуВікі артыкул пра гэты рускамоўны гурт выстаўлены да выдалення. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:06, 30 мая 2026 (+03) : Паралельна створаны артыкул з памылкай у назве [[Раман Каноплёў]] — гэта заснавальнік і лідар гурта, туды можна перанесці і пэўныя звесткі пра гурт. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:12, 30 мая 2026 (+03) :: Спасылка на газету "Завтра" — фальсіфікат. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:09, 30 мая 2026 (+03) :::Там Канаплёў згаданы. Адзін, без ансамбля. ;) [[Удзельнік:Γλωσσολαλιά|Γλωσσολαλιά]] ([[Размовы з удзельнікам:Γλωσσολαλιά|размовы]]) 14:15, 30 мая 2026 (+03) : {{Выдаліць}}: 1 дэма-запіс — курам на смех [[Удзельнік:Γλωσσολαλιά|Γλωσσολαλιά]] ([[Размовы з удзельнікам:Γλωσσολαλιά|размовы]]) 14:04, 30 мая 2026 (+03) == [[Максім Андрэевіч Крупейчанка]] == : артыкул [https://ru.wikipedia.org/wiki/Крупейченко,_Максим_Андреевич Крупейченко, Максим Андреевич] выдалены з РуВікі праз адстутнасць доказаў энцыклапедычнай значнасці, стаіць забарона стварэння, меліся спробы несанкцыянаванага аднаўлення старонкі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:07, 27 мая 2026 (+03) == [[TEDxUlicaMińska]] == : {{выдаліць}} [[Сяргей Васілевіч Бесараб|Бесараб]] піша ў Вікі, нібы гэта яго ўласны дзённічак. У артыкула няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:27, 19 красавіка 2026 (+03) ::Шаноўны месье, згодна з правіламі Беларускай Вікіпедыі, заклікаю вас устрымлівацца ад пераходу на асобы і абмяркоўваць змест артыкула, а не яго аўтараў (парушэнне [[ВП:ЭП]] — Этычныя паводзіны і [[ВП:ДН]]. Сцвярджэнне «няма значнасці» не адпавядае рэчаіснасці бо артыкул абапіраецца на аўтарытэтныя, незалежныя другасныя крыніцы — разгорнутыя рэпартажы ў буйнейшых медыя («Белсат» і г.д.), якія падрабязна асвятлялі як сам факт івэнту, гэтак і тэмы дакладаў спікераў. Што тычыцца абвінавачвання ў стварэнні «ўласнага дзённічка» (намёк на канфлікт інтарэсаў — [[ВП:КІ]]): цяперашні тэкст артыкула напісаны ў максімальна сухім, нейтральным і энцыклапедычным стылі без якіх-небудзь ацэначных меркаванняў. Правілы не забараняюць рэдагаваць артыкулы пра падзеі з уласным удзелам, калі тэкст падмацаваны аўтарытэтнымі крыніцамі. Калі вы бачыце канкрэтны радок, які не пацверджаны крыніцай, вы, як удзельнік Вікіпедыі, можаце выправіць фармулёўку. Калі ж вы працягваеце лічыць, што міжнародная канферэнцыя франшызы TEDx, у якой прынялі ўдзел знакавыя прадстаўнікі беларускай навукі і бізнесу, апублікаваная ў афіцыйным сусветным рэестры і асветленая нацыянальнай прэсай, «не мае значнасці» — то вы зрабілі ужо свой "уклад", выставілі артыкул на вылучэнне да выдалення. Але майце на ўвазе, што рашэнне супольнасці павінна (і будзе хутчэй за ўсе) прымацца на падставе прадстаўленых незалежных СМІ і выканання фармальных правілаў, а не суб'ектыўных эмоцый ці вашай, вельмі відавочнай асабістай непрыязнасці да Бесараба. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 15:43, 19 красавіка 2026 (+03) :::Навошта вы гаворыце пра сябе ў трэцяй асобе? Што да вашых багатых спасылак на правілы — мы тут пішам энцыклапедыю, а не гуляемся ў футбол правілам і рэкламуем сябе. [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]]. Артыкул не мае значнасці. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:35, 19 красавіка 2026 (+03) ::::Месье, па-першае, у артыкуле я згадваю сябе ў трэцяй асобе, таму што гэтага прама патрабуе базавы энцыклапедычны стыль і правіла нейтральнага пункта гледжання. Пісаць у Вікіпедыі тэкст у духу «я выступіў на канферэнцыі» — гэта абсурд. Вы сурьезна, агулам, такое пытаеце? ::::Па-другое, я шчыра заклікаю вас спыніць выкарыстоўваць старонку размоў для трансляцыі нейкай дрэнна схаванай зайздрасці, асабістай непрыязнасці. Гэты пераход на асобы і пастаянныя эмацыйныя выказванні не проста з'яўляюцца прамым парушэннем этыкі, яны шчыра стамляюць і адцягваюць ад канструктыўнай працы над праектам. ::::Па-трэцяе. Вы кажаце, што мы «тут пішам энцыклапедыю». Вось і давайце яе пісаць. Паспрабуйце апераваць канкрэтнымі фактамі і аргументамі са СМІ, а не вашымі суб'ектыўнымі ацэначнымі меркаваннямі ці эмоцыямі. Правілы Вікіпедыі створаныя як падмурак, які абараняе энцыклапедыю ад хаосу і персанальнай "самнабулічнай" цэнзуры асобных удзельнікаў, якія вырашаюць, каму даваць значнасць, а каму не. ::::І самае галоўнае. Мы пішам энцыклапедыю навакольнага свету. Вікіпедыя — гэта жывая, актуальная сістэма, каштоўнасць якой менавіта ў тым, што яна фіксуе рэчаіснасць тут і цяпер, гэта не пакрыты пылам злепак палеанталагічнага музея, дзе дазволена пісаць выключна пра старыя вескі і падзеі стагадовай даўніны. Калі пра нешта пішуць аўтарытэтныя крыніцы (Deutsche Welle, Белсат, Zerkalo, Plan B), то я лічу мэтазгодным пра гэта пісаць у Вікіпедыю. Калі вы не чытаеце навін, не ведаеце пра падзеі - гэта толькі і толькі вашы асабістыя праблемы. Так што, падсумоўваючы, калі ў вас ёсць прэтэнзіі да канкрэтных радкоў ці аўтарытэтнасці прадстаўленых СМІ — прыводзьце іх. У іншым выпадку, працяг дыялогу ў падобным тоне лічу для сябе бессэнсоўным выдаткоўваннем часу. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 10:43, 20 красавіка 2026 (+03) ::::: [[Удзельнік:Siarhei V]], калі вы чытаеце навіны і ведаеце пра падзеі, гэта не нагода спаміць у Вікіпедыю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 10:48, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::Скажу вам так. Кожны піша Вікіпедыю так, як хацеў бы яе чытаць. Мне цікава чытаць артыкулы, у якіх ёсць глыбіня, жывы кантэкст і якасныя спасылкі. Чытаць і пладзіць плоскія артыкулы без сувязі з рэальнасцю — гэта ператвараць Вікіпедыю ў мёртвы тэлефонны даведнік. Я пішу разгорнута з павагі да будучых чытачоў, не бачу сэнса абмяжоўвацца парай дзяжурных радкоў, калі можна НЕ абмяжоўвацца. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:00, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::: Няпраўда ваша, абавязковымі для рэдактараў з'яўляюцца [[Вікіпедыя:Пяць слупоў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:05, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::::Ооо, [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|«Пяць слупоў»]], давайце паглядзім што ўнутры: ::::::::Першы слуп нам кажа што ''«Вікіпедыя — гэта энцыклапедыя»,'' якая павінна ўключаць элементы ўніверсальных ведаў на аснове аўтарытэтных крыніц. На мой погляд, жаданне некага абкарнаць тэкст да ўзроўню незразумелага сухога абрубка без гістарычнага кантэксту і глыбіні як раз такі ідзе ўразрэз з місіяй стварэння якаснай і аб'ёмнай энцыклапедыі. ::::::::Чацверты слуп з яго ''«Удзельнікі павінны ставіцца адзін да аднаго з павагай і не пераходзіць на асобы»''. Нават у нашым гэтым абмеркаванні відавочна бачны дрэнна схаваная таксічнасць, персанальныя выпады, безапеляцыйныя спробы абясцэніць чужую працу. Не час, як кажа месье вышэй «гуляць ў футбол правіламі», бывае што «не да законаў» ::::::::Нарэшце пятае, ''«Вікіпедыя не мае суровых правілаў»''. Яе галоўная мэта - гэта інтэлектуальная карысць. Калі выкарыстоўваць правілы не як інструмент паляпшэння, а як дубінку-шлагбаўм для ўласнай "вахцёрскай" самасцвярджанасці і выдалення інфармацыі ''—'' гэта і есць, тая самая, класічная гульня з правіламі. Толькі абсалютна не прыносячая ніякай карысці свету, у адрозненне ад таго, як вы кажаце «спама», падцверджанага разгорнутыми артыкуламі з DW ці Белсата. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:28, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::::: Ну уж нет, чытаць правілы будзем не выбарачна, а па парадку. Пачнем з пункта 1. '''[[Вікіпедыя:Чым не з’яўляецца Вікіпедыя|Вікіпедыя — энцыклапедыя]]''', якая ўвабрала элементы агульных энцыклапедый, спецыялізаваных энцыклапедый і альманахаў. Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне|Не ўласнае даследаванне]]» і імкнуцца да [[Вікіпедыя:Правяральнасць|дакладнасці]]. Вікіпедыя не месца для асабістых думак, досведу, аргументаў. Вікіпедыя — гэта НЕ непераборлівы збор інфармацыі. Гэта НЕ збор дробных і трывіяльных фактаў, НЕ трыбуна, '''НЕ''' месца для самарэкламы, НЕ эксперымент у анархіі ці дэмакратыі, НЕ каталог сеціўных старонак. Таксама Вікіпедыя НЕ збор арыгінальных дакументаў, НЕ слоўнік і НЕ газета, дзеля гэтага існуюць суседнія праекты [[:s:Галоўная старонка|Вікікрыніцы (Wikisource)]], [[:wikt:Галоўная старонка|ВікіСлоўнік (Wiktionary)]] і [[:n:en:Main Page|ВікіНавіны (Wikinews)]], адпаведна. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:32, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::::::«Не ўласнае даследаванне і не асабістыя думкі»<nowiki>''</nowiki>: Тэкст артыкула грунтуецца ВЫКЛЮЧНА на матэрыялах і цытатах з аўтарытэтных незалежных медыя сусветнага і нацыянальнага ўзроўню (Deutsche Welle, Belsat, Zerkalo). Трансляцыя фактуры з найбуйнейшых СМІ гэта не «асабісты досвед», гэта фундаментальнае правіла правяральнасці. ::::::::::«НЕ збор дробных і трывіяльных фактаў / НЕ газета»: Вікіпедыя выкарыстоўвае матэрыялы газет для фіксацыі гістарычна і сацыяльна значных фактаў. Першая за мяжой афіцыйная канферэнцыя TEDx беларускай дыяспары, якая аб'яднала на адной сцэне стваральнікаў карпарацый, аналітыкаў, навукоўцаў гэта не «трывіяльны дробны факт». Гэта адметнейшая культурная і інтэлектуальная з'ява, маштаб якой аб'ектыўна зафіксаваны СМІ першага эшалона. Ігнараваць гэты маштаб можа толькі чалавек, цалкам адарваны ад кантэксту навакольнай рэчаіснасці. ::::::::::«НЕ трыбуна і НЕ месца для самарэкламы»: Тое, што маё імя і ключавыя тэзісы з выступу фігуруюць у артыкуле поруч з іншымі выступоўцамі гэта прамое адлюстраванне таго, што вынесена ў загалоўкі і тэксты ў незалежнай прэсе. Энцыклапедыя літаральна абавязана трансляваць тое, што напісана ў аўтарытэтных другасных крыніцах. Выдаленне аб'ектыўных, пацверджаных прэсай фактаў выключна з-за таго, што вас персанальна раздражняе наяўнасць пэўнага прозвішча, кваліфікуецца ў Вікіпедыі як вандалізм i цэнзура. ::::::::::Так что хопіць усляпую капіраваць правілы. Пакуль я не бачу ніводнага прэтэнзійнага факта па сутнасці пададзеных незалежных крыніц, толькі нейкі марны эмацыйна-бюракратычны спам. ::::::::::Спадарства, я шчыра не разумею навошта вы гэта робіце? [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:42, 20 красавіка 2026 (+03) :::::::::::Я дык шчыра не разумею, навошта вы робіце сабе рэкламу ў Вікіпедыі замест напісання і рэдагавання артыкулаў пра сапраўды патрэбныя рэчы. Тут столькі працы на любую тэму, што хопіць на дзесяцігоддзі. А для звычайных падзей ёсць асобныя рэсурсы. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 11:50, 22 красавіка 2026 (+03) ::::::::::::У мяне хапае артыкулаў і пра ''сапраўдны патрэбныя рэчы'' (патрэбныя мне і такім як я, напрыклад маім чытачам), і я іх пішу. А датычна падзеі, то я паспрабаваў данесці ў артыкуле чаму лічу падзею НЕшараговай і ў чым яе важлівасць для супольнасці беларусаў. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 12:38, 22 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}}, гэта проста адна з шэрагу падзей, якая згадвалася ў навінах дня. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:59, 19 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}, ну якая ж "шараговая" падзея. На шараговую падзею, напрыклад, Белсат не робіць разгорнуты рэпартаж з аналізам кантэксту і дэталёвым цытаваннем спікераў (адна з цытат нават вынесена ў загаловак). Але тут самае галоўнае, што гэта першая ў гісторыі канферэнцыя глабальнай франшызы TEDx, арганізаваная беларускай супольнасцю за межамі Беларусі. Гэты беспрэцэдэнтны статус, для прэсы і эміграцыі гэта ўнікальная інтэлектуальная з'ява, якая стварае гісторыю дыяспары тут і цяпер. На мой погляд аб'ектыўныя крытэрыі энцыклапедычнай значнасці тут выкананы з вялікім лішкам [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 16:26, 19 красавіка 2026 (+03) :::{{нейтральны}} разглядзіце магчымасць дадавання гэтых звестак у іншыя звязаныя артыкулы. Таксама пытанне вікіфікацыі, на артыкул толькі спасылкі з артыкулаў пра выступоўцаў. Слабавата агулам там з крыніцамі і са значнасцю. Як і пісаў, занадта хутка дадалі ў вікі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:33, 26 красавіка 2026 (+03) :{{Выдаліць}}, не пабачыў значнасці. Выглядае як звычайная падзея. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:16, 2 мая 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. Ёсць значнасць, TEDx. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 01:49, 5 мая 2026 (+03) ::Для гэтага існуе асобны артыкул пра [[TED (канферэнцыя)|TEDx]]. Так якраз ёсць беларускі раздзел для запаўнення. Няма сэнсу ствараць асобны артыкул для падзеі звычайнай. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:06, 14 мая 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]] == * {{выдаліць}}, вынік уласнага даследавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:13, 28 лютага 2026 (+03) *:а ў чым праблема? ВКЛ спыніла існаванне ў 1795 г., а Літва як краіна працягвала існаваць. дзеля гэтага патрэбная <nowiki>[[Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]]</nowiki> [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 22:24, 28 лютага 2026 (+03) {{/Падвал}} 156luoxayi8u340r1dqppbr7fp1aftg 5154961 5154959 2026-06-16T12:10:50Z Emilia Noah 155537 5154961 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДВ}} {{/Шапка}} == [[Metal Gear Solid 3: Snake Eater]] == Машынны недапераклад. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:40, 6 чэрвеня 2026 (+03) :пераклад не машынны, проста я перакладаў менавіта так каб ўсё было як у англійскім тэксце. гад дэмн [[Удзельнік:ABECOME SAWYER|ABECOME SAWYER]] ([[Размовы з удзельнікам:ABECOME SAWYER|размовы]]) 09:58, 7 чэрвеня 2026 (+03) == [[Кэнто Масуда]] == Вынесены да выдалення а 03:12 31 сакавіка 2026 года удзельнікам {{Вікіпедыст|Wooze}} з каментарыем: «not notable + crosswiki spam». [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:24, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{выдаліць}}, наконт ''not notable'' можна было б паспрачацца, калі б у артыкуле меўся змест. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:35, 6 чэрвеня 2026 (+03). ==[[Ягор Аляксандравіч Дырда]]== {{Закрыта}} Вынесены да выдалення а 12:24 22 мая 2026 года удзельнікам {{Вікіпедыст|M.L.Bot}} з каментарыем: «залежна ад вынікаў на УкрВікі, таму на нашу старонку не дадаю». Мяркую, абмеркаванне патрэбна. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:20, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. Значнасці асобы няма. Аматар, які час ад часу гуляе ў футбол. "Арда" — назва аматарскага непрафесійнага гуртка асоб, медыяпраект. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:19, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, з УкрВікі не выдаляеецца бадай нічога. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:29, 6 чэрвеня 2026 (+03) :{{Выдаліць}}, значнасць не паказана. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 17:38, 13 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 22:45, 14 чэрвеня 2026 (+03) == [[Праваабаронцы за свабодныя выбары]] == Значнасць сумнеўная, ніякіх крыніц, апроч афіляваных інфастаронак, але ёсць некалькі спасылак з іншых артыкулаў на яго. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:54, 4 чэрвеня 2026 (+03) * Яго дублікат «[[Лагон]]», ці то ЛагоС, выставіў да хуткага выдалення. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:10, 4 чэрвеня 2026 (+03) == [[NGC 971]] == Не артыкул, аб'ект каталога галактык, унесены туды памылкова. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:41, 30 мая 2026 (+03) == [[Волшебная Гора (рок-гурт)]] == Выглядае, як аматарства. У РуВікі артыкул пра гэты рускамоўны гурт выстаўлены да выдалення. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:06, 30 мая 2026 (+03) : Паралельна створаны артыкул з памылкай у назве [[Раман Каноплёў]] — гэта заснавальнік і лідар гурта, туды можна перанесці і пэўныя звесткі пра гурт. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:12, 30 мая 2026 (+03) :: Спасылка на газету "Завтра" — фальсіфікат. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:09, 30 мая 2026 (+03) :::Там Канаплёў згаданы. Адзін, без ансамбля. ;) [[Удзельнік:Γλωσσολαλιά|Γλωσσολαλιά]] ([[Размовы з удзельнікам:Γλωσσολαλιά|размовы]]) 14:15, 30 мая 2026 (+03) : {{Выдаліць}}: 1 дэма-запіс — курам на смех [[Удзельнік:Γλωσσολαλιά|Γλωσσολαλιά]] ([[Размовы з удзельнікам:Γλωσσολαλιά|размовы]]) 14:04, 30 мая 2026 (+03) == [[Максім Андрэевіч Крупейчанка]] == : артыкул [https://ru.wikipedia.org/wiki/Крупейченко,_Максим_Андреевич Крупейченко, Максим Андреевич] выдалены з РуВікі праз адстутнасць доказаў энцыклапедычнай значнасці, стаіць забарона стварэння, меліся спробы несанкцыянаванага аднаўлення старонкі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:07, 27 мая 2026 (+03) == [[TEDxUlicaMińska]] == : {{выдаліць}} [[Сяргей Васілевіч Бесараб|Бесараб]] піша ў Вікі, нібы гэта яго ўласны дзённічак. У артыкула няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:27, 19 красавіка 2026 (+03) ::Шаноўны месье, згодна з правіламі Беларускай Вікіпедыі, заклікаю вас устрымлівацца ад пераходу на асобы і абмяркоўваць змест артыкула, а не яго аўтараў (парушэнне [[ВП:ЭП]] — Этычныя паводзіны і [[ВП:ДН]]. Сцвярджэнне «няма значнасці» не адпавядае рэчаіснасці бо артыкул абапіраецца на аўтарытэтныя, незалежныя другасныя крыніцы — разгорнутыя рэпартажы ў буйнейшых медыя («Белсат» і г.д.), якія падрабязна асвятлялі як сам факт івэнту, гэтак і тэмы дакладаў спікераў. Што тычыцца абвінавачвання ў стварэнні «ўласнага дзённічка» (намёк на канфлікт інтарэсаў — [[ВП:КІ]]): цяперашні тэкст артыкула напісаны ў максімальна сухім, нейтральным і энцыклапедычным стылі без якіх-небудзь ацэначных меркаванняў. Правілы не забараняюць рэдагаваць артыкулы пра падзеі з уласным удзелам, калі тэкст падмацаваны аўтарытэтнымі крыніцамі. Калі вы бачыце канкрэтны радок, які не пацверджаны крыніцай, вы, як удзельнік Вікіпедыі, можаце выправіць фармулёўку. Калі ж вы працягваеце лічыць, што міжнародная канферэнцыя франшызы TEDx, у якой прынялі ўдзел знакавыя прадстаўнікі беларускай навукі і бізнесу, апублікаваная ў афіцыйным сусветным рэестры і асветленая нацыянальнай прэсай, «не мае значнасці» — то вы зрабілі ужо свой "уклад", выставілі артыкул на вылучэнне да выдалення. Але майце на ўвазе, што рашэнне супольнасці павінна (і будзе хутчэй за ўсе) прымацца на падставе прадстаўленых незалежных СМІ і выканання фармальных правілаў, а не суб'ектыўных эмоцый ці вашай, вельмі відавочнай асабістай непрыязнасці да Бесараба. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 15:43, 19 красавіка 2026 (+03) :::Навошта вы гаворыце пра сябе ў трэцяй асобе? Што да вашых багатых спасылак на правілы — мы тут пішам энцыклапедыю, а не гуляемся ў футбол правілам і рэкламуем сябе. [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]]. Артыкул не мае значнасці. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:35, 19 красавіка 2026 (+03) ::::Месье, па-першае, у артыкуле я згадваю сябе ў трэцяй асобе, таму што гэтага прама патрабуе базавы энцыклапедычны стыль і правіла нейтральнага пункта гледжання. Пісаць у Вікіпедыі тэкст у духу «я выступіў на канферэнцыі» — гэта абсурд. Вы сурьезна, агулам, такое пытаеце? ::::Па-другое, я шчыра заклікаю вас спыніць выкарыстоўваць старонку размоў для трансляцыі нейкай дрэнна схаванай зайздрасці, асабістай непрыязнасці. Гэты пераход на асобы і пастаянныя эмацыйныя выказванні не проста з'яўляюцца прамым парушэннем этыкі, яны шчыра стамляюць і адцягваюць ад канструктыўнай працы над праектам. ::::Па-трэцяе. Вы кажаце, што мы «тут пішам энцыклапедыю». Вось і давайце яе пісаць. Паспрабуйце апераваць канкрэтнымі фактамі і аргументамі са СМІ, а не вашымі суб'ектыўнымі ацэначнымі меркаваннямі ці эмоцыямі. Правілы Вікіпедыі створаныя як падмурак, які абараняе энцыклапедыю ад хаосу і персанальнай "самнабулічнай" цэнзуры асобных удзельнікаў, якія вырашаюць, каму даваць значнасць, а каму не. ::::І самае галоўнае. Мы пішам энцыклапедыю навакольнага свету. Вікіпедыя — гэта жывая, актуальная сістэма, каштоўнасць якой менавіта ў тым, што яна фіксуе рэчаіснасць тут і цяпер, гэта не пакрыты пылам злепак палеанталагічнага музея, дзе дазволена пісаць выключна пра старыя вескі і падзеі стагадовай даўніны. Калі пра нешта пішуць аўтарытэтныя крыніцы (Deutsche Welle, Белсат, Zerkalo, Plan B), то я лічу мэтазгодным пра гэта пісаць у Вікіпедыю. Калі вы не чытаеце навін, не ведаеце пра падзеі - гэта толькі і толькі вашы асабістыя праблемы. Так што, падсумоўваючы, калі ў вас ёсць прэтэнзіі да канкрэтных радкоў ці аўтарытэтнасці прадстаўленых СМІ — прыводзьце іх. У іншым выпадку, працяг дыялогу ў падобным тоне лічу для сябе бессэнсоўным выдаткоўваннем часу. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 10:43, 20 красавіка 2026 (+03) ::::: [[Удзельнік:Siarhei V]], калі вы чытаеце навіны і ведаеце пра падзеі, гэта не нагода спаміць у Вікіпедыю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 10:48, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::Скажу вам так. Кожны піша Вікіпедыю так, як хацеў бы яе чытаць. Мне цікава чытаць артыкулы, у якіх ёсць глыбіня, жывы кантэкст і якасныя спасылкі. Чытаць і пладзіць плоскія артыкулы без сувязі з рэальнасцю — гэта ператвараць Вікіпедыю ў мёртвы тэлефонны даведнік. Я пішу разгорнута з павагі да будучых чытачоў, не бачу сэнса абмяжоўвацца парай дзяжурных радкоў, калі можна НЕ абмяжоўвацца. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:00, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::: Няпраўда ваша, абавязковымі для рэдактараў з'яўляюцца [[Вікіпедыя:Пяць слупоў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:05, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::::Ооо, [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|«Пяць слупоў»]], давайце паглядзім што ўнутры: ::::::::Першы слуп нам кажа што ''«Вікіпедыя — гэта энцыклапедыя»,'' якая павінна ўключаць элементы ўніверсальных ведаў на аснове аўтарытэтных крыніц. На мой погляд, жаданне некага абкарнаць тэкст да ўзроўню незразумелага сухога абрубка без гістарычнага кантэксту і глыбіні як раз такі ідзе ўразрэз з місіяй стварэння якаснай і аб'ёмнай энцыклапедыі. ::::::::Чацверты слуп з яго ''«Удзельнікі павінны ставіцца адзін да аднаго з павагай і не пераходзіць на асобы»''. Нават у нашым гэтым абмеркаванні відавочна бачны дрэнна схаваная таксічнасць, персанальныя выпады, безапеляцыйныя спробы абясцэніць чужую працу. Не час, як кажа месье вышэй «гуляць ў футбол правіламі», бывае што «не да законаў» ::::::::Нарэшце пятае, ''«Вікіпедыя не мае суровых правілаў»''. Яе галоўная мэта - гэта інтэлектуальная карысць. Калі выкарыстоўваць правілы не як інструмент паляпшэння, а як дубінку-шлагбаўм для ўласнай "вахцёрскай" самасцвярджанасці і выдалення інфармацыі ''—'' гэта і есць, тая самая, класічная гульня з правіламі. Толькі абсалютна не прыносячая ніякай карысці свету, у адрозненне ад таго, як вы кажаце «спама», падцверджанага разгорнутыми артыкуламі з DW ці Белсата. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:28, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::::: Ну уж нет, чытаць правілы будзем не выбарачна, а па парадку. Пачнем з пункта 1. '''[[Вікіпедыя:Чым не з’яўляецца Вікіпедыя|Вікіпедыя — энцыклапедыя]]''', якая ўвабрала элементы агульных энцыклапедый, спецыялізаваных энцыклапедый і альманахаў. Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне|Не ўласнае даследаванне]]» і імкнуцца да [[Вікіпедыя:Правяральнасць|дакладнасці]]. Вікіпедыя не месца для асабістых думак, досведу, аргументаў. Вікіпедыя — гэта НЕ непераборлівы збор інфармацыі. Гэта НЕ збор дробных і трывіяльных фактаў, НЕ трыбуна, '''НЕ''' месца для самарэкламы, НЕ эксперымент у анархіі ці дэмакратыі, НЕ каталог сеціўных старонак. Таксама Вікіпедыя НЕ збор арыгінальных дакументаў, НЕ слоўнік і НЕ газета, дзеля гэтага існуюць суседнія праекты [[:s:Галоўная старонка|Вікікрыніцы (Wikisource)]], [[:wikt:Галоўная старонка|ВікіСлоўнік (Wiktionary)]] і [[:n:en:Main Page|ВікіНавіны (Wikinews)]], адпаведна. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:32, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::::::«Не ўласнае даследаванне і не асабістыя думкі»<nowiki>''</nowiki>: Тэкст артыкула грунтуецца ВЫКЛЮЧНА на матэрыялах і цытатах з аўтарытэтных незалежных медыя сусветнага і нацыянальнага ўзроўню (Deutsche Welle, Belsat, Zerkalo). Трансляцыя фактуры з найбуйнейшых СМІ гэта не «асабісты досвед», гэта фундаментальнае правіла правяральнасці. ::::::::::«НЕ збор дробных і трывіяльных фактаў / НЕ газета»: Вікіпедыя выкарыстоўвае матэрыялы газет для фіксацыі гістарычна і сацыяльна значных фактаў. Першая за мяжой афіцыйная канферэнцыя TEDx беларускай дыяспары, якая аб'яднала на адной сцэне стваральнікаў карпарацый, аналітыкаў, навукоўцаў гэта не «трывіяльны дробны факт». Гэта адметнейшая культурная і інтэлектуальная з'ява, маштаб якой аб'ектыўна зафіксаваны СМІ першага эшалона. Ігнараваць гэты маштаб можа толькі чалавек, цалкам адарваны ад кантэксту навакольнай рэчаіснасці. ::::::::::«НЕ трыбуна і НЕ месца для самарэкламы»: Тое, што маё імя і ключавыя тэзісы з выступу фігуруюць у артыкуле поруч з іншымі выступоўцамі гэта прамое адлюстраванне таго, што вынесена ў загалоўкі і тэксты ў незалежнай прэсе. Энцыклапедыя літаральна абавязана трансляваць тое, што напісана ў аўтарытэтных другасных крыніцах. Выдаленне аб'ектыўных, пацверджаных прэсай фактаў выключна з-за таго, што вас персанальна раздражняе наяўнасць пэўнага прозвішча, кваліфікуецца ў Вікіпедыі як вандалізм i цэнзура. ::::::::::Так что хопіць усляпую капіраваць правілы. Пакуль я не бачу ніводнага прэтэнзійнага факта па сутнасці пададзеных незалежных крыніц, толькі нейкі марны эмацыйна-бюракратычны спам. ::::::::::Спадарства, я шчыра не разумею навошта вы гэта робіце? [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:42, 20 красавіка 2026 (+03) :::::::::::Я дык шчыра не разумею, навошта вы робіце сабе рэкламу ў Вікіпедыі замест напісання і рэдагавання артыкулаў пра сапраўды патрэбныя рэчы. Тут столькі працы на любую тэму, што хопіць на дзесяцігоддзі. А для звычайных падзей ёсць асобныя рэсурсы. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 11:50, 22 красавіка 2026 (+03) ::::::::::::У мяне хапае артыкулаў і пра ''сапраўдны патрэбныя рэчы'' (патрэбныя мне і такім як я, напрыклад маім чытачам), і я іх пішу. А датычна падзеі, то я паспрабаваў данесці ў артыкуле чаму лічу падзею НЕшараговай і ў чым яе важлівасць для супольнасці беларусаў. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 12:38, 22 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}}, гэта проста адна з шэрагу падзей, якая згадвалася ў навінах дня. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:59, 19 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}, ну якая ж "шараговая" падзея. На шараговую падзею, напрыклад, Белсат не робіць разгорнуты рэпартаж з аналізам кантэксту і дэталёвым цытаваннем спікераў (адна з цытат нават вынесена ў загаловак). Але тут самае галоўнае, што гэта першая ў гісторыі канферэнцыя глабальнай франшызы TEDx, арганізаваная беларускай супольнасцю за межамі Беларусі. Гэты беспрэцэдэнтны статус, для прэсы і эміграцыі гэта ўнікальная інтэлектуальная з'ява, якая стварае гісторыю дыяспары тут і цяпер. На мой погляд аб'ектыўныя крытэрыі энцыклапедычнай значнасці тут выкананы з вялікім лішкам [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 16:26, 19 красавіка 2026 (+03) :::{{нейтральны}} разглядзіце магчымасць дадавання гэтых звестак у іншыя звязаныя артыкулы. Таксама пытанне вікіфікацыі, на артыкул толькі спасылкі з артыкулаў пра выступоўцаў. Слабавата агулам там з крыніцамі і са значнасцю. Як і пісаў, занадта хутка дадалі ў вікі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:33, 26 красавіка 2026 (+03) :{{Выдаліць}}, не пабачыў значнасці. Выглядае як звычайная падзея. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:16, 2 мая 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. Ёсць значнасць, TEDx. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 01:49, 5 мая 2026 (+03) ::Для гэтага існуе асобны артыкул пра [[TED (канферэнцыя)|TEDx]]. Так якраз ёсць беларускі раздзел для запаўнення. Няма сэнсу ствараць асобны артыкул для падзеі звычайнай. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:06, 14 мая 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]] == * {{выдаліць}}, вынік уласнага даследавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:13, 28 лютага 2026 (+03) *:а ў чым праблема? ВКЛ спыніла існаванне ў 1795 г., а Літва як краіна працягвала існаваць. дзеля гэтага патрэбная <nowiki>[[Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]]</nowiki> [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 22:24, 28 лютага 2026 (+03) {{/Падвал}} sr60ud5ott8s6jayenx79pc804v4y67 5154963 5154961 2026-06-16T12:11:56Z Emilia Noah 155537 5154963 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДВ}} {{/Шапка}} == [[Metal Gear Solid 3: Snake Eater]] == Машынны недапераклад. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:40, 6 чэрвеня 2026 (+03) :пераклад не машынны, проста я перакладаў менавіта так каб ўсё было як у англійскім тэксце. гад дэмн [[Удзельнік:ABECOME SAWYER|ABECOME SAWYER]] ([[Размовы з удзельнікам:ABECOME SAWYER|размовы]]) 09:58, 7 чэрвеня 2026 (+03) == [[Кэнто Масуда]] == Вынесены да выдалення а 03:12 31 сакавіка 2026 года удзельнікам {{Вікіпедыст|Wooze}} з каментарыем: «not notable + crosswiki spam». [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:24, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{выдаліць}}, наконт ''not notable'' можна было б паспрачацца, калі б у артыкуле меўся змест. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:35, 6 чэрвеня 2026 (+03). == [[Праваабаронцы за свабодныя выбары]] == Значнасць сумнеўная, ніякіх крыніц, апроч афіляваных інфастаронак, але ёсць некалькі спасылак з іншых артыкулаў на яго. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:54, 4 чэрвеня 2026 (+03) * Яго дублікат «[[Лагон]]», ці то ЛагоС, выставіў да хуткага выдалення. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:10, 4 чэрвеня 2026 (+03) == [[NGC 971]] == Не артыкул, аб'ект каталога галактык, унесены туды памылкова. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:41, 30 мая 2026 (+03) == [[Волшебная Гора (рок-гурт)]] == Выглядае, як аматарства. У РуВікі артыкул пра гэты рускамоўны гурт выстаўлены да выдалення. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:06, 30 мая 2026 (+03) : Паралельна створаны артыкул з памылкай у назве [[Раман Каноплёў]] — гэта заснавальнік і лідар гурта, туды можна перанесці і пэўныя звесткі пра гурт. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:12, 30 мая 2026 (+03) :: Спасылка на газету "Завтра" — фальсіфікат. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:09, 30 мая 2026 (+03) :::Там Канаплёў згаданы. Адзін, без ансамбля. ;) [[Удзельнік:Γλωσσολαλιά|Γλωσσολαλιά]] ([[Размовы з удзельнікам:Γλωσσολαλιά|размовы]]) 14:15, 30 мая 2026 (+03) : {{Выдаліць}}: 1 дэма-запіс — курам на смех [[Удзельнік:Γλωσσολαλιά|Γλωσσολαλιά]] ([[Размовы з удзельнікам:Γλωσσολαλιά|размовы]]) 14:04, 30 мая 2026 (+03) == [[Максім Андрэевіч Крупейчанка]] == : артыкул [https://ru.wikipedia.org/wiki/Крупейченко,_Максим_Андреевич Крупейченко, Максим Андреевич] выдалены з РуВікі праз адстутнасць доказаў энцыклапедычнай значнасці, стаіць забарона стварэння, меліся спробы несанкцыянаванага аднаўлення старонкі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:07, 27 мая 2026 (+03) == [[TEDxUlicaMińska]] == : {{выдаліць}} [[Сяргей Васілевіч Бесараб|Бесараб]] піша ў Вікі, нібы гэта яго ўласны дзённічак. У артыкула няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:27, 19 красавіка 2026 (+03) ::Шаноўны месье, згодна з правіламі Беларускай Вікіпедыі, заклікаю вас устрымлівацца ад пераходу на асобы і абмяркоўваць змест артыкула, а не яго аўтараў (парушэнне [[ВП:ЭП]] — Этычныя паводзіны і [[ВП:ДН]]. Сцвярджэнне «няма значнасці» не адпавядае рэчаіснасці бо артыкул абапіраецца на аўтарытэтныя, незалежныя другасныя крыніцы — разгорнутыя рэпартажы ў буйнейшых медыя («Белсат» і г.д.), якія падрабязна асвятлялі як сам факт івэнту, гэтак і тэмы дакладаў спікераў. Што тычыцца абвінавачвання ў стварэнні «ўласнага дзённічка» (намёк на канфлікт інтарэсаў — [[ВП:КІ]]): цяперашні тэкст артыкула напісаны ў максімальна сухім, нейтральным і энцыклапедычным стылі без якіх-небудзь ацэначных меркаванняў. Правілы не забараняюць рэдагаваць артыкулы пра падзеі з уласным удзелам, калі тэкст падмацаваны аўтарытэтнымі крыніцамі. Калі вы бачыце канкрэтны радок, які не пацверджаны крыніцай, вы, як удзельнік Вікіпедыі, можаце выправіць фармулёўку. Калі ж вы працягваеце лічыць, што міжнародная канферэнцыя франшызы TEDx, у якой прынялі ўдзел знакавыя прадстаўнікі беларускай навукі і бізнесу, апублікаваная ў афіцыйным сусветным рэестры і асветленая нацыянальнай прэсай, «не мае значнасці» — то вы зрабілі ужо свой "уклад", выставілі артыкул на вылучэнне да выдалення. Але майце на ўвазе, што рашэнне супольнасці павінна (і будзе хутчэй за ўсе) прымацца на падставе прадстаўленых незалежных СМІ і выканання фармальных правілаў, а не суб'ектыўных эмоцый ці вашай, вельмі відавочнай асабістай непрыязнасці да Бесараба. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 15:43, 19 красавіка 2026 (+03) :::Навошта вы гаворыце пра сябе ў трэцяй асобе? Што да вашых багатых спасылак на правілы — мы тут пішам энцыклапедыю, а не гуляемся ў футбол правілам і рэкламуем сябе. [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]]. Артыкул не мае значнасці. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:35, 19 красавіка 2026 (+03) ::::Месье, па-першае, у артыкуле я згадваю сябе ў трэцяй асобе, таму што гэтага прама патрабуе базавы энцыклапедычны стыль і правіла нейтральнага пункта гледжання. Пісаць у Вікіпедыі тэкст у духу «я выступіў на канферэнцыі» — гэта абсурд. Вы сурьезна, агулам, такое пытаеце? ::::Па-другое, я шчыра заклікаю вас спыніць выкарыстоўваць старонку размоў для трансляцыі нейкай дрэнна схаванай зайздрасці, асабістай непрыязнасці. Гэты пераход на асобы і пастаянныя эмацыйныя выказванні не проста з'яўляюцца прамым парушэннем этыкі, яны шчыра стамляюць і адцягваюць ад канструктыўнай працы над праектам. ::::Па-трэцяе. Вы кажаце, што мы «тут пішам энцыклапедыю». Вось і давайце яе пісаць. Паспрабуйце апераваць канкрэтнымі фактамі і аргументамі са СМІ, а не вашымі суб'ектыўнымі ацэначнымі меркаваннямі ці эмоцыямі. Правілы Вікіпедыі створаныя як падмурак, які абараняе энцыклапедыю ад хаосу і персанальнай "самнабулічнай" цэнзуры асобных удзельнікаў, якія вырашаюць, каму даваць значнасць, а каму не. ::::І самае галоўнае. Мы пішам энцыклапедыю навакольнага свету. Вікіпедыя — гэта жывая, актуальная сістэма, каштоўнасць якой менавіта ў тым, што яна фіксуе рэчаіснасць тут і цяпер, гэта не пакрыты пылам злепак палеанталагічнага музея, дзе дазволена пісаць выключна пра старыя вескі і падзеі стагадовай даўніны. Калі пра нешта пішуць аўтарытэтныя крыніцы (Deutsche Welle, Белсат, Zerkalo, Plan B), то я лічу мэтазгодным пра гэта пісаць у Вікіпедыю. Калі вы не чытаеце навін, не ведаеце пра падзеі - гэта толькі і толькі вашы асабістыя праблемы. Так што, падсумоўваючы, калі ў вас ёсць прэтэнзіі да канкрэтных радкоў ці аўтарытэтнасці прадстаўленых СМІ — прыводзьце іх. У іншым выпадку, працяг дыялогу ў падобным тоне лічу для сябе бессэнсоўным выдаткоўваннем часу. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 10:43, 20 красавіка 2026 (+03) ::::: [[Удзельнік:Siarhei V]], калі вы чытаеце навіны і ведаеце пра падзеі, гэта не нагода спаміць у Вікіпедыю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 10:48, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::Скажу вам так. Кожны піша Вікіпедыю так, як хацеў бы яе чытаць. Мне цікава чытаць артыкулы, у якіх ёсць глыбіня, жывы кантэкст і якасныя спасылкі. Чытаць і пладзіць плоскія артыкулы без сувязі з рэальнасцю — гэта ператвараць Вікіпедыю ў мёртвы тэлефонны даведнік. Я пішу разгорнута з павагі да будучых чытачоў, не бачу сэнса абмяжоўвацца парай дзяжурных радкоў, калі можна НЕ абмяжоўвацца. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:00, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::: Няпраўда ваша, абавязковымі для рэдактараў з'яўляюцца [[Вікіпедыя:Пяць слупоў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:05, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::::Ооо, [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|«Пяць слупоў»]], давайце паглядзім што ўнутры: ::::::::Першы слуп нам кажа што ''«Вікіпедыя — гэта энцыклапедыя»,'' якая павінна ўключаць элементы ўніверсальных ведаў на аснове аўтарытэтных крыніц. На мой погляд, жаданне некага абкарнаць тэкст да ўзроўню незразумелага сухога абрубка без гістарычнага кантэксту і глыбіні як раз такі ідзе ўразрэз з місіяй стварэння якаснай і аб'ёмнай энцыклапедыі. ::::::::Чацверты слуп з яго ''«Удзельнікі павінны ставіцца адзін да аднаго з павагай і не пераходзіць на асобы»''. Нават у нашым гэтым абмеркаванні відавочна бачны дрэнна схаваная таксічнасць, персанальныя выпады, безапеляцыйныя спробы абясцэніць чужую працу. Не час, як кажа месье вышэй «гуляць ў футбол правіламі», бывае што «не да законаў» ::::::::Нарэшце пятае, ''«Вікіпедыя не мае суровых правілаў»''. Яе галоўная мэта - гэта інтэлектуальная карысць. Калі выкарыстоўваць правілы не як інструмент паляпшэння, а як дубінку-шлагбаўм для ўласнай "вахцёрскай" самасцвярджанасці і выдалення інфармацыі ''—'' гэта і есць, тая самая, класічная гульня з правіламі. Толькі абсалютна не прыносячая ніякай карысці свету, у адрозненне ад таго, як вы кажаце «спама», падцверджанага разгорнутыми артыкуламі з DW ці Белсата. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:28, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::::: Ну уж нет, чытаць правілы будзем не выбарачна, а па парадку. Пачнем з пункта 1. '''[[Вікіпедыя:Чым не з’яўляецца Вікіпедыя|Вікіпедыя — энцыклапедыя]]''', якая ўвабрала элементы агульных энцыклапедый, спецыялізаваных энцыклапедый і альманахаў. Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне|Не ўласнае даследаванне]]» і імкнуцца да [[Вікіпедыя:Правяральнасць|дакладнасці]]. Вікіпедыя не месца для асабістых думак, досведу, аргументаў. Вікіпедыя — гэта НЕ непераборлівы збор інфармацыі. Гэта НЕ збор дробных і трывіяльных фактаў, НЕ трыбуна, '''НЕ''' месца для самарэкламы, НЕ эксперымент у анархіі ці дэмакратыі, НЕ каталог сеціўных старонак. Таксама Вікіпедыя НЕ збор арыгінальных дакументаў, НЕ слоўнік і НЕ газета, дзеля гэтага існуюць суседнія праекты [[:s:Галоўная старонка|Вікікрыніцы (Wikisource)]], [[:wikt:Галоўная старонка|ВікіСлоўнік (Wiktionary)]] і [[:n:en:Main Page|ВікіНавіны (Wikinews)]], адпаведна. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:32, 20 красавіка 2026 (+03) ::::::::::«Не ўласнае даследаванне і не асабістыя думкі»<nowiki>''</nowiki>: Тэкст артыкула грунтуецца ВЫКЛЮЧНА на матэрыялах і цытатах з аўтарытэтных незалежных медыя сусветнага і нацыянальнага ўзроўню (Deutsche Welle, Belsat, Zerkalo). Трансляцыя фактуры з найбуйнейшых СМІ гэта не «асабісты досвед», гэта фундаментальнае правіла правяральнасці. ::::::::::«НЕ збор дробных і трывіяльных фактаў / НЕ газета»: Вікіпедыя выкарыстоўвае матэрыялы газет для фіксацыі гістарычна і сацыяльна значных фактаў. Першая за мяжой афіцыйная канферэнцыя TEDx беларускай дыяспары, якая аб'яднала на адной сцэне стваральнікаў карпарацый, аналітыкаў, навукоўцаў гэта не «трывіяльны дробны факт». Гэта адметнейшая культурная і інтэлектуальная з'ява, маштаб якой аб'ектыўна зафіксаваны СМІ першага эшалона. Ігнараваць гэты маштаб можа толькі чалавек, цалкам адарваны ад кантэксту навакольнай рэчаіснасці. ::::::::::«НЕ трыбуна і НЕ месца для самарэкламы»: Тое, што маё імя і ключавыя тэзісы з выступу фігуруюць у артыкуле поруч з іншымі выступоўцамі гэта прамое адлюстраванне таго, што вынесена ў загалоўкі і тэксты ў незалежнай прэсе. Энцыклапедыя літаральна абавязана трансляваць тое, што напісана ў аўтарытэтных другасных крыніцах. Выдаленне аб'ектыўных, пацверджаных прэсай фактаў выключна з-за таго, што вас персанальна раздражняе наяўнасць пэўнага прозвішча, кваліфікуецца ў Вікіпедыі як вандалізм i цэнзура. ::::::::::Так что хопіць усляпую капіраваць правілы. Пакуль я не бачу ніводнага прэтэнзійнага факта па сутнасці пададзеных незалежных крыніц, толькі нейкі марны эмацыйна-бюракратычны спам. ::::::::::Спадарства, я шчыра не разумею навошта вы гэта робіце? [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 11:42, 20 красавіка 2026 (+03) :::::::::::Я дык шчыра не разумею, навошта вы робіце сабе рэкламу ў Вікіпедыі замест напісання і рэдагавання артыкулаў пра сапраўды патрэбныя рэчы. Тут столькі працы на любую тэму, што хопіць на дзесяцігоддзі. А для звычайных падзей ёсць асобныя рэсурсы. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 11:50, 22 красавіка 2026 (+03) ::::::::::::У мяне хапае артыкулаў і пра ''сапраўдны патрэбныя рэчы'' (патрэбныя мне і такім як я, напрыклад маім чытачам), і я іх пішу. А датычна падзеі, то я паспрабаваў данесці ў артыкуле чаму лічу падзею НЕшараговай і ў чым яе важлівасць для супольнасці беларусаў. [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 12:38, 22 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}}, гэта проста адна з шэрагу падзей, якая згадвалася ў навінах дня. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:59, 19 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}, ну якая ж "шараговая" падзея. На шараговую падзею, напрыклад, Белсат не робіць разгорнуты рэпартаж з аналізам кантэксту і дэталёвым цытаваннем спікераў (адна з цытат нават вынесена ў загаловак). Але тут самае галоўнае, што гэта першая ў гісторыі канферэнцыя глабальнай франшызы TEDx, арганізаваная беларускай супольнасцю за межамі Беларусі. Гэты беспрэцэдэнтны статус, для прэсы і эміграцыі гэта ўнікальная інтэлектуальная з'ява, якая стварае гісторыю дыяспары тут і цяпер. На мой погляд аб'ектыўныя крытэрыі энцыклапедычнай значнасці тут выкананы з вялікім лішкам [[Удзельнік:Siarhei V|SiaRV]] ([[Размовы з удзельнікам:Siarhei V|размовы]]) 16:26, 19 красавіка 2026 (+03) :::{{нейтральны}} разглядзіце магчымасць дадавання гэтых звестак у іншыя звязаныя артыкулы. Таксама пытанне вікіфікацыі, на артыкул толькі спасылкі з артыкулаў пра выступоўцаў. Слабавата агулам там з крыніцамі і са значнасцю. Як і пісаў, занадта хутка дадалі ў вікі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:33, 26 красавіка 2026 (+03) :{{Выдаліць}}, не пабачыў значнасці. Выглядае як звычайная падзея. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:16, 2 мая 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. Ёсць значнасць, TEDx. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 01:49, 5 мая 2026 (+03) ::Для гэтага існуе асобны артыкул пра [[TED (канферэнцыя)|TEDx]]. Так якраз ёсць беларускі раздзел для запаўнення. Няма сэнсу ствараць асобны артыкул для падзеі звычайнай. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:06, 14 мая 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]] == * {{выдаліць}}, вынік уласнага даследавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:13, 28 лютага 2026 (+03) *:а ў чым праблема? ВКЛ спыніла існаванне ў 1795 г., а Літва як краіна працягвала існаваць. дзеля гэтага патрэбная <nowiki>[[Катэгорыя:Літва XIX стагоддзя]]</nowiki> [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 22:24, 28 лютага 2026 (+03) {{/Падвал}} bzwl7d0jbgk20cqa3w9q8vp4e88ppcm 0 19347 5154986 5135453 2026-06-16T14:02:37Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5154986 wikitext text/x-wiki {{Падзяліць|[[Індустрыялізацыя ў БССР]] і [[Калектывізацыя ў БССР]]}} '''[[Індустрыялізацыя]]''', стварэнне буйной вытворчасці ва ўсіх галінах народнай гаспадаркі, і '''[[калектывізацыя]]''', аб’яднанне індывідуальных сялянскіх гаспадарак у буйныя калектыўныя гаспадаркі — складныя часткі пабудовы сацыялістычнага грамадства ў [[СССР]], стварэння падмурку рэалізацыі геапалітычных планаў савецкага кіраўніцтва. == Індустрыялізацыя == Правядзенне [[Індустрыялізацыя|індустрыялізацыі]] ў БССР тлумачылася неабходнасцю стварэння машыннай вытворчасці ў прамысловасці. Прыгранічнае размяшчэнне рабіла немэтазгодным знаходжанне ў рэспубліцы прадпрыемстваў цяжкай прамысловасці, уключаючы заводы ваенна-прамысловага комплексу, таму пераважна развіваліся прадпрыемствы лёгкай прамысловасці ([[Харчовая прамысловасць Беларусі|харчовая]], гарбарная, тэкстыльная і швейная), галіны па перапрацоўцы драўніны ([[Лясная прамысловасць Беларусі|лясная]], дрэваапрацоўчая, папяровая) і мінеральнай сыравіны (паліўная, хімічная). У БССР адсутнічалі разведанныя прамысловыя радовішчы [[нафта|нафты]], [[прыродны газ|газу]], [[буры вугаль|вугалю]], [[чорныя металы|чорных]] і каляровых металаў, таму шырока выкарыстоўваліся прыродныя запасы лесу і [[торф]]у. [[Файл:Магілёўская фабрыка штучнага валакна. 1941.jpg|міні|справа|Магілёўская фабрыка штучнага валакна. 1941 год]] У 1928—1929 гадах быў распрацаваны першы пяцігадовы план развіцця народнай гаспадаркі (пяцігодка), згодна з якім прадугледжвалася стварэнне сельскагаспадарчага машынабудавання, будаўніцтва новых і пераабсталяванне старых прадпрыемстваў. У першую пяцігодку (1928—1932 гады) былі пабудаваны і ўведзены ў строй швейная фабрыка «[[Сцяг індустрыялізацыі]]» і панчошна-трыкатажная фабрыка «[[КІМ (прадпрыемства)|КІМ]]» у [[Віцебск]]у, [[Магілёўскі завод штучнага валакна|Магілёўская фабрыка штучнага валакна]], [[ФанДАК|Бабруйскі]] і Гомельскі дрэваапрацоўчыя камбінаты, [[Гомсельмаш|завод сельскагаспадарчых машын]] у [[Гомель|Гомелі]]. На працягу другой і трэцяй [[Пяцігадовыя планы развіцця народнай гаспадаркі Беларускай ССР|пяцігодак]] (1933—1937, 1938—1941 гады) прамысловасць рэспублікі папоўнілася [[Гомельшкло|Гомельскім шкляным]] і [[Крычаўцэментнашыфер|Крычаўскім цэментным]], [[Магілёўскі трубаліцейны завод|Магілёўскімі трубаліцейным]] і [[Магілёўскі аўтарамонтны завод|аўтарамонтным заводамі]], [[Мінскі радыёзавод|Мінскім радыёзаводам]], [[Рагачоўскі малочнакансервавы камбінат|Рагачоўскім кансервавым заводам]], кандытарскімі фабрыкамі «[[Камунарка (фабрыка)|Камунарка]]» ў Мінску і «[[Спартак (кандытарская фабрыка)|Спартак]]» у Гомелі, [[Барысаўская макаронная фабрыка|Барысаўскай макароннай]] і [[Мінская каўбасная фабрыка|Мінскай каўбаснай фабрыкамі]]. Беларусь паступова ператваралася ў індустрыяльную краіну з дзяржаўнай формай уласнасці на сродкі вытворчасці. Тут па-ранейшаму пераважала [[лёгкая прамысловасць]]. Індустрыялізацыя праводзілася па прапанове [[І. Сталін]]а вельмі хуткімі тэмпамі пад лозунгам «Пяцігодку — у чатыры гады». Гэта патрабавала значных сродкаў, якія вырашана было адшукаць за кошт эканоміі, зберажэння, выкарыстання працоўнага энтузіязму, а таксама правядзення суцэльнай калектывізацыі на вёсцы. {{цытата|аўтар=[[А. І. Александровіч]],<br>паэма «Поэма імя вызваленьня» (1930)<ref>[https://be.wikisource.org/wiki/%D0%A2%D0%B2%D0%BE%D1%80%D1%8B_(%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87,_1932%E2%80%941933)/1/III/%D0%9F%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0_%D1%96%D0%BC%D1%8F_%D0%B2%D1%8B%D0%B7%D0%B2%D0%B0%D0%BB% Творы (Александровіч, 1932—1933)/1/III/Поэма імя вызваленьня]</ref> |Шчыльней [[пралетарыят|пролетарскія]] рады,<br> даёш [[пяцігодка|пяцігодку]] ў чатыры гады.<br> Узброім [[трактар]]амі [[калгас|колгасы]],<br> ліквідуем [[кулацтва]] як [[сацыяльны клас|клясу]].<br> … Загудзелі поўным ходам<br> гмахі [[фабрыка|фабрык]] і заводаў.<br> І ў [[селянін]]а<br> замест лучыны<br> і карча —<br> [[лямпачка Ільліча]]… Абвязаў краіне стан<br>правадамі<br>[[Асінстан]].}} Сімвалам прагрэсу і тэхналагічнай навіны для Беларусі стала будоўля [[электрастанцыя|электрастанцыі]] «Асінстан» (цяпер — [[Беларуская ДРЭС]]), першы энергаблок якой быў запушчаны 8 лістапада 1930 года<ref>{{Cite web |url=https://www.slova.by/obshchestvo/39967-belorusskaya-gres-95-let-v-istorii-otechestvennoj-energetiki |title=Белорусская ГРЭС: 95 лет в истории отечественной энергетики |access-date=30 студзеня 2026 |archive-date=12 снежня 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251212130752/http://slova.by/obshchestvo/39967-belorusskaya-gres-95-let-v-istorii-otechestvennoj-energetiki |url-status=dead }}</ref>. Будоўля ішла паралельна з пабудовай [[Днепрагэс]]у ва [[Украінская ССР|Украіне]], найбуйнейшай на той час электрастанцыі Савецкага Саюза, аднаго з галоўных аб’ектаў плана [[ДЗЯЭЛРА]]. == Калектывізацыя == Суцэльная [[калектывізацыя]] сельскай гаспадаркі была звязана з масавым і хуткім аб’яднаннем дробных індывідуальных сялянскіх гаспадарак у буйныя калектыўныя гаспадаркі ([[калгас]]ы). З лета 1929 года сталі паскорана і прымусова стварацца калгасы, дзе праца ацэньвалася вельмі нізка і аплачвалі яе не грашыма, а прадуктамі па колькасці адпрацаваных дзён. Тых, хто не жадаў запісвацца ў калгасы, прылічвалі да [[Кулак (селянін)|кулакоў]] і праводзілі [[раскулачванне]], што выклікала масавае нездавальненне сялян. Тых, хто выступаў супраць ужывання прымусовых метадаў пры правядзенні калектывізацыі, абвінавачвалі ў страце класавай пільнасці і насаджэнні кулацкіх гаспадарак. Так, быў абвінавачаны [[Народны камісар земляробства БССР]] [[Дз. Прышчэпаў]], які праводзіў у 1924—1929 гадах аграрную палітыку пад лозунгам «[[Беларусь — чырвоная Данія]]», выступаў за прынцыпы добраахвотнасці і паслядоўнасці ў правядзенні калектывізацыі<ref>[https://elib.bsu.by/bitstream/123456789/116908/1/Khodzin_SN.pdf Ходзін, С. М. Д. Ф. Прышчэпаў: гісторыя асобы як гісторыя краіны / С. М. Ходзін // Российские и славянские исследования: науч. сб. Вып. 9. / редкол.: А. П. Сальков, О. А. Яновский (отв. редакторы) (и др.). — Мн.: БГУ, 2014. — С. 131—142. — С. 138]</ref>. Для стварэння калгасаў у вёску з горада былі накіраваны рабочыя-[[дваццаціпяцітысячнікі]] (у Беларусі іх было больш за 600 чалавек). Для забеспячэння калгасаў тэхнікай былі створаны машынна-трактарныя станцыі (МТС), а пры іх — палітычныя аддзелы, якія строга праводзілі лінію [[УКП (б)]] на ажыццяўленне суцэльнай калектывізацыі ў вёсцы. Першая МТС была створана ў [[Койданава|Койданаве]] (цяперашні [[Дзяржынск]]). == Вынікі індустрыялізацыі і калектывізацыі == Вынікам правядзення індустрыялізацыі і суцэльнай калектывізацыі стала стварэнне сучаснай на той момант матэрыяльна-тэхнічнай базы ў прамысловасці і сельскай гаспадарцы, што забяспечыла будаўніцтва новага сацыялістычнага ладу ў [[БССР]]. Шляхам велізарнага напружання сіл была пабудавана моцная індустрыяльная база, павялічылася колькасць гарадоў і гарадскога насельніцтва, палепшыліся матэрыяльныя ўмовы жыцця, быў дасягнуты высокі ўзровень адукацыі, навукі, культуры. У эканоміцы ўсталявалася адзіная [[дзяржаўная ўласнасць]] на сродкі вытворчасці. == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Вонкавыя спасылкі}} {{Гісторыя Беларусі 2}} [[Катэгорыя:Гісторыя Беларусі (1918—1939)]] [[Катэгорыя:Гісторыя эканомікі Беларусі]] ry4suz7oza27nognxsxy5bf4furw2lu 0 20343 5155091 4452740 2026-06-16T20:34:39Z JerzyKundrat 174 5155091 wikitext text/x-wiki [[Файл:Śvisłacki zamak. Сьвіслацкі замак (1927).jpg|міні|Замчышча Свіслач. План 1927 г.]] '''Свіслацкае княства''' — [[удзельнае княства]] ў нізоўі [[Свіслач (прыток Бярэзіны)|р. Свіслач]] і ніжнім цячэнні [[Бярэзіна|Бярэзіны]]. Узгадваецца ў дакументах з [[XIV ст.]], але аформілася, відаць, у XII—XIII ст. Цэнтр — [[замак]] Свіслач (цяпер [[Свіслач (Асіповіцкі раён)|в. Свіслач]] у [[Асіповіцкі раён|Асіповіцкім раёне]] [[Магілёўская вобласць|Магілёўскай вобл.]], гл. [[Свіслацкае гарадзішча]]). == Геаграфія == Займала тэрыторыю сучасных [[Асіповіцкі раён|Асіповіцкага]], [[Бабруйскі раён|Бабруйскага]], [[Клічаўскі раён|Клічаўскага раёнаў]] Магілёўскай вобл., а таксама значную частку [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскага]], [[Пухавіцкі раён|Пухавіцкага]], [[Старадарожскі раён|Старадарожскага]] і [[Чэрвеньскі раён|Чэрвеньскага]] раёнаў [[Мінская вобласць|Мінскай вобл.]], [[Кіраўскі раён|Кіраўскага]] раёна Магілёўскай вобл., [[Акцябрскі раён|Акцябрскага]] і [[Светлагорскі раён|Светлагорскага]] раёнаў [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобл.]] == Гісторыя == Свіслацкі ўдзел вылучыўся са складу [[Менскае княства|Менскага княства]]. Мяжа Свіслацкага ўдзелу з уласна Менскім ўдзелам праходзіла па ўмоўнай лініі [[Суцін (Пухавіцкі раён)|в. Суцін]] — [[Арэшкавічы (Пухавіцкі раён)|Арэшкавічы]] — [[Балоча]]. Увайшло ў склад [[ВКЛ]] у 1350-я, пасля смерці апошняга свіслацкага кн. [[Сямён Свіслацкі|Сямёна]], які не меў нашчадкаў. У 1360-я свіслацкім князем быў унук [[Гедзімін]]а [[Сямён Яўнутавіч]], які ўзяў бок [[Ягайла|Ягайлы]] ў барацьбе таго з [[Вітаўт]]ам. У 1387 вялікі князь Ягайла перадаў Свіслацкую воласць разам з іншымі землямі ў пажыццёвае ўладанне Скіргайлу. Пасля Свіслач — дзяржаўнае ўладанне. З XV ст. існавала як невялікая [[воласць]] пад кіраўніцтвам вялікакняскага [[намеснік]]а. == Літаратура == * ''[[Э. М. Загарульскі]]''. Свіслацкае княства // {{крыніцы/БелСЭ|9}}. С. 446. * ''[[З. І. Даўгяла]]''. Свіслацкая воласць у 1560 г. // [[Наш край (1925)|Наш край]] № 12, 1927. — С. 21—37. * {{Крыніцы/БелЭн|14|Свіслацкае княства|[[Валерый Сямёнавіч Пазднякоў|Пазднякоў В. С.]]|263}} [[Катэгорыя:Менскае княства]] [[Катэгорыя:Удзелы Полацкай зямлі]] [[Катэгорыя:Гісторыя Пухавіцкага раёна]] [[Катэгорыя:Княствы Русі]] [[Катэгорыя:Княствы ў беларускай гісторыі]] [[Катэгорыя:Свіслач (Асіповіцкі раён)]] 592w1k54gyefc7jjj5lrhfdvengu8of 0 21632 5155281 5144982 2026-06-17T11:14:22Z JerzyKundrat 174 5155281 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Чулым}} {{НП-Расія}} '''Чулым''' ({{lang-ru|Чулым}}) — горад (з [[1947]]) у [[Расія|Расіі]], адміністрацыйны цэнтр [[Чарапанаўскі раён|Чарапанаўскага раёна]] [[Новасібірская вобласць|Новасібірскай вобласці]]. Заснаваны ў [[1762]] годзе. Горад размешчаны на правым беразе ракі [[Чулым (прыток Малых Чанаў)|Чулым]] (упадае ў возера [[Возера Малыя Чаны|Малыя Чаны]]), за 131 км ад [[Новасібірск]]а. Чыгуначная станцыя Чулымская на лініі [[Барабінск]] — [[Новасібірск]]. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Эканоміка == Прадпрыемства чыгуначнага транспарту, харчовая прамысловасць. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Гарады Новасібірскай вобласці}} [[Катэгорыя:Гарады Новасібірскай вобласці]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1762 годзе]] j64mpf62hzcmknkx61xikbbpuoj0jov 0 24898 5155286 5081488 2026-06-17T11:51:41Z Pryhoža 169928 /* Гісторыя */ Удакладненне назвы 5155286 wikitext text/x-wiki {{арфаграфія}} {{вікіфікаваць}} {{валюта}} '''Літ''' ({{lang-lt|litas}}, мн. ч. ''litai'') — [[валюта]] [[Літва|Літоўскай Рэспублікі]] з [[1922]] па [[1941]] і з [[1993]] па [[2015]] год. Міжнародны код валюты па [[:en:ISO 4217|ISO 4217]] — '''LTL'''. == Гісторыя == Пасля [[Першая сусветная вайна|Першай сусветнай вайны]] у незалежнай Літоўскай Рэспубліцы ў звароце знаходзіліся грашовыя сродкі іншых дзяржаў. У сувязі з адсутнасцю ўласнага эмісійнага банка, па дамове з германскай Усходняй крэдытнай касай (''Darlehnskasse Ost''), афіцыйным грашовым сродкам у Літве стаў ''аўксінас'' (літ. auksinas; ''остмарка''). У сярэдзіне [[1922]], з-за гіперінфляцыі маркі, у Літве парушылася нармалёвае функцыянаванне гандлю, фінансаў і крэдытаў. [[Сейм Літоўскай Рэспублікі|Сейм Літвы]] у тэрміновым парадку прыняў закон аб уводзінах літа і ўстанове [[Банк Літвы|Банка Літвы]]. Часавыя банкноты з датай эмісіі [[10 верасня]] [[1922]] былі выпушчаныя [[25 верасня]] [[1922]] г. Літ быў уведзены ў зварот [[1 кастрычніка]], але фактычна — [[2 кастрычніка]] [[1922]]. Абмен аўксінаў на літ ажыццяўляўся па курсе, які штотыдзень усталёўваўся міністрам фінансаў з улікам суадносін маркі і долара. Першапачатковыя суадносіны былі 175&nbsp;:&nbsp;1. Па ім былі пералічаныя чыгуначныя і паштовыя тарыфы, падаткі, аблігацыі, уклады ў ашчадных касах і г. д. Банкноты друкаваліся ў Англіі, Чэхаславакіі і Германіі. Манеты выпуску [[1925]] г. таксама чаканіліся за мяжой. Эмісія манет [[1936]] і [[1938]] гг. чаканілася ў [[Каўнас]]е. Пасля ўваходжання Літвы ў склад [[СССР]] ([[1940]]), з [[25 сакавіка]] [[1941]] літ быў заменены савецкім [[Савецкі рубель|рублём]]. Пасля ўзнаўлення незалежнасці ([[1991]]) у якасці аплатнага сродку выкарыстоўваліся з [[5 жніўня]] [[1991]] г. часавыя грошы «агульныя талоны», т. н. [[вагноркі|«вагноркі»]], ад прозвішча [[прэм'ер-міністр Літвы|прэм'ер-міністра Літвы]] [[Вагнорус|Гедыміна Вагноруса]]. C [[1 кастрычніка]] [[1992]] яны былі абвешчаныя адзіным законным аплатным сродкам. == Манеты і банкноты == Літ дзеліцца на 100 цэнтаў. === Манеты === На [[аверс]]е ўсіх манет літаў і цэнтаў — намінал, на [[рэверс]]е — [[герб]]. Манеты 9 [[намінал]]аў: <table border=1 cellspacing=0 align=center width="90%"> <tr> <td> '''1 цэнт''': выпуск [[1991]] г., сплаў алюмінію; дыяметр 18,75 мм, таўшчыня 1,30 мм, маса 0,88 г; </td> <td width="30%">[[Выява:Litwa 1c.jpg|center|thumb|1 цэнт]]</td> </tr> <tr> <td> '''2 цэнта''': выпуск [[1991]] г., сплаў алюмінію; дыяметр 21,75 мм, таўшчыня 1,30 мм, маса 1,19 г </td> <td width="30%"> [[Выява:2 centai (1991).jpg|center|thumb|2 цэнта]]</td> </tr> <tr> <td> '''5 цэнтаў''': выпуск [[1991]] г., сплаў алюмінію; дыяметр 24,40 мм, таўшчыня 1,35 мм, маса 1,49 г </td> <td width="30%"> [[Выява:5 centai (1991).jpg|center|thumb|5 цэнтаў]]</td> </tr> <tr> <td> '''10 цэнтаў''': выпуск [[1991]] г. — сплаў медзі, цынку і цыну; дыяметр 16,00 мм, маса 1,40 г; выпуск [[1997]], [[1998]], [[1999]], [[2006]], [[2007]], [[2008]] — сплаў медзі, цынку і нікеля; дыяметр 17,00 мм, таўшчыня 1,70 мм, маса 2,60 г </td> <td width="30%"> [[Выява:10 centai (1997).jpg|center|thumb|10 цэнтаў]]</td> </tr> <tr> <td> '''20 цэнтаў''': выпуск [[1991]] г. — сплаў медзі, цынку і цыну; дыяметр 17,5 мм, маса 2,10 г; выпуск [[1997]], [[1998]], [[1999]], [[2007]], [[2008]] — сплаў медзі, цынку і нікеля; дыяметр 20,50 мм, таўшчыня 2,10 мм, маса 4,80 г </td> <td width="30%"> [[Выява:20 centai (1997).jpg|center|thumb|20 цэнтаў]]</td> </tr> <tr> <td> '''50 цэнтаў''': выпуск [[1991]] г. — сплаў медзі, цынку і цыну; дыяметр 21,00 мм, маса 3,03 г; выпуск [[1997]], [[1998]], [[1999]], [[2000]] — сплаў медзі, цынку і нікеля; дыяметр 23,00 мм, таўшчыня 2,10 мм, маса 6,00 г </td> <td width="30%"> [[Выява:50 centai (1997).jpg|center|thumb|50 цэнтаў]]</td> </tr> <tr> <td> '''1 літ''': выпуск [[1998]], [[1999]], [[2000]], [[2001]], [[2002]] гг. сплаў медзі і нікеля; дыяметр 22,30 мм, таўшчыня 2,20 мм, маса 6,25 г </td> <td width="30%"> [[Выява:1 litas coin (1997).jpg|center|thumb|1 літ]]</td> </tr> <tr> <td> '''2 літа''': выпуск [[1998]], [[1999]], [[2001]], [[2002]], [[2008]] гг., унутраная частка — сплаў медзі і нікеля, вонкавая — сплаў медзі, алюмінію і нікеля; дыяметр 25,00 мм, таўшчыня 2,20 мм, маса 7,50 г </td> <td width="30%"> [[Выява:2 litai coin (1997).jpg|center|thumb|2 літа]] </td> </tr> <tr> <td> '''5 літаў''': выпуск [[1998]], [[1999]] гг., унутраная частка — сплаў сплаў медзі, алюмінію і нікеля, вонкавая — медзі і нікеля; дыяметр 27,50 мм, таўшчыня 2,35 мм, вага 1,30 мм, маса 10,10 г </td> <td width="30%"> [[Выява:5 litai coin (1997).jpg|center|thumb|5 літаў]] </td> </tr> </table> У 1991 годзе быў выпушчаны калекцыйны набор манет ад 1 цэнта да 5 літаў. У 2000 і 2003 гадах былі выпушчаныя калекцыйныя наборы ад 1 да 5 цэнтаў 1991 г і ад 10 цэнтаў да 5 літаў. Такі жа набор будзе выпушчаны ў 2008 годзе. Склад і памеры манет з набораў такія жа, як і ў манет, пералічаных вышэй. === Юбілейныя манеты === Акрамя таго, выпускаюцца юбілейныя манеты рознай вартасці. [[Выява:LT-1997-1litas-Bank-CuNi-b.png|thumb|left]] 1 літ ([[1997]]) да 75-годдзю Літоўскага банка і літа. 1 літ ([[1997]]) да 75-годдзю Літоўскага банка і літа (залатая манета). 10 літаў ([[1999]]), выпушчаная ў рамках міжнароднай праграмы «Самыя маленькія манеты міру. Гісторыя золата» (залатая манета). Вага 1 244 гр. Адчаканена 5 500 штук. [[Выява:LT-1999-1litas-Baltijos kelias-b.png|thumb|left]] 1 літ ([[1999]]) да 10-годдзю Балтыйскага шляху. [[Выява:LT-2004-50litų-Vilnius University-b.png|thumb|left]] 1 літ ([[2004]]) да 425-годдзю [[Вільнюскі ўніверсітэт|Вільнюскага ўніверсітэта]] 1 літ ([[2005]]) з выявай Палаца кіраўнікоў у [[Вільнюс]]е. [[Выява:LT-2005-500litų-Lietuvos valdovų rūmai-b.png|thumb|left]] 500 літаў ([[2005]]) з выявай Палаца кіраўнікоў у [[Вільнюс]]е (залатая манета). Вага 31 10 гр. Адчаканена 1 000 штук. * [http://www.lithuanian-mint.lt/en/index.html Lithuanian Mint] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20071014195352/http://lithuanian-mint.lt/en/index.html |date=14 кастрычніка 2007 }} === Банкноты === [[Банкноты]] 9 наміналаў: <table border=1 cellspacing=0 align=center width="90%"> <tr> <td> * ''' 1 літ''' (выпуск спынены, адбіраецца з абарачэння) ''Аверс'': [[Жамайце]] ({{lang-lt|Žemaitė}}, Юлія Бенюшэвічуце-Жыманцене; [[1845]]—[[1921]]), літоўская пісьменніца. ''Рэверс'': драўляны касцёл Св. Іасафата ў [[Палушэ]] ({{lang-lt|Palūšė}}, Аўкштота; [[1747]]—[[1757]]) </td> <td width="30%"> [[Выява:1 litas (1994).jpg|center|thumb|''1 літ'']] </td> </tr> <tr> <td> * ''' 5 літаў''' (выпуск спынены, адбіраецца з абарачэння) ''Аверс'': [[Яблонскіс|Ёнас Яблонскіс]] ({{lang-lt|Jonas Jablonskis}}, [[1860]]—[[1930]]), літоўскі мовазнавец, «бацька» літоўскай літаратурнай мовы. ''Рэверс'': Скульптура [[Рымша|Пятраса Рымшы]] ({{lang-lt|Petras Rimsа}}, [[1881]]—[[1961]]) адлюстроўвае таемныя школы, якія дзейнічалі ў Літве ў перыяд [[Забарона літоўскага друку|забароны літоўскага друку лацінскім шрыфтам]] ([[1864]]—[[1904]]). </td> <td width="30%"> [[Выява:5 litai (1993).jpg|center|thumb|''5 літаў'']] </td> </tr> <tr> <td> * ''' 10 літаў''' ''Аверс'': [[Сцяпонас Дарус]] ({{lang-lt|Steponas Darius}}, [[1896]]—[[1933]]) і [[Стасіс Гірэнас]] ({{lang-lt|Stasys Girenas}}, [[1894]]—[[1933]]), літоўскія лётчыкі, якія загінулыя пры трансатлантычным пералёце ([[1933]]). ''Рэверс'': Самалёт «Lituanika», фрагменты контураў Амерыкі і Еўропы. </td> <td width="30%"> [[Выява:10 litai (2001).jpg|center|thumb|''10 літаў'']] </td> </tr> <tr> <td> * ''' 20 літаў''' ''Аверс'': [[Майроніс]] ({{lang-lt|Maironis}}, уласна Ёнас Мачуліс; [[1862]]—[[1932]]), паэт. ''Рэверс'': Статуя Волі - праца скульптара [[Зікарас|Юозаса Зікараса]] на фоне Ваеннага музея Вітаўта Вялікага ў [[Каўнас]]е. </td> <td width="30%">[[Выява:20 litai (2001).jpg|center|thumb|''20 літаў'']]</td> </tr> <tr> <td> * ''' 50 літаў''' ''Аверс'': [[Ёнас Басанавічус]] ({{lang-lt|Jonas Basanavicius}}, [[1851]]—[[1927]]), навуковец і палітык, патрыярх літоўскага нацыянальнага адраджэння. ''Рэверс'': [[Кафедральны сабор Св. Станіслава]], званіца і [[вежа Гедзіміна]] ў [[Вільнюс]]е. </td> <td width="30%">[[Выява:50 litai (2003).jpg|center|thumb|''50 літаў'']]</td> </tr> <tr> <td> * ''' 100 літаў''' ''Аверс'': [[Даўкантас|Сімонас Даўкантас]] ({{lang-lt|Simonas Daukantas}}, [[1793]]—[[1864]]), гісторык, заснавальнік літоўскай нацыянальнай гістараграфіі. ''Рэверс'': Ансамбль [[Вільнюскі ўніверсітэт|Вільнюскага ўніверсітэта]] з [[Касцёл Св. Яна (Вільнюс)|касцёлам Св. Яна]] і званіцай. </td> <td width="30%">[[Выява:100 litai (2000).jpg|center|thumb|''100 літаў'']] </td> </tr> <tr> <td> * ''' 200 літаў''' (з 1997) ''Аверс'': [[Відунас]] ({{lang-lt|Vydunas}}, уласна Вільгельм Стараст; [[1868]]—[[1953]]), настаўнік, фалькларыст, пісьменнік і філосаф. ''Рэверс'': Маяк у [[Клайпеда|Клайпедзе]] ([[1796]]). </td> <td width="30%">[[Выява:LTU_200_Litu_1997_obv.jpg|center|250px]][[Выява:LTU 200 Litu 1997 rev.jpg|center|thumb|''200 літаў'']]</td> </tr> <tr> <td> * ''' 500 літаў''' (з [[2000]]) ''Аверс'': [[Вінцас Кудзірка]] ({{lang-lt|Vincas Kudirka}}, [[1858]]—[[1899]]), паэт і кампазітар, аўтар літоўскага [[Tautiska giesme|нацыянальнага гімна]]. ''Рэверс'': Звон Волі (У. Кудзірка быў рэдактарам газеты [[Варпас|«Звон»]]) на фоне ідэалізаванага літоўскага [[пейзаж]]а. </td> <td width="30%">[[Выява:500 litai (2000).jpg|center|thumb|''500 літаў'']]</td> </tr> </table> Банкноты друкуюцца за межамі Літвы. Спачатку яны друкаваліся [[United States Banknote Corporation]], пазней брытанскай кампаніяй [[De La Rue]] і нямецкай [[Giesecke & Devrient]] GmbH. У 1991 годзе былі выпушчаныя першыя банкноты пасля аднаўлення незалежнасці Літвы. Варта адзначыць, што банкнота ў 50 літаў была выпушчаная з памылкай. На банкноце, намалявана на каньку Кафедральнага Сабора, па цэнтры, статуя Св. Алены. Яна трымае крыж у правай руцэ, як і на самім Саборы ў рэчаіснасці. На банкноце 1991 г Св. Алена трымае крыж у левай руцэ.[http://www.example.com http://www.banknotes.com/LT49.JPG] == Гл. таксама == * [[Літоўскі талонас]] * [[Савецкі рубель|Рубель]] == Спасылкі == * [http://prostofinansy.com/?p=2732 Літоўскія талоны. Першыя грошы незалежнай Літвы.] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110715125959/http://prostofinansy.com/?p=2732 |date=15 ліпеня 2011 }} * [http://coins.russian.ru/ Манеты краін СНД і Балтыі] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120127022406/http://coins.russian.ru/ |date=27 студзеня 2012 }} * {{Еўрапейскія валюты}} {{бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Валюты]] [[Катэгорыя:Грошы Літвы]] mtbmwa0vxmrpwzbpimzko10d252iiaz 0 28984 5155136 4718997 2026-06-16T22:20:17Z Bk1949 50943 5155136 wikitext text/x-wiki {{Дзяржаўны дзеяч | апісанне выявы = | парадак = 3 | пасада = Старшыня [[Рада БНР|Рады БНР]] | перыядпачатак = [[20 кастрычніка]] [[1920]] | перыядканец = [[8 сакавіка]] [[1928]] | папярэднік = [[Язэп Юр’евіч Лёсік|Язэп Лёсік]] | пераемнік = [[Васіль Іванавіч Захарка|Васіль Захарка]] | пасада_2 = Старшыня [[Народная рада БНР|Народнай Рады БНР]] | перыядпачатак_2 = [[13 снежня]] [[1919]] | перыядканец_2 = [[20 кастрычніка]] [[1920]] }} '''Пётр (Пётра) Антонавіч Крачэўскі (Крэчэўскі)''' ([[7 жніўня]] [[1879]], в. [[Дубна (Мастоўскі раён)|Дубна]]<ref name="racyja">{{cite web|url =https://www.racyja.com/hramadstva/90-gadou-z-dnya-smertsi-pyotry-krechauskaga/ |title = 90 гадоў з дня смерці Пётры Крэчаўскага|author = |authorlink = |date = |publisher = racyja.com|language = |archiveurl = https://web.archive.org/web/20191112141636/https://www.racyja.com/hramadstva/90-gadou-z-dnya-smertsi-pyotry-krechauskaga/|archivedate = 12-11-2019|accessdate = 12-11-2019}}</ref>, цяпер [[Гродзенская вобласць]], [[Беларусь]] — {{ДС|8|3|1928}}, {{МС|Прага|у Празе|}}) — беларускі палітычны і грамадска-культурны дзеяч. Удзельнік [[Першы Усебеларускі з’езд|Усебеларускага з’езда]] 1917 года. Сябра [[Рада БНР|Рады БНР]], 3-і старшыня [[Рада БНР|Рады БНР]]. == Біяграфія == Нарадзіўся 7 жніўня 1879 года ў вёсцы [[Дубна (Мастоўскі раён)|Дубна]] [[Гродзенская губерня|Гродзенскай губерні]] ў сям’і вясковага [[Дзяк|дзяка]] Антона Крачэўскага, які служыў у адным з [[Праваслаўе|праваслаўных]] прыходаў у [[Кобрынскі павет (Расійская імперыя)|Кобрынскім павеце]] Гродзенскай губерні<ref name="racyja"/>. Атрымаў пачатковую адукацыю ў [[Верхалессе|Верхалескай]] школе Кобрынскага павета, вучыўся ў [[Жыровіцы|Жыровіцкім]] духоўным вучылішчы. Пасля паступіў у [[Літоўская духоўная семінарыя|Літоўскую духоўную семінарыю]] ў [[Вільнюс|Вільні]], якую скончыў у 1902 годзе. Працаваў настаўнікам у царкоўна-прыходскай школе ў мястэчку [[Ялоўка (гміна Міхалова)|Ялоўка]]{{Sfn|Мазец В.|2014|с=363}}. Неўзабаве пакінуў пасаду ў царкоўна-прыходскай школе і пайшоў працаваць народным настаўнікам. Настаўнічаў у [[Беластоцкі павет (Расійская імперыя)|Беластоцкім]] і [[Ваўкавыскі павет (Расійская імперыя)|Ваўкавыскім паветах]]<ref name="racyja" />. З 1909 года і да вайны працуе ў Віленскім дзяржаўным банку на пасадзе інспектара дробнага крэдыту{{Sfn|Мазец В.|2014|с=364}}. Спачатку быў некласным чыноўнікам. Калежскі рэгістратар (1911), губернскі сакратар (1914)<ref>Памятная книжка Виленской губернии на 1911 год. С. 31; тое ж на 1912 год. С. 33; тое ж на 1915 г. С. 38.</ref>. З 1914 года на вайсковай службе, на пасадзе справавода аднаго з вайкова-ветэрынатрынх лазарэтаў. Пасля [[Лютаўская рэвалюцыя|Лютаўскай рэвалюцыі]] 1917 года старшыня [[Барысаўскі Савет рабочых, салдацкіх і сялянскіх дэпутатаў|Барысаўскага савета салдацкіх і рабочых дэпутатаў]]. Дэлегат [[Першы Усебеларускі з’езд|Усебеларускага з’езда]] 1917 года. На з’ездзе ўзначальваў мандатную камісію{{Sfn|Мазец В.|2014|с=363}}. Па разгоне ўвайшоў у [[Выканаўчы камітэт Рады Усебеларускага з’езда]], а пасля ў [[Рада БНР|Раду БНР]]. [[Файл:Dziejačy BNR.jpg|міні|злева|250пкс|Дзеячы БНР, 1918 г.. Злева направа, сядзяць: [[Аляксандр Лаўрэнавіч Бурбіс|Алесь Бурбіс]], [[Іван Мікітавіч Серада|Янка Серада]], [[Язэп Якаўлевіч Варонка|Язэп Варонка]], [[Васіль Іванавіч Захарка|Васіль Захарка]]; стаяць: [[Аркадзь Антонавіч Смоліч|Аркадзь Смоліч]], Пётра Крачэўскі, [[Канстанцін Барысавіч Езавітаў|Кастусь Езавітаў]], [[Антон Аўсянік]], [[Лявон Заяц]]]] З 19 лютага 1918 года ў складзе [[Народны Сакратарыят Беларусі|Народнага сакратарыята Беларусі]], дзяржаўны кантралёр, з красавіка народны сакратар фінансаў, у траўні — народны сакратар гандлю і прамысловасці. 24 красавіка 1918 года ўзначаліў Цэнтральную беларускую гандлёвую палату{{Sfn|Мазец В.|2014|с=371}}. З ліпеня, у выніку распаду [[Беларуская сацыялістычная грамада|Беларускай сацыялістычнай грамады]], адзін з лідараў [[Беларуская партыя сацыялістаў-федэралістаў|Беларускай партыі сацыялістаў-федэралістаў]]. У верасні 1918 года разам з [[Тодар Вернікоўскі|Тодарам Вернікоўскім]] накіроўваўся ва [[Украінская дзяржава|Украіну]] з мэтай заключэння пагаднення аб тавараабмене, 27 верасня 1918 года па заканчэнне місіі вярнуліся ў [[Мінск|Менск]]. З украінскім урадам была дасягнутая згода ў пытанні тавараабмену: узамен на ўкраінскія тавары БНР абавязвалася пастаўляць лесаматэрыялы, дровы і запалкі{{Sfn|Мазец В.|2014|с=371}}. Нямецкая акупацыйная адміністрацыя дала дазвол на ажыццяўленне абмену{{Sfn|Мазец В.|2014|с=372}}. У канцы 1918 года, пасля заключэння пагаднення паміж [[Літоўская Тарыба|Літоўскай Тарыбай]] і [[Віленская беларуская рада|Віленскай беларускай радай]], Пётра Крачэўскі выконваў абавязкі камісара ў [[Гродзенскі павет (Расійская імперыя)|Гродзенскім павеце]]{{Sfn|Мазец В.|2014|с=372}}. З 13 снежня 1919 года старшыня [[Народная рада БНР|Народнай Рады БНР]], а пасля адзінай [[Рада БНР|Рады БНР]]. [[Файл:BNR, Berlin. БНР, Берлін (1919).jpg|злева|міні|250пкс|Дэлегацыя Беларускай Народнай Рэспублікі ў Берліне. Сядзяць: [[Яўген Міхайлавіч Ладноў|Яўген Ладноў]], [[Васіль Іванавіч Захарка|Васіль Захарка]], Пётра Крачэўскі, [[Лявон Заяц]]; стаяць: [[Лявон Іванавіч Дубейкаўскі|Лявон Дубейкаўскі]], [[Янка Чарапук]], [[Яфім Яфімавіч Бялевіч|Яфім Бялевіч]]. 1919 г.]] З 1920 года на эміграцыі ў [[Літва|Літве]] ([[Каўнас|Коўна]]), [[Чэхаславакія|Чэхаславакіі]]. На эміграцыі ў [[Прага|Празе]] ўдзельнічаў у стварэнні Прадстаўніцтва Рады БНР, разгарнуў шырокую дыпламатычную дзейнасць, наладзіў інфармаванне заходнееўрапейскіх краін пра становішча ў [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|БССР]] і [[Заходняя Беларусь|Заходняй Беларусі]]. 26 верасня па 30 верасня 1921 года склікаў [[Першая Усебеларуская канферэнцыя|Усебеларускую канферэнцыю]] ў Празе, якая асудзіла [[Рыжскі мірны дагавор (1921)|Рыжскі мірны дагавор]] і пацвердзіла ідэалы незалежнасці Беларусі. Асудзіў рашэнне [[Другая Усебеларуская канферэнцыя|Другой Усебеларускай канферэнцыі]] 1925 года ў [[Берлін|Берліне]]. Крачэўскі дамогся ад урада Чэхаславакіі стыпендый для беларускіх студэнтаў, адзін са стваральнікаў [[Беларускі загранічны архіў|Беларускага загранічнага архіва ў Празе]]. У 1926 выдаў палітычна-навуковы альманах «[[Замежная Беларусь]]». У Празе жыў па адрасе: Vinohrady, Erbenova ul. 1. Памёр 8 сакавіка 1928 года ў Вінагродскай бальніцы Прагі{{Sfn|Мазец В.|2014|с=380}}. Пахаваны на [[Ольшанскія могілкі|Ольшанскіх могілках]] у Празе. [[Файл:Piotar_Antonavič_Kračeŭski,_mahiła.jpg|міні|злева|Магіла Пятра Крачэўскага на [[Ольшанскія могілкі|Ольшанскіх могілках]]]] == Творчасць == [[Файл:Nacyjanaĺny aktyŭ u Prazie.jpg|міні|250пкс|Сустрэча беларускага нацыянальнага актыву ў Празе 30 снежня 1924 г. на 40-я ўгодкі смерці [[Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|В. Дуніна-Марцінкевіча]]. Злева направа: Пётра Крачэўскі, Ніна Крачэўская і [[Уладзімір Міхайлавіч Пракулевіч|Уладзімір Пракулевіч]]]] Аўтар вершаванай драмы «Рагнеда» (1921), вершаў, перакладаў з рускай, чэшскай і ўкраінскай моў. Аўтар гістарычных і літаратурных эсэ і артыкулаў. == Творы == * Три акта // Белорусское эхо. 1918. № 7. С. 5—7. * Die Volkswirtschaft // Weissruthenien. Berlin: Curtis, 1919. S. 52—68. * Скарына і незалежнасьць // Замежная Беларусь: зборнік гісторыі, культуры і эканомікі / Пад рэд. П. А. Крэчэўскага. Кн. 1. Прага: Выд-ва імяні Ф. Скарыны, 1926. C. 7—16. * Беларусь у мінулам і сучаснам (нарыс географічнага, гістарычнага і эканамічнага доследу) // Замежная Беларусь: зборнік гісторыі, культуры і эканомікі. C. 31—77. * Гісторыя беларускай кнігі // Замежная Беларусь: зборнік гісторыі, культуры і эканомікі. С. 99—116. * Мандаты Б. Н. Р. // Замежная Беларусь: зборнік гісторыі, культуры і эканомікі. C. 121—139. * Historija bielaruskaj knihi // Congrès International des Bibliothécaires et des amis du livre. Prague, 1926. P. 283—294. * Рагнеда: Гіст. драма Х ст. у 4 актах з пралогам // Спадчына. 1993. № 3. С.16—30 * Даклад на Усеславянскім кангрэсе 1924 у Празе [машынапіс, ДА РФ. Ф. Р5875, воп. 1, сп. 17, арк. 37—40]. * Вильна и белоруссы [рукапіс, ДА РФ. Ф. Р5875, воп. 1, сп. 18, арк. 32—37]. * Общее понятие об истории; происхождение славян; прародина славян; богатства славянской прародины; переселение славян; христианство восточных славян; татары [фрагменты машынапісу, ДА РФ. Ф. Р5875, воп. 1, сп. 19, арк. 28—72].<ref>У тэксце ёсць праўкі рукой В. Захаркі. Пазначана прозвішча Крэчэўскага і дата: 13.06.1925 Прага</ref> * Кожны раз на гэтым самым мийсцы [машынапіс, ДА РФ. Ф. Р5875, воп. 1, сп. 8, арк. 4—5].<ref>Пазначана прозвішча Крэчэўскага і дата: 17.12.1925</ref> * Vzájemné styky Bělorusko-Litevskeho knížectvu z Czechy před 500sty lat [рукапіс, ДА РФ. Ф. Р5875, воп. 1, сп. 19, арк. 73—90]. {{зноскі}} == Літаратура == * ''[[Валянцін Генрыхавіч Мазец|Мазец В]]''. Крачэўскі (Крэчэўскі) Пётр Антонавіч // {{Крыніцы/ЭГБ|4|||256}} * {{кніга|аўтар = Мазец В.|частка = Адраджэнец-рамантык (да 135-годзьдзя з дня нараджэньня Пётры Крэчэўскага)|загаловак = Запісы = Zapisy|арыгінал = |спасылка = |адказны = Натальля Гардзіенка (гал. рэд.)|выданне = |месца = Нью-Ёрк — Менск|выдавецтва = Беларускі інстытут навукі і мастацтва|год = 2014|том = 37|старонкі = 363—383|старонак = |серыя = |isbn = |тыраж = |ref=Мазец В.}} == Спасылкі == {{навігацыя}} * [http://adradjency.narod.ru/nashaniusky/krecheuski.html Крачэўскі Пётр Антонавіч] {{Старшыні Рады БНР}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Крачэўскі Пятро}} [[Катэгорыя:Старшыні Рады Беларускай Народнай Рэспублікі]] [[Катэгорыя:Міністры фінансаў БНР]] [[Катэгорыя:Удзельнікі Першага Усебеларускага з’езда]] [[Катэгорыя:Імігравалі ў Чэхаславакію з Беларусі]] [[Катэгорыя:Беларусы ў Чэхіі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Публіцысты Беларусі]] [[Катэгорыя:Паэты Беларусі]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Мастоўскім раёне]] 65whj3m0hkavuu4f70y0ene7ap0dfc4 0 29887 5155090 5022744 2026-06-16T20:32:44Z Redaktor GLAM 101782 Higher resolution version of image 5155090 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Андрыёлі}} {{Мастак |фон = |імя = Міхал Эльвіра Андрыёлі |імя пры нараджэнні = Michał Elwiro Andriolli |партрэт = Sculpture of Michał Elwiro Andriolli.jpg |шырыня = 300px |загаловак = Бюст Андрыёлі ў Налэнчаве |дата нараджэння = |месца нараджэння = |дата смерці = |месца смерці = |грамадзянства = |нацыянальнасць = |жанр = [[Графіка (мастацтва)|графіка]], [[жывапіс]] |вучоба = |стыль = [[рамантызм]] |працы = |заступнікі = |уплыў =[[Сяргей Канстанцінавіч Заранка|Сяргей Заранка]], [[:ru:Саврасов, Алексей Кондратьевич|Аляксей Саўрасаў]] |уплыў на = |узнагароды = |вікісховішча = Michał Elwiro Andriolli }} '''Міхал Эльвіра Андрыёлі''' ({{lang-it|Michael Elviro Andriolli}}, {{lang-pl|Michał Elwiro Andriolli}}, {{lang-lt|Mykolas Elvyras Andriollis}}; {{ДН|2|11|1836}}, [[Вільня]] — {{ДС|23|8|1893}}, [[Налэнчаў]]) — мастак (жывапісец і графік) і ілюстратар, які працаваў у [[Літва|Літве]], [[Польшча|Польшчы]], [[Францыя|Францыі]]; прадстаўнік [[рамантызм]]у. Удзельнік [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|паўстання 1863—1864 гадоў]]. == Біяграфія == Бацька Міхала Эльвіра Андрыёлі, італьянец [[Франчэска Андрыёлі]] (1794—1861), служыў у арміі [[Напалеон]]а і, патрапіўшы ў палон да рускіх, пасяліўся ў [[Вільнюс|Вільні]]. Жывапісец, разьбяр і дойлід, ён працаваў скульптарам (рэстаўраваў скульптуры [[Архікафедральны сабор Святога Станіслава (Вільнюс)|кафедральнага сабора]]). Свайго сына ён адправіў у [[Масква|Маскву]] вучыцца медыцыне (1855). Але Міхал Эльвіра супраць волі бацькі, услед за сваім сябрам, мастаком [[Вікенцій Леапольд Сляндзінскі|Вінцэнтам Сляндзінскім]] перайшоў у [[Маскоўскае вучылішча жывапісу, скульптуры і дойлідства|Вучылішча жывапісу і скульптуры Маскоўскага мастацкага грамадства]], дзе займаўся пад кіраўніцтвам земляка, мастака [[Сяргей Канстанцінавіч Заранка|Сяргея Заранкі]], а таксама вядомага расійскага мастака-[[Таварыства перасоўных мастацкіх выставак|перасоўніка]] [[:ru:Саврасов, Алексей Кондратьевич|Аляксея Саўрасава]]<ref name="БС">{{кніга |аўтар = |частка = Андриолли Михал Эльвиро |загаловак = Биографический справочник |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданне = |месца = Мн. |выдавецтва = «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки |год = 1982 |том = 5 |старонкі = 19 |старонак = 737 |серыя = |isbn = |тыраж = }}.</ref>. У [[1857]]—[[1859]] гадах вучыўся ў [[Імператарская Акадэмія мастацтваў|імператарскай Акадэміі мастацтваў]] у [[Санкт-Пецярбург]]у, затым удасканальваўся ў [[Акадэмія Святога Лукі|Акадэміі святога Лукі]] ў [[Рым]]е ([[1860]]—[[1861]]). [[Файл:Walka powstancza.jpg|left|«Атака паўстанцаў» (1895)|thumb]] Вярнуўся ў Літву і ўдзельнічаў у [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|Паўстанні 1863 года]]<ref name="БС"/>, ваяваў у атрадзе [[Людвік Нарбут|Людвіка Нарбута]]. Пасля паразы паўстання хаваўся ў Вільні, [[Каўнас|Коўна]], [[Масква|Маскве]], але быў арыштаваны<ref name="БС"/> і пасля суда адпраўлены адбываць заключэнне ў [[Рыга|Рыгу]]. Здолеў выбрацца за мяжу і праз [[Швецыя|Швецыю]] і [[Данія|ў Данію]] з’ехаў у Англію. Абгрунтаваўся ў [[Лондан]]е, затым перабраўся ў [[Парыж]]. На радзіму вярнуўся як эмісар Камітэта польскай эміграцыі, у 1866 быў схоплены і сасланы ў [[Кіраў (Кіраўская вобласць)|Вятку]]. У Вятцы прабыў з [[1868]] па [[1871]]; жыў у доме Новікавай (цяпер вуліца Валадарскага, 85)<ref>{{cite web|author=ADF|datepublished=2008-01-05|url=http://www.archidesignfrom.ru/index.php?newsid=67|title=Памятники архитектуры: Дом Ярославцевых|publisher=ArchiDesignfrom.ru|accessdate=2009-01-16|archiveurl=https://archive.today/20120719165046/http://www.archidesignfrom.ru/index.php?newsid=67|archivedate=19 ліпеня 2012|url-status=dead}}</ref>. Распісваў кафедральны сабор; памочнікам у яго быў будучы вядомы рускі мастак [[Віктар Міхайлавіч Васняцоў|В. М. Васняцоў]]<ref>{{cite web|last=Лобанов|first=В.|url=http://www.artprojekt.ru/library/vasnecov/st002.htm|title=Вятка шестидесятых годов прошлого века была переполнена политическими ссыльными|work=Виктор Васнецов|accessdate=15 января 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111102316/http://www.artprojekt.ru/library/vasnecov/st002.htm|archivedate=11 студзеня 2012|url-status=dead}}</ref>. У Вятцы Андрыёлі напісаў некалькі [[партрэт]]аў (у тым ліку ўладыкі [[Апалос (Бяляеў)|Апалоса]]). {{пачатак цытаты}} У Вятцы Андрыёлі пастаянна быў чым-небудзь заняты: распісваў кафедральны сабор, пісаў партрэты архірэяў, купцоў і шляхетных вяцічаў, гравіраваных свае малюнкі, змайстраваў ветразную лодку і г. д. «Я ніколі не бачыў яго сумным або без справы», — успамінаў Л. М. Васняцоў<ref name="Беспалова Л. А">{{cite web|author=Беспалова Л. А.|url=http://vasnec.ru/monografia2.php|title=Аполлинарий Васнецов|accessdate=2009-01-16|archiveurl=https://www.webcitation.org/61CfNa5Zb?url=http://vasnec.ru/monografia2.php|archivedate=25 жніўня 2011|url-status=live}}</ref>. {{канец цытаты}} Даваў прыватныя ўрокі малявання. Сярод яго вучняў быў малодшы брат Віктара Васняцова [[Апалінарый Міхайлавіч Васняцоў|А. М. Васняцоў]]<ref>[http://www.bibliotekar.ru/kVasnecovApp/index.htm Апполинарий Михайлович Васнецов]</ref>. {{пачатак цытаты}} З уласцівым Андрыёлі энтузіязмам ён прымаў актыўны ўдзел у лёсе будучага мастака, завіхаўся пра пасылку юнака ў Пецярбург для навучання жывапісу на ахвяраванні духоўных асоб або губернатара, раячы яму кінуць вучэнне ў духоўным вучылішчы. Аднак паездка за кошт «дабрачынцаў» не адбылася<ref name="Беспалова Л. А"/>. {{канец цытаты}} Памілаваны ў 1871 годзе, пераехаў у [[Варшава|Варшаву]], дзе працаваў ілюстратарам для часопісаў «Тыгоднік Ілюстраваны» ({{langi|pl|«Tygodnik Ilustrowany»}}), «Kłosów» і іншых выданняў; ілюстраваў творы [[Адам Міцкевіч|Адама Міцкевіча]], [[Юльюш Славацкі|Юльюша Славацкага]], [[Уладзіслаў Сыракомля|У. Сыракомлі]], [[Эліза Ажэшка|Э. Ажэшкі]], [[Юзаф Крашэўскі|Ю. Крашэўскага]] і іншых польскіх пісьменнікаў і паэтаў<ref name="БС"/>. Яго ілюстрацыі, створаныя пад уплывам рамантызму, адметныя тэхнічнай виртуознасцю, багаццем фантазіі<ref name="БС"/>. Да 1880 года Андрыёлі жыў у Стасінуве (цяпер частка [[Мінск-Мазавецкі|Мінска-Мазавецкага]]), дзе купіў маёнтак з садам у сям’і Тарчыньскіх. Пазней пераехаў на поўнач ад [[Карчав]]а ў [[фальварак]] Анелін, набыты ў Жыгімонта Куртца. У сваім маёнтку над ракой [[Свідэр]] выбудаваў, акрамя свайго [[катэдж]]а, паўтара дзясятка дамоў у арэнду па ўласных праектах, у спецыфічным стылі, які спалучае элементы мазавецкага стылю, традыцыйнага рускага дойлідства і альпійскіх дамоў. Для гэтага стылю распаўсюдзілася вызначэння назву «свідэрмаер» ({{langi|pl|«świdermajer»}}, па аналогіі з [[бідэрмаер]]ам), прыдуманае паэтам [[Галчинский, Канстанты Ільдэфонс Галчынскі|Канстанты Ільдэфонсам Галчынскім]]. У 1883—1886 гадах працаваў у Парыжы. У 1891—1892 наведаў Літву. Пахаваны на могілках у [[Налянчув]]е ([[Люблінскае ваяводства]]). == Творчасць == [[Файл:Pan Tadeusz 1898 (101874921) (cropped).jpg|Ілюстрацыя да «Пана Тадэвуша» (кн. 11; [[1881]])|thumb]] Аўтар кардонаў для альбома «Жанчыны рускіх пісьменнікаў» ([[1876]]) і вялікага цыклу па матывах твораў Адама Міцкевіча ([[1882]]—[[1893]]). Па заказе [[львоў]]скага выдаўца Альтэнберга ([[1881]]) выканаў 24 старонкі ілюстрацый, 10 віньетак і 24 ініцыяла для рэпрэзентацыйнага выдання паэмы Міцкевіча «[[Пан Тадэвуш]]» (гравіраваў іх [[Анджэй Зайкоўскі]]), якія неаднаразова перадрукоўваўся ў выданнях паэмы ў розных краінах на розных мовах (напрыклад, на рускай мове ў СССР у [[1954]] годзе). [[Файл:Zamek Kaniowski.jpg|left|Ілюстрацыя да паэмы «Канёўскі замак» [[Севярын Гашчынскі|Севярына Гашчынскага]] ([[1895]])|thumb]] [[Файл:Pan Tadeusz - Ksiega 6 2.JPG|Ілюстрацыя да «Пана Тадэвуша» (кн. 6; [[1881]])|thumb]] [[Файл:Kowno.jpg|Дом Перкуна ў Коўна|thumb]] Вядомасцю карыстаецца, дзякуючы шматлікім рэпрадукцыям у падручніках гісторыі, даведніках і іншых выданнях, гістарычная кампазіцыя «Гедзімін будуе Віленскі замак» ([[1882]]). Іншая, меней папулярная гістарычная кампазіцыя Андрыёлі — «Смерць Кейстута». Стварыў ілюстрацыі да твораў [[Севярын Гашчынскі|С. Гашчынскага]], [[Юзаф Крашэўскі|Ю. І. Крашэўскага]], [[Антоній Мальчэўскі|А. Мальчэўскага]], [[Эліза Ажэшка|Э. Ажэшка]], [[Юльюш Славацкі|Ю. Славацкага]], [[Уладзіслаў Сыракомля|Уладзіслава Сыракомлі]], [[Ігнацы Ходзька|І. Ходзька]], [[Уладзіслаў Бэлза|Уладзіслава Бэлзы]] і іншых польскіх пісьменнікаў і паэтаў. Апроч ілюстрацый да «Пана Тадэвуша», асабліва вядомыя ілюстрацыі Андрыёлі таксама да паэм Міцкевіча «[[Гражына (паэма)|Гражына]]» і «[[Конрад Валенрод (паэма)|Конрад Валенрод]]», створаныя ў [[1879]]—[[1882]] гадах. З [[1883]] па [[1886]] год працаваў у Парыжы для выдавецтва «Фірман — Дзідо» ({{langi|fr|„Firmin – Didot“}}) над ілюстрацыямі да твораў [[Уільям Шэкспір|Уільяма Шэкспіра]] і [[Джэймс Фенімар Купер|Дж. Ф. Купера]] (цыкл з 137 ілюстрацый да «Апошняга з магікан»; раман неаднаразова выдаваўся ў СССР і Расіі з ілюстрацыямі Андрыёлі). Ілюстраваў, акрамя таго, раман «Графіня дэ Мансаро» [[Аляксандр Дзюма (бацька)|Аляксандра Дзюма]], «Гісторыю адной маці» [[Ханс Крысціян Андэрсен|Г. Х. Андэрсана]] і творы іншых пісьменнікаў. Андрыёлі таксама аўтар маляўнічых партрэтаў, шматлікіх малюнкаў, рэлігійных кампазіцый, у прыватнасці, карцін для касцёлаў у Коўна, [[пейзаж]]аў, якія пісаліся ім у Налэнчаве. Творчасць мастака адрозніваецца прыкметным уплывам [[рамантызм]]у, тэхнічнай лёгкасцю, дакладнасцю ў адлюстраванні гістарычных дэталяў, багаццем фантазіі. {{зноскі}} == Спасылкі == {{Commonscat|Michał Elwiro Andriolli}} * [http://spadczyna.com/art/b_g_andriolli.htm Міхал Эльвіра Андрыёлі] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110908063054/http://spadczyna.com/art/b_g_andriolli.htm |date=8 верасня 2011 }} Спадчына Беларусі * [http://szliachta.org/p07_art/andryjoli01-05/andryjoli01.html Міхал Эльвіра Андрыёлі (Michal Elwiro Andriolli) ў Юркавым куточку] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120114161612/http://szliachta.org/p07_art/andryjoli01-05/andryjoli01.html |date=14 студзеня 2012 }} * [https://web.archive.org/web/20040530054000/http://arkushy.narod.ru/kalinouski/asoby/andryjoli.htm Андрыёлі Міхал Эльвіра] * [http://www.ldm.lt/VPG/A_M_paroda_biografijos.htm#Michael%20Elviro%20Andriolli%20(Mykolas%20Elvyras%20Andriolis,%201836–1895) Michael Elviro Andriolli (Mykolas Elvyras Andriolis, 1836—1895)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090221150251/http://www.ldm.lt/VPG/A_M_paroda_biografijos.htm#Michael%20Elviro%20Andriolli%20(Mykolas%20Elvyras%20Andriolis,%201836–1895) |date=21 лютага 2009 }}{{ref-lt}} * [http://cis-history.ru/?p=569 Міхал Эльвіра Андрыёлі]{{Недаступная спасылка}}{{ref-ru}} * [http://kamane.lt/layout/set/print/Kamanes-tekstai/Daile/Lietuviskojo-Dore-pedomis-Kaune E. M. Andriolis ir Kaunas] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20150618102512/http://www.kamane.lt/layout/set/print/Kamanes-tekstai/Daile/Lietuviskojo-Dore-pedomis-Kaune |date=18 чэрвеня 2015 }} {{ref-lt}} * [http://www.kamane.lt/eng/Kamane-s-texts/Fine-Arts/Elvyras-Mykolas-Andriolis-between-the-chains-of-prison-and-European-glory Elvyras Mykolas Andriolis — between the chains of prison and European glory] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20150618220010/http://www.kamane.lt/eng/Kamane-s-texts/Fine-Arts/Elvyras-Mykolas-Andriolis-between-the-chains-of-prison-and-European-glory |date=18 чэрвеня 2015 }} {{ref-en}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Андрыёлі Міхал Эльвіра}} [[Катэгорыя:Мастакі Літвы]] [[Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1863—1864 гадоў]] [[Катэгорыя:Мастакі Польшчы]] [[Катэгорыя:Мастакі Беларусі]] hpx8venhs397blkf2m6zx9mh7e20p1g 5155274 5155090 2026-06-17T10:31:27Z Redaktor GLAM 101782 Higher resolution version of image 5155274 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Андрыёлі}} {{Мастак |фон = |імя = Міхал Эльвіра Андрыёлі |імя пры нараджэнні = Michał Elwiro Andriolli |партрэт = Sculpture of Michał Elwiro Andriolli.jpg |шырыня = 300px |загаловак = Бюст Андрыёлі ў Налэнчаве |дата нараджэння = |месца нараджэння = |дата смерці = |месца смерці = |грамадзянства = |нацыянальнасць = |жанр = [[Графіка (мастацтва)|графіка]], [[жывапіс]] |вучоба = |стыль = [[рамантызм]] |працы = |заступнікі = |уплыў =[[Сяргей Канстанцінавіч Заранка|Сяргей Заранка]], [[:ru:Саврасов, Алексей Кондратьевич|Аляксей Саўрасаў]] |уплыў на = |узнагароды = |вікісховішча = Michał Elwiro Andriolli }} '''Міхал Эльвіра Андрыёлі''' ({{lang-it|Michael Elviro Andriolli}}, {{lang-pl|Michał Elwiro Andriolli}}, {{lang-lt|Mykolas Elvyras Andriollis}}; {{ДН|2|11|1836}}, [[Вільня]] — {{ДС|23|8|1893}}, [[Налэнчаў]]) — мастак (жывапісец і графік) і ілюстратар, які працаваў у [[Літва|Літве]], [[Польшча|Польшчы]], [[Францыя|Францыі]]; прадстаўнік [[рамантызм]]у. Удзельнік [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|паўстання 1863—1864 гадоў]]. == Біяграфія == Бацька Міхала Эльвіра Андрыёлі, італьянец [[Франчэска Андрыёлі]] (1794—1861), служыў у арміі [[Напалеон]]а і, патрапіўшы ў палон да рускіх, пасяліўся ў [[Вільнюс|Вільні]]. Жывапісец, разьбяр і дойлід, ён працаваў скульптарам (рэстаўраваў скульптуры [[Архікафедральны сабор Святога Станіслава (Вільнюс)|кафедральнага сабора]]). Свайго сына ён адправіў у [[Масква|Маскву]] вучыцца медыцыне (1855). Але Міхал Эльвіра супраць волі бацькі, услед за сваім сябрам, мастаком [[Вікенцій Леапольд Сляндзінскі|Вінцэнтам Сляндзінскім]] перайшоў у [[Маскоўскае вучылішча жывапісу, скульптуры і дойлідства|Вучылішча жывапісу і скульптуры Маскоўскага мастацкага грамадства]], дзе займаўся пад кіраўніцтвам земляка, мастака [[Сяргей Канстанцінавіч Заранка|Сяргея Заранкі]], а таксама вядомага расійскага мастака-[[Таварыства перасоўных мастацкіх выставак|перасоўніка]] [[:ru:Саврасов, Алексей Кондратьевич|Аляксея Саўрасава]]<ref name="БС">{{кніга |аўтар = |частка = Андриолли Михал Эльвиро |загаловак = Биографический справочник |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданне = |месца = Мн. |выдавецтва = «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки |год = 1982 |том = 5 |старонкі = 19 |старонак = 737 |серыя = |isbn = |тыраж = }}.</ref>. У [[1857]]—[[1859]] гадах вучыўся ў [[Імператарская Акадэмія мастацтваў|імператарскай Акадэміі мастацтваў]] у [[Санкт-Пецярбург]]у, затым удасканальваўся ў [[Акадэмія Святога Лукі|Акадэміі святога Лукі]] ў [[Рым]]е ([[1860]]—[[1861]]). [[Файл:Walka powstancza.jpg|left|«Атака паўстанцаў» (1895)|thumb]] Вярнуўся ў Літву і ўдзельнічаў у [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|Паўстанні 1863 года]]<ref name="БС"/>, ваяваў у атрадзе [[Людвік Нарбут|Людвіка Нарбута]]. Пасля паразы паўстання хаваўся ў Вільні, [[Каўнас|Коўна]], [[Масква|Маскве]], але быў арыштаваны<ref name="БС"/> і пасля суда адпраўлены адбываць заключэнне ў [[Рыга|Рыгу]]. Здолеў выбрацца за мяжу і праз [[Швецыя|Швецыю]] і [[Данія|ў Данію]] з’ехаў у Англію. Абгрунтаваўся ў [[Лондан]]е, затым перабраўся ў [[Парыж]]. На радзіму вярнуўся як эмісар Камітэта польскай эміграцыі, у 1866 быў схоплены і сасланы ў [[Кіраў (Кіраўская вобласць)|Вятку]]. У Вятцы прабыў з [[1868]] па [[1871]]; жыў у доме Новікавай (цяпер вуліца Валадарскага, 85)<ref>{{cite web|author=ADF|datepublished=2008-01-05|url=http://www.archidesignfrom.ru/index.php?newsid=67|title=Памятники архитектуры: Дом Ярославцевых|publisher=ArchiDesignfrom.ru|accessdate=2009-01-16|archiveurl=https://archive.today/20120719165046/http://www.archidesignfrom.ru/index.php?newsid=67|archivedate=19 ліпеня 2012|url-status=dead}}</ref>. Распісваў кафедральны сабор; памочнікам у яго быў будучы вядомы рускі мастак [[Віктар Міхайлавіч Васняцоў|В. М. Васняцоў]]<ref>{{cite web|last=Лобанов|first=В.|url=http://www.artprojekt.ru/library/vasnecov/st002.htm|title=Вятка шестидесятых годов прошлого века была переполнена политическими ссыльными|work=Виктор Васнецов|accessdate=15 января 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111102316/http://www.artprojekt.ru/library/vasnecov/st002.htm|archivedate=11 студзеня 2012|url-status=dead}}</ref>. У Вятцы Андрыёлі напісаў некалькі [[партрэт]]аў (у тым ліку ўладыкі [[Апалос (Бяляеў)|Апалоса]]). {{пачатак цытаты}} У Вятцы Андрыёлі пастаянна быў чым-небудзь заняты: распісваў кафедральны сабор, пісаў партрэты архірэяў, купцоў і шляхетных вяцічаў, гравіраваных свае малюнкі, змайстраваў ветразную лодку і г. д. «Я ніколі не бачыў яго сумным або без справы», — успамінаў Л. М. Васняцоў<ref name="Беспалова Л. А">{{cite web|author=Беспалова Л. А.|url=http://vasnec.ru/monografia2.php|title=Аполлинарий Васнецов|accessdate=2009-01-16|archiveurl=https://www.webcitation.org/61CfNa5Zb?url=http://vasnec.ru/monografia2.php|archivedate=25 жніўня 2011|url-status=live}}</ref>. {{канец цытаты}} Даваў прыватныя ўрокі малявання. Сярод яго вучняў быў малодшы брат Віктара Васняцова [[Апалінарый Міхайлавіч Васняцоў|А. М. Васняцоў]]<ref>[http://www.bibliotekar.ru/kVasnecovApp/index.htm Апполинарий Михайлович Васнецов]</ref>. {{пачатак цытаты}} З уласцівым Андрыёлі энтузіязмам ён прымаў актыўны ўдзел у лёсе будучага мастака, завіхаўся пра пасылку юнака ў Пецярбург для навучання жывапісу на ахвяраванні духоўных асоб або губернатара, раячы яму кінуць вучэнне ў духоўным вучылішчы. Аднак паездка за кошт «дабрачынцаў» не адбылася<ref name="Беспалова Л. А"/>. {{канец цытаты}} Памілаваны ў 1871 годзе, пераехаў у [[Варшава|Варшаву]], дзе працаваў ілюстратарам для часопісаў «Тыгоднік Ілюстраваны» ({{langi|pl|«Tygodnik Ilustrowany»}}), «Kłosów» і іншых выданняў; ілюстраваў творы [[Адам Міцкевіч|Адама Міцкевіча]], [[Юльюш Славацкі|Юльюша Славацкага]], [[Уладзіслаў Сыракомля|У. Сыракомлі]], [[Эліза Ажэшка|Э. Ажэшкі]], [[Юзаф Крашэўскі|Ю. Крашэўскага]] і іншых польскіх пісьменнікаў і паэтаў<ref name="БС"/>. Яго ілюстрацыі, створаныя пад уплывам рамантызму, адметныя тэхнічнай виртуознасцю, багаццем фантазіі<ref name="БС"/>. Да 1880 года Андрыёлі жыў у Стасінуве (цяпер частка [[Мінск-Мазавецкі|Мінска-Мазавецкага]]), дзе купіў маёнтак з садам у сям’і Тарчыньскіх. Пазней пераехаў на поўнач ад [[Карчав]]а ў [[фальварак]] Анелін, набыты ў Жыгімонта Куртца. У сваім маёнтку над ракой [[Свідэр]] выбудаваў, акрамя свайго [[катэдж]]а, паўтара дзясятка дамоў у арэнду па ўласных праектах, у спецыфічным стылі, які спалучае элементы мазавецкага стылю, традыцыйнага рускага дойлідства і альпійскіх дамоў. Для гэтага стылю распаўсюдзілася вызначэння назву «свідэрмаер» ({{langi|pl|«świdermajer»}}, па аналогіі з [[бідэрмаер]]ам), прыдуманае паэтам [[Галчинский, Канстанты Ільдэфонс Галчынскі|Канстанты Ільдэфонсам Галчынскім]]. У 1883—1886 гадах працаваў у Парыжы. У 1891—1892 наведаў Літву. Пахаваны на могілках у [[Налянчув]]е ([[Люблінскае ваяводства]]). == Творчасць == [[Файл:Pan Tadeusz 1898 (101874921) (cropped).jpg|Ілюстрацыя да «Пана Тадэвуша» (кн. 11; [[1881]])|thumb]] Аўтар кардонаў для альбома «Жанчыны рускіх пісьменнікаў» ([[1876]]) і вялікага цыклу па матывах твораў Адама Міцкевіча ([[1882]]—[[1893]]). Па заказе [[львоў]]скага выдаўца Альтэнберга ([[1881]]) выканаў 24 старонкі ілюстрацый, 10 віньетак і 24 ініцыяла для рэпрэзентацыйнага выдання паэмы Міцкевіча «[[Пан Тадэвуш]]» (гравіраваў іх [[Анджэй Зайкоўскі]]), якія неаднаразова перадрукоўваўся ў выданнях паэмы ў розных краінах на розных мовах (напрыклад, на рускай мове ў СССР у [[1954]] годзе). [[Файл:Zamek Kaniowski.jpg|left|Ілюстрацыя да паэмы «Канёўскі замак» [[Севярын Гашчынскі|Севярына Гашчынскага]] ([[1895]])|thumb]] [[Файл:Pan Tadeusz - Ksiega 6 2.JPG|Ілюстрацыя да «Пана Тадэвуша» (кн. 6; [[1881]])|thumb]] [[Файл:House of Perkunas (8111489).jpg|Дом Перкуна ў Коўна|thumb]] Вядомасцю карыстаецца, дзякуючы шматлікім рэпрадукцыям у падручніках гісторыі, даведніках і іншых выданнях, гістарычная кампазіцыя «Гедзімін будуе Віленскі замак» ([[1882]]). Іншая, меней папулярная гістарычная кампазіцыя Андрыёлі — «Смерць Кейстута». Стварыў ілюстрацыі да твораў [[Севярын Гашчынскі|С. Гашчынскага]], [[Юзаф Крашэўскі|Ю. І. Крашэўскага]], [[Антоній Мальчэўскі|А. Мальчэўскага]], [[Эліза Ажэшка|Э. Ажэшка]], [[Юльюш Славацкі|Ю. Славацкага]], [[Уладзіслаў Сыракомля|Уладзіслава Сыракомлі]], [[Ігнацы Ходзька|І. Ходзька]], [[Уладзіслаў Бэлза|Уладзіслава Бэлзы]] і іншых польскіх пісьменнікаў і паэтаў. Апроч ілюстрацый да «Пана Тадэвуша», асабліва вядомыя ілюстрацыі Андрыёлі таксама да паэм Міцкевіча «[[Гражына (паэма)|Гражына]]» і «[[Конрад Валенрод (паэма)|Конрад Валенрод]]», створаныя ў [[1879]]—[[1882]] гадах. З [[1883]] па [[1886]] год працаваў у Парыжы для выдавецтва «Фірман — Дзідо» ({{langi|fr|„Firmin – Didot“}}) над ілюстрацыямі да твораў [[Уільям Шэкспір|Уільяма Шэкспіра]] і [[Джэймс Фенімар Купер|Дж. Ф. Купера]] (цыкл з 137 ілюстрацый да «Апошняга з магікан»; раман неаднаразова выдаваўся ў СССР і Расіі з ілюстрацыямі Андрыёлі). Ілюстраваў, акрамя таго, раман «Графіня дэ Мансаро» [[Аляксандр Дзюма (бацька)|Аляксандра Дзюма]], «Гісторыю адной маці» [[Ханс Крысціян Андэрсен|Г. Х. Андэрсана]] і творы іншых пісьменнікаў. Андрыёлі таксама аўтар маляўнічых партрэтаў, шматлікіх малюнкаў, рэлігійных кампазіцый, у прыватнасці, карцін для касцёлаў у Коўна, [[пейзаж]]аў, якія пісаліся ім у Налэнчаве. Творчасць мастака адрозніваецца прыкметным уплывам [[рамантызм]]у, тэхнічнай лёгкасцю, дакладнасцю ў адлюстраванні гістарычных дэталяў, багаццем фантазіі. {{зноскі}} == Спасылкі == {{Commonscat|Michał Elwiro Andriolli}} * [http://spadczyna.com/art/b_g_andriolli.htm Міхал Эльвіра Андрыёлі] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110908063054/http://spadczyna.com/art/b_g_andriolli.htm |date=8 верасня 2011 }} Спадчына Беларусі * [http://szliachta.org/p07_art/andryjoli01-05/andryjoli01.html Міхал Эльвіра Андрыёлі (Michal Elwiro Andriolli) ў Юркавым куточку] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120114161612/http://szliachta.org/p07_art/andryjoli01-05/andryjoli01.html |date=14 студзеня 2012 }} * [https://web.archive.org/web/20040530054000/http://arkushy.narod.ru/kalinouski/asoby/andryjoli.htm Андрыёлі Міхал Эльвіра] * [http://www.ldm.lt/VPG/A_M_paroda_biografijos.htm#Michael%20Elviro%20Andriolli%20(Mykolas%20Elvyras%20Andriolis,%201836–1895) Michael Elviro Andriolli (Mykolas Elvyras Andriolis, 1836—1895)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090221150251/http://www.ldm.lt/VPG/A_M_paroda_biografijos.htm#Michael%20Elviro%20Andriolli%20(Mykolas%20Elvyras%20Andriolis,%201836–1895) |date=21 лютага 2009 }}{{ref-lt}} * [http://cis-history.ru/?p=569 Міхал Эльвіра Андрыёлі]{{Недаступная спасылка}}{{ref-ru}} * [http://kamane.lt/layout/set/print/Kamanes-tekstai/Daile/Lietuviskojo-Dore-pedomis-Kaune E. M. Andriolis ir Kaunas] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20150618102512/http://www.kamane.lt/layout/set/print/Kamanes-tekstai/Daile/Lietuviskojo-Dore-pedomis-Kaune |date=18 чэрвеня 2015 }} {{ref-lt}} * [http://www.kamane.lt/eng/Kamane-s-texts/Fine-Arts/Elvyras-Mykolas-Andriolis-between-the-chains-of-prison-and-European-glory Elvyras Mykolas Andriolis — between the chains of prison and European glory] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20150618220010/http://www.kamane.lt/eng/Kamane-s-texts/Fine-Arts/Elvyras-Mykolas-Andriolis-between-the-chains-of-prison-and-European-glory |date=18 чэрвеня 2015 }} {{ref-en}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Андрыёлі Міхал Эльвіра}} [[Катэгорыя:Мастакі Літвы]] [[Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1863—1864 гадоў]] [[Катэгорыя:Мастакі Польшчы]] [[Катэгорыя:Мастакі Беларусі]] 0ox8ach39a4rk9688y2lzu2t42xul1x 0 43089 5155056 5036063 2026-06-16T18:42:07Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155056 wikitext text/x-wiki '''Інфарма́тыка''' (параўн. {{lang-de|Informatik}}, {{lang-fr|Informatique}}, {{lang-en|computer science ― камп’ютарныя навукі}} ― у ЗША, {{lang-en|computing science ― вылічальная навука}} ― у Вялікабрытаніі) ― [[навука]] пра метады атрымання, назапашвання, захоўвання, пераўтварэння, перадачы і выкарыстання [[Інфармацыя|інфармацыі]]. Яна ўключае дысцыпліны, якія нейкім чынам датычацца апрацоўкі інфармацыі ў [[Камп’ютар|вылічальных машынах]] і вылічальных сетках: як [[Адцягненне|абстрактныя]], накшталт аналізу [[алгарытм]]аў, гэтак і даволі пэўныя, напрыклад, распрацоўка [[Мова праграмавання|моў праграмавання]]. {{цытата|аўтар=[[Эдсгер Дэйкстра]]|Інфарматыка не больш навука пра камп’ютары, чым астраномія — навука пра тэлескопы.}} Паводле {{нп3|Тэзіс Чэрча ― Цьюрынга|тэзіса Чэрча ― Цьюрынга|en|Church–Turing thesis}}, усе вядомыя тыпы [[Камп’ютар|вылічальных машын]] якасна эквівалентныя ў сваіх магчымасцях: любое дзеянне, выканальнае на адной вылічальнай машыне, таксама выканальна і на іншай. Тэзіс часам падаюць як падмуркавы прынцып інфарматыкі, звяртаючы адмысловую ўвагу на [[Машына Цьюрынга|машыну Цьюрынга]] і машыну [[Архітэктура фон Нэймана|фон-нэйманаўскай архітэктуры]], бо яны маюць відавочнае падабенства з большасцю сучасных [[Камп’ютар|камп’ютараў]]. У межах сучаснай інфарматыкі навукоўцы вывучаюць таксама і іншыя тыпы машын, не толькі практычна ажыццявімыя (такія, як [[Паралельныя камп'ютары|паралельныя]] і [[Квантавы камп'ютар|квантавыя камп’ютары]]), але і адмыслова абстрактныя матэматычныя мадэлі (да прыкладу, РАМ-машына, якая мае бясконцы лік [[рэгістр]]аў). Тэрмін «інфарматыка» стаў ужывацца ў 1960-х гадах у Францыі для называння галіны, якая займаецца аўтаматызаванай перапрацоўкай [[Інфармацыя|інфармацыі]], як зліццё французскіх слоў ''information'' і ''automatique'' ({{нп3|Філіп Дрэйфус|Ф. Дрэйфус|en|Philippe Dreyfus}}, 1962). Тэмамі даследаванняў у інфарматыцы з’яўляюцца пытанні: што можна, а што нельга рэалізаваць у праграмах і базах даных ([[тэорыя вылічальнасці]] і [[штучны інтэлект]]), якім чынам можна вырашаць спецыфічныя вылічальныя і інфармацыйныя задачы з максімальнай эфектыўнасцю ([[алгарытмы]] + [[базы даных]]), у якім выглядзе варта захоўваць і аднаўляць інфармацыю спецыфічнага тыпу ([[структуры і базы даных]]), як праграмы і людзі павінны ўзаемадзейнічаць адно з адным ([[Інтэрфейс карыстальніка|карыстальніцкі інтэрфейс]] і мовы праграмавання і [[прадстаўленне ведаў]]) і т. п. == Уводзіны == Інфарматыка — маладая навуковая галіна, якая вывучае пытанні, звязаныя з пошукам, зборам, захаваннем, пераўтварэннем і выкарыстаннем інфармацыі ў розных галінах чалавечай дзейнасці. Генетычна інфарматыка звязана з вылічальнай тэхнікай, камп’ютарнымі сістэмамі і сеткамі, таму што менавіта камп’ютары дазваляюць ствараць, захоўваць і аўтаматычна апрацоўваць інфармацыю ў такой колькасці, што навуковы падыход да інфармацыйных працэсаў робіцца адначасова неабходным і магчымым. Да нашага часу тлумачэнне тэрміну «інфарматыка» (у тым сэнсе, як ён выкарыстоўваецца ў сучаснай навуковай і метадычнай літаратуры) яшчэ не ўсталявалася і не з’яўляецца агульнапрынятым. Звернемся да гісторыі пытання, якая ідзе з часу з’яўлення [[ЭВМ|электронных вылічальных машын]]. Паняцце інфармытыкі з’яўляецца такім жа складаным для якога-небудзь агульнага вызначэння, як, напрыклад, паняцце [[матэматыка|матэматыкі]]. Гэта і навука, і галіна прыкладных даследаванняў, і вобласць міждысцыплінарных даследаванняў, і вучэбная дысцыпліна. Нягледзячы на тое, што інфарматыка як навука з’явілася адносна нядаўна, яе паходжанне варта звязваць з працамі [[Лейбніц]]а па стварэнні першай [[Лейбніц#Навуковая дзейнасць|вылічальнай машыны]] і распрацоўцы ўніверсальнага (філасофскага) вылічэння. == Гісторыя інфарматыкі == Тэрмін «інфарматыка» быў упершыню ўведзены ў Германіі {{нп3|Карл Штэйнбух|Карлам Штэйнбухам|en|Karl Steinbuch}} у [[1957]] годзе. У [[1962]] гэты тэрмін быў уведзены ў французскую мову {{нп3|Філіп Дрэйфус|Ф. Дрэйфусам|en|Philippe Dreyfus}}, які таксама прапанаваў пераклады на некаторыя іншыя еўрапейскія мовы. У савецкай навукова-тэхнічнай літаратуры тэрмін «інфарматыка» быў уведзены А. І. Міхайлавым, А. І. Чорным і Р. С. Гілярэўскім у [[1968]] годзе. Асобнай навукай інфарматыка была прызнана толькі ў [[1970-я|1970-х]]; да гэтага яна развівалася ў складзе [[Матэматыка|матэматыкі]], [[Электроніка|электронікі]] і іншых тэхнічных навук. Некаторыя пачаткі інфарматыкі можна выявіць нават у [[Лінгвістыка|лінгвістыцы]]. З моманту свайго прызнання асобнай навукай інфарматыка распрацавала ўласныя [[метад]]ы і [[Тэрміналогія|тэрміналогію]]. Першы [[факультэт]] інфарматыкі быў заснаваны ў [[1962]] годзе ва [[Універсітэт Перд’ю|ўніверсітэце Перд’ю]] (Purdue University). Сёння факультэты і [[Кафедра (частка ВНУ)|кафедры]] інфарматыкі ёсць у большасці [[універсітэт]]аў свету. У Расіі настаўнікі і выкладчыкі інфарматыкі з’явіліся ва ўсіх школах у [[1985]] годзе адначасова з першым падручнікам [[Яршоў, Андрэй Пятровіч|А. П. Яршова]] «Асновы інфарматыкі і вылічальнай тэхнікі». Ва ўсіх ВНУ Расіі выкладчыкі і кафедры інфарматыкі з’явіліся ў [[1991]] годзе. [[4 снежня]] адзначаецца Дзень расійскай інфарматыкі. У гэты дзень у [[1948]] годзе Дзяржаўны камітэт [[Савет міністраў СССР|Савета міністраў СССР]] па ўкараненні перадавой тэхнікі ў народную гаспадарку зарэгістраваў пад нумарам 10475 вынаходніцтва {{нп3|Ісаак Сямёнавіч Брук|І. С. Брука|ru|Брук, Исаак Семёнович}} і {{нп3|Башыр Іскандаравіч Рамееў|Б. І. Рамеева|ru|Рамеев, Башир Искандарович}} — лічбавую [[ЭВМ|электронную вылічальную машыну]]. Вышэйшай узнагародай за заслугі ў галіне інфарматыкі з’яўляецца [[прэмія Цьюрынга]]. == Падзелы інфарматыкі<ref>Класіфікацыя падаецца паводле: Інфарматыка: энцыклапедычны слоўнік / Склад. ак. РАПН Паспелаў Д. А. — М.: Педагогіка-прэс, 1994.</ref> == === [[Тэарэтычная інфарматыка]] === Гэта [[Матэматыка|матэматычная]] дысцыпліна. Яна выкарыстоўвае метады матэматыкі для пабудовы і вывучэння мадэляў апрацоўкі, перадачы і назапашвання інфармацыі. ;[[Матэматычная логіка]]: тэорыя алгарытмаў, вылічэнне выказванняў і прэдыкатаў, тэорыя паралельных вылічэнняў, тэорыя аўтаматаў, тэорыя сетак Петры, верыфікацыя, Булева логіка, сродкі [[лагічнае праграмаванне|лагічнага праграмавання]] і прадстаўлення ведаў. ;[[Вылічальная матэматыка]] і [[вылічальная геаметрыя]] ;[[Тэорыя інфармацыі]] і [[тэорыя кадавання]] ;[[Сістэмны аналіз]] Агульная і матэматычная тэорыя сістэм. Дынамічныя сістэмы. Інфармацыйныя сістэмы. Вялікія і складаныя сістэмы. Структурны аналіз. Сістэмнае праектаванне. ;[[Тэорыя прыняцця рашэнняў]]: [[тэорыя гульняў]], [[матэматычнае праграмаванне]], [[даследаванне аперацый]]. === [[Кібернетыка]] === ;[[Тэорыя кіравання]] ;[[Матэматычная лінгвістыка]] ;[[Біёніка]] ;[[Нейронная сетка]] === [[Праграмаванне]] === ;[[Транслятар]]ы: Спосабы [[Трансляцыя, праграмаванне|трансляцыі]] камп’ютарных праграм, звычайна, з моў праграмавання [[Мова праграмавання высокага ўзроўня|высокага ўзроўня]] ў мовы [[Нізкаўзроўневая мова праграмавання|нізкага ўзроўня]]. :* [[Кампілятар]]ы — транслятары, што выконваюць поўную трансляцыю ўсёй праграмы (часта ў некалькі крокаў) і на выхадзе выдаюць вынік у выглядзе выканальнага файла. Пасля гэтага выканальны файл можна запускаць без паўторнай трансляцыі. :* [[Інтэрпрэтатар]]ы — транслятары, якія праводзяць трансляцыю праграмы крок за крокам, і выконваюць яе таксама пакрокава. Пры наступным запуску інтэрпрэтатару даводзіцца выконваць усе крокі інтэрпрэтацыі і выканання зноў. ;[[Мовы праграмавання]]: Фармальныя парадыгмы моў для перадачы алгарытмаў і ўласцівасцей гэтых моў (да прыкладу, на якой мове лепш вырашыць дадзеную задачу). [[Структурнае праграмаванне]]. Функцыянальнае і [[лагічнае праграмаванне]]. Распрацоўка алгарытмаў і праграм. Матэматычная семантыка алгарытмаў і праграм. ;[[Базы даных]] : Іерархічныя, сеткавыя і рэляцыйныя базы даных. Мовы запытаў. Пошук і апрацоўка інфармацыі ў базах даных. Размеркаваныя базы даных. Абарона інфармацыі ў базах даных. : [[Пошук даных]] — вывучэнне алгарытмаў для пошуку, назапашвання і апрацоўкі інфармацыі ў дакументах і базах даных. Цесна злучаны з [[Інфармацыйны пошук|інфармацыйным пошукам]]. === [[Штучны інтэлект]] === [[Экспертныя сістэмы]]. [[База ведаў]]. Семантычныя сеткі. Прадстаўленне ведаў. Працэдуры і законы лагічнага вываду. Лагічная мадэль баз ведаў. === [[Інфармацыйныя сістэмы]] === Інфармацыйна-пошукавыя сістэмы. Інфармацыйныя сеткі і сістэмы. === [[Вылічальная тэхніка]] === Мікрапрацэсары. Персанальныя камп’ютары. Назапашвальнікі інфармацыі. Суперкамп’ютары. Вылічальныя сеткі. === [[Прыкладная інфарматыка]] === ;[[Інфарматыка ў грамадстве]] Персанальныя камп’ютары. [[Інтэрнэт]]. Камп’ютарная пісьменнасць. [[Электронныя бібліятэкі]]. [[Праграмнае забеспячэнне]]. [[Камп'ютарныя вірусы]]. Камп’ютарныя гульні. [[Інфармацыйнае грамадства]]. Інфармацыйна-пошукавая сістэма. Новыя [[інфармацыйныя тэхналогіі]]. ;[[Інфарматыка ў прыродзе]] == Гл. таксама == * [[Размеркаваныя вылічэнні]] * [[Дзень праграміста]] {{зноскі}} == Літаратура == * {{кніга |загаловак = Уводзіны ў камп'ютарныя навукі |арыгінал = Computer Science: An Overview |аўтар = Дж. Глен Брукшыр |спасылка = |isbn = 5-8459-0179-0 |старонкі = 688 |год = 2001 |выданне = 6-е выд |месца = М. |выдавецтва = [[Вільямс (выдавецтва)|Вільямс]] }} * ''Глушкоў В. М.'' Беспапяровая інфарматыка. — М.: Навука, 1978. * {{кніга |загаловак = Інтэрнэтыка: Рух у складаных сетках: мадэлі і алгарытмы. |арыгінал = |аўтар = Ландэ Д. В., Снарский А. А., Безсуднов И. В. |спасылка = http://webground.su/services.php?param=book&part=internetica_content.htm |isbn = 78-5-397-00497-8 |старонкі = 264 |год = 2009 |выданне = |месца = М. |выдавецтва = M.: Либроком (Editorial URSS) |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110727200246/http://webground.su/services.php?param=book&part=internetica_content.htm |archivedate = 27 ліпеня 2011 }} == Спасылкі == * Юрый Ліфшыц. Курс лекцый [http://yury.name/modern.html Сучасныя задачы тэарэтычнай інфарматыкі] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20081015063131/http://yury.name/modern.html |date=15 кастрычніка 2008 }} * [http://www.csin.ru/ Адукацыйны праект «Інфарматыка ў Расіі»] * [http://teormin.ifmo.ru Тэарэтычны мінімум па інфарматыцы] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090414124006/http://teormin.ifmo.ru/ |date=14 красавіка 2009 }}: матэрыялы вучэбных курсаў, рускамоўныя навукоўцы ў вобласці тэарэтычнай інфарматыкі * Сайт для настаўніка інфарматыкі ў школе. [http://www.klyaksa.net камп’ютар у школе] * [http://www.rusedu.info Інфарматыка і інфармацыйныя тэхналогіі ў адукацыі на партале RusEdu] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140223014023/http://www.rusedu.info/ |date=23 лютага 2014 }} * [http://www.uchites.ru/informatika/teoriya Матэрыялы па тэарэтычных асновах інфарматыкі на сайце «Вучыцеся.ру»] * [http://www.ithistory.info Энцыклапедыя інфармацыйных тэхналогій] * [http://www.scholar.ru/catalog.php?topic_id=14 Артыкулы па інфарматыцы і інфармацыйных тэхналогіях з навуковых бібліятэк] * Віктар Штонда, [http://docs.google.com/View?docid=dhkxdr9s_107d2fpv4 Артыкул «Пра камп’ютарныя навукі»]{{Недаступная спасылка}} * {{артыкул |аўтар=А. А. Разбораў |загаловак=Theoretical Computer Science: погляд матэматыка |выданне=[[Кампутэра]] |нумар=2 |год=2001 |спасылка=http://offline.computerra.ru/print/offline/2001/379/6782/ |archive-date=13 мая 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090513034222/http://offline.computerra.ru/print/offline/2001/379/6782/ }} ([http://www.mi.ras.ru/~razborov/computerra.ps альтэрнатыўная спасылка]) {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Інфарматыка| ]] [[Катэгорыя:Дакладныя навукі]] [[Катэгорыя:Фармальныя навукі]] 4i11iveyvmwkwscd8ecqevqkfjwhhhl 0 43671 5155135 4003223 2026-06-16T22:15:16Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155135 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Хакамада}} {{Дзяржаўны дзеяч | імя = Ірына Муцуаўна Хакамада | арыгінал імя = | выява = Irina Hakamada1.jpg | апісанне выявы = Ірына Хакамада ў кастрычніку 2008 года | шырыня = 230px <!-- ІНФАРМАЦЫЯ Пра ТЫТУЛЫ --> | пасада = [[Намеснікі Старшыні Дзяржаўнай думы|Намеснік Старшыні Дзяржаўнай Думы ФС РФ]] | парадак = | парадак-жонак = | пад імем = | сцяг =Emblem_gosduma.png | сцяг2 = Flag of Russia.svg | перыядпачатак = [[31 мая]] [[2000]] | перыядканец = [[29 снежня]] [[2003]] | пасада_2 = Дэпутат [[Дзяржаўная Дума Расійскай Федэрацыі|Дзяржаўнай Думы ФС РФ]] | парадак_2 = | парадак-жонак_2 = | пад імем_2 = | сцяг_2 =Emblem_gosduma.png | сцяг2_2 = Flag of Russia.svg | перыядпачатак_2 = [[14 студзеня]] [[1994]] | перыядканец_2 = [[29 снежня]] [[2003]] | пасада_3 = Старшыня Дзяржаўнага камітэта РФ па падтрымцы і развіцці малога прадпрымальніцтва | сцяг_3 = Coat of Arms of the Russian Federation.svg | сцяг2_3 = Flag of Russia.svg | перыядпачатак_3 = [[30 кастрычніка]] [[1997]] | перыядканец_3 = [[22 верасня]] [[1998]] | папярэднік_3 = [[Вячаслаў Аляксандравіч Прохараў]] | пераемнік_3 = пасада скасавана <!-- АСАБІСТЫЯ ДАНЫЯ --> | грамадзянства = {{RUS}} | веравызнанне = | дата нараджэння = | месца нараджэння = | дата смерці = | месца смерці = | пахаваны = | пахавана = | род = | імя пры нараджэнні = | бацька = | маці = Ніна Іосіфаўна Сінельнікава | муж = Уладзімір Яўгенавіч Сірацінскі | жонка = | дзеці = Данііл, Марыя <!-- ІНШАЕ --> | партыя = [[Партыя эканамічнай свабоды]] (1992-1994),<br /> [[Саюз правых сіл]] (1999-2004),<br /> [[Наш выбар]] (2004-2005),<br /> [[Расійскі народна-дэмакратычны саюз]] (2005-2008). | дзейнасць = | прафесія = | адукацыя = [[РУДН]] | навуковая ступень = [[кандыдат эканамічных навук]] | узнагароды = | аўтограф = | манаграма = | сайт = http://hakamada.ru/ | вікісховішча = Irina Hakamada }} '''Ірына Муцуоўна Хакамада''' (нар. {{ДН|13|4|1955}}, [[Масква]]) — расійскі палітык, дэпутат [[Дзяржаўная Дума Расійскай Федэрацыі|Дзяржаўнай Думы Расійскай Федэрацыі]] I—III скліканняў. == Біяграфія == Скончыла эканамічны факультэт [[Расійскі ўніверсітэт дружбы народаў|Універсітэта дружбы народаў імя Патрыса Лумумбы]]. Абараніла дысертацыю на суісканне вучонай ступені кандыдата эканамічных навук на эканамічным факультэце [[Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. В. Ламаносава|Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя М. В. Ламаносава]]. У 1983 годзе атрымала вучонае званне дацэнта па спецыяльнасці «Палітычная эканомія». З 1980 года — малодшы навуковы супрацоўнік НДІ Дзяржплана РСФСР. З 1989 года занялася прадпрымальніцкай дзейнасцю. Была адным з кіраўнікоў кааператыва «Сістэмы + праграмы», дырэктарам Інфармацыйна-аналітычнага цэнтра, галоўным экспертам і членам біржавога савета Расійскай таварна-сыравіннай біржы (РТСБ). Тройчы абіралася ў [[Дзяржаўная Дума Расійскай Федэрацыі|Дзяржаўную Думу]] Федэральнага Сходу Расійскай Федэрацыі. Двойчы — як незалежны дэпутат па Арэхава-Барысаўскай акрузе г. Масквы. З 1994 года — член Камітэта Дзяржаўнай Думы па эканамічнай палітыцы. З’яўлялася членам Дэлегацыі Дзяржаўнай Думы Расійскай Федэрацыі ў Парламенцкай асамблеі Савета Еўропы. У 1994 годзе была арганізатарам дэпутацкай групы "Ліберальна-дэмакратычны саюз «12 снежня». З 1996 года — член Камітэта Дзяржаўнай Думы па бюджэце, падатках, банках і фінансах. У 1997 годзе пастановай Урада Расійскай Федэрацыі прызначана Старшынёй Дзяржаўнага Камітэта Расійскай Федэрацыі па падтрымцы і развіццю малога прадпрымальніцтва. З’яўлялася членам камісіі Урада Расійскай Федэрацыі па эканамічных рэформах, старшынёй Кансультатыўнага савета па падтрымцы і развіццю малога прадпрымальніцтва ў дзяржавах-удзельніцах СНД. Удзельнічала ў працы Палітычнага кансультатыўнага Савета пры Прэзідэнце Расійскай Федэрацыі, Грамадскага савета па малому прадпрымальніцтву пры Старшыні Савета Федэрацыі Федэральнага Сходу Расійскай Федэрацыі. У 1999 годзе ўзначаліла Інстытут развіцця прадпрымальніцтва. У снежні 1999 года, будучы лідарам дэмакратычнай партыі «Саюз правых сіл», зноў абрана Дэпутатам Дзяржаўнай Думы Федэральнага Сходу Расійскай Федэрацыі III склікання па Усходняй выбарчай акрузе г. Санкт-Пецярбурга. У перыяд са студзеня па чэрвень 2000 года з’яўлялася членам Камітэта Дзяржаўнай Думы па бюджэце і падатках і старшынёй Камісіі па абароне правоў інвестараў. У чэрвені 2000 года была абрана намеснікам Старшыні Дзяржаўнай Думы Федэральнага Сходу Расійскай Федэрацыі. {{зноскі}} == Спасылкі == {{commons|Category}} * [http://www.hakamada.ru/ Афіцыйны сайт]{{ref-ru}} * [http://www.fashionvideo.ru/video/85/X%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%9C%D0%B0 Марка адзеньня Ірыны Хакамады «Хакама»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20081226102400/http://www.fashionvideo.ru/video/85/X%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%9C%D0%B0 |date=26 снежня 2008 }}{{ref-ru}} * [http://www.svoboda.org/programs/FTF/2001/FTF.060301.asp «Лицом к лицу»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20081204171210/http://www.svoboda.org/programs/FTF/2001/FTF.060301.asp |date=4 снежня 2008 }} // Расійская служба [[Радыё Свабода]]{{ref-ru}} * [http://www.novoskop.ru/news/khakamada-ukhodit-iz-politiki Хакамада сыходзіць з палітыкі] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20080613151155/http://www.novoskop.ru/news/khakamada-ukhodit-iz-politiki |date=13 чэрвеня 2008 }}{{ref-ru}} * [http://www.radiomayak.ru/tvp.html?id=152785 Ірына Хакамада. Біяграфія зь першых вуснаў. Этэр на радыё «Маяк» 5 жніўня 2008 г.] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20111118051958/http://www.radiomayak.ru/tvp.html?id=152785 |date=18 лістапада 2011 }}{{ref-ru}} * [http://echo.msk.ru/guests/76/ Ірына Хакамада на радыё «Эхо Москвы»]{{ref-ru}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Грамадскія дзеячы Расіі]] [[Катэгорыя:Члены КПСС]] [[Катэгорыя:Выпускнікі РУДН]] [[Катэгорыя:Удзельнікі Марша нязгодных]] [[Катэгорыя:Члены СПС]] [[Катэгорыя:Члены Савета пры Прэзідэнце РФ па развіцці грамадзянскага грамадства і правах чалавека]] [[Катэгорыя:Дэпутаты Дзяржаўнай думы Расійскай Федэрацыі ад аднамандатных акруг]] [[Катэгорыя:Дэпутаты Дзяржаўнай думы Расійскай Федэрацыі I склікання]] [[Катэгорыя:Дэпутаты Дзяржаўнай думы Расійскай Федэрацыі II склікання]] [[Катэгорыя:Дэпутаты Дзяржаўнай думы Расійскай Федэрацыі III склікання]] [[Катэгорыя:Намеснікі Старшыні Дзяржаўнай думы Расійскай Федэрацыі III склікання]] [[Катэгорыя:Кандыдаты эканамічных навук]] [[Катэгорыя:Тэлевядучыя Расіі]] [[Катэгорыя:Радыёвядучыя Расіі]] [[Катэгорыя:Мадэльеры Расіі]] [[Катэгорыя:Пісьменніцы Расіі]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі МДІМА]] {{DEFAULTSORT:Хакамада Ірына}} giguzrv2jldzkwmwsvsomvuww0gn7hs 0 43804 5155270 4848296 2026-06-17T09:45:22Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155270 wikitext text/x-wiki '''Адзінабо́рства''' — бой адзін на адзін<ref>Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы: Больш за 65000 слоў / Пад рэд. М. Р. Судніка, М. Н. Крыўко; Афармленне А. М. Хількевіча. — 3-е выд. — Мн. : БелЭн, 2002. — 784 с. ISBN 985-11-0234-2 — Старонка 36.</ref> або [[баявыя мастацтвы|баявое мастацтва]], прадметам якога ёсць такі бой. Вылучаюць [[Спорт|гульнявыя]] і баявыя адзінаборствы. Яны таксама падзяляюцца паводле паходжання на [[Еўропа|еўрапейскія]], [[амерыка]]нскія, [[афрыка]]нскія і [[Азія|ўсходнія]]. У баявым мастацтве за мэту ставіцца ўдасканаленне адпаведнага мастацтва ўдзельніка бою. == Віды == === Гульнявыя === Найбольш вядомыя такія адзінаборствы, як [[бокс]], [[вольная барацьба|вольная]], класічная і грэка-рымская [[барацьба]], [[фехтаванне]]<ref>[[Уладзімір Аляксеевіч Арлоў|Уладзімір Арлоў]]. [http://www.knihi.com/10viakou/10v406.html 1835. Адкрыццё Полацкага кадэцкага корпуса] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090925165050/http://knihi.com/10viakou/10v406.html |date=25 верасня 2009 }}// Уладзімір Арлоў, Генадзь Сагановіч. Дзесяць вякоў беларускай гісторыі. Менск, 1997.</ref>, [[самбо]], [[дзюдо]], [[тэквандо]], [[сумо]], [[каратэ]], [[ушу]]<ref>[http://www.racyja.by/news/naviny/sport/7776.html Беларускія спартсмены заваявалі сем узнагарод на чэмпіянаце Еўропы па ушу] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20241208201105/http://www.racyja.by/news/naviny/sport/7776.html |date=8 снежня 2024 }}// [[Беларускае Радыё Рацыя|Радыё Рацыя]]. [[21 кастрычніка]] [[2008]]</ref>. === Баявыя === [[Самбо]], [[дзюдзюцу]]. == Крыніцы == {{reflist}} == Спасылкі == * [http://sites.google.com/site/belarusdojo/ сайт адзінаборстваў у Беларусі]{{ref-ru}} * http://www.forum.esport.by/forumdisplay.php?s=4e8252f1920d632587b7dc7e2bed82db&f=9 {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110706162807/http://www.forum.esport.by/forumdisplay.php?s=4e8252f1920d632587b7dc7e2bed82db&f=9 |date=6 ліпеня 2011 }} * [http://www.fightclub.by Беларускі часопіс па адзінаборствах «Байцоўскі клуб»]{{ref-ru}} * http://www.boec.by/ {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090618142521/http://www.boec.by/ |date=18 чэрвеня 2009 }} * [http://Belarusfight.com Спартыуны клуб «Патрыёт» — Muay thai, K-1, Кiкбоксiнг] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110128164807/http://belarusfight.com/ |date=28 студзеня 2011 }} [[Катэгорыя:Віды спорту]] sua6ndvzjv9w3ttgbwngd18hxssoqn9 0 49415 5155012 5143267 2026-06-16T16:52:17Z Redaktor GLAM 101782 Higher resolution version of image 5155012 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Каляды (значэнні)}} [[Файл:Kalyady singing.jpg|250px|міні|Жанчыны спяваюць на Каляды]] '''Каля́ды''' (састарэлае дыялектнае ''роздвяны́е свята́''{{sfn|Котович, Крук|2010|с=36}}, ''калядныя святкі, калядныя нядзелі''{{sfn|Виноградова, Плотникова|2009|с=585}}) — народнае зімовае свята. Працягваюцца дванаццаць дзён з {{СС|24 снежня|||6 студзеня}} па {{СС|6|студзеня||19}} — з [[Перша Каляда|першай Каляды]] да [[Вадохрышча]]. У гадавым коле народных земляробчых абрадаў і свят займала 1-е месца. З усталяваннем хрысціянства прымеркавана да рэлігійных свят [[Нараджэнне Хрыстова]] і [[Багаяўленне|Хрышчэнне Гасподняе]]. На Беларусі хрысціянская абраднасць святкавання Каляд шчыльна пераплецена з народнымі святочнымі звычаямі. Для Каляд характэрны тры абрадавыя вячэры ([[куцця|куцці]]): посная (вялікая) спраўляецца перад 1-м святочным днём, багатая (тоўстая, шчодрая) з мяснымі стравамі — у [[Шчодры вечар]] (вечар перад Новым годам), посная (галодная, вадзяная) — перад Вадохрышчам. Наладжвалі [[калядаванне]], варажба, шматлікія забавы, гульні; спявалі калядныя песні. У гадавым коле Каляды супрацьстаяць [[Купалле|Купаллю]], якое святкавалася блізка да летняга сонцастаяння. == Этымалогія == Назва ''Каляды'' паходзіць, імаверна, ад {{lang-la|Calendae}} — {{Не перакладзена 5|календы||ru|Календы}}, назвы першых дзён месяца ў рымлян. Этымалогія ад славянскага «кол», «кола» — версіі {{Не перакладзена 5|Аматарская лінгвістыка|аматарскай лінгвістыкі|ru|Любительская лингвистика}}. == Час святкавання Калядаў == [[Файл:1997. Stamp of Belarus 0253.jpg|250px|thumb|Паштовая марка Беларусі]] У мінулыя часы святкаванне Калядаў мела дакладную прымеркаванасць да руху сонца па небасхіле. Вядома, што на перыяд з 18 па 23 снежня ў прыродзе ўсталёўвалася незвычайная раўнавага. Ноч, усеагульнае панаванне якой пачыналася з [[восеньскае раўнадзенства|восеньскага раўнадзенства]], пераставала павялічвацца, і на працягу гэтых 5 дзён захоўвалася хоць і напружаная, але ўсё ж раўнавага. І толькі ў ноч з 24 на 25 снежня святло атрымлівала першую прыкметную перамогу — дзень паступова пачынаў павялічвацца. Такім чынам, пачатак Калядаў быў цесна звязаны з зімовым сонцастаяннем, якое і з’яўляецца, прыродай апасродкаваным, пачаткам Новага года. Далей у наступных раздзелах у дужках пададзены спачатку даты святкавання Калядаў, а праз «/» пададзены адпаведнікі дат святкавання Калядаў для тых, хто святкуе паводле Юліянскага календара. == Святкаванне == [[Файл:Kolady.jpg|thumb|260px|Святкаванне Калядаў у Беларусі. 2011]] === Вялікая куцця === {{main|Перша Каляда}} Першая вячэра (24-25 снежня/6—7 студзеня), што мела назву «Поснай» ці «[[Вялікая куцця|Вялікай Куцці]]» — гэта канец шасцітыднёвага Піліпаўскага посту, пачатак святочных дзён і вечароў. Напярэдадні Калядаў з самай раніцы ў кожнай хаце старанна прыбіраліся, уся сям’я мылася, а пасля пачыналі гатаваць вячэру. За стол сядалі, як толькі на небе з’яўлялася першая зорка. У гэтым звычаі адлюстраваліся вядомыя хрысціянскія ўяўленні аб [[Віфлеемская зорка|цудоўнай зорцы]], якая паказвала вандроўнікам шлях да месца, дзе нарадзіўся [[Ісус Хрыстос]]. Пад абрус на святочны стол абавязкова падкладалі сена, што асенсоўвалася як напамін аб тым, што Ісус адразу пасля нараджэння быў пакладзены на сена ў яслях. [[Збожжа]], прызначанае для сяўбы, ставілі ў рэшаце на [[покуць]], дзеля павышэння ўрадлівасці. Гаспадар запрашаў за святочны стол Дзядоў, чыя прысутнасць была гарантам жыццёвай стабільнасці ўсяго роду. Святочная вячэра складалася з 12 страваў. Перш чым пачаць вячэру, гаспадар браў гаршчок з [[куцця|куццёй]] і тройчы абыходзіў хату, затым стукаў у акно, а жонка з хаты пыталася: «Хто там стукае?» Гаспадар адказваў: «Сам Бог стукае з цёплай, мокрай вясною, з гарачым небурлівым летам, з сухой і багатай восенню.» Жонка павінна была адказаць: «Просім дахаты.» На першую куццю імкнуліся не хадзіць у чужыя хаты з-за прыкметы, што жывёла сыдзе са двара і прападзе. Менавіта Куцця і сімвалізуе калектыўную (сямейную) долю (дабрабыт, шчасце), і таму пакаштаваць яе мусіў кожны. Дзеля павелічэння прыплоду і ўдойнасці рэшту куцці давалі [[свойская жывёла|свойскай жывёле]]. На Куццю, асабіста на першую, запрашалі ў госці мароз, каб задобрыць яго, каб ён потым не шкодзіў гаспадарцы: «Мароз, Мароз! Хадзі куццю есць, <br /> І іржа, і бель, хадзіце цяпер! <br /> Улетку к нам не бывайце, <br /> Хлеба нашага не ўбівайце, <br /> А ў махавым балоце прабывайце!» === Шчодрая куцця === {{main|Шчодры вечар}} Вечар напярэдадні [[Новы год|Новага года]] (31 снежня-1 студзеня / 13 студзеня — 14 студзеня) называецца «[[Шчодры вечар|шчодрым]]», «ласым». Гэтую назву свята атрымала ад шчодрай куцці. Яшчэ загадзя гаспадар біў кормную [[свіння|свінню]], «каб Каляда не гневалася да дала на ўсё добры ўраджай, а на гавядо харошы прыплод». Свіння, якая выступала ў якасці ахвяры Багам у [[Старажытная Грэцыя|старажытных грэкаў]], [[Старажытны Рым|рымлян]], [[Старажытныя германцы|германцаў]] і [[кельты|кельтаў]], захавала гэта значэнне і ў [[беларусы|беларусаў]]. На стол ставілі смажаныя [[каўбаса|каўбасы]], [[свежаніна|свежаніну]], [[сыр]], [[яечня|яечню]], [[бліны]] з [[верашчака]]й. У цэнтры навагодняй абрадавай ежы знаходзілася мяса свінні, якая з-за сваёй пладавітасці ўспрымалася, як сімвал урадлівасці. Для таго, каб куры несліся дома, а не на чужых дварах, пасля святочнай вячэры прыносілі ў хату [[абруч]], выкладвалі ў яго рэшткі вячэры і кармілі ў гэтым абручы [[куры|курэй]]. Сустрэча Новага года абавязкова суправаджалася шчадраваннем. Цэнтральнай дзеючай асобай шчадроўнага гурту была «каза» — жвавы, здатны да танцаў хлопец, апрануты ў вывернуты [[кажух]]. Ён трымаў у руках зробленую з дрэва або з паперы галаву казы. «Казу» суправаджаў павадыр, які павінен быў умець складна гаварыць. У гурт таксама ўваходзілі [[музыкант]]ы, механошы, [[песеннік]]і, якія падтрымлівалі галоўных дзеючых асоб. ===== Звычай «Пячы ката» ===== У вёсках [[Мінскі раён|Міншчыны]] быў распаўсюджаны абрад «[[пячы ката]]». З хлеба, пірага, сала, каўбасы рабілася фігурка ў выглядзе ката. Яе падвешвалі на палка ці на столі. Яна раскачвалася, і моладзь спрабавала ўхапіць «ката» і трошкі адкусіць ад яго. На [[Бярэзінскі раён|Бярэзіншчыне]] тулава і галаву «ката» рабілі з печанага цеста, вушы — з сала, а хвост — з каўбасы. === Вадзяная куцця === Трэцяя, «Посная», «Вадзяная» Каляда (5 студзеня — 6 студзеня / 18—19 студзеня), супадае з [[Вадохрышча]]м. Менавіта ў памяць аб [[Хрышчэнне Ісуса Хрыста|Хрышчэнні Ісуса Хрыста]] ў водах [[Іардан (рака)|Іардану]] ўстаноўлена гэта свята. Святочная вячэра складалася з няцотнай колькасці посных страваў. У хрысціянскім свеце на Хрышчэнне знайшлі адбітак старажытныя вераванні ў магію вады. Апоўначы гаспадыні хадзілі на рэчку ці на возера і чэрпалі ваду, якую пасля захоўвалі, як гаючую. На Хрышчэнне хадзілі ў царкву і імкнуліся як мага хутчэй вярнуцца дадому — тады ўраджай гаспадар збярэ першым. Сена, на якім на працягу Калядаў стаяла куцця, паступова аддавалі хатняй жывёле, як ахоўны сродак ад хвароб і ад шкоднага ўплыву [[ведзьма]]ў. У некаторых вёсках на Хрышчэнне на рэчцы выраблялі са [[снег]]у і [[лёд]]у вялікі [[крыж]], які спачатку палівалі вадой, а потым — [[Буракі|бураковым]] [[расол]]ам, каб ён набыў [[чырвоны колер]]. Побач знаходзілася вялікая бочка з вадой, якую асвячаў [[святар]]. У гэты дзень выконваўся таксама абрад «запісвання Каляды», мэтай якога была засцярога дома, усёй гаспадаркі ад уздзеяння нячыстай сілы. Дзеля гэтага гаспадар вынімаў з печы гаршчок з куццёй, ставіў у ім зроблены з лучыны крыж, які на другі дзень апускаўся ў ваду. Вечарам гаспадар, узяўшы першы блінец ці верх куцці, абыходзіў усе свае будынкі і маляваў на сценах крыжы крэйдай. На працягу ўсіх Калядаў забаранялася займацца г. зв. «крывымі» працамі (шыць, віць, плесці, рабіць крывога і колападобнага, сячы сякераю), іначай, казалі, дзеці і жывёла, якія павінны з’явіцца на свет, абазязкова народзяцца «крывыя», пакалечаныя. Скрайне непажадана было пазычыць што-небудзь з хаты, асабліва агонь, хлеб, дзяжу — гэта магло прывесці да нястачы ў гаспадарцы. З другога боку, лічылася, што той, хто першы на Каляды пойдзе па ваду, будзе здаравейшы за ўсіх, а калі свінням на першы дзень пасля Куцці кінуць у вочы снегу — іх ніхто не зможа сурочыць на працягу года. == Калядаванне == [[Файл:Mahilioŭskaja, V. Kostka. Магілёўская, В. Костка (1903—1904) 10.jpg|250px|міні|Калядоўшчыкi [[Горацкі павет|Горацкага павета]] [[Магілёўская губерня|Магілёўскай губерні]]. Фота [[Вячаслаў Калістратавіч Костка|Вячаслава Косткі]], 1903&nbsp;год.]] [[Файл:BELARUSIAN STATE MUSEUM OF FOLK ARCHITECTURE Kamjanitsa 2014.jpg|250px|міні|Зорка і касцюмы калядоўшчыкаў у [[Беларускі дзяржаўны музей народнай архітэктуры і побыту|Беларускім дзяржаўным музеі народнай архітэктуры і побыту]]]] [[Файл:Latvia (6).jpg|250px|міні|Калядоўшчыкі ў [[Латвія|Латвіі]]]] [[Калядаванне]]&nbsp;— традыцыя з [[Язычніцтва|язычніцкімі]] каранямі. Увечары група сялян (часам дзяўчат, хлопцаў, дзяцей) апраналася ў жывёл ([[Каза свойская|Казу]], [[Тур (жывёла)|Тура]], [[Белы бусел|Бусла]], [[Заяц|Зайца]]), у розных дзіўных чароўных істот (Дзеда, Бабу, Цыгана, Чорта) і хадзілі па вёсцы або ехалі на [[воз|возе]]. Яны спыняліся ля кожнага двара, і кожны гаспадар павінны быў запрасіць іх сабе ў хату, інакш, верылі [[сялянства|сяляне]], на будучы год шчасця і дабрабыту не будзе. Калядоўнікі спявалі, танцавалі, гралі на [[Дуда|дудзе]] і [[бубен|бубне]], ладзілі імправізаваныя сцэны. Пад канец выступлення яны ў форме песні ці вершаванага звароту жадалі гаспадарам багацця, здароўя, сямейнага ладу. Прыводзім адзін з традыцыйных тэкстаў: {{цытата|Май усяго даволі, <br /> А бяды ніколі! <br /> Стары год канчаем, <br /> Новы зачынаем: <br /> З ранняй вясною, <br /> З буйнай травою, <br /> З збожжам каласістым, <br /> З зярном ядраністым…|крыніца={{sfn|Кухаронак|2001}}}} і ў форме вясёлай песні ці вершаванага звароту патрабавалі ўзнагароды за сваё выступленне: {{цытата|Добры вечар, гаспадару! <br /> Вынесь жа нам каўбас пару. <br /> Ой, пахадзі каля печкі, <br /> Пашукай жа нам перапечкі. <br /> Ой, пахадзі каля кваскі, <br /> Пашукай жа нам каўбаскі. <br /> Вынесь жа сала, не скупіся, <br /> Каб твой ячмень урадзіўся, <br /> Каб нажалі сто коп жыта, <br /> Каб уся сям’я была сыта…|крыніца={{sfn|Кухаронак|2001}}}} Гаспадар выносіў калядоўнікам [[хлеб]], [[сала]], [[мяса]], [[Садавіна|садавіну]], [[каўбаса|каўбасы]], [[бліны]]. Усё гэта калядоўшчыкі складалі ў торбу, якая ад двара да двара рабілася ўсё цяжэйшай. На развітанне яны жадалі гаспадару шчасця, багацця, каб сыны жаніліся і дачкі замуж выходзілі. І ішлі далей па вёсцы. Калі ў гурце быў персанаж-Каза, то сігналам несці пачастунак быў момант, калі Каза падала на падлогу і быццам «памірала». Гэта азначала вялікае няшчасце: значыць, не будзе ўраджаю і дабрабыту. Трэба ажывіць казу: прынесці пачастункаў. І калядоўшчыкі спявалі адпаведныя песні. Прыводзім адну з іх: {{цытата|Гаспадар ідзе, <br /> Кілбасу нясе, <br /> Сем кускоў сала, <br /> Штоб каза ўстала. <br /> Паўмеркі жыта, <br /> Штоб каза была сыта <br /> Паўмеркі аўса, <br /> Штоб каза расла.|крыніца={{sfn|Кухаронак|2001}}}} На [[Палессе|Палессі]] хадзілі калядаваць са «звяздой»&nbsp;— зоркай на кіі, якую абцягвалі белай тканінай, у сярэдзіне гарэла знічка. [[Калядная зорка Случчыны]] мае адмысловую злучальную частку, дзякуючы якой круціцца падчас выканання песень. На Беларусі калядоўшчыкаў звалі па-рознаму: «каляднікі», «звездары», «шчадраванцы», «шчодры», «цары», «конікі, цыганы», «шчадруючыя госці», «кабылу водзяць», «каза ходзіць». Прыходу калядоўшчыкаў сяляне чакалі з нецярпеннем. У народзе казалі: «Каляды прыйдзе&nbsp;— добры год будзе», «Калядоўшчыкі ў хату шчасце нясуць», «Чыю хату каза міне, там цэлы год нялюдскае жыццё будзе». {|align="center" |-valign="top" {| style="border:1px solid black; border-collapse:collapse;" !colspan="4"|Калядаванне таварыствам «[[Талака (таварыства)|Талака]]» (Мінск, 1989&nbsp;год) |- ||| [[Файл:Talaka2.jpg|міні|none|160px]] ||| [[Файл:Talaka3.jpg|міні|none|310px]] |} == Калядныя персанажы == [[Файл:Zimovy Dzed.jpg|thumb|злева|Калядныя персанажы-маскі (Мядзведзь, Каза, Бусел і Дзед) на карціне беларускага мастака]] [[Файл:Wodzenie kozy (101776074).jpg|thumb|330px|М. Андрыёлі. «Ваджэнне казы» ў панскім маёнтку. Заходняя Беларусь, XIX стагоддзе]] Абрадавыя тэксты называюць калядоўшчыкаў «ад Бога прысланымі», «гасцямі з далёкага краю, з-пад самага Раю». Калядныя персанажы сімвалізуюць гасцей з «таго» свету, з замагілля, якія ў святочны час ходзяць па зямлі, нясуць ад Бога дабрабыт і размяркоўваюць яго паміж людзьмі. Каб атрымаць сваю долю будучага дабрабыта, трэба адарыць калядоўшчыкаў. Большасць калядных персанажаў мае старажытныя, язычніцкія карані. Прыводзім дадзеныя [[Студэнцкае этнаграфічнае таварыства|Студэнцкага этнаграфічнага таварыства]]. === Дзед === Галоўным персанажам-калядоўшчыкам быў вельмі старажытны вобраз — Дзед. Ён сімвалізуе памерлых продкаў, «дзядоў». Аблічча старца ў фальклоры мае і Бог, які вандруе па зямлі, узнагароджвае і карае людзей. Найчасцей менавіта Дзед водзіць казу. У песнях нават сустракаюцца такія радкі: «…Пабойся, козачка, // Старога дзеда // З сівой барадой, // Ён табе згубя, // Шкуру злупя, // Дуду пашые…». Магчыма, гэта ўспамін аб старажытнай традыцыі, калі казу прыносілі ў ахвяру. Да маскі Дзеда абавязкова прымацоўвалі доўгую бараду, якая сімвалізавала багацце і ўрадлівасць. Сувязь барады і ўраджаю падказвае нават назва апошняга [[жнівень]]скага снапа — «Дзедава барада», або «Богава барада». Разам з Дзедам часта ходзіць яго парны персанаж — Баба. Цікава, але ў даўніну Дзед часта выступаў як эратычны персанаж. Ён мог прычапляць да пояса вялікую моркву, якая азначала мужчынскі орган. Адметны факт, што вясною, у пачатку [[Масленіца|Масленіцы]] на поўначы Беларусі існаваў абрад «[[Пахаванне Дзеда]]», калі сяляне сімвалічна адпявалі і закопвалі ляльку ў выглядзе старога барадатага мужыка, з морквай, прычэпленай да пояса. Магчыма, у абодвух выпадках гаворка ідзе пра нейкага старажытнага язычніцкага персанажа — бога ўраджаю ці першапродка. === Баба === Як і Дзед, увасабляе памерлых продкаў. У беларускім народны календары ёсць як святочныя дні «[[Дзяды]]», так і святочныя дні «[[Бабы, свята|Бабы]]». Як і Дзед, апраналася ў старое адзенне, што падкрэслівага яе «іншасветнае» паходжанне. На поўначы Беларусі пасля Калядаў, у апошнія дні масленіцы, ладзіўся абрад «[[Пахаванне Бабы]]», на які жартоўна аплаквалі, адпявалі і хавалі ў снег ляльку ў выглядзе жанчыны. === Каза === Увасабляе дабрабыт, урадлівасць, багацце. Сімвалізуе смерць і адраджэнне прыроды. Ролю Казы выконваў чалавек ў масцы, у вывернутым кажуху, або пудзіла казы, яе набітая сенам скура, канструкцыя з дрэва ў выглядзе жывёліны ці нават чэрап казы на кіёчку. Часам Казу мог замяняць персанаж [[Авечка свойская|Авечкі]] ці [[Баран|Барана]]. У старажытнасці [[Балты|балты]] і [[славяне]] прыносілі коз у ахвяры. Нават у калядных абрадах захаваўся эпізод смерці (або забойства) казы. Дэталёвае апісанне ваджэння казы на [[Пінскі павет (Расійская імперыя)|Піншчыне]] пакінуў этнограф [[Дзмітрый Гаўрылавіч Булгакоўскі|Дзмітрый Булгакоўскі]] (1890). Паводле яго звестак, ролю казы звычайна выконваў самы спрытны юнак: яго апраналі ў вывернуты кажух, чаплялі званочкі і давалі драўляную маску казлінай галавы. «Каза» падыходзіла пад акно да кожнага двара, спачатку віншавала гаспадароў і ўсю сям'ю з [[Новы год|Новым годам]], пасля чаго пачыналіся спевы і танцы пад смех і жарты прысутных{{sfn|Булгаковскій|1890|с=8}}. Таксама Казой у народзе звалі зорку сузор’я Капэла,&nbsp;— самую высокую і яскравую зорку на калядным небе. Адзін этнаграфічны запіс сведчыць, што з’яўленне на небе зоркі Казы было знакам пачатку [[Куцця|Куцці]] (каляднай вячэры). На [[Мазырскі раён|Мазыршчыне]] калядную вячэру нават звалі «Куцця святога козліка». У беларускіх калядных песнях ёсць эпізод, дзе каза з казлянятамі ратуюцца ад [[воўк]]а і ўзбіраюцца на высокае дрэва (гэта значыць, на неба). Паводле Данііла Свяцкага, беларусы называлі казлянятамі згуртаванне зорак, сёння вядомае як [[Плеяды (зорнае скопішча)|Пляяды]], а воўка сімвалізаваў [[Месяц (спадарожнік Зямлі)|Месяц]]. Блізу [[Зімовае сонцастаянне|зімовага сонцастаяння]] Месяц на кароткі час закрывае сабою Пляяды («Воўк з’ядае казлянятаў»), а пасля зноў адкрывае (казляняты адраджаюцца). Сувязь Казы з ураджаямі падкрэсліваецца і ў калядных песнях: {{цытата|…Дзе каза ходзіць, <br /> Там жыта родзіць, <br /> Дзе каза хвастом, <br /> Там жыта кустом, <br /> Дзе каза нагой, <br /> Там жыта капой, <br /> Дзе каза рогам, <br /> Там жыта стогам!|крыніца={{sfn|Кухаронак|2001}}}} Цікава, што ў [[Жнівень|жніўні]] існаваў звычай пакідаць нязжатымі ў полі некалькі каласкоў «казе на бараду». У іншых мясцінах некалькі нязжатую купачку каласкоў звалі «казёл». === Мядзведзь === Ролю [[Мядзведзі|Мядзведзя]] выконваў чалавек з вывернутым кажухом, у масцы. Часта нехта з калядоўшчыкаў вадзіў яго на ланцугу. Мядзведзь весяліў гаспадароў, рабіў розныя жартаўлівыя дзеянні. Ён сімвалізаваў здароўе, багацце, плоднасць і сілу. Адначасова ён увасабляе дзікую прыроду, з якою трэба пасябраваць, дамовіцца, каб яна была прыхільнай. Вобраз Мядзведзя фігурырые і на свяце [[Дажынкі]], якое адзначалася ў канцы лета. Сяляне запрашалі лясных звяроў (у тым ліку Мядзведзя) на поле са збожжам. === Тур, Карова, Бык === Персанаж-[[Тур (жывёла)|Тур]] суправаджаў калядоўшчыкаў на Палессі, у іншых раёнах яго замянялі Карова ці Бык. Гэты вобраз стварала маска, да якой часта прымацоўваліся сапраўдныя рогі. Тур звязаны з вобразам бога [[Вялес]]а. Апошні быў адначасова і богам [[Жывёлагадоўля|жывёлагадоўлі]], і богам [[Зіма|зімы]]. Таксама Тур мог быць сімвалам раніцы, світанку, свята, якое прыходзіла пасля зімовага сонцастаяння, калі дзень пачынаў расці, а ночы — карацець. Бык увасабляе святло нават у [[загадка]]х: «Белы бык у акно тык» (дзень), «Сівы бык у вакенца шмык» (світанне). === Бусел === Акрамя персанажаў-звяроў былі і персанажы-птушкі, найчасцей — [[Бусліныя|Бусел]]. Сустракаўся таксама і [[Жураўліныя|Жораў]]. Касцюм рабіўся такім чынам: майстравалі галаву бусла з чырвонай дзюбай, прымацоўвалі яе на палку. Чалавек насіў яе над сабою ўверсе, як галаву на шыі, а сам хаваўся пад белай прасцінай. Бусел танцаваў, дзёўб прысутных (пад усеагульны смех), заглядваў у гаршкі з ежай. У аварбоўцы касцюмы дамініравалі 3 колеры — белы, чырвоны і чорны. Нэта наогул старажытныя колеравая трыяда беларускай народнай вопраткі, і яна мела глыбокі сімвалічны сэнс. Сам бусел сімвалізаваў вышэйшы свет. Гэты быў пасланец Неба, Бога. Ён адказваў за нябесныя стыхіі, найперш за вецер. Ёсць дзве падобныя [[Беларускія казкі|народныя казкі]], у якіх дзед атрымлівае чароўны прадмет, якія заўсёды прыносіў яму ежу. У першым варыянце казкі прадмет (торбачку) дае бусел, у другім — вецер. Абодва персанажа, відаць, успрымаюцца як роўназначныя: яны належаць да нябеснай стыхіі і прыносяць дабрабыт. === Воўк === На Гродзеншчыне, Віцебшчыне і на Палессі рабілі на каляды маску Ваўка. Гэты персанаж любіў красці дзяўчын, таму апошніх ад яго хавалі. Сам ён сядзеў за спінамі іншых калядоўшчыкаў і сачыў, дзе б гэта скрасці дзяўчыну. Часам ён сапраўды выкрадаў дзеўку (жартоўна, канечне). Хлопцы гналіся за ім, аднімалі дзяўчыну ці выкуплялі ў Воўка. А потым як бы «праганялі» яго з вёскі, «што, мол, у нас хлопцы свае ёсць, і дзевак нашых не забірай». Цікава, што ў народных казках воўк таксама часам дапамагае герою скрасці нявесту. Ёсць і народная балада, дзе воўк перамог у спаборніцтве за руку каралеўны і пацягнуў яе ў сваё логавішча. === Заяц === Рэдкі персанаж у калядным гурце. Наогул гэты звер лічыўся негатыўным, ён прыносіў няшчасце. У час каляднага дзеяння за ім мог ганяцца іншы персанаж — Воўк. Заяц ратаваўся ад яго і паўсюль хаваўся. === Дзяцел === Персанаж Дзяцел быў падобны на Бусла. Калядоўшчык хаваўся ў выварачанай шубе, з якой высоўкаў палку з загнутым канцом («дзюбу») і стукаў ёю па сценках. === Чорт === Касцюм Чорта адпавядаў народнаму ўяўленню пра гэтага персанажа: калматы, чорны, з рагамі і казлінай барадою. Калі Дзед увасабаляў Бога, то Чорт мог быць яго антытэзай. Цікава, але большасць калядных персанажаў у фальклоры і паданнях звязана з Чортам: [[Каза свойская|казу]] і [[воўк]]а, паводле падання, стварыў не Бог, а Чорт. А [[Конь свойскі|конь]] узнік таму, што бог ператварыў у яго самога Чорта. === Смерць === Персанаж часта сустракаўся на Магілёўшчыне. Чалавека накрывалі белымі просцінамі, давалі ў рукі драўляную касу. Смерць ганялася за прысутнымі, а яны ўцякалі з крыкам «Смерць прыйшла!». У Давыд-Гарадку калядоўшчык-Смерць апранаў белы балахон, парык, калпак, белыя пальчаткі і белыя бахілы. === Поп === Звычайна гэта парадыйны персанаж, часам паўставаў у негатыўна-камічным святле. Стаўленне да святароў у народзе было неадназначным. З аднаго боку, яны ўспрымаліся як пасярэднікі паміж Богам і людзьмі, як лекары ад хваробаў. З іншага боку лічылася, быццам поп мае «урочлівае вока», можа навесці на чалавеку няшчасці і хваробы. У народнай свядомасці гэта набліжала святара да чарадзея. === Салдат === Цікава, але і салдат у фальклоры ўспрымаўся як госць з Іншасвету, з замагіля, «чужынец», блізкі да нячыстай сілы, уладар таемных ведаў. Персанаж з’явіўся ў беларускай традыцыі пасля далучэння да [[Расійская імперыя|Расійскай Імперыі]]. Тады была ўведзеная [[рэкруцкая павіннасць]], якой раней на Беларусі не было. Маладых хлопцаў на 25 год забіралі ў войска, адрывалі ад родных мясцін, пазбаўлялі магчымасці стварыць сям’ю. Гэта ўспрымалася як смерць у сацыяльным плане. Таму ў казках і фальклоры салдат быў як бы чалавекам з «таго» свету. === Тры каралі === У каталіцкіх рэгіёнах Беларусі калядная абраднасць захавала менш старажытных, язычніцкіх элементаў, чым у праваслаўных. Касцёл быў меней цярпімым да народнай абраднасці, чым царква. У каталіцкіх вёсках былі распаўсюджаныя персанажы «Трох каралёў». Паводле традыцыі, калі нарадзіўся Іісус Хрыстос, да яго прыйшлі тры каралі з далёкіх усходніх краін, каб пабачыць новага Цара Іўдзейскага. Ад 6 студзеня да свята Грамніцы (2 лютага) мужчыны ці хлопчыкі апраналі чырвонае адзенне, макеты карон і хадзілі па хатах з песнямі: {{пачатак цытаты}} Мы тры каралі, <br /> Ідзём да вас, <br /> Шчасця, здароўя нясём, <br /> З края света ідзём, <br /> У Віфліем, у шалаш <br /> {{канец цытаты|крыніца=<ref name="ReferenceA">[Кухаронак, Т.І. Маскі ў каляднай абраднасці беларусаў / Т.І. Кухаронак – Мінск: Ураджай, 2001. ]</ref>.}} == Праводзіны Калядаў == У многіх вёсках былі абрады, якімі адзначалі канец калядных святаў. Вось такія дадзеныя прыводзіць [[Студэнцкае этнаграфічнае таварыства]]: * У вёсках [[Чэрвеньскі раён|Чэрвеньскага]], [[Асіповіцкі раён|Асіповіцкага]], [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскага]] ды іншых раёнаў быў абрад «[[цягнуць Каляду да дуба]]». Ён як бы «закрываў» зімовыя святкі. Праводзіўся 7 студзеня (21 студзеня па новым стылі). Людзі збіраліся ўсёю вёскай. Ролю «Каляды» выконваў снапок сена ў жаночым адзенні. Жанчына сядала на санкі, брала гэты снапок-Каляду, чыгунок [[Куцця|куцці]] і старое кола. А сяляне цягнулі санкі да вялізнага [[дуб]]а ў суправаджэнні вялікай народнай працэсіі, пад смех і жарты аднавяскоўцаў. Дабраўшыся да дуба, з яго здымалі леташні сноп і вешалі новы, прычым рабіў гэта дзяцюк. Потым пачыналіся вяселлі. Як людзі казалі, у гэты дзень да абеду Каляда, па абедзе — забаўлянкі (стол, песні, музыка і г. д.). Гэта значыла, што калядныя святы скончыліся, і з імі трэба развітацца. У савецкі час абрад быў забаронены, але адноўлены ў 1998 годзе ў вёсцы [[Новіны (Бярэзінскі раён)|Новіны]] [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскага раёна]]. Яго спраўляюць вяскоўцы, таксама паўдзельнічаць у ім штогод прыязджае шмат моладзі, студэнтаў. * У в. [[Буднева]] 21 студзеня збіраліся, гулялі, жартавалі. Садзілі старую бабу на барану, якую цягнулі да дуба. Абдымалі гэты дуб, весяліліся, пакідалі ля яго на ноч барану, ежу і казалі: «Пакідаем табе барану, каб было здароўе, як у цябе, дуб, крэпкае, і ў нас». А потым весела адбягалі ад дуба і крычалі здалёку: «Гу-у, жджы да другога года, зноў прыдэм!». * У в. [[Вёска Орліна|Орліна]] ў канцы Калядаў на дрэва вешалі маленькую драўляную імітацыю [[Барана|бараны]]. Вясною ў гэтай «баране» [[Бусліныя|буслы]] рабілі гняздо. * У в. [[Курганне]] рабілі «провады Калядаў». Два мужыкі зацягвалі на дрэва сапраўдную барану, на якую садзілі ляльку са стужак. Барана вісела да вясны. Калі прыходзіў час баранаваць поле, гаспадар забіраў яе. * У в. Драні зацягвалі барану на дуб, каб у ёй «буслы вяліся». * У в. Пярэкаль на руках да дуба неслі барану, падвешвалі яе, і ўвесну буслы зазвычай рабілі там гняздо. Прычым несці барану павінны былі лепшыя жыхары сяла, працавітыя, разумныя, не п’яніцы. Побач з дубам пелі калядкі: «Ой, Калядачкі, бліны ды аладачкі…» Таксама вазілі на санках бабу. * У в. Ваевічы да дуба неслі сноп саломы ці чугун з куццёй, які звалі Святая Каляда ці Посная Каляда. Хлопцы вешалі яго на дрэве, усе пелі калядныя песні. * У в. [[Вёска Чарвякі|Чарвякі]] на «провады Калядаў» рабілі ляльку з саломы, апраналі ў стары кажух, цягнулі яе на санках у лес нагамі наперад (як памерлага) і там палілі. * У в. [[Новыя Набаркі]] жанкі рабілі 6 студзеня ляльку («чычала») з саломы, ставілі ў куце адной з хат. 21 студзеня, у апошні дзень Калядаў, ляльку выносілі на двор і палілі. * У в. Доўгае ў пачатку Калядаў скручвалі сена і клалі яго на покуці. А як канчаліся Каляды, сена давалі каровам і каням. Вазілі на санках старую бабу (якую звалі Бабай-Калядай), а яна за гэта частавала ўдзельнікаў абраду. * У в. [[Замікітка]] моладзь рабіла ляльку з саломы, расфарбоўвала яе і вешала на дубе, пры гэтым спяваючы: {{цытата|На дуба, калядкі, на дуба <br /> Дзевачкам кудзелька ня люба <br /> Каб нам калядак нядзель дзясятак <br /> Нашы праснічкі б настаяліся <br /> Нашы дзевачкі б нагуляліся.|крыніца=<ref name="set">{{cite web |url=http://set.ethno.by/?p=2133 |title=Цягнуць каляду на дуба |publisher=Студэнцкае этнаграфічнае таварыства |lang=be |accessdate=18 мая 2026}}</ref>}} * У в. [[Каменны Барок]] хлопцы цягнулі на санках ляльку з саломы, вешалі на дуб, вакол якога потым вадзілі карагоды. Дзён праз 2 ляльку здымалі і палілі. * У в. [[Бярдовічы]] чыгунок з рэшткамі куцці ставілі на дрэва. У некаторых вёсках паняцце «цягнуць Каляду на дуба» азначала проста святочнае застолле. Відаць, сам абрад у тых мясцінах забыўся, а назва набыла іншы сэнс. Напрыклад, у вёсцы Стаялы абрад не існаваў, было толькі застолле, але падчас яго пелі песні: «Ой, калядачкі, вы на дуб, на дуб». У вёсцы Мацевічы людзі 20 студзеня збіраліся за багаты стол, і гэта звалося «цягнуць Каляду на дуба». == Гл. таксама == * [[Ёль]] * [[Каляднае]] * [[Нараджэнне Хрыстова]] {{зноскі}} == Літаратура == * {{кніга |аўтар=[[Дзмітрый Гаўрылавіч Булгакоўскі|Булгаковскій Д. Г.]] |загаловак=Пинчуки. Этнографическій сборникъ |выданне=Записки Императорскаго Русскаго Географическаго Общества по отдѣленію этнографіи |тып=зборнік |месца=С.-Петербургъ |год=1890 |том=XIII |нумар=3 |старонкі=1—200 |ref=Булгаковскій}} * {{кніга|аўтар=Виноградова Л. Н., Плотникова А. А. |частка=Святки |загаловак=[http://www.twirpx.com/file/150969/ Славянские древности: Этнолингвистический словарь] |адказны= Под ред. Н. И. Толстого; Институт славяноведения РАН |месца=М. |выдавецтва=Международные отношения |год =2009 |том =4 |старонкі=584—589 |старонак=656 |isbn=978-5-7133-1312-8 |ref=Виноградова, Плотникова}} * {{артыкул|загаловак=Золотые правила народной культуры|адказны=О. В. Котович, И. И. Крук |месца=Мн. |выдавецтва=Адукацыя i выхаванне |год=2010|старонкі=592 |isbn=978-985-471-335-9 |ref=Котович, Крук}} * {{кніга |аўтар=Кухаронак Т. І. |загаловак=Маскі ў каляднай абраднасці беларусаў |месца=Мінск |выдавецтва=Ураджай |год=2001 |ref=Кухаронак}} * ''Быль В.'' [http://arche.by/by/page/science/13426 Як шляхта каляды спраўляла] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130105050618/http://arche.by/by/page/science/13426 |date=5 студзеня 2013 }} // [[ARCHE Пачатак (1998)|ARCHE Пачатак]], 2 студз. 2012. == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{wikisource|Катэгорыя:Калядкі}} * [http://set.ethno.by/?p=2133 Студэнцкае этнаграфічнае таварыства. Цягнуць каляду на дуба] * [http://set.ethno.by/?p=3918#tur Студэнцкае этнаграфічнае таварыства. «Госці калядныя»: сімволіка традыцыйных персанажаў] * [http://starbel.narod.ru/folk/zima.htm Калядныя песні] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130514045452/http://starbel.narod.ru/folk/zima.htm |date=14 мая 2013 }} {{беларускі народны каляндар}} {{Славянскія святы}} [[Катэгорыя:Каляды| ]] [[Катэгорыя:Беларускія народныя святы]] [[Катэгорыя:Новы год]] [[Катэгорыя:Народны каляндар усходніх славян]] 2wj0cvvkeito85poab1m6mzxm0ew54d 0 52474 5155171 4254874 2026-06-17T04:54:15Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155171 wikitext text/x-wiki {{НП |статус = Рабочы пасёлак |беларуская назва = Абухава |арыгінальная назва = Обухово |краіна = Расія |герб = Obukhovo MO.svg |сцяг = Flag of Obukhovo (Moscow oblast).svg |шырыня герба = 90 |шырыня сцяга = 160 |lat_deg = 55|lat_min = 49|lat_sec = 42 |lon_deg = 38|lon_min = 17|lon_sec = 7 |CoordAddon = |CoordScale = 7 |памер карты краіны = |памер карты рэгіёна = |памер карты раёна = |від рэгіёна = вобласць |рэгіён = Маскоўская вобласць |рэгіён у табліцы = Маскоўская вобласць{{!}}Маскоўская |від раёна = раён |раён = Нагінскі раён |раён у табліцы = Нагінскі раён |выгляд абшчыны = гарадское паселішча |абшчына = Гарадское паселішча Абухава |абшчына ў табліцы = «Абухава» |унутранае дзяленне = |від главы = Кіраўнік |глава = Мікалай Сушчанка |выгляд раздзела = |раздзел = |дата заснавання = |першае згадванне = 1573 |ранейшыя імёны = Абухоўскі Падгародная слабада |статус з = 1938 |плошча = |выгляд вышыні = |вышыня цэнтра НП = 135 |клімат = |афіцыйная мова = |афіцыйная мова-ref = |насельніцтва = 10 632 |год перапісу = 2009 |шчыльнасць = |агламерацыя = |нацыянальны склад = |канфесійны склад = |этнохороним = |часавы пояс = +3 |DST = |тэлефонны код = +7 496 51 |паштовы індэкс = 142440 |паштовыя індэксы = |аўтамабільны код = 50, 90, 150, 190 |выгляд ідэнтыфікатара = |лічбавы ідэнтыфікатар = |катэгорыя ў Commons = Obukhovo |сайт = http://www.obuhovo-mo.ru/ |мова сайта = ru |мова сайта 2 = |мова сайта 3 = |мова сайта 4 = |мова сайта 5 = |add1n = |add1 = }} {{значэнні|Абухава}} [[File:Stadium-bandy.jpg|thumb|300px|right|[[Хакей з мячом]]]] '''Абу́хава''' — пасёлак гарадскога тыпу ў Нагінскім раёне [[Маскоўская вобласць|Маскоўскай вобласці]] [[Расія|Расіі]]. Пасёлак падзяляецца на дзве часткі [[Аўтамагістраль Волга|аўтатрасай Масква — Ніжні Ноўгарад]]. У Абухава працякаюць дзве ракі — Клязьма і яе прыток — Ша́лаўка. == Гісторыя == Першае дакладнае згадка пра Абухава на Клязьме, сустракаецца ў пісцовай кнізе 1573—1574 года па [[Маскоўскі павет|Маскоўскім павеце]]. У 1708 г. англійскі камерсант Андрэй Стэльс будуе ў Абухава парахавы завод, які пазней атрымлівае манапольнае права на вытворчасць пораху. У першай палове 19-га стагоддзя завод абанкруціўся і быў прададзены на таргах. У 1775 г. у раёне завода ўтворана Абухаўская Падгародная слабада. У 1852 і 1857 года Анісім Цюляеў і Міхаіл Бруна будуюць суконную і дывановую фабрыкі адпаведна. Пасля рэвалюцыі абедзве фабрыкі пераходзяць пад кантроль рабочых, а ў 1958 годзе аб'ядноўваюцца ў Абухаўскі дывановае-суконных камбінат імя [[Уладзімір Ільіч Ленін|У. І. Леніна]]. У 1938 годзе ўказам УЦВК Абухава пераўтворана ў рабочы пасёлак. У 2002 годзе ператвораны ў ААТ «Дываны Абухава» камбінат абанкруціўся, а ў 2006 годзе быў ліквідаваны. З 1 студзеня 2006 г пасёлак Абухава разам з суседнім сялом Балабанава ўваходзіць у склад муніцыпальнага адукацыі «Гарадское паселішча Абухава». == Насельніцтва == Насельніцтва Абухава у розныя гады: {| class="standard" style="white-space:nowrap;" !год||колькасць насельніцтва |- |[[1775]]||281 абодвух палоў |- |[[1816]]||390 абодвух палоў |- |[[1897]]||1014 |- |[[1897]]||1542 |- |[[1925]]||3867 |- |[[1929]]||3905 |- |[[1957]]||7800 |- |[[2002]]||10746 |- |[[2007]]||11170 (разам з [[Балабанава]]) |- |[[2008]]||10616 |- |- |[[2009]]||10632 |- |} == Спасылкі == * [http://www.obuhovo-mo.ru/ Афіцыйны сайт адміністрацыі] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20100918093222/http://www.obuhovo-mo.ru/ |date=18 верасня 2010 }} * [http://www.bogorodsk-noginsk.ru/obuhovo/index.html Гістарычныя даведка пра пасёлак] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090204025731/http://bogorodsk-noginsk.ru/obuhovo/index.html |date=4 лютага 2009 }} [[Катэгорыя:Пасёлкі гарадскога тыпу Маскоўскай вобласці]] sttsms4pjcr022klp955r12g5c0g5oq 0 56915 5155273 5084399 2026-06-17T10:25:01Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155273 wikitext text/x-wiki {{Картка:Альбом|Вокладка=Адлегласць (вокладка).jpg|Назва=Адлегласць|Працягласць=41 хв.|Агляды=experty.by {{Рэйтынг|7.75|10}}<ref>{{Cite web|url=http://www.experty.by/content/jmors-adleglasts-audyjo|title=J:морс "Адлегласць" (+аўдыё)|website=experty.by}}</ref>}} '''«Адлегласць»''' — першы [[Беларуская мова|беларускамоўны]] альбом гурта «[[J:морс]]». Запісваўся цягам [[2003]]—[[2007]] гадоў на студыях «Бегемот», «Селах» і «Меца-Фортэ». ==Канцэпцыя== Ідэя запісаць беларускамоўны альбом з'явілася ў калектыву ў [[2004]] годзе, пасля зваротаў наконт гэтага гледачоў на канцэртах<ref>[http://www.pda.nn.by/artykul/13155.html «J:морс» выпусціў першы беларускі альбом]{{Недаступная спасылка}}// [[Наша ніва (1991)|Наша Ніва]]. №43 (545), [[22 лістапада]] [[2007]]. Старонка 16.</ref>. У верасні [[2007]] году [[Уладзімір Пугач]] запісаў песню «Беларускае золата», а 17 кастрычніка выйшаў аднайменны інтэрнэт-сінгл<ref>[http://generation.by/printdoc1-1888.html «J:морс» рыхтуе першы беларускамоўны альбом]{{Недаступная спасылка}}// Сайт «Generation.by». 17 кастрычніка 2007</ref>. Сярод 11 песняў альбому 6 запісаў выдаваліся ўпершыню. Некаторыя з іх спалучалі ў сабе сум з самаіроніяй (песні «Беларускае золата», «Няпраўда» ды «Зорка Венера»)<ref name="Балахонаў">[[Сяргей Балахонаў]]. [http://music.fromby.net/article/969 J:морс — Адлегласць] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110108001116/http://music.fromby.net/article/969/ |date=8 студзеня 2011 }}// [[Тузін Гітоў]]. [[11 снежня]] 2007</ref>. У сувязі з выданнем кружэлкі 20 лістапада беларускае прадстаўніцтва амерыканскага прадпрыемства «Apple Inc.» выпусціла 100 "iPod nano" з гравіроўкай «Адлегласці»<ref>[http://music.fromby.net/article/933/ J:мoрс стаў беларускамоўным] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20080622203904/http://music.fromby.net/article/933/ |date=22 чэрвеня 2008 }}// Тузін Гітоў. [[21 лістапада]] 2007</ref>. Першае ж канцэртнае прадстаўленне альбому адбылося 2 снежня ў «West World Club» у [[Мінск]]у<ref>[http://generation.by/printdoc1-1996.html Зрэшты, знаёмся: новы альбом J:морс «Адлегласць»]{{Недаступная спасылка}}// Сайт «Generation.by». [[28 лістапада]] 2007</ref>. 24 лютага [[2008]] году ў [[Бярэсце|Бярэсці]] «J:морс» паспяхова распачаў свой канцэртны тур з альбомам па [[Беларусь|Беларусі]]<ref>[[Сяргей Будкін]]. [http://music.fromby.net/article/1100/ «J:морс» натхняецца вясной] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110108172436/http://music.fromby.net/article/1100/ |date=8 студзеня 2011 }}// Тузін Гітоў. [[25 лютага]] [[2008]]</ref>. Па выніках 2008 года ў сетцы дыскарняў «Містэрыя гуку» продажы альбома «Адлегласць» склалі каля 10’000 тысячаў дыскаў, што дазволіла яму стацца другім па прадавальнасці<ref>[[Сяргей Будкін]]. [http://www.racyja.by/news/materyyaly/kultura/12458.html Дарафееву з Афанасьевай не купляюць]{{Недаступная спасылка}}// [[Беларускае Радыё Рацыя|Радыё «Рацыя»]]. [[3 сакавіка]] [[2009]]</ref>. Альбом таксама трапіў у дзесятку найбольш прадаваных выдавецтвам «[[West Records]]» у 2008 годзе<ref>[http://music.fromby.net/article/1520/ West Records падвёў свае музычныя вынікі]{{Недаступная спасылка}}// Тузін Гітоў. [[5 студзеня]] 2009</ref>. == Змест == {{tracklist|total_length=|title1=Беларускае золата|length1=03:32|title2=Маё сонца|length2=02:58|title3=Няпраўда|length3=03:57|title4=Жыві|length4=03:54|title5=Вярба|length5=03:41|title6=Глядзі|length6=03:35|title7=Зорка Венера|length7=03:48|title8=Горад|length8=03:49|title9=Так-цік-так|length9=03:47|title10=Паветра|length10=03:18|title11=Адлегласць|length11=03:50|note2=пераклад Рамана Арлова з рускай|note4=выдавалася ў ранейшым альбоме|note6=пераклад Рамана Арлова з рускай|note10=выдавалася ў ранейшым альбоме<ref>[http://generation.by/printdoc1-1945.html Беларускамоўны альбом «J:Морс» з'явіцца 20 лістапада]{{Недаступная спасылка}}// Сайт «Generation.by». [[6 лістапада]] 2007</ref>}} == Кароткаметражны фільм == Кароткаметражны фільм «Адлегласць: падарожжа па Беларусі» (14 хвілін 24 секунды): <blockquote>«Жыхары сталіцы (мы іх не бачым, але здагадваемся, што гэта музыкі J:морс) сядаюць на аўто і чатыры разы імчаць з Мінску на чатыры кірунку свету. І штораз яны вандруюць на скрай Беларусі, здымаючы выбітныя, але малазнаёмыя нашаму грамадству, помнікі старасветчыны. Гэта пераважна культавыя пабудовы розных канфесіяў, а дакладней тое, што ад іх засталося ў змаганні з віхурай часу. Рэзкія восеньскія фарбы. Аблокі, што шпарка ляцяць у свінцовым небе. Нясціханы вецер. Пейзажы, якія ўзрушваюць і схіляюць да роздуму. Глядач знаёміцца толькі з дванаццацю помнікамі архітэктуры, якія знаходзяцца на мяжы нашай краіны. А іх, гэтых помнікаў, насамрэч, амаль тысяча, і бальшыня з іх месціцца значна бліжэй да сталіцы. Трэба іх толькі заўважыць<ref name="Балахонаў" />.»</blockquote> == Удзельнікі == * ''Уладзімір Пугач'' — музыка (да 1, 4, 6, 7, 9 песень), словы (да 1-4, 6, 7, 9, 10 песень), ідэя і здымкі відэа. * ''Раман Арлоў'' — музыка (да 2, 3, 7, 8, 10, 11 песень), словы (да 3, 7-11 песень). * ''Алесь Зайцаў'' — звядзенне і мастарынг, акрамя звядзення 1, 5 песень (А. Баброўка). * ''Зміцер Бескаравайны'' — ідэя і кіраўнік відэа. * ''У. Казаноўскі'' — дызайн. * ''Ю. Федарэнка'' — фота. * ''А. Савіцкі'' — здымкі і мантаж відэа. {{зноскі}} == Спасылкі == * Зміцер Язвінскі. [http://generation.by/doc14-116.html Прэзентацыя новага альбому J:морс «Адлегласць»]// Сайт «Generation.by». [[4 снежня]] 2007 * [http://music.fromby.net/mp3/j_mors_hladzi.mp3 Песня «Глядзі»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20080730024921/http://music.fromby.net/mp3/j_mors_hladzi.mp3 |date=30 ліпеня 2008 }} * [http://music.fromby.net/mp3/jmors_zorka_venera.mp3 Песня «Зорка Венера»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20080730022629/http://music.fromby.net/mp3/jmors_zorka_venera.mp3 |date=30 ліпеня 2008 }} * [http://music.fromby.net/mp3/j_mors_tak_cik_tak.mp3 Песня «Так-цік-так»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20080730020155/http://music.fromby.net/mp3/j_mors_tak_cik_tak.mp3 |date=30 ліпеня 2008 }} * [https://www.youtube.com/watch?v=JBhF1l9T-mQ Кароткаметражны фільм "Адлегласць"] на YouTube {{J:Морс}} {{вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:Альбомы J:морс]] [[Катэгорыя:Альбомы 2007 года]] [[Катэгорыя:Альбомы паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Альбомы на беларускай мове]] 2fe7bdf84dfnhsna9vltef2zlfqc4j9 0 60232 5154971 4524939 2026-06-16T12:18:46Z Autumndancer 168015 /* Вядомыя асобы */ -1, перанесены ў горад Фіндлі 5154971 wikitext text/x-wiki {{Адміністрацыйная адзінка}} {{значэнні}} '''Ага́я''' ({{lang-en|Ohio}}) — [[штаты ЗША|штат]] на паўночным усходзе [[Сярэдні Захад|Сярэдняга Захаду]] [[ЗША]]. Першы штат, уключаны ў канфедэрацыю пасля прыняцця [[Ардананс аб Паўночным Захадзе|Ардананса аб Паўночным Захадзе]] ў [[1787]] годзе. Скарачэнне — OH, афіцыйная мянушка — «Штат конскага каштана». Сталіца — горад [[Калумбус (Агая)|Калумбус]], найбуйнейшыя гарады — [[Цынцынаці|Цынцынаты]], [[Кліўленд]], [[Таліда]], [[Акран (Агая)|Акран]]. == Дэмаграфія == Насельніцтва Агая ў [[2003]] годзе складала 11 435 798 чалавек. == Законы штата == Максімальнае абавязковае пакаранне за цяжкія злачынствы ў штаце Агая складае 20 000 долараў штрафу і 11 гадоў турмы. Крайнія выпадкі існуюць, калі прымяняецца пажыццёвае зняволенне, хаця ў Агая яны рэдкія. З 2014 па 2020 год у штаце былі прыведзены ў выкананне 4 смяротныя прысуды<ref>https://ohio.courtrecords.org/criminal-court-records {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200603102355/https://ohio.courtrecords.org/criminal-court-records |date=3 чэрвеня 2020 }}</ref>. Агая займае 49-е месца з усіх 50 штатаў за самыя мяккія пакаранні за эксплуатацыю аўтамашыны пад уздзеяннем алкаголю. Ён таксама займае 47-е месца па агульнай прафілактыцы кіравання ў нецвярозым стане. Колькасць парушэнняў, звязаных з эксплуатацыяй аўтамабіля ў нецвярозым стане, ў перыяд з 01.01.2020 па 31.05.2020 знізілася на 36% да аналагічнага перыяду 2019 года<ref>https://statepatrol.ohio.gov/statistics/default.asp</ref>. == Вядомыя асобы == * [[Ліліян Гіш]] * [[Джон Глен]] * [[Нацыянальны музей Ваенна-паветраных сіл ЗША]] {{зноскі}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|1}} {{вонкавыя спасылкі}} {{Адміністрацыйныя адзінкі ЗША}} [[Катэгорыя:Штаты ЗША]] [[Катэгорыя:Агая| ]] mvs8vhauswh7qkoqmjz4y8is470olsb 0 65045 5154984 2642157 2026-06-16T13:39:37Z Krateven 65271 {{Бібліяінфармацыя}} 5154984 wikitext text/x-wiki [[Выява:Shem, Ham and Japheth.jpg|thumb|left|Сыны Ноя [[Сім]], [[Хам]] і Яфет]] '''Яфет''', ''Іафет'' — у Старым запавеце [[Біблія|Бібліі]] адзін з трох сыноў ([[Сім]], [[Хам]], Яфет) [[Ной|Ноя]] — адзінага з людзей, каму Бог даў магчымасць выратавацца з сям'ёй у час сусветнага патопу. Лічыцца, што ад Яфета і яго братоў паходзіць усё сучаснае чалавецтва. Паводле хрысціянскага падання, нашчадкі Яфета насялялі [[Еўропа|Еўропу]] і частку [[Азія|Азіі]], утварыўшы т.зв. «яфетаву» (еўрапеоідную) расу. {{зноскі}} == Літаратура == * Яфет // Беларуская энцыклапедыя: У 18 тамах. Том 18. Кніга 1: Дадатак: Шчытнікі — ЯЯ / Рэдкалегія: Г. П. Пашкоў (галоўны рэдактар) і іншыя. — Мн.: Беларуская энцыклапедыя, 2004. — С. 319. {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Персанажы Старога Запавету]] [[Катэгорыя:Асобы]] {{Ной}} a62ntljtidk0qvv38nglbhrh6kijwo8 0 65350 5155169 4666047 2026-06-17T04:53:01Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155169 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Абухава}} {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Абухава |арыгінальная назва = |падначаленне = |краіна = |герб = |сцяг = |шырыня герба = |шырыня сцяга = |выява = |подпіс = |lat_dir = |lat_deg = 55|lat_min = 52|lat_sec = 14 |lon_dir = |lon_deg = 27|lon_min = 53|lon_sec = 25 |CoordAddon = |CoordScale = |памер карты краіны = |памер карты рэгіёна = |памер карты раёна = |вобласць = Віцебская |раён = Верхнядзвінскі |сельсавет = Сар’янскі |карта краіны = |карта рэгіёна = |карта раёна = |унутранае дзяленне = |від главы = |глава = |першае згадванне = |ранейшыя імёны = |статус з = |плошча = |від вышыні = |вышыня цэнтра НП = |афіцыйная мова = |афіцыйная мова-ref = |насельніцтва = |год перапісу = |шчыльнасць = |нацыянальны склад = |канфесійны склад = |часавы пояс = |DST = |тэлефонны код = |паштовы індэкс = |паштовыя індэксы = |аўтамабільны код = |від ідэнтыфікатара = |лічбавы ідэнтыфікатар = |катэгорыя ў Commons = |сайт = |мова сайта = |мова сайта 2 = |мова сайта 3 = |мова сайта 4 = |мова сайта 5 = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = |OpenStreetMap = 243020684 }} '''Абу́хава'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Віцебская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Abuchava}}, {{lang-ru|Обухово}}) — [[вёска]] ў [[Верхнядзвінскі раён|Верхнядзвінскім раёне]] [[Віцебская вобласць|Віцебскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Сар’янскі сельсавет|Сар’янскага сельсавета]]. Размешчана за 10 км на паўночны захад ад [[Верхнядзвінск|Верхнядзвінска]], на правым беразе [[Сар’янка|ракі Сар’янка]]. Паштовы індэкс — 211628. Вёска стаіць па правы бок аўтадарогі Верхнядзвінск — Асвея. Колькасць жыхароў — 24 чал. ([[2010]]) == Гісторыя == [[Файл:Фрагмент_уставной_грамоты,_1862.jpg|злева|міні|Фрагмент [[Устаўная грамата (1861)|устаўнай граматы]] маёнтка [[Сар’я]] [[Дрысенскі павет|Дрысенскага павета]] [[Віцебская губерня|Віцебскай губерні]], вёскі Крэўнікі і Абухава, 1862 год.]] Перад вайной у вёсцы жыло 167 чалавек у 55 дварах<ref name="Бер">[http://db.narb.by/search/3235 Обухово] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160306080735/http://db.narb.by/search/3235 |date=6 сакавіка 2016 }} {{ref-ru}}</ref>. У лютым 1943 года гітлераўцамі было спалена 55 дамоў, забіта 93 чалавекі<ref name="Бер"/>. {{зноскі}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Сар’янскі сельсавет}} [[Катэгорыя:Сар’янскі сельсавет]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Верхнядзвінскага раёна]] 4vjayul5r51g6ykqi6ncmznm6mbnk06 0 75292 5155277 5006054 2026-06-17T10:55:50Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155277 wikitext text/x-wiki '''Адміністрацыйны дзяленне Польшчы''' трохузроўневае: краіна падзяляецца на ваяводствы, ваяводствы — на [[павет]]ы, паветы — на [[гміна|гміны]]. У [[1999]] годзе ўведзены новы адміністрацыйны падзел. Цяпер у Польшчы 16 ваяводстваў, 379 [[павет]]аў (65 гарадскіх + 314 сельскіх), і 2478 [[гміна]]ў (307 гарадскіх + 582 сельска-гарадскіх + 1589 сельскіх). Папярэдняя адміністрацыйная рэформа была праведзеная [[1 чэрвеня]] [[1975]] года, тады краіна падзялялася на ваяводствы (49) і гміны. У [[1946]] годзе адбыўся першы пасляваенны адміністрыцыйны падзел, узнікла 14 ваяводстваў і 2 вялікія гарады (як самастойныя адзінкі): [[Варшава]] — сталіца дзяржавы, і [[Лодзь]]. ваяводствы падзяляліся на 299 паветаў, у тым ліку 29 гарадскіх. [[Павет]]ы падзяляліся на [[гміна|гміны]], які было болей за 3000. Найбуйнейшым стала Пазнаньскае ваяводства — 39,2 тыс. км², а самым малым — Гданьскае — 10,7 тыс. км². Болей за ўсё жыхароў налічвала Сілезскае (Шлёнскае) ваяводства — 2,823 млн чал., а менш за ўсё — Ольштынскае — 352 тыс. чал. У [[1950]] годзе ўзнікла 3 новыя ваяводствы з цэнтрамі ў [[Кашалін]]е, [[Зялёна Гура|Зялёнай Гуры]] і [[Аполе]]. Гэты адміністрацыйны падзел захаваўся парктычна без змяненняў да [[31 мая]] [[1975]] года. З [[1 чэрвеня]] [[1975]] года ліквідаваліся [[павет]]ы і адміністрацыйная структура змянялася з трохступеньчатай на двухступеньчатую. Было створана 49 ваяводстваў, у тым ліку 3 у агламерацыях: у Варшаве, Лодзі і Кракаве. Мінімальнымі адміністрацыйнымі адзінкамі сталі 2345 гмінаў і 814 гарадоў, і нават асобныя раёны некаторых буйных гарадоў. З 1 студзеня [[1999]] году ўступіў у сілу новы трохступеньчаты адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел, які абапіраецца на ваяводствы, паветы і гміны. На канец снежня [[1999]] году ў Польшчы пражывала каля 38 млн 654 тыс. чалавек. Сярэдняя шчыльнасць насельніцтва складала 124 чалавекі на 1 км². <center> <gallery widths=300 heights=300> Выява:Wojewodztwa be.svg|<small>Адміністрацыйная карта Польшчы. Ваяводствы.</small> Выява:POLSKA woj pow gminy.png|<small>Адміністрацыйная карта Польшчы. Паветы і гімны.</small> Выява:Plcarplates379v06.png|<small>Рэгіянальная кадыфікацыя Польшчы.</small> </gallery> </center> == Ваяводствы Польшчы == {| style="clear:both;" width=100 % |- style="background-color:#bbbbbb;" ! align="center" | Сцяг ! align="center" | Герб ! colspan=2 align="center" | Ваяводства ! align="center" | Паветы ! align="center" | Плошча,<br />км² ! align="center" | Насельніцтва,<br />чел. ! align="center" | Шчыльнасць,<br />чел./км² ! align="center" | Сталіца ! align="center" | <small>Афіцыйны<br />сайт</small> |- style="background-color:#eeeeee;" | align="center" | [[image:POL województwo mazowieckie flag.svg|80px]] | align="center" | [[image:POL województwo mazowieckie COA.svg|50px]] | PL-MZ | align="center"| [[Мазавецкае ваяводства|Мазавецкае]]<br />Mazowieckie | align="center"| 42 | align="center" | 35 558,18 <small>(1)<small> | align="center" | 5 188 488 <small>(1)<small> | align="center" | 145,9 <small>(3)<small> | align="center" | [[Варшава]]<br />Warszawa | align="center" | [http://www.mazowsze.uw.gov.pl] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110427174407/http://www.mazowsze.uw.gov.pl/ |date=27 красавіка 2011 }} |- style="background-color:#dddddd;" | align="center" | [[image:POL województwo dolnośląskie flag 1.svg|80px]] | align="center" | [[image:POL województwo dolnośląskie COA.svg|50px]] | PL-DS | align="center"| [[Ніжнесілезскае ваяводства|Ніжнесілезскае]]<br />Dolnośląskie | align="center"| 29 | align="center" | 19 946,77 <small>(7)<small> | align="center" | 2 878 410 <small>(5)<small> | align="center" | 144,3 <small>(4)<small> | align="center" | [[Уроцлаў]]<br />Wrocław | align="center" | [http://www.uwoj.wroc.pl/] |- style="background-color:#eeeeee;" | align="center" | [[image:POL województwo kujawsko-pomorskie flag.svg|80px]] | align="center" | [[image:POL województwo kujawsko-pomorskie COA.svg|50px]] | PL-KP | align="center"| [[Куяўска-Паморскае ваяводства|Куяўска-Паморскае]]<br />Kujawsko-Pomorskie | align="center"| 23 | align="center" | 17 971,68 <small>(10)<small> | align="center" | 2 066 136 <small>(10)<small> | align="center" | 115,0 <small>(8)<small> | align="center" | [[Быдгашч]], [[Торунь]]<br />Bydgoszcz, Toruń | align="center" | [http://www.uwoj.bydgoszcz.pl/] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20081003102314/http://www.uwoj.bydgoszcz.pl/ |date=3 кастрычніка 2008 }} |- style="background-color:#dddddd;" | align="center" | [[image:POL województwo lubelskie flag.svg|80px]] | align="center" | [[image:POL województwo lubelskie COA.svg|50px]] | PL-LU | align="center"| [[Люблінскае ваяводства|Люблінскае]]<br />Lubelskie | align="center"| 24 | align="center" | 25 122,49 <small>(3)<small> | align="center" | 2 166 213 <small>(8)<small> | align="center" | 86,2 <small>(12)<small> | align="center" | [[Люблін]]<br />Lublin | align="center" | [http://www.uw.lublin.pl/] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110722083847/http://www.uw.lublin.pl/ |date=22 ліпеня 2011 }} |- style="background-color:#eeeeee;" | align="center" | [[image:POL województwo lubuskie flag.svg|80px]] | align="center" | [[image:POL województwo lubuskie COA.svg|50px]] | PL-LB | align="center"| [[Любушскае ваяводства|Любушскае]]<br />Lubuskie | align="center"| 14 | align="center" | 13 987,88 <small>(13)<small> | align="center" | 1 008 481 <small>(16)<small> | align="center" | 72,1 <small>(14)<small> | align="center" | [[Гожаў Велькапольскі]],<br />[[Зялёна Гура]]<br />Gorzów Wielkopolski,<br />Zielona Góra | align="center" | [http://www.wojewodalubuski.pl/] |- style="background-color:#dddddd;" | align="center" | [[image:POL województwo łódzkie 1 flag.svg|80px]] | align="center" | [[image:POL województwo łódzkie COA.svg|50px]] | PL-LD | align="center"| [[Лодзьскае ваяводства|Лодзьскае]]<br />Łódzkie | align="center"| 24 | align="center" | 18 218,96 <small>(9)<small> | align="center" | 2 555 898 <small>(6)<small> | align="center" | 140,3 <small>(5)<small> | align="center" | [[Лодзь]]<br />Łódź | align="center" | [http://www.uw.lodz.pl/] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20041120062456/http://uw.lodz.pl/ |date=20 лістапада 2004 }} |- style="background-color:#eeeeee;" | align="center" | [[image:POL województwo małopolskie 1 flag.svg|80px]] | align="center" | [[image:POL województwo małopolskie COA.svg|50px]] | PL-MA | align="center"| [[Малапольскае ваяводства|Малапольскае]]<br />Małopolskie | align="center"| 22 | align="center" | 15 182,87 <small>(12)<small> | align="center" | 3 279 036 <small>(4)<small> | align="center" | 216,0 <small>(2)<small> | align="center" | [[Кракаў]]<br />Kraków | align="center" | [http://www.uwoj.krakow.pl/] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20080917180836/http://www.uwoj.krakow.pl/ |date=17 верасня 2008 }} |- style="background-color:#dddddd;" | align="center" | [[image:POL województwo opolskie flag.svg|80px]] | align="center" | [[image:POL województwo opolskie COA.svg|50px]] | PL-OP | align="center"| [[Апольскае ваяводства|Апольскае]]<br />Opolskie | align="center"| 12 | align="center" | 9 411,67 <small>(16)<small> | align="center" | 1 037 088 <small>(15)<small> | align="center" | 110,2 <small>(10)<small> | align="center" | [[Аполе]]<br />Opole | align="center" | [http://www.opole.uw.gov.pl/] |- style="background-color:#eeeeee;" | align="center" | [[image:POL województwo podkarpackie flag.svg|80px]] | align="center" | [[image:POL województwo podkarpackie COA.svg|60px]] | PL-PK | align="center"| [[Падкарпацкае ваяводства|Падкарпацкае]]<br />Podkarpackie | align="center"| 25 | align="center" | 17 845,66 <small>(11)<small> | align="center" | 2 097 338 <small>(9)<small> | align="center" | 117,5 <small>(7)<small> | align="center" | [[Жэшаў]]<br />Rzeszów | align="center" | [http://www.rzeszow.uw.gov.pl/] |- style="background-color:#dddddd;" | align="center" | [[image:POL województwo podlaskie flag.svg|80px]] | align="center" | [[image:POL województwo podlaskie COA.svg|60px]] | PL-PD | align="center"| [[Падляскае ваяводства|Падляскае]]<br />Podlaskie | align="center"| 17 | align="center" | 20 187,01 <small>(6)<small> | align="center" | 1 192 660 <small>(14)<small> | align="center" | 59,1 <small>(15)<small> | align="center" | [[Беласток]]<br />Białystok | align="center" | [http://www.bialystok.uw.gov.pl/] |- style="background-color:#eeeeee;" | align="center" | [[image:POL województwo pomorskie flag.svg|80px]] | align="center" | [[image:POL województwo pomorskie COA.svg|60px]] | PL-PM | align="center"| [[Паморскае ваяводства|Паморскае]]<br />Pomorskie | align="center"| 20 | align="center" | 18 310,36 <small>(8)<small> | align="center" | 2 210 920 <small>(7)<small> | align="center" | 120,7 <small>(6)<small> | align="center" | [[Гданьск]]<br />Gdańsk | align="center" | [http://www.uw.gda.pl/] |- style="background-color:#dddddd;" | align="center" | [[image:POL_województwo_świętokrzyskie_flag.svg|80px]] | align="center" | [[image:POL wojewodztwo świętokrzyskie COA.svg|60px]] | PL-SK | align="center"| [[Свентакшыскае ваяводства|Свентакшыскае]]<br />Swiętokrzyskie | align="center"| 14 | align="center" | 11 710,20 <small>(15)<small> | align="center" | 1 275 550 <small>(12)<small> | align="center" | 108,9 <small>(11)<small> | align="center" | [[Кельцы]]<br />Kielce | align="center" | [http://www.szczecin.uw.gov.pl/] |- style="background-color:#eeeeee;" | align="center" | [[image:POL województwo śląskie flag.svg|80px]] | align="center" | [[image:POL województwo śląskie COA.svg|60px]] | PL-SL | align="center"| [[Сілезскае ваяводства|Сілезскае]]<br />Śląskie | align="center"| 36 | align="center" | 12 333,51 <small>(14)<small> | align="center" | 4 650 300 <small>(2)<small> | align="center" | 377,4 <small>(1)<small> | align="center" | [[Катавіцы]]<br />Katowice | align="center" | [http://www.katowice.uw.gov.pl/] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20190818174802/http://www.katowice.uw.gov.pl/ |date=18 жніўня 2019 }} |- style="background-color:#dddddd;" | align="center" | [[image:POL województwo wielkopolskie flag.svg|80px]] | align="center" | [[image:POL województwo wielkopolskie COA.svg|60px]] | PL-WP | align="center"| [[Велікапольскае ваяводства|Велікапольскае]]<br />Wielkopolskie | align="center"| 35 | align="center" | 29 826,51 <small>(2)<small> | align="center" | 3 386 882 <small>(3)<small> | align="center" | 113,6 <small>(9)<small> | align="center" | [[Познань]]<br />Poznań | align="center" | [http://www.poznan.uw.gov.pl/] |- style="background-color:#eeeeee;" | align="center" | [[image:POL województwo warmińsko-mazurskie flag.svg|80px]] | align="center" | [[image:POL województwo warminsko-mazurskie COA.svg|60px]] | PL-WN | align="center"| [[Вармінска-Мазурскае ваяводства|Вармінска-Мазурскае]]<br />Warmińsko-Mazurskie | align="center"| 21 | align="center" | 24 173,17 <small>(4)<small> | align="center" | 1 426 155 <small>(12)<small> | align="center" | 59,0 <small>(16)<small> | align="center" | [[Ольштын]]<br />Olsztyn | align="center" | [http://www.uw.olsztyn.pl/] |- style="background-color:#dddddd;" | align="center" | [[image:POL województwo zachodniopomorskie flag.svg|80px]] | align="center" | [[image:POL województwo zachodniopomorskie COA.svg|60px]] | PL-ZP | align="center"| [[Заходнепаморскае ваяводства|Заходнепаморскае]]<br />Zachodniopomorskie | align="center"| 21 | align="center" | 22 892,48 <small>(5)<small> | align="center" | 1 692 271 <small>(11)<small> | align="center" | 73,9 <small>(13)<small> | align="center" | [[Шчэцін]]<br />Szczecin | align="center" | [http://www.szczecin.uw.gov.pl/] |- style="background-color:#cccccc;" | align="center" | {{Сцяг Польшчы|80px}} | align="center" | [[image:Herb Polski.svg|60px]] | '''PL''' | '''[[Польшча|Рэспубліка Польшча]]''' <br />'''Rzeczpospolita Polska''' | align="center"| '''379 ''' | align="center" | '''312 685''' <small>(68)<small> | align="center" | '''38 636 157''' <small>(32)<small> | align="center" | '''123''' | align="center" | [[Варшава]]<br />'''Warszawa''' | align="center" | [http://www.polska.pl/] |} == Гістарычны падзел == [[image:Polska 1907 adm.png|thumb|200px|Адміністрацыйны падзел Польшчы. 1907]] [[image:Poland administrative division 1922 literki.png|thumb|200px|Адміністрацыйны падзел Польшчы. 1922—1939]] * да 1569: [[Польскае Каралеўства (1385—1569)|Каралеўства Польскае]] * 1569—1795: [[Рэч Паспалітая]] * 1795—1807: [[Падзелы Рэчы Паспалітай]] * 1807—1815: [[Варшаўскае герцагства]] * 1815—1914: [[Царства Польскае]] * 1914—1918: [[Першая сусветная вайна]] * 1918—1939: [[Польская Народная Рэспубліка]] * 1939—1945: [[Другая сусветная вайна]] * 1918—1989: [[Польская Народная Рэспубліка]] * пасля 1989: [[Рэспубліка Польшча]] {{Польшча ў тэмах}} {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:Адміністрацыйны падзел Польшчы| ]] fskp773q4glxkz1bfsnb9x2kzq4f7ka 0 83736 5155195 4609185 2026-06-17T07:29:04Z Autumndancer 168015 /* Тапонім */ +1 5155195 wikitext text/x-wiki '''Гамільтан''' ({{lang-en|Hamilton}}) — англійскае прозвішча, а таксама назва некалькіх населеных пунктаў. == Вядомыя носьбіты == * [[Аляксандр Гамільтан]], амерыканскі дзяржаўны дзеяч * [[Рычард Гамільтан (матэматык)]] * [[Уільям Роўэн Гамільтан]], ірландскі матэматык == Тапонім == * [[Гамільтан (Агая)]] * [[Востраў Гамільтан]] * [[Гамільтан (акруга, Тэхас)]] * [[Гамільтан (Антарыа)]] * [[Гамільтан (Бермуды)]] * [[Гамільтан (Новая Зеландыя)]] * [[Гамільтан (Тэхас)]] {{неадназначнасць}} owqayjxettmefffqt7je8r2lrjr92kn 0 95687 5155121 4987024 2026-06-16T21:26:20Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155121 wikitext text/x-wiki {{Этнічная група | group = Ірландцы <br /> (''Muintir na hÉireann, na hÉireannaigh, na Gaeil'') |image = <table border=0 align="right"> <tr> <td><small>[[File:Columbanus at Bobbio.jpg|45x70px]]</small></td> <td><small>[[File:The Duke of Wellington (1839) by George Hayter.jpg|52x70px]]</small></td> <td><small>[[File:Oscar Wilde by Sarony 1882 01.jpg|48x70px]]</small></td> <td><small>[[File:DouglasHydepresident.jpg|52x70px]]</small></td> </tr> <td><small><div style="background-color:#fee8ab">[[Калумбан|Св. Калумбан]]</small></td> <td><small><div style="background-color:#fee8ab">[[Артур Уэлслі Уэлінгтан|Герцаг Уэлінгтан]]</small></td> <td><small><div style="background-color:#fee8ab">[[Оскар Уайльд|О. Уайльд]]</small></td> <td><small><div style="background-color:#fee8ab">[[Дуглас Хайд|Д. Хайд]]</small></td> <tr> <td><small>[[File:Revolutionary Joyce Better Contrast.jpg|52x70px]]</small></td> <td><small>[[File:William Butler Yeats by John Butler Yeats 1900.jpg|56x70px]]</small></td> <td><small>[[File:PierceBrosnan(CannesPhotoCall).jpg|46x70px]]</small></td> <td><small>[[File:Bono as The Fly Cleveland 1992.jpg|48x70px]]</small></td> </tr> <td><small><div style="background-color:#fee8ab">[[Джэймс Джойс|Дж. Джойс]]</small></td> <td><small><div style="background-color:#fee8ab">[[Уільям Батлер Ейтс|У. Б. Ейтс]]</small></td> <td><small><div style="background-color:#fee8ab">[[Пірс Броснан|П. Броснан]]</small></td> <td><small><div style="background-color:#fee8ab">[[Бона (спявак)|Бона]]</small></td> <tr> </table> | caption = <div style="background-color:#fee8ab"><small> | poptime = каля 8180 тыс. (2014) | popplace = {{Сцягафікацыя|Ірландыя}} — 3 865 тыс.<br /> {{Сцягафікацыя|Вялікабрытанія}} — 530 тыс.<br /> {{Сцягафікацыя|ЗША}} — 3 164 тыс.<br /> {{Сцягафікацыя|Канада}} — 525 тыс.<br /> {{Сцягафікацыя|Аўстралія}} — 62 тыс.<br /> {{Сцягафікацыя|Іспанія}} — 4,5 тыс.<br /> | langs = [[Ірландская мова|гэльская]] | rels = [[каталіцызм]] | related = [[шатландцы]], [[мэнцы]] }} '''Ірла́ндцы''' ({{lang-ga|Muintir na hÉireann, na hÉireannaigh, na Gaeil}}) — народ, карэнныя насельнікі [[Ірландыя (востраў)|вострава Ірландыя]]. У наш час большасць ірландцаў жыве за межамі [[Ірландыя|Ірландыі]] і [[Ольстэр]]а. Буйныя ірландскія абшчыны існуюць у [[Англія|Англіі]], [[Шатландыя|Шатландыі]], [[Злучаныя Штаты Амерыкі|ЗША]], [[Канада|Канадзе]], [[Аўстралія|Аўстраліі]], [[Новая Зеландыя|Новай Зеландыі]], [[Іспанія|Іспаніі]] і г. д. Агульная колькасць (2014) — каля {{Num|8180000}} чалавек.<ref>[http://joshuaproject.net/people_groups/12256 Irish]</ref> == Паходжанне == [[Файл:Кельцкія народы Брытанскіх астравоў.png|thumb|left|Кельцкія народы Брытанскіх астравоў у дарымскі перыяд]] [[Востраў Ірландыя]] быў населены ў прамежку часу паміж 8 і 7 тысячагоддзямі да н. э.<ref>[http://www.rootsweb.ancestry.com/~irlkik/ihm/ancient.htm Ancient Ireland ]</ref> Каля 4 тысячагоддзя да н. э. старажытныя насельнікі асвоілі [[земляробства]]<ref>[http://www.archaeology.ie/media/archeologyie/PDFS/NMS%20Farmers%20Journal1.pdf The first farmers in Ireland] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140704162637/http://www.archaeology.ie/media/archeologyie/PDFS/NMS%20Farmers%20Journal1.pdf |date=4 ліпеня 2014 }}</ref>. У гэты перыяд таксама ўзводзіліся [[мегаліты]]чныя збудаванні<ref>[http://www.ancient-wisdom.co.uk/ireland.htm Prehistoric Ireland: (The 'Emerald Isles')]</ref>. [[Археалогія|Археолагі]] лічаць, што старажытнейшае насельніцтва вострава мела [[Іберы|іберскае]] паходжанне. Гэта падцвярджаюць і [[генетыка|генетычныя]] даследаванні. Выяўлена, што большасць сучасных ірландцаў генетычна найбольш блізкія да жыхароў Заходняй [[Шатландыя|Шатландыі]] і поўначы [[Іспанія|Іспаніі]]<ref>[http://www.theapricity.com/forum/showthread.php?86281-British-Isles-ancestry-is-Iberic Blood of the Irish: DNA Proves Ancestry of the People of Ireland]</ref>, хаця многія знешнія рысы (рудыя [[валасы]], [[вяснушкі]], рэдкая для іншых [[Еўропа|еўрапейцаў]] наяўнасць [[эпікантус]]а), што лічацца характэрнымі для ірландцаў<ref>Гл. The physical anthropology of Ireland. / Earnest A. Hooton and C. Wesley Dupertuis. — Cambridge, Millwood, N.Y., 1955</ref>, маглі сфарміравацца ўжо на самім востраве ў выніку доўгатэрміновай ізаляцыі. У сярэдзіне 1 тысячагоддзя да н. э. Ірландыя была занята [[кельты|кельтамі]], з распаўсюджаннем якіх звязаны надыход [[жалезны век|жалезнага века]]. Вучоныя мяркуюць, што перасяленне кельтаў адбывалася на працягу некалькіх стагоддзяў і прыводзіла не толькі да заваявання, але і [[Асіміляцыя (сацыялогія)|асіміляцыі]] папярэднікаў<ref>[http://www.wesleyjohnston.com/users/ireland/past/pre_norman_history/iron_age.html The Arrival of the Celts]</ref><ref>[http://www.ancestraljourneys.org/celtictribes.shtml Celtic tribes of the British Isles] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20141012070439/http://www.ancestraljourneys.org/celtictribes.shtml |date=12 кастрычніка 2014 }}</ref>, што прывяло да фарміравання істотных адрозненняў мясцовай кельцкай [[археалагічная культура|культуры]] ад [[Еўразія|кантынентальнай]]. Кельты не былі адзіным народам. [[Клаўдзій Пталемей]] узгадваў некалькі народаў, што насялялі Ірландыю ў яго час<ref>[http://irishtribes.com/articles/2012-06-descendants-of-celtic-tribes-of-ireland.html Descendants of the Celtic Tribes] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140224053739/http://www.irishtribes.com/articles/2012-06-descendants-of-celtic-tribes-of-ireland.html |date=24 лютага 2014 }}</ref>. У першыя стагоддзі нашай эры склалася 5 ірландскіх [[манархія|манархічных]] [[дзяржава|дзяржаў]]<ref>[http://elore.com/Ireland/History/Overview/early.htm Irish History — Earthlore Explorations]</ref>. Фарміраванне адзінай старажытнай ірландскай культуры адбылося толькі пасля прыняцця [[хрысціянства]]. == Гісторыя == [[Файл:16th-century-Irish-man-and-woman.jpg|thumb|Ірландцы XVI ст.]] Хаця [[востраў Ірландыя|Ірландыя]] не была заваявана [[Старажытны Рым|рымлянамі]], у першай палове 1 тысячагоддзя да н. э. яе насельніцтва знаходзілася пад моцным уплывам рымскай культуры. Галоўным вынікам гэтага ўплыву стала прыняцце продкамі ірландцаў [[хрысціянства]]. Яго першым распаўсюджвальнікам лічыцца [[Святы Патрык]] (каля [[432]] г. н. э.)<ref>[http://www.catholic.by/2/liturgy/saints/100563.html Святы Патрык, біскуп]</ref>. На ўсёй тэрыторыі Ірландыі ўзніклі [[кляштары]], дзе пачала фарміравацца [[пісьмо]]вая культура. Ірландскія [[манах]]і стварылі літургічную [[літаратура|літаратуру]] на старажытнай [[ірландская мова|ірландскай мове]], пры гэтым карысталіся [[лацінскі алфавіт|лацінскім алфавітам]]. У [[6 стагоддзе|VI]] — [[7 стагоддзе|VII]] стст. таксама былі запісаны старажытныя [[міф]]ы і [[Сага|сагі]]. [[Кельцкая царква]] некалькі адрознівалася ад [[Рымска-Каталіцкая Царква|каталіцкай]], аднак выхадцы з Ірландыі садзейнічалі хрысціянізацыі іншых еўрапейскіх народаў, вялі місіянерскую дзейнасць далёка за межамі Ірландыі. У другой палове [[7 стагоддзе|VII]] ст. у Ірландыі адбылося некалькі страшэнных [[эпідэмія|эпідэмій]]. Яны выклікалі значныя страты насельніцтва. Яшчэ больш цяжкія наступствы мелі напады [[вікінгі|вікінгаў]], якія пачаліся з [[795]] г. і працягваліся да [[1014]] г.<ref>{{Cite web |url=http://www.thetreemaker.com/last-name-meaning/history-of-ireland.html |title=History of Ireland and its Irish Heritage |access-date=23 кастрычніка 2014 |archive-date=8 студзеня 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150108155034/http://www.thetreemaker.com/last-name-meaning/history-of-ireland.html |url-status=dead }}</ref> Вікінгі імкнуліся ў першую чаргу разрабаваць кляштары, дзе запасіліся значныя багацці, але якія таксама былі культурнымі цэнтрамі. У [[1155]] г. [[Адрыян IV|Папа Адрыян IV]] выдаў [[була|булу]]<ref>[http://avalon.law.yale.edu/medieval/bullad.asp The Bull of Pope Adrian IV Empowering Henry II to Conquer Ireland. A.D. 1155]</ref>, што дазваляла [[Англія|англійскаму]] каралю [[Генрых II Плантагенет|Генрыху II]] заваяванне Ірландыі. [[Англічане]] здолелі заваяваць толькі ўсходнюю частку вострава. Пасля эпідэміі [[1348]] г. улада англійскіх каралёў набыла намінальны характар і пачала ўзнаўляцца толькі пасля [[1536]] г. Канчатковае заваяванне Ірландыі адбылося толькі ў [[1690]] г. У [[1800]] г. быў прыняты акт аб уніі, які далучаў Ірландыю да [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]]. Далучэнне Ірландыі суправаджалася доўгачасовымі войнамі і вялікімі ахвярамі з абодвух бакоў. Англійскія ўлады прадпрымалі захады для пашырэння свайго ўплыву праз перасяленне ў Ірландыю выхадцаў з самой Англіі і [[Шатландыя|Шатландыі]], абмежавання правоў карэннага насельніцтва і, як наступства, выцісканне яго з занятых тэрыторый і абеззямельванне. У [[17 стагоддзе|XVII]] — [[18 стагоддзе|XVIII]] стст. ірландскія паўстанцы прадаваліся ў [[рабства]]<ref>[http://www.scoilgaeilge.org/academics/slaves.htm Irish Slavery in America]</ref>. Сітуацыя ўскладнялася [[рэлігія|рэлігійнымі]] рознагалоссямі. У [[16 стагоддзе|XVI]] ст. у Англіі пачаў распаўсюджвацца [[пратэстантызм]]<ref>[http://www.anglican.org/church/ChurchHistory.html Church history] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110725010717/http://anglican.org/church/ChurchHistory.html |date=25 ліпеня 2011 }}</ref>. Большасць ірландцаў захавала адданасць [[каталіцызм]]у. Каталіцкая царква падтрымлівала антыкаланіяльную барацьбу ірландскага народа. У [[1688]] г. ірландцы адкрыта падтрымалі караля-каталіка [[Якаў II Сцюарт|Якава II]]<ref>[http://www.libraryireland.com/HullHistory/JamesII1.php JAMES II IN IRELAND]</ref>, аднак іх паўстанне скончылася паражэннем і выклікала ў адказ жорсткія палітычныя і рэлігійныя рэпрэсіі. Нягледзячы на гэта, каталіцызм ператварыўся ў важную частку ірландскай нацыянальнай ідэнтычнасці. У часы заваявання Ірландыі адбылося канчатковае разбурэнне старой дзяржаўнай [[феадалізм|феадальнай]] сістэмы. Частка ірландскай традыцыйнай [[Арыстакратыя|арыстакратыі]] згубіла свой уплыў або была вынішчана. Прадстаўнікі некаторых высакародных сем’яў супрацоўнічалі з англійскімі ўладамі, рабілі кар’еру ў брытанскай [[армія|арміі]] і [[флот|флоце]], нават прымалі пратэстантызм. Сярод такіх асоб ірландскага паходжання былі [[Джонатан Свіфт]], [[:en:Wolfe Tone|Уолф Тон]], [[Артур Уэлслі Уэлінгтан]] і інш. З [[18 стагоддзе|XVIII]] ст. ірландцы-пратэстанты таксама прымалі ўдзел у нацыянальна-вызваленчай барацьбе. Акрамя таго, існавала ірландская [[эміграцыя]]. У XVI—XVIII стст. большасць ірландскіх перасяленцаў у іншыя краіны мелі высакароднае паходжанне. У XVII ст. значная ірландская абшчына склалася ў [[Іспанія|Іспаніі]]<ref>[http://www.irlandeses.org/wp-content/uploads/2012/10/6.-Irish-emigration-to-Spain-and-the-archives-of-the-Castilian-conciliar-system-from-Vol8No3-6.pdf Ciaran O’Scea, Irish emigration to Spain and the archives of the Castilian conciliar system]</ref>. З заняпадам традыцыйнай арыстакратыі ў Ірландыі пачала паступова фарміравацца новая нацыянальная культурная [[эліта]]. Ірландская мова і культура вывучаліся з [[13 стагоддзе|XIII]] ст. У XVIII — [[19 стагоддзе|XIX]] стст. ідэі [[Асветніцтва]] і [[рамантызм]]у садзейнічалі адраджэнню цікавасці да кельцкага мінулага. У першай трэці XIX ст. склаліся асноўныя ідэі ірландскага [[нацыяналізм]]у<ref>[https://www.academia.edu/1383713/Irish_Romanticism_1800-1830 Claire Connolly, Irish Romanticism, 1800—1830] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20150712004824/http://www.academia.edu/1383713/Irish_Romanticism_1800-1830 |date=12 ліпеня 2015 }}</ref>, якія ў пазнейшы час перараслі ў патрабаванне мець сваю дзяржаўнасць. [[Файл:Irishman looks at poster of voyages to New York, 19th C Wellcome L0036002.jpg|thumb|Ірландскі эмігрант у ЗША]] У [[1845]]—[[1847]] гг. у Ірландыі адбыўся Вялікі голад, выкліканы з аднаго боку неўраджаем [[бульба|бульбы]], з другога — крызісам традыцыйнай структуры [[сям'я|сям’і]]. З-за шматлікіх абмежаванняў у адрозненні ад іншых месцаў Вялікабрытаніі прамысловасць амаль не развівалась у Ірландыі. Большасць ірландцаў заставаліся [[земляробства|земляробамі]], вырошчвалі на продаж [[лён]], [[авёс]], [[пшаніца|пшаніцу]], але для забеспячэння ўласнага харчавання выкарыстоўвалі пераважна [[бульба|бульбу]], вядомую ў Ірландыі з 1589 г.<ref>[http://www.potato.ie/history/ potato.ie] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20150202211214/http://www.potato.ie/history/ |date=2 лютага 2015 }}</ref> Ірландскія [[сяляне]] арандавалі зямлю. Яны мелі вялікія сем’і, што было абумоўлена рэлігійнымі традыцыямі і імкненнем бацькоў быць забяспечанымі ў старасці дзякуючы падтрымцы дзяцей. У выніку насельніцтва хутка расло, асабліва ў перыяд [[Напалеонаўскія войны|Напалеонаўскіх войн]], што суправаджаліся эканамічным уздымам. Лішкі рабочай сілы пераязджалі на заробкі ў Англію, а таксама ў калоніі. У 1845 г. падчас вільготнага лета ўраджай бульбы быў пашкоджаны завезеным з [[Паўночная Амерыка|Паўночнай Амерыкі]] [[фітафтароз]]ам. Неўраджаі працягваліся тры гады запар, што выклікала масавы голад. Брытанскі ўрад для аказання дапамогі ўвёз [[кукуруза|кукурузу]], але ў адсутнасці спецыяльных млыноў гэта не прынесла значнай палёгкі. Акрамя таго, увоз кукурузы знізіў кошты на іншыя харчовыя прадукты, і англійскія гандляры скарысталі яго для вывазу з Ірландыі [[Збожжавыя культуры|збожжа]]. Лічыцца, што падчас Вялікага голада памерла каля 1 млн чалавек. Яшчэ 1 млн чалавек эмігрыраваў у Паўночную Амерыку, [[Аўстралія|Аўстралію]], Англію і Шатландыю<ref>[http://www.historylearningsite.co.uk/ireland_great_famine_of_1845.htm The Great Famine of 1845]</ref>. З гэтага часу эміграцыя набыла сталы характар, тым больш, што землеўласнікі імкнуліся пазбегнуць паўтарэння неўраджаеў і пачалі развіваць [[жывёлагадоўля|жывёлагадоўлю]], якая не патрабавала вялікай колькасці працоўных. У [[1848]] г. адбылося паўстанне. З ростам ірландскага нацыяналізму Вялікі голад ператварыўся ў сімвал пакут ірландскага народа. Паўстанні [[1848]] г. і [[1867]] г. стымулявалі барацьбу ірландцаў за свае правы і незалежнасць. У другой палове XIX ст. узнік шэраг арганізацый, якія ставілі на мэту культурнае і аграрнае адраджэнне. Найбольш уплывовай з’яўлялася Гэльская Ліга, арганізаваная ў [[1893]] г. У працы арганізацый прымалі ўдзел як каталікі, так і пратэстанты. Спроба нацыяналістаў спыніць распаўсюджанне [[англійская мова|англійскай мовы]] не мела поспеху, але ў ірландскай літаратуры прыжыўся своеасаблівы [[дыялект]], адрозны ад англійскай мовы ў Англіі і Шатландыі. У 1880-ыя гг. пачаўся легальны рух за самакіраванне. Яго прадстаўнікі ўдзельнічалі ў [[парламент|парламенцкіх]] выбарах. У пачатку [[20 стагоддзе|XX]] ст. узмацніўся рабочы рух. Разам з гэтым узмацніліся антыірландскія настроі з боку нашчадкаў англійскіх і шатландскіх перасяленцаў, а таксама часткі мясцовых пратэстантаў. У [[Ольстэр]]ы антыірландскія арганізацыі падтрымліваліся з боку прафсаюзаў. [[17 верасня]] [[1914]] г. брытанскі парламент прызнаў самакіраванне Ірландыі, але не распаўсюдзіў яго на Ольстэр<ref>[http://www.historyhome.co.uk/peel/ireland/homerule.htm The Home Rule Crisis 1910—1914]</ref>. У [[1916]] г. радыкальныя нацыяналісты арганізавалі ў [[Дублін]]е Велікоднае паўстанне<ref>[http://www.historylearningsite.co.uk/easter_uprising.htm The Easter Uprising]</ref>. [[21 студзеня]] [[1919]] г. адбылося самаабвяшчэнне незалежнасці [[Ірландыя|Ірландыі]], але згодна дамовам [[1921]] г. Вялікабрытанія прызнавала за Ірландыяй толькі статус [[дамініён]]а. З 1921 г. Ольстэр быў канчаткова адлучаны ад Ірландыі і стаў часткай Вялікабрытаніі. У выніку грамадзянскай вайны [[1922]]—[[1923]] гг. радыкальныя нацыянальныя групоўкі ірландцаў страцілі свой уплыў. Хаця ірландская мова была абвешчана дзяржаўнай, у Ірландыі працягвалася пашырэнне ўплыву англійскай мовы праз [[сродкі масавай інфармацыі]] і адукацыю. У Ольстэры [[Ірландская рэспубліканская армія]] дзейнічала яшчэ доўгі час, але паступова вырадзілася ў [[тэрарызм|тэрарыстычную]] арганізацыю. Падзел Ірландыі на незалежную Ірландыю і Ольстэр працягваецца да нашых дзён. == Культура == === Сельская гаспадарка === [[Файл:Baling the silage.jpg|thumb|Сучасныя палеткі, агароджаныя мурам з сухой кладкай]] Да другой паловы [[19 стагоддзе|XIX]] ст. [[сельская гаспадарка]] з’яўлялася асноўнай вытворчай сферай. Са старажытных часоў пераважала [[земляробства]]. У раннее [[сярэднявечча]] замацавалася сістэма так званых адкрытых палеткаў (''rundale system'')<ref>[http://bobseery.blogspot.com/2013/02/rundale-clachans-in-pre-famine-ireland_3.html Rundale Clachans in Pre-Famine Ireland]</ref>, калі зямля бралася сялянамі ў сумесную арэнду і падзялялася на кавалкі ў залежнасці ад гаспадарчага выкарыстання, часцяком адасобленыя каменным [[мур]]ам. Сістэма набыла асаблівае распаўсюджванне з ростам насельніцтва ў канцы [[18 стагоддзе|XVIII]] ст. Сяляне вырошчвалі [[авёс]], [[ячмень]], [[лён]], [[гародніна|гародніну]], з [[16 стагоддзе|XVI]] ст. — [[бульба|бульбу]]. Асноўным [[збожжа]]вым рэгіёнам лічыцца паўднёва-усходняя частка [[Востраў Ірландыя|Ірландыі]]. У [[1870]]—[[1920]] гг. памешчыцкая зямельная ўласнасць фактычна была разбурана. Асноўнай галіной сельскай гаспадаркі стала [[малако|малочная]] [[жывёлагадоўля]]. Сучасныя ірландскія фермеры выкарыстоўваюць толькі чвэрць усёй прыдатнай зямлі для земляробства. Сістэма адкрытых палеткаў дазваляла сялянам аб’ядноўваць свае сілы для апрацоўкі палёў, разам выконваць найбольш працаёмкія працэсы, мець супольныя інструменты і г. д. Зямлю апрацоўвалі лёгкім драўляным [[плуг]]ам, хаця на ўсходзе і ў цэнтры Ірландыі таксама быў вядомы цяжкі [[Нармандыя|нармандскі]] плуг, які цягнула адразу некалькі [[конь свойскі|канёў]]. На камяністых і балоцістых тэрыторыях ужывалі спецыяльную рыдлёўку ''loy'' з вузкім доўгім лёзам<ref>[http://beyondthewildgarden.wordpress.com/2014/06/01/the-loy-an-early-irish-spade/ The Loy — An Early Irish Spade]</ref>. Да XVIII ст. [[Каса (інструмент)|каса]] амаль не была вядома. [[трава|Траву]] зразалі [[серп|сярпом]]. Хаця Ірландыя — [[мора|марская]] краіна, [[рыбалоўства]] ў традыцыйным жыцці не вылучылася ў асобную галіну і фактычна з’яўлялася дадаткам да сельскай гаспадаркі. === Рамёствы === [[Файл:Handkerchief (Wedding) LACMA M.68.20.jpg|thumb|Ірландскія карункі]] [[Рамяство|Рамёствы]] ў Ірландыі развіваліся пераважна ў сельскай мясцовасці для забеспячэння хатняй гаспадаркі або прызаробкаў. Паказальна, што нават у [[19 стагоддзе|XIX]] ст., калі ў Ірландыі з’явіліся танныя [[прамысловасць|прамысловыя]] [[Тканіна|тканіны]] з суседняй [[востраў Вялікабрытанія|Брытаніі]], тканіны вырабляліся пераважна адзіночкамі або невялікімі групамі майстроў, часцяком чальцамі адной [[сям'я|сям’і]]. Асноўнымі матэрыяламі з’яўляліся [[Авечка свойская|авечая]] [[воўна]] і [[лён]]. У розных кутах краіны [[Ткацтва|ткачы]] спецыялізаваліся на вытворчасці ваўняных паясоў, нарукаўнікаў, [[Карункі|карунак]], [[дыван]]оў з кавалкаў тканін і г. д.<ref>[http://www.askaboutireland.ie/learning-zone/secondary-students/art/design-craftwork/traditional-crafts-of-ireland/textiles/ askaboutireland.ie]</ref> На заходнім узбярэжжы было папулярна прадзенне. [[Металургія|Металаапрацоўка]] ў Ірландыі мае вельмі старажытныя карані. [[медзь|Медныя]] вырабы вядомы з [[2400 да н.э.|2400]] г. да н. э. У [[сярэднявечча|сярэднявеччы]] і пазней выраблялася [[бляха|бляшаная]] [[зброя]], але ў пазнейшы час ірландскія кавалі займаліся забеспячэннем пераважна сялян, рабілі [[сякера|сякеры]], [[нож|нажы]], [[посуд]], [[Плот|платы]], падковы і інш. Кавалі карысталіся вялікай павагай, асабліва ў перыяд шырокай эксплуатацыі [[Конь свойскі|конскай]] цягі. Згодна традыцыі, кавалі, што падкоўвалі канёў, звычайна не спецыялізаваліся на іншых вырабах<ref>[http://www.askaboutireland.ie/learning-zone/secondary-students/art/design-craftwork/traditional-crafts-of-ireland/metal/ Metal]</ref><ref>[http://www.askaboutireland.ie/learning-zone/secondary-students/art/design-craftwork/traditional-crafts-of-ireland/metal/blacksmithing/ Blacksmithing].</ref>. У 1970-ыя гг. рамесная металаапрацоўка зноў набыла папулярнасць. Яшчэ адным старажытным ірландскім рамяством з’яўляецца апрацоўка [[Прыродны камень|каменю]]. [[Прыродны камень]] з часоў [[неаліт]]у выкарыстоўваўся для агарожы палеткаў, пазней — для будаўніцтва, у тым ліку ваенных умацаванняў. Ірландскія каменячосы асвоілі апрацоўку [[граніт]]а, [[пясчанік]]а, [[вапняк]]оў, [[Сланец|сланцаў]], [[друз]]у. [[Мур]]ы часцяком узводзіліся метадам сухой кладкі без раствораў<ref>[http://www.askaboutireland.ie/learning-zone/secondary-students/art/design-craftwork/traditional-crafts-of-ireland/stone/dry-stone-walling/ askaboutireland.ie]</ref>. Іншыя традыцыйныя рамёствы — выраб [[кераміка|керамікі]], [[дрэва|драўляных]] [[судна]]ў, [[Музычны інструмент|музычных інструментаў]], [[бочка|бочак]], [[калаўрот]]аў, [[скура]]ных і [[салома|саламяных]] рэчаў і г. д. Прамысловая вытворчасць у Ірландыі ўзнікла позна і не была асабліва развіта. Аднак замяжой, асабліва ў [[ЗША]], склаліся буйныя групы ірландскіх рабочых з характэрнай [[Пралетарыят|пралетарскай]] культурай. === Кухня === {{catmain|Ірландская кухня}} Для ірландскай нацыянальнай [[Кулінарыя|кухні]] характэрна амаль поўная адсутнасць [[спецыі|спецый]] і [[соус|падліў]]. Асноўнымі інгрыдыентамі з’яўляюцца [[бульба]], зёлкавыя (асабліва [[авёс|аўсянка]]), [[мяса]], радзей [[рыба]]. Папулярны [[рагу]], густыя наварыстыя [[суп]]ы, [[малочныя прадукты]]. У Ірландыі вырабляюць каля 50 розных сартоў [[тварог]]авых [[сыр]]оў. Традыцыйны [[хлеб]] пячэцца з немолатага зерня на [[сода|содзе]]. Распаўсюджаныя напоі — [[кава]], [[піва]], [[віскі]]<ref>[http://www.foodbycountry.com/Germany-to-Japan/Ireland.html Food in Every Country: Ireland]</ref><ref>[http://www.dochara.com/the-irish/food-recipes/traditional-foods-of-ireland/ Traditional Foods of Ireland]</ref>. <gallery> Файл:Ben W Bell Soda Bread Farl 05 June 2007.jpg|Содавы хлеб Файл:Gubbeen mature.JPG|Ірландскі сыр Файл:Coddle.jpg|[[Ірландскае рагу]] Файл:Full irish breakfast.jpg|Традыцыйны сняданак Файл:A pint of Guinness.jpg|Піва "[[Гінэс]]" Файл:The Largy Bar - geograph.org.uk - 498247.jpg|Будынак піўнога бара ў Ольстэры </gallery> === Вопратка === [[Археалогія|Археалагічныя]] знаходкі сведчаць пра тое, што ў [[Востраў Ірландыя|Ірландыі]] здаўна былі распаўсюджаны [[воўна|ваўняныя]] [[тканіна|тканіны]]. [[Сярэднявечча|Сярэднявечны]] [[гісторыя|гісторык]] [[Гіральд з Камбрыі]] паведамляў, што вопратка ірландцаў мае пераважна чорны колер, бо авечкі ў гэтай краіне ў асноўным чорныя<ref>[http://www.yorku.ca/inpar/topography_ireland.pdf Giraldus Cambrensis The Topography of Ireland]</ref>. Лічыцца, што з Ірландыі паходзіць [[кілт]], менавіта адсюль ён трапіў у [[Шатландыя|Шатландыю]]. Аднак не ўсе сучасныя даследчыкі прытрымліваюцца гэтай думкі. Кілты пачалі распаўсюджвацца пераважна ў [[19 стагоддзе|XIX]] ст., калі ў працэсе ўніфікацыі народнай вопраткі [[рамантызм|рамантычна]] настроеныя [[нацыяналізм|нацыяналісты]] прапанавалі выкарыстоўваць кілт у якасці агульнагэльскага нацыянальнага адзення<ref>[http://www.tartansauthority.com/highland-dress/irish-dress/ Irish Dress] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20141029213840/http://www.tartansauthority.com/highland-dress/irish-dress |date=29 кастрычніка 2014 }}</ref>. У гэты ж час з’явіліся зялёныя [[сукенка|сукенкі]] з пышнымі [[спадніца]]мі, белыя [[фартух]]і, чорныя [[берэт]]ы і іншае адзенне, якое ў нашы дні выдаецца за нацыянальнае. Сапраўдная народная вопратка была даволі сціплай. Жанчыны апраналі доўгую спадніцу, кофту са зборкамі вакол шыі, [[карсаж]], аднакаляровы фартук, на галаву і плечы накідвалі шаль, у дрэннае надвор’е — [[плашч]] з [[капялюш]]ам. Спецыяльнай дзіцячай вопраткі не існавала, але падчас [[свята|свят]] малых дзяўчат і хлопчыкаў апраналі ў жаночую адзежу. Дарослыя мужчыны насілі плоскія тканныя шапкі ''ке́пі'', кофты і тунікападобныя доўгія кашулі. === Жытло === [[Файл:Cruit Island - Thatched roof maintenance - geograph.org.uk - 1168263.jpg|thumb|Сучасны дом з саламяным дахам]] Даволі доўгі час асноўным тыпам паселішча ў [[Востраў Ірландыя|Ірландыі]] была [[вёска]]. Толькі пасля [[сельская гаспадарка|аграрных]] рэформ, што пачаліся пасля Вялікага голада [[1845]]—[[1847]] гг. імкліва распаўсюджваліся адасобленыя фермы. У наш час большасць сельскіх жыхароў жыве на фермах-[[хутар]]ах, аднак вёскі таксама працягваюць сваё існаванне. Звычайна яны не маюць канкрэтнага плана, хаты пабудаваны ў залежнасці ад рэльефа мясцовасці. [[Горад|Гарады]] ўзніклі ў перыяд [[сярэднявечча]]. У час заваявання яны з’яўляліся з аднаго боку цэнтрамі [[калонія|каланізацыі]], з другога — [[культура|культурных]] кантактаў з вонкавым светам. Ужо ў глыбокай старажытнасці ў Ірландыі ўзводзіліся [[Прыродны камень|каменныя]] пабудовы. Але сярэднявечныя крыніцы паведамляюць, што большасць хацін ладзілася са звычайнага галля, потым абмазвалася [[гліна]]й. У [[18 стагоддзе|XVIII]] ст. з пашырэннем сельскагаспадарчых тэрыторый плошча [[лес|лясоў]] значна скараціася, таму каменныя дамы сталі будавацца часцей. Глінабітныя хаціны захоўваліся пераважна ў [[балота|багністай]] мясцовасці. [[Цэгла|Цэглу]] пачалі выкарыстоўваць адносна позна. Цагляныя пабудовы найчасцей сустракаюцца ў гарадах і вакол гарадоў, а таксама на поўначы Ірландыі. Дахі [[каркас]]ныя. Да [[19 стагоддзе|XIX]] ст. крыліся [[салома]]й. [[Падлога]] рабілася з гліны. Для ірландскіх традыцыйных дамоў характэрна наяўнасць дзвюх [[дзверы|дзвярэй]], прычым з дадатковымі малымі дзвярыма знізу. У сярэднявеччы агмень ладзіўся ў цэнтры хаты. Паасобных пакояў у ёй не было. У нашы дні пераважаюць дамы, падзеленыя на пакоі з прыфрантавымі камі́намі. Дом ацяплялі [[торф]]ам і сухім [[дзёран|дзёрнам]]. Дзёран таксама выкарыстоўваўся для ўзвядзення невялікіх гаспадарчых пабудоў. [[Ложак|Ложкі]] часцяком месціліся ў [[сцяна|сценавых]] нішах. Да XIX ст. сталамі карысталіся ў багатых сем’ях, а ў бедных — невялікімі плеценымі падносамі. === Сацыяльная структура === У мінулым асновай традыцыйнага ірландскага грамадства былі кланы<ref>{{Cite web |url=http://www.macmaolain.com/irishclansystem.htm |title=Understanding The Ancient Irish Clan System |access-date=26 кастрычніка 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150326002222/http://www.macmaolain.com/irishclansystem.htm |archivedate=26 сакавіка 2015 |url-status=dead }}</ref>. Само слова ''клан'' паходзіць менавіта з [[ірландская мова|гэльскай мовы]] і значыць «род». Пра сваяцкае паходжанне кланаў сведчыць тое, што яны мелі агульнае імя першапродка, таму пачыналіся з [[Прыстаўка (мова)|прыстаўкі]] ''O''' (літаральна «унук») або ''Mac'' (літаральна «сын»). У старажытных крыніцах засведчана, што ўлада ў клане перадавалася па спадчыне ад бацькі да сына або ад дзеда да сына. Такім чынам, унутры кланаў не існавала поўнай роўнасці, хаця ў старажытнасці простыя чальцы клана мелі магчымасць выбару агульнага правадыра з прадстаўнікоў вышэйшых колаў. У перыяд [[сярэднявечча]] кланы ўжо не з’яўляліся звычайнымі родамі, і фактычна ўяўлялі сабою пашыраныя карпарацыі, паміж якімі існавалі даволі складаныя адносіны. Вылучаліся высакародныя кланы, што стаялі на чале кланавых дзяржаў ''tauth'', былі саюзныя і проста набліжаныя да іх, а таксама дробныя падпарадкаваныя. Кіраўнікі кланаў мелі розныя тытулы. Яны вызначаліся станам клана. Вышэйшы тытул, які ўзгадваецца ў крыніцах, — ''Ard-Ri'' (літаральна «валадар [[кароль|каралёў]]»). Моцныя кланы маглі паглынаць або нават вынішчаць больш слабыя, заключаць саюзы і аб’ядноўвацца. Кланавая сістэма была разбурана ў [[17 стагоддзе|XVII]] ст., калі найбольш прадстаўнічая кланавая [[арыстакратыя]] пакінула [[Ірландыя|Ірландыю]] або была вынішчана ва ўзаемных сутычках і ў барацьбе з [[англічане|англічанамі]]. Аднак памяць пра прыналежнасць да пэўнага клана захавалася. У сярэдзіне [[20 стагоддзе|XX]] ст. быў складзены спіс, у якім узгадвалася 240 буйных кланаў. У нашы дні аб’яднанне некаторых ірландцаў у кланы мае сімвалічны характар і сведчыць пра цікавасць да [[гісторыя|гістарычных]] каранёў, а не пра сапраўднае адраджэнне кланавай сістэмы. Пасля разбурэння кланаў, размеркавання зямлі паміж буйнымі прыватнымі ўладальнікамі і ўсталявання сістэмы адкрытых палеткаў асновай сельскага грамадства сталі пашыраныя патрыярхальныя [[сям'я|сем’і]] або аб’яднанні з некалькіх сем’яў — карыстальнікаў зямлі. Але і гэта форма сацыяльнага суіснавання працягвалася толькі да сярэдзіны [[19 стагоддзе|XIX]] ст. [[Эміграцыя]] і аграрныя рэформы садзейнічалі ўсталяванню прыярытэта малой нуклеарнай сям’і, якая ў нашы дні з’яўляецца асноўнай<ref>[http://www.everyculture.com/Ge-It/Ireland.html Countries and Their Cultures: Ireland]</ref>. Да [[1989]] г. заканадаўства Ірландыі абмяжоўвала магчымасці разводаў. Паколькі дарослыя мужчыны часцяком эмігравалі, ў Ірландыі ў пасляваенны час нават склалася традыцыя існавання няпоўных сем’яў, калі муж ад’язджаў замяжу і фактычна разбураў адносіны з жонкай, але тая не мела магчымасці развесціся і заключыць [[шлюб]] з іншым мужчынам. У выніку [[права]]вой рэформы 1989 г. і новага сямейнага закана [[1996]] г. гэтае абмежаванне было ліквідавана, але знешні ўплыў [[дзяржава|дзяржавы]] і [[суд]]оў на ўнутрысямейныя адносіны захаваўся<ref>[http://www.diydivorceireland.ie/index.php/moreinformation/irishfamilylaw Irish Family Law Justice System] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20141117044536/http://diydivorceireland.ie/index.php/moreinformation/irishfamilylaw |date=17 лістапада 2014 }}</ref>. У [[2004]] г. была дазволена рэгістрацыя шлюбаў паміж асобамі аднаго [[пол]]а<ref>[http://www.irishpost.co.uk/news/gay-marriage-in-ireland Gay Marriage in Ireland?] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20150602164817/http://www.irishpost.co.uk/news/gay-marriage-in-ireland |date=2 чэрвеня 2015 }}</ref>. === Музыка і песні === Ірландскія [[музыка|музычныя]] і [[песня|спеўныя]] народныя традыцыі вывучаліся з [[18 стагоддзе|XVIII]] ст.<ref>[http://www.discoverdublin.ie/musical-pub-crawl/story-of-irish-music/ Songs & Music] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140423054057/http://www.discoverdublin.ie/musical-pub-crawl/story-of-irish-music/ |date=23 красавіка 2014 }}</ref> Да нашага часу дайшлі [[сярэднявечча|сярэднявечныя]] [[сага|сагі]] з [[міф]]алагічнымі і гераічнымі сюжэтамі, якія выконвалі спевакі філінды і барды, а таксама песні на [[ірландская мова|гэльскай мове]], прысвечаныя разнастайным бакам жыцця. З [[17 стагоддзе|XVII]] ст. распаўсюдзіліся [[англійская мова|англамоўныя]] [[балада|балады]], што ў падрабязнай форме апавядалі пра гістарычныя і паўседзённыя падзеі. У канцы [[19 стагоддзе|XIX]] — пачатку [[20 стагоддзе|XX]] ст. у вулічных баладах адлюстоўваліся факты нацыянальнай барацьбы<ref>{{Cite web |url=http://elib.bsu.by/handle/123456789/1663 |title=Белявский А. Образ «непобедимых» в ирландских уличных балладах / Беларуская думка. – № 6 – 2008.– с. 78–83. |access-date=26 кастрычніка 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305110800/http://elib.bsu.by/handle/123456789/1663 |archivedate=5 сакавіка 2016 |url-status=dead }}</ref>. Масавая [[эміграцыя]] суправаджалася пераносам мясцовых традыцый на іншаэтнічную глебу, знаёмствам ірландцаў з музычнай спадчынай іншых народаў, абагачэннем іх рэпертуару. Папулярныя [[Музычны інструмент|музычныя інструменты]]: [[арфа]], [[дуда]], [[бубен]], [[скрыпка]], [[акардэон]], [[губны гармонік]] і інш. === Танцы === [[Файл:Girls performing Irish step dancing in a St. Patrick's Day Parade in Fort Collins, Colorado.jpg|thumb|''Кейлі'']] Ірландскія [[танец|танцы]] — амаль самая вядомая частка ірландскай [[культура|культуры]] за межамі самой [[Ірландыя|Ірландыі]]. Першыя пісьмовыя ўзгадкі пра ірландскія танцы адносяцца да позняга [[сярэднявечча]], аднак іх дакладнага апісання не захавалася. Відавочна, большасць танцавальных традыцый прыходзіла ў Ірландыю з іншых [[Еўропа|еўрапейскіх]] краін. У [[18 стагоддзе|XVIII]] ст. з’явіліся вандроўныя майстры танцаў, якія прафесійна навучалі танцавальнаму [[мастацтва|мастацтву]]<ref>[http://www.irelandseye.com/dance.html The history of Irish Dance]</ref>. К канцу [[19 стагоддзе|XIX]] ст. майстры танцаў захаваліся пераважна на паўднёвым захадзе Ірландыі, адзінкі з іх вялі навучанне ў [[Лондан]]е і гарадах [[ЗША]]. З [[1898]] г. прадстаўнікі Гэльскай Лігі ў мэтах папулярызацыі традыцыйнай культуры арганізавалі першае танцавальнае спаборніцтва. З [[1900]] г. па ініцыятыве лонданскай суполкі Гэльскай Лігі пачалося вывучэнне танцаў непасрэдна ў Ірландыі, публікаваліся [[этнаграфія|этнаграфічныя]] працы, прысвечаныя танцам. У [[1930]] г. была створана Ірландская танцавальная камісія ({{lang-ga|Coimisiún le Rincí Gaelacha}}), якая займалася ўніфікацыяй танцавальнага мастацтва<ref>[http://www.marie-duffy-foundation.com/HistoryOfIrishDance.htm Irish Dance History ] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20141123052937/http://www.marie-duffy-foundation.com/HistoryOfIrishDance.htm |date=23 лістапада 2014 }}</ref>. З 1960-ых гг. яе дзейнасць набыла міжнародны характар. Танцавальныя спаборніцвы арганізоўваліся не толькі ў Ірландыі і [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]], але таксама ў ЗША, [[Аўстралія|Аўстраліі]], [[Канада|Канадзе]] і іншых краінах. У [[1970]] г. быў заснаваны сусветны чэмпіянат па ірландскіх танцах. Найбольш папулярныя танцы ''кейлі'' (''céilí''). Яны могуць выконвацца парна або групамі больш за 1 чалавека, танцорам дазваляецца станавіцца ў лінію або ў кола. ''Кейлі'' суправаджаюцца адбіваннем рытмічнай чачоткі. Таксама вядомыя парныя танцы, у тым ліку мадэрнізаваная версія [[кадрыль|кадрылі]], фігурныя танцы ''рыл'' (''reel''), ''джыга'' (''Jig'', «партовы танец»), ''хорнпайп'' (''hornpipe'', «танец пад ражок») і інш. === Казкі === Ірландскія народныя [[казка|казкі]] маюць вельмі старажытную [[эпас|эпічную]] аснову і ўмоўна падзяляюцца на: * Казкі пра звышнатуральныя істоты * Гераічныя казкі * Рамантычныя казкі * Трагічныя казкі Іх героямі выступаюць старажытныя [[бог|багі]], хрысціянскія [[святы]]я, [[кароль|каралі]] і [[салдат|воіны]], адсутнічаюць героі-жывёлы, якія паводзяць сябе як людзі<ref>[http://marie-mckeown.hubpages.com/hub/Guide-to-Irish-Fairy-Tales Themes in Irish Folk Tales]</ref>. Казка абавязкова пачынаецца з прадмовы казачніка, звычайна іранічнай, а скончваецца высновамі на жыццёвыя тэмы. === Спорт === Традыцыйныя віды [[спорт|спартыўных]] гульняў<ref>[http://www.irishpast.com/Sport_in_Ireland.html Sport in Ireland]</ref>: * [[Конь свойскі|Конскія]] скачкі * Гэльскі [[футбол]] * Гэльскі [[гандбол]] * [[Кёрлінг]] * [[Гольф]] == Рэлігія == Да прыняцця [[хрысціянства]] ў [[5 стагоддзе|V]] ст. н. э. у [[Востраў Ірландыя|Ірландыі]] была распаўсюджана [[політэізм|політэістычная]] кельцкая [[рэлігія]] з багатай [[кельцкая міфалогія|міфалогіяй]]<ref>[http://www.discoveringireland.com/irish-mythology/ IRISH MYTHOLOGY]</ref>. Многія [[міф]]ы захаваліся ў вуснай народнай традыцыі, а таксама былі занатаваны ў ранняй ірландскай [[літаратура|літаратуры]]. Каля [[440]] г. н. э. Святы Патрык арганізаваў першую хрысціянскую [[Епархія|епархію]]. Да другой паловы [[7 стагоддзе|VII]] ст. у Ірландыі была заснавана сетка [[Манастыр|кляштараў]], якія вялі актыўную культурную і місіянерскую дзейнасць. Хрысціянская [[кельцкая царква]] арганізацыйна не адасаблялася ад [[Рымска-Каталіцкая Царква|каталіцкай царквы]], але вызначалася адсутнасцю моцнай [[іерархія|іерархіі]]. Войны з [[датчане|датчанамі]] прывялі да часовага заняпаду кляштараў. У [[1118]] г. збор біскупаў на чале [[Аблегат|папскага легата]] вырашыў распачаць рэформы з мэтай аднаўлення царкоўнага ўплыву<ref>[http://www.newadvent.org/cathen/08098b.htm Ireland]</ref>. У адрозненні ад [[англічане|англічан]] і [[шатландцы|шатландцаў]] большасць ірландцаў не прыняла [[пратэстантызм]], таму ў гады заваявання Ірландыі каталіцызм з’яўляўся адным з сімвалаў барацьбы за незалежнасць. У нашы дні большасць вернікаў працягваюць заставацца каталікамі. Ірландыя — адна з краін сучаснай [[Еўропа|Еўропы]], дзе моцны ўплыў царквы адчуваецца на розных баках свецкага жыцця. == Мова == [[Ірландская мова|Ірландская, або гэльская мова]] адносіцца да [[Кельцкія мовы|кельцкай галіны]] [[індаеўрапейскія мовы|індаеўрапейскіх моў]]. Ранняя [[літаратурная мова]] склалася ў перыяд ранняга [[сярэднявечча]]. Аднак з [[16 стагоддзе|XVI]] ст. у [[Ірландыя|Ірландыі]] адбываўся працэс распаўсюджвання [[англійская мова|англійскай мовы]], у тым ліку праз [[горад|гарадскую]] культуру, адукацыю і службу ў [[Вялікабрытанія|брытанскай]] арміі. Да [[1871]] г. ужыванне ірландскай мовы ў афіцыйных дакументах забаранялася<ref>[http://dingo.sbs.arizona.edu/~carnie/publications/PDF/Endangered.pdf Andrew Carnie, Modern Irish: A Case Study in Language Revival Failure] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140810095902/http://dingo.sbs.arizona.edu/~carnie/publications/PDF/Endangered.pdf |date=10 жніўня 2014 }}</ref>. У выніку ірландская мова засталася асноўнай у найбольш бедных раёнах захаду Ірландыі. У [[18 стагоддзе|XVIII]] — [[19 стагоддзе|XIX]] стст. сфарміраваўся ірландскі [[дыялект]] англійскай мовы, адлюстраваны ў шматлікіх помніках [[літаратура|літаратуры]]. Працэс адраджэння сучаснай літаратуры на ірландскай мове адбыўся толькі ў пачатку [[20 стагоддзе|XX]] ст. Восьмы артыкул [[Канстытуцыя|Канстытуцыі]] незалежнай Ірландыі абвяшчае ірландскую мову першай [[Афіцыйная мова|дзяржаўнай мовай]], а англійскую мову — толькі другой дзяржаўнай мовай<ref>[http://www.taoiseach.gov.ie/eng/Historical_Information/The_Constitution/December_2013_-_Bhunreacht_na_hEireann_Constitution_Text.pdf BUNREACHT NA hÉIREANN CONSTITUTION OF IRELAND]</ref>. Аднак магчымасці для атрымання паўнавартай адукацыі на ірландскай мове значна меншыя, чым на англійскай. У выніку [[Перапіс насельніцтва|перапіс]] [[2011]] г. зафіксаваў той факт, што на ірландскай мове ў Ірландыі стала размаўляе толькі 82 600 чалавек (1,5 % ад усяго насельніцтва) — значна меней, чым на англійскай мове і нават меней, чым на [[польская мова|польскай мове]]<ref>[http://www.rte.ie/news/2012/0329/315449-divorce-rate-up-150-since-2002-census/ Irish is third most used language in the country — 2011 Census]</ref>. У [[Ольстэр]]ы ірландская мова лічыцца афіцыйна прызнанай мовай нацыянальнай меньшасці. У 2011 г. з 1 735 711 жыхроў Паўночнай Ірландыі, старэйшых за 3 гады, толькі 104 943 жыхара маглі размаўляць на ірландскай мове і 161 662 жыхара маглі разумець ірландскую мову<ref>[http://www.ninis2.nisra.gov.uk/public/pivotgrid.aspx?dataSetVars=ds-2778-lh-37-yn-2011-sk-136-sn-Census%202011-yearfilter-- Irish Language Skills: QS212NI (administrative geographies)]{{Недаступная спасылка}}</ref>. {{Зноскі}} == Літаратура == * Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: Белэн, 1998. — 608 с.: іл. ISBN 985-11-0279-2 * [http://kamunikat.fontel.net/pdf/albaruthenica/14.pdf Беларусь — Ірландыя: Матэрыялы навук. семінара «Беларуска-ірландскія гістарычна-культурныя сувязі» (Мінск, 1999): Беларусы — пра Ірландыю, ірландцы — пра Беларусь. Бібліяграфія ўзаемасувязяей / Грамад. аб’яднанне «Міжнар. асац. беларусістаў», Нац. навук.-асвет. цэнтр імя Ф.Скарыны пры М-ве адукацыі Рэсп. Беларусь, Т-ва «Беларусь — Ірландыя»; Рэдкал.: А.Мальдзіс (гал. рэд.) і інш.; Уклад. М.Міцкевіч. — Мінск: Бел. кнігазбор, 2000.] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160305191607/http://kamunikat.fontel.net/pdf/albaruthenica/14.pdf |date=5 сакавіка 2016 }} == Спасылкі == * [https://media.catholic.by/nv/n21/art14.htm Валеры БУЙВАЛ, КРАІНА СВЯТОГА ПАТРЫКА] * [https://www.irishcultureandcustoms.com/ Ірландская культура і звычаі] * [http://www.eirefirst.com/songlyrics.html Архіў ірландскіх песень] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20141028040824/http://www.eirefirst.com/songlyrics.html |date=28 кастрычніка 2014 }} * [https://www.irish-music.net Традыцыйная ірландская музыка] * [https://www.ireland.com Даведнік для вандроўнікаў] {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Кельты]] [[Катэгорыя:Народы Еўропы]] [[Катэгорыя:Народы Ірландыі]] [[Катэгорыя:Народы Вялікабрытаніі]] [[Катэгорыя:Народы ЗША]] [[Катэгорыя:Ірландцы| ]] hozriszeict32nst745rxjx9au0vsy2 0 96517 5154991 4408402 2026-06-16T15:21:18Z CommonsDelinker 151 Removing [[:c:File:Alexey_Ignashov_(Belarus)_(1).jpg|Alexey_Ignashov_(Belarus)_(1).jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:EugeneZelenko|EugeneZelenko]] because: [[:c:Commons:Licensing|]]: promo/press image. 5154991 wikitext text/x-wiki {{Баец змяшанага стылю |Імя = Аляксей Віктаравіч Ігнашоў |Фатаграфія = |Поўнае імя = Аляксей Ігнашоў |Мянушка = «Чырвоны Скарпіён» ({{lang-en|Red Scorpion}}) |Грамадзянства = {{Сцяг Беларусі}} [[Беларусь]] |Дата нараджэння = 18.01.1978 |Месца нараджэння = {{Месца нараджэння|Мінск}}, [[Беларуская ССР]], [[СССР]] |Пражыванне = {{Сцяг Новай Зеландыі}} [[Окленд]], [[Новая Зеландыя]] |Рост = 196 см |Вага = 117 кг |Вагавая катэгорыя = звыш 93 кг |Каманда = Клуб [[«Чынук»]] (1995-2006), <br> Balmoral Lee Gar (з 2006 г.) |Стыль = [[Муай-тай]], [[кікбоксінг]] |Баёў = 3 |Перамог = 1 |Паражэнняў = 1 |Не адбыліся = 1 |Баёў кб = 103 |Перамог кб = 83 |Перамог кб накаўтам = 41 |Перамог кб рашэннем = 41 |Паражэнняў кб = 20 |Паражэнняў кб накаўтам = 2 |Не што адбыліся кб = 1 |}} '''Аляксей Ігнашоў''' ({{ДН|18|1|1978}}), мянушка на рынгу '''«Чырвоны Скарпіён»''' — беларускі кікбаксёр у суперцяжкай вазе, сусветная знакамітасць у баях версіі К-1, сяміразовы чэмпіён свету па тайскім боксе. Акрамя таго ён станавіўся чэмпіёнам свету ў Сусветным Гран-пры K-1 2003 у [[Парыж]]ы і Сусветным Гран-пры K-1 2001 у Нагое, Цяпер жыве ў Оклендзе, [[Новая Зеландыя]] і трэніруецца ў Balmoral Lee Gar Gym пад кіраўніцтвам Лола Хеймулі. == Баец == «Чырвоны Скарпіён» асабліва вядомы за ўдары каленам, выкарыстаўшы іх у накаўце з Нікаласам Петасам і Картэрам Вільямсам. Лічыцца найталенавіты кікбаксёрам у цяжкой вазе ў свеце ў наш час. Да 16 мая 2009 г. быў адзіным, хто змог накаўтаваць Сэмі Шылта. Пры гэтым Аляксей лічыцца вельмі нестабільным байцом, які перыядычна паказвае млявую і бляклую працу ў рынгу. Да прыкладу, у баі з Петэрам Артсам у 2003 г. у чвэрцьфінале фінальнага турніру К-1. У 2005 годзе Ігнашоў траўміраваў калена ў баі супраць Б'ёрна Брэга і ў яго быў некаторы спад у выступах на рынгу. Зараз ён зноў набраў форму і рыхтуецца да новых баёў. Ігнашоў трэніраваўся ў клубе «Чынук» (Мінск). Цяпер трэніруецца ў Новай Зеландыі і Японіі. == Тытулы == * Чэмпіён сусветнага Гран-пры К-1 у Парыжы ў 2003 г. * Чэмпіён сусветнага Гран-пры К-1 у Нагое ў 2001 годзе * Чэмпіён Беларускага Гран-пры К-1 у Мінску ў 2000 г. * Чэмпіён свету ў цяжкай вазе па версіі ISKA ў 2000 годзе * Чэмпіён свету ў цяжкай вазе па версіі WMC ў 2000 годзе * Чэмпіён свету ў цяжкай вазе па версіі WMC ў 1999 годзе * Чэмпіён свету ў цяжкай вазе па версіі ISKA ў 1999 годзе * Чэмпіён Еўропы па версіі WPKL ў 2000 годзе * Чэмпіён Еўропы ў цяжкім вазе па муай-тай сярод аматараў у 1997 г. {{Ізаляваны артыкул}} {{DEFAULTSORT:Ігнашоў}} [[Катэгорыя:Асобы]] [[Катэгорыя:Кікбаксёры Беларусі]] [[Катэгорыя:Байцы змяшаных адзінаборстваў Беларусі]] 3w8szguor5kk69hbk02wn3qsjqmlyli 0 105404 5155023 4736779 2026-06-16T17:20:29Z M.L.Bot 261 5155023 wikitext text/x-wiki {{універсальная картка}} [[Файл:Mimicry by fly.JPG|thumb|right|250px|Прыклад мімікрыі: муха сямейства Syrphidae пераймае [[Восы|асу]].]] '''Мімікрыя''' (перайманне, маскіроўка — {{lang-fr|Mimétisme}}, {{lang-en|Mimicry}}) — паняцце, уведзеная ў [[заалогія|заалогію]] Бейтсам спачатку для абазначэння некаторых асаблівых выпадкаў надзвычайнага вонкавага падабенства паміж рознымі відамі жывёл, якія належаць да розных родаў і нават сямействаў і атрадаў; звычайна, гэтым жа паняццем абазначаюць усе рэзка выяўленыя выпадкі пераймання афарбоўкі і падабенства жывёл з неадушаўлёнымі прадметамі. == Літаратура == * Wallace, «Darwinism» (Л., [[1890]]); * Beddard, «Animal coloration» (Л., [[1894]]); * Plateau, «Sur quelques cas de faux mimétisme» («Le naturaliste», [[1894]]); * Haase, «Untersuchungen über die Mimikry» («Bibl. zoolog.» Chun & Leuckart, [[1893]]); * Seitz, «Allgemeine Biologie d. Schmetterlinge» (Spengel’s «Zool. Jabrb», 1890—94). {{Мадэліраванне экасістэм}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Мімікрыя| ]] i2z5afjhj53hc6xano3dbcqo82mtjxj 0 106114 5155254 4884470 2026-06-17T09:04:12Z JerzyKundrat 174 5155254 wikitext text/x-wiki {{пра|горад у Расіі|горад у Казахстане|Прыазёрск}} {{НП |статус = Горад |беларуская назва = Прыазерск |арыгінальная назва = {{lang-ru|Приозерск}} |падначаленне = |краіна = Расія |плошча = 16,5 |від вышыні = |вышыня цэнтра НП = 14 }} '''Прыазерск''' ({{lang-ru|Приозерск}}, {{lang-olo|Kägöisalmi}}, {{lang-fi|Käkisalmi}} — «Зязюльчын праліў», {{lang-sv|Kexholm}} — «Зязюльчын востраў») — горад у [[Расія|Расіі]], адміністрацыйны цэнтр Прыазерскага раёна [[Ленінградская вобласць|Ленінградскай вобласці]]. Горад размешчаны на Карэльскім перашыйку, па берагах паўночнага рукава [[Вуокса (рака)|ракі Вуокса]], паміж [[Ладажскае возера|Ладажскім возерам]] і [[Вуокса (возера)|возерам Вуокса]]. Чыгуначная станцыя на лініі Санкт-Пецярбург — Хійтала. За 145 км ад [[Санкт-Пецярбург]]а. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Гарады-пабрацімы == {{Гарады-пабрацімы}} == Крыніцы == {{reflist}} {{Прыазерскі раён}} {{Ленінградская вобласць}} [[Катэгорыя:Гарады Ленінградскай вобласці]] dqcr98qrfgn53cjcpb5nk5ta7slphk7 5155255 5155254 2026-06-17T09:05:35Z JerzyKundrat 174 5155255 wikitext text/x-wiki {{пра|горад у Расіі|горад у Казахстане|Прыазёрск}} {{НП |статус = Горад |беларуская назва = Прыазерск |арыгінальная назва = {{lang-ru|Приозерск}} |падначаленне = |краіна = Расія |плошча = 16,5 |від вышыні = |вышыня цэнтра НП = 14 }} '''Прыазерск''' ({{lang-ru|Приозерск}}, {{lang-olo|Kägöisalmi}}, {{lang-fi|Käkisalmi}} — «Зязюльчын праліў», {{lang-sv|Kexholm}} — «Зязюльчын востраў») — горад у [[Расія|Расіі]], адміністрацыйны цэнтр Прыазерскага раёна [[Ленінградская вобласць|Ленінградскай вобласці]]. Горад размешчаны на Карэльскім перашыйку, па берагах паўночнага рукава [[Вуокса (рака)|ракі Вуокса]], паміж [[Ладажскае возера|Ладажскім возерам]] і [[Вуокса (возера)|возерам Вуокса]]. Чыгуначная станцыя на лініі Санкт-Пецярбург — Хійтала. За 145 км ад [[Санкт-Пецярбург]]а. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Гарады-пабрацімы == {{Гарады-пабрацімы}} == Крыніцы == {{reflist}} {{Прыазерскі раён}} {{Ленінградская вобласць}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гарады Ленінградскай вобласці]] k0f4jx96miztyvn9gmn2tvbbuzgoytt 5155256 5155255 2026-06-17T09:09:48Z JerzyKundrat 174 5155256 wikitext text/x-wiki {{пра|горад у Расіі|горад у Казахстане|Прыазёрск}} {{НП |статус = Горад |беларуская назва = Прыазерск |арыгінальная назва = {{lang-ru|Приозерск}} |падначаленне = |краіна = Расія |плошча = 16,5 |від вышыні = |вышыня цэнтра НП = 14 |першае згадванне = |ранейшыя імёны = Карэла, Кексгольм, Кякісалмі |статус з = }} '''Прыазерск''' ({{lang-ru|Приозерск}}, {{lang-olo|Kägöisalmi}}, {{lang-fi|Käkisalmi}} — «Зязюльчын праліў», {{lang-sv|Kexholm}} — «Зязюльчын востраў») — горад у [[Расія|Расіі]], адміністрацыйны цэнтр Прыазерскага раёна [[Ленінградская вобласць|Ленінградскай вобласці]]. Горад размешчаны на Карэльскім перашыйку, па берагах паўночнага рукава [[Вуокса (рака)|ракі Вуокса]], паміж [[Ладажскае возера|Ладажскім возерам]] і [[Вуокса (возера)|возерам Вуокса]]. Чыгуначная станцыя на лініі Санкт-Пецярбург — Хійтала. За 145 км ад [[Санкт-Пецярбург]]а. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Гарады-пабрацімы == {{Гарады-пабрацімы}} == Крыніцы == {{reflist}} {{Прыазерскі раён}} {{Ленінградская вобласць}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гарады Ленінградскай вобласці]] te2v5p2nm7ofnc0967mqw9hlb1dhgbv 0 108934 5155040 4151461 2026-06-16T17:58:51Z Carsten Steger 108362 Aerial image of Giglio inserted. 5155040 wikitext text/x-wiki {{Востраў |Назва = Джыліа |Нацыянальная назва= |Карта = Tuscan archipelago.png |Акваторыя = Тасканскі архіпелаг |Краіна = Італія |Рэгіён = Таскана |lat_dir = N |lat_deg = 42 |lat_min = 21 |lat_sec = 0 |lon_dir = E |lon_deg = 10 |lon_min = 54 |lon_sec = 0 |region = |CoordScale = |Пазіцыйная карта = |Плошча = 23,8 |Плошча заліваў = |Вышыня = 405 |Насельніцтва = 1553 |Год = 2001 |Выява = Aerial image of Giglio (view from the southwest).jpg |Памер = 230 |Подпіс = }} '''Джыліа''' ({{lang-it|Isola del Giglio}}) — востраў і італьянская камуна ў [[Міжземнае мора|Міжземным моры]], уваходзіць у склад [[Тасканскі архіпелаг|Тасканскага архіпелага]]. Агульная плошча — 23,8 кв. км, насельніцтва — 1458 чал. Галоўны населены пункт — Порто-Джыліа. == Гісторыя == Нараджэнне вострава адбылося прыблізна 4,5—5 мільёнаў гадоў таму. Ён быў заселены ў Жалезным веку. Пазней, магчыма, служыў крэпасцю этрускаў. У часы рымлян быў важнейшай базай у Тырэнскім моры. Тут здабываўся граніт. Пра востраў згадваюць [[Гай Юлій Цэзар]] ў «Запісах аб Гальскай вайне», а таксама паэт [[Клаўдзій Рутылій Намацыян]]. У 1241 г. ля вострава сіцылійскім флотам быў знішчаны флот [[Генуэзская рэспубліка|Генуэзскай рэспублікі]]. [[File:Isoladelgiglio05.jpg|thumb|left|Узбярэжжа вострава]] == Выдатныя мясціны == Востраў — папулярны міжземнаморскі курорт, месца [[Фрыдайвінг|дайвінгу]]. Захаваліся рэшткі рымскай вілы I—II ст. н. э., замак Джыліо, царква Сан-Пьетра. == Спасылкі == * [http://www.giglioinfo.com Турыстычная інфармацыя для наведвальнікаў Джыліа] [[Катэгорыя:Тасканскі архіпелаг]] [[Катэгорыя:Астравы паводле алфавіта]] 800sa7642g2sjex9icxuoocndxsvfpj 0 108937 5155014 4582293 2026-06-16T16:57:47Z Carsten Steger 108362 Aerial image of Giannutri inserted. 5155014 wikitext text/x-wiki {{Востраў |Назва = Джыянутры |Нацыянальная назва= |Карта = Tuscan archipelago.png |Акваторыя = Тасканскі архіпелаг |Краіна = Італія |Рэгіён = Таскана |lat_dir = N |lat_deg = 42 |lat_min = 15 |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 11 |lon_min = 6 |lon_sec = |region = |CoordScale = |Пазіцыйная карта = |Плошча = 3 |Плошча заліваў = |Вышыня = |Насельніцтва = 102 |Год = |Выява = Aerial image of Giannutri (view from the south).jpg |Памер = 240 |Подпіс = |Катэгорыя на Вікісховішчы = Giannutri island }} '''Джыянутры''' ({{lang-it|Isola di Giannutri}}) — востраў у [[Міжземнае мора|Міжземным моры]]. Уваходзіць у склад [[Тасканскі архіпелаг|Тасканскага архіпелага]], самы паўднёвы з яго астравоў. Агульная плошча — 3 кв. км. Сталага насельніцтва няма. == Гісторыя == Востраў называўся Artemisia грэкамі і Danium рымлянамі. Належыць важная роля ў III і II ст. да н.э. для марскіх перавозак. У часы Рымлян ва ўласнасці сям’і Энабардзі, якая пабудавала пышную вілу, руіны якой можна бачыць у нашы дні. У часы Каралінгаў Джыянутры з [[Востраў Джыліа|Джыліа]] і Арджэнтарыа належыць абацтву Трох Фантанаў. У XIII стагоддзі належаў сям’і Альдабрандэскі і затым пераходзіць да сям’і Арсіні. [[File:Giannutri island from the see - 2002.jpg|left|thumb|Выгляд Джыянутры з мора]] == Ахова прыроды == У нашыя дні на востраве і ў прыбярэжных водах арганізаваны [[нацыянальны парк]] і марскі [[запаведнік]]. == Спасылкі == * [http://www.maremma-tuscany.com/giannutri-island Інфармацыя для наведвальнікаў вострава] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120219063503/http://www.maremma-tuscany.com/giannutri-island/ |date=19 лютага 2012 }} [[Катэгорыя:Тасканскі архіпелаг]] [[Катэгорыя:Незаселеныя астравы]] knr6zcqhicffti3iywj8c1dfbc9mt2u 5155018 5155014 2026-06-16T17:11:35Z M.L.Bot 261 афармленне 5155018 wikitext text/x-wiki {{Востраў |Назва = Джыянутры |Нацыянальная назва= |Карта = Tuscan archipelago.png |Акваторыя = Тасканскі архіпелаг |Краіна = Італія |Рэгіён = Таскана |lat_dir = N |lat_deg = 42 |lat_min = 15 |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 11 |lon_min = 6 |lon_sec = |region = |CoordScale = |Пазіцыйная карта = |Плошча = |Плошча заліваў = |Вышыня = |Насельніцтва = |Год = |Выява = Aerial image of Giannutri (view from the south).jpg |Памер = |Подпіс = |Катэгорыя на Вікісховішчы = }} '''Джыянутры''' ({{lang-it|Isola di Giannutri}}) — востраў у [[Міжземнае мора|Міжземным моры]]. Уваходзіць у склад [[Тасканскі архіпелаг|Тасканскага архіпелага]], самы паўднёвы з яго астравоў. Агульная плошча — 3 кв. км. Сталага насельніцтва няма. == Гісторыя == Востраў называўся Artemisia грэкамі і Danium рымлянамі. Належыць важная роля ў III і II ст. да н.э. для марскіх перавозак. У часы Рымлян ва ўласнасці сям’і Энабардзі, якая пабудавала пышную вілу, руіны якой можна бачыць у нашы дні. У часы Каралінгаў Джыянутры з [[Востраў Джыліа|Джыліа]] і Арджэнтарыа належыць абацтву Трох Фантанаў. У XIII стагоддзі належаў сям’і Альдабрандэскі і затым пераходзіць да сям’і Арсіні. [[Файл:Giannutri island from the see - 2002.jpg|left|thumb|Выгляд Джыянутры з мора]] == Ахова прыроды == У нашыя дні на востраве і ў прыбярэжных водах арганізаваны [[нацыянальны парк]] і марскі [[запаведнік]]. == Спасылкі == * [http://www.maremma-tuscany.com/giannutri-island Інфармацыя для наведвальнікаў вострава] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120219063503/http://www.maremma-tuscany.com/giannutri-island/ |date=19 лютага 2012 }} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Тасканскі архіпелаг]] [[Катэгорыя:Незаселеныя астравы]] mblx8380kytsybloh4cvntek43azvpu 5155022 5155018 2026-06-16T17:16:43Z M.L.Bot 261 5155022 wikitext text/x-wiki {{Востраў |Назва = Джыянутры |Нацыянальная назва= |Карта = Tuscan archipelago.png |Акваторыя = Тасканскі архіпелаг |Краіна = Італія |Рэгіён = Таскана |lat_dir = N |lat_deg = 42 |lat_min = 15 |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 11 |lon_min = 6 |lon_sec = |region = |CoordScale = |Пазіцыйная карта = |Плошча = |Плошча заліваў = |Вышыня = |Насельніцтва = |Год = |Выява = Aerial image of Giannutri (view from the south).jpg |Памер = |Подпіс = |Катэгорыя на Вікісховішчы = }} '''Джыянутры''' ({{lang-it|Isola di Giannutri}}) — востраў у [[Міжземнае мора|Міжземным моры]]. У складзе [[Тасканскі архіпелаг|Тасканскага архіпелага]], самы паўднёвы з яго астравоў. Агульная плошча — 3 кв. км. Сталага насельніцтва няма. == Гісторыя == Востраў называўся Артэмісія грэкамі і Даніўм рымлянамі. Меў важную ролю ў III і II ст. да н.э. для марскіх перавозак. У часы Рымлян ва ўласнасці сям’і Энабардзі, якая пабудавала пышную вілу, яе руіны захаваліся на цяперашняга часу. У часы [[Каралінгі|Каралінгаў]] Джыянутры з [[Востраў Джыліа|Джыліа]] і Арджэнтарыа належаў абацтву Трох Фантанаў. У XIII стагоддзі належаў сям’і Альдабрандэскі, затым пераходзіць да сям’і Арсіні. [[Файл:Giannutri island from the see - 2002.jpg|left|thumb|Від на Джыянутры з мора.]] == Ахова прыроды == Цяпер на востраве і ў прыбярэжных водах арганізаваны [[нацыянальны парк]] і марскі [[запаведнік]]. == Спасылкі == * [http://www.maremma-tuscany.com/giannutri-island Інфармацыя для наведвальнікаў вострава] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120219063503/http://www.maremma-tuscany.com/giannutri-island/ |date=19 лютага 2012 }} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Тасканскі архіпелаг]] [[Катэгорыя:Незаселеныя астравы]] h5ku6mfffzqmz4jfiauvi3qias4raxs 0 112273 5154979 5132748 2026-06-16T12:50:59Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5154979 wikitext text/x-wiki {{навуковец}} '''Іна Валер’еўна Соркіна''' (нар. {{ДН|||1971}}, {{МН|Гродна||}}) — беларускі [[гісторык]], [[кандыдат гістарычных навук]] (1998), дацэнт (2003). == Біяграфічныя звесткі == Вучылася ў СШ № 2 [[Капыль|г. Капыля]]. Скончыла [[гістарычны факультэт ГрДУ|гістарычны факультэт]] (1993), аспірантуру (1996) [[Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Янкі Купалы|Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы]]. З 1996 па студзень 2014 працавала на кафедры гісторыі Беларусі гэтага ўніверсітэта. У 2014 годзе Іна Соркіна стала лаўрэаткай Узнагароды імя Льва Сапегі, якую падтрымлівае шэраг польскіх універсітэтаў. Узнагарода ўяўляе сабой магчымасць цягам акадэмічнага году наведаць па чарзе універсітэты з лекцыямі для польскіх студэнтаў на тэму гісторыі або сучаснасці Беларусі. Акрамя таго, лаўрэат мае магчымасць праводзіць уласныя даследаванні<ref>[http://www.t-styl.info/by/116/news/12432/ t-styl.info] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20161028224938/http://www.t-styl.info/by/116/news/12432 |date=28 кастрычніка 2016 }}</ref>. 13 студзеня 2014 года Іна Валер’еўна была звольнена з ГрДУ імя Янкі Купалы<ref>[http://015.by/news/obshchestvo/istorik_inna_sorkina_uvolena_iz_grgu_im_ya_kupaly/]{{Недаступная спасылка}}</ref>. Станам на 2022 год яна працуе ў Гімназіі № 6 імя Ф. Э. Дзяржынскага г. Гродна<ref>[https://gymn6grodno.schools.by/m/teacher/674139/]{{Недаступная спасылка}}</ref>. == Узнагароды == Лаўрэатка [[Прэмія імя Льва Сапегі|прэміі імя Льва Сапегі]] (2014)<ref name="gazetaby2014">{{cite web|url=https://gazetaby.com/post/zvolnenaya-z-grodzenskaga-universiteta-gistoryk-ina-sorkina-atrymala-premiyu-imya-lva-sapegi/72368/|title=Звольненая з Гродзенскага ўніверсітэта гісторык Іна Соркіна атрымала прэмію імя Льва Сапегі|publisher=Салідарнасць|date=4 красавіка 2014|lang=be|accessdate=26 красавіка 2026}}</ref>. == Навукова-даследчыцкая дзейнасць == Даследуе гісторыю [[мястэчка|мястэчак]] Беларусі, гістарычную ўрбаністыку, гісторыю беларускіх [[яўрэі|яўрэяў]]. Аўтар некалькіх дзясяткаў артыкулаў, апублікаваных у розных айчынных і замежных навуковых зборніках і часопісах, манаграфіі «Мястэчкі Беларусі ў канцы XVIII — першай палове ХІХ ст.» (Вільня: ЕГУ, 2010). Выкладае спецкурсы па гісторыі беларускага нацыянальнага руху, гістарычнай урбаністыкі на Беларусі. == Выбраная бібліяграфія == * [http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=13357 Мястэчкі Беларусі ў канцы XVIII — першай палове ХІХ ст.] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120817104008/http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=13357 |date=17 жніўня 2012 }} * [http://www.lib.grsu.by/library/data/resources/catalog/162585-357223.pdf Соркіна Іна. Святочная культура мястэчак Беларусі // Arche. 2011. № 7-8. С. 112—137.]{{Недаступная спасылка}} * Соркіна Іна. Яўрэі ў сацыяльнай тапаграфіі Параднай (Саборнай) плошчы Гродна ў канцы ХІХ — пачатку ХХ стст. // Цайтшрыфт / Цайтшрифт: часопіс для даследавання яўрэйскай гісторыі, дэмаграфіі і эканомікі, літаратуры, мовы і этнаграфіі. 2011. Т.6. С.57-72. * Шыбека Захар, Соркіна Іна. Ці існуе ў Беларусі гістарычная ўрбаністыка? // Гістарычная ўрбаністыка : асновы метадалогіі і крыніцазнаўчая база : зборнік навуковых артыкулаў. Гродна. 2011. С.13-30. * Соркіна Іна. Мястэчкі як культурна-гістарычны фэномэн Беларусі // Arche. 2010. № 3. * Соркіна Іна. Адукацыя ў Гродне ў першай палове XIX ст. па матэрыялам фонда Канцылярыі Гродзенскага губернатара // Гарадзенскі палімпсест. 2009. Дзяржаўныя ўстановы і палітычнае жыццё. ХV — ХХ ст. Пад рэдакцыяй А. Ф. Смаленчука, Н. У. Сліж. Гародня. 2009. — С. 260—290. * Соркіна Іна. «Памежжа» народаў, рэлігій, культур: міжэтнічныя i міжканфесійныя ўзаемадачыненні ў мястэчках Беларусі ў ХІХ — пачатку ХХ ст. // Białoruskie Zeszyty Historyczne. 2009. № 31. * [http://pawet.net/library/history/bel_history/sorkina/51/%D0%9C%D1%8F%D1%81%D1%82%D1%8D%D1%87%D0%BA%D1%96_%D0%93%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%9E%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D0%B0_%D1%9E_XIX_-_%D0%BF%D0%B0%D1%87%D0%B0%D1%82%D0%BA%D1%83_%D0%A5%D0%A5_%D1%81%D1%82..html Соркіна Іна. Мястэчкі Гродзенскага ўезда ў XIX — пачатку ХХ ст. // Rocznik grodzieński. Nr 1. 2007. S. 9 — 33.] * Соркіна Іна. Высяленні яўрэяў з сельскай мясцовасці ў гарады і мястэчкі Беларусі і іх наступствы (канец XVIII—XIX ст.) // Białoruskie Zeszyty Historyczne. 2005. № 24. * [http://pawet.net/library/history/bel_history/sorkina/53/%D0%9F%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D1%8B_%D0%BC%D1%8F%D1%81%D1%82%D1%8D%D1%87%D0%B0%D0%BA_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96_%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0%D1%85_%D1%87%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%BF%D1%96%D1%81%D0%B0_%D0%9D%D0%B0%D1%88_%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B9.html Соркіна Іна. Праблемы мястэчак Беларусі на старонках часопіса «Наш край» (другая палова 1920-х гадоў) // Гістарычны альманах. Т.10. 2004. С. 141—150.] * [http://pawet.net/library/history/bel_history/sorkina/61/%D0%9C%D1%8F%D1%81%D1%82%D1%8D%D1%87%D0%BA%D1%96_%D0%97%D1%8D%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%B0_%D1%96_%D0%94%D0%B7%D1%8F%D1%80%D1%8D%D1%87%D1%8B%D0%BD_%D1%83_XIX_%D1%81%D1%82._%D1%83_%D1%81%D0%B2%D1%8F%D1%82%D0%BB%D0%B5_%D0%B0%D1%80%D1%85%D1%96%D1%9E%D0%BD%D1%8B%D1%85_%D0%B7%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BA.html Соркіна Іна. Мястэчкі Зэльва і Дзярэчын у святле архіўных звестак // Славуты Зэльвенскі край: Матэрыялы навук. гісторыка-краязнаўчай канфер. Ліда. 2004. С. 87 — 97.] * Соркина Инна. Феномен белорусско-еврейской толерантности в местечках Белоруссии XIX — начала XX в. (по материалам мемуаристики) // Свой или чужой? Евреи и славяне глазами друг друга: Сборник статей. Москва. 2003. * [http://mishpoha.org/nomer15/a10.php Соркина Инна. Местечко, в котором я никогда не была // Мишпоха. № 15.] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110627224842/http://mishpoha.org/nomer15/a10.php |date=27 чэрвеня 2011 }} == Рэцэнзіі на працы == * [http://www.belhistory.eu/sorkina-inna-myastechki-belarusi-%D1%9E-kancy-xviii-%E2%80%93-pershaj-palove-xix-st-%E2%80%93-vilnya-egu-2010-andrej-kishtyma%D1%9E/ Соркіна, Інна. Мястэчкі Беларусі ў канцы ХVIII — першай палове ХІХ ст. — Вільня: ЕГУ, 2010 (Андрэй Кіштымаў)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120531151310/http://www.belhistory.eu/sorkina-inna-myastechki-belarusi-%d1%9e-kancy-xviii-%e2%80%93-pershaj-palove-xix-st-%e2%80%93-vilnya-egu-2010-andrej-kishtyma%d1%9e/ |date=31 мая 2012 }} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Соркіна Іна Валер’еўна}} [[Катэгорыя:Кандыдаты гістарычных навук]] [[Катэгорыя:Гісторыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Даследчыкі яўрэйскай гісторыі]] [[Катэгорыя:Культуролагі Беларусі]] kaqefv3240d68cxlf7u4rnikmbn08ms 4 131069 5154967 5154923 2026-06-16T12:14:44Z JerzyKundrat 174 /* Бельск Падляскі → Бельск-Падляшскі */ 5154967 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДП}} {{/Шапка}} = Бягучыя абмеркаванні = {{Кнопка 2|Дадаць тэму|url=https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Вікіпедыя:Да_перайменавання&action=edit&section=1|class=mw-ui-progressive}} ''Новыя тэмы, калі ласка, дадавайце зверху спіса абмеркаванняў'' == [[Ельскі ўніверсітэт]] → [[Іельскі ўніверсітэт]] == Паводле БелЭн [https://verbum.by/belen/%D0%86%D0%95%D0%9B%D0%AC%D0%A1%D0%9A%D0%86%20%D0%A3%D0%9D%D0%86%D0%92%D0%95%D0%A0%D0%A1%D0%86%D0%A2%D0%AD%D0%A2 тут]. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 12:19, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Аперацыя «Нептун»]] → [[Высадка ў Нармандыі]] == Больш распаўсюджаная назва. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:24, 11 чэрвеня 2026 (+03) :У БелЭн фігуруе назва [https://verbum.by/belen/%D0%9D%D0%90%D0%A0%D0%9C%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%A1%D0%9A%D0%90%D0%AF%20%D0%94%D0%AD%D0%A1%D0%90%D0%9D%D0%A2%D0%9D%D0%90%D0%AF%20%D0%90%D0%9F%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%AB%D0%AF%201944 "Нармандская дэсантная аперацыя 1944"]. Думаю, варта разгледзіць такую назву для артыкула. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:44, 11 чэрвеня 2026 (+03) == [[Цімаці Хант]] → [[Тымаці Хант]] == Згодна з БелЭн [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.18-1.djvu_465 тут]. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:33, 27 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, згодны [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 14:14, 27 мая 2026 (+03) == [[Эрнэст Рэзерфорд]] → [[Эрнест Рэзерфард]] == Згодна з БелЭн [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.13.djvu_559 тут.] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:18, 23 мая 2026 (+03) :Хаця, улічваючы змену правапісу 2008, магчыма правільней было б Эрнэст Рэзерфард. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:05, 25 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} згодна БелЭн, толькі Эрнэст [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:42, 11 чэрвеня 2026 (+03) == [[Уладзімір Пятровіч Кёпен]] → [[Уладзімір Пятровіч Кёпэн]] == Усе мы ведаем, як гэтыя «е» ў рускай мове адпавядаюць на самай справе гуку [э]. Тут нямецкай прозвішча Köppen, мусім на яго абапірацца ў любым выпадку. Нібыта нямецкае э ў беларускай не пераходзіць у е, нават без націску. Шкада, што пакуль няма ў нас практычнай транскрыпцыі з нямецкай... Пакуль што выглядае як выразны ўплыў рускай мовы. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 08:12, 14 мая 2026 (+03) == [[Akademія WSB у Варшаве]] → [[Акадэмія ВСБ у Варшаве]], [[Акадэмія WSB]] → [[Акадэмія ВСБ]] == [[ВП:Кірлат]] у назвах. WSB нібыта цяпер больш не расшыфроўваецца, то трэба было б транслітэрыраваць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 19:31, 13 мая 2026 (+03) :І катэгорыя [[:Катэгорыя:Akademія WSB]] таксама [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 19:37, 13 мая 2026 (+03) == [[Хагіс]] → [[Хэгіс]] == Крыніц няма, акрамя [https://verbum.by/?q=%D0%A5%D1%8D%D0%B3%D1%96%D1%81 Англійска-беларускага слоўніка (Т. Суша, 2013)], таму прапаную перайменаваць паводле яго. --[[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:09, 2 мая 2026 (+03) :Тут усё крыху цяжэй, бо выпадкаў ужывання "Хэгіс", апарача гэтага слоўніку, я не знайшоў, але Хагіс згадваецца [https://prajdzisvet.org/events/845-bielarusy-vinshujuts-bernsa-z-dniom-naradzhennia.html тут], [https://news.by/by/news/kultura/260_let_so_dnya_rozhdeniya_roberta_bernsa_otmetili_v_minske тут], [https://www.svaboda.org/a/28331935.html тут], [https://nashaniva.com/322748 тут], [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/2012-06.pdf тут] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 09:45, 29 мая 2026 (+03) == [[Уільям С’юард Бероуз]] → [[Уільям С’юард Бараўз]] == У такім напісанні прозвішча супярэчыць правілам беларускага правапісу. Крыніц, якія пацвярджалі б нейкую традыцыю ў напісанні прозвішча пісьменніка я не знайшоў. Таму прапаную перайменаваць адпаведна [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]].--[[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:32, 12 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}}, Згодна з інструкцыяй БелЭн па перадачы англамоўных імёнаў і прозвішч, а таксама з апошнімі змяненнямі ў акадэмічным правапісе (2008). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:20, 12 красавіка 2026 (+03) == [[ВАЛЛ-І]] → [[УАЛЛ-І]] == Прапаную перайменаваць артыкул згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=279102 існуючым перакладам] дадзенага мульціка. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 10:54, 20 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, але трэба дадаць інфармацыю пра пераклад і ўвогуле крыху палепшыць старонку. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:35, 26 красавіка 2026 (+03) : Не знайшоў АК за "УАЛЛ-І" акрамя Кінакіпы. Тым часам за "ВАЛЛ-І" можна сустрэць [https://euroradio.fm/u-los-andzhelese-vall-i-pryznali-filmam-goda Euroradio], [https://web.archive.org/web/20230110014627/https://nashaniva.com/69780 Nashaniva], [https://1387.io/jak-zacikavic-dzjacej-i-daroslyh-tjemaj-berazhlivaga-sta-lennja-da-pryrody-raskazala-jekolag-julija-prylishch/ 1387]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:41, 26 красавіка 2026 (+03) ::Калі б не было перакладу самой стужкі, то пададзеныя крыніцы мелі б прыярытэт. З улікам таго, што ёсць ужо пераклад (які атрымаў сваю агучку), то не зусім разумею, чаму старонка мае называцца паводле тых крыніц, якія былі зроблены да перакладу самога мульціка. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:54, 26 красавіка 2026 (+03) :::пераклад не афіцыйны, дый бывае, што перакладаў некалькі, таму мусім таксама глядзець на словаўжыванне ў розных крыніцах. Думаю, варта перайменаваць, але ў лідзе падаць дзве формы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 19:00, 26 красавіка 2026 (+03) ::: Хто адказны за пераклад? Якая акадэмічнасць гэтага перакладу? Пераклад - гэта добрая справа, але ён яшчэ не гарантуе, што менавіта гэтая назва будзе абраная для артыкула. Мы не ведаем, хто і ў якіх умовах яго перакладаў. Калі гэта быў хтосьці з НАН РБ - адна справа, калі гэта аматарскі пераклад - іншая. Калі пераклад з’яўляецца аматарскім, то чаму мы павінны ставіць яго вышэй за некалькі беларускамоўных крыніц? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:01, 26 красавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} Мультфільм з назвай УАЛЛ-І існуе, яго можна фізічна паглядзець (хоць пераклад, безумоўна, неафіцыйны). Будзьма шчырымі, афіцыйны мы наўрад ці пабачым. WALL-I(англійскі) і ВАЛЛ-И(расейскі), ВОЛЛ-І(украінскі) гэтаксама ёсць, але не ВАЛЛ-І. Увогуле не разумею заганнай практыкі нашых СМІ аднаасабова перакладаць назвы твораў, варта было б даваць арыгінальную назву і МАГЧЫМЫ пераклад у дужках. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 20:07, 26 красавіка 2026 (+03) == Сысуны і млекакормячыя == У суседнім беларускім раздзеле яўна замацаваліся «Сысуны». У нас жа, гледзячы па рэзультатам пошуку, пераважаюць «Млекакормячыя», хаця і сысуноў хапае. У сувязі з гэтым прапаную прывесці ўсё да адной назвы, прынамсі ў назвах артыкулаў, катэгорыях і шаблонах. Да якой з назваў варта прыводзіць усё — мусіць рашыць супольнасць, бо абодва слова раўназначныя. На выпадак калі супольнасць вырашыць прывесці ўсё да «Млекакормячыя» падрыхтаваў спіс (спадзяюся што поўны) артыкулаў якія трэба будзе перайменаваць: ==== Катэгорыі ==== [[:Катэгорыя:Сысуны Паўднёвай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Азіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны паводле рэгіёнаў]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўразіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Паўночнай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі і Акіяніі]], [[:Катэгорыя:Сысуны пліяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны палеагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны неагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны міяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны алігацэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны Беларусі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Афрыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўропы]], [[:Катэгорыя:Сысуны плейстацэну]], [[:Катэгорыя:Вымерлыя сысуны]], [[:Катэгорыя:Спісы сысуноў]], [[:Катэгорыя:Атрады сысуноў]], [[:Катэгорыя:Сямействы сысуноў]], ==== Шаблоны ==== [[:Шаблон:Сысуны]] Далей не ўпэўнены, ці варта чапаць: [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён]], [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён/Дакументацыя]],[[:Шаблон:Экарэгіён]], [[:Шаблон:Экарэгіён/Дакументацыя]]. ==== Артыкулы ==== [[Спіс сысуноў Беларусі]], [[Спіс сысуноў Азербайджана]] --[[Удзельнік:Observr1|Observr1]] ([[Размовы з удзельнікам:Observr1|размовы]]) 11:22, 7 красавіка 2026 (+03) : падпішыцеся калі ласка праз <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:31, 6 красавіка 2026 (+03) :Раз назва галоўнага [[млекакормячыя]], то і іншыя назвы мусяць адпавядаць. У БелЭн таксама пераважае форма «млекакормячыя». Таму я за тое, каб {{перайменаваць}} усё [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:35, 6 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}} згодна з БелЭн. Там першым пішуць млекакормячыя. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) :{{Перайменаваць}} згодна з БелЭн ([https://belarus.belarusenc.by/belarus/detail-article.php?ID=4684#h1 на сайце - таксама млекакормячыя]), пакінуўшы перасылку са старой назвы на актуальную.--[[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 12:28, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Неверагодны лёс Амэлі Пулен]] → [[Неверагодны лёс Амелі Пулен]] == Збіраюся бліжэйшым часам папрацаваць над гэтым артыкулам, значна палепшыць яго пад юбілей фільма. І першае ж пытанне наконт назвы. Я разумею, што фільм выходзіў у беларускім перакладзе пад загалоўкам «Неверагодны лёс Ам'''э'''лі Пулен», аднак, відаць, той пераклад арыентаваўся на тарашкевіцу. А імя Amélie ў іншых артыкулах БеВікі перадаецца праз '''е'''. Прапаную назву пакінуць як ёсць, але імя змяніць дзеля ўніфікацыі. Якія будуць меркаванні? --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:54, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} для ўніфікацыі згодна з БелВікі. Дакладнай інструкцыі не маю для французскамоўных імёнаў, таму пакуль так. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:43, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Не пераймяноўваць}} У нас ёсць канкрэтная крыніца - беларускі пераклад (не буду ўдавацца ў пытанні ягонай афіцыйнасці і легальнасці) і мы робім згодна з ёю. Калі фільм выйдзе пад іншай назвай - будзе сэнс задумацца над перайменаваннем. Само напісанне праз "е" досыць спрэчнае, у французскай там змякчэння няма, а пра доўгую традыцыю адаптацыі імя Amélie у беларускай мове гаварыць не выпадае (папраўце, калі не маю рацыі). [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:21, 7 красавіка 2026 (+03) :: Удакладню думку. Мне здаецца, што, змяніўшы літару, мы ўсё адно робім згодна з крыніцай, проста адаптуем да правапісу. Умоўна, было б у назве слова "сьнег" праз "ь" — думаю, назву б узялі, а "ь" прыбралі. А наконт традыцыі: я не меў на ўвазе, што існуе нейкая сталая традыцыя адаптацыі гэтага імя на беларускую. Я больш пісаў пра ўніфікацыю. Мы маем шэраг артыкулаў на БеВікі з гэтым і падобнымі імёнамі праз "е": [[Амелі Натомб]], [[Амелі Марэсмо]], [[Амелія Арлеанская]] і г.д. — і ніводнага праз "э". Думка была менавіта аб захаванні паслядоўнасці. Раз тут так павялося, то, мабыць, варта так і працягваць, ну ці пераймяноўваць адразу ўсе. --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 01:49, 7 красавіка 2026 (+03) :::Ва ўсіх пададзеныя артыкулах няма аніводнай беларускамоўнай крыніцы, таму асмелюся сцвярджаць, што гэта пераклады, магчыма машынныя. Таму іхная аўтарытэтнасць - пад пытаннем. [[Амелія Арлеанская]] - адаптавана, бадай, з партугальскай, бо ''Amélia'', а не ''Amélie'', таму разглядаць яе трэба асобна. :::Падсумоўваючы, я б галасаваў за тое, каб каб {{Перайменаваць}} да формы ''Амэлі'' артыкулы [[Амелі Натомб]] і [[Амелі Марэсмо]], бо :::1) Маем хоць якую беларускамоўную крыніцу :::2) Гэта не супярэчыць сучаснаму правапісу :::3) Гэта бліжэй да арыгінальнага вымаўлення [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 10:01, 7 красавіка 2026 (+03) :::: Наконт арыгінальнага вымаўлення пракансультаваўся з універсітэцкай выкладчыцай французскай мовы. Атрымаў такі адказ: «Э» ў гэтым слове максімальна ненатуральны для французскай мовы. Амаль паўсюль дзейнічае правіла «адкрыты склад — закрыты гук, закрыты склад — адкрыты гук». Спрэчка тут упіраецца ў захаванне зычнага. Калі хочацца захаваць цвёрды «м», то лагічна браць літару «э», але сам галосны ў імені бліжэйшы да таго, які мы звычайна перадаем праз «е». Так, напрыклад, імя ''Léa'' не перадаецца як Лэа, а літара тая ж. :::: Наконт беларускіх крыніц: знайшоў згадку гэтага фільма ў БелЭн, у артыкуле «Францыя» (том 16, старонка 478). Там падаецца скарочаная назва «Амелі», праз «е». --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:45, 18 красавіка 2026 (+03) У такой сітуацыі лепей тады {{Не пераймяноўваць}} Амэлі на Амелі [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 15:27, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Кейт Бекінсейл]] → [[Кейт Бэкінсэйл]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «э» і «е»'''<br> Паводле правіл беларускай арфаграфіі пры перадачы іншамоўных імёнаў: літара «э» ўжываецца ў пачатку слова і пасля цвёрдых зычных; літара «е» пішацца толькі пасля '''к, г, л.''' У прозвішчы Beckinsale галосны '''[e]''' пасля зычных '''B''' і '''S''' павінен перадавацца праз «э», бо яны не ўваходзяць у групу выключэнняў (к, г, л). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, але ўвага тая ж, што і ніжэй: Хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:50, 6 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}}. Наконт норм, якімі кіруемся, падтрымліваю. Пане @[[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]], указвайце калі ласка атрыбуцыю да крыніц больш выразна «Згодна з такой вось крыніцай, трэба пісаць вось так», а не проста «трэба пісаць вось так». + гэтыя крыніцы трэба будзе апрацаваць і зрабіць асобную старонку па прыкладзе [[Польска-беларуская практычная транскрыпцыя]] і іншых падобных, каб ужо метадычна працаваць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:39, 26 красавіка 2026 (+03) ::Хутка зробім старонку для інструкцыі, добра) Дадзеная інструкцыя - даведка да БелЭн па перадачы англамоўных імёнаў + змяненні ў беларускам правапісе 2008 года. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:00, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Цімаці Снайдэр]] → [[Тымаці Снайдэр]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «і» і «ы» пасля зычных'''<br> У беларускай мове выбар паміж «і» і «ы» пасля зычных рэгулюецца іх цвёрдасцю/мяккасцю: «і» ўжываецца пасля парных па мяккасці зычных, «ы» — пасля няпарных цвёрдых зычных, а таксама пасля «т» і «д», калі яны не знаходзяцца ў канцы слова.<br> У імені Timothy гук [ɪ] пасля «т» у сярэдзіне слова павінен перадавацца праз «ы», бо «т» тут цвёрды і не ў канцы слова. <br> «-ці» пакідаем як у прыкладзе «Гаіці» або «[https://verbum.by/s/encyclopedias?q=%D0%A2%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D1%86%D1%96 Хант Тымаці]»<br> Адпаведна прапаную далей пісаць «Тымаці» замест «Цімаці» для імя «Timothy». [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :Адназначнае {{Перайменаваць}}, праца гэтага аўтара перакладзена на беларускую, дзе ён падпісаны як Тымаці ці Тыматы (залежна ад правапісу). [https://rusneb.ru/catalog/000202_000005_33411099/ Тут], [https://dziejaslou.by/old/www.dziejaslou.by/inter/dzeja/dzeja.nsf/htmlpage/snaj1102ec.html тут] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:52, 6 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:37, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Хезер Мойс]] → [[Хэдэр Мойс]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача гука [h]''' <br> Паводле сучаснай практыкі, у іншамоўных онімах, якія ўвайшлі ва ўжытак у другой палове XX стагоддзя і пазней, гук [h] перадаецца праз «х», у адрозненне ад традыцыйных імёнаў, дзе замацавалася «г».<br> Імя Heather не належыць да традыцыйна засвоеных, таму выкарыстанне «х» (Хэдэр) з’яўляецца нарматыўным.<br> '''Перадача галоснага [ɛ]<br>''' У пачатку слова і пасля цвёрдых зычных гук [ɛ] перадаецца літарай «э». Форма «Хезер» з «е» не адпавядае гэтаму правілу, бо «е» ў беларускай мове абазначае мяккасць папярэдняга зычнага і гук [je].<br> '''Перадача гуку [ð]<br>''' Часам сустракаецца перадача праз «з», але гэта выключэнні, абумоўленыя традыцыяй (Rutherford → Рэзерфорд). Паколькі імя Heather не з’яўляецца традыцыйным, нарматыўнай будзе перадача «д»: Хэдэр, а не «Хезер».<br> '''Перадача спалучэння -er<br>''' У іншамоўных імёнах канчатак -er перадаецца як «-эр»: * у пачатку слова, * пасля галосных, * пасля цвёрдых зычных (акрамя к, г, л, дзе магчыма «-ер»). У дадзеным выпадку «-ther» → «-дэр», таму «Хэдэр» адпавядае норме.<br> Тое ж самае прапаную зрабіць для артыкула «[[Хэзер Нова]]» [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) :у [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]] асобна разглядаў гэта імя, тут не ўлічылі перадачу гуку [ð], які звычайна перадаецца як "д", з чаго атрымліваем форму «Хэдэр». [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:02, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Я кіраваўся збольшага інструкцыяй па перадачы англамоўных імёнаў (БелЭн). (+ [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнія змяненні ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме) [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 14:13, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} усіх на Хэдэр. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:51, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, бо сапраўды, нейкай традыцыі ў напісанні гэтага імя няма, ва ўсякім выпадку з аналізу крыніц я не заўважыў. Аднак зазначу, што хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:49, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Паляўнічыя за прывідамі (фільм, 1984)]] → [[Лаўцы прывідаў (фільм, 1984)]] == На дадзены момант існуе пераклад гэтай кінастужкі, таму прапаную перайменаваць згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=2467 існуючым перакладам]. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) : падпішыцеся, дадаўшы ў канцы паведамлення <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:18, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Зроблена! [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:42, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} згодна з беларускім перакладам. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 25 сакавіка 2026 (+03) :Згоды з аргуменіацыяй, {{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:53, 6 красавіка 2026 (+03) : {{не пераймяноўваць}}. Назва «Паляўнічыя за прывідамі» сустракаецца ў такіх выданнях, як [https://belsat.eu/83131477/nam-i-tak-strashna-shto-paglyadzets-na-gelauin-kab-zahavats-nervy Белсат], [https://novychas.online/kultura/top-10-filmau-dlja-ljohkaha-letnjaha-veczara Новы Час], [https://zviazda.by/editions/news/kantsert-stary-novy-god-z-three-sticks-praysho-dnyami-belaruskay-dzyarzha-nay-filarmonii/ Звязда]. Нельга сказаць, што альтэрнатыўны варыянт памылковы, аднак мы мусім абапірацца на тое, наколькі надзейныя і аўтарытэтныя беларускамоўныя крыніцы спасылаюцца на тэму артыкула. Кінакіпа як стрымінгавая платформа можа займацца ўласнымі перакладамі, і яны нават могуць быць вельмі якаснымі, але прыведзеныя вышэй рэсурсы пакуль маюць большую сукупную аўтарытэтнасць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:41, 25 красавіка 2026 (+03) ::::::За пераклад адказны [https://t.me/PierakladyArcioma Arciom], пераклады якога таксама можна сустрэць у такіх сэрвісах як [https://voka.tv/ru-RU/collections/cinevoka-kino-pa-belarusku CINEVOKA]. Акадэмічнасць перакладу адпавядае цяперашняму правапісу. Хто вызначае акадэмічнасць артыкулаў ад Звязды, НН, Белсат, ад якіх можна сустрэць машынны пераклад назваў з рускай мовы або англійскай? Якая вартасць такіх перакладаў? Калі б мы мелі некалькі перакладаў, то можна было б думаць над тым, што папулярней, а так мы маем пакуль адзін пераклад, а не некалькі ў артыкулаў СМІ, якія невядома якім чынам правяраюць. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:16, 26 красавіка 2026 (+03) ::::::: Ну, у нас з аднаго боку аматарскі пераклад, а з іншага тры інфармацыйныя беларускамоўныя рэсурсы. Канешне, усе тры могуць лупіць недакладныя пераклады ці калькі. Толькі вось гэта, па-першае, неабавязкова з’яўляецца праўдай у гэтым выпадку, а па-другое - незразумела, чаму пераклад аматара павінен быць вышэй за іх. ::::::: У нас існуе простае правіла датычна наймення артыкулаў: назвы грунтуюцца на тым, як на тэму артыкула спасылаюцца '''надзейныя і аўтарытэтныя беларускамоўныя''' крыніцы. Для мяне надзейнасць і аўтарытэтнасць [[Звязда|Звязды]] і [[Белсат]]а з’яўляюцца больш відавочнымі ў гэтым пытанні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:39, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Кавалак жыцця]] → [[Шматочак жыцця]] == Недарэчны пераклад з украінскай мовы. Кавалак — гэта кусок. Шматок — гэта невялікі кавалак. Шматочак — гэта зусім маленькі кавалак. Калі перакладаць англійскае слова «''slice''», то варта падумаць над адпаведнікамі (напрыклад: скібачка, лустачка). [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:48, 23 лютага 2026 (+03) :Выглядае як "скрылёк", прынамсі, так найболей імаверна можна перакласці slice. Вядома, хацелася б хоць якую крыніцу, але ўчора шукаў і поўны нуль. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:52, 23 лютага 2026 (+03) ::артыкул перакладаўся з украінскага аналага, але ў рускай мове такая самая канструкцыя. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:43, 25 лютага 2026 (+03) :А навошта перакладаць "slice of life" даслоўна? Гэта устойлівы выраз англійскай мовы, не? Прапаную выкарыстоўваць фактычнае значэнне: штодзённасць ці паўсядзённасць як назву артыкула. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 15:26, 23 лютага 2026 (+03) ::таму што калька ўжо пранікла ў рус., укр. і іншыя мовы, а слова Шмадзённасць мае нашмат большы спектр значэнняў. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:42, 25 лютага 2026 (+03) :::Магчыма нешта недзе і пранікла, але калі выбраць на буйных англійских базах даных (сайтах) мангу ці анімэ і глядзець яе жанры на адпаведных буйных рускамоўных сайтах, там заўсёды "slice of life" - гэта "повседневность". Магу памыляцца, але іншых аўтарытэтных крыніц па гэтым пытанні няма. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 17:22, 25 лютага 2026 (+03) :А гэта ж гучыць як "слайс"? Калі так, то можна яшчэ пашукаць, не падумаў адразу пра гэты варыянт. І наогул "слайс" ужо запазычана, можа, пераклад не трэба, калі яшчэ няма сваёй устойлівай формы. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 16:37, 25 лютага 2026 (+03) ::падтрымліваю варыянт з тым, каб пакінуць англійскую назву, пакуль не замацуецца ў АК нейкі пераклад. Пераклад можна даць у дужках. Калі ў беларускамоўных АК ёсць нейкія іншыя назвы, іх можна дадаць у лід. Інакш — прыбраць усё без АК. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:15, 24 сакавіка 2026 (+03) == Сьюзен, С’юзан, Сьюзан → Сюзан == Маем шэраг артыкулаў з розным напісаннем імені Susan, патрэбная нейкая уніфікацыя: * [[Сьюзен Хэйвард]] * [[С’юзан Сарандан]] * [[Сьюзен Пэвэнсі]] * [[Сьюзан Вулдрыдж]] * [[Сьюзан Полгар]] * [[Сьюзан Дэнфард]] * [[С’юзан Франсія]] Варыянт ''Сюзан'' прапанаваны ў Добрапісе Саўкі. Іншых варыянтаў, акрамя Сюзанны, не знайшоў, але Сюзан і Сюзанна ўсё ж розныя формы імені. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 23:43, 18 лютага 2026 (+03) :Звяртаю ўвагу, што сярод прыведзеных імён не ўсе з англійскай мовы. Далей пішу толькі пра англійскі адпаведнік. У арыгінале — Susan ([ˈsuː.zən]), тут маем дзве праблемныя галосныя. Сістэма Саўкі не ідзе ў згодзе з моўнай практыкай і навязвае ўсё ж больш пазіцыю аўтара (згодна з ім мусіць быць таксама Барак Оўбама, Джордж Ўошынгтан). [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя|Тут]] дрэнна прапісана пра [uː], нельга нічога сказаць, вырашылі бы крыніцы. З [ə] таксама неадназначна, у такой пазіцыі часцей перадаецца як «а», але можа быць і як «е» (але малаімаверна «э»). Трэба глядзець на словаўжыванне. Праз гугл кнігі знаходжу 2 разы С’юзэн (варыянт з «э» адкідваем), 4 разы С’юзан (2 з якіх пра [[Сьюзен Зонтаг]]), 4 Сьюзан, 6 Сьюзен (прычым знайшоў у БелЭН Хелмс Сьюзен і «Лэдзі Сьюзен» ад Джэйн Осцін), 5-6 Сюзан (ізноў Зонтаг спрабуюць перадаць, не лічыў ужыванне Сюзан у БелЭН, але для плошчы Сюзан Дэлаль у Тэль-Авіве), 1 Сюзэн, 2 Сюзен. :Мне агульны агляд хутчэй падказвае, што Сьюзен будзе найбольш паслядоўным варыянтам паводле крыніц. Найбольш вагу тут дадае БелЭН. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:40, 19 лютага 2026 (+03) :Якраз паводле інструкцыі БелЭн правільна будзе '''Сьюзен''')Таму прапаную {{Перайменаваць |ўніфікаваць}} да '''першага варыянта''' [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:07, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Цёрнер]] → Тэрнер == Удзельнік [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] у шмат якіх артыкулах паправіў, калі слушна, гэта вымагае шэрагу перейменаванняў. Ён аргументуе такім чынам: "Паводле правілаў беларускага правапісу 2008. §12 Зычныя д, т і дз, ц 6 Зычныя дз, ц пішуцца ў некаторых словах, правапіс якіх вызначаецца па слоўніку: мундзір, гетэрадзін, дзюна, дзюшэс, бардзюр, арцель, цір, цітр, эцюд, цюль, нацюрморт, уверцюра, накцюрн, цюркскі, цюльпан, каранцін. Гук [ɜ] у спалучэннях з R перадаецца ер/эр/ёр". --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:38, 23 студзеня 2026 (+03) :перапрашаю, вось да ўсіх Тэрнераў важны аргумент з Правілаў арфаграфіі :§12 Зычныя д, т і дз, :4. У запазычаных словах (а таксама ў вытворных ад іх) цвёрдыя д, т, як правіла, пішуцца нязменна: рэйсфедар, дэлегат, дэманстрацыя, медыцына, апладысменты, індык, літаратура, майстар, матэрыял, універсітэт, кватэра, тэхніка, тыраж, скептык, ерэтык, пластык, тэарэтык, авантура, дыктатура. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:42, 23 студзеня 2026 (+03) ::Таксама БелЭН фіксуе Тэрнер (Turner) Джозеф Мэлрард Уільям [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:45, 23 студзеня 2026 (+03) :::як разумею, там будзе [ɜː] у RP пасля T, праблемнае месца. Розныя маем прыклады, як Кёрціс, Бёрніт, але гэта іншы род зычных, што істотна тут. Мне здаецца, што прыведзеныя правілы можна трактаваць па рознаму. Тое, што для нас гучыць мякка фактычна не заўсёды з’яўляецца мяккім зычным у арыгінальнай мове. Ну вось чым адрозніваецца t у французскіх nature mort і tirage? То бок, усё, што тычыцца запазычанняў тут можна трактаваць шырока. У той жа час, добра, што знайшлі ўжыванне ў БелЭН, гэта дадае ўпэўненасці ў такой форме. Калі ў крыніцах няма Цёрнер, то {{перайменаваць}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:46, 3 лютага 2026 (+03) ::::Я таксама звяртаўся да прафэсійнага перакладчыка з пытаннем пра Тэрнэра, Іыны Тыма. Віталь Станішэўскі: ::::„Уласныя імёны могуць замацоўвацца ў узусе і ў аўтарытэтных крыніцах і згодна з іх стыхійным асваеннем. Калі канкрэтна ў аўтарытэтных крыніцах няма спадарыні Тыны, то сам Бог наказаў асвойваць па правілах. ::::Калі сістэмна, то Тэрнэр - цалкам нармальна. "Т" захоўваецца, а тое, што не так блізка да [з:], невялікая страта, бо ўсё адно забяспечваецца "адваротная сумяшчальнасць", вымаўляецца ўсё тое ж у арыгінале“. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 14:30, 3 лютага 2026 (+03) :::::Агулам, я тут са спадаром Віталём пагаджуся, але хочацца дадаткова падкрэсліць, што гэтыя правілы, як і многія іншыя, досыць размытыя і іх можна па-рознаму трактаваць, калі ўжо прыдраліся да літары закона. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:45, 3 лютага 2026 (+03) :'''Перадача спалучэнняў -er і -ur''' :У беларускай перадачы іншамоўных імёнаў спалучэнні ''-er'' і ''-ur'' перадаюцца як «-эр»: :* у пачатку слова, :* пасля галосных, :* пасля беларускіх цвёрдых зычных. :Форма «-ер» ужываецца толькі пасля зычных '''к, г, л'''. :У прозвішчы ''Turner'' галосны [ɜː] у абедзвюх пазіцыях (''Tur-'' і ''-ner'') адпавядае беларускай перадачы '''«эр»''', таму правільна: '''Тэрнэр'''. Тым болей што тут мы карыстаемся [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнімі змяненнямі ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме для -er. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:05, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Сінавіяльны сустаў]] → [[Сустаў]] == Варта вызваліць старонку [[Сустаў]] ад цяперашняй некарэктнай перасылкі на [[Злучэнне (анатомія)]] і зрабіць яе асноўнай назвай артыкула [[Сінавіяльны сустаў]]. Паняцце Сінавіяльны сустаў не існуе. Слоўнік БДМУ (Ярашэвіч С.П., Піўчанка П.Р., Грынкевіч А.І., Любецкая К.П. Анатомия: словарь. — Мінск: БДМУ, 2016. — ISBN 978-985-567-629-5.) прыводзіць беларускія пераклады лацінскіх тэрмінаў: junctura — злучэнне, junctura synovialis — сінавіяльнае злучэнне, сустаў, дыяртроз, перапыннае злучэнне. Мяркую, «сустаў» будзе найбольш распаўсюджаным з сінонімаў, а астатнія можна зрабіць перасылкамі. Першапачатковая блытаніна выклікана тым, што паняцце [https://www.wikidata.org/wiki/Q9644 joint] (i.e., junctura, злучэнне) на Вікіданых была і застаецца некарэктна злучанай з артыкуламі пра суставы на іншых славянскіх Вікіпедыях. --[[Удзельнік:A potato hater|A potato hater]] ([[Размовы з удзельнікам:A potato hater|размовы]]) 20:11, 17 студзеня 2026 (+03) :калі ўсё так, як вы кажаце, можна будзе яшчэ і ў вікіданых папрацаваць, каб усё прывесці да ладу. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:04, 25 сакавіка 2026 (+03) :Згаджуся наконт няслушнасці тэрміна "Сінавіяльны сустаў", бо гэта масла масленае. [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.15.djvu_290 Тут] у БелЭн "сустаў" падаецца як галоўная назва артыкула, разам з "сінавіяльнае злучэнне", "сучляненне", "дыартроз". Таму {{Перайменаваць}}. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 16:25, 23 мая 2026 (+03) == [[Бельск Падляскі]] → [[Бельск-Падляшскі]] == Замацаваная ў беларускай мове традыцыйная назва.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:01, 16 студзеня 2026 (+03) : Ёсць крыніцы? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:56, 25 мая 2026 (+03) :У БелЭн замацавана форма "[https://verbum.by/belen/%D0%91%D0%95%D0%9B%D0%AC%D0%A1%D0%9A-%D0%9F%D0%90%D0%94%D0%9B%D0%AF%D0%A1%D0%9A%D0%86 Бельск-Падляскі]", таму, лічу, што трэба ўніфікаваць да дадзенага варыянту. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 12:59, 16 чэрвеня 2026 (+03) :: БелЭн крыніца аўтарытэтная, але не адзіная. Уніфікацыя ў БелВікі здзяйсняецца паводле іншых прынцыпаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:14, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Хрэптоўцы]] → [[Храптоўцы]] == Чарговы прыклад шкоднай дзейнасці [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] у справе тапаніміі. Перанесці пад распаўсюджаную назву, а не пад выдуманую.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:32, 15 студзеня 2026 (+03) :слабаватая крыніца, не знаходзіце? [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:10, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Каб знаходзіць — трэба шукаць. У вас лепшых для любога іншага напісання няма. Першае ж напісанне парушае нормы беларускай мовы, таму другое ёсць цалкам лагічным. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 25 сакавіка 2026 (+03) :Надта аўтарытэтнай крыніцу не назавеш, але яна хаця б ёсць, сённяшні варыянт нічым увогуле не падмацаваны. Таму {{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:27, 23 мая 2026 (+03) == [[Іван Дыамідавіч Антошкін]] → [[Іван Дыямідавіч Антошкін]] == Гл. [[Размовы:Іван Дыамідавіч Антошкін#Дыямідавіч?|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 13:23, 1 снежня 2025 (+03) :варта разгледзець варыянт «Дыямедавіч», як у паданай крыніцы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:53, 2 снежня 2025 (+03) == [[Рэспубліка Арменіі]] → [[Першая Рэспубліка Арменія]] == ''Рэспубліка Арменіі'' напісана з памылкай. А [[Рэспубліка Арменія]] — назва цяперашняй армянскай дзяржавы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:39, 29 кастрычніка 2025 (+03) :заўважу, што варта звярнуць, што ў першым выпадку ідзе кіраванне з родным склонам, а ў другім дапасаванне — гэта розныя назвы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:35, 2 лістапада 2025 (+03) :{{Перайменаваць}}. Дзве розныя дзяржавы. [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 21:52, 9 студзеня 2026 (+03) == [[Сеціўнае таварыства па надаванні імёнаў і нумароў]] == Відавочна, што пераклад наймення арганізацыі вельмі вольны і трэба пераймяноўваць, але як -- не рызыкну прапаноўваць варыянт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 08:42, 22 верасня 2025 (+03) : Перайменаваць наступным чынам: Інтэрнэт-карпарацыя па прысваенні імёнаў і нумароў. Саманазву на рускай мове можна паглядзець [https://www.icann.org/ru/system/files/files/getting-to-know-icann-quicklook-30apr20-ru.pdf тут]. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:51, 22 верасня 2025 (+03) ::Рускі пераклад выглядае не вельмі ўдала. Не зразумела, чему менавіта "інтэрнэт-карпарацыя" - выглядае або як кампанія, дзейнасць якой звязана з Інтернетам, або як нейкае сеціўнае аб'яднанне, а не міжнародная арганізацыя. ::ChatGPT прапанаваў варыянт "Карпарацыя па прызначэнні імёнаў і нумароў у Інтэрнэце" і мне такая форма падаецца нашмат больш удалай. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:06, 23 верасня 2025 (+03) :::мне здаецца, трэба ў першую чаргу арыентавацца на арыгінальную назву, дзе ідзе Internet Corporation, што з’яўляецца даволі вузкай і канкрэтнай назвай профілю фірмы, але яна, нібы, больш нідзе не ўжываецца для іншых арганізацый. Некаторыя раздзелы як назву старонкі пакідаюць ICANN і падаюць вольны пераклад у дужках. Можа і нам варта так зрабіць [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:43, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Так, ICANN як галоўная назва - добры варыянт. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 22:10, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Таксама падтрымаю варыянт "ICANN" [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:40, 14 студзеня 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках]] → [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтанскіх нацыянальных могілках]] == Гл. [[Размовы пра катэгорыю:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 21:17, 4 верасня 2025 (+03) :{{перайменаваць}}. Гэта не выключэнне а-ля Вашынгтон. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:08, 11 верасня 2025 (+03) :{{Перайменаваць}}, бо не знайшоў крыніц, якія сведчылі б пра нейкае асаблівае напісанне ў гэтым выпадку. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:36, 23 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, відавочна ([[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]). [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 23:40, 26 мая 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на ідыш]] → ? == Таксама [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на іўрыце]] і [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на эсперанта]]. Словазлучэнні тыпу "пісьменнік на нейкай мове" немагчымыя. А ў «Тлумачальным слоўніку беларускай літаратурнай мовы» пад рэдакцыяй Капылова "ідыш" скланяецца. Але ў іншай назве можа і не трэба будзе гэтае слова --[[Удзельнік:Ілля Касакоў|Ілля Касакоў]] ([[Размовы з удзельнікам:Ілля Касакоў|размовы]]) 22:27, 3 жніўня 2025 (+03) :[[:Катэгорыя:Ідышамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Іўрытамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Эсперантамоўныя пісьменнікі]] -- па-мойму, будзе паслядоўна. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:21, 20 лістапада 2025 (+03) ::Згодная з такім меркаваннем. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 17:29, 22 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}. Значна лепшы варыянт, чым ёсць цяпер, упісваецца ў агульную логіку мовы, маем жа беларускамоўны, польскамоўны і г.д. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:33, 23 мая 2026 (+03) {{/Падвал}} [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Супольнасць]] 8ol8zpvoi03jtr9en9o4bvda7y3moop 5155019 5154967 2026-06-16T17:13:15Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 /* Ельскі ўніверсітэт → Іельскі ўніверсітэт */ Адказ 5155019 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДП}} {{/Шапка}} = Бягучыя абмеркаванні = {{Кнопка 2|Дадаць тэму|url=https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Вікіпедыя:Да_перайменавання&action=edit&section=1|class=mw-ui-progressive}} ''Новыя тэмы, калі ласка, дадавайце зверху спіса абмеркаванняў'' == [[Ельскі ўніверсітэт]] → [[Іельскі ўніверсітэт]] == Паводле БелЭн [https://verbum.by/belen/%D0%86%D0%95%D0%9B%D0%AC%D0%A1%D0%9A%D0%86%20%D0%A3%D0%9D%D0%86%D0%92%D0%95%D0%A0%D0%A1%D0%86%D0%A2%D0%AD%D0%A2 тут]. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 12:19, 16 чэрвеня 2026 (+03) :Не актуальна, гл. адказ НАН Беларусі: {{ш|НАН-Ё}} [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:13, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Аперацыя «Нептун»]] → [[Высадка ў Нармандыі]] == Больш распаўсюджаная назва. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:24, 11 чэрвеня 2026 (+03) :У БелЭн фігуруе назва [https://verbum.by/belen/%D0%9D%D0%90%D0%A0%D0%9C%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%A1%D0%9A%D0%90%D0%AF%20%D0%94%D0%AD%D0%A1%D0%90%D0%9D%D0%A2%D0%9D%D0%90%D0%AF%20%D0%90%D0%9F%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%AB%D0%AF%201944 "Нармандская дэсантная аперацыя 1944"]. Думаю, варта разгледзіць такую назву для артыкула. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:44, 11 чэрвеня 2026 (+03) == [[Цімаці Хант]] → [[Тымаці Хант]] == Згодна з БелЭн [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.18-1.djvu_465 тут]. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:33, 27 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, згодны [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 14:14, 27 мая 2026 (+03) == [[Эрнэст Рэзерфорд]] → [[Эрнест Рэзерфард]] == Згодна з БелЭн [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.13.djvu_559 тут.] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:18, 23 мая 2026 (+03) :Хаця, улічваючы змену правапісу 2008, магчыма правільней было б Эрнэст Рэзерфард. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:05, 25 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} згодна БелЭн, толькі Эрнэст [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:42, 11 чэрвеня 2026 (+03) == [[Уладзімір Пятровіч Кёпен]] → [[Уладзімір Пятровіч Кёпэн]] == Усе мы ведаем, як гэтыя «е» ў рускай мове адпавядаюць на самай справе гуку [э]. Тут нямецкай прозвішча Köppen, мусім на яго абапірацца ў любым выпадку. Нібыта нямецкае э ў беларускай не пераходзіць у е, нават без націску. Шкада, што пакуль няма ў нас практычнай транскрыпцыі з нямецкай... Пакуль што выглядае як выразны ўплыў рускай мовы. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 08:12, 14 мая 2026 (+03) == [[Akademія WSB у Варшаве]] → [[Акадэмія ВСБ у Варшаве]], [[Акадэмія WSB]] → [[Акадэмія ВСБ]] == [[ВП:Кірлат]] у назвах. WSB нібыта цяпер больш не расшыфроўваецца, то трэба было б транслітэрыраваць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 19:31, 13 мая 2026 (+03) :І катэгорыя [[:Катэгорыя:Akademія WSB]] таксама [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 19:37, 13 мая 2026 (+03) == [[Хагіс]] → [[Хэгіс]] == Крыніц няма, акрамя [https://verbum.by/?q=%D0%A5%D1%8D%D0%B3%D1%96%D1%81 Англійска-беларускага слоўніка (Т. Суша, 2013)], таму прапаную перайменаваць паводле яго. --[[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:09, 2 мая 2026 (+03) :Тут усё крыху цяжэй, бо выпадкаў ужывання "Хэгіс", апарача гэтага слоўніку, я не знайшоў, але Хагіс згадваецца [https://prajdzisvet.org/events/845-bielarusy-vinshujuts-bernsa-z-dniom-naradzhennia.html тут], [https://news.by/by/news/kultura/260_let_so_dnya_rozhdeniya_roberta_bernsa_otmetili_v_minske тут], [https://www.svaboda.org/a/28331935.html тут], [https://nashaniva.com/322748 тут], [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/2012-06.pdf тут] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 09:45, 29 мая 2026 (+03) == [[Уільям С’юард Бероуз]] → [[Уільям С’юард Бараўз]] == У такім напісанні прозвішча супярэчыць правілам беларускага правапісу. Крыніц, якія пацвярджалі б нейкую традыцыю ў напісанні прозвішча пісьменніка я не знайшоў. Таму прапаную перайменаваць адпаведна [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]].--[[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:32, 12 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}}, Згодна з інструкцыяй БелЭн па перадачы англамоўных імёнаў і прозвішч, а таксама з апошнімі змяненнямі ў акадэмічным правапісе (2008). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:20, 12 красавіка 2026 (+03) == [[ВАЛЛ-І]] → [[УАЛЛ-І]] == Прапаную перайменаваць артыкул згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=279102 існуючым перакладам] дадзенага мульціка. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 10:54, 20 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, але трэба дадаць інфармацыю пра пераклад і ўвогуле крыху палепшыць старонку. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:35, 26 красавіка 2026 (+03) : Не знайшоў АК за "УАЛЛ-І" акрамя Кінакіпы. Тым часам за "ВАЛЛ-І" можна сустрэць [https://euroradio.fm/u-los-andzhelese-vall-i-pryznali-filmam-goda Euroradio], [https://web.archive.org/web/20230110014627/https://nashaniva.com/69780 Nashaniva], [https://1387.io/jak-zacikavic-dzjacej-i-daroslyh-tjemaj-berazhlivaga-sta-lennja-da-pryrody-raskazala-jekolag-julija-prylishch/ 1387]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:41, 26 красавіка 2026 (+03) ::Калі б не было перакладу самой стужкі, то пададзеныя крыніцы мелі б прыярытэт. З улікам таго, што ёсць ужо пераклад (які атрымаў сваю агучку), то не зусім разумею, чаму старонка мае называцца паводле тых крыніц, якія былі зроблены да перакладу самога мульціка. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:54, 26 красавіка 2026 (+03) :::пераклад не афіцыйны, дый бывае, што перакладаў некалькі, таму мусім таксама глядзець на словаўжыванне ў розных крыніцах. Думаю, варта перайменаваць, але ў лідзе падаць дзве формы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 19:00, 26 красавіка 2026 (+03) ::: Хто адказны за пераклад? Якая акадэмічнасць гэтага перакладу? Пераклад - гэта добрая справа, але ён яшчэ не гарантуе, што менавіта гэтая назва будзе абраная для артыкула. Мы не ведаем, хто і ў якіх умовах яго перакладаў. Калі гэта быў хтосьці з НАН РБ - адна справа, калі гэта аматарскі пераклад - іншая. Калі пераклад з’яўляецца аматарскім, то чаму мы павінны ставіць яго вышэй за некалькі беларускамоўных крыніц? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:01, 26 красавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} Мультфільм з назвай УАЛЛ-І існуе, яго можна фізічна паглядзець (хоць пераклад, безумоўна, неафіцыйны). Будзьма шчырымі, афіцыйны мы наўрад ці пабачым. WALL-I(англійскі) і ВАЛЛ-И(расейскі), ВОЛЛ-І(украінскі) гэтаксама ёсць, але не ВАЛЛ-І. Увогуле не разумею заганнай практыкі нашых СМІ аднаасабова перакладаць назвы твораў, варта было б даваць арыгінальную назву і МАГЧЫМЫ пераклад у дужках. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 20:07, 26 красавіка 2026 (+03) == Сысуны і млекакормячыя == У суседнім беларускім раздзеле яўна замацаваліся «Сысуны». У нас жа, гледзячы па рэзультатам пошуку, пераважаюць «Млекакормячыя», хаця і сысуноў хапае. У сувязі з гэтым прапаную прывесці ўсё да адной назвы, прынамсі ў назвах артыкулаў, катэгорыях і шаблонах. Да якой з назваў варта прыводзіць усё — мусіць рашыць супольнасць, бо абодва слова раўназначныя. На выпадак калі супольнасць вырашыць прывесці ўсё да «Млекакормячыя» падрыхтаваў спіс (спадзяюся што поўны) артыкулаў якія трэба будзе перайменаваць: ==== Катэгорыі ==== [[:Катэгорыя:Сысуны Паўднёвай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Азіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны паводле рэгіёнаў]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўразіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Паўночнай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі і Акіяніі]], [[:Катэгорыя:Сысуны пліяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны палеагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны неагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны міяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны алігацэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны Беларусі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Афрыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўропы]], [[:Катэгорыя:Сысуны плейстацэну]], [[:Катэгорыя:Вымерлыя сысуны]], [[:Катэгорыя:Спісы сысуноў]], [[:Катэгорыя:Атрады сысуноў]], [[:Катэгорыя:Сямействы сысуноў]], ==== Шаблоны ==== [[:Шаблон:Сысуны]] Далей не ўпэўнены, ці варта чапаць: [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён]], [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён/Дакументацыя]],[[:Шаблон:Экарэгіён]], [[:Шаблон:Экарэгіён/Дакументацыя]]. ==== Артыкулы ==== [[Спіс сысуноў Беларусі]], [[Спіс сысуноў Азербайджана]] --[[Удзельнік:Observr1|Observr1]] ([[Размовы з удзельнікам:Observr1|размовы]]) 11:22, 7 красавіка 2026 (+03) : падпішыцеся калі ласка праз <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:31, 6 красавіка 2026 (+03) :Раз назва галоўнага [[млекакормячыя]], то і іншыя назвы мусяць адпавядаць. У БелЭн таксама пераважае форма «млекакормячыя». Таму я за тое, каб {{перайменаваць}} усё [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:35, 6 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}} згодна з БелЭн. Там першым пішуць млекакормячыя. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) :{{Перайменаваць}} згодна з БелЭн ([https://belarus.belarusenc.by/belarus/detail-article.php?ID=4684#h1 на сайце - таксама млекакормячыя]), пакінуўшы перасылку са старой назвы на актуальную.--[[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 12:28, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Неверагодны лёс Амэлі Пулен]] → [[Неверагодны лёс Амелі Пулен]] == Збіраюся бліжэйшым часам папрацаваць над гэтым артыкулам, значна палепшыць яго пад юбілей фільма. І першае ж пытанне наконт назвы. Я разумею, што фільм выходзіў у беларускім перакладзе пад загалоўкам «Неверагодны лёс Ам'''э'''лі Пулен», аднак, відаць, той пераклад арыентаваўся на тарашкевіцу. А імя Amélie ў іншых артыкулах БеВікі перадаецца праз '''е'''. Прапаную назву пакінуць як ёсць, але імя змяніць дзеля ўніфікацыі. Якія будуць меркаванні? --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:54, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} для ўніфікацыі згодна з БелВікі. Дакладнай інструкцыі не маю для французскамоўных імёнаў, таму пакуль так. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:43, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Не пераймяноўваць}} У нас ёсць канкрэтная крыніца - беларускі пераклад (не буду ўдавацца ў пытанні ягонай афіцыйнасці і легальнасці) і мы робім згодна з ёю. Калі фільм выйдзе пад іншай назвай - будзе сэнс задумацца над перайменаваннем. Само напісанне праз "е" досыць спрэчнае, у французскай там змякчэння няма, а пра доўгую традыцыю адаптацыі імя Amélie у беларускай мове гаварыць не выпадае (папраўце, калі не маю рацыі). [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:21, 7 красавіка 2026 (+03) :: Удакладню думку. Мне здаецца, што, змяніўшы літару, мы ўсё адно робім згодна з крыніцай, проста адаптуем да правапісу. Умоўна, было б у назве слова "сьнег" праз "ь" — думаю, назву б узялі, а "ь" прыбралі. А наконт традыцыі: я не меў на ўвазе, што існуе нейкая сталая традыцыя адаптацыі гэтага імя на беларускую. Я больш пісаў пра ўніфікацыю. Мы маем шэраг артыкулаў на БеВікі з гэтым і падобнымі імёнамі праз "е": [[Амелі Натомб]], [[Амелі Марэсмо]], [[Амелія Арлеанская]] і г.д. — і ніводнага праз "э". Думка была менавіта аб захаванні паслядоўнасці. Раз тут так павялося, то, мабыць, варта так і працягваць, ну ці пераймяноўваць адразу ўсе. --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 01:49, 7 красавіка 2026 (+03) :::Ва ўсіх пададзеныя артыкулах няма аніводнай беларускамоўнай крыніцы, таму асмелюся сцвярджаць, што гэта пераклады, магчыма машынныя. Таму іхная аўтарытэтнасць - пад пытаннем. [[Амелія Арлеанская]] - адаптавана, бадай, з партугальскай, бо ''Amélia'', а не ''Amélie'', таму разглядаць яе трэба асобна. :::Падсумоўваючы, я б галасаваў за тое, каб каб {{Перайменаваць}} да формы ''Амэлі'' артыкулы [[Амелі Натомб]] і [[Амелі Марэсмо]], бо :::1) Маем хоць якую беларускамоўную крыніцу :::2) Гэта не супярэчыць сучаснаму правапісу :::3) Гэта бліжэй да арыгінальнага вымаўлення [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 10:01, 7 красавіка 2026 (+03) :::: Наконт арыгінальнага вымаўлення пракансультаваўся з універсітэцкай выкладчыцай французскай мовы. Атрымаў такі адказ: «Э» ў гэтым слове максімальна ненатуральны для французскай мовы. Амаль паўсюль дзейнічае правіла «адкрыты склад — закрыты гук, закрыты склад — адкрыты гук». Спрэчка тут упіраецца ў захаванне зычнага. Калі хочацца захаваць цвёрды «м», то лагічна браць літару «э», але сам галосны ў імені бліжэйшы да таго, які мы звычайна перадаем праз «е». Так, напрыклад, імя ''Léa'' не перадаецца як Лэа, а літара тая ж. :::: Наконт беларускіх крыніц: знайшоў згадку гэтага фільма ў БелЭн, у артыкуле «Францыя» (том 16, старонка 478). Там падаецца скарочаная назва «Амелі», праз «е». --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:45, 18 красавіка 2026 (+03) У такой сітуацыі лепей тады {{Не пераймяноўваць}} Амэлі на Амелі [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 15:27, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Кейт Бекінсейл]] → [[Кейт Бэкінсэйл]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «э» і «е»'''<br> Паводле правіл беларускай арфаграфіі пры перадачы іншамоўных імёнаў: літара «э» ўжываецца ў пачатку слова і пасля цвёрдых зычных; літара «е» пішацца толькі пасля '''к, г, л.''' У прозвішчы Beckinsale галосны '''[e]''' пасля зычных '''B''' і '''S''' павінен перадавацца праз «э», бо яны не ўваходзяць у групу выключэнняў (к, г, л). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, але ўвага тая ж, што і ніжэй: Хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:50, 6 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}}. Наконт норм, якімі кіруемся, падтрымліваю. Пане @[[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]], указвайце калі ласка атрыбуцыю да крыніц больш выразна «Згодна з такой вось крыніцай, трэба пісаць вось так», а не проста «трэба пісаць вось так». + гэтыя крыніцы трэба будзе апрацаваць і зрабіць асобную старонку па прыкладзе [[Польска-беларуская практычная транскрыпцыя]] і іншых падобных, каб ужо метадычна працаваць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:39, 26 красавіка 2026 (+03) ::Хутка зробім старонку для інструкцыі, добра) Дадзеная інструкцыя - даведка да БелЭн па перадачы англамоўных імёнаў + змяненні ў беларускам правапісе 2008 года. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:00, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Цімаці Снайдэр]] → [[Тымаці Снайдэр]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «і» і «ы» пасля зычных'''<br> У беларускай мове выбар паміж «і» і «ы» пасля зычных рэгулюецца іх цвёрдасцю/мяккасцю: «і» ўжываецца пасля парных па мяккасці зычных, «ы» — пасля няпарных цвёрдых зычных, а таксама пасля «т» і «д», калі яны не знаходзяцца ў канцы слова.<br> У імені Timothy гук [ɪ] пасля «т» у сярэдзіне слова павінен перадавацца праз «ы», бо «т» тут цвёрды і не ў канцы слова. <br> «-ці» пакідаем як у прыкладзе «Гаіці» або «[https://verbum.by/s/encyclopedias?q=%D0%A2%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D1%86%D1%96 Хант Тымаці]»<br> Адпаведна прапаную далей пісаць «Тымаці» замест «Цімаці» для імя «Timothy». [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :Адназначнае {{Перайменаваць}}, праца гэтага аўтара перакладзена на беларускую, дзе ён падпісаны як Тымаці ці Тыматы (залежна ад правапісу). [https://rusneb.ru/catalog/000202_000005_33411099/ Тут], [https://dziejaslou.by/old/www.dziejaslou.by/inter/dzeja/dzeja.nsf/htmlpage/snaj1102ec.html тут] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:52, 6 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:37, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Хезер Мойс]] → [[Хэдэр Мойс]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача гука [h]''' <br> Паводле сучаснай практыкі, у іншамоўных онімах, якія ўвайшлі ва ўжытак у другой палове XX стагоддзя і пазней, гук [h] перадаецца праз «х», у адрозненне ад традыцыйных імёнаў, дзе замацавалася «г».<br> Імя Heather не належыць да традыцыйна засвоеных, таму выкарыстанне «х» (Хэдэр) з’яўляецца нарматыўным.<br> '''Перадача галоснага [ɛ]<br>''' У пачатку слова і пасля цвёрдых зычных гук [ɛ] перадаецца літарай «э». Форма «Хезер» з «е» не адпавядае гэтаму правілу, бо «е» ў беларускай мове абазначае мяккасць папярэдняга зычнага і гук [je].<br> '''Перадача гуку [ð]<br>''' Часам сустракаецца перадача праз «з», але гэта выключэнні, абумоўленыя традыцыяй (Rutherford → Рэзерфорд). Паколькі імя Heather не з’яўляецца традыцыйным, нарматыўнай будзе перадача «д»: Хэдэр, а не «Хезер».<br> '''Перадача спалучэння -er<br>''' У іншамоўных імёнах канчатак -er перадаецца як «-эр»: * у пачатку слова, * пасля галосных, * пасля цвёрдых зычных (акрамя к, г, л, дзе магчыма «-ер»). У дадзеным выпадку «-ther» → «-дэр», таму «Хэдэр» адпавядае норме.<br> Тое ж самае прапаную зрабіць для артыкула «[[Хэзер Нова]]» [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) :у [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]] асобна разглядаў гэта імя, тут не ўлічылі перадачу гуку [ð], які звычайна перадаецца як "д", з чаго атрымліваем форму «Хэдэр». [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:02, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Я кіраваўся збольшага інструкцыяй па перадачы англамоўных імёнаў (БелЭн). (+ [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнія змяненні ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме) [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 14:13, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} усіх на Хэдэр. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:51, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, бо сапраўды, нейкай традыцыі ў напісанні гэтага імя няма, ва ўсякім выпадку з аналізу крыніц я не заўважыў. Аднак зазначу, што хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:49, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Паляўнічыя за прывідамі (фільм, 1984)]] → [[Лаўцы прывідаў (фільм, 1984)]] == На дадзены момант існуе пераклад гэтай кінастужкі, таму прапаную перайменаваць згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=2467 існуючым перакладам]. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) : падпішыцеся, дадаўшы ў канцы паведамлення <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:18, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Зроблена! [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:42, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} згодна з беларускім перакладам. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 25 сакавіка 2026 (+03) :Згоды з аргуменіацыяй, {{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:53, 6 красавіка 2026 (+03) : {{не пераймяноўваць}}. Назва «Паляўнічыя за прывідамі» сустракаецца ў такіх выданнях, як [https://belsat.eu/83131477/nam-i-tak-strashna-shto-paglyadzets-na-gelauin-kab-zahavats-nervy Белсат], [https://novychas.online/kultura/top-10-filmau-dlja-ljohkaha-letnjaha-veczara Новы Час], [https://zviazda.by/editions/news/kantsert-stary-novy-god-z-three-sticks-praysho-dnyami-belaruskay-dzyarzha-nay-filarmonii/ Звязда]. Нельга сказаць, што альтэрнатыўны варыянт памылковы, аднак мы мусім абапірацца на тое, наколькі надзейныя і аўтарытэтныя беларускамоўныя крыніцы спасылаюцца на тэму артыкула. Кінакіпа як стрымінгавая платформа можа займацца ўласнымі перакладамі, і яны нават могуць быць вельмі якаснымі, але прыведзеныя вышэй рэсурсы пакуль маюць большую сукупную аўтарытэтнасць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:41, 25 красавіка 2026 (+03) ::::::За пераклад адказны [https://t.me/PierakladyArcioma Arciom], пераклады якога таксама можна сустрэць у такіх сэрвісах як [https://voka.tv/ru-RU/collections/cinevoka-kino-pa-belarusku CINEVOKA]. Акадэмічнасць перакладу адпавядае цяперашняму правапісу. Хто вызначае акадэмічнасць артыкулаў ад Звязды, НН, Белсат, ад якіх можна сустрэць машынны пераклад назваў з рускай мовы або англійскай? Якая вартасць такіх перакладаў? Калі б мы мелі некалькі перакладаў, то можна было б думаць над тым, што папулярней, а так мы маем пакуль адзін пераклад, а не некалькі ў артыкулаў СМІ, якія невядома якім чынам правяраюць. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:16, 26 красавіка 2026 (+03) ::::::: Ну, у нас з аднаго боку аматарскі пераклад, а з іншага тры інфармацыйныя беларускамоўныя рэсурсы. Канешне, усе тры могуць лупіць недакладныя пераклады ці калькі. Толькі вось гэта, па-першае, неабавязкова з’яўляецца праўдай у гэтым выпадку, а па-другое - незразумела, чаму пераклад аматара павінен быць вышэй за іх. ::::::: У нас існуе простае правіла датычна наймення артыкулаў: назвы грунтуюцца на тым, як на тэму артыкула спасылаюцца '''надзейныя і аўтарытэтныя беларускамоўныя''' крыніцы. Для мяне надзейнасць і аўтарытэтнасць [[Звязда|Звязды]] і [[Белсат]]а з’яўляюцца больш відавочнымі ў гэтым пытанні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:39, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Кавалак жыцця]] → [[Шматочак жыцця]] == Недарэчны пераклад з украінскай мовы. Кавалак — гэта кусок. Шматок — гэта невялікі кавалак. Шматочак — гэта зусім маленькі кавалак. Калі перакладаць англійскае слова «''slice''», то варта падумаць над адпаведнікамі (напрыклад: скібачка, лустачка). [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:48, 23 лютага 2026 (+03) :Выглядае як "скрылёк", прынамсі, так найболей імаверна можна перакласці slice. Вядома, хацелася б хоць якую крыніцу, але ўчора шукаў і поўны нуль. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:52, 23 лютага 2026 (+03) ::артыкул перакладаўся з украінскага аналага, але ў рускай мове такая самая канструкцыя. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:43, 25 лютага 2026 (+03) :А навошта перакладаць "slice of life" даслоўна? Гэта устойлівы выраз англійскай мовы, не? Прапаную выкарыстоўваць фактычнае значэнне: штодзённасць ці паўсядзённасць як назву артыкула. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 15:26, 23 лютага 2026 (+03) ::таму што калька ўжо пранікла ў рус., укр. і іншыя мовы, а слова Шмадзённасць мае нашмат большы спектр значэнняў. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:42, 25 лютага 2026 (+03) :::Магчыма нешта недзе і пранікла, але калі выбраць на буйных англійских базах даных (сайтах) мангу ці анімэ і глядзець яе жанры на адпаведных буйных рускамоўных сайтах, там заўсёды "slice of life" - гэта "повседневность". Магу памыляцца, але іншых аўтарытэтных крыніц па гэтым пытанні няма. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 17:22, 25 лютага 2026 (+03) :А гэта ж гучыць як "слайс"? Калі так, то можна яшчэ пашукаць, не падумаў адразу пра гэты варыянт. І наогул "слайс" ужо запазычана, можа, пераклад не трэба, калі яшчэ няма сваёй устойлівай формы. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 16:37, 25 лютага 2026 (+03) ::падтрымліваю варыянт з тым, каб пакінуць англійскую назву, пакуль не замацуецца ў АК нейкі пераклад. Пераклад можна даць у дужках. Калі ў беларускамоўных АК ёсць нейкія іншыя назвы, іх можна дадаць у лід. Інакш — прыбраць усё без АК. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:15, 24 сакавіка 2026 (+03) == Сьюзен, С’юзан, Сьюзан → Сюзан == Маем шэраг артыкулаў з розным напісаннем імені Susan, патрэбная нейкая уніфікацыя: * [[Сьюзен Хэйвард]] * [[С’юзан Сарандан]] * [[Сьюзен Пэвэнсі]] * [[Сьюзан Вулдрыдж]] * [[Сьюзан Полгар]] * [[Сьюзан Дэнфард]] * [[С’юзан Франсія]] Варыянт ''Сюзан'' прапанаваны ў Добрапісе Саўкі. Іншых варыянтаў, акрамя Сюзанны, не знайшоў, але Сюзан і Сюзанна ўсё ж розныя формы імені. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 23:43, 18 лютага 2026 (+03) :Звяртаю ўвагу, што сярод прыведзеных імён не ўсе з англійскай мовы. Далей пішу толькі пра англійскі адпаведнік. У арыгінале — Susan ([ˈsuː.zən]), тут маем дзве праблемныя галосныя. Сістэма Саўкі не ідзе ў згодзе з моўнай практыкай і навязвае ўсё ж больш пазіцыю аўтара (згодна з ім мусіць быць таксама Барак Оўбама, Джордж Ўошынгтан). [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя|Тут]] дрэнна прапісана пра [uː], нельга нічога сказаць, вырашылі бы крыніцы. З [ə] таксама неадназначна, у такой пазіцыі часцей перадаецца як «а», але можа быць і як «е» (але малаімаверна «э»). Трэба глядзець на словаўжыванне. Праз гугл кнігі знаходжу 2 разы С’юзэн (варыянт з «э» адкідваем), 4 разы С’юзан (2 з якіх пра [[Сьюзен Зонтаг]]), 4 Сьюзан, 6 Сьюзен (прычым знайшоў у БелЭН Хелмс Сьюзен і «Лэдзі Сьюзен» ад Джэйн Осцін), 5-6 Сюзан (ізноў Зонтаг спрабуюць перадаць, не лічыў ужыванне Сюзан у БелЭН, але для плошчы Сюзан Дэлаль у Тэль-Авіве), 1 Сюзэн, 2 Сюзен. :Мне агульны агляд хутчэй падказвае, што Сьюзен будзе найбольш паслядоўным варыянтам паводле крыніц. Найбольш вагу тут дадае БелЭН. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:40, 19 лютага 2026 (+03) :Якраз паводле інструкцыі БелЭн правільна будзе '''Сьюзен''')Таму прапаную {{Перайменаваць |ўніфікаваць}} да '''першага варыянта''' [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:07, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Цёрнер]] → Тэрнер == Удзельнік [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] у шмат якіх артыкулах паправіў, калі слушна, гэта вымагае шэрагу перейменаванняў. Ён аргументуе такім чынам: "Паводле правілаў беларускага правапісу 2008. §12 Зычныя д, т і дз, ц 6 Зычныя дз, ц пішуцца ў некаторых словах, правапіс якіх вызначаецца па слоўніку: мундзір, гетэрадзін, дзюна, дзюшэс, бардзюр, арцель, цір, цітр, эцюд, цюль, нацюрморт, уверцюра, накцюрн, цюркскі, цюльпан, каранцін. Гук [ɜ] у спалучэннях з R перадаецца ер/эр/ёр". --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:38, 23 студзеня 2026 (+03) :перапрашаю, вось да ўсіх Тэрнераў важны аргумент з Правілаў арфаграфіі :§12 Зычныя д, т і дз, :4. У запазычаных словах (а таксама ў вытворных ад іх) цвёрдыя д, т, як правіла, пішуцца нязменна: рэйсфедар, дэлегат, дэманстрацыя, медыцына, апладысменты, індык, літаратура, майстар, матэрыял, універсітэт, кватэра, тэхніка, тыраж, скептык, ерэтык, пластык, тэарэтык, авантура, дыктатура. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:42, 23 студзеня 2026 (+03) ::Таксама БелЭН фіксуе Тэрнер (Turner) Джозеф Мэлрард Уільям [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:45, 23 студзеня 2026 (+03) :::як разумею, там будзе [ɜː] у RP пасля T, праблемнае месца. Розныя маем прыклады, як Кёрціс, Бёрніт, але гэта іншы род зычных, што істотна тут. Мне здаецца, што прыведзеныя правілы можна трактаваць па рознаму. Тое, што для нас гучыць мякка фактычна не заўсёды з’яўляецца мяккім зычным у арыгінальнай мове. Ну вось чым адрозніваецца t у французскіх nature mort і tirage? То бок, усё, што тычыцца запазычанняў тут можна трактаваць шырока. У той жа час, добра, што знайшлі ўжыванне ў БелЭН, гэта дадае ўпэўненасці ў такой форме. Калі ў крыніцах няма Цёрнер, то {{перайменаваць}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:46, 3 лютага 2026 (+03) ::::Я таксама звяртаўся да прафэсійнага перакладчыка з пытаннем пра Тэрнэра, Іыны Тыма. Віталь Станішэўскі: ::::„Уласныя імёны могуць замацоўвацца ў узусе і ў аўтарытэтных крыніцах і згодна з іх стыхійным асваеннем. Калі канкрэтна ў аўтарытэтных крыніцах няма спадарыні Тыны, то сам Бог наказаў асвойваць па правілах. ::::Калі сістэмна, то Тэрнэр - цалкам нармальна. "Т" захоўваецца, а тое, што не так блізка да [з:], невялікая страта, бо ўсё адно забяспечваецца "адваротная сумяшчальнасць", вымаўляецца ўсё тое ж у арыгінале“. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 14:30, 3 лютага 2026 (+03) :::::Агулам, я тут са спадаром Віталём пагаджуся, але хочацца дадаткова падкрэсліць, што гэтыя правілы, як і многія іншыя, досыць размытыя і іх можна па-рознаму трактаваць, калі ўжо прыдраліся да літары закона. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:45, 3 лютага 2026 (+03) :'''Перадача спалучэнняў -er і -ur''' :У беларускай перадачы іншамоўных імёнаў спалучэнні ''-er'' і ''-ur'' перадаюцца як «-эр»: :* у пачатку слова, :* пасля галосных, :* пасля беларускіх цвёрдых зычных. :Форма «-ер» ужываецца толькі пасля зычных '''к, г, л'''. :У прозвішчы ''Turner'' галосны [ɜː] у абедзвюх пазіцыях (''Tur-'' і ''-ner'') адпавядае беларускай перадачы '''«эр»''', таму правільна: '''Тэрнэр'''. Тым болей што тут мы карыстаемся [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнімі змяненнямі ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме для -er. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:05, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Сінавіяльны сустаў]] → [[Сустаў]] == Варта вызваліць старонку [[Сустаў]] ад цяперашняй некарэктнай перасылкі на [[Злучэнне (анатомія)]] і зрабіць яе асноўнай назвай артыкула [[Сінавіяльны сустаў]]. Паняцце Сінавіяльны сустаў не існуе. Слоўнік БДМУ (Ярашэвіч С.П., Піўчанка П.Р., Грынкевіч А.І., Любецкая К.П. Анатомия: словарь. — Мінск: БДМУ, 2016. — ISBN 978-985-567-629-5.) прыводзіць беларускія пераклады лацінскіх тэрмінаў: junctura — злучэнне, junctura synovialis — сінавіяльнае злучэнне, сустаў, дыяртроз, перапыннае злучэнне. Мяркую, «сустаў» будзе найбольш распаўсюджаным з сінонімаў, а астатнія можна зрабіць перасылкамі. Першапачатковая блытаніна выклікана тым, што паняцце [https://www.wikidata.org/wiki/Q9644 joint] (i.e., junctura, злучэнне) на Вікіданых была і застаецца некарэктна злучанай з артыкуламі пра суставы на іншых славянскіх Вікіпедыях. --[[Удзельнік:A potato hater|A potato hater]] ([[Размовы з удзельнікам:A potato hater|размовы]]) 20:11, 17 студзеня 2026 (+03) :калі ўсё так, як вы кажаце, можна будзе яшчэ і ў вікіданых папрацаваць, каб усё прывесці да ладу. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:04, 25 сакавіка 2026 (+03) :Згаджуся наконт няслушнасці тэрміна "Сінавіяльны сустаў", бо гэта масла масленае. [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.15.djvu_290 Тут] у БелЭн "сустаў" падаецца як галоўная назва артыкула, разам з "сінавіяльнае злучэнне", "сучляненне", "дыартроз". Таму {{Перайменаваць}}. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 16:25, 23 мая 2026 (+03) == [[Бельск Падляскі]] → [[Бельск-Падляшскі]] == Замацаваная ў беларускай мове традыцыйная назва.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:01, 16 студзеня 2026 (+03) : Ёсць крыніцы? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:56, 25 мая 2026 (+03) :У БелЭн замацавана форма "[https://verbum.by/belen/%D0%91%D0%95%D0%9B%D0%AC%D0%A1%D0%9A-%D0%9F%D0%90%D0%94%D0%9B%D0%AF%D0%A1%D0%9A%D0%86 Бельск-Падляскі]", таму, лічу, што трэба ўніфікаваць да дадзенага варыянту. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 12:59, 16 чэрвеня 2026 (+03) :: БелЭн крыніца аўтарытэтная, але не адзіная. Уніфікацыя ў БелВікі здзяйсняецца паводле іншых прынцыпаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:14, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Хрэптоўцы]] → [[Храптоўцы]] == Чарговы прыклад шкоднай дзейнасці [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] у справе тапаніміі. Перанесці пад распаўсюджаную назву, а не пад выдуманую.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:32, 15 студзеня 2026 (+03) :слабаватая крыніца, не знаходзіце? [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:10, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Каб знаходзіць — трэба шукаць. У вас лепшых для любога іншага напісання няма. Першае ж напісанне парушае нормы беларускай мовы, таму другое ёсць цалкам лагічным. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 25 сакавіка 2026 (+03) :Надта аўтарытэтнай крыніцу не назавеш, але яна хаця б ёсць, сённяшні варыянт нічым увогуле не падмацаваны. Таму {{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:27, 23 мая 2026 (+03) == [[Іван Дыамідавіч Антошкін]] → [[Іван Дыямідавіч Антошкін]] == Гл. [[Размовы:Іван Дыамідавіч Антошкін#Дыямідавіч?|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 13:23, 1 снежня 2025 (+03) :варта разгледзець варыянт «Дыямедавіч», як у паданай крыніцы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:53, 2 снежня 2025 (+03) == [[Рэспубліка Арменіі]] → [[Першая Рэспубліка Арменія]] == ''Рэспубліка Арменіі'' напісана з памылкай. А [[Рэспубліка Арменія]] — назва цяперашняй армянскай дзяржавы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:39, 29 кастрычніка 2025 (+03) :заўважу, што варта звярнуць, што ў першым выпадку ідзе кіраванне з родным склонам, а ў другім дапасаванне — гэта розныя назвы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:35, 2 лістапада 2025 (+03) :{{Перайменаваць}}. Дзве розныя дзяржавы. [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 21:52, 9 студзеня 2026 (+03) == [[Сеціўнае таварыства па надаванні імёнаў і нумароў]] == Відавочна, што пераклад наймення арганізацыі вельмі вольны і трэба пераймяноўваць, але як -- не рызыкну прапаноўваць варыянт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 08:42, 22 верасня 2025 (+03) : Перайменаваць наступным чынам: Інтэрнэт-карпарацыя па прысваенні імёнаў і нумароў. Саманазву на рускай мове можна паглядзець [https://www.icann.org/ru/system/files/files/getting-to-know-icann-quicklook-30apr20-ru.pdf тут]. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:51, 22 верасня 2025 (+03) ::Рускі пераклад выглядае не вельмі ўдала. Не зразумела, чему менавіта "інтэрнэт-карпарацыя" - выглядае або як кампанія, дзейнасць якой звязана з Інтернетам, або як нейкае сеціўнае аб'яднанне, а не міжнародная арганізацыя. ::ChatGPT прапанаваў варыянт "Карпарацыя па прызначэнні імёнаў і нумароў у Інтэрнэце" і мне такая форма падаецца нашмат больш удалай. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:06, 23 верасня 2025 (+03) :::мне здаецца, трэба ў першую чаргу арыентавацца на арыгінальную назву, дзе ідзе Internet Corporation, што з’яўляецца даволі вузкай і канкрэтнай назвай профілю фірмы, але яна, нібы, больш нідзе не ўжываецца для іншых арганізацый. Некаторыя раздзелы як назву старонкі пакідаюць ICANN і падаюць вольны пераклад у дужках. Можа і нам варта так зрабіць [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:43, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Так, ICANN як галоўная назва - добры варыянт. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 22:10, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Таксама падтрымаю варыянт "ICANN" [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:40, 14 студзеня 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках]] → [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтанскіх нацыянальных могілках]] == Гл. [[Размовы пра катэгорыю:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 21:17, 4 верасня 2025 (+03) :{{перайменаваць}}. Гэта не выключэнне а-ля Вашынгтон. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:08, 11 верасня 2025 (+03) :{{Перайменаваць}}, бо не знайшоў крыніц, якія сведчылі б пра нейкае асаблівае напісанне ў гэтым выпадку. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:36, 23 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, відавочна ([[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]). [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 23:40, 26 мая 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на ідыш]] → ? == Таксама [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на іўрыце]] і [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на эсперанта]]. Словазлучэнні тыпу "пісьменнік на нейкай мове" немагчымыя. А ў «Тлумачальным слоўніку беларускай літаратурнай мовы» пад рэдакцыяй Капылова "ідыш" скланяецца. Але ў іншай назве можа і не трэба будзе гэтае слова --[[Удзельнік:Ілля Касакоў|Ілля Касакоў]] ([[Размовы з удзельнікам:Ілля Касакоў|размовы]]) 22:27, 3 жніўня 2025 (+03) :[[:Катэгорыя:Ідышамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Іўрытамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Эсперантамоўныя пісьменнікі]] -- па-мойму, будзе паслядоўна. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:21, 20 лістапада 2025 (+03) ::Згодная з такім меркаваннем. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 17:29, 22 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}. Значна лепшы варыянт, чым ёсць цяпер, упісваецца ў агульную логіку мовы, маем жа беларускамоўны, польскамоўны і г.д. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:33, 23 мая 2026 (+03) {{/Падвал}} [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Супольнасць]] 3ey9wy7bsroyabdeiqyq9o4mzkq21ar 5155020 5155019 2026-06-16T17:14:13Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 /* Цімаці Хант → Тымаці Хант */ Адказ 5155020 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДП}} {{/Шапка}} = Бягучыя абмеркаванні = {{Кнопка 2|Дадаць тэму|url=https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Вікіпедыя:Да_перайменавання&action=edit&section=1|class=mw-ui-progressive}} ''Новыя тэмы, калі ласка, дадавайце зверху спіса абмеркаванняў'' == [[Ельскі ўніверсітэт]] → [[Іельскі ўніверсітэт]] == Паводле БелЭн [https://verbum.by/belen/%D0%86%D0%95%D0%9B%D0%AC%D0%A1%D0%9A%D0%86%20%D0%A3%D0%9D%D0%86%D0%92%D0%95%D0%A0%D0%A1%D0%86%D0%A2%D0%AD%D0%A2 тут]. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 12:19, 16 чэрвеня 2026 (+03) :Не актуальна, гл. адказ НАН Беларусі: {{ш|НАН-Ё}} [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:13, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Аперацыя «Нептун»]] → [[Высадка ў Нармандыі]] == Больш распаўсюджаная назва. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:24, 11 чэрвеня 2026 (+03) :У БелЭн фігуруе назва [https://verbum.by/belen/%D0%9D%D0%90%D0%A0%D0%9C%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%A1%D0%9A%D0%90%D0%AF%20%D0%94%D0%AD%D0%A1%D0%90%D0%9D%D0%A2%D0%9D%D0%90%D0%AF%20%D0%90%D0%9F%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%AB%D0%AF%201944 "Нармандская дэсантная аперацыя 1944"]. Думаю, варта разгледзіць такую назву для артыкула. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:44, 11 чэрвеня 2026 (+03) == [[Цімаці Хант]] → [[Тымаці Хант]] == Згодна з БелЭн [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.18-1.djvu_465 тут]. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:33, 27 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, згодны [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 14:14, 27 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:14, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Эрнэст Рэзерфорд]] → [[Эрнест Рэзерфард]] == Згодна з БелЭн [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.13.djvu_559 тут.] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:18, 23 мая 2026 (+03) :Хаця, улічваючы змену правапісу 2008, магчыма правільней было б Эрнэст Рэзерфард. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:05, 25 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} згодна БелЭн, толькі Эрнэст [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:42, 11 чэрвеня 2026 (+03) == [[Уладзімір Пятровіч Кёпен]] → [[Уладзімір Пятровіч Кёпэн]] == Усе мы ведаем, як гэтыя «е» ў рускай мове адпавядаюць на самай справе гуку [э]. Тут нямецкай прозвішча Köppen, мусім на яго абапірацца ў любым выпадку. Нібыта нямецкае э ў беларускай не пераходзіць у е, нават без націску. Шкада, што пакуль няма ў нас практычнай транскрыпцыі з нямецкай... Пакуль што выглядае як выразны ўплыў рускай мовы. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 08:12, 14 мая 2026 (+03) == [[Akademія WSB у Варшаве]] → [[Акадэмія ВСБ у Варшаве]], [[Акадэмія WSB]] → [[Акадэмія ВСБ]] == [[ВП:Кірлат]] у назвах. WSB нібыта цяпер больш не расшыфроўваецца, то трэба было б транслітэрыраваць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 19:31, 13 мая 2026 (+03) :І катэгорыя [[:Катэгорыя:Akademія WSB]] таксама [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 19:37, 13 мая 2026 (+03) == [[Хагіс]] → [[Хэгіс]] == Крыніц няма, акрамя [https://verbum.by/?q=%D0%A5%D1%8D%D0%B3%D1%96%D1%81 Англійска-беларускага слоўніка (Т. Суша, 2013)], таму прапаную перайменаваць паводле яго. --[[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:09, 2 мая 2026 (+03) :Тут усё крыху цяжэй, бо выпадкаў ужывання "Хэгіс", апарача гэтага слоўніку, я не знайшоў, але Хагіс згадваецца [https://prajdzisvet.org/events/845-bielarusy-vinshujuts-bernsa-z-dniom-naradzhennia.html тут], [https://news.by/by/news/kultura/260_let_so_dnya_rozhdeniya_roberta_bernsa_otmetili_v_minske тут], [https://www.svaboda.org/a/28331935.html тут], [https://nashaniva.com/322748 тут], [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/2012-06.pdf тут] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 09:45, 29 мая 2026 (+03) == [[Уільям С’юард Бероуз]] → [[Уільям С’юард Бараўз]] == У такім напісанні прозвішча супярэчыць правілам беларускага правапісу. Крыніц, якія пацвярджалі б нейкую традыцыю ў напісанні прозвішча пісьменніка я не знайшоў. Таму прапаную перайменаваць адпаведна [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]].--[[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:32, 12 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}}, Згодна з інструкцыяй БелЭн па перадачы англамоўных імёнаў і прозвішч, а таксама з апошнімі змяненнямі ў акадэмічным правапісе (2008). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:20, 12 красавіка 2026 (+03) == [[ВАЛЛ-І]] → [[УАЛЛ-І]] == Прапаную перайменаваць артыкул згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=279102 існуючым перакладам] дадзенага мульціка. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 10:54, 20 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, але трэба дадаць інфармацыю пра пераклад і ўвогуле крыху палепшыць старонку. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:35, 26 красавіка 2026 (+03) : Не знайшоў АК за "УАЛЛ-І" акрамя Кінакіпы. Тым часам за "ВАЛЛ-І" можна сустрэць [https://euroradio.fm/u-los-andzhelese-vall-i-pryznali-filmam-goda Euroradio], [https://web.archive.org/web/20230110014627/https://nashaniva.com/69780 Nashaniva], [https://1387.io/jak-zacikavic-dzjacej-i-daroslyh-tjemaj-berazhlivaga-sta-lennja-da-pryrody-raskazala-jekolag-julija-prylishch/ 1387]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:41, 26 красавіка 2026 (+03) ::Калі б не было перакладу самой стужкі, то пададзеныя крыніцы мелі б прыярытэт. З улікам таго, што ёсць ужо пераклад (які атрымаў сваю агучку), то не зусім разумею, чаму старонка мае называцца паводле тых крыніц, якія былі зроблены да перакладу самога мульціка. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:54, 26 красавіка 2026 (+03) :::пераклад не афіцыйны, дый бывае, што перакладаў некалькі, таму мусім таксама глядзець на словаўжыванне ў розных крыніцах. Думаю, варта перайменаваць, але ў лідзе падаць дзве формы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 19:00, 26 красавіка 2026 (+03) ::: Хто адказны за пераклад? Якая акадэмічнасць гэтага перакладу? Пераклад - гэта добрая справа, але ён яшчэ не гарантуе, што менавіта гэтая назва будзе абраная для артыкула. Мы не ведаем, хто і ў якіх умовах яго перакладаў. Калі гэта быў хтосьці з НАН РБ - адна справа, калі гэта аматарскі пераклад - іншая. Калі пераклад з’яўляецца аматарскім, то чаму мы павінны ставіць яго вышэй за некалькі беларускамоўных крыніц? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:01, 26 красавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} Мультфільм з назвай УАЛЛ-І існуе, яго можна фізічна паглядзець (хоць пераклад, безумоўна, неафіцыйны). Будзьма шчырымі, афіцыйны мы наўрад ці пабачым. WALL-I(англійскі) і ВАЛЛ-И(расейскі), ВОЛЛ-І(украінскі) гэтаксама ёсць, але не ВАЛЛ-І. Увогуле не разумею заганнай практыкі нашых СМІ аднаасабова перакладаць назвы твораў, варта было б даваць арыгінальную назву і МАГЧЫМЫ пераклад у дужках. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 20:07, 26 красавіка 2026 (+03) == Сысуны і млекакормячыя == У суседнім беларускім раздзеле яўна замацаваліся «Сысуны». У нас жа, гледзячы па рэзультатам пошуку, пераважаюць «Млекакормячыя», хаця і сысуноў хапае. У сувязі з гэтым прапаную прывесці ўсё да адной назвы, прынамсі ў назвах артыкулаў, катэгорыях і шаблонах. Да якой з назваў варта прыводзіць усё — мусіць рашыць супольнасць, бо абодва слова раўназначныя. На выпадак калі супольнасць вырашыць прывесці ўсё да «Млекакормячыя» падрыхтаваў спіс (спадзяюся што поўны) артыкулаў якія трэба будзе перайменаваць: ==== Катэгорыі ==== [[:Катэгорыя:Сысуны Паўднёвай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Азіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны паводле рэгіёнаў]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўразіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Паўночнай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі і Акіяніі]], [[:Катэгорыя:Сысуны пліяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны палеагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны неагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны міяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны алігацэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны Беларусі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Афрыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўропы]], [[:Катэгорыя:Сысуны плейстацэну]], [[:Катэгорыя:Вымерлыя сысуны]], [[:Катэгорыя:Спісы сысуноў]], [[:Катэгорыя:Атрады сысуноў]], [[:Катэгорыя:Сямействы сысуноў]], ==== Шаблоны ==== [[:Шаблон:Сысуны]] Далей не ўпэўнены, ці варта чапаць: [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён]], [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён/Дакументацыя]],[[:Шаблон:Экарэгіён]], [[:Шаблон:Экарэгіён/Дакументацыя]]. ==== Артыкулы ==== [[Спіс сысуноў Беларусі]], [[Спіс сысуноў Азербайджана]] --[[Удзельнік:Observr1|Observr1]] ([[Размовы з удзельнікам:Observr1|размовы]]) 11:22, 7 красавіка 2026 (+03) : падпішыцеся калі ласка праз <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:31, 6 красавіка 2026 (+03) :Раз назва галоўнага [[млекакормячыя]], то і іншыя назвы мусяць адпавядаць. У БелЭн таксама пераважае форма «млекакормячыя». Таму я за тое, каб {{перайменаваць}} усё [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:35, 6 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}} згодна з БелЭн. Там першым пішуць млекакормячыя. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) :{{Перайменаваць}} згодна з БелЭн ([https://belarus.belarusenc.by/belarus/detail-article.php?ID=4684#h1 на сайце - таксама млекакормячыя]), пакінуўшы перасылку са старой назвы на актуальную.--[[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 12:28, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Неверагодны лёс Амэлі Пулен]] → [[Неверагодны лёс Амелі Пулен]] == Збіраюся бліжэйшым часам папрацаваць над гэтым артыкулам, значна палепшыць яго пад юбілей фільма. І першае ж пытанне наконт назвы. Я разумею, што фільм выходзіў у беларускім перакладзе пад загалоўкам «Неверагодны лёс Ам'''э'''лі Пулен», аднак, відаць, той пераклад арыентаваўся на тарашкевіцу. А імя Amélie ў іншых артыкулах БеВікі перадаецца праз '''е'''. Прапаную назву пакінуць як ёсць, але імя змяніць дзеля ўніфікацыі. Якія будуць меркаванні? --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:54, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} для ўніфікацыі згодна з БелВікі. Дакладнай інструкцыі не маю для французскамоўных імёнаў, таму пакуль так. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:43, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Не пераймяноўваць}} У нас ёсць канкрэтная крыніца - беларускі пераклад (не буду ўдавацца ў пытанні ягонай афіцыйнасці і легальнасці) і мы робім згодна з ёю. Калі фільм выйдзе пад іншай назвай - будзе сэнс задумацца над перайменаваннем. Само напісанне праз "е" досыць спрэчнае, у французскай там змякчэння няма, а пра доўгую традыцыю адаптацыі імя Amélie у беларускай мове гаварыць не выпадае (папраўце, калі не маю рацыі). [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:21, 7 красавіка 2026 (+03) :: Удакладню думку. Мне здаецца, што, змяніўшы літару, мы ўсё адно робім згодна з крыніцай, проста адаптуем да правапісу. Умоўна, было б у назве слова "сьнег" праз "ь" — думаю, назву б узялі, а "ь" прыбралі. А наконт традыцыі: я не меў на ўвазе, што існуе нейкая сталая традыцыя адаптацыі гэтага імя на беларускую. Я больш пісаў пра ўніфікацыю. Мы маем шэраг артыкулаў на БеВікі з гэтым і падобнымі імёнамі праз "е": [[Амелі Натомб]], [[Амелі Марэсмо]], [[Амелія Арлеанская]] і г.д. — і ніводнага праз "э". Думка была менавіта аб захаванні паслядоўнасці. Раз тут так павялося, то, мабыць, варта так і працягваць, ну ці пераймяноўваць адразу ўсе. --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 01:49, 7 красавіка 2026 (+03) :::Ва ўсіх пададзеныя артыкулах няма аніводнай беларускамоўнай крыніцы, таму асмелюся сцвярджаць, што гэта пераклады, магчыма машынныя. Таму іхная аўтарытэтнасць - пад пытаннем. [[Амелія Арлеанская]] - адаптавана, бадай, з партугальскай, бо ''Amélia'', а не ''Amélie'', таму разглядаць яе трэба асобна. :::Падсумоўваючы, я б галасаваў за тое, каб каб {{Перайменаваць}} да формы ''Амэлі'' артыкулы [[Амелі Натомб]] і [[Амелі Марэсмо]], бо :::1) Маем хоць якую беларускамоўную крыніцу :::2) Гэта не супярэчыць сучаснаму правапісу :::3) Гэта бліжэй да арыгінальнага вымаўлення [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 10:01, 7 красавіка 2026 (+03) :::: Наконт арыгінальнага вымаўлення пракансультаваўся з універсітэцкай выкладчыцай французскай мовы. Атрымаў такі адказ: «Э» ў гэтым слове максімальна ненатуральны для французскай мовы. Амаль паўсюль дзейнічае правіла «адкрыты склад — закрыты гук, закрыты склад — адкрыты гук». Спрэчка тут упіраецца ў захаванне зычнага. Калі хочацца захаваць цвёрды «м», то лагічна браць літару «э», але сам галосны ў імені бліжэйшы да таго, які мы звычайна перадаем праз «е». Так, напрыклад, імя ''Léa'' не перадаецца як Лэа, а літара тая ж. :::: Наконт беларускіх крыніц: знайшоў згадку гэтага фільма ў БелЭн, у артыкуле «Францыя» (том 16, старонка 478). Там падаецца скарочаная назва «Амелі», праз «е». --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:45, 18 красавіка 2026 (+03) У такой сітуацыі лепей тады {{Не пераймяноўваць}} Амэлі на Амелі [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 15:27, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Кейт Бекінсейл]] → [[Кейт Бэкінсэйл]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «э» і «е»'''<br> Паводле правіл беларускай арфаграфіі пры перадачы іншамоўных імёнаў: літара «э» ўжываецца ў пачатку слова і пасля цвёрдых зычных; літара «е» пішацца толькі пасля '''к, г, л.''' У прозвішчы Beckinsale галосны '''[e]''' пасля зычных '''B''' і '''S''' павінен перадавацца праз «э», бо яны не ўваходзяць у групу выключэнняў (к, г, л). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, але ўвага тая ж, што і ніжэй: Хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:50, 6 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}}. Наконт норм, якімі кіруемся, падтрымліваю. Пане @[[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]], указвайце калі ласка атрыбуцыю да крыніц больш выразна «Згодна з такой вось крыніцай, трэба пісаць вось так», а не проста «трэба пісаць вось так». + гэтыя крыніцы трэба будзе апрацаваць і зрабіць асобную старонку па прыкладзе [[Польска-беларуская практычная транскрыпцыя]] і іншых падобных, каб ужо метадычна працаваць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:39, 26 красавіка 2026 (+03) ::Хутка зробім старонку для інструкцыі, добра) Дадзеная інструкцыя - даведка да БелЭн па перадачы англамоўных імёнаў + змяненні ў беларускам правапісе 2008 года. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:00, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Цімаці Снайдэр]] → [[Тымаці Снайдэр]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «і» і «ы» пасля зычных'''<br> У беларускай мове выбар паміж «і» і «ы» пасля зычных рэгулюецца іх цвёрдасцю/мяккасцю: «і» ўжываецца пасля парных па мяккасці зычных, «ы» — пасля няпарных цвёрдых зычных, а таксама пасля «т» і «д», калі яны не знаходзяцца ў канцы слова.<br> У імені Timothy гук [ɪ] пасля «т» у сярэдзіне слова павінен перадавацца праз «ы», бо «т» тут цвёрды і не ў канцы слова. <br> «-ці» пакідаем як у прыкладзе «Гаіці» або «[https://verbum.by/s/encyclopedias?q=%D0%A2%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D1%86%D1%96 Хант Тымаці]»<br> Адпаведна прапаную далей пісаць «Тымаці» замест «Цімаці» для імя «Timothy». [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :Адназначнае {{Перайменаваць}}, праца гэтага аўтара перакладзена на беларускую, дзе ён падпісаны як Тымаці ці Тыматы (залежна ад правапісу). [https://rusneb.ru/catalog/000202_000005_33411099/ Тут], [https://dziejaslou.by/old/www.dziejaslou.by/inter/dzeja/dzeja.nsf/htmlpage/snaj1102ec.html тут] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:52, 6 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:37, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Хезер Мойс]] → [[Хэдэр Мойс]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача гука [h]''' <br> Паводле сучаснай практыкі, у іншамоўных онімах, якія ўвайшлі ва ўжытак у другой палове XX стагоддзя і пазней, гук [h] перадаецца праз «х», у адрозненне ад традыцыйных імёнаў, дзе замацавалася «г».<br> Імя Heather не належыць да традыцыйна засвоеных, таму выкарыстанне «х» (Хэдэр) з’яўляецца нарматыўным.<br> '''Перадача галоснага [ɛ]<br>''' У пачатку слова і пасля цвёрдых зычных гук [ɛ] перадаецца літарай «э». Форма «Хезер» з «е» не адпавядае гэтаму правілу, бо «е» ў беларускай мове абазначае мяккасць папярэдняга зычнага і гук [je].<br> '''Перадача гуку [ð]<br>''' Часам сустракаецца перадача праз «з», але гэта выключэнні, абумоўленыя традыцыяй (Rutherford → Рэзерфорд). Паколькі імя Heather не з’яўляецца традыцыйным, нарматыўнай будзе перадача «д»: Хэдэр, а не «Хезер».<br> '''Перадача спалучэння -er<br>''' У іншамоўных імёнах канчатак -er перадаецца як «-эр»: * у пачатку слова, * пасля галосных, * пасля цвёрдых зычных (акрамя к, г, л, дзе магчыма «-ер»). У дадзеным выпадку «-ther» → «-дэр», таму «Хэдэр» адпавядае норме.<br> Тое ж самае прапаную зрабіць для артыкула «[[Хэзер Нова]]» [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) :у [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]] асобна разглядаў гэта імя, тут не ўлічылі перадачу гуку [ð], які звычайна перадаецца як "д", з чаго атрымліваем форму «Хэдэр». [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:02, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Я кіраваўся збольшага інструкцыяй па перадачы англамоўных імёнаў (БелЭн). (+ [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнія змяненні ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме) [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 14:13, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} усіх на Хэдэр. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:51, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, бо сапраўды, нейкай традыцыі ў напісанні гэтага імя няма, ва ўсякім выпадку з аналізу крыніц я не заўважыў. Аднак зазначу, што хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:49, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Паляўнічыя за прывідамі (фільм, 1984)]] → [[Лаўцы прывідаў (фільм, 1984)]] == На дадзены момант існуе пераклад гэтай кінастужкі, таму прапаную перайменаваць згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=2467 існуючым перакладам]. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) : падпішыцеся, дадаўшы ў канцы паведамлення <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:18, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Зроблена! [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:42, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} згодна з беларускім перакладам. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 25 сакавіка 2026 (+03) :Згоды з аргуменіацыяй, {{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:53, 6 красавіка 2026 (+03) : {{не пераймяноўваць}}. Назва «Паляўнічыя за прывідамі» сустракаецца ў такіх выданнях, як [https://belsat.eu/83131477/nam-i-tak-strashna-shto-paglyadzets-na-gelauin-kab-zahavats-nervy Белсат], [https://novychas.online/kultura/top-10-filmau-dlja-ljohkaha-letnjaha-veczara Новы Час], [https://zviazda.by/editions/news/kantsert-stary-novy-god-z-three-sticks-praysho-dnyami-belaruskay-dzyarzha-nay-filarmonii/ Звязда]. Нельга сказаць, што альтэрнатыўны варыянт памылковы, аднак мы мусім абапірацца на тое, наколькі надзейныя і аўтарытэтныя беларускамоўныя крыніцы спасылаюцца на тэму артыкула. Кінакіпа як стрымінгавая платформа можа займацца ўласнымі перакладамі, і яны нават могуць быць вельмі якаснымі, але прыведзеныя вышэй рэсурсы пакуль маюць большую сукупную аўтарытэтнасць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:41, 25 красавіка 2026 (+03) ::::::За пераклад адказны [https://t.me/PierakladyArcioma Arciom], пераклады якога таксама можна сустрэць у такіх сэрвісах як [https://voka.tv/ru-RU/collections/cinevoka-kino-pa-belarusku CINEVOKA]. Акадэмічнасць перакладу адпавядае цяперашняму правапісу. Хто вызначае акадэмічнасць артыкулаў ад Звязды, НН, Белсат, ад якіх можна сустрэць машынны пераклад назваў з рускай мовы або англійскай? Якая вартасць такіх перакладаў? Калі б мы мелі некалькі перакладаў, то можна было б думаць над тым, што папулярней, а так мы маем пакуль адзін пераклад, а не некалькі ў артыкулаў СМІ, якія невядома якім чынам правяраюць. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:16, 26 красавіка 2026 (+03) ::::::: Ну, у нас з аднаго боку аматарскі пераклад, а з іншага тры інфармацыйныя беларускамоўныя рэсурсы. Канешне, усе тры могуць лупіць недакладныя пераклады ці калькі. Толькі вось гэта, па-першае, неабавязкова з’яўляецца праўдай у гэтым выпадку, а па-другое - незразумела, чаму пераклад аматара павінен быць вышэй за іх. ::::::: У нас існуе простае правіла датычна наймення артыкулаў: назвы грунтуюцца на тым, як на тэму артыкула спасылаюцца '''надзейныя і аўтарытэтныя беларускамоўныя''' крыніцы. Для мяне надзейнасць і аўтарытэтнасць [[Звязда|Звязды]] і [[Белсат]]а з’яўляюцца больш відавочнымі ў гэтым пытанні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:39, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Кавалак жыцця]] → [[Шматочак жыцця]] == Недарэчны пераклад з украінскай мовы. Кавалак — гэта кусок. Шматок — гэта невялікі кавалак. Шматочак — гэта зусім маленькі кавалак. Калі перакладаць англійскае слова «''slice''», то варта падумаць над адпаведнікамі (напрыклад: скібачка, лустачка). [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:48, 23 лютага 2026 (+03) :Выглядае як "скрылёк", прынамсі, так найболей імаверна можна перакласці slice. Вядома, хацелася б хоць якую крыніцу, але ўчора шукаў і поўны нуль. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:52, 23 лютага 2026 (+03) ::артыкул перакладаўся з украінскага аналага, але ў рускай мове такая самая канструкцыя. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:43, 25 лютага 2026 (+03) :А навошта перакладаць "slice of life" даслоўна? Гэта устойлівы выраз англійскай мовы, не? Прапаную выкарыстоўваць фактычнае значэнне: штодзённасць ці паўсядзённасць як назву артыкула. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 15:26, 23 лютага 2026 (+03) ::таму што калька ўжо пранікла ў рус., укр. і іншыя мовы, а слова Шмадзённасць мае нашмат большы спектр значэнняў. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:42, 25 лютага 2026 (+03) :::Магчыма нешта недзе і пранікла, але калі выбраць на буйных англійских базах даных (сайтах) мангу ці анімэ і глядзець яе жанры на адпаведных буйных рускамоўных сайтах, там заўсёды "slice of life" - гэта "повседневность". Магу памыляцца, але іншых аўтарытэтных крыніц па гэтым пытанні няма. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 17:22, 25 лютага 2026 (+03) :А гэта ж гучыць як "слайс"? Калі так, то можна яшчэ пашукаць, не падумаў адразу пра гэты варыянт. І наогул "слайс" ужо запазычана, можа, пераклад не трэба, калі яшчэ няма сваёй устойлівай формы. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 16:37, 25 лютага 2026 (+03) ::падтрымліваю варыянт з тым, каб пакінуць англійскую назву, пакуль не замацуецца ў АК нейкі пераклад. Пераклад можна даць у дужках. Калі ў беларускамоўных АК ёсць нейкія іншыя назвы, іх можна дадаць у лід. Інакш — прыбраць усё без АК. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:15, 24 сакавіка 2026 (+03) == Сьюзен, С’юзан, Сьюзан → Сюзан == Маем шэраг артыкулаў з розным напісаннем імені Susan, патрэбная нейкая уніфікацыя: * [[Сьюзен Хэйвард]] * [[С’юзан Сарандан]] * [[Сьюзен Пэвэнсі]] * [[Сьюзан Вулдрыдж]] * [[Сьюзан Полгар]] * [[Сьюзан Дэнфард]] * [[С’юзан Франсія]] Варыянт ''Сюзан'' прапанаваны ў Добрапісе Саўкі. Іншых варыянтаў, акрамя Сюзанны, не знайшоў, але Сюзан і Сюзанна ўсё ж розныя формы імені. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 23:43, 18 лютага 2026 (+03) :Звяртаю ўвагу, што сярод прыведзеных імён не ўсе з англійскай мовы. Далей пішу толькі пра англійскі адпаведнік. У арыгінале — Susan ([ˈsuː.zən]), тут маем дзве праблемныя галосныя. Сістэма Саўкі не ідзе ў згодзе з моўнай практыкай і навязвае ўсё ж больш пазіцыю аўтара (згодна з ім мусіць быць таксама Барак Оўбама, Джордж Ўошынгтан). [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя|Тут]] дрэнна прапісана пра [uː], нельга нічога сказаць, вырашылі бы крыніцы. З [ə] таксама неадназначна, у такой пазіцыі часцей перадаецца як «а», але можа быць і як «е» (але малаімаверна «э»). Трэба глядзець на словаўжыванне. Праз гугл кнігі знаходжу 2 разы С’юзэн (варыянт з «э» адкідваем), 4 разы С’юзан (2 з якіх пра [[Сьюзен Зонтаг]]), 4 Сьюзан, 6 Сьюзен (прычым знайшоў у БелЭН Хелмс Сьюзен і «Лэдзі Сьюзен» ад Джэйн Осцін), 5-6 Сюзан (ізноў Зонтаг спрабуюць перадаць, не лічыў ужыванне Сюзан у БелЭН, але для плошчы Сюзан Дэлаль у Тэль-Авіве), 1 Сюзэн, 2 Сюзен. :Мне агульны агляд хутчэй падказвае, што Сьюзен будзе найбольш паслядоўным варыянтам паводле крыніц. Найбольш вагу тут дадае БелЭН. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:40, 19 лютага 2026 (+03) :Якраз паводле інструкцыі БелЭн правільна будзе '''Сьюзен''')Таму прапаную {{Перайменаваць |ўніфікаваць}} да '''першага варыянта''' [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:07, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Цёрнер]] → Тэрнер == Удзельнік [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] у шмат якіх артыкулах паправіў, калі слушна, гэта вымагае шэрагу перейменаванняў. Ён аргументуе такім чынам: "Паводле правілаў беларускага правапісу 2008. §12 Зычныя д, т і дз, ц 6 Зычныя дз, ц пішуцца ў некаторых словах, правапіс якіх вызначаецца па слоўніку: мундзір, гетэрадзін, дзюна, дзюшэс, бардзюр, арцель, цір, цітр, эцюд, цюль, нацюрморт, уверцюра, накцюрн, цюркскі, цюльпан, каранцін. Гук [ɜ] у спалучэннях з R перадаецца ер/эр/ёр". --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:38, 23 студзеня 2026 (+03) :перапрашаю, вось да ўсіх Тэрнераў важны аргумент з Правілаў арфаграфіі :§12 Зычныя д, т і дз, :4. У запазычаных словах (а таксама ў вытворных ад іх) цвёрдыя д, т, як правіла, пішуцца нязменна: рэйсфедар, дэлегат, дэманстрацыя, медыцына, апладысменты, індык, літаратура, майстар, матэрыял, універсітэт, кватэра, тэхніка, тыраж, скептык, ерэтык, пластык, тэарэтык, авантура, дыктатура. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:42, 23 студзеня 2026 (+03) ::Таксама БелЭН фіксуе Тэрнер (Turner) Джозеф Мэлрард Уільям [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:45, 23 студзеня 2026 (+03) :::як разумею, там будзе [ɜː] у RP пасля T, праблемнае месца. Розныя маем прыклады, як Кёрціс, Бёрніт, але гэта іншы род зычных, што істотна тут. Мне здаецца, што прыведзеныя правілы можна трактаваць па рознаму. Тое, што для нас гучыць мякка фактычна не заўсёды з’яўляецца мяккім зычным у арыгінальнай мове. Ну вось чым адрозніваецца t у французскіх nature mort і tirage? То бок, усё, што тычыцца запазычанняў тут можна трактаваць шырока. У той жа час, добра, што знайшлі ўжыванне ў БелЭН, гэта дадае ўпэўненасці ў такой форме. Калі ў крыніцах няма Цёрнер, то {{перайменаваць}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:46, 3 лютага 2026 (+03) ::::Я таксама звяртаўся да прафэсійнага перакладчыка з пытаннем пра Тэрнэра, Іыны Тыма. Віталь Станішэўскі: ::::„Уласныя імёны могуць замацоўвацца ў узусе і ў аўтарытэтных крыніцах і згодна з іх стыхійным асваеннем. Калі канкрэтна ў аўтарытэтных крыніцах няма спадарыні Тыны, то сам Бог наказаў асвойваць па правілах. ::::Калі сістэмна, то Тэрнэр - цалкам нармальна. "Т" захоўваецца, а тое, што не так блізка да [з:], невялікая страта, бо ўсё адно забяспечваецца "адваротная сумяшчальнасць", вымаўляецца ўсё тое ж у арыгінале“. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 14:30, 3 лютага 2026 (+03) :::::Агулам, я тут са спадаром Віталём пагаджуся, але хочацца дадаткова падкрэсліць, што гэтыя правілы, як і многія іншыя, досыць размытыя і іх можна па-рознаму трактаваць, калі ўжо прыдраліся да літары закона. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:45, 3 лютага 2026 (+03) :'''Перадача спалучэнняў -er і -ur''' :У беларускай перадачы іншамоўных імёнаў спалучэнні ''-er'' і ''-ur'' перадаюцца як «-эр»: :* у пачатку слова, :* пасля галосных, :* пасля беларускіх цвёрдых зычных. :Форма «-ер» ужываецца толькі пасля зычных '''к, г, л'''. :У прозвішчы ''Turner'' галосны [ɜː] у абедзвюх пазіцыях (''Tur-'' і ''-ner'') адпавядае беларускай перадачы '''«эр»''', таму правільна: '''Тэрнэр'''. Тым болей што тут мы карыстаемся [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнімі змяненнямі ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме для -er. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:05, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Сінавіяльны сустаў]] → [[Сустаў]] == Варта вызваліць старонку [[Сустаў]] ад цяперашняй некарэктнай перасылкі на [[Злучэнне (анатомія)]] і зрабіць яе асноўнай назвай артыкула [[Сінавіяльны сустаў]]. Паняцце Сінавіяльны сустаў не існуе. Слоўнік БДМУ (Ярашэвіч С.П., Піўчанка П.Р., Грынкевіч А.І., Любецкая К.П. Анатомия: словарь. — Мінск: БДМУ, 2016. — ISBN 978-985-567-629-5.) прыводзіць беларускія пераклады лацінскіх тэрмінаў: junctura — злучэнне, junctura synovialis — сінавіяльнае злучэнне, сустаў, дыяртроз, перапыннае злучэнне. Мяркую, «сустаў» будзе найбольш распаўсюджаным з сінонімаў, а астатнія можна зрабіць перасылкамі. Першапачатковая блытаніна выклікана тым, што паняцце [https://www.wikidata.org/wiki/Q9644 joint] (i.e., junctura, злучэнне) на Вікіданых была і застаецца некарэктна злучанай з артыкуламі пра суставы на іншых славянскіх Вікіпедыях. --[[Удзельнік:A potato hater|A potato hater]] ([[Размовы з удзельнікам:A potato hater|размовы]]) 20:11, 17 студзеня 2026 (+03) :калі ўсё так, як вы кажаце, можна будзе яшчэ і ў вікіданых папрацаваць, каб усё прывесці да ладу. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:04, 25 сакавіка 2026 (+03) :Згаджуся наконт няслушнасці тэрміна "Сінавіяльны сустаў", бо гэта масла масленае. [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.15.djvu_290 Тут] у БелЭн "сустаў" падаецца як галоўная назва артыкула, разам з "сінавіяльнае злучэнне", "сучляненне", "дыартроз". Таму {{Перайменаваць}}. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 16:25, 23 мая 2026 (+03) == [[Бельск Падляскі]] → [[Бельск-Падляшскі]] == Замацаваная ў беларускай мове традыцыйная назва.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:01, 16 студзеня 2026 (+03) : Ёсць крыніцы? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:56, 25 мая 2026 (+03) :У БелЭн замацавана форма "[https://verbum.by/belen/%D0%91%D0%95%D0%9B%D0%AC%D0%A1%D0%9A-%D0%9F%D0%90%D0%94%D0%9B%D0%AF%D0%A1%D0%9A%D0%86 Бельск-Падляскі]", таму, лічу, што трэба ўніфікаваць да дадзенага варыянту. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 12:59, 16 чэрвеня 2026 (+03) :: БелЭн крыніца аўтарытэтная, але не адзіная. Уніфікацыя ў БелВікі здзяйсняецца паводле іншых прынцыпаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:14, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Хрэптоўцы]] → [[Храптоўцы]] == Чарговы прыклад шкоднай дзейнасці [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] у справе тапаніміі. Перанесці пад распаўсюджаную назву, а не пад выдуманую.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:32, 15 студзеня 2026 (+03) :слабаватая крыніца, не знаходзіце? [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:10, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Каб знаходзіць — трэба шукаць. У вас лепшых для любога іншага напісання няма. Першае ж напісанне парушае нормы беларускай мовы, таму другое ёсць цалкам лагічным. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 25 сакавіка 2026 (+03) :Надта аўтарытэтнай крыніцу не назавеш, але яна хаця б ёсць, сённяшні варыянт нічым увогуле не падмацаваны. Таму {{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:27, 23 мая 2026 (+03) == [[Іван Дыамідавіч Антошкін]] → [[Іван Дыямідавіч Антошкін]] == Гл. [[Размовы:Іван Дыамідавіч Антошкін#Дыямідавіч?|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 13:23, 1 снежня 2025 (+03) :варта разгледзець варыянт «Дыямедавіч», як у паданай крыніцы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:53, 2 снежня 2025 (+03) == [[Рэспубліка Арменіі]] → [[Першая Рэспубліка Арменія]] == ''Рэспубліка Арменіі'' напісана з памылкай. А [[Рэспубліка Арменія]] — назва цяперашняй армянскай дзяржавы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:39, 29 кастрычніка 2025 (+03) :заўважу, што варта звярнуць, што ў першым выпадку ідзе кіраванне з родным склонам, а ў другім дапасаванне — гэта розныя назвы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:35, 2 лістапада 2025 (+03) :{{Перайменаваць}}. Дзве розныя дзяржавы. [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 21:52, 9 студзеня 2026 (+03) == [[Сеціўнае таварыства па надаванні імёнаў і нумароў]] == Відавочна, што пераклад наймення арганізацыі вельмі вольны і трэба пераймяноўваць, але як -- не рызыкну прапаноўваць варыянт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 08:42, 22 верасня 2025 (+03) : Перайменаваць наступным чынам: Інтэрнэт-карпарацыя па прысваенні імёнаў і нумароў. Саманазву на рускай мове можна паглядзець [https://www.icann.org/ru/system/files/files/getting-to-know-icann-quicklook-30apr20-ru.pdf тут]. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:51, 22 верасня 2025 (+03) ::Рускі пераклад выглядае не вельмі ўдала. Не зразумела, чему менавіта "інтэрнэт-карпарацыя" - выглядае або як кампанія, дзейнасць якой звязана з Інтернетам, або як нейкае сеціўнае аб'яднанне, а не міжнародная арганізацыя. ::ChatGPT прапанаваў варыянт "Карпарацыя па прызначэнні імёнаў і нумароў у Інтэрнэце" і мне такая форма падаецца нашмат больш удалай. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:06, 23 верасня 2025 (+03) :::мне здаецца, трэба ў першую чаргу арыентавацца на арыгінальную назву, дзе ідзе Internet Corporation, што з’яўляецца даволі вузкай і канкрэтнай назвай профілю фірмы, але яна, нібы, больш нідзе не ўжываецца для іншых арганізацый. Некаторыя раздзелы як назву старонкі пакідаюць ICANN і падаюць вольны пераклад у дужках. Можа і нам варта так зрабіць [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:43, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Так, ICANN як галоўная назва - добры варыянт. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 22:10, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Таксама падтрымаю варыянт "ICANN" [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:40, 14 студзеня 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках]] → [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтанскіх нацыянальных могілках]] == Гл. [[Размовы пра катэгорыю:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 21:17, 4 верасня 2025 (+03) :{{перайменаваць}}. Гэта не выключэнне а-ля Вашынгтон. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:08, 11 верасня 2025 (+03) :{{Перайменаваць}}, бо не знайшоў крыніц, якія сведчылі б пра нейкае асаблівае напісанне ў гэтым выпадку. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:36, 23 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, відавочна ([[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]). [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 23:40, 26 мая 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на ідыш]] → ? == Таксама [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на іўрыце]] і [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на эсперанта]]. Словазлучэнні тыпу "пісьменнік на нейкай мове" немагчымыя. А ў «Тлумачальным слоўніку беларускай літаратурнай мовы» пад рэдакцыяй Капылова "ідыш" скланяецца. Але ў іншай назве можа і не трэба будзе гэтае слова --[[Удзельнік:Ілля Касакоў|Ілля Касакоў]] ([[Размовы з удзельнікам:Ілля Касакоў|размовы]]) 22:27, 3 жніўня 2025 (+03) :[[:Катэгорыя:Ідышамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Іўрытамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Эсперантамоўныя пісьменнікі]] -- па-мойму, будзе паслядоўна. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:21, 20 лістапада 2025 (+03) ::Згодная з такім меркаваннем. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 17:29, 22 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}. Значна лепшы варыянт, чым ёсць цяпер, упісваецца ў агульную логіку мовы, маем жа беларускамоўны, польскамоўны і г.д. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:33, 23 мая 2026 (+03) {{/Падвал}} [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Супольнасць]] ebgyhvgk59bi236v01aw7e58hrnzimp 5155025 5155020 2026-06-16T17:25:24Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 /* Катэгорыя:Пісьменнікі на ідыш → ? */ Адказ 5155025 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДП}} {{/Шапка}} = Бягучыя абмеркаванні = {{Кнопка 2|Дадаць тэму|url=https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Вікіпедыя:Да_перайменавання&action=edit&section=1|class=mw-ui-progressive}} ''Новыя тэмы, калі ласка, дадавайце зверху спіса абмеркаванняў'' == [[Ельскі ўніверсітэт]] → [[Іельскі ўніверсітэт]] == Паводле БелЭн [https://verbum.by/belen/%D0%86%D0%95%D0%9B%D0%AC%D0%A1%D0%9A%D0%86%20%D0%A3%D0%9D%D0%86%D0%92%D0%95%D0%A0%D0%A1%D0%86%D0%A2%D0%AD%D0%A2 тут]. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 12:19, 16 чэрвеня 2026 (+03) :Не актуальна, гл. адказ НАН Беларусі: {{ш|НАН-Ё}} [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:13, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Аперацыя «Нептун»]] → [[Высадка ў Нармандыі]] == Больш распаўсюджаная назва. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:24, 11 чэрвеня 2026 (+03) :У БелЭн фігуруе назва [https://verbum.by/belen/%D0%9D%D0%90%D0%A0%D0%9C%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%A1%D0%9A%D0%90%D0%AF%20%D0%94%D0%AD%D0%A1%D0%90%D0%9D%D0%A2%D0%9D%D0%90%D0%AF%20%D0%90%D0%9F%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%AB%D0%AF%201944 "Нармандская дэсантная аперацыя 1944"]. Думаю, варта разгледзіць такую назву для артыкула. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:44, 11 чэрвеня 2026 (+03) == [[Цімаці Хант]] → [[Тымаці Хант]] == Згодна з БелЭн [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.18-1.djvu_465 тут]. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:33, 27 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, згодны [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 14:14, 27 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:14, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Эрнэст Рэзерфорд]] → [[Эрнест Рэзерфард]] == Згодна з БелЭн [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.13.djvu_559 тут.] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:18, 23 мая 2026 (+03) :Хаця, улічваючы змену правапісу 2008, магчыма правільней было б Эрнэст Рэзерфард. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:05, 25 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} згодна БелЭн, толькі Эрнэст [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:42, 11 чэрвеня 2026 (+03) == [[Уладзімір Пятровіч Кёпен]] → [[Уладзімір Пятровіч Кёпэн]] == Усе мы ведаем, як гэтыя «е» ў рускай мове адпавядаюць на самай справе гуку [э]. Тут нямецкай прозвішча Köppen, мусім на яго абапірацца ў любым выпадку. Нібыта нямецкае э ў беларускай не пераходзіць у е, нават без націску. Шкада, што пакуль няма ў нас практычнай транскрыпцыі з нямецкай... Пакуль што выглядае як выразны ўплыў рускай мовы. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 08:12, 14 мая 2026 (+03) == [[Akademія WSB у Варшаве]] → [[Акадэмія ВСБ у Варшаве]], [[Акадэмія WSB]] → [[Акадэмія ВСБ]] == [[ВП:Кірлат]] у назвах. WSB нібыта цяпер больш не расшыфроўваецца, то трэба было б транслітэрыраваць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 19:31, 13 мая 2026 (+03) :І катэгорыя [[:Катэгорыя:Akademія WSB]] таксама [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 19:37, 13 мая 2026 (+03) == [[Хагіс]] → [[Хэгіс]] == Крыніц няма, акрамя [https://verbum.by/?q=%D0%A5%D1%8D%D0%B3%D1%96%D1%81 Англійска-беларускага слоўніка (Т. Суша, 2013)], таму прапаную перайменаваць паводле яго. --[[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:09, 2 мая 2026 (+03) :Тут усё крыху цяжэй, бо выпадкаў ужывання "Хэгіс", апарача гэтага слоўніку, я не знайшоў, але Хагіс згадваецца [https://prajdzisvet.org/events/845-bielarusy-vinshujuts-bernsa-z-dniom-naradzhennia.html тут], [https://news.by/by/news/kultura/260_let_so_dnya_rozhdeniya_roberta_bernsa_otmetili_v_minske тут], [https://www.svaboda.org/a/28331935.html тут], [https://nashaniva.com/322748 тут], [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/2012-06.pdf тут] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 09:45, 29 мая 2026 (+03) == [[Уільям С’юард Бероуз]] → [[Уільям С’юард Бараўз]] == У такім напісанні прозвішча супярэчыць правілам беларускага правапісу. Крыніц, якія пацвярджалі б нейкую традыцыю ў напісанні прозвішча пісьменніка я не знайшоў. Таму прапаную перайменаваць адпаведна [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]].--[[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:32, 12 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}}, Згодна з інструкцыяй БелЭн па перадачы англамоўных імёнаў і прозвішч, а таксама з апошнімі змяненнямі ў акадэмічным правапісе (2008). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:20, 12 красавіка 2026 (+03) == [[ВАЛЛ-І]] → [[УАЛЛ-І]] == Прапаную перайменаваць артыкул згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=279102 існуючым перакладам] дадзенага мульціка. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 10:54, 20 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, але трэба дадаць інфармацыю пра пераклад і ўвогуле крыху палепшыць старонку. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:35, 26 красавіка 2026 (+03) : Не знайшоў АК за "УАЛЛ-І" акрамя Кінакіпы. Тым часам за "ВАЛЛ-І" можна сустрэць [https://euroradio.fm/u-los-andzhelese-vall-i-pryznali-filmam-goda Euroradio], [https://web.archive.org/web/20230110014627/https://nashaniva.com/69780 Nashaniva], [https://1387.io/jak-zacikavic-dzjacej-i-daroslyh-tjemaj-berazhlivaga-sta-lennja-da-pryrody-raskazala-jekolag-julija-prylishch/ 1387]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:41, 26 красавіка 2026 (+03) ::Калі б не было перакладу самой стужкі, то пададзеныя крыніцы мелі б прыярытэт. З улікам таго, што ёсць ужо пераклад (які атрымаў сваю агучку), то не зусім разумею, чаму старонка мае называцца паводле тых крыніц, якія былі зроблены да перакладу самога мульціка. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:54, 26 красавіка 2026 (+03) :::пераклад не афіцыйны, дый бывае, што перакладаў некалькі, таму мусім таксама глядзець на словаўжыванне ў розных крыніцах. Думаю, варта перайменаваць, але ў лідзе падаць дзве формы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 19:00, 26 красавіка 2026 (+03) ::: Хто адказны за пераклад? Якая акадэмічнасць гэтага перакладу? Пераклад - гэта добрая справа, але ён яшчэ не гарантуе, што менавіта гэтая назва будзе абраная для артыкула. Мы не ведаем, хто і ў якіх умовах яго перакладаў. Калі гэта быў хтосьці з НАН РБ - адна справа, калі гэта аматарскі пераклад - іншая. Калі пераклад з’яўляецца аматарскім, то чаму мы павінны ставіць яго вышэй за некалькі беларускамоўных крыніц? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:01, 26 красавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} Мультфільм з назвай УАЛЛ-І існуе, яго можна фізічна паглядзець (хоць пераклад, безумоўна, неафіцыйны). Будзьма шчырымі, афіцыйны мы наўрад ці пабачым. WALL-I(англійскі) і ВАЛЛ-И(расейскі), ВОЛЛ-І(украінскі) гэтаксама ёсць, але не ВАЛЛ-І. Увогуле не разумею заганнай практыкі нашых СМІ аднаасабова перакладаць назвы твораў, варта было б даваць арыгінальную назву і МАГЧЫМЫ пераклад у дужках. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 20:07, 26 красавіка 2026 (+03) == Сысуны і млекакормячыя == У суседнім беларускім раздзеле яўна замацаваліся «Сысуны». У нас жа, гледзячы па рэзультатам пошуку, пераважаюць «Млекакормячыя», хаця і сысуноў хапае. У сувязі з гэтым прапаную прывесці ўсё да адной назвы, прынамсі ў назвах артыкулаў, катэгорыях і шаблонах. Да якой з назваў варта прыводзіць усё — мусіць рашыць супольнасць, бо абодва слова раўназначныя. На выпадак калі супольнасць вырашыць прывесці ўсё да «Млекакормячыя» падрыхтаваў спіс (спадзяюся што поўны) артыкулаў якія трэба будзе перайменаваць: ==== Катэгорыі ==== [[:Катэгорыя:Сысуны Паўднёвай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Азіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны паводле рэгіёнаў]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўразіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Паўночнай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі і Акіяніі]], [[:Катэгорыя:Сысуны пліяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны палеагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны неагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны міяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны алігацэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны Беларусі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Афрыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўропы]], [[:Катэгорыя:Сысуны плейстацэну]], [[:Катэгорыя:Вымерлыя сысуны]], [[:Катэгорыя:Спісы сысуноў]], [[:Катэгорыя:Атрады сысуноў]], [[:Катэгорыя:Сямействы сысуноў]], ==== Шаблоны ==== [[:Шаблон:Сысуны]] Далей не ўпэўнены, ці варта чапаць: [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён]], [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён/Дакументацыя]],[[:Шаблон:Экарэгіён]], [[:Шаблон:Экарэгіён/Дакументацыя]]. ==== Артыкулы ==== [[Спіс сысуноў Беларусі]], [[Спіс сысуноў Азербайджана]] --[[Удзельнік:Observr1|Observr1]] ([[Размовы з удзельнікам:Observr1|размовы]]) 11:22, 7 красавіка 2026 (+03) : падпішыцеся калі ласка праз <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:31, 6 красавіка 2026 (+03) :Раз назва галоўнага [[млекакормячыя]], то і іншыя назвы мусяць адпавядаць. У БелЭн таксама пераважае форма «млекакормячыя». Таму я за тое, каб {{перайменаваць}} усё [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:35, 6 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}} згодна з БелЭн. Там першым пішуць млекакормячыя. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) :{{Перайменаваць}} згодна з БелЭн ([https://belarus.belarusenc.by/belarus/detail-article.php?ID=4684#h1 на сайце - таксама млекакормячыя]), пакінуўшы перасылку са старой назвы на актуальную.--[[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 12:28, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Неверагодны лёс Амэлі Пулен]] → [[Неверагодны лёс Амелі Пулен]] == Збіраюся бліжэйшым часам папрацаваць над гэтым артыкулам, значна палепшыць яго пад юбілей фільма. І першае ж пытанне наконт назвы. Я разумею, што фільм выходзіў у беларускім перакладзе пад загалоўкам «Неверагодны лёс Ам'''э'''лі Пулен», аднак, відаць, той пераклад арыентаваўся на тарашкевіцу. А імя Amélie ў іншых артыкулах БеВікі перадаецца праз '''е'''. Прапаную назву пакінуць як ёсць, але імя змяніць дзеля ўніфікацыі. Якія будуць меркаванні? --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:54, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} для ўніфікацыі згодна з БелВікі. Дакладнай інструкцыі не маю для французскамоўных імёнаў, таму пакуль так. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:43, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Не пераймяноўваць}} У нас ёсць канкрэтная крыніца - беларускі пераклад (не буду ўдавацца ў пытанні ягонай афіцыйнасці і легальнасці) і мы робім згодна з ёю. Калі фільм выйдзе пад іншай назвай - будзе сэнс задумацца над перайменаваннем. Само напісанне праз "е" досыць спрэчнае, у французскай там змякчэння няма, а пра доўгую традыцыю адаптацыі імя Amélie у беларускай мове гаварыць не выпадае (папраўце, калі не маю рацыі). [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:21, 7 красавіка 2026 (+03) :: Удакладню думку. Мне здаецца, што, змяніўшы літару, мы ўсё адно робім згодна з крыніцай, проста адаптуем да правапісу. Умоўна, было б у назве слова "сьнег" праз "ь" — думаю, назву б узялі, а "ь" прыбралі. А наконт традыцыі: я не меў на ўвазе, што існуе нейкая сталая традыцыя адаптацыі гэтага імя на беларускую. Я больш пісаў пра ўніфікацыю. Мы маем шэраг артыкулаў на БеВікі з гэтым і падобнымі імёнамі праз "е": [[Амелі Натомб]], [[Амелі Марэсмо]], [[Амелія Арлеанская]] і г.д. — і ніводнага праз "э". Думка была менавіта аб захаванні паслядоўнасці. Раз тут так павялося, то, мабыць, варта так і працягваць, ну ці пераймяноўваць адразу ўсе. --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 01:49, 7 красавіка 2026 (+03) :::Ва ўсіх пададзеныя артыкулах няма аніводнай беларускамоўнай крыніцы, таму асмелюся сцвярджаць, што гэта пераклады, магчыма машынныя. Таму іхная аўтарытэтнасць - пад пытаннем. [[Амелія Арлеанская]] - адаптавана, бадай, з партугальскай, бо ''Amélia'', а не ''Amélie'', таму разглядаць яе трэба асобна. :::Падсумоўваючы, я б галасаваў за тое, каб каб {{Перайменаваць}} да формы ''Амэлі'' артыкулы [[Амелі Натомб]] і [[Амелі Марэсмо]], бо :::1) Маем хоць якую беларускамоўную крыніцу :::2) Гэта не супярэчыць сучаснаму правапісу :::3) Гэта бліжэй да арыгінальнага вымаўлення [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 10:01, 7 красавіка 2026 (+03) :::: Наконт арыгінальнага вымаўлення пракансультаваўся з універсітэцкай выкладчыцай французскай мовы. Атрымаў такі адказ: «Э» ў гэтым слове максімальна ненатуральны для французскай мовы. Амаль паўсюль дзейнічае правіла «адкрыты склад — закрыты гук, закрыты склад — адкрыты гук». Спрэчка тут упіраецца ў захаванне зычнага. Калі хочацца захаваць цвёрды «м», то лагічна браць літару «э», але сам галосны ў імені бліжэйшы да таго, які мы звычайна перадаем праз «е». Так, напрыклад, імя ''Léa'' не перадаецца як Лэа, а літара тая ж. :::: Наконт беларускіх крыніц: знайшоў згадку гэтага фільма ў БелЭн, у артыкуле «Францыя» (том 16, старонка 478). Там падаецца скарочаная назва «Амелі», праз «е». --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:45, 18 красавіка 2026 (+03) У такой сітуацыі лепей тады {{Не пераймяноўваць}} Амэлі на Амелі [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 15:27, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Кейт Бекінсейл]] → [[Кейт Бэкінсэйл]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «э» і «е»'''<br> Паводле правіл беларускай арфаграфіі пры перадачы іншамоўных імёнаў: літара «э» ўжываецца ў пачатку слова і пасля цвёрдых зычных; літара «е» пішацца толькі пасля '''к, г, л.''' У прозвішчы Beckinsale галосны '''[e]''' пасля зычных '''B''' і '''S''' павінен перадавацца праз «э», бо яны не ўваходзяць у групу выключэнняў (к, г, л). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, але ўвага тая ж, што і ніжэй: Хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:50, 6 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}}. Наконт норм, якімі кіруемся, падтрымліваю. Пане @[[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]], указвайце калі ласка атрыбуцыю да крыніц больш выразна «Згодна з такой вось крыніцай, трэба пісаць вось так», а не проста «трэба пісаць вось так». + гэтыя крыніцы трэба будзе апрацаваць і зрабіць асобную старонку па прыкладзе [[Польска-беларуская практычная транскрыпцыя]] і іншых падобных, каб ужо метадычна працаваць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:39, 26 красавіка 2026 (+03) ::Хутка зробім старонку для інструкцыі, добра) Дадзеная інструкцыя - даведка да БелЭн па перадачы англамоўных імёнаў + змяненні ў беларускам правапісе 2008 года. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:00, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Цімаці Снайдэр]] → [[Тымаці Снайдэр]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «і» і «ы» пасля зычных'''<br> У беларускай мове выбар паміж «і» і «ы» пасля зычных рэгулюецца іх цвёрдасцю/мяккасцю: «і» ўжываецца пасля парных па мяккасці зычных, «ы» — пасля няпарных цвёрдых зычных, а таксама пасля «т» і «д», калі яны не знаходзяцца ў канцы слова.<br> У імені Timothy гук [ɪ] пасля «т» у сярэдзіне слова павінен перадавацца праз «ы», бо «т» тут цвёрды і не ў канцы слова. <br> «-ці» пакідаем як у прыкладзе «Гаіці» або «[https://verbum.by/s/encyclopedias?q=%D0%A2%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D1%86%D1%96 Хант Тымаці]»<br> Адпаведна прапаную далей пісаць «Тымаці» замест «Цімаці» для імя «Timothy». [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :Адназначнае {{Перайменаваць}}, праца гэтага аўтара перакладзена на беларускую, дзе ён падпісаны як Тымаці ці Тыматы (залежна ад правапісу). [https://rusneb.ru/catalog/000202_000005_33411099/ Тут], [https://dziejaslou.by/old/www.dziejaslou.by/inter/dzeja/dzeja.nsf/htmlpage/snaj1102ec.html тут] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:52, 6 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:37, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Хезер Мойс]] → [[Хэдэр Мойс]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача гука [h]''' <br> Паводле сучаснай практыкі, у іншамоўных онімах, якія ўвайшлі ва ўжытак у другой палове XX стагоддзя і пазней, гук [h] перадаецца праз «х», у адрозненне ад традыцыйных імёнаў, дзе замацавалася «г».<br> Імя Heather не належыць да традыцыйна засвоеных, таму выкарыстанне «х» (Хэдэр) з’яўляецца нарматыўным.<br> '''Перадача галоснага [ɛ]<br>''' У пачатку слова і пасля цвёрдых зычных гук [ɛ] перадаецца літарай «э». Форма «Хезер» з «е» не адпавядае гэтаму правілу, бо «е» ў беларускай мове абазначае мяккасць папярэдняга зычнага і гук [je].<br> '''Перадача гуку [ð]<br>''' Часам сустракаецца перадача праз «з», але гэта выключэнні, абумоўленыя традыцыяй (Rutherford → Рэзерфорд). Паколькі імя Heather не з’яўляецца традыцыйным, нарматыўнай будзе перадача «д»: Хэдэр, а не «Хезер».<br> '''Перадача спалучэння -er<br>''' У іншамоўных імёнах канчатак -er перадаецца як «-эр»: * у пачатку слова, * пасля галосных, * пасля цвёрдых зычных (акрамя к, г, л, дзе магчыма «-ер»). У дадзеным выпадку «-ther» → «-дэр», таму «Хэдэр» адпавядае норме.<br> Тое ж самае прапаную зрабіць для артыкула «[[Хэзер Нова]]» [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) :у [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]] асобна разглядаў гэта імя, тут не ўлічылі перадачу гуку [ð], які звычайна перадаецца як "д", з чаго атрымліваем форму «Хэдэр». [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:02, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Я кіраваўся збольшага інструкцыяй па перадачы англамоўных імёнаў (БелЭн). (+ [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнія змяненні ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме) [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 14:13, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} усіх на Хэдэр. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:51, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, бо сапраўды, нейкай традыцыі ў напісанні гэтага імя няма, ва ўсякім выпадку з аналізу крыніц я не заўважыў. Аднак зазначу, што хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:49, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Паляўнічыя за прывідамі (фільм, 1984)]] → [[Лаўцы прывідаў (фільм, 1984)]] == На дадзены момант існуе пераклад гэтай кінастужкі, таму прапаную перайменаваць згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=2467 існуючым перакладам]. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) : падпішыцеся, дадаўшы ў канцы паведамлення <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:18, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Зроблена! [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:42, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} згодна з беларускім перакладам. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 25 сакавіка 2026 (+03) :Згоды з аргуменіацыяй, {{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:53, 6 красавіка 2026 (+03) : {{не пераймяноўваць}}. Назва «Паляўнічыя за прывідамі» сустракаецца ў такіх выданнях, як [https://belsat.eu/83131477/nam-i-tak-strashna-shto-paglyadzets-na-gelauin-kab-zahavats-nervy Белсат], [https://novychas.online/kultura/top-10-filmau-dlja-ljohkaha-letnjaha-veczara Новы Час], [https://zviazda.by/editions/news/kantsert-stary-novy-god-z-three-sticks-praysho-dnyami-belaruskay-dzyarzha-nay-filarmonii/ Звязда]. Нельга сказаць, што альтэрнатыўны варыянт памылковы, аднак мы мусім абапірацца на тое, наколькі надзейныя і аўтарытэтныя беларускамоўныя крыніцы спасылаюцца на тэму артыкула. Кінакіпа як стрымінгавая платформа можа займацца ўласнымі перакладамі, і яны нават могуць быць вельмі якаснымі, але прыведзеныя вышэй рэсурсы пакуль маюць большую сукупную аўтарытэтнасць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:41, 25 красавіка 2026 (+03) ::::::За пераклад адказны [https://t.me/PierakladyArcioma Arciom], пераклады якога таксама можна сустрэць у такіх сэрвісах як [https://voka.tv/ru-RU/collections/cinevoka-kino-pa-belarusku CINEVOKA]. Акадэмічнасць перакладу адпавядае цяперашняму правапісу. Хто вызначае акадэмічнасць артыкулаў ад Звязды, НН, Белсат, ад якіх можна сустрэць машынны пераклад назваў з рускай мовы або англійскай? Якая вартасць такіх перакладаў? Калі б мы мелі некалькі перакладаў, то можна было б думаць над тым, што папулярней, а так мы маем пакуль адзін пераклад, а не некалькі ў артыкулаў СМІ, якія невядома якім чынам правяраюць. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:16, 26 красавіка 2026 (+03) ::::::: Ну, у нас з аднаго боку аматарскі пераклад, а з іншага тры інфармацыйныя беларускамоўныя рэсурсы. Канешне, усе тры могуць лупіць недакладныя пераклады ці калькі. Толькі вось гэта, па-першае, неабавязкова з’яўляецца праўдай у гэтым выпадку, а па-другое - незразумела, чаму пераклад аматара павінен быць вышэй за іх. ::::::: У нас існуе простае правіла датычна наймення артыкулаў: назвы грунтуюцца на тым, як на тэму артыкула спасылаюцца '''надзейныя і аўтарытэтныя беларускамоўныя''' крыніцы. Для мяне надзейнасць і аўтарытэтнасць [[Звязда|Звязды]] і [[Белсат]]а з’яўляюцца больш відавочнымі ў гэтым пытанні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:39, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Кавалак жыцця]] → [[Шматочак жыцця]] == Недарэчны пераклад з украінскай мовы. Кавалак — гэта кусок. Шматок — гэта невялікі кавалак. Шматочак — гэта зусім маленькі кавалак. Калі перакладаць англійскае слова «''slice''», то варта падумаць над адпаведнікамі (напрыклад: скібачка, лустачка). [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:48, 23 лютага 2026 (+03) :Выглядае як "скрылёк", прынамсі, так найболей імаверна можна перакласці slice. Вядома, хацелася б хоць якую крыніцу, але ўчора шукаў і поўны нуль. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:52, 23 лютага 2026 (+03) ::артыкул перакладаўся з украінскага аналага, але ў рускай мове такая самая канструкцыя. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:43, 25 лютага 2026 (+03) :А навошта перакладаць "slice of life" даслоўна? Гэта устойлівы выраз англійскай мовы, не? Прапаную выкарыстоўваць фактычнае значэнне: штодзённасць ці паўсядзённасць як назву артыкула. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 15:26, 23 лютага 2026 (+03) ::таму што калька ўжо пранікла ў рус., укр. і іншыя мовы, а слова Шмадзённасць мае нашмат большы спектр значэнняў. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:42, 25 лютага 2026 (+03) :::Магчыма нешта недзе і пранікла, але калі выбраць на буйных англійских базах даных (сайтах) мангу ці анімэ і глядзець яе жанры на адпаведных буйных рускамоўных сайтах, там заўсёды "slice of life" - гэта "повседневность". Магу памыляцца, але іншых аўтарытэтных крыніц па гэтым пытанні няма. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 17:22, 25 лютага 2026 (+03) :А гэта ж гучыць як "слайс"? Калі так, то можна яшчэ пашукаць, не падумаў адразу пра гэты варыянт. І наогул "слайс" ужо запазычана, можа, пераклад не трэба, калі яшчэ няма сваёй устойлівай формы. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 16:37, 25 лютага 2026 (+03) ::падтрымліваю варыянт з тым, каб пакінуць англійскую назву, пакуль не замацуецца ў АК нейкі пераклад. Пераклад можна даць у дужках. Калі ў беларускамоўных АК ёсць нейкія іншыя назвы, іх можна дадаць у лід. Інакш — прыбраць усё без АК. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:15, 24 сакавіка 2026 (+03) == Сьюзен, С’юзан, Сьюзан → Сюзан == Маем шэраг артыкулаў з розным напісаннем імені Susan, патрэбная нейкая уніфікацыя: * [[Сьюзен Хэйвард]] * [[С’юзан Сарандан]] * [[Сьюзен Пэвэнсі]] * [[Сьюзан Вулдрыдж]] * [[Сьюзан Полгар]] * [[Сьюзан Дэнфард]] * [[С’юзан Франсія]] Варыянт ''Сюзан'' прапанаваны ў Добрапісе Саўкі. Іншых варыянтаў, акрамя Сюзанны, не знайшоў, але Сюзан і Сюзанна ўсё ж розныя формы імені. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 23:43, 18 лютага 2026 (+03) :Звяртаю ўвагу, што сярод прыведзеных імён не ўсе з англійскай мовы. Далей пішу толькі пра англійскі адпаведнік. У арыгінале — Susan ([ˈsuː.zən]), тут маем дзве праблемныя галосныя. Сістэма Саўкі не ідзе ў згодзе з моўнай практыкай і навязвае ўсё ж больш пазіцыю аўтара (згодна з ім мусіць быць таксама Барак Оўбама, Джордж Ўошынгтан). [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя|Тут]] дрэнна прапісана пра [uː], нельга нічога сказаць, вырашылі бы крыніцы. З [ə] таксама неадназначна, у такой пазіцыі часцей перадаецца як «а», але можа быць і як «е» (але малаімаверна «э»). Трэба глядзець на словаўжыванне. Праз гугл кнігі знаходжу 2 разы С’юзэн (варыянт з «э» адкідваем), 4 разы С’юзан (2 з якіх пра [[Сьюзен Зонтаг]]), 4 Сьюзан, 6 Сьюзен (прычым знайшоў у БелЭН Хелмс Сьюзен і «Лэдзі Сьюзен» ад Джэйн Осцін), 5-6 Сюзан (ізноў Зонтаг спрабуюць перадаць, не лічыў ужыванне Сюзан у БелЭН, але для плошчы Сюзан Дэлаль у Тэль-Авіве), 1 Сюзэн, 2 Сюзен. :Мне агульны агляд хутчэй падказвае, што Сьюзен будзе найбольш паслядоўным варыянтам паводле крыніц. Найбольш вагу тут дадае БелЭН. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:40, 19 лютага 2026 (+03) :Якраз паводле інструкцыі БелЭн правільна будзе '''Сьюзен''')Таму прапаную {{Перайменаваць |ўніфікаваць}} да '''першага варыянта''' [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:07, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Цёрнер]] → Тэрнер == Удзельнік [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] у шмат якіх артыкулах паправіў, калі слушна, гэта вымагае шэрагу перейменаванняў. Ён аргументуе такім чынам: "Паводле правілаў беларускага правапісу 2008. §12 Зычныя д, т і дз, ц 6 Зычныя дз, ц пішуцца ў некаторых словах, правапіс якіх вызначаецца па слоўніку: мундзір, гетэрадзін, дзюна, дзюшэс, бардзюр, арцель, цір, цітр, эцюд, цюль, нацюрморт, уверцюра, накцюрн, цюркскі, цюльпан, каранцін. Гук [ɜ] у спалучэннях з R перадаецца ер/эр/ёр". --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:38, 23 студзеня 2026 (+03) :перапрашаю, вось да ўсіх Тэрнераў важны аргумент з Правілаў арфаграфіі :§12 Зычныя д, т і дз, :4. У запазычаных словах (а таксама ў вытворных ад іх) цвёрдыя д, т, як правіла, пішуцца нязменна: рэйсфедар, дэлегат, дэманстрацыя, медыцына, апладысменты, індык, літаратура, майстар, матэрыял, універсітэт, кватэра, тэхніка, тыраж, скептык, ерэтык, пластык, тэарэтык, авантура, дыктатура. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:42, 23 студзеня 2026 (+03) ::Таксама БелЭН фіксуе Тэрнер (Turner) Джозеф Мэлрард Уільям [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:45, 23 студзеня 2026 (+03) :::як разумею, там будзе [ɜː] у RP пасля T, праблемнае месца. Розныя маем прыклады, як Кёрціс, Бёрніт, але гэта іншы род зычных, што істотна тут. Мне здаецца, што прыведзеныя правілы можна трактаваць па рознаму. Тое, што для нас гучыць мякка фактычна не заўсёды з’яўляецца мяккім зычным у арыгінальнай мове. Ну вось чым адрозніваецца t у французскіх nature mort і tirage? То бок, усё, што тычыцца запазычанняў тут можна трактаваць шырока. У той жа час, добра, што знайшлі ўжыванне ў БелЭН, гэта дадае ўпэўненасці ў такой форме. Калі ў крыніцах няма Цёрнер, то {{перайменаваць}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:46, 3 лютага 2026 (+03) ::::Я таксама звяртаўся да прафэсійнага перакладчыка з пытаннем пра Тэрнэра, Іыны Тыма. Віталь Станішэўскі: ::::„Уласныя імёны могуць замацоўвацца ў узусе і ў аўтарытэтных крыніцах і згодна з іх стыхійным асваеннем. Калі канкрэтна ў аўтарытэтных крыніцах няма спадарыні Тыны, то сам Бог наказаў асвойваць па правілах. ::::Калі сістэмна, то Тэрнэр - цалкам нармальна. "Т" захоўваецца, а тое, што не так блізка да [з:], невялікая страта, бо ўсё адно забяспечваецца "адваротная сумяшчальнасць", вымаўляецца ўсё тое ж у арыгінале“. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 14:30, 3 лютага 2026 (+03) :::::Агулам, я тут са спадаром Віталём пагаджуся, але хочацца дадаткова падкрэсліць, што гэтыя правілы, як і многія іншыя, досыць размытыя і іх можна па-рознаму трактаваць, калі ўжо прыдраліся да літары закона. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:45, 3 лютага 2026 (+03) :'''Перадача спалучэнняў -er і -ur''' :У беларускай перадачы іншамоўных імёнаў спалучэнні ''-er'' і ''-ur'' перадаюцца як «-эр»: :* у пачатку слова, :* пасля галосных, :* пасля беларускіх цвёрдых зычных. :Форма «-ер» ужываецца толькі пасля зычных '''к, г, л'''. :У прозвішчы ''Turner'' галосны [ɜː] у абедзвюх пазіцыях (''Tur-'' і ''-ner'') адпавядае беларускай перадачы '''«эр»''', таму правільна: '''Тэрнэр'''. Тым болей што тут мы карыстаемся [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнімі змяненнямі ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме для -er. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:05, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Сінавіяльны сустаў]] → [[Сустаў]] == Варта вызваліць старонку [[Сустаў]] ад цяперашняй некарэктнай перасылкі на [[Злучэнне (анатомія)]] і зрабіць яе асноўнай назвай артыкула [[Сінавіяльны сустаў]]. Паняцце Сінавіяльны сустаў не існуе. Слоўнік БДМУ (Ярашэвіч С.П., Піўчанка П.Р., Грынкевіч А.І., Любецкая К.П. Анатомия: словарь. — Мінск: БДМУ, 2016. — ISBN 978-985-567-629-5.) прыводзіць беларускія пераклады лацінскіх тэрмінаў: junctura — злучэнне, junctura synovialis — сінавіяльнае злучэнне, сустаў, дыяртроз, перапыннае злучэнне. Мяркую, «сустаў» будзе найбольш распаўсюджаным з сінонімаў, а астатнія можна зрабіць перасылкамі. Першапачатковая блытаніна выклікана тым, што паняцце [https://www.wikidata.org/wiki/Q9644 joint] (i.e., junctura, злучэнне) на Вікіданых была і застаецца некарэктна злучанай з артыкуламі пра суставы на іншых славянскіх Вікіпедыях. --[[Удзельнік:A potato hater|A potato hater]] ([[Размовы з удзельнікам:A potato hater|размовы]]) 20:11, 17 студзеня 2026 (+03) :калі ўсё так, як вы кажаце, можна будзе яшчэ і ў вікіданых папрацаваць, каб усё прывесці да ладу. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:04, 25 сакавіка 2026 (+03) :Згаджуся наконт няслушнасці тэрміна "Сінавіяльны сустаў", бо гэта масла масленае. [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.15.djvu_290 Тут] у БелЭн "сустаў" падаецца як галоўная назва артыкула, разам з "сінавіяльнае злучэнне", "сучляненне", "дыартроз". Таму {{Перайменаваць}}. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 16:25, 23 мая 2026 (+03) == [[Бельск Падляскі]] → [[Бельск-Падляшскі]] == Замацаваная ў беларускай мове традыцыйная назва.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:01, 16 студзеня 2026 (+03) : Ёсць крыніцы? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:56, 25 мая 2026 (+03) :У БелЭн замацавана форма "[https://verbum.by/belen/%D0%91%D0%95%D0%9B%D0%AC%D0%A1%D0%9A-%D0%9F%D0%90%D0%94%D0%9B%D0%AF%D0%A1%D0%9A%D0%86 Бельск-Падляскі]", таму, лічу, што трэба ўніфікаваць да дадзенага варыянту. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 12:59, 16 чэрвеня 2026 (+03) :: БелЭн крыніца аўтарытэтная, але не адзіная. Уніфікацыя ў БелВікі здзяйсняецца паводле іншых прынцыпаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:14, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Хрэптоўцы]] → [[Храптоўцы]] == Чарговы прыклад шкоднай дзейнасці [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] у справе тапаніміі. Перанесці пад распаўсюджаную назву, а не пад выдуманую.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:32, 15 студзеня 2026 (+03) :слабаватая крыніца, не знаходзіце? [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:10, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Каб знаходзіць — трэба шукаць. У вас лепшых для любога іншага напісання няма. Першае ж напісанне парушае нормы беларускай мовы, таму другое ёсць цалкам лагічным. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 25 сакавіка 2026 (+03) :Надта аўтарытэтнай крыніцу не назавеш, але яна хаця б ёсць, сённяшні варыянт нічым увогуле не падмацаваны. Таму {{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:27, 23 мая 2026 (+03) == [[Іван Дыамідавіч Антошкін]] → [[Іван Дыямідавіч Антошкін]] == Гл. [[Размовы:Іван Дыамідавіч Антошкін#Дыямідавіч?|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 13:23, 1 снежня 2025 (+03) :варта разгледзець варыянт «Дыямедавіч», як у паданай крыніцы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:53, 2 снежня 2025 (+03) == [[Рэспубліка Арменіі]] → [[Першая Рэспубліка Арменія]] == ''Рэспубліка Арменіі'' напісана з памылкай. А [[Рэспубліка Арменія]] — назва цяперашняй армянскай дзяржавы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:39, 29 кастрычніка 2025 (+03) :заўважу, што варта звярнуць, што ў першым выпадку ідзе кіраванне з родным склонам, а ў другім дапасаванне — гэта розныя назвы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:35, 2 лістапада 2025 (+03) :{{Перайменаваць}}. Дзве розныя дзяржавы. [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 21:52, 9 студзеня 2026 (+03) == [[Сеціўнае таварыства па надаванні імёнаў і нумароў]] == Відавочна, што пераклад наймення арганізацыі вельмі вольны і трэба пераймяноўваць, але як -- не рызыкну прапаноўваць варыянт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 08:42, 22 верасня 2025 (+03) : Перайменаваць наступным чынам: Інтэрнэт-карпарацыя па прысваенні імёнаў і нумароў. Саманазву на рускай мове можна паглядзець [https://www.icann.org/ru/system/files/files/getting-to-know-icann-quicklook-30apr20-ru.pdf тут]. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:51, 22 верасня 2025 (+03) ::Рускі пераклад выглядае не вельмі ўдала. Не зразумела, чему менавіта "інтэрнэт-карпарацыя" - выглядае або як кампанія, дзейнасць якой звязана з Інтернетам, або як нейкае сеціўнае аб'яднанне, а не міжнародная арганізацыя. ::ChatGPT прапанаваў варыянт "Карпарацыя па прызначэнні імёнаў і нумароў у Інтэрнэце" і мне такая форма падаецца нашмат больш удалай. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:06, 23 верасня 2025 (+03) :::мне здаецца, трэба ў першую чаргу арыентавацца на арыгінальную назву, дзе ідзе Internet Corporation, што з’яўляецца даволі вузкай і канкрэтнай назвай профілю фірмы, але яна, нібы, больш нідзе не ўжываецца для іншых арганізацый. Некаторыя раздзелы як назву старонкі пакідаюць ICANN і падаюць вольны пераклад у дужках. Можа і нам варта так зрабіць [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:43, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Так, ICANN як галоўная назва - добры варыянт. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 22:10, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Таксама падтрымаю варыянт "ICANN" [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:40, 14 студзеня 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках]] → [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтанскіх нацыянальных могілках]] == Гл. [[Размовы пра катэгорыю:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 21:17, 4 верасня 2025 (+03) :{{перайменаваць}}. Гэта не выключэнне а-ля Вашынгтон. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:08, 11 верасня 2025 (+03) :{{Перайменаваць}}, бо не знайшоў крыніц, якія сведчылі б пра нейкае асаблівае напісанне ў гэтым выпадку. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:36, 23 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, відавочна ([[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]). [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 23:40, 26 мая 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на ідыш]] → ? == Таксама [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на іўрыце]] і [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на эсперанта]]. Словазлучэнні тыпу "пісьменнік на нейкай мове" немагчымыя. А ў «Тлумачальным слоўніку беларускай літаратурнай мовы» пад рэдакцыяй Капылова "ідыш" скланяецца. Але ў іншай назве можа і не трэба будзе гэтае слова --[[Удзельнік:Ілля Касакоў|Ілля Касакоў]] ([[Размовы з удзельнікам:Ілля Касакоў|размовы]]) 22:27, 3 жніўня 2025 (+03) :[[:Катэгорыя:Ідышамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Іўрытамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Эсперантамоўныя пісьменнікі]] -- па-мойму, будзе паслядоўна. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:21, 20 лістапада 2025 (+03) ::Згодная з такім меркаваннем. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 17:29, 22 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}. Значна лепшы варыянт, чым ёсць цяпер, упісваецца ў агульную логіку мовы, маем жа беларускамоўны, польскамоўны і г.д. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:33, 23 мая 2026 (+03) :Не бачу неабходнасці ў татальнай уніфікацыі, таму што можна натыкнуцца на назвы моў, ад якіх мы не здолеем утварыць адназначна правільны беларускі прыметнік. Але хачу звярнуць увагу, што ў апошніх слоўніках ідыш перастаў быць нескланяльным назоўнікам ([https://verbum.by/?q=%D1%96%D0%B4%D1%8B%D1%88 1], [https://slounik.org/search?dict=nazounik&search=%D1%96%D0%B4%D1%8B%D1%88 2]), так што варта пісаць Пісьменнікі на ідышы. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:25, 16 чэрвеня 2026 (+03) {{/Падвал}} [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Супольнасць]] gtgumbvbmgfulp78txasvavuq5l0ptq 5155027 5155025 2026-06-16T17:30:46Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 /* Уладзімір Пятровіч Кёпен → Уладзімір Пятровіч Кёпэн */ Адказ 5155027 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДП}} {{/Шапка}} = Бягучыя абмеркаванні = {{Кнопка 2|Дадаць тэму|url=https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Вікіпедыя:Да_перайменавання&action=edit&section=1|class=mw-ui-progressive}} ''Новыя тэмы, калі ласка, дадавайце зверху спіса абмеркаванняў'' == [[Ельскі ўніверсітэт]] → [[Іельскі ўніверсітэт]] == Паводле БелЭн [https://verbum.by/belen/%D0%86%D0%95%D0%9B%D0%AC%D0%A1%D0%9A%D0%86%20%D0%A3%D0%9D%D0%86%D0%92%D0%95%D0%A0%D0%A1%D0%86%D0%A2%D0%AD%D0%A2 тут]. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 12:19, 16 чэрвеня 2026 (+03) :Не актуальна, гл. адказ НАН Беларусі: {{ш|НАН-Ё}} [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:13, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Аперацыя «Нептун»]] → [[Высадка ў Нармандыі]] == Больш распаўсюджаная назва. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:24, 11 чэрвеня 2026 (+03) :У БелЭн фігуруе назва [https://verbum.by/belen/%D0%9D%D0%90%D0%A0%D0%9C%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%A1%D0%9A%D0%90%D0%AF%20%D0%94%D0%AD%D0%A1%D0%90%D0%9D%D0%A2%D0%9D%D0%90%D0%AF%20%D0%90%D0%9F%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%AB%D0%AF%201944 "Нармандская дэсантная аперацыя 1944"]. Думаю, варта разгледзіць такую назву для артыкула. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:44, 11 чэрвеня 2026 (+03) == [[Цімаці Хант]] → [[Тымаці Хант]] == Згодна з БелЭн [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.18-1.djvu_465 тут]. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:33, 27 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, згодны [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 14:14, 27 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:14, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Эрнэст Рэзерфорд]] → [[Эрнест Рэзерфард]] == Згодна з БелЭн [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.13.djvu_559 тут.] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:18, 23 мая 2026 (+03) :Хаця, улічваючы змену правапісу 2008, магчыма правільней было б Эрнэст Рэзерфард. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:05, 25 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} згодна БелЭн, толькі Эрнэст [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:42, 11 чэрвеня 2026 (+03) == [[Уладзімір Пятровіч Кёпен]] → [[Уладзімір Пятровіч Кёпэн]] == Усе мы ведаем, як гэтыя «е» ў рускай мове адпавядаюць на самай справе гуку [э]. Тут нямецкай прозвішча Köppen, мусім на яго абапірацца ў любым выпадку. Нібыта нямецкае э ў беларускай не пераходзіць у е, нават без націску. Шкада, што пакуль няма ў нас практычнай транскрыпцыі з нямецкай... Пакуль што выглядае як выразны ўплыў рускай мовы. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 08:12, 14 мая 2026 (+03) :{{Не пераймяноўваць}} нямецкія e мы нідзе асабліва праз э не перадаем, не бачу неабходнасці рабіць тое ж з прозвішчам, якое вядомае пры пасродніцтве рускай мовы. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:30, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Akademія WSB у Варшаве]] → [[Акадэмія ВСБ у Варшаве]], [[Акадэмія WSB]] → [[Акадэмія ВСБ]] == [[ВП:Кірлат]] у назвах. WSB нібыта цяпер больш не расшыфроўваецца, то трэба было б транслітэрыраваць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 19:31, 13 мая 2026 (+03) :І катэгорыя [[:Катэгорыя:Akademія WSB]] таксама [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 19:37, 13 мая 2026 (+03) == [[Хагіс]] → [[Хэгіс]] == Крыніц няма, акрамя [https://verbum.by/?q=%D0%A5%D1%8D%D0%B3%D1%96%D1%81 Англійска-беларускага слоўніка (Т. Суша, 2013)], таму прапаную перайменаваць паводле яго. --[[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:09, 2 мая 2026 (+03) :Тут усё крыху цяжэй, бо выпадкаў ужывання "Хэгіс", апарача гэтага слоўніку, я не знайшоў, але Хагіс згадваецца [https://prajdzisvet.org/events/845-bielarusy-vinshujuts-bernsa-z-dniom-naradzhennia.html тут], [https://news.by/by/news/kultura/260_let_so_dnya_rozhdeniya_roberta_bernsa_otmetili_v_minske тут], [https://www.svaboda.org/a/28331935.html тут], [https://nashaniva.com/322748 тут], [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/2012-06.pdf тут] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 09:45, 29 мая 2026 (+03) == [[Уільям С’юард Бероуз]] → [[Уільям С’юард Бараўз]] == У такім напісанні прозвішча супярэчыць правілам беларускага правапісу. Крыніц, якія пацвярджалі б нейкую традыцыю ў напісанні прозвішча пісьменніка я не знайшоў. Таму прапаную перайменаваць адпаведна [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]].--[[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:32, 12 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}}, Згодна з інструкцыяй БелЭн па перадачы англамоўных імёнаў і прозвішч, а таксама з апошнімі змяненнямі ў акадэмічным правапісе (2008). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:20, 12 красавіка 2026 (+03) == [[ВАЛЛ-І]] → [[УАЛЛ-І]] == Прапаную перайменаваць артыкул згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=279102 існуючым перакладам] дадзенага мульціка. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 10:54, 20 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, але трэба дадаць інфармацыю пра пераклад і ўвогуле крыху палепшыць старонку. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:35, 26 красавіка 2026 (+03) : Не знайшоў АК за "УАЛЛ-І" акрамя Кінакіпы. Тым часам за "ВАЛЛ-І" можна сустрэць [https://euroradio.fm/u-los-andzhelese-vall-i-pryznali-filmam-goda Euroradio], [https://web.archive.org/web/20230110014627/https://nashaniva.com/69780 Nashaniva], [https://1387.io/jak-zacikavic-dzjacej-i-daroslyh-tjemaj-berazhlivaga-sta-lennja-da-pryrody-raskazala-jekolag-julija-prylishch/ 1387]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:41, 26 красавіка 2026 (+03) ::Калі б не было перакладу самой стужкі, то пададзеныя крыніцы мелі б прыярытэт. З улікам таго, што ёсць ужо пераклад (які атрымаў сваю агучку), то не зусім разумею, чаму старонка мае называцца паводле тых крыніц, якія былі зроблены да перакладу самога мульціка. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:54, 26 красавіка 2026 (+03) :::пераклад не афіцыйны, дый бывае, што перакладаў некалькі, таму мусім таксама глядзець на словаўжыванне ў розных крыніцах. Думаю, варта перайменаваць, але ў лідзе падаць дзве формы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 19:00, 26 красавіка 2026 (+03) ::: Хто адказны за пераклад? Якая акадэмічнасць гэтага перакладу? Пераклад - гэта добрая справа, але ён яшчэ не гарантуе, што менавіта гэтая назва будзе абраная для артыкула. Мы не ведаем, хто і ў якіх умовах яго перакладаў. Калі гэта быў хтосьці з НАН РБ - адна справа, калі гэта аматарскі пераклад - іншая. Калі пераклад з’яўляецца аматарскім, то чаму мы павінны ставіць яго вышэй за некалькі беларускамоўных крыніц? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:01, 26 красавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} Мультфільм з назвай УАЛЛ-І існуе, яго можна фізічна паглядзець (хоць пераклад, безумоўна, неафіцыйны). Будзьма шчырымі, афіцыйны мы наўрад ці пабачым. WALL-I(англійскі) і ВАЛЛ-И(расейскі), ВОЛЛ-І(украінскі) гэтаксама ёсць, але не ВАЛЛ-І. Увогуле не разумею заганнай практыкі нашых СМІ аднаасабова перакладаць назвы твораў, варта было б даваць арыгінальную назву і МАГЧЫМЫ пераклад у дужках. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 20:07, 26 красавіка 2026 (+03) == Сысуны і млекакормячыя == У суседнім беларускім раздзеле яўна замацаваліся «Сысуны». У нас жа, гледзячы па рэзультатам пошуку, пераважаюць «Млекакормячыя», хаця і сысуноў хапае. У сувязі з гэтым прапаную прывесці ўсё да адной назвы, прынамсі ў назвах артыкулаў, катэгорыях і шаблонах. Да якой з назваў варта прыводзіць усё — мусіць рашыць супольнасць, бо абодва слова раўназначныя. На выпадак калі супольнасць вырашыць прывесці ўсё да «Млекакормячыя» падрыхтаваў спіс (спадзяюся што поўны) артыкулаў якія трэба будзе перайменаваць: ==== Катэгорыі ==== [[:Катэгорыя:Сысуны Паўднёвай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Азіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны паводле рэгіёнаў]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўразіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Паўночнай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі і Акіяніі]], [[:Катэгорыя:Сысуны пліяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны палеагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны неагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны міяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны алігацэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны Беларусі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Афрыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўропы]], [[:Катэгорыя:Сысуны плейстацэну]], [[:Катэгорыя:Вымерлыя сысуны]], [[:Катэгорыя:Спісы сысуноў]], [[:Катэгорыя:Атрады сысуноў]], [[:Катэгорыя:Сямействы сысуноў]], ==== Шаблоны ==== [[:Шаблон:Сысуны]] Далей не ўпэўнены, ці варта чапаць: [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён]], [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён/Дакументацыя]],[[:Шаблон:Экарэгіён]], [[:Шаблон:Экарэгіён/Дакументацыя]]. ==== Артыкулы ==== [[Спіс сысуноў Беларусі]], [[Спіс сысуноў Азербайджана]] --[[Удзельнік:Observr1|Observr1]] ([[Размовы з удзельнікам:Observr1|размовы]]) 11:22, 7 красавіка 2026 (+03) : падпішыцеся калі ласка праз <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:31, 6 красавіка 2026 (+03) :Раз назва галоўнага [[млекакормячыя]], то і іншыя назвы мусяць адпавядаць. У БелЭн таксама пераважае форма «млекакормячыя». Таму я за тое, каб {{перайменаваць}} усё [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:35, 6 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}} згодна з БелЭн. Там першым пішуць млекакормячыя. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) :{{Перайменаваць}} згодна з БелЭн ([https://belarus.belarusenc.by/belarus/detail-article.php?ID=4684#h1 на сайце - таксама млекакормячыя]), пакінуўшы перасылку са старой назвы на актуальную.--[[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 12:28, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Неверагодны лёс Амэлі Пулен]] → [[Неверагодны лёс Амелі Пулен]] == Збіраюся бліжэйшым часам папрацаваць над гэтым артыкулам, значна палепшыць яго пад юбілей фільма. І першае ж пытанне наконт назвы. Я разумею, што фільм выходзіў у беларускім перакладзе пад загалоўкам «Неверагодны лёс Ам'''э'''лі Пулен», аднак, відаць, той пераклад арыентаваўся на тарашкевіцу. А імя Amélie ў іншых артыкулах БеВікі перадаецца праз '''е'''. Прапаную назву пакінуць як ёсць, але імя змяніць дзеля ўніфікацыі. Якія будуць меркаванні? --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:54, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} для ўніфікацыі згодна з БелВікі. Дакладнай інструкцыі не маю для французскамоўных імёнаў, таму пакуль так. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:43, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Не пераймяноўваць}} У нас ёсць канкрэтная крыніца - беларускі пераклад (не буду ўдавацца ў пытанні ягонай афіцыйнасці і легальнасці) і мы робім згодна з ёю. Калі фільм выйдзе пад іншай назвай - будзе сэнс задумацца над перайменаваннем. Само напісанне праз "е" досыць спрэчнае, у французскай там змякчэння няма, а пра доўгую традыцыю адаптацыі імя Amélie у беларускай мове гаварыць не выпадае (папраўце, калі не маю рацыі). [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:21, 7 красавіка 2026 (+03) :: Удакладню думку. Мне здаецца, што, змяніўшы літару, мы ўсё адно робім згодна з крыніцай, проста адаптуем да правапісу. Умоўна, было б у назве слова "сьнег" праз "ь" — думаю, назву б узялі, а "ь" прыбралі. А наконт традыцыі: я не меў на ўвазе, што існуе нейкая сталая традыцыя адаптацыі гэтага імя на беларускую. Я больш пісаў пра ўніфікацыю. Мы маем шэраг артыкулаў на БеВікі з гэтым і падобнымі імёнамі праз "е": [[Амелі Натомб]], [[Амелі Марэсмо]], [[Амелія Арлеанская]] і г.д. — і ніводнага праз "э". Думка была менавіта аб захаванні паслядоўнасці. Раз тут так павялося, то, мабыць, варта так і працягваць, ну ці пераймяноўваць адразу ўсе. --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 01:49, 7 красавіка 2026 (+03) :::Ва ўсіх пададзеныя артыкулах няма аніводнай беларускамоўнай крыніцы, таму асмелюся сцвярджаць, што гэта пераклады, магчыма машынныя. Таму іхная аўтарытэтнасць - пад пытаннем. [[Амелія Арлеанская]] - адаптавана, бадай, з партугальскай, бо ''Amélia'', а не ''Amélie'', таму разглядаць яе трэба асобна. :::Падсумоўваючы, я б галасаваў за тое, каб каб {{Перайменаваць}} да формы ''Амэлі'' артыкулы [[Амелі Натомб]] і [[Амелі Марэсмо]], бо :::1) Маем хоць якую беларускамоўную крыніцу :::2) Гэта не супярэчыць сучаснаму правапісу :::3) Гэта бліжэй да арыгінальнага вымаўлення [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 10:01, 7 красавіка 2026 (+03) :::: Наконт арыгінальнага вымаўлення пракансультаваўся з універсітэцкай выкладчыцай французскай мовы. Атрымаў такі адказ: «Э» ў гэтым слове максімальна ненатуральны для французскай мовы. Амаль паўсюль дзейнічае правіла «адкрыты склад — закрыты гук, закрыты склад — адкрыты гук». Спрэчка тут упіраецца ў захаванне зычнага. Калі хочацца захаваць цвёрды «м», то лагічна браць літару «э», але сам галосны ў імені бліжэйшы да таго, які мы звычайна перадаем праз «е». Так, напрыклад, імя ''Léa'' не перадаецца як Лэа, а літара тая ж. :::: Наконт беларускіх крыніц: знайшоў згадку гэтага фільма ў БелЭн, у артыкуле «Францыя» (том 16, старонка 478). Там падаецца скарочаная назва «Амелі», праз «е». --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:45, 18 красавіка 2026 (+03) У такой сітуацыі лепей тады {{Не пераймяноўваць}} Амэлі на Амелі [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 15:27, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Кейт Бекінсейл]] → [[Кейт Бэкінсэйл]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «э» і «е»'''<br> Паводле правіл беларускай арфаграфіі пры перадачы іншамоўных імёнаў: літара «э» ўжываецца ў пачатку слова і пасля цвёрдых зычных; літара «е» пішацца толькі пасля '''к, г, л.''' У прозвішчы Beckinsale галосны '''[e]''' пасля зычных '''B''' і '''S''' павінен перадавацца праз «э», бо яны не ўваходзяць у групу выключэнняў (к, г, л). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, але ўвага тая ж, што і ніжэй: Хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:50, 6 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}}. Наконт норм, якімі кіруемся, падтрымліваю. Пане @[[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]], указвайце калі ласка атрыбуцыю да крыніц больш выразна «Згодна з такой вось крыніцай, трэба пісаць вось так», а не проста «трэба пісаць вось так». + гэтыя крыніцы трэба будзе апрацаваць і зрабіць асобную старонку па прыкладзе [[Польска-беларуская практычная транскрыпцыя]] і іншых падобных, каб ужо метадычна працаваць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:39, 26 красавіка 2026 (+03) ::Хутка зробім старонку для інструкцыі, добра) Дадзеная інструкцыя - даведка да БелЭн па перадачы англамоўных імёнаў + змяненні ў беларускам правапісе 2008 года. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:00, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Цімаці Снайдэр]] → [[Тымаці Снайдэр]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «і» і «ы» пасля зычных'''<br> У беларускай мове выбар паміж «і» і «ы» пасля зычных рэгулюецца іх цвёрдасцю/мяккасцю: «і» ўжываецца пасля парных па мяккасці зычных, «ы» — пасля няпарных цвёрдых зычных, а таксама пасля «т» і «д», калі яны не знаходзяцца ў канцы слова.<br> У імені Timothy гук [ɪ] пасля «т» у сярэдзіне слова павінен перадавацца праз «ы», бо «т» тут цвёрды і не ў канцы слова. <br> «-ці» пакідаем як у прыкладзе «Гаіці» або «[https://verbum.by/s/encyclopedias?q=%D0%A2%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D1%86%D1%96 Хант Тымаці]»<br> Адпаведна прапаную далей пісаць «Тымаці» замест «Цімаці» для імя «Timothy». [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :Адназначнае {{Перайменаваць}}, праца гэтага аўтара перакладзена на беларускую, дзе ён падпісаны як Тымаці ці Тыматы (залежна ад правапісу). [https://rusneb.ru/catalog/000202_000005_33411099/ Тут], [https://dziejaslou.by/old/www.dziejaslou.by/inter/dzeja/dzeja.nsf/htmlpage/snaj1102ec.html тут] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:52, 6 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:37, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Хезер Мойс]] → [[Хэдэр Мойс]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача гука [h]''' <br> Паводле сучаснай практыкі, у іншамоўных онімах, якія ўвайшлі ва ўжытак у другой палове XX стагоддзя і пазней, гук [h] перадаецца праз «х», у адрозненне ад традыцыйных імёнаў, дзе замацавалася «г».<br> Імя Heather не належыць да традыцыйна засвоеных, таму выкарыстанне «х» (Хэдэр) з’яўляецца нарматыўным.<br> '''Перадача галоснага [ɛ]<br>''' У пачатку слова і пасля цвёрдых зычных гук [ɛ] перадаецца літарай «э». Форма «Хезер» з «е» не адпавядае гэтаму правілу, бо «е» ў беларускай мове абазначае мяккасць папярэдняга зычнага і гук [je].<br> '''Перадача гуку [ð]<br>''' Часам сустракаецца перадача праз «з», але гэта выключэнні, абумоўленыя традыцыяй (Rutherford → Рэзерфорд). Паколькі імя Heather не з’яўляецца традыцыйным, нарматыўнай будзе перадача «д»: Хэдэр, а не «Хезер».<br> '''Перадача спалучэння -er<br>''' У іншамоўных імёнах канчатак -er перадаецца як «-эр»: * у пачатку слова, * пасля галосных, * пасля цвёрдых зычных (акрамя к, г, л, дзе магчыма «-ер»). У дадзеным выпадку «-ther» → «-дэр», таму «Хэдэр» адпавядае норме.<br> Тое ж самае прапаную зрабіць для артыкула «[[Хэзер Нова]]» [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) :у [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]] асобна разглядаў гэта імя, тут не ўлічылі перадачу гуку [ð], які звычайна перадаецца як "д", з чаго атрымліваем форму «Хэдэр». [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:02, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Я кіраваўся збольшага інструкцыяй па перадачы англамоўных імёнаў (БелЭн). (+ [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнія змяненні ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме) [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 14:13, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} усіх на Хэдэр. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:51, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, бо сапраўды, нейкай традыцыі ў напісанні гэтага імя няма, ва ўсякім выпадку з аналізу крыніц я не заўважыў. Аднак зазначу, што хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:49, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Паляўнічыя за прывідамі (фільм, 1984)]] → [[Лаўцы прывідаў (фільм, 1984)]] == На дадзены момант існуе пераклад гэтай кінастужкі, таму прапаную перайменаваць згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=2467 існуючым перакладам]. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) : падпішыцеся, дадаўшы ў канцы паведамлення <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:18, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Зроблена! [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:42, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} згодна з беларускім перакладам. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 25 сакавіка 2026 (+03) :Згоды з аргуменіацыяй, {{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:53, 6 красавіка 2026 (+03) : {{не пераймяноўваць}}. Назва «Паляўнічыя за прывідамі» сустракаецца ў такіх выданнях, як [https://belsat.eu/83131477/nam-i-tak-strashna-shto-paglyadzets-na-gelauin-kab-zahavats-nervy Белсат], [https://novychas.online/kultura/top-10-filmau-dlja-ljohkaha-letnjaha-veczara Новы Час], [https://zviazda.by/editions/news/kantsert-stary-novy-god-z-three-sticks-praysho-dnyami-belaruskay-dzyarzha-nay-filarmonii/ Звязда]. Нельга сказаць, што альтэрнатыўны варыянт памылковы, аднак мы мусім абапірацца на тое, наколькі надзейныя і аўтарытэтныя беларускамоўныя крыніцы спасылаюцца на тэму артыкула. Кінакіпа як стрымінгавая платформа можа займацца ўласнымі перакладамі, і яны нават могуць быць вельмі якаснымі, але прыведзеныя вышэй рэсурсы пакуль маюць большую сукупную аўтарытэтнасць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:41, 25 красавіка 2026 (+03) ::::::За пераклад адказны [https://t.me/PierakladyArcioma Arciom], пераклады якога таксама можна сустрэць у такіх сэрвісах як [https://voka.tv/ru-RU/collections/cinevoka-kino-pa-belarusku CINEVOKA]. Акадэмічнасць перакладу адпавядае цяперашняму правапісу. Хто вызначае акадэмічнасць артыкулаў ад Звязды, НН, Белсат, ад якіх можна сустрэць машынны пераклад назваў з рускай мовы або англійскай? Якая вартасць такіх перакладаў? Калі б мы мелі некалькі перакладаў, то можна было б думаць над тым, што папулярней, а так мы маем пакуль адзін пераклад, а не некалькі ў артыкулаў СМІ, якія невядома якім чынам правяраюць. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:16, 26 красавіка 2026 (+03) ::::::: Ну, у нас з аднаго боку аматарскі пераклад, а з іншага тры інфармацыйныя беларускамоўныя рэсурсы. Канешне, усе тры могуць лупіць недакладныя пераклады ці калькі. Толькі вось гэта, па-першае, неабавязкова з’яўляецца праўдай у гэтым выпадку, а па-другое - незразумела, чаму пераклад аматара павінен быць вышэй за іх. ::::::: У нас існуе простае правіла датычна наймення артыкулаў: назвы грунтуюцца на тым, як на тэму артыкула спасылаюцца '''надзейныя і аўтарытэтныя беларускамоўныя''' крыніцы. Для мяне надзейнасць і аўтарытэтнасць [[Звязда|Звязды]] і [[Белсат]]а з’яўляюцца больш відавочнымі ў гэтым пытанні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:39, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Кавалак жыцця]] → [[Шматочак жыцця]] == Недарэчны пераклад з украінскай мовы. Кавалак — гэта кусок. Шматок — гэта невялікі кавалак. Шматочак — гэта зусім маленькі кавалак. Калі перакладаць англійскае слова «''slice''», то варта падумаць над адпаведнікамі (напрыклад: скібачка, лустачка). [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:48, 23 лютага 2026 (+03) :Выглядае як "скрылёк", прынамсі, так найболей імаверна можна перакласці slice. Вядома, хацелася б хоць якую крыніцу, але ўчора шукаў і поўны нуль. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:52, 23 лютага 2026 (+03) ::артыкул перакладаўся з украінскага аналага, але ў рускай мове такая самая канструкцыя. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:43, 25 лютага 2026 (+03) :А навошта перакладаць "slice of life" даслоўна? Гэта устойлівы выраз англійскай мовы, не? Прапаную выкарыстоўваць фактычнае значэнне: штодзённасць ці паўсядзённасць як назву артыкула. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 15:26, 23 лютага 2026 (+03) ::таму што калька ўжо пранікла ў рус., укр. і іншыя мовы, а слова Шмадзённасць мае нашмат большы спектр значэнняў. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:42, 25 лютага 2026 (+03) :::Магчыма нешта недзе і пранікла, але калі выбраць на буйных англійских базах даных (сайтах) мангу ці анімэ і глядзець яе жанры на адпаведных буйных рускамоўных сайтах, там заўсёды "slice of life" - гэта "повседневность". Магу памыляцца, але іншых аўтарытэтных крыніц па гэтым пытанні няма. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 17:22, 25 лютага 2026 (+03) :А гэта ж гучыць як "слайс"? Калі так, то можна яшчэ пашукаць, не падумаў адразу пра гэты варыянт. І наогул "слайс" ужо запазычана, можа, пераклад не трэба, калі яшчэ няма сваёй устойлівай формы. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 16:37, 25 лютага 2026 (+03) ::падтрымліваю варыянт з тым, каб пакінуць англійскую назву, пакуль не замацуецца ў АК нейкі пераклад. Пераклад можна даць у дужках. Калі ў беларускамоўных АК ёсць нейкія іншыя назвы, іх можна дадаць у лід. Інакш — прыбраць усё без АК. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:15, 24 сакавіка 2026 (+03) == Сьюзен, С’юзан, Сьюзан → Сюзан == Маем шэраг артыкулаў з розным напісаннем імені Susan, патрэбная нейкая уніфікацыя: * [[Сьюзен Хэйвард]] * [[С’юзан Сарандан]] * [[Сьюзен Пэвэнсі]] * [[Сьюзан Вулдрыдж]] * [[Сьюзан Полгар]] * [[Сьюзан Дэнфард]] * [[С’юзан Франсія]] Варыянт ''Сюзан'' прапанаваны ў Добрапісе Саўкі. Іншых варыянтаў, акрамя Сюзанны, не знайшоў, але Сюзан і Сюзанна ўсё ж розныя формы імені. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 23:43, 18 лютага 2026 (+03) :Звяртаю ўвагу, што сярод прыведзеных імён не ўсе з англійскай мовы. Далей пішу толькі пра англійскі адпаведнік. У арыгінале — Susan ([ˈsuː.zən]), тут маем дзве праблемныя галосныя. Сістэма Саўкі не ідзе ў згодзе з моўнай практыкай і навязвае ўсё ж больш пазіцыю аўтара (згодна з ім мусіць быць таксама Барак Оўбама, Джордж Ўошынгтан). [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя|Тут]] дрэнна прапісана пра [uː], нельга нічога сказаць, вырашылі бы крыніцы. З [ə] таксама неадназначна, у такой пазіцыі часцей перадаецца як «а», але можа быць і як «е» (але малаімаверна «э»). Трэба глядзець на словаўжыванне. Праз гугл кнігі знаходжу 2 разы С’юзэн (варыянт з «э» адкідваем), 4 разы С’юзан (2 з якіх пра [[Сьюзен Зонтаг]]), 4 Сьюзан, 6 Сьюзен (прычым знайшоў у БелЭН Хелмс Сьюзен і «Лэдзі Сьюзен» ад Джэйн Осцін), 5-6 Сюзан (ізноў Зонтаг спрабуюць перадаць, не лічыў ужыванне Сюзан у БелЭН, але для плошчы Сюзан Дэлаль у Тэль-Авіве), 1 Сюзэн, 2 Сюзен. :Мне агульны агляд хутчэй падказвае, што Сьюзен будзе найбольш паслядоўным варыянтам паводле крыніц. Найбольш вагу тут дадае БелЭН. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:40, 19 лютага 2026 (+03) :Якраз паводле інструкцыі БелЭн правільна будзе '''Сьюзен''')Таму прапаную {{Перайменаваць |ўніфікаваць}} да '''першага варыянта''' [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:07, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Цёрнер]] → Тэрнер == Удзельнік [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] у шмат якіх артыкулах паправіў, калі слушна, гэта вымагае шэрагу перейменаванняў. Ён аргументуе такім чынам: "Паводле правілаў беларускага правапісу 2008. §12 Зычныя д, т і дз, ц 6 Зычныя дз, ц пішуцца ў некаторых словах, правапіс якіх вызначаецца па слоўніку: мундзір, гетэрадзін, дзюна, дзюшэс, бардзюр, арцель, цір, цітр, эцюд, цюль, нацюрморт, уверцюра, накцюрн, цюркскі, цюльпан, каранцін. Гук [ɜ] у спалучэннях з R перадаецца ер/эр/ёр". --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:38, 23 студзеня 2026 (+03) :перапрашаю, вось да ўсіх Тэрнераў важны аргумент з Правілаў арфаграфіі :§12 Зычныя д, т і дз, :4. У запазычаных словах (а таксама ў вытворных ад іх) цвёрдыя д, т, як правіла, пішуцца нязменна: рэйсфедар, дэлегат, дэманстрацыя, медыцына, апладысменты, індык, літаратура, майстар, матэрыял, універсітэт, кватэра, тэхніка, тыраж, скептык, ерэтык, пластык, тэарэтык, авантура, дыктатура. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:42, 23 студзеня 2026 (+03) ::Таксама БелЭН фіксуе Тэрнер (Turner) Джозеф Мэлрард Уільям [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:45, 23 студзеня 2026 (+03) :::як разумею, там будзе [ɜː] у RP пасля T, праблемнае месца. Розныя маем прыклады, як Кёрціс, Бёрніт, але гэта іншы род зычных, што істотна тут. Мне здаецца, што прыведзеныя правілы можна трактаваць па рознаму. Тое, што для нас гучыць мякка фактычна не заўсёды з’яўляецца мяккім зычным у арыгінальнай мове. Ну вось чым адрозніваецца t у французскіх nature mort і tirage? То бок, усё, што тычыцца запазычанняў тут можна трактаваць шырока. У той жа час, добра, што знайшлі ўжыванне ў БелЭН, гэта дадае ўпэўненасці ў такой форме. Калі ў крыніцах няма Цёрнер, то {{перайменаваць}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:46, 3 лютага 2026 (+03) ::::Я таксама звяртаўся да прафэсійнага перакладчыка з пытаннем пра Тэрнэра, Іыны Тыма. Віталь Станішэўскі: ::::„Уласныя імёны могуць замацоўвацца ў узусе і ў аўтарытэтных крыніцах і згодна з іх стыхійным асваеннем. Калі канкрэтна ў аўтарытэтных крыніцах няма спадарыні Тыны, то сам Бог наказаў асвойваць па правілах. ::::Калі сістэмна, то Тэрнэр - цалкам нармальна. "Т" захоўваецца, а тое, што не так блізка да [з:], невялікая страта, бо ўсё адно забяспечваецца "адваротная сумяшчальнасць", вымаўляецца ўсё тое ж у арыгінале“. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 14:30, 3 лютага 2026 (+03) :::::Агулам, я тут са спадаром Віталём пагаджуся, але хочацца дадаткова падкрэсліць, што гэтыя правілы, як і многія іншыя, досыць размытыя і іх можна па-рознаму трактаваць, калі ўжо прыдраліся да літары закона. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:45, 3 лютага 2026 (+03) :'''Перадача спалучэнняў -er і -ur''' :У беларускай перадачы іншамоўных імёнаў спалучэнні ''-er'' і ''-ur'' перадаюцца як «-эр»: :* у пачатку слова, :* пасля галосных, :* пасля беларускіх цвёрдых зычных. :Форма «-ер» ужываецца толькі пасля зычных '''к, г, л'''. :У прозвішчы ''Turner'' галосны [ɜː] у абедзвюх пазіцыях (''Tur-'' і ''-ner'') адпавядае беларускай перадачы '''«эр»''', таму правільна: '''Тэрнэр'''. Тым болей што тут мы карыстаемся [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнімі змяненнямі ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме для -er. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:05, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Сінавіяльны сустаў]] → [[Сустаў]] == Варта вызваліць старонку [[Сустаў]] ад цяперашняй некарэктнай перасылкі на [[Злучэнне (анатомія)]] і зрабіць яе асноўнай назвай артыкула [[Сінавіяльны сустаў]]. Паняцце Сінавіяльны сустаў не існуе. Слоўнік БДМУ (Ярашэвіч С.П., Піўчанка П.Р., Грынкевіч А.І., Любецкая К.П. Анатомия: словарь. — Мінск: БДМУ, 2016. — ISBN 978-985-567-629-5.) прыводзіць беларускія пераклады лацінскіх тэрмінаў: junctura — злучэнне, junctura synovialis — сінавіяльнае злучэнне, сустаў, дыяртроз, перапыннае злучэнне. Мяркую, «сустаў» будзе найбольш распаўсюджаным з сінонімаў, а астатнія можна зрабіць перасылкамі. Першапачатковая блытаніна выклікана тым, што паняцце [https://www.wikidata.org/wiki/Q9644 joint] (i.e., junctura, злучэнне) на Вікіданых была і застаецца некарэктна злучанай з артыкуламі пра суставы на іншых славянскіх Вікіпедыях. --[[Удзельнік:A potato hater|A potato hater]] ([[Размовы з удзельнікам:A potato hater|размовы]]) 20:11, 17 студзеня 2026 (+03) :калі ўсё так, як вы кажаце, можна будзе яшчэ і ў вікіданых папрацаваць, каб усё прывесці да ладу. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:04, 25 сакавіка 2026 (+03) :Згаджуся наконт няслушнасці тэрміна "Сінавіяльны сустаў", бо гэта масла масленае. [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.15.djvu_290 Тут] у БелЭн "сустаў" падаецца як галоўная назва артыкула, разам з "сінавіяльнае злучэнне", "сучляненне", "дыартроз". Таму {{Перайменаваць}}. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 16:25, 23 мая 2026 (+03) == [[Бельск Падляскі]] → [[Бельск-Падляшскі]] == Замацаваная ў беларускай мове традыцыйная назва.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:01, 16 студзеня 2026 (+03) : Ёсць крыніцы? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:56, 25 мая 2026 (+03) :У БелЭн замацавана форма "[https://verbum.by/belen/%D0%91%D0%95%D0%9B%D0%AC%D0%A1%D0%9A-%D0%9F%D0%90%D0%94%D0%9B%D0%AF%D0%A1%D0%9A%D0%86 Бельск-Падляскі]", таму, лічу, што трэба ўніфікаваць да дадзенага варыянту. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 12:59, 16 чэрвеня 2026 (+03) :: БелЭн крыніца аўтарытэтная, але не адзіная. Уніфікацыя ў БелВікі здзяйсняецца паводле іншых прынцыпаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:14, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Хрэптоўцы]] → [[Храптоўцы]] == Чарговы прыклад шкоднай дзейнасці [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] у справе тапаніміі. Перанесці пад распаўсюджаную назву, а не пад выдуманую.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:32, 15 студзеня 2026 (+03) :слабаватая крыніца, не знаходзіце? [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:10, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Каб знаходзіць — трэба шукаць. У вас лепшых для любога іншага напісання няма. Першае ж напісанне парушае нормы беларускай мовы, таму другое ёсць цалкам лагічным. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 25 сакавіка 2026 (+03) :Надта аўтарытэтнай крыніцу не назавеш, але яна хаця б ёсць, сённяшні варыянт нічым увогуле не падмацаваны. Таму {{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:27, 23 мая 2026 (+03) == [[Іван Дыамідавіч Антошкін]] → [[Іван Дыямідавіч Антошкін]] == Гл. [[Размовы:Іван Дыамідавіч Антошкін#Дыямідавіч?|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 13:23, 1 снежня 2025 (+03) :варта разгледзець варыянт «Дыямедавіч», як у паданай крыніцы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:53, 2 снежня 2025 (+03) == [[Рэспубліка Арменіі]] → [[Першая Рэспубліка Арменія]] == ''Рэспубліка Арменіі'' напісана з памылкай. А [[Рэспубліка Арменія]] — назва цяперашняй армянскай дзяржавы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:39, 29 кастрычніка 2025 (+03) :заўважу, што варта звярнуць, што ў першым выпадку ідзе кіраванне з родным склонам, а ў другім дапасаванне — гэта розныя назвы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:35, 2 лістапада 2025 (+03) :{{Перайменаваць}}. Дзве розныя дзяржавы. [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 21:52, 9 студзеня 2026 (+03) == [[Сеціўнае таварыства па надаванні імёнаў і нумароў]] == Відавочна, што пераклад наймення арганізацыі вельмі вольны і трэба пераймяноўваць, але як -- не рызыкну прапаноўваць варыянт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 08:42, 22 верасня 2025 (+03) : Перайменаваць наступным чынам: Інтэрнэт-карпарацыя па прысваенні імёнаў і нумароў. Саманазву на рускай мове можна паглядзець [https://www.icann.org/ru/system/files/files/getting-to-know-icann-quicklook-30apr20-ru.pdf тут]. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:51, 22 верасня 2025 (+03) ::Рускі пераклад выглядае не вельмі ўдала. Не зразумела, чему менавіта "інтэрнэт-карпарацыя" - выглядае або як кампанія, дзейнасць якой звязана з Інтернетам, або як нейкае сеціўнае аб'яднанне, а не міжнародная арганізацыя. ::ChatGPT прапанаваў варыянт "Карпарацыя па прызначэнні імёнаў і нумароў у Інтэрнэце" і мне такая форма падаецца нашмат больш удалай. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:06, 23 верасня 2025 (+03) :::мне здаецца, трэба ў першую чаргу арыентавацца на арыгінальную назву, дзе ідзе Internet Corporation, што з’яўляецца даволі вузкай і канкрэтнай назвай профілю фірмы, але яна, нібы, больш нідзе не ўжываецца для іншых арганізацый. Некаторыя раздзелы як назву старонкі пакідаюць ICANN і падаюць вольны пераклад у дужках. Можа і нам варта так зрабіць [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:43, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Так, ICANN як галоўная назва - добры варыянт. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 22:10, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Таксама падтрымаю варыянт "ICANN" [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:40, 14 студзеня 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках]] → [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтанскіх нацыянальных могілках]] == Гл. [[Размовы пра катэгорыю:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 21:17, 4 верасня 2025 (+03) :{{перайменаваць}}. Гэта не выключэнне а-ля Вашынгтон. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:08, 11 верасня 2025 (+03) :{{Перайменаваць}}, бо не знайшоў крыніц, якія сведчылі б пра нейкае асаблівае напісанне ў гэтым выпадку. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:36, 23 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, відавочна ([[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]). [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 23:40, 26 мая 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на ідыш]] → ? == Таксама [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на іўрыце]] і [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на эсперанта]]. Словазлучэнні тыпу "пісьменнік на нейкай мове" немагчымыя. А ў «Тлумачальным слоўніку беларускай літаратурнай мовы» пад рэдакцыяй Капылова "ідыш" скланяецца. Але ў іншай назве можа і не трэба будзе гэтае слова --[[Удзельнік:Ілля Касакоў|Ілля Касакоў]] ([[Размовы з удзельнікам:Ілля Касакоў|размовы]]) 22:27, 3 жніўня 2025 (+03) :[[:Катэгорыя:Ідышамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Іўрытамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Эсперантамоўныя пісьменнікі]] -- па-мойму, будзе паслядоўна. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:21, 20 лістапада 2025 (+03) ::Згодная з такім меркаваннем. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 17:29, 22 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}. Значна лепшы варыянт, чым ёсць цяпер, упісваецца ў агульную логіку мовы, маем жа беларускамоўны, польскамоўны і г.д. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:33, 23 мая 2026 (+03) :Не бачу неабходнасці ў татальнай уніфікацыі, таму што можна натыкнуцца на назвы моў, ад якіх мы не здолеем утварыць адназначна правільны беларускі прыметнік. Але хачу звярнуць увагу, што ў апошніх слоўніках ідыш перастаў быць нескланяльным назоўнікам ([https://verbum.by/?q=%D1%96%D0%B4%D1%8B%D1%88 1], [https://slounik.org/search?dict=nazounik&search=%D1%96%D0%B4%D1%8B%D1%88 2]), так што варта пісаць Пісьменнікі на ідышы. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:25, 16 чэрвеня 2026 (+03) {{/Падвал}} [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Супольнасць]] tj1v1ci362mru5aem0meq9hmitf3qtd 5155028 5155027 2026-06-16T17:31:26Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 /* Аперацыя «Нептун» → Высадка ў Нармандыі */ Адказ 5155028 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДП}} {{/Шапка}} = Бягучыя абмеркаванні = {{Кнопка 2|Дадаць тэму|url=https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Вікіпедыя:Да_перайменавання&action=edit&section=1|class=mw-ui-progressive}} ''Новыя тэмы, калі ласка, дадавайце зверху спіса абмеркаванняў'' == [[Ельскі ўніверсітэт]] → [[Іельскі ўніверсітэт]] == Паводле БелЭн [https://verbum.by/belen/%D0%86%D0%95%D0%9B%D0%AC%D0%A1%D0%9A%D0%86%20%D0%A3%D0%9D%D0%86%D0%92%D0%95%D0%A0%D0%A1%D0%86%D0%A2%D0%AD%D0%A2 тут]. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 12:19, 16 чэрвеня 2026 (+03) :Не актуальна, гл. адказ НАН Беларусі: {{ш|НАН-Ё}} [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:13, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Аперацыя «Нептун»]] → [[Высадка ў Нармандыі]] == Больш распаўсюджаная назва. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:24, 11 чэрвеня 2026 (+03) :У БелЭн фігуруе назва [https://verbum.by/belen/%D0%9D%D0%90%D0%A0%D0%9C%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%A1%D0%9A%D0%90%D0%AF%20%D0%94%D0%AD%D0%A1%D0%90%D0%9D%D0%A2%D0%9D%D0%90%D0%AF%20%D0%90%D0%9F%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%AB%D0%AF%201944 "Нармандская дэсантная аперацыя 1944"]. Думаю, варта разгледзіць такую назву для артыкула. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:44, 11 чэрвеня 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} Сапраўды больш распаўсюджаная назва. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:31, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Цімаці Хант]] → [[Тымаці Хант]] == Згодна з БелЭн [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.18-1.djvu_465 тут]. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:33, 27 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, згодны [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 14:14, 27 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:14, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Эрнэст Рэзерфорд]] → [[Эрнест Рэзерфард]] == Згодна з БелЭн [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.13.djvu_559 тут.] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:18, 23 мая 2026 (+03) :Хаця, улічваючы змену правапісу 2008, магчыма правільней было б Эрнэст Рэзерфард. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:05, 25 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} згодна БелЭн, толькі Эрнэст [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:42, 11 чэрвеня 2026 (+03) == [[Уладзімір Пятровіч Кёпен]] → [[Уладзімір Пятровіч Кёпэн]] == Усе мы ведаем, як гэтыя «е» ў рускай мове адпавядаюць на самай справе гуку [э]. Тут нямецкай прозвішча Köppen, мусім на яго абапірацца ў любым выпадку. Нібыта нямецкае э ў беларускай не пераходзіць у е, нават без націску. Шкада, што пакуль няма ў нас практычнай транскрыпцыі з нямецкай... Пакуль што выглядае як выразны ўплыў рускай мовы. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 08:12, 14 мая 2026 (+03) :{{Не пераймяноўваць}} нямецкія e мы нідзе асабліва праз э не перадаем, не бачу неабходнасці рабіць тое ж з прозвішчам, якое вядомае пры пасродніцтве рускай мовы. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:30, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Akademія WSB у Варшаве]] → [[Акадэмія ВСБ у Варшаве]], [[Акадэмія WSB]] → [[Акадэмія ВСБ]] == [[ВП:Кірлат]] у назвах. WSB нібыта цяпер больш не расшыфроўваецца, то трэба было б транслітэрыраваць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 19:31, 13 мая 2026 (+03) :І катэгорыя [[:Катэгорыя:Akademія WSB]] таксама [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 19:37, 13 мая 2026 (+03) == [[Хагіс]] → [[Хэгіс]] == Крыніц няма, акрамя [https://verbum.by/?q=%D0%A5%D1%8D%D0%B3%D1%96%D1%81 Англійска-беларускага слоўніка (Т. Суша, 2013)], таму прапаную перайменаваць паводле яго. --[[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:09, 2 мая 2026 (+03) :Тут усё крыху цяжэй, бо выпадкаў ужывання "Хэгіс", апарача гэтага слоўніку, я не знайшоў, але Хагіс згадваецца [https://prajdzisvet.org/events/845-bielarusy-vinshujuts-bernsa-z-dniom-naradzhennia.html тут], [https://news.by/by/news/kultura/260_let_so_dnya_rozhdeniya_roberta_bernsa_otmetili_v_minske тут], [https://www.svaboda.org/a/28331935.html тут], [https://nashaniva.com/322748 тут], [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/2012-06.pdf тут] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 09:45, 29 мая 2026 (+03) == [[Уільям С’юард Бероуз]] → [[Уільям С’юард Бараўз]] == У такім напісанні прозвішча супярэчыць правілам беларускага правапісу. Крыніц, якія пацвярджалі б нейкую традыцыю ў напісанні прозвішча пісьменніка я не знайшоў. Таму прапаную перайменаваць адпаведна [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]].--[[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:32, 12 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}}, Згодна з інструкцыяй БелЭн па перадачы англамоўных імёнаў і прозвішч, а таксама з апошнімі змяненнямі ў акадэмічным правапісе (2008). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:20, 12 красавіка 2026 (+03) == [[ВАЛЛ-І]] → [[УАЛЛ-І]] == Прапаную перайменаваць артыкул згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=279102 існуючым перакладам] дадзенага мульціка. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 10:54, 20 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, але трэба дадаць інфармацыю пра пераклад і ўвогуле крыху палепшыць старонку. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:35, 26 красавіка 2026 (+03) : Не знайшоў АК за "УАЛЛ-І" акрамя Кінакіпы. Тым часам за "ВАЛЛ-І" можна сустрэць [https://euroradio.fm/u-los-andzhelese-vall-i-pryznali-filmam-goda Euroradio], [https://web.archive.org/web/20230110014627/https://nashaniva.com/69780 Nashaniva], [https://1387.io/jak-zacikavic-dzjacej-i-daroslyh-tjemaj-berazhlivaga-sta-lennja-da-pryrody-raskazala-jekolag-julija-prylishch/ 1387]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:41, 26 красавіка 2026 (+03) ::Калі б не было перакладу самой стужкі, то пададзеныя крыніцы мелі б прыярытэт. З улікам таго, што ёсць ужо пераклад (які атрымаў сваю агучку), то не зусім разумею, чаму старонка мае называцца паводле тых крыніц, якія былі зроблены да перакладу самога мульціка. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:54, 26 красавіка 2026 (+03) :::пераклад не афіцыйны, дый бывае, што перакладаў некалькі, таму мусім таксама глядзець на словаўжыванне ў розных крыніцах. Думаю, варта перайменаваць, але ў лідзе падаць дзве формы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 19:00, 26 красавіка 2026 (+03) ::: Хто адказны за пераклад? Якая акадэмічнасць гэтага перакладу? Пераклад - гэта добрая справа, але ён яшчэ не гарантуе, што менавіта гэтая назва будзе абраная для артыкула. Мы не ведаем, хто і ў якіх умовах яго перакладаў. Калі гэта быў хтосьці з НАН РБ - адна справа, калі гэта аматарскі пераклад - іншая. Калі пераклад з’яўляецца аматарскім, то чаму мы павінны ставіць яго вышэй за некалькі беларускамоўных крыніц? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:01, 26 красавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} Мультфільм з назвай УАЛЛ-І існуе, яго можна фізічна паглядзець (хоць пераклад, безумоўна, неафіцыйны). Будзьма шчырымі, афіцыйны мы наўрад ці пабачым. WALL-I(англійскі) і ВАЛЛ-И(расейскі), ВОЛЛ-І(украінскі) гэтаксама ёсць, але не ВАЛЛ-І. Увогуле не разумею заганнай практыкі нашых СМІ аднаасабова перакладаць назвы твораў, варта было б даваць арыгінальную назву і МАГЧЫМЫ пераклад у дужках. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 20:07, 26 красавіка 2026 (+03) == Сысуны і млекакормячыя == У суседнім беларускім раздзеле яўна замацаваліся «Сысуны». У нас жа, гледзячы па рэзультатам пошуку, пераважаюць «Млекакормячыя», хаця і сысуноў хапае. У сувязі з гэтым прапаную прывесці ўсё да адной назвы, прынамсі ў назвах артыкулаў, катэгорыях і шаблонах. Да якой з назваў варта прыводзіць усё — мусіць рашыць супольнасць, бо абодва слова раўназначныя. На выпадак калі супольнасць вырашыць прывесці ўсё да «Млекакормячыя» падрыхтаваў спіс (спадзяюся што поўны) артыкулаў якія трэба будзе перайменаваць: ==== Катэгорыі ==== [[:Катэгорыя:Сысуны Паўднёвай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Азіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны паводле рэгіёнаў]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўразіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Паўночнай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі і Акіяніі]], [[:Катэгорыя:Сысуны пліяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны палеагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны неагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны міяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны алігацэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны Беларусі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Афрыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўропы]], [[:Катэгорыя:Сысуны плейстацэну]], [[:Катэгорыя:Вымерлыя сысуны]], [[:Катэгорыя:Спісы сысуноў]], [[:Катэгорыя:Атрады сысуноў]], [[:Катэгорыя:Сямействы сысуноў]], ==== Шаблоны ==== [[:Шаблон:Сысуны]] Далей не ўпэўнены, ці варта чапаць: [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён]], [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён/Дакументацыя]],[[:Шаблон:Экарэгіён]], [[:Шаблон:Экарэгіён/Дакументацыя]]. ==== Артыкулы ==== [[Спіс сысуноў Беларусі]], [[Спіс сысуноў Азербайджана]] --[[Удзельнік:Observr1|Observr1]] ([[Размовы з удзельнікам:Observr1|размовы]]) 11:22, 7 красавіка 2026 (+03) : падпішыцеся калі ласка праз <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:31, 6 красавіка 2026 (+03) :Раз назва галоўнага [[млекакормячыя]], то і іншыя назвы мусяць адпавядаць. У БелЭн таксама пераважае форма «млекакормячыя». Таму я за тое, каб {{перайменаваць}} усё [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:35, 6 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}} згодна з БелЭн. Там першым пішуць млекакормячыя. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) :{{Перайменаваць}} згодна з БелЭн ([https://belarus.belarusenc.by/belarus/detail-article.php?ID=4684#h1 на сайце - таксама млекакормячыя]), пакінуўшы перасылку са старой назвы на актуальную.--[[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 12:28, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Неверагодны лёс Амэлі Пулен]] → [[Неверагодны лёс Амелі Пулен]] == Збіраюся бліжэйшым часам папрацаваць над гэтым артыкулам, значна палепшыць яго пад юбілей фільма. І першае ж пытанне наконт назвы. Я разумею, што фільм выходзіў у беларускім перакладзе пад загалоўкам «Неверагодны лёс Ам'''э'''лі Пулен», аднак, відаць, той пераклад арыентаваўся на тарашкевіцу. А імя Amélie ў іншых артыкулах БеВікі перадаецца праз '''е'''. Прапаную назву пакінуць як ёсць, але імя змяніць дзеля ўніфікацыі. Якія будуць меркаванні? --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:54, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} для ўніфікацыі згодна з БелВікі. Дакладнай інструкцыі не маю для французскамоўных імёнаў, таму пакуль так. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:43, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Не пераймяноўваць}} У нас ёсць канкрэтная крыніца - беларускі пераклад (не буду ўдавацца ў пытанні ягонай афіцыйнасці і легальнасці) і мы робім згодна з ёю. Калі фільм выйдзе пад іншай назвай - будзе сэнс задумацца над перайменаваннем. Само напісанне праз "е" досыць спрэчнае, у французскай там змякчэння няма, а пра доўгую традыцыю адаптацыі імя Amélie у беларускай мове гаварыць не выпадае (папраўце, калі не маю рацыі). [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:21, 7 красавіка 2026 (+03) :: Удакладню думку. Мне здаецца, што, змяніўшы літару, мы ўсё адно робім згодна з крыніцай, проста адаптуем да правапісу. Умоўна, было б у назве слова "сьнег" праз "ь" — думаю, назву б узялі, а "ь" прыбралі. А наконт традыцыі: я не меў на ўвазе, што існуе нейкая сталая традыцыя адаптацыі гэтага імя на беларускую. Я больш пісаў пра ўніфікацыю. Мы маем шэраг артыкулаў на БеВікі з гэтым і падобнымі імёнамі праз "е": [[Амелі Натомб]], [[Амелі Марэсмо]], [[Амелія Арлеанская]] і г.д. — і ніводнага праз "э". Думка была менавіта аб захаванні паслядоўнасці. Раз тут так павялося, то, мабыць, варта так і працягваць, ну ці пераймяноўваць адразу ўсе. --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 01:49, 7 красавіка 2026 (+03) :::Ва ўсіх пададзеныя артыкулах няма аніводнай беларускамоўнай крыніцы, таму асмелюся сцвярджаць, што гэта пераклады, магчыма машынныя. Таму іхная аўтарытэтнасць - пад пытаннем. [[Амелія Арлеанская]] - адаптавана, бадай, з партугальскай, бо ''Amélia'', а не ''Amélie'', таму разглядаць яе трэба асобна. :::Падсумоўваючы, я б галасаваў за тое, каб каб {{Перайменаваць}} да формы ''Амэлі'' артыкулы [[Амелі Натомб]] і [[Амелі Марэсмо]], бо :::1) Маем хоць якую беларускамоўную крыніцу :::2) Гэта не супярэчыць сучаснаму правапісу :::3) Гэта бліжэй да арыгінальнага вымаўлення [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 10:01, 7 красавіка 2026 (+03) :::: Наконт арыгінальнага вымаўлення пракансультаваўся з універсітэцкай выкладчыцай французскай мовы. Атрымаў такі адказ: «Э» ў гэтым слове максімальна ненатуральны для французскай мовы. Амаль паўсюль дзейнічае правіла «адкрыты склад — закрыты гук, закрыты склад — адкрыты гук». Спрэчка тут упіраецца ў захаванне зычнага. Калі хочацца захаваць цвёрды «м», то лагічна браць літару «э», але сам галосны ў імені бліжэйшы да таго, які мы звычайна перадаем праз «е». Так, напрыклад, імя ''Léa'' не перадаецца як Лэа, а літара тая ж. :::: Наконт беларускіх крыніц: знайшоў згадку гэтага фільма ў БелЭн, у артыкуле «Францыя» (том 16, старонка 478). Там падаецца скарочаная назва «Амелі», праз «е». --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:45, 18 красавіка 2026 (+03) У такой сітуацыі лепей тады {{Не пераймяноўваць}} Амэлі на Амелі [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 15:27, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Кейт Бекінсейл]] → [[Кейт Бэкінсэйл]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «э» і «е»'''<br> Паводле правіл беларускай арфаграфіі пры перадачы іншамоўных імёнаў: літара «э» ўжываецца ў пачатку слова і пасля цвёрдых зычных; літара «е» пішацца толькі пасля '''к, г, л.''' У прозвішчы Beckinsale галосны '''[e]''' пасля зычных '''B''' і '''S''' павінен перадавацца праз «э», бо яны не ўваходзяць у групу выключэнняў (к, г, л). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, але ўвага тая ж, што і ніжэй: Хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:50, 6 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}}. Наконт норм, якімі кіруемся, падтрымліваю. Пане @[[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]], указвайце калі ласка атрыбуцыю да крыніц больш выразна «Згодна з такой вось крыніцай, трэба пісаць вось так», а не проста «трэба пісаць вось так». + гэтыя крыніцы трэба будзе апрацаваць і зрабіць асобную старонку па прыкладзе [[Польска-беларуская практычная транскрыпцыя]] і іншых падобных, каб ужо метадычна працаваць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:39, 26 красавіка 2026 (+03) ::Хутка зробім старонку для інструкцыі, добра) Дадзеная інструкцыя - даведка да БелЭн па перадачы англамоўных імёнаў + змяненні ў беларускам правапісе 2008 года. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:00, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Цімаці Снайдэр]] → [[Тымаці Снайдэр]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «і» і «ы» пасля зычных'''<br> У беларускай мове выбар паміж «і» і «ы» пасля зычных рэгулюецца іх цвёрдасцю/мяккасцю: «і» ўжываецца пасля парных па мяккасці зычных, «ы» — пасля няпарных цвёрдых зычных, а таксама пасля «т» і «д», калі яны не знаходзяцца ў канцы слова.<br> У імені Timothy гук [ɪ] пасля «т» у сярэдзіне слова павінен перадавацца праз «ы», бо «т» тут цвёрды і не ў канцы слова. <br> «-ці» пакідаем як у прыкладзе «Гаіці» або «[https://verbum.by/s/encyclopedias?q=%D0%A2%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D1%86%D1%96 Хант Тымаці]»<br> Адпаведна прапаную далей пісаць «Тымаці» замест «Цімаці» для імя «Timothy». [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :Адназначнае {{Перайменаваць}}, праца гэтага аўтара перакладзена на беларускую, дзе ён падпісаны як Тымаці ці Тыматы (залежна ад правапісу). [https://rusneb.ru/catalog/000202_000005_33411099/ Тут], [https://dziejaslou.by/old/www.dziejaslou.by/inter/dzeja/dzeja.nsf/htmlpage/snaj1102ec.html тут] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:52, 6 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:37, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Хезер Мойс]] → [[Хэдэр Мойс]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача гука [h]''' <br> Паводле сучаснай практыкі, у іншамоўных онімах, якія ўвайшлі ва ўжытак у другой палове XX стагоддзя і пазней, гук [h] перадаецца праз «х», у адрозненне ад традыцыйных імёнаў, дзе замацавалася «г».<br> Імя Heather не належыць да традыцыйна засвоеных, таму выкарыстанне «х» (Хэдэр) з’яўляецца нарматыўным.<br> '''Перадача галоснага [ɛ]<br>''' У пачатку слова і пасля цвёрдых зычных гук [ɛ] перадаецца літарай «э». Форма «Хезер» з «е» не адпавядае гэтаму правілу, бо «е» ў беларускай мове абазначае мяккасць папярэдняга зычнага і гук [je].<br> '''Перадача гуку [ð]<br>''' Часам сустракаецца перадача праз «з», але гэта выключэнні, абумоўленыя традыцыяй (Rutherford → Рэзерфорд). Паколькі імя Heather не з’яўляецца традыцыйным, нарматыўнай будзе перадача «д»: Хэдэр, а не «Хезер».<br> '''Перадача спалучэння -er<br>''' У іншамоўных імёнах канчатак -er перадаецца як «-эр»: * у пачатку слова, * пасля галосных, * пасля цвёрдых зычных (акрамя к, г, л, дзе магчыма «-ер»). У дадзеным выпадку «-ther» → «-дэр», таму «Хэдэр» адпавядае норме.<br> Тое ж самае прапаную зрабіць для артыкула «[[Хэзер Нова]]» [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) :у [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]] асобна разглядаў гэта імя, тут не ўлічылі перадачу гуку [ð], які звычайна перадаецца як "д", з чаго атрымліваем форму «Хэдэр». [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:02, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Я кіраваўся збольшага інструкцыяй па перадачы англамоўных імёнаў (БелЭн). (+ [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнія змяненні ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме) [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 14:13, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} усіх на Хэдэр. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:51, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, бо сапраўды, нейкай традыцыі ў напісанні гэтага імя няма, ва ўсякім выпадку з аналізу крыніц я не заўважыў. Аднак зазначу, што хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:49, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Паляўнічыя за прывідамі (фільм, 1984)]] → [[Лаўцы прывідаў (фільм, 1984)]] == На дадзены момант існуе пераклад гэтай кінастужкі, таму прапаную перайменаваць згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=2467 існуючым перакладам]. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) : падпішыцеся, дадаўшы ў канцы паведамлення <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:18, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Зроблена! [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:42, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} згодна з беларускім перакладам. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 25 сакавіка 2026 (+03) :Згоды з аргуменіацыяй, {{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:53, 6 красавіка 2026 (+03) : {{не пераймяноўваць}}. Назва «Паляўнічыя за прывідамі» сустракаецца ў такіх выданнях, як [https://belsat.eu/83131477/nam-i-tak-strashna-shto-paglyadzets-na-gelauin-kab-zahavats-nervy Белсат], [https://novychas.online/kultura/top-10-filmau-dlja-ljohkaha-letnjaha-veczara Новы Час], [https://zviazda.by/editions/news/kantsert-stary-novy-god-z-three-sticks-praysho-dnyami-belaruskay-dzyarzha-nay-filarmonii/ Звязда]. Нельга сказаць, што альтэрнатыўны варыянт памылковы, аднак мы мусім абапірацца на тое, наколькі надзейныя і аўтарытэтныя беларускамоўныя крыніцы спасылаюцца на тэму артыкула. Кінакіпа як стрымінгавая платформа можа займацца ўласнымі перакладамі, і яны нават могуць быць вельмі якаснымі, але прыведзеныя вышэй рэсурсы пакуль маюць большую сукупную аўтарытэтнасць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:41, 25 красавіка 2026 (+03) ::::::За пераклад адказны [https://t.me/PierakladyArcioma Arciom], пераклады якога таксама можна сустрэць у такіх сэрвісах як [https://voka.tv/ru-RU/collections/cinevoka-kino-pa-belarusku CINEVOKA]. Акадэмічнасць перакладу адпавядае цяперашняму правапісу. Хто вызначае акадэмічнасць артыкулаў ад Звязды, НН, Белсат, ад якіх можна сустрэць машынны пераклад назваў з рускай мовы або англійскай? Якая вартасць такіх перакладаў? Калі б мы мелі некалькі перакладаў, то можна было б думаць над тым, што папулярней, а так мы маем пакуль адзін пераклад, а не некалькі ў артыкулаў СМІ, якія невядома якім чынам правяраюць. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:16, 26 красавіка 2026 (+03) ::::::: Ну, у нас з аднаго боку аматарскі пераклад, а з іншага тры інфармацыйныя беларускамоўныя рэсурсы. Канешне, усе тры могуць лупіць недакладныя пераклады ці калькі. Толькі вось гэта, па-першае, неабавязкова з’яўляецца праўдай у гэтым выпадку, а па-другое - незразумела, чаму пераклад аматара павінен быць вышэй за іх. ::::::: У нас існуе простае правіла датычна наймення артыкулаў: назвы грунтуюцца на тым, як на тэму артыкула спасылаюцца '''надзейныя і аўтарытэтныя беларускамоўныя''' крыніцы. Для мяне надзейнасць і аўтарытэтнасць [[Звязда|Звязды]] і [[Белсат]]а з’яўляюцца больш відавочнымі ў гэтым пытанні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:39, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Кавалак жыцця]] → [[Шматочак жыцця]] == Недарэчны пераклад з украінскай мовы. Кавалак — гэта кусок. Шматок — гэта невялікі кавалак. Шматочак — гэта зусім маленькі кавалак. Калі перакладаць англійскае слова «''slice''», то варта падумаць над адпаведнікамі (напрыклад: скібачка, лустачка). [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:48, 23 лютага 2026 (+03) :Выглядае як "скрылёк", прынамсі, так найболей імаверна можна перакласці slice. Вядома, хацелася б хоць якую крыніцу, але ўчора шукаў і поўны нуль. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:52, 23 лютага 2026 (+03) ::артыкул перакладаўся з украінскага аналага, але ў рускай мове такая самая канструкцыя. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:43, 25 лютага 2026 (+03) :А навошта перакладаць "slice of life" даслоўна? Гэта устойлівы выраз англійскай мовы, не? Прапаную выкарыстоўваць фактычнае значэнне: штодзённасць ці паўсядзённасць як назву артыкула. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 15:26, 23 лютага 2026 (+03) ::таму што калька ўжо пранікла ў рус., укр. і іншыя мовы, а слова Шмадзённасць мае нашмат большы спектр значэнняў. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:42, 25 лютага 2026 (+03) :::Магчыма нешта недзе і пранікла, але калі выбраць на буйных англійских базах даных (сайтах) мангу ці анімэ і глядзець яе жанры на адпаведных буйных рускамоўных сайтах, там заўсёды "slice of life" - гэта "повседневность". Магу памыляцца, але іншых аўтарытэтных крыніц па гэтым пытанні няма. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 17:22, 25 лютага 2026 (+03) :А гэта ж гучыць як "слайс"? Калі так, то можна яшчэ пашукаць, не падумаў адразу пра гэты варыянт. І наогул "слайс" ужо запазычана, можа, пераклад не трэба, калі яшчэ няма сваёй устойлівай формы. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 16:37, 25 лютага 2026 (+03) ::падтрымліваю варыянт з тым, каб пакінуць англійскую назву, пакуль не замацуецца ў АК нейкі пераклад. Пераклад можна даць у дужках. Калі ў беларускамоўных АК ёсць нейкія іншыя назвы, іх можна дадаць у лід. Інакш — прыбраць усё без АК. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:15, 24 сакавіка 2026 (+03) == Сьюзен, С’юзан, Сьюзан → Сюзан == Маем шэраг артыкулаў з розным напісаннем імені Susan, патрэбная нейкая уніфікацыя: * [[Сьюзен Хэйвард]] * [[С’юзан Сарандан]] * [[Сьюзен Пэвэнсі]] * [[Сьюзан Вулдрыдж]] * [[Сьюзан Полгар]] * [[Сьюзан Дэнфард]] * [[С’юзан Франсія]] Варыянт ''Сюзан'' прапанаваны ў Добрапісе Саўкі. Іншых варыянтаў, акрамя Сюзанны, не знайшоў, але Сюзан і Сюзанна ўсё ж розныя формы імені. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 23:43, 18 лютага 2026 (+03) :Звяртаю ўвагу, што сярод прыведзеных імён не ўсе з англійскай мовы. Далей пішу толькі пра англійскі адпаведнік. У арыгінале — Susan ([ˈsuː.zən]), тут маем дзве праблемныя галосныя. Сістэма Саўкі не ідзе ў згодзе з моўнай практыкай і навязвае ўсё ж больш пазіцыю аўтара (згодна з ім мусіць быць таксама Барак Оўбама, Джордж Ўошынгтан). [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя|Тут]] дрэнна прапісана пра [uː], нельга нічога сказаць, вырашылі бы крыніцы. З [ə] таксама неадназначна, у такой пазіцыі часцей перадаецца як «а», але можа быць і як «е» (але малаімаверна «э»). Трэба глядзець на словаўжыванне. Праз гугл кнігі знаходжу 2 разы С’юзэн (варыянт з «э» адкідваем), 4 разы С’юзан (2 з якіх пра [[Сьюзен Зонтаг]]), 4 Сьюзан, 6 Сьюзен (прычым знайшоў у БелЭН Хелмс Сьюзен і «Лэдзі Сьюзен» ад Джэйн Осцін), 5-6 Сюзан (ізноў Зонтаг спрабуюць перадаць, не лічыў ужыванне Сюзан у БелЭН, але для плошчы Сюзан Дэлаль у Тэль-Авіве), 1 Сюзэн, 2 Сюзен. :Мне агульны агляд хутчэй падказвае, што Сьюзен будзе найбольш паслядоўным варыянтам паводле крыніц. Найбольш вагу тут дадае БелЭН. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:40, 19 лютага 2026 (+03) :Якраз паводле інструкцыі БелЭн правільна будзе '''Сьюзен''')Таму прапаную {{Перайменаваць |ўніфікаваць}} да '''першага варыянта''' [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:07, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Цёрнер]] → Тэрнер == Удзельнік [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] у шмат якіх артыкулах паправіў, калі слушна, гэта вымагае шэрагу перейменаванняў. Ён аргументуе такім чынам: "Паводле правілаў беларускага правапісу 2008. §12 Зычныя д, т і дз, ц 6 Зычныя дз, ц пішуцца ў некаторых словах, правапіс якіх вызначаецца па слоўніку: мундзір, гетэрадзін, дзюна, дзюшэс, бардзюр, арцель, цір, цітр, эцюд, цюль, нацюрморт, уверцюра, накцюрн, цюркскі, цюльпан, каранцін. Гук [ɜ] у спалучэннях з R перадаецца ер/эр/ёр". --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:38, 23 студзеня 2026 (+03) :перапрашаю, вось да ўсіх Тэрнераў важны аргумент з Правілаў арфаграфіі :§12 Зычныя д, т і дз, :4. У запазычаных словах (а таксама ў вытворных ад іх) цвёрдыя д, т, як правіла, пішуцца нязменна: рэйсфедар, дэлегат, дэманстрацыя, медыцына, апладысменты, індык, літаратура, майстар, матэрыял, універсітэт, кватэра, тэхніка, тыраж, скептык, ерэтык, пластык, тэарэтык, авантура, дыктатура. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:42, 23 студзеня 2026 (+03) ::Таксама БелЭН фіксуе Тэрнер (Turner) Джозеф Мэлрард Уільям [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:45, 23 студзеня 2026 (+03) :::як разумею, там будзе [ɜː] у RP пасля T, праблемнае месца. Розныя маем прыклады, як Кёрціс, Бёрніт, але гэта іншы род зычных, што істотна тут. Мне здаецца, што прыведзеныя правілы можна трактаваць па рознаму. Тое, што для нас гучыць мякка фактычна не заўсёды з’яўляецца мяккім зычным у арыгінальнай мове. Ну вось чым адрозніваецца t у французскіх nature mort і tirage? То бок, усё, што тычыцца запазычанняў тут можна трактаваць шырока. У той жа час, добра, што знайшлі ўжыванне ў БелЭН, гэта дадае ўпэўненасці ў такой форме. Калі ў крыніцах няма Цёрнер, то {{перайменаваць}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:46, 3 лютага 2026 (+03) ::::Я таксама звяртаўся да прафэсійнага перакладчыка з пытаннем пра Тэрнэра, Іыны Тыма. Віталь Станішэўскі: ::::„Уласныя імёны могуць замацоўвацца ў узусе і ў аўтарытэтных крыніцах і згодна з іх стыхійным асваеннем. Калі канкрэтна ў аўтарытэтных крыніцах няма спадарыні Тыны, то сам Бог наказаў асвойваць па правілах. ::::Калі сістэмна, то Тэрнэр - цалкам нармальна. "Т" захоўваецца, а тое, што не так блізка да [з:], невялікая страта, бо ўсё адно забяспечваецца "адваротная сумяшчальнасць", вымаўляецца ўсё тое ж у арыгінале“. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 14:30, 3 лютага 2026 (+03) :::::Агулам, я тут са спадаром Віталём пагаджуся, але хочацца дадаткова падкрэсліць, што гэтыя правілы, як і многія іншыя, досыць размытыя і іх можна па-рознаму трактаваць, калі ўжо прыдраліся да літары закона. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:45, 3 лютага 2026 (+03) :'''Перадача спалучэнняў -er і -ur''' :У беларускай перадачы іншамоўных імёнаў спалучэнні ''-er'' і ''-ur'' перадаюцца як «-эр»: :* у пачатку слова, :* пасля галосных, :* пасля беларускіх цвёрдых зычных. :Форма «-ер» ужываецца толькі пасля зычных '''к, г, л'''. :У прозвішчы ''Turner'' галосны [ɜː] у абедзвюх пазіцыях (''Tur-'' і ''-ner'') адпавядае беларускай перадачы '''«эр»''', таму правільна: '''Тэрнэр'''. Тым болей што тут мы карыстаемся [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнімі змяненнямі ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме для -er. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:05, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Сінавіяльны сустаў]] → [[Сустаў]] == Варта вызваліць старонку [[Сустаў]] ад цяперашняй некарэктнай перасылкі на [[Злучэнне (анатомія)]] і зрабіць яе асноўнай назвай артыкула [[Сінавіяльны сустаў]]. Паняцце Сінавіяльны сустаў не існуе. Слоўнік БДМУ (Ярашэвіч С.П., Піўчанка П.Р., Грынкевіч А.І., Любецкая К.П. Анатомия: словарь. — Мінск: БДМУ, 2016. — ISBN 978-985-567-629-5.) прыводзіць беларускія пераклады лацінскіх тэрмінаў: junctura — злучэнне, junctura synovialis — сінавіяльнае злучэнне, сустаў, дыяртроз, перапыннае злучэнне. Мяркую, «сустаў» будзе найбольш распаўсюджаным з сінонімаў, а астатнія можна зрабіць перасылкамі. Першапачатковая блытаніна выклікана тым, што паняцце [https://www.wikidata.org/wiki/Q9644 joint] (i.e., junctura, злучэнне) на Вікіданых была і застаецца некарэктна злучанай з артыкуламі пра суставы на іншых славянскіх Вікіпедыях. --[[Удзельнік:A potato hater|A potato hater]] ([[Размовы з удзельнікам:A potato hater|размовы]]) 20:11, 17 студзеня 2026 (+03) :калі ўсё так, як вы кажаце, можна будзе яшчэ і ў вікіданых папрацаваць, каб усё прывесці да ладу. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:04, 25 сакавіка 2026 (+03) :Згаджуся наконт няслушнасці тэрміна "Сінавіяльны сустаў", бо гэта масла масленае. [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.15.djvu_290 Тут] у БелЭн "сустаў" падаецца як галоўная назва артыкула, разам з "сінавіяльнае злучэнне", "сучляненне", "дыартроз". Таму {{Перайменаваць}}. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 16:25, 23 мая 2026 (+03) == [[Бельск Падляскі]] → [[Бельск-Падляшскі]] == Замацаваная ў беларускай мове традыцыйная назва.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:01, 16 студзеня 2026 (+03) : Ёсць крыніцы? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:56, 25 мая 2026 (+03) :У БелЭн замацавана форма "[https://verbum.by/belen/%D0%91%D0%95%D0%9B%D0%AC%D0%A1%D0%9A-%D0%9F%D0%90%D0%94%D0%9B%D0%AF%D0%A1%D0%9A%D0%86 Бельск-Падляскі]", таму, лічу, што трэба ўніфікаваць да дадзенага варыянту. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 12:59, 16 чэрвеня 2026 (+03) :: БелЭн крыніца аўтарытэтная, але не адзіная. Уніфікацыя ў БелВікі здзяйсняецца паводле іншых прынцыпаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:14, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Хрэптоўцы]] → [[Храптоўцы]] == Чарговы прыклад шкоднай дзейнасці [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] у справе тапаніміі. Перанесці пад распаўсюджаную назву, а не пад выдуманую.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:32, 15 студзеня 2026 (+03) :слабаватая крыніца, не знаходзіце? [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:10, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Каб знаходзіць — трэба шукаць. У вас лепшых для любога іншага напісання няма. Першае ж напісанне парушае нормы беларускай мовы, таму другое ёсць цалкам лагічным. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 25 сакавіка 2026 (+03) :Надта аўтарытэтнай крыніцу не назавеш, але яна хаця б ёсць, сённяшні варыянт нічым увогуле не падмацаваны. Таму {{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:27, 23 мая 2026 (+03) == [[Іван Дыамідавіч Антошкін]] → [[Іван Дыямідавіч Антошкін]] == Гл. [[Размовы:Іван Дыамідавіч Антошкін#Дыямідавіч?|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 13:23, 1 снежня 2025 (+03) :варта разгледзець варыянт «Дыямедавіч», як у паданай крыніцы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:53, 2 снежня 2025 (+03) == [[Рэспубліка Арменіі]] → [[Першая Рэспубліка Арменія]] == ''Рэспубліка Арменіі'' напісана з памылкай. А [[Рэспубліка Арменія]] — назва цяперашняй армянскай дзяржавы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:39, 29 кастрычніка 2025 (+03) :заўважу, што варта звярнуць, што ў першым выпадку ідзе кіраванне з родным склонам, а ў другім дапасаванне — гэта розныя назвы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:35, 2 лістапада 2025 (+03) :{{Перайменаваць}}. Дзве розныя дзяржавы. [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 21:52, 9 студзеня 2026 (+03) == [[Сеціўнае таварыства па надаванні імёнаў і нумароў]] == Відавочна, што пераклад наймення арганізацыі вельмі вольны і трэба пераймяноўваць, але як -- не рызыкну прапаноўваць варыянт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 08:42, 22 верасня 2025 (+03) : Перайменаваць наступным чынам: Інтэрнэт-карпарацыя па прысваенні імёнаў і нумароў. Саманазву на рускай мове можна паглядзець [https://www.icann.org/ru/system/files/files/getting-to-know-icann-quicklook-30apr20-ru.pdf тут]. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:51, 22 верасня 2025 (+03) ::Рускі пераклад выглядае не вельмі ўдала. Не зразумела, чему менавіта "інтэрнэт-карпарацыя" - выглядае або як кампанія, дзейнасць якой звязана з Інтернетам, або як нейкае сеціўнае аб'яднанне, а не міжнародная арганізацыя. ::ChatGPT прапанаваў варыянт "Карпарацыя па прызначэнні імёнаў і нумароў у Інтэрнэце" і мне такая форма падаецца нашмат больш удалай. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:06, 23 верасня 2025 (+03) :::мне здаецца, трэба ў першую чаргу арыентавацца на арыгінальную назву, дзе ідзе Internet Corporation, што з’яўляецца даволі вузкай і канкрэтнай назвай профілю фірмы, але яна, нібы, больш нідзе не ўжываецца для іншых арганізацый. Некаторыя раздзелы як назву старонкі пакідаюць ICANN і падаюць вольны пераклад у дужках. Можа і нам варта так зрабіць [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:43, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Так, ICANN як галоўная назва - добры варыянт. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 22:10, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Таксама падтрымаю варыянт "ICANN" [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:40, 14 студзеня 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках]] → [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтанскіх нацыянальных могілках]] == Гл. [[Размовы пра катэгорыю:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 21:17, 4 верасня 2025 (+03) :{{перайменаваць}}. Гэта не выключэнне а-ля Вашынгтон. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:08, 11 верасня 2025 (+03) :{{Перайменаваць}}, бо не знайшоў крыніц, якія сведчылі б пра нейкае асаблівае напісанне ў гэтым выпадку. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:36, 23 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, відавочна ([[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]). [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 23:40, 26 мая 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на ідыш]] → ? == Таксама [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на іўрыце]] і [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на эсперанта]]. Словазлучэнні тыпу "пісьменнік на нейкай мове" немагчымыя. А ў «Тлумачальным слоўніку беларускай літаратурнай мовы» пад рэдакцыяй Капылова "ідыш" скланяецца. Але ў іншай назве можа і не трэба будзе гэтае слова --[[Удзельнік:Ілля Касакоў|Ілля Касакоў]] ([[Размовы з удзельнікам:Ілля Касакоў|размовы]]) 22:27, 3 жніўня 2025 (+03) :[[:Катэгорыя:Ідышамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Іўрытамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Эсперантамоўныя пісьменнікі]] -- па-мойму, будзе паслядоўна. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:21, 20 лістапада 2025 (+03) ::Згодная з такім меркаваннем. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 17:29, 22 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}. Значна лепшы варыянт, чым ёсць цяпер, упісваецца ў агульную логіку мовы, маем жа беларускамоўны, польскамоўны і г.д. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:33, 23 мая 2026 (+03) :Не бачу неабходнасці ў татальнай уніфікацыі, таму што можна натыкнуцца на назвы моў, ад якіх мы не здолеем утварыць адназначна правільны беларускі прыметнік. Але хачу звярнуць увагу, што ў апошніх слоўніках ідыш перастаў быць нескланяльным назоўнікам ([https://verbum.by/?q=%D1%96%D0%B4%D1%8B%D1%88 1], [https://slounik.org/search?dict=nazounik&search=%D1%96%D0%B4%D1%8B%D1%88 2]), так што варта пісаць Пісьменнікі на ідышы. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:25, 16 чэрвеня 2026 (+03) {{/Падвал}} [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Супольнасць]] snx71j3qwod37m42p6aw5zw34uveemz 5155032 5155028 2026-06-16T17:34:48Z JerzyKundrat 174 /* Ельскі ўніверсітэт → Іельскі ўніверсітэт */ 5155032 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДП}} {{/Шапка}} = Бягучыя абмеркаванні = {{Кнопка 2|Дадаць тэму|url=https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Вікіпедыя:Да_перайменавання&action=edit&section=1|class=mw-ui-progressive}} ''Новыя тэмы, калі ласка, дадавайце зверху спіса абмеркаванняў'' == [[Ельскі ўніверсітэт]] → [[Іельскі ўніверсітэт]] == Паводле БелЭн [https://verbum.by/belen/%D0%86%D0%95%D0%9B%D0%AC%D0%A1%D0%9A%D0%86%20%D0%A3%D0%9D%D0%86%D0%92%D0%95%D0%A0%D0%A1%D0%86%D0%A2%D0%AD%D0%A2 тут]. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 12:19, 16 чэрвеня 2026 (+03) :Не актуальна, гл. адказ НАН Беларусі: {{ш|НАН-Ё}} [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:13, 16 чэрвеня 2026 (+03) :: [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў]], наконт ''Не актуальна'' — перабор. Таму што [[Вікіпедыя:Кансэнсус#Кансэнсус можа змяняцца]]. І апошнім часам мы такое бачылі. Калі ў Супольнасці ёсць жаданне пераасэнсаваць кансэнсус, то чаму б і не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:34, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Аперацыя «Нептун»]] → [[Высадка ў Нармандыі]] == Больш распаўсюджаная назва. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:24, 11 чэрвеня 2026 (+03) :У БелЭн фігуруе назва [https://verbum.by/belen/%D0%9D%D0%90%D0%A0%D0%9C%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%A1%D0%9A%D0%90%D0%AF%20%D0%94%D0%AD%D0%A1%D0%90%D0%9D%D0%A2%D0%9D%D0%90%D0%AF%20%D0%90%D0%9F%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%AB%D0%AF%201944 "Нармандская дэсантная аперацыя 1944"]. Думаю, варта разгледзіць такую назву для артыкула. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:44, 11 чэрвеня 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} Сапраўды больш распаўсюджаная назва. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:31, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Цімаці Хант]] → [[Тымаці Хант]] == Згодна з БелЭн [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.18-1.djvu_465 тут]. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:33, 27 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, згодны [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 14:14, 27 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:14, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Эрнэст Рэзерфорд]] → [[Эрнест Рэзерфард]] == Згодна з БелЭн [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.13.djvu_559 тут.] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:18, 23 мая 2026 (+03) :Хаця, улічваючы змену правапісу 2008, магчыма правільней было б Эрнэст Рэзерфард. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:05, 25 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} згодна БелЭн, толькі Эрнэст [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:42, 11 чэрвеня 2026 (+03) == [[Уладзімір Пятровіч Кёпен]] → [[Уладзімір Пятровіч Кёпэн]] == Усе мы ведаем, як гэтыя «е» ў рускай мове адпавядаюць на самай справе гуку [э]. Тут нямецкай прозвішча Köppen, мусім на яго абапірацца ў любым выпадку. Нібыта нямецкае э ў беларускай не пераходзіць у е, нават без націску. Шкада, што пакуль няма ў нас практычнай транскрыпцыі з нямецкай... Пакуль што выглядае як выразны ўплыў рускай мовы. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 08:12, 14 мая 2026 (+03) :{{Не пераймяноўваць}} нямецкія e мы нідзе асабліва праз э не перадаем, не бачу неабходнасці рабіць тое ж з прозвішчам, якое вядомае пры пасродніцтве рускай мовы. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:30, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Akademія WSB у Варшаве]] → [[Акадэмія ВСБ у Варшаве]], [[Акадэмія WSB]] → [[Акадэмія ВСБ]] == [[ВП:Кірлат]] у назвах. WSB нібыта цяпер больш не расшыфроўваецца, то трэба было б транслітэрыраваць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 19:31, 13 мая 2026 (+03) :І катэгорыя [[:Катэгорыя:Akademія WSB]] таксама [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 19:37, 13 мая 2026 (+03) == [[Хагіс]] → [[Хэгіс]] == Крыніц няма, акрамя [https://verbum.by/?q=%D0%A5%D1%8D%D0%B3%D1%96%D1%81 Англійска-беларускага слоўніка (Т. Суша, 2013)], таму прапаную перайменаваць паводле яго. --[[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:09, 2 мая 2026 (+03) :Тут усё крыху цяжэй, бо выпадкаў ужывання "Хэгіс", апарача гэтага слоўніку, я не знайшоў, але Хагіс згадваецца [https://prajdzisvet.org/events/845-bielarusy-vinshujuts-bernsa-z-dniom-naradzhennia.html тут], [https://news.by/by/news/kultura/260_let_so_dnya_rozhdeniya_roberta_bernsa_otmetili_v_minske тут], [https://www.svaboda.org/a/28331935.html тут], [https://nashaniva.com/322748 тут], [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/2012-06.pdf тут] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 09:45, 29 мая 2026 (+03) == [[Уільям С’юард Бероуз]] → [[Уільям С’юард Бараўз]] == У такім напісанні прозвішча супярэчыць правілам беларускага правапісу. Крыніц, якія пацвярджалі б нейкую традыцыю ў напісанні прозвішча пісьменніка я не знайшоў. Таму прапаную перайменаваць адпаведна [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]].--[[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:32, 12 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}}, Згодна з інструкцыяй БелЭн па перадачы англамоўных імёнаў і прозвішч, а таксама з апошнімі змяненнямі ў акадэмічным правапісе (2008). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:20, 12 красавіка 2026 (+03) == [[ВАЛЛ-І]] → [[УАЛЛ-І]] == Прапаную перайменаваць артыкул згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=279102 існуючым перакладам] дадзенага мульціка. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 10:54, 20 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, але трэба дадаць інфармацыю пра пераклад і ўвогуле крыху палепшыць старонку. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:35, 26 красавіка 2026 (+03) : Не знайшоў АК за "УАЛЛ-І" акрамя Кінакіпы. Тым часам за "ВАЛЛ-І" можна сустрэць [https://euroradio.fm/u-los-andzhelese-vall-i-pryznali-filmam-goda Euroradio], [https://web.archive.org/web/20230110014627/https://nashaniva.com/69780 Nashaniva], [https://1387.io/jak-zacikavic-dzjacej-i-daroslyh-tjemaj-berazhlivaga-sta-lennja-da-pryrody-raskazala-jekolag-julija-prylishch/ 1387]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:41, 26 красавіка 2026 (+03) ::Калі б не было перакладу самой стужкі, то пададзеныя крыніцы мелі б прыярытэт. З улікам таго, што ёсць ужо пераклад (які атрымаў сваю агучку), то не зусім разумею, чаму старонка мае называцца паводле тых крыніц, якія былі зроблены да перакладу самога мульціка. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:54, 26 красавіка 2026 (+03) :::пераклад не афіцыйны, дый бывае, што перакладаў некалькі, таму мусім таксама глядзець на словаўжыванне ў розных крыніцах. Думаю, варта перайменаваць, але ў лідзе падаць дзве формы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 19:00, 26 красавіка 2026 (+03) ::: Хто адказны за пераклад? Якая акадэмічнасць гэтага перакладу? Пераклад - гэта добрая справа, але ён яшчэ не гарантуе, што менавіта гэтая назва будзе абраная для артыкула. Мы не ведаем, хто і ў якіх умовах яго перакладаў. Калі гэта быў хтосьці з НАН РБ - адна справа, калі гэта аматарскі пераклад - іншая. Калі пераклад з’яўляецца аматарскім, то чаму мы павінны ставіць яго вышэй за некалькі беларускамоўных крыніц? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:01, 26 красавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} Мультфільм з назвай УАЛЛ-І існуе, яго можна фізічна паглядзець (хоць пераклад, безумоўна, неафіцыйны). Будзьма шчырымі, афіцыйны мы наўрад ці пабачым. WALL-I(англійскі) і ВАЛЛ-И(расейскі), ВОЛЛ-І(украінскі) гэтаксама ёсць, але не ВАЛЛ-І. Увогуле не разумею заганнай практыкі нашых СМІ аднаасабова перакладаць назвы твораў, варта было б даваць арыгінальную назву і МАГЧЫМЫ пераклад у дужках. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 20:07, 26 красавіка 2026 (+03) == Сысуны і млекакормячыя == У суседнім беларускім раздзеле яўна замацаваліся «Сысуны». У нас жа, гледзячы па рэзультатам пошуку, пераважаюць «Млекакормячыя», хаця і сысуноў хапае. У сувязі з гэтым прапаную прывесці ўсё да адной назвы, прынамсі ў назвах артыкулаў, катэгорыях і шаблонах. Да якой з назваў варта прыводзіць усё — мусіць рашыць супольнасць, бо абодва слова раўназначныя. На выпадак калі супольнасць вырашыць прывесці ўсё да «Млекакормячыя» падрыхтаваў спіс (спадзяюся што поўны) артыкулаў якія трэба будзе перайменаваць: ==== Катэгорыі ==== [[:Катэгорыя:Сысуны Паўднёвай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Азіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны паводле рэгіёнаў]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўразіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Паўночнай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі і Акіяніі]], [[:Катэгорыя:Сысуны пліяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны палеагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны неагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны міяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны алігацэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны Беларусі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Афрыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўропы]], [[:Катэгорыя:Сысуны плейстацэну]], [[:Катэгорыя:Вымерлыя сысуны]], [[:Катэгорыя:Спісы сысуноў]], [[:Катэгорыя:Атрады сысуноў]], [[:Катэгорыя:Сямействы сысуноў]], ==== Шаблоны ==== [[:Шаблон:Сысуны]] Далей не ўпэўнены, ці варта чапаць: [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён]], [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён/Дакументацыя]],[[:Шаблон:Экарэгіён]], [[:Шаблон:Экарэгіён/Дакументацыя]]. ==== Артыкулы ==== [[Спіс сысуноў Беларусі]], [[Спіс сысуноў Азербайджана]] --[[Удзельнік:Observr1|Observr1]] ([[Размовы з удзельнікам:Observr1|размовы]]) 11:22, 7 красавіка 2026 (+03) : падпішыцеся калі ласка праз <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:31, 6 красавіка 2026 (+03) :Раз назва галоўнага [[млекакормячыя]], то і іншыя назвы мусяць адпавядаць. У БелЭн таксама пераважае форма «млекакормячыя». Таму я за тое, каб {{перайменаваць}} усё [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:35, 6 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}} згодна з БелЭн. Там першым пішуць млекакормячыя. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) :{{Перайменаваць}} згодна з БелЭн ([https://belarus.belarusenc.by/belarus/detail-article.php?ID=4684#h1 на сайце - таксама млекакормячыя]), пакінуўшы перасылку са старой назвы на актуальную.--[[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 12:28, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Неверагодны лёс Амэлі Пулен]] → [[Неверагодны лёс Амелі Пулен]] == Збіраюся бліжэйшым часам папрацаваць над гэтым артыкулам, значна палепшыць яго пад юбілей фільма. І першае ж пытанне наконт назвы. Я разумею, што фільм выходзіў у беларускім перакладзе пад загалоўкам «Неверагодны лёс Ам'''э'''лі Пулен», аднак, відаць, той пераклад арыентаваўся на тарашкевіцу. А імя Amélie ў іншых артыкулах БеВікі перадаецца праз '''е'''. Прапаную назву пакінуць як ёсць, але імя змяніць дзеля ўніфікацыі. Якія будуць меркаванні? --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:54, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} для ўніфікацыі згодна з БелВікі. Дакладнай інструкцыі не маю для французскамоўных імёнаў, таму пакуль так. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:43, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Не пераймяноўваць}} У нас ёсць канкрэтная крыніца - беларускі пераклад (не буду ўдавацца ў пытанні ягонай афіцыйнасці і легальнасці) і мы робім згодна з ёю. Калі фільм выйдзе пад іншай назвай - будзе сэнс задумацца над перайменаваннем. Само напісанне праз "е" досыць спрэчнае, у французскай там змякчэння няма, а пра доўгую традыцыю адаптацыі імя Amélie у беларускай мове гаварыць не выпадае (папраўце, калі не маю рацыі). [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:21, 7 красавіка 2026 (+03) :: Удакладню думку. Мне здаецца, што, змяніўшы літару, мы ўсё адно робім згодна з крыніцай, проста адаптуем да правапісу. Умоўна, было б у назве слова "сьнег" праз "ь" — думаю, назву б узялі, а "ь" прыбралі. А наконт традыцыі: я не меў на ўвазе, што існуе нейкая сталая традыцыя адаптацыі гэтага імя на беларускую. Я больш пісаў пра ўніфікацыю. Мы маем шэраг артыкулаў на БеВікі з гэтым і падобнымі імёнамі праз "е": [[Амелі Натомб]], [[Амелі Марэсмо]], [[Амелія Арлеанская]] і г.д. — і ніводнага праз "э". Думка была менавіта аб захаванні паслядоўнасці. Раз тут так павялося, то, мабыць, варта так і працягваць, ну ці пераймяноўваць адразу ўсе. --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 01:49, 7 красавіка 2026 (+03) :::Ва ўсіх пададзеныя артыкулах няма аніводнай беларускамоўнай крыніцы, таму асмелюся сцвярджаць, што гэта пераклады, магчыма машынныя. Таму іхная аўтарытэтнасць - пад пытаннем. [[Амелія Арлеанская]] - адаптавана, бадай, з партугальскай, бо ''Amélia'', а не ''Amélie'', таму разглядаць яе трэба асобна. :::Падсумоўваючы, я б галасаваў за тое, каб каб {{Перайменаваць}} да формы ''Амэлі'' артыкулы [[Амелі Натомб]] і [[Амелі Марэсмо]], бо :::1) Маем хоць якую беларускамоўную крыніцу :::2) Гэта не супярэчыць сучаснаму правапісу :::3) Гэта бліжэй да арыгінальнага вымаўлення [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 10:01, 7 красавіка 2026 (+03) :::: Наконт арыгінальнага вымаўлення пракансультаваўся з універсітэцкай выкладчыцай французскай мовы. Атрымаў такі адказ: «Э» ў гэтым слове максімальна ненатуральны для французскай мовы. Амаль паўсюль дзейнічае правіла «адкрыты склад — закрыты гук, закрыты склад — адкрыты гук». Спрэчка тут упіраецца ў захаванне зычнага. Калі хочацца захаваць цвёрды «м», то лагічна браць літару «э», але сам галосны ў імені бліжэйшы да таго, які мы звычайна перадаем праз «е». Так, напрыклад, імя ''Léa'' не перадаецца як Лэа, а літара тая ж. :::: Наконт беларускіх крыніц: знайшоў згадку гэтага фільма ў БелЭн, у артыкуле «Францыя» (том 16, старонка 478). Там падаецца скарочаная назва «Амелі», праз «е». --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:45, 18 красавіка 2026 (+03) У такой сітуацыі лепей тады {{Не пераймяноўваць}} Амэлі на Амелі [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 15:27, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Кейт Бекінсейл]] → [[Кейт Бэкінсэйл]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «э» і «е»'''<br> Паводле правіл беларускай арфаграфіі пры перадачы іншамоўных імёнаў: літара «э» ўжываецца ў пачатку слова і пасля цвёрдых зычных; літара «е» пішацца толькі пасля '''к, г, л.''' У прозвішчы Beckinsale галосны '''[e]''' пасля зычных '''B''' і '''S''' павінен перадавацца праз «э», бо яны не ўваходзяць у групу выключэнняў (к, г, л). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, але ўвага тая ж, што і ніжэй: Хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:50, 6 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}}. Наконт норм, якімі кіруемся, падтрымліваю. Пане @[[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]], указвайце калі ласка атрыбуцыю да крыніц больш выразна «Згодна з такой вось крыніцай, трэба пісаць вось так», а не проста «трэба пісаць вось так». + гэтыя крыніцы трэба будзе апрацаваць і зрабіць асобную старонку па прыкладзе [[Польска-беларуская практычная транскрыпцыя]] і іншых падобных, каб ужо метадычна працаваць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:39, 26 красавіка 2026 (+03) ::Хутка зробім старонку для інструкцыі, добра) Дадзеная інструкцыя - даведка да БелЭн па перадачы англамоўных імёнаў + змяненні ў беларускам правапісе 2008 года. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:00, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Цімаці Снайдэр]] → [[Тымаці Снайдэр]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «і» і «ы» пасля зычных'''<br> У беларускай мове выбар паміж «і» і «ы» пасля зычных рэгулюецца іх цвёрдасцю/мяккасцю: «і» ўжываецца пасля парных па мяккасці зычных, «ы» — пасля няпарных цвёрдых зычных, а таксама пасля «т» і «д», калі яны не знаходзяцца ў канцы слова.<br> У імені Timothy гук [ɪ] пасля «т» у сярэдзіне слова павінен перадавацца праз «ы», бо «т» тут цвёрды і не ў канцы слова. <br> «-ці» пакідаем як у прыкладзе «Гаіці» або «[https://verbum.by/s/encyclopedias?q=%D0%A2%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D1%86%D1%96 Хант Тымаці]»<br> Адпаведна прапаную далей пісаць «Тымаці» замест «Цімаці» для імя «Timothy». [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :Адназначнае {{Перайменаваць}}, праца гэтага аўтара перакладзена на беларускую, дзе ён падпісаны як Тымаці ці Тыматы (залежна ад правапісу). [https://rusneb.ru/catalog/000202_000005_33411099/ Тут], [https://dziejaslou.by/old/www.dziejaslou.by/inter/dzeja/dzeja.nsf/htmlpage/snaj1102ec.html тут] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:52, 6 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:37, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Хезер Мойс]] → [[Хэдэр Мойс]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача гука [h]''' <br> Паводле сучаснай практыкі, у іншамоўных онімах, якія ўвайшлі ва ўжытак у другой палове XX стагоддзя і пазней, гук [h] перадаецца праз «х», у адрозненне ад традыцыйных імёнаў, дзе замацавалася «г».<br> Імя Heather не належыць да традыцыйна засвоеных, таму выкарыстанне «х» (Хэдэр) з’яўляецца нарматыўным.<br> '''Перадача галоснага [ɛ]<br>''' У пачатку слова і пасля цвёрдых зычных гук [ɛ] перадаецца літарай «э». Форма «Хезер» з «е» не адпавядае гэтаму правілу, бо «е» ў беларускай мове абазначае мяккасць папярэдняга зычнага і гук [je].<br> '''Перадача гуку [ð]<br>''' Часам сустракаецца перадача праз «з», але гэта выключэнні, абумоўленыя традыцыяй (Rutherford → Рэзерфорд). Паколькі імя Heather не з’яўляецца традыцыйным, нарматыўнай будзе перадача «д»: Хэдэр, а не «Хезер».<br> '''Перадача спалучэння -er<br>''' У іншамоўных імёнах канчатак -er перадаецца як «-эр»: * у пачатку слова, * пасля галосных, * пасля цвёрдых зычных (акрамя к, г, л, дзе магчыма «-ер»). У дадзеным выпадку «-ther» → «-дэр», таму «Хэдэр» адпавядае норме.<br> Тое ж самае прапаную зрабіць для артыкула «[[Хэзер Нова]]» [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) :у [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]] асобна разглядаў гэта імя, тут не ўлічылі перадачу гуку [ð], які звычайна перадаецца як "д", з чаго атрымліваем форму «Хэдэр». [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:02, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Я кіраваўся збольшага інструкцыяй па перадачы англамоўных імёнаў (БелЭн). (+ [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнія змяненні ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме) [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 14:13, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} усіх на Хэдэр. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:51, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, бо сапраўды, нейкай традыцыі ў напісанні гэтага імя няма, ва ўсякім выпадку з аналізу крыніц я не заўважыў. Аднак зазначу, што хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:49, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Паляўнічыя за прывідамі (фільм, 1984)]] → [[Лаўцы прывідаў (фільм, 1984)]] == На дадзены момант існуе пераклад гэтай кінастужкі, таму прапаную перайменаваць згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=2467 існуючым перакладам]. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) : падпішыцеся, дадаўшы ў канцы паведамлення <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:18, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Зроблена! [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:42, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} згодна з беларускім перакладам. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 25 сакавіка 2026 (+03) :Згоды з аргуменіацыяй, {{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:53, 6 красавіка 2026 (+03) : {{не пераймяноўваць}}. Назва «Паляўнічыя за прывідамі» сустракаецца ў такіх выданнях, як [https://belsat.eu/83131477/nam-i-tak-strashna-shto-paglyadzets-na-gelauin-kab-zahavats-nervy Белсат], [https://novychas.online/kultura/top-10-filmau-dlja-ljohkaha-letnjaha-veczara Новы Час], [https://zviazda.by/editions/news/kantsert-stary-novy-god-z-three-sticks-praysho-dnyami-belaruskay-dzyarzha-nay-filarmonii/ Звязда]. Нельга сказаць, што альтэрнатыўны варыянт памылковы, аднак мы мусім абапірацца на тое, наколькі надзейныя і аўтарытэтныя беларускамоўныя крыніцы спасылаюцца на тэму артыкула. Кінакіпа як стрымінгавая платформа можа займацца ўласнымі перакладамі, і яны нават могуць быць вельмі якаснымі, але прыведзеныя вышэй рэсурсы пакуль маюць большую сукупную аўтарытэтнасць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:41, 25 красавіка 2026 (+03) ::::::За пераклад адказны [https://t.me/PierakladyArcioma Arciom], пераклады якога таксама можна сустрэць у такіх сэрвісах як [https://voka.tv/ru-RU/collections/cinevoka-kino-pa-belarusku CINEVOKA]. Акадэмічнасць перакладу адпавядае цяперашняму правапісу. Хто вызначае акадэмічнасць артыкулаў ад Звязды, НН, Белсат, ад якіх можна сустрэць машынны пераклад назваў з рускай мовы або англійскай? Якая вартасць такіх перакладаў? Калі б мы мелі некалькі перакладаў, то можна было б думаць над тым, што папулярней, а так мы маем пакуль адзін пераклад, а не некалькі ў артыкулаў СМІ, якія невядома якім чынам правяраюць. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:16, 26 красавіка 2026 (+03) ::::::: Ну, у нас з аднаго боку аматарскі пераклад, а з іншага тры інфармацыйныя беларускамоўныя рэсурсы. Канешне, усе тры могуць лупіць недакладныя пераклады ці калькі. Толькі вось гэта, па-першае, неабавязкова з’яўляецца праўдай у гэтым выпадку, а па-другое - незразумела, чаму пераклад аматара павінен быць вышэй за іх. ::::::: У нас існуе простае правіла датычна наймення артыкулаў: назвы грунтуюцца на тым, як на тэму артыкула спасылаюцца '''надзейныя і аўтарытэтныя беларускамоўныя''' крыніцы. Для мяне надзейнасць і аўтарытэтнасць [[Звязда|Звязды]] і [[Белсат]]а з’яўляюцца больш відавочнымі ў гэтым пытанні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:39, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Кавалак жыцця]] → [[Шматочак жыцця]] == Недарэчны пераклад з украінскай мовы. Кавалак — гэта кусок. Шматок — гэта невялікі кавалак. Шматочак — гэта зусім маленькі кавалак. Калі перакладаць англійскае слова «''slice''», то варта падумаць над адпаведнікамі (напрыклад: скібачка, лустачка). [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:48, 23 лютага 2026 (+03) :Выглядае як "скрылёк", прынамсі, так найболей імаверна можна перакласці slice. Вядома, хацелася б хоць якую крыніцу, але ўчора шукаў і поўны нуль. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:52, 23 лютага 2026 (+03) ::артыкул перакладаўся з украінскага аналага, але ў рускай мове такая самая канструкцыя. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:43, 25 лютага 2026 (+03) :А навошта перакладаць "slice of life" даслоўна? Гэта устойлівы выраз англійскай мовы, не? Прапаную выкарыстоўваць фактычнае значэнне: штодзённасць ці паўсядзённасць як назву артыкула. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 15:26, 23 лютага 2026 (+03) ::таму што калька ўжо пранікла ў рус., укр. і іншыя мовы, а слова Шмадзённасць мае нашмат большы спектр значэнняў. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:42, 25 лютага 2026 (+03) :::Магчыма нешта недзе і пранікла, але калі выбраць на буйных англійских базах даных (сайтах) мангу ці анімэ і глядзець яе жанры на адпаведных буйных рускамоўных сайтах, там заўсёды "slice of life" - гэта "повседневность". Магу памыляцца, але іншых аўтарытэтных крыніц па гэтым пытанні няма. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 17:22, 25 лютага 2026 (+03) :А гэта ж гучыць як "слайс"? Калі так, то можна яшчэ пашукаць, не падумаў адразу пра гэты варыянт. І наогул "слайс" ужо запазычана, можа, пераклад не трэба, калі яшчэ няма сваёй устойлівай формы. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 16:37, 25 лютага 2026 (+03) ::падтрымліваю варыянт з тым, каб пакінуць англійскую назву, пакуль не замацуецца ў АК нейкі пераклад. Пераклад можна даць у дужках. Калі ў беларускамоўных АК ёсць нейкія іншыя назвы, іх можна дадаць у лід. Інакш — прыбраць усё без АК. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:15, 24 сакавіка 2026 (+03) == Сьюзен, С’юзан, Сьюзан → Сюзан == Маем шэраг артыкулаў з розным напісаннем імені Susan, патрэбная нейкая уніфікацыя: * [[Сьюзен Хэйвард]] * [[С’юзан Сарандан]] * [[Сьюзен Пэвэнсі]] * [[Сьюзан Вулдрыдж]] * [[Сьюзан Полгар]] * [[Сьюзан Дэнфард]] * [[С’юзан Франсія]] Варыянт ''Сюзан'' прапанаваны ў Добрапісе Саўкі. Іншых варыянтаў, акрамя Сюзанны, не знайшоў, але Сюзан і Сюзанна ўсё ж розныя формы імені. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 23:43, 18 лютага 2026 (+03) :Звяртаю ўвагу, што сярод прыведзеных імён не ўсе з англійскай мовы. Далей пішу толькі пра англійскі адпаведнік. У арыгінале — Susan ([ˈsuː.zən]), тут маем дзве праблемныя галосныя. Сістэма Саўкі не ідзе ў згодзе з моўнай практыкай і навязвае ўсё ж больш пазіцыю аўтара (згодна з ім мусіць быць таксама Барак Оўбама, Джордж Ўошынгтан). [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя|Тут]] дрэнна прапісана пра [uː], нельга нічога сказаць, вырашылі бы крыніцы. З [ə] таксама неадназначна, у такой пазіцыі часцей перадаецца як «а», але можа быць і як «е» (але малаімаверна «э»). Трэба глядзець на словаўжыванне. Праз гугл кнігі знаходжу 2 разы С’юзэн (варыянт з «э» адкідваем), 4 разы С’юзан (2 з якіх пра [[Сьюзен Зонтаг]]), 4 Сьюзан, 6 Сьюзен (прычым знайшоў у БелЭН Хелмс Сьюзен і «Лэдзі Сьюзен» ад Джэйн Осцін), 5-6 Сюзан (ізноў Зонтаг спрабуюць перадаць, не лічыў ужыванне Сюзан у БелЭН, але для плошчы Сюзан Дэлаль у Тэль-Авіве), 1 Сюзэн, 2 Сюзен. :Мне агульны агляд хутчэй падказвае, што Сьюзен будзе найбольш паслядоўным варыянтам паводле крыніц. Найбольш вагу тут дадае БелЭН. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:40, 19 лютага 2026 (+03) :Якраз паводле інструкцыі БелЭн правільна будзе '''Сьюзен''')Таму прапаную {{Перайменаваць |ўніфікаваць}} да '''першага варыянта''' [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:07, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Цёрнер]] → Тэрнер == Удзельнік [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] у шмат якіх артыкулах паправіў, калі слушна, гэта вымагае шэрагу перейменаванняў. Ён аргументуе такім чынам: "Паводле правілаў беларускага правапісу 2008. §12 Зычныя д, т і дз, ц 6 Зычныя дз, ц пішуцца ў некаторых словах, правапіс якіх вызначаецца па слоўніку: мундзір, гетэрадзін, дзюна, дзюшэс, бардзюр, арцель, цір, цітр, эцюд, цюль, нацюрморт, уверцюра, накцюрн, цюркскі, цюльпан, каранцін. Гук [ɜ] у спалучэннях з R перадаецца ер/эр/ёр". --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:38, 23 студзеня 2026 (+03) :перапрашаю, вось да ўсіх Тэрнераў важны аргумент з Правілаў арфаграфіі :§12 Зычныя д, т і дз, :4. У запазычаных словах (а таксама ў вытворных ад іх) цвёрдыя д, т, як правіла, пішуцца нязменна: рэйсфедар, дэлегат, дэманстрацыя, медыцына, апладысменты, індык, літаратура, майстар, матэрыял, універсітэт, кватэра, тэхніка, тыраж, скептык, ерэтык, пластык, тэарэтык, авантура, дыктатура. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:42, 23 студзеня 2026 (+03) ::Таксама БелЭН фіксуе Тэрнер (Turner) Джозеф Мэлрард Уільям [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:45, 23 студзеня 2026 (+03) :::як разумею, там будзе [ɜː] у RP пасля T, праблемнае месца. Розныя маем прыклады, як Кёрціс, Бёрніт, але гэта іншы род зычных, што істотна тут. Мне здаецца, што прыведзеныя правілы можна трактаваць па рознаму. Тое, што для нас гучыць мякка фактычна не заўсёды з’яўляецца мяккім зычным у арыгінальнай мове. Ну вось чым адрозніваецца t у французскіх nature mort і tirage? То бок, усё, што тычыцца запазычанняў тут можна трактаваць шырока. У той жа час, добра, што знайшлі ўжыванне ў БелЭН, гэта дадае ўпэўненасці ў такой форме. Калі ў крыніцах няма Цёрнер, то {{перайменаваць}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:46, 3 лютага 2026 (+03) ::::Я таксама звяртаўся да прафэсійнага перакладчыка з пытаннем пра Тэрнэра, Іыны Тыма. Віталь Станішэўскі: ::::„Уласныя імёны могуць замацоўвацца ў узусе і ў аўтарытэтных крыніцах і згодна з іх стыхійным асваеннем. Калі канкрэтна ў аўтарытэтных крыніцах няма спадарыні Тыны, то сам Бог наказаў асвойваць па правілах. ::::Калі сістэмна, то Тэрнэр - цалкам нармальна. "Т" захоўваецца, а тое, што не так блізка да [з:], невялікая страта, бо ўсё адно забяспечваецца "адваротная сумяшчальнасць", вымаўляецца ўсё тое ж у арыгінале“. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 14:30, 3 лютага 2026 (+03) :::::Агулам, я тут са спадаром Віталём пагаджуся, але хочацца дадаткова падкрэсліць, што гэтыя правілы, як і многія іншыя, досыць размытыя і іх можна па-рознаму трактаваць, калі ўжо прыдраліся да літары закона. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:45, 3 лютага 2026 (+03) :'''Перадача спалучэнняў -er і -ur''' :У беларускай перадачы іншамоўных імёнаў спалучэнні ''-er'' і ''-ur'' перадаюцца як «-эр»: :* у пачатку слова, :* пасля галосных, :* пасля беларускіх цвёрдых зычных. :Форма «-ер» ужываецца толькі пасля зычных '''к, г, л'''. :У прозвішчы ''Turner'' галосны [ɜː] у абедзвюх пазіцыях (''Tur-'' і ''-ner'') адпавядае беларускай перадачы '''«эр»''', таму правільна: '''Тэрнэр'''. Тым болей што тут мы карыстаемся [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнімі змяненнямі ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме для -er. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:05, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Сінавіяльны сустаў]] → [[Сустаў]] == Варта вызваліць старонку [[Сустаў]] ад цяперашняй некарэктнай перасылкі на [[Злучэнне (анатомія)]] і зрабіць яе асноўнай назвай артыкула [[Сінавіяльны сустаў]]. Паняцце Сінавіяльны сустаў не існуе. Слоўнік БДМУ (Ярашэвіч С.П., Піўчанка П.Р., Грынкевіч А.І., Любецкая К.П. Анатомия: словарь. — Мінск: БДМУ, 2016. — ISBN 978-985-567-629-5.) прыводзіць беларускія пераклады лацінскіх тэрмінаў: junctura — злучэнне, junctura synovialis — сінавіяльнае злучэнне, сустаў, дыяртроз, перапыннае злучэнне. Мяркую, «сустаў» будзе найбольш распаўсюджаным з сінонімаў, а астатнія можна зрабіць перасылкамі. Першапачатковая блытаніна выклікана тым, што паняцце [https://www.wikidata.org/wiki/Q9644 joint] (i.e., junctura, злучэнне) на Вікіданых была і застаецца некарэктна злучанай з артыкуламі пра суставы на іншых славянскіх Вікіпедыях. --[[Удзельнік:A potato hater|A potato hater]] ([[Размовы з удзельнікам:A potato hater|размовы]]) 20:11, 17 студзеня 2026 (+03) :калі ўсё так, як вы кажаце, можна будзе яшчэ і ў вікіданых папрацаваць, каб усё прывесці да ладу. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:04, 25 сакавіка 2026 (+03) :Згаджуся наконт няслушнасці тэрміна "Сінавіяльны сустаў", бо гэта масла масленае. [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.15.djvu_290 Тут] у БелЭн "сустаў" падаецца як галоўная назва артыкула, разам з "сінавіяльнае злучэнне", "сучляненне", "дыартроз". Таму {{Перайменаваць}}. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 16:25, 23 мая 2026 (+03) == [[Бельск Падляскі]] → [[Бельск-Падляшскі]] == Замацаваная ў беларускай мове традыцыйная назва.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:01, 16 студзеня 2026 (+03) : Ёсць крыніцы? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:56, 25 мая 2026 (+03) :У БелЭн замацавана форма "[https://verbum.by/belen/%D0%91%D0%95%D0%9B%D0%AC%D0%A1%D0%9A-%D0%9F%D0%90%D0%94%D0%9B%D0%AF%D0%A1%D0%9A%D0%86 Бельск-Падляскі]", таму, лічу, што трэба ўніфікаваць да дадзенага варыянту. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 12:59, 16 чэрвеня 2026 (+03) :: БелЭн крыніца аўтарытэтная, але не адзіная. Уніфікацыя ў БелВікі здзяйсняецца паводле іншых прынцыпаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:14, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Хрэптоўцы]] → [[Храптоўцы]] == Чарговы прыклад шкоднай дзейнасці [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] у справе тапаніміі. Перанесці пад распаўсюджаную назву, а не пад выдуманую.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:32, 15 студзеня 2026 (+03) :слабаватая крыніца, не знаходзіце? [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:10, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Каб знаходзіць — трэба шукаць. У вас лепшых для любога іншага напісання няма. Першае ж напісанне парушае нормы беларускай мовы, таму другое ёсць цалкам лагічным. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 25 сакавіка 2026 (+03) :Надта аўтарытэтнай крыніцу не назавеш, але яна хаця б ёсць, сённяшні варыянт нічым увогуле не падмацаваны. Таму {{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:27, 23 мая 2026 (+03) == [[Іван Дыамідавіч Антошкін]] → [[Іван Дыямідавіч Антошкін]] == Гл. [[Размовы:Іван Дыамідавіч Антошкін#Дыямідавіч?|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 13:23, 1 снежня 2025 (+03) :варта разгледзець варыянт «Дыямедавіч», як у паданай крыніцы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:53, 2 снежня 2025 (+03) == [[Рэспубліка Арменіі]] → [[Першая Рэспубліка Арменія]] == ''Рэспубліка Арменіі'' напісана з памылкай. А [[Рэспубліка Арменія]] — назва цяперашняй армянскай дзяржавы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:39, 29 кастрычніка 2025 (+03) :заўважу, што варта звярнуць, што ў першым выпадку ідзе кіраванне з родным склонам, а ў другім дапасаванне — гэта розныя назвы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:35, 2 лістапада 2025 (+03) :{{Перайменаваць}}. Дзве розныя дзяржавы. [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 21:52, 9 студзеня 2026 (+03) == [[Сеціўнае таварыства па надаванні імёнаў і нумароў]] == Відавочна, што пераклад наймення арганізацыі вельмі вольны і трэба пераймяноўваць, але як -- не рызыкну прапаноўваць варыянт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 08:42, 22 верасня 2025 (+03) : Перайменаваць наступным чынам: Інтэрнэт-карпарацыя па прысваенні імёнаў і нумароў. Саманазву на рускай мове можна паглядзець [https://www.icann.org/ru/system/files/files/getting-to-know-icann-quicklook-30apr20-ru.pdf тут]. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:51, 22 верасня 2025 (+03) ::Рускі пераклад выглядае не вельмі ўдала. Не зразумела, чему менавіта "інтэрнэт-карпарацыя" - выглядае або як кампанія, дзейнасць якой звязана з Інтернетам, або як нейкае сеціўнае аб'яднанне, а не міжнародная арганізацыя. ::ChatGPT прапанаваў варыянт "Карпарацыя па прызначэнні імёнаў і нумароў у Інтэрнэце" і мне такая форма падаецца нашмат больш удалай. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:06, 23 верасня 2025 (+03) :::мне здаецца, трэба ў першую чаргу арыентавацца на арыгінальную назву, дзе ідзе Internet Corporation, што з’яўляецца даволі вузкай і канкрэтнай назвай профілю фірмы, але яна, нібы, больш нідзе не ўжываецца для іншых арганізацый. Некаторыя раздзелы як назву старонкі пакідаюць ICANN і падаюць вольны пераклад у дужках. Можа і нам варта так зрабіць [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:43, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Так, ICANN як галоўная назва - добры варыянт. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 22:10, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Таксама падтрымаю варыянт "ICANN" [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:40, 14 студзеня 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках]] → [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтанскіх нацыянальных могілках]] == Гл. [[Размовы пра катэгорыю:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 21:17, 4 верасня 2025 (+03) :{{перайменаваць}}. Гэта не выключэнне а-ля Вашынгтон. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:08, 11 верасня 2025 (+03) :{{Перайменаваць}}, бо не знайшоў крыніц, якія сведчылі б пра нейкае асаблівае напісанне ў гэтым выпадку. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:36, 23 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, відавочна ([[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]). [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 23:40, 26 мая 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на ідыш]] → ? == Таксама [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на іўрыце]] і [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на эсперанта]]. Словазлучэнні тыпу "пісьменнік на нейкай мове" немагчымыя. А ў «Тлумачальным слоўніку беларускай літаратурнай мовы» пад рэдакцыяй Капылова "ідыш" скланяецца. Але ў іншай назве можа і не трэба будзе гэтае слова --[[Удзельнік:Ілля Касакоў|Ілля Касакоў]] ([[Размовы з удзельнікам:Ілля Касакоў|размовы]]) 22:27, 3 жніўня 2025 (+03) :[[:Катэгорыя:Ідышамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Іўрытамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Эсперантамоўныя пісьменнікі]] -- па-мойму, будзе паслядоўна. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:21, 20 лістапада 2025 (+03) ::Згодная з такім меркаваннем. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 17:29, 22 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}. Значна лепшы варыянт, чым ёсць цяпер, упісваецца ў агульную логіку мовы, маем жа беларускамоўны, польскамоўны і г.д. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:33, 23 мая 2026 (+03) :Не бачу неабходнасці ў татальнай уніфікацыі, таму што можна натыкнуцца на назвы моў, ад якіх мы не здолеем утварыць адназначна правільны беларускі прыметнік. Але хачу звярнуць увагу, што ў апошніх слоўніках ідыш перастаў быць нескланяльным назоўнікам ([https://verbum.by/?q=%D1%96%D0%B4%D1%8B%D1%88 1], [https://slounik.org/search?dict=nazounik&search=%D1%96%D0%B4%D1%8B%D1%88 2]), так што варта пісаць Пісьменнікі на ідышы. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:25, 16 чэрвеня 2026 (+03) {{/Падвал}} [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Супольнасць]] cottq2bq0pvdkfyfmxzax7lwxmkkrit 5155038 5155032 2026-06-16T17:49:30Z M.L.Bot 261 /* Кавалак жыцця → Шматочак жыцця */ 5155038 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДП}} {{/Шапка}} = Бягучыя абмеркаванні = {{Кнопка 2|Дадаць тэму|url=https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Вікіпедыя:Да_перайменавання&action=edit&section=1|class=mw-ui-progressive}} ''Новыя тэмы, калі ласка, дадавайце зверху спіса абмеркаванняў'' == [[Ельскі ўніверсітэт]] → [[Іельскі ўніверсітэт]] == Паводле БелЭн [https://verbum.by/belen/%D0%86%D0%95%D0%9B%D0%AC%D0%A1%D0%9A%D0%86%20%D0%A3%D0%9D%D0%86%D0%92%D0%95%D0%A0%D0%A1%D0%86%D0%A2%D0%AD%D0%A2 тут]. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 12:19, 16 чэрвеня 2026 (+03) :Не актуальна, гл. адказ НАН Беларусі: {{ш|НАН-Ё}} [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:13, 16 чэрвеня 2026 (+03) :: [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў]], наконт ''Не актуальна'' — перабор. Таму што [[Вікіпедыя:Кансэнсус#Кансэнсус можа змяняцца]]. І апошнім часам мы такое бачылі. Калі ў Супольнасці ёсць жаданне пераасэнсаваць кансэнсус, то чаму б і не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:34, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Аперацыя «Нептун»]] → [[Высадка ў Нармандыі]] == Больш распаўсюджаная назва. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:24, 11 чэрвеня 2026 (+03) :У БелЭн фігуруе назва [https://verbum.by/belen/%D0%9D%D0%90%D0%A0%D0%9C%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%A1%D0%9A%D0%90%D0%AF%20%D0%94%D0%AD%D0%A1%D0%90%D0%9D%D0%A2%D0%9D%D0%90%D0%AF%20%D0%90%D0%9F%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%AB%D0%AF%201944 "Нармандская дэсантная аперацыя 1944"]. Думаю, варта разгледзіць такую назву для артыкула. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:44, 11 чэрвеня 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} Сапраўды больш распаўсюджаная назва. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:31, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Цімаці Хант]] → [[Тымаці Хант]] == Згодна з БелЭн [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.18-1.djvu_465 тут]. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:33, 27 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, згодны [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 14:14, 27 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:14, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Эрнэст Рэзерфорд]] → [[Эрнест Рэзерфард]] == Згодна з БелЭн [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.13.djvu_559 тут.] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:18, 23 мая 2026 (+03) :Хаця, улічваючы змену правапісу 2008, магчыма правільней было б Эрнэст Рэзерфард. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:05, 25 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} згодна БелЭн, толькі Эрнэст [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:42, 11 чэрвеня 2026 (+03) == [[Уладзімір Пятровіч Кёпен]] → [[Уладзімір Пятровіч Кёпэн]] == Усе мы ведаем, як гэтыя «е» ў рускай мове адпавядаюць на самай справе гуку [э]. Тут нямецкай прозвішча Köppen, мусім на яго абапірацца ў любым выпадку. Нібыта нямецкае э ў беларускай не пераходзіць у е, нават без націску. Шкада, што пакуль няма ў нас практычнай транскрыпцыі з нямецкай... Пакуль што выглядае як выразны ўплыў рускай мовы. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 08:12, 14 мая 2026 (+03) :{{Не пераймяноўваць}} нямецкія e мы нідзе асабліва праз э не перадаем, не бачу неабходнасці рабіць тое ж з прозвішчам, якое вядомае пры пасродніцтве рускай мовы. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:30, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Akademія WSB у Варшаве]] → [[Акадэмія ВСБ у Варшаве]], [[Акадэмія WSB]] → [[Акадэмія ВСБ]] == [[ВП:Кірлат]] у назвах. WSB нібыта цяпер больш не расшыфроўваецца, то трэба было б транслітэрыраваць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 19:31, 13 мая 2026 (+03) :І катэгорыя [[:Катэгорыя:Akademія WSB]] таксама [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 19:37, 13 мая 2026 (+03) == [[Хагіс]] → [[Хэгіс]] == Крыніц няма, акрамя [https://verbum.by/?q=%D0%A5%D1%8D%D0%B3%D1%96%D1%81 Англійска-беларускага слоўніка (Т. Суша, 2013)], таму прапаную перайменаваць паводле яго. --[[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:09, 2 мая 2026 (+03) :Тут усё крыху цяжэй, бо выпадкаў ужывання "Хэгіс", апарача гэтага слоўніку, я не знайшоў, але Хагіс згадваецца [https://prajdzisvet.org/events/845-bielarusy-vinshujuts-bernsa-z-dniom-naradzhennia.html тут], [https://news.by/by/news/kultura/260_let_so_dnya_rozhdeniya_roberta_bernsa_otmetili_v_minske тут], [https://www.svaboda.org/a/28331935.html тут], [https://nashaniva.com/322748 тут], [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/2012-06.pdf тут] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 09:45, 29 мая 2026 (+03) == [[Уільям С’юард Бероуз]] → [[Уільям С’юард Бараўз]] == У такім напісанні прозвішча супярэчыць правілам беларускага правапісу. Крыніц, якія пацвярджалі б нейкую традыцыю ў напісанні прозвішча пісьменніка я не знайшоў. Таму прапаную перайменаваць адпаведна [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]].--[[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:32, 12 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}}, Згодна з інструкцыяй БелЭн па перадачы англамоўных імёнаў і прозвішч, а таксама з апошнімі змяненнямі ў акадэмічным правапісе (2008). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:20, 12 красавіка 2026 (+03) == [[ВАЛЛ-І]] → [[УАЛЛ-І]] == Прапаную перайменаваць артыкул згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=279102 існуючым перакладам] дадзенага мульціка. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 10:54, 20 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, але трэба дадаць інфармацыю пра пераклад і ўвогуле крыху палепшыць старонку. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:35, 26 красавіка 2026 (+03) : Не знайшоў АК за "УАЛЛ-І" акрамя Кінакіпы. Тым часам за "ВАЛЛ-І" можна сустрэць [https://euroradio.fm/u-los-andzhelese-vall-i-pryznali-filmam-goda Euroradio], [https://web.archive.org/web/20230110014627/https://nashaniva.com/69780 Nashaniva], [https://1387.io/jak-zacikavic-dzjacej-i-daroslyh-tjemaj-berazhlivaga-sta-lennja-da-pryrody-raskazala-jekolag-julija-prylishch/ 1387]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:41, 26 красавіка 2026 (+03) ::Калі б не было перакладу самой стужкі, то пададзеныя крыніцы мелі б прыярытэт. З улікам таго, што ёсць ужо пераклад (які атрымаў сваю агучку), то не зусім разумею, чаму старонка мае называцца паводле тых крыніц, якія былі зроблены да перакладу самога мульціка. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:54, 26 красавіка 2026 (+03) :::пераклад не афіцыйны, дый бывае, што перакладаў некалькі, таму мусім таксама глядзець на словаўжыванне ў розных крыніцах. Думаю, варта перайменаваць, але ў лідзе падаць дзве формы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 19:00, 26 красавіка 2026 (+03) ::: Хто адказны за пераклад? Якая акадэмічнасць гэтага перакладу? Пераклад - гэта добрая справа, але ён яшчэ не гарантуе, што менавіта гэтая назва будзе абраная для артыкула. Мы не ведаем, хто і ў якіх умовах яго перакладаў. Калі гэта быў хтосьці з НАН РБ - адна справа, калі гэта аматарскі пераклад - іншая. Калі пераклад з’яўляецца аматарскім, то чаму мы павінны ставіць яго вышэй за некалькі беларускамоўных крыніц? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:01, 26 красавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} Мультфільм з назвай УАЛЛ-І існуе, яго можна фізічна паглядзець (хоць пераклад, безумоўна, неафіцыйны). Будзьма шчырымі, афіцыйны мы наўрад ці пабачым. WALL-I(англійскі) і ВАЛЛ-И(расейскі), ВОЛЛ-І(украінскі) гэтаксама ёсць, але не ВАЛЛ-І. Увогуле не разумею заганнай практыкі нашых СМІ аднаасабова перакладаць назвы твораў, варта было б даваць арыгінальную назву і МАГЧЫМЫ пераклад у дужках. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 20:07, 26 красавіка 2026 (+03) == Сысуны і млекакормячыя == У суседнім беларускім раздзеле яўна замацаваліся «Сысуны». У нас жа, гледзячы па рэзультатам пошуку, пераважаюць «Млекакормячыя», хаця і сысуноў хапае. У сувязі з гэтым прапаную прывесці ўсё да адной назвы, прынамсі ў назвах артыкулаў, катэгорыях і шаблонах. Да якой з назваў варта прыводзіць усё — мусіць рашыць супольнасць, бо абодва слова раўназначныя. На выпадак калі супольнасць вырашыць прывесці ўсё да «Млекакормячыя» падрыхтаваў спіс (спадзяюся што поўны) артыкулаў якія трэба будзе перайменаваць: ==== Катэгорыі ==== [[:Катэгорыя:Сысуны Паўднёвай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Азіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны паводле рэгіёнаў]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўразіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Паўночнай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі і Акіяніі]], [[:Катэгорыя:Сысуны пліяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны палеагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны неагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны міяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны алігацэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны Беларусі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Афрыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўропы]], [[:Катэгорыя:Сысуны плейстацэну]], [[:Катэгорыя:Вымерлыя сысуны]], [[:Катэгорыя:Спісы сысуноў]], [[:Катэгорыя:Атрады сысуноў]], [[:Катэгорыя:Сямействы сысуноў]], ==== Шаблоны ==== [[:Шаблон:Сысуны]] Далей не ўпэўнены, ці варта чапаць: [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён]], [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён/Дакументацыя]],[[:Шаблон:Экарэгіён]], [[:Шаблон:Экарэгіён/Дакументацыя]]. ==== Артыкулы ==== [[Спіс сысуноў Беларусі]], [[Спіс сысуноў Азербайджана]] --[[Удзельнік:Observr1|Observr1]] ([[Размовы з удзельнікам:Observr1|размовы]]) 11:22, 7 красавіка 2026 (+03) : падпішыцеся калі ласка праз <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:31, 6 красавіка 2026 (+03) :Раз назва галоўнага [[млекакормячыя]], то і іншыя назвы мусяць адпавядаць. У БелЭн таксама пераважае форма «млекакормячыя». Таму я за тое, каб {{перайменаваць}} усё [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:35, 6 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}} згодна з БелЭн. Там першым пішуць млекакормячыя. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) :{{Перайменаваць}} згодна з БелЭн ([https://belarus.belarusenc.by/belarus/detail-article.php?ID=4684#h1 на сайце - таксама млекакормячыя]), пакінуўшы перасылку са старой назвы на актуальную.--[[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 12:28, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Неверагодны лёс Амэлі Пулен]] → [[Неверагодны лёс Амелі Пулен]] == Збіраюся бліжэйшым часам папрацаваць над гэтым артыкулам, значна палепшыць яго пад юбілей фільма. І першае ж пытанне наконт назвы. Я разумею, што фільм выходзіў у беларускім перакладзе пад загалоўкам «Неверагодны лёс Ам'''э'''лі Пулен», аднак, відаць, той пераклад арыентаваўся на тарашкевіцу. А імя Amélie ў іншых артыкулах БеВікі перадаецца праз '''е'''. Прапаную назву пакінуць як ёсць, але імя змяніць дзеля ўніфікацыі. Якія будуць меркаванні? --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:54, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} для ўніфікацыі згодна з БелВікі. Дакладнай інструкцыі не маю для французскамоўных імёнаў, таму пакуль так. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:43, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Не пераймяноўваць}} У нас ёсць канкрэтная крыніца - беларускі пераклад (не буду ўдавацца ў пытанні ягонай афіцыйнасці і легальнасці) і мы робім згодна з ёю. Калі фільм выйдзе пад іншай назвай - будзе сэнс задумацца над перайменаваннем. Само напісанне праз "е" досыць спрэчнае, у французскай там змякчэння няма, а пра доўгую традыцыю адаптацыі імя Amélie у беларускай мове гаварыць не выпадае (папраўце, калі не маю рацыі). [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:21, 7 красавіка 2026 (+03) :: Удакладню думку. Мне здаецца, што, змяніўшы літару, мы ўсё адно робім згодна з крыніцай, проста адаптуем да правапісу. Умоўна, было б у назве слова "сьнег" праз "ь" — думаю, назву б узялі, а "ь" прыбралі. А наконт традыцыі: я не меў на ўвазе, што існуе нейкая сталая традыцыя адаптацыі гэтага імя на беларускую. Я больш пісаў пра ўніфікацыю. Мы маем шэраг артыкулаў на БеВікі з гэтым і падобнымі імёнамі праз "е": [[Амелі Натомб]], [[Амелі Марэсмо]], [[Амелія Арлеанская]] і г.д. — і ніводнага праз "э". Думка была менавіта аб захаванні паслядоўнасці. Раз тут так павялося, то, мабыць, варта так і працягваць, ну ці пераймяноўваць адразу ўсе. --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 01:49, 7 красавіка 2026 (+03) :::Ва ўсіх пададзеныя артыкулах няма аніводнай беларускамоўнай крыніцы, таму асмелюся сцвярджаць, што гэта пераклады, магчыма машынныя. Таму іхная аўтарытэтнасць - пад пытаннем. [[Амелія Арлеанская]] - адаптавана, бадай, з партугальскай, бо ''Amélia'', а не ''Amélie'', таму разглядаць яе трэба асобна. :::Падсумоўваючы, я б галасаваў за тое, каб каб {{Перайменаваць}} да формы ''Амэлі'' артыкулы [[Амелі Натомб]] і [[Амелі Марэсмо]], бо :::1) Маем хоць якую беларускамоўную крыніцу :::2) Гэта не супярэчыць сучаснаму правапісу :::3) Гэта бліжэй да арыгінальнага вымаўлення [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 10:01, 7 красавіка 2026 (+03) :::: Наконт арыгінальнага вымаўлення пракансультаваўся з універсітэцкай выкладчыцай французскай мовы. Атрымаў такі адказ: «Э» ў гэтым слове максімальна ненатуральны для французскай мовы. Амаль паўсюль дзейнічае правіла «адкрыты склад — закрыты гук, закрыты склад — адкрыты гук». Спрэчка тут упіраецца ў захаванне зычнага. Калі хочацца захаваць цвёрды «м», то лагічна браць літару «э», але сам галосны ў імені бліжэйшы да таго, які мы звычайна перадаем праз «е». Так, напрыклад, імя ''Léa'' не перадаецца як Лэа, а літара тая ж. :::: Наконт беларускіх крыніц: знайшоў згадку гэтага фільма ў БелЭн, у артыкуле «Францыя» (том 16, старонка 478). Там падаецца скарочаная назва «Амелі», праз «е». --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:45, 18 красавіка 2026 (+03) У такой сітуацыі лепей тады {{Не пераймяноўваць}} Амэлі на Амелі [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 15:27, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Кейт Бекінсейл]] → [[Кейт Бэкінсэйл]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «э» і «е»'''<br> Паводле правіл беларускай арфаграфіі пры перадачы іншамоўных імёнаў: літара «э» ўжываецца ў пачатку слова і пасля цвёрдых зычных; літара «е» пішацца толькі пасля '''к, г, л.''' У прозвішчы Beckinsale галосны '''[e]''' пасля зычных '''B''' і '''S''' павінен перадавацца праз «э», бо яны не ўваходзяць у групу выключэнняў (к, г, л). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, але ўвага тая ж, што і ніжэй: Хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:50, 6 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}}. Наконт норм, якімі кіруемся, падтрымліваю. Пане @[[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]], указвайце калі ласка атрыбуцыю да крыніц больш выразна «Згодна з такой вось крыніцай, трэба пісаць вось так», а не проста «трэба пісаць вось так». + гэтыя крыніцы трэба будзе апрацаваць і зрабіць асобную старонку па прыкладзе [[Польска-беларуская практычная транскрыпцыя]] і іншых падобных, каб ужо метадычна працаваць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:39, 26 красавіка 2026 (+03) ::Хутка зробім старонку для інструкцыі, добра) Дадзеная інструкцыя - даведка да БелЭн па перадачы англамоўных імёнаў + змяненні ў беларускам правапісе 2008 года. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:00, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Цімаці Снайдэр]] → [[Тымаці Снайдэр]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «і» і «ы» пасля зычных'''<br> У беларускай мове выбар паміж «і» і «ы» пасля зычных рэгулюецца іх цвёрдасцю/мяккасцю: «і» ўжываецца пасля парных па мяккасці зычных, «ы» — пасля няпарных цвёрдых зычных, а таксама пасля «т» і «д», калі яны не знаходзяцца ў канцы слова.<br> У імені Timothy гук [ɪ] пасля «т» у сярэдзіне слова павінен перадавацца праз «ы», бо «т» тут цвёрды і не ў канцы слова. <br> «-ці» пакідаем як у прыкладзе «Гаіці» або «[https://verbum.by/s/encyclopedias?q=%D0%A2%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D1%86%D1%96 Хант Тымаці]»<br> Адпаведна прапаную далей пісаць «Тымаці» замест «Цімаці» для імя «Timothy». [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :Адназначнае {{Перайменаваць}}, праца гэтага аўтара перакладзена на беларускую, дзе ён падпісаны як Тымаці ці Тыматы (залежна ад правапісу). [https://rusneb.ru/catalog/000202_000005_33411099/ Тут], [https://dziejaslou.by/old/www.dziejaslou.by/inter/dzeja/dzeja.nsf/htmlpage/snaj1102ec.html тут] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:52, 6 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:37, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Хезер Мойс]] → [[Хэдэр Мойс]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача гука [h]''' <br> Паводле сучаснай практыкі, у іншамоўных онімах, якія ўвайшлі ва ўжытак у другой палове XX стагоддзя і пазней, гук [h] перадаецца праз «х», у адрозненне ад традыцыйных імёнаў, дзе замацавалася «г».<br> Імя Heather не належыць да традыцыйна засвоеных, таму выкарыстанне «х» (Хэдэр) з’яўляецца нарматыўным.<br> '''Перадача галоснага [ɛ]<br>''' У пачатку слова і пасля цвёрдых зычных гук [ɛ] перадаецца літарай «э». Форма «Хезер» з «е» не адпавядае гэтаму правілу, бо «е» ў беларускай мове абазначае мяккасць папярэдняга зычнага і гук [je].<br> '''Перадача гуку [ð]<br>''' Часам сустракаецца перадача праз «з», але гэта выключэнні, абумоўленыя традыцыяй (Rutherford → Рэзерфорд). Паколькі імя Heather не з’яўляецца традыцыйным, нарматыўнай будзе перадача «д»: Хэдэр, а не «Хезер».<br> '''Перадача спалучэння -er<br>''' У іншамоўных імёнах канчатак -er перадаецца як «-эр»: * у пачатку слова, * пасля галосных, * пасля цвёрдых зычных (акрамя к, г, л, дзе магчыма «-ер»). У дадзеным выпадку «-ther» → «-дэр», таму «Хэдэр» адпавядае норме.<br> Тое ж самае прапаную зрабіць для артыкула «[[Хэзер Нова]]» [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) :у [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]] асобна разглядаў гэта імя, тут не ўлічылі перадачу гуку [ð], які звычайна перадаецца як "д", з чаго атрымліваем форму «Хэдэр». [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:02, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Я кіраваўся збольшага інструкцыяй па перадачы англамоўных імёнаў (БелЭн). (+ [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнія змяненні ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме) [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 14:13, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} усіх на Хэдэр. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:51, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, бо сапраўды, нейкай традыцыі ў напісанні гэтага імя няма, ва ўсякім выпадку з аналізу крыніц я не заўважыў. Аднак зазначу, што хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:49, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Паляўнічыя за прывідамі (фільм, 1984)]] → [[Лаўцы прывідаў (фільм, 1984)]] == На дадзены момант існуе пераклад гэтай кінастужкі, таму прапаную перайменаваць згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=2467 існуючым перакладам]. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) : падпішыцеся, дадаўшы ў канцы паведамлення <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:18, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Зроблена! [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:42, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} згодна з беларускім перакладам. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 25 сакавіка 2026 (+03) :Згоды з аргуменіацыяй, {{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:53, 6 красавіка 2026 (+03) : {{не пераймяноўваць}}. Назва «Паляўнічыя за прывідамі» сустракаецца ў такіх выданнях, як [https://belsat.eu/83131477/nam-i-tak-strashna-shto-paglyadzets-na-gelauin-kab-zahavats-nervy Белсат], [https://novychas.online/kultura/top-10-filmau-dlja-ljohkaha-letnjaha-veczara Новы Час], [https://zviazda.by/editions/news/kantsert-stary-novy-god-z-three-sticks-praysho-dnyami-belaruskay-dzyarzha-nay-filarmonii/ Звязда]. Нельга сказаць, што альтэрнатыўны варыянт памылковы, аднак мы мусім абапірацца на тое, наколькі надзейныя і аўтарытэтныя беларускамоўныя крыніцы спасылаюцца на тэму артыкула. Кінакіпа як стрымінгавая платформа можа займацца ўласнымі перакладамі, і яны нават могуць быць вельмі якаснымі, але прыведзеныя вышэй рэсурсы пакуль маюць большую сукупную аўтарытэтнасць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:41, 25 красавіка 2026 (+03) ::::::За пераклад адказны [https://t.me/PierakladyArcioma Arciom], пераклады якога таксама можна сустрэць у такіх сэрвісах як [https://voka.tv/ru-RU/collections/cinevoka-kino-pa-belarusku CINEVOKA]. Акадэмічнасць перакладу адпавядае цяперашняму правапісу. Хто вызначае акадэмічнасць артыкулаў ад Звязды, НН, Белсат, ад якіх можна сустрэць машынны пераклад назваў з рускай мовы або англійскай? Якая вартасць такіх перакладаў? Калі б мы мелі некалькі перакладаў, то можна было б думаць над тым, што папулярней, а так мы маем пакуль адзін пераклад, а не некалькі ў артыкулаў СМІ, якія невядома якім чынам правяраюць. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:16, 26 красавіка 2026 (+03) ::::::: Ну, у нас з аднаго боку аматарскі пераклад, а з іншага тры інфармацыйныя беларускамоўныя рэсурсы. Канешне, усе тры могуць лупіць недакладныя пераклады ці калькі. Толькі вось гэта, па-першае, неабавязкова з’яўляецца праўдай у гэтым выпадку, а па-другое - незразумела, чаму пераклад аматара павінен быць вышэй за іх. ::::::: У нас існуе простае правіла датычна наймення артыкулаў: назвы грунтуюцца на тым, як на тэму артыкула спасылаюцца '''надзейныя і аўтарытэтныя беларускамоўныя''' крыніцы. Для мяне надзейнасць і аўтарытэтнасць [[Звязда|Звязды]] і [[Белсат]]а з’яўляюцца больш відавочнымі ў гэтым пытанні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:39, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Кавалак жыцця]] → [[Шматочак жыцця]] == {{закрыта}} Недарэчны пераклад з украінскай мовы. Кавалак — гэта кусок. Шматок — гэта невялікі кавалак. Шматочак — гэта зусім маленькі кавалак. Калі перакладаць англійскае слова «''slice''», то варта падумаць над адпаведнікамі (напрыклад: скібачка, лустачка). [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:48, 23 лютага 2026 (+03) :Выглядае як "скрылёк", прынамсі, так найболей імаверна можна перакласці slice. Вядома, хацелася б хоць якую крыніцу, але ўчора шукаў і поўны нуль. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:52, 23 лютага 2026 (+03) ::артыкул перакладаўся з украінскага аналага, але ў рускай мове такая самая канструкцыя. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:43, 25 лютага 2026 (+03) :А навошта перакладаць "slice of life" даслоўна? Гэта устойлівы выраз англійскай мовы, не? Прапаную выкарыстоўваць фактычнае значэнне: штодзённасць ці паўсядзённасць як назву артыкула. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 15:26, 23 лютага 2026 (+03) ::таму што калька ўжо пранікла ў рус., укр. і іншыя мовы, а слова Шмадзённасць мае нашмат большы спектр значэнняў. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:42, 25 лютага 2026 (+03) :::Магчыма нешта недзе і пранікла, але калі выбраць на буйных англійских базах даных (сайтах) мангу ці анімэ і глядзець яе жанры на адпаведных буйных рускамоўных сайтах, там заўсёды "slice of life" - гэта "повседневность". Магу памыляцца, але іншых аўтарытэтных крыніц па гэтым пытанні няма. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 17:22, 25 лютага 2026 (+03) :А гэта ж гучыць як "слайс"? Калі так, то можна яшчэ пашукаць, не падумаў адразу пра гэты варыянт. І наогул "слайс" ужо запазычана, можа, пераклад не трэба, калі яшчэ няма сваёй устойлівай формы. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 16:37, 25 лютага 2026 (+03) ::падтрымліваю варыянт з тым, каб пакінуць англійскую назву, пакуль не замацуецца ў АК нейкі пераклад. Пераклад можна даць у дужках. Калі ў беларускамоўных АК ёсць нейкія іншыя назвы, іх можна дадаць у лід. Інакш — прыбраць усё без АК. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:15, 24 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Перайменаваў на "[[Слайс жыцця]]", бо нават скрылёк, а не тое што кавалачак ці шматочак, дакладна не перадае -- слайса як тонкага зрэзу. Калі б была крыніца беларускамоўная прафесійная, была б іншая справа, не да выбару. -- == Сьюзен, С’юзан, Сьюзан → Сюзан == Маем шэраг артыкулаў з розным напісаннем імені Susan, патрэбная нейкая уніфікацыя: * [[Сьюзен Хэйвард]] * [[С’юзан Сарандан]] * [[Сьюзен Пэвэнсі]] * [[Сьюзан Вулдрыдж]] * [[Сьюзан Полгар]] * [[Сьюзан Дэнфард]] * [[С’юзан Франсія]] Варыянт ''Сюзан'' прапанаваны ў Добрапісе Саўкі. Іншых варыянтаў, акрамя Сюзанны, не знайшоў, але Сюзан і Сюзанна ўсё ж розныя формы імені. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 23:43, 18 лютага 2026 (+03) :Звяртаю ўвагу, што сярод прыведзеных імён не ўсе з англійскай мовы. Далей пішу толькі пра англійскі адпаведнік. У арыгінале — Susan ([ˈsuː.zən]), тут маем дзве праблемныя галосныя. Сістэма Саўкі не ідзе ў згодзе з моўнай практыкай і навязвае ўсё ж больш пазіцыю аўтара (згодна з ім мусіць быць таксама Барак Оўбама, Джордж Ўошынгтан). [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя|Тут]] дрэнна прапісана пра [uː], нельга нічога сказаць, вырашылі бы крыніцы. З [ə] таксама неадназначна, у такой пазіцыі часцей перадаецца як «а», але можа быць і як «е» (але малаімаверна «э»). Трэба глядзець на словаўжыванне. Праз гугл кнігі знаходжу 2 разы С’юзэн (варыянт з «э» адкідваем), 4 разы С’юзан (2 з якіх пра [[Сьюзен Зонтаг]]), 4 Сьюзан, 6 Сьюзен (прычым знайшоў у БелЭН Хелмс Сьюзен і «Лэдзі Сьюзен» ад Джэйн Осцін), 5-6 Сюзан (ізноў Зонтаг спрабуюць перадаць, не лічыў ужыванне Сюзан у БелЭН, але для плошчы Сюзан Дэлаль у Тэль-Авіве), 1 Сюзэн, 2 Сюзен. :Мне агульны агляд хутчэй падказвае, што Сьюзен будзе найбольш паслядоўным варыянтам паводле крыніц. Найбольш вагу тут дадае БелЭН. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:40, 19 лютага 2026 (+03) :Якраз паводле інструкцыі БелЭн правільна будзе '''Сьюзен''')Таму прапаную {{Перайменаваць |ўніфікаваць}} да '''першага варыянта''' [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:07, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Цёрнер]] → Тэрнер == Удзельнік [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] у шмат якіх артыкулах паправіў, калі слушна, гэта вымагае шэрагу перейменаванняў. Ён аргументуе такім чынам: "Паводле правілаў беларускага правапісу 2008. §12 Зычныя д, т і дз, ц 6 Зычныя дз, ц пішуцца ў некаторых словах, правапіс якіх вызначаецца па слоўніку: мундзір, гетэрадзін, дзюна, дзюшэс, бардзюр, арцель, цір, цітр, эцюд, цюль, нацюрморт, уверцюра, накцюрн, цюркскі, цюльпан, каранцін. Гук [ɜ] у спалучэннях з R перадаецца ер/эр/ёр". --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:38, 23 студзеня 2026 (+03) :перапрашаю, вось да ўсіх Тэрнераў важны аргумент з Правілаў арфаграфіі :§12 Зычныя д, т і дз, :4. У запазычаных словах (а таксама ў вытворных ад іх) цвёрдыя д, т, як правіла, пішуцца нязменна: рэйсфедар, дэлегат, дэманстрацыя, медыцына, апладысменты, індык, літаратура, майстар, матэрыял, універсітэт, кватэра, тэхніка, тыраж, скептык, ерэтык, пластык, тэарэтык, авантура, дыктатура. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:42, 23 студзеня 2026 (+03) ::Таксама БелЭН фіксуе Тэрнер (Turner) Джозеф Мэлрард Уільям [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:45, 23 студзеня 2026 (+03) :::як разумею, там будзе [ɜː] у RP пасля T, праблемнае месца. Розныя маем прыклады, як Кёрціс, Бёрніт, але гэта іншы род зычных, што істотна тут. Мне здаецца, што прыведзеныя правілы можна трактаваць па рознаму. Тое, што для нас гучыць мякка фактычна не заўсёды з’яўляецца мяккім зычным у арыгінальнай мове. Ну вось чым адрозніваецца t у французскіх nature mort і tirage? То бок, усё, што тычыцца запазычанняў тут можна трактаваць шырока. У той жа час, добра, што знайшлі ўжыванне ў БелЭН, гэта дадае ўпэўненасці ў такой форме. Калі ў крыніцах няма Цёрнер, то {{перайменаваць}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:46, 3 лютага 2026 (+03) ::::Я таксама звяртаўся да прафэсійнага перакладчыка з пытаннем пра Тэрнэра, Іыны Тыма. Віталь Станішэўскі: ::::„Уласныя імёны могуць замацоўвацца ў узусе і ў аўтарытэтных крыніцах і згодна з іх стыхійным асваеннем. Калі канкрэтна ў аўтарытэтных крыніцах няма спадарыні Тыны, то сам Бог наказаў асвойваць па правілах. ::::Калі сістэмна, то Тэрнэр - цалкам нармальна. "Т" захоўваецца, а тое, што не так блізка да [з:], невялікая страта, бо ўсё адно забяспечваецца "адваротная сумяшчальнасць", вымаўляецца ўсё тое ж у арыгінале“. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 14:30, 3 лютага 2026 (+03) :::::Агулам, я тут са спадаром Віталём пагаджуся, але хочацца дадаткова падкрэсліць, што гэтыя правілы, як і многія іншыя, досыць размытыя і іх можна па-рознаму трактаваць, калі ўжо прыдраліся да літары закона. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:45, 3 лютага 2026 (+03) :'''Перадача спалучэнняў -er і -ur''' :У беларускай перадачы іншамоўных імёнаў спалучэнні ''-er'' і ''-ur'' перадаюцца як «-эр»: :* у пачатку слова, :* пасля галосных, :* пасля беларускіх цвёрдых зычных. :Форма «-ер» ужываецца толькі пасля зычных '''к, г, л'''. :У прозвішчы ''Turner'' галосны [ɜː] у абедзвюх пазіцыях (''Tur-'' і ''-ner'') адпавядае беларускай перадачы '''«эр»''', таму правільна: '''Тэрнэр'''. Тым болей што тут мы карыстаемся [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнімі змяненнямі ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме для -er. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:05, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Сінавіяльны сустаў]] → [[Сустаў]] == Варта вызваліць старонку [[Сустаў]] ад цяперашняй некарэктнай перасылкі на [[Злучэнне (анатомія)]] і зрабіць яе асноўнай назвай артыкула [[Сінавіяльны сустаў]]. Паняцце Сінавіяльны сустаў не існуе. Слоўнік БДМУ (Ярашэвіч С.П., Піўчанка П.Р., Грынкевіч А.І., Любецкая К.П. Анатомия: словарь. — Мінск: БДМУ, 2016. — ISBN 978-985-567-629-5.) прыводзіць беларускія пераклады лацінскіх тэрмінаў: junctura — злучэнне, junctura synovialis — сінавіяльнае злучэнне, сустаў, дыяртроз, перапыннае злучэнне. Мяркую, «сустаў» будзе найбольш распаўсюджаным з сінонімаў, а астатнія можна зрабіць перасылкамі. Першапачатковая блытаніна выклікана тым, што паняцце [https://www.wikidata.org/wiki/Q9644 joint] (i.e., junctura, злучэнне) на Вікіданых была і застаецца некарэктна злучанай з артыкуламі пра суставы на іншых славянскіх Вікіпедыях. --[[Удзельнік:A potato hater|A potato hater]] ([[Размовы з удзельнікам:A potato hater|размовы]]) 20:11, 17 студзеня 2026 (+03) :калі ўсё так, як вы кажаце, можна будзе яшчэ і ў вікіданых папрацаваць, каб усё прывесці да ладу. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:04, 25 сакавіка 2026 (+03) :Згаджуся наконт няслушнасці тэрміна "Сінавіяльны сустаў", бо гэта масла масленае. [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.15.djvu_290 Тут] у БелЭн "сустаў" падаецца як галоўная назва артыкула, разам з "сінавіяльнае злучэнне", "сучляненне", "дыартроз". Таму {{Перайменаваць}}. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 16:25, 23 мая 2026 (+03) == [[Бельск Падляскі]] → [[Бельск-Падляшскі]] == Замацаваная ў беларускай мове традыцыйная назва.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:01, 16 студзеня 2026 (+03) : Ёсць крыніцы? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:56, 25 мая 2026 (+03) :У БелЭн замацавана форма "[https://verbum.by/belen/%D0%91%D0%95%D0%9B%D0%AC%D0%A1%D0%9A-%D0%9F%D0%90%D0%94%D0%9B%D0%AF%D0%A1%D0%9A%D0%86 Бельск-Падляскі]", таму, лічу, што трэба ўніфікаваць да дадзенага варыянту. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 12:59, 16 чэрвеня 2026 (+03) :: БелЭн крыніца аўтарытэтная, але не адзіная. Уніфікацыя ў БелВікі здзяйсняецца паводле іншых прынцыпаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:14, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Хрэптоўцы]] → [[Храптоўцы]] == Чарговы прыклад шкоднай дзейнасці [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] у справе тапаніміі. Перанесці пад распаўсюджаную назву, а не пад выдуманую.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:32, 15 студзеня 2026 (+03) :слабаватая крыніца, не знаходзіце? [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:10, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Каб знаходзіць — трэба шукаць. У вас лепшых для любога іншага напісання няма. Першае ж напісанне парушае нормы беларускай мовы, таму другое ёсць цалкам лагічным. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 25 сакавіка 2026 (+03) :Надта аўтарытэтнай крыніцу не назавеш, але яна хаця б ёсць, сённяшні варыянт нічым увогуле не падмацаваны. Таму {{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:27, 23 мая 2026 (+03) == [[Іван Дыамідавіч Антошкін]] → [[Іван Дыямідавіч Антошкін]] == Гл. [[Размовы:Іван Дыамідавіч Антошкін#Дыямідавіч?|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 13:23, 1 снежня 2025 (+03) :варта разгледзець варыянт «Дыямедавіч», як у паданай крыніцы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:53, 2 снежня 2025 (+03) == [[Рэспубліка Арменіі]] → [[Першая Рэспубліка Арменія]] == ''Рэспубліка Арменіі'' напісана з памылкай. А [[Рэспубліка Арменія]] — назва цяперашняй армянскай дзяржавы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:39, 29 кастрычніка 2025 (+03) :заўважу, што варта звярнуць, што ў першым выпадку ідзе кіраванне з родным склонам, а ў другім дапасаванне — гэта розныя назвы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:35, 2 лістапада 2025 (+03) :{{Перайменаваць}}. Дзве розныя дзяржавы. [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 21:52, 9 студзеня 2026 (+03) == [[Сеціўнае таварыства па надаванні імёнаў і нумароў]] == Відавочна, што пераклад наймення арганізацыі вельмі вольны і трэба пераймяноўваць, але як -- не рызыкну прапаноўваць варыянт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 08:42, 22 верасня 2025 (+03) : Перайменаваць наступным чынам: Інтэрнэт-карпарацыя па прысваенні імёнаў і нумароў. Саманазву на рускай мове можна паглядзець [https://www.icann.org/ru/system/files/files/getting-to-know-icann-quicklook-30apr20-ru.pdf тут]. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:51, 22 верасня 2025 (+03) ::Рускі пераклад выглядае не вельмі ўдала. Не зразумела, чему менавіта "інтэрнэт-карпарацыя" - выглядае або як кампанія, дзейнасць якой звязана з Інтернетам, або як нейкае сеціўнае аб'яднанне, а не міжнародная арганізацыя. ::ChatGPT прапанаваў варыянт "Карпарацыя па прызначэнні імёнаў і нумароў у Інтэрнэце" і мне такая форма падаецца нашмат больш удалай. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:06, 23 верасня 2025 (+03) :::мне здаецца, трэба ў першую чаргу арыентавацца на арыгінальную назву, дзе ідзе Internet Corporation, што з’яўляецца даволі вузкай і канкрэтнай назвай профілю фірмы, але яна, нібы, больш нідзе не ўжываецца для іншых арганізацый. Некаторыя раздзелы як назву старонкі пакідаюць ICANN і падаюць вольны пераклад у дужках. Можа і нам варта так зрабіць [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:43, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Так, ICANN як галоўная назва - добры варыянт. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 22:10, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Таксама падтрымаю варыянт "ICANN" [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:40, 14 студзеня 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках]] → [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтанскіх нацыянальных могілках]] == Гл. [[Размовы пра катэгорыю:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 21:17, 4 верасня 2025 (+03) :{{перайменаваць}}. Гэта не выключэнне а-ля Вашынгтон. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:08, 11 верасня 2025 (+03) :{{Перайменаваць}}, бо не знайшоў крыніц, якія сведчылі б пра нейкае асаблівае напісанне ў гэтым выпадку. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:36, 23 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, відавочна ([[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]). [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 23:40, 26 мая 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на ідыш]] → ? == Таксама [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на іўрыце]] і [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на эсперанта]]. Словазлучэнні тыпу "пісьменнік на нейкай мове" немагчымыя. А ў «Тлумачальным слоўніку беларускай літаратурнай мовы» пад рэдакцыяй Капылова "ідыш" скланяецца. Але ў іншай назве можа і не трэба будзе гэтае слова --[[Удзельнік:Ілля Касакоў|Ілля Касакоў]] ([[Размовы з удзельнікам:Ілля Касакоў|размовы]]) 22:27, 3 жніўня 2025 (+03) :[[:Катэгорыя:Ідышамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Іўрытамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Эсперантамоўныя пісьменнікі]] -- па-мойму, будзе паслядоўна. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:21, 20 лістапада 2025 (+03) ::Згодная з такім меркаваннем. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 17:29, 22 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}. Значна лепшы варыянт, чым ёсць цяпер, упісваецца ў агульную логіку мовы, маем жа беларускамоўны, польскамоўны і г.д. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:33, 23 мая 2026 (+03) :Не бачу неабходнасці ў татальнай уніфікацыі, таму што можна натыкнуцца на назвы моў, ад якіх мы не здолеем утварыць адназначна правільны беларускі прыметнік. Але хачу звярнуць увагу, што ў апошніх слоўніках ідыш перастаў быць нескланяльным назоўнікам ([https://verbum.by/?q=%D1%96%D0%B4%D1%8B%D1%88 1], [https://slounik.org/search?dict=nazounik&search=%D1%96%D0%B4%D1%8B%D1%88 2]), так што варта пісаць Пісьменнікі на ідышы. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:25, 16 чэрвеня 2026 (+03) {{/Падвал}} [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Супольнасць]] knjfxu19zaqc8uz1odc5jioc6lad6ny 5155054 5155038 2026-06-16T18:40:58Z Plaga med 116903 /* Аперацыя «Нептун» → Высадка ў Нармандыі */ Адказ 5155054 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДП}} {{/Шапка}} = Бягучыя абмеркаванні = {{Кнопка 2|Дадаць тэму|url=https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Вікіпедыя:Да_перайменавання&action=edit&section=1|class=mw-ui-progressive}} ''Новыя тэмы, калі ласка, дадавайце зверху спіса абмеркаванняў'' == [[Ельскі ўніверсітэт]] → [[Іельскі ўніверсітэт]] == Паводле БелЭн [https://verbum.by/belen/%D0%86%D0%95%D0%9B%D0%AC%D0%A1%D0%9A%D0%86%20%D0%A3%D0%9D%D0%86%D0%92%D0%95%D0%A0%D0%A1%D0%86%D0%A2%D0%AD%D0%A2 тут]. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 12:19, 16 чэрвеня 2026 (+03) :Не актуальна, гл. адказ НАН Беларусі: {{ш|НАН-Ё}} [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:13, 16 чэрвеня 2026 (+03) :: [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў]], наконт ''Не актуальна'' — перабор. Таму што [[Вікіпедыя:Кансэнсус#Кансэнсус можа змяняцца]]. І апошнім часам мы такое бачылі. Калі ў Супольнасці ёсць жаданне пераасэнсаваць кансэнсус, то чаму б і не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:34, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Аперацыя «Нептун»]] → [[Высадка ў Нармандыі]] == Больш распаўсюджаная назва. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:24, 11 чэрвеня 2026 (+03) :У БелЭн фігуруе назва [https://verbum.by/belen/%D0%9D%D0%90%D0%A0%D0%9C%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%A1%D0%9A%D0%90%D0%AF%20%D0%94%D0%AD%D0%A1%D0%90%D0%9D%D0%A2%D0%9D%D0%90%D0%AF%20%D0%90%D0%9F%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%AB%D0%AF%201944 "Нармандская дэсантная аперацыя 1944"]. Думаю, варта разгледзіць такую назву для артыкула. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:44, 11 чэрвеня 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} Сапраўды больш распаўсюджаная назва. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:31, 16 чэрвеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, найбольш распаўсюджаная назва ў публікацыях і дыскурсе [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:40, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Цімаці Хант]] → [[Тымаці Хант]] == Згодна з БелЭн [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.18-1.djvu_465 тут]. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:33, 27 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, згодны [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 14:14, 27 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:14, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Эрнэст Рэзерфорд]] → [[Эрнест Рэзерфард]] == Згодна з БелЭн [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.13.djvu_559 тут.] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:18, 23 мая 2026 (+03) :Хаця, улічваючы змену правапісу 2008, магчыма правільней было б Эрнэст Рэзерфард. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:05, 25 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} згодна БелЭн, толькі Эрнэст [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:42, 11 чэрвеня 2026 (+03) == [[Уладзімір Пятровіч Кёпен]] → [[Уладзімір Пятровіч Кёпэн]] == Усе мы ведаем, як гэтыя «е» ў рускай мове адпавядаюць на самай справе гуку [э]. Тут нямецкай прозвішча Köppen, мусім на яго абапірацца ў любым выпадку. Нібыта нямецкае э ў беларускай не пераходзіць у е, нават без націску. Шкада, што пакуль няма ў нас практычнай транскрыпцыі з нямецкай... Пакуль што выглядае як выразны ўплыў рускай мовы. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 08:12, 14 мая 2026 (+03) :{{Не пераймяноўваць}} нямецкія e мы нідзе асабліва праз э не перадаем, не бачу неабходнасці рабіць тое ж з прозвішчам, якое вядомае пры пасродніцтве рускай мовы. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:30, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Akademія WSB у Варшаве]] → [[Акадэмія ВСБ у Варшаве]], [[Акадэмія WSB]] → [[Акадэмія ВСБ]] == [[ВП:Кірлат]] у назвах. WSB нібыта цяпер больш не расшыфроўваецца, то трэба было б транслітэрыраваць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 19:31, 13 мая 2026 (+03) :І катэгорыя [[:Катэгорыя:Akademія WSB]] таксама [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 19:37, 13 мая 2026 (+03) == [[Хагіс]] → [[Хэгіс]] == Крыніц няма, акрамя [https://verbum.by/?q=%D0%A5%D1%8D%D0%B3%D1%96%D1%81 Англійска-беларускага слоўніка (Т. Суша, 2013)], таму прапаную перайменаваць паводле яго. --[[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:09, 2 мая 2026 (+03) :Тут усё крыху цяжэй, бо выпадкаў ужывання "Хэгіс", апарача гэтага слоўніку, я не знайшоў, але Хагіс згадваецца [https://prajdzisvet.org/events/845-bielarusy-vinshujuts-bernsa-z-dniom-naradzhennia.html тут], [https://news.by/by/news/kultura/260_let_so_dnya_rozhdeniya_roberta_bernsa_otmetili_v_minske тут], [https://www.svaboda.org/a/28331935.html тут], [https://nashaniva.com/322748 тут], [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/2012-06.pdf тут] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 09:45, 29 мая 2026 (+03) == [[Уільям С’юард Бероуз]] → [[Уільям С’юард Бараўз]] == У такім напісанні прозвішча супярэчыць правілам беларускага правапісу. Крыніц, якія пацвярджалі б нейкую традыцыю ў напісанні прозвішча пісьменніка я не знайшоў. Таму прапаную перайменаваць адпаведна [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]].--[[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:32, 12 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}}, Згодна з інструкцыяй БелЭн па перадачы англамоўных імёнаў і прозвішч, а таксама з апошнімі змяненнямі ў акадэмічным правапісе (2008). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:20, 12 красавіка 2026 (+03) == [[ВАЛЛ-І]] → [[УАЛЛ-І]] == Прапаную перайменаваць артыкул згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=279102 існуючым перакладам] дадзенага мульціка. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 10:54, 20 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, але трэба дадаць інфармацыю пра пераклад і ўвогуле крыху палепшыць старонку. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:35, 26 красавіка 2026 (+03) : Не знайшоў АК за "УАЛЛ-І" акрамя Кінакіпы. Тым часам за "ВАЛЛ-І" можна сустрэць [https://euroradio.fm/u-los-andzhelese-vall-i-pryznali-filmam-goda Euroradio], [https://web.archive.org/web/20230110014627/https://nashaniva.com/69780 Nashaniva], [https://1387.io/jak-zacikavic-dzjacej-i-daroslyh-tjemaj-berazhlivaga-sta-lennja-da-pryrody-raskazala-jekolag-julija-prylishch/ 1387]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:41, 26 красавіка 2026 (+03) ::Калі б не было перакладу самой стужкі, то пададзеныя крыніцы мелі б прыярытэт. З улікам таго, што ёсць ужо пераклад (які атрымаў сваю агучку), то не зусім разумею, чаму старонка мае называцца паводле тых крыніц, якія былі зроблены да перакладу самога мульціка. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:54, 26 красавіка 2026 (+03) :::пераклад не афіцыйны, дый бывае, што перакладаў некалькі, таму мусім таксама глядзець на словаўжыванне ў розных крыніцах. Думаю, варта перайменаваць, але ў лідзе падаць дзве формы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 19:00, 26 красавіка 2026 (+03) ::: Хто адказны за пераклад? Якая акадэмічнасць гэтага перакладу? Пераклад - гэта добрая справа, але ён яшчэ не гарантуе, што менавіта гэтая назва будзе абраная для артыкула. Мы не ведаем, хто і ў якіх умовах яго перакладаў. Калі гэта быў хтосьці з НАН РБ - адна справа, калі гэта аматарскі пераклад - іншая. Калі пераклад з’яўляецца аматарскім, то чаму мы павінны ставіць яго вышэй за некалькі беларускамоўных крыніц? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:01, 26 красавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} Мультфільм з назвай УАЛЛ-І існуе, яго можна фізічна паглядзець (хоць пераклад, безумоўна, неафіцыйны). Будзьма шчырымі, афіцыйны мы наўрад ці пабачым. WALL-I(англійскі) і ВАЛЛ-И(расейскі), ВОЛЛ-І(украінскі) гэтаксама ёсць, але не ВАЛЛ-І. Увогуле не разумею заганнай практыкі нашых СМІ аднаасабова перакладаць назвы твораў, варта было б даваць арыгінальную назву і МАГЧЫМЫ пераклад у дужках. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 20:07, 26 красавіка 2026 (+03) == Сысуны і млекакормячыя == У суседнім беларускім раздзеле яўна замацаваліся «Сысуны». У нас жа, гледзячы па рэзультатам пошуку, пераважаюць «Млекакормячыя», хаця і сысуноў хапае. У сувязі з гэтым прапаную прывесці ўсё да адной назвы, прынамсі ў назвах артыкулаў, катэгорыях і шаблонах. Да якой з назваў варта прыводзіць усё — мусіць рашыць супольнасць, бо абодва слова раўназначныя. На выпадак калі супольнасць вырашыць прывесці ўсё да «Млекакормячыя» падрыхтаваў спіс (спадзяюся што поўны) артыкулаў якія трэба будзе перайменаваць: ==== Катэгорыі ==== [[:Катэгорыя:Сысуны Паўднёвай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Азіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны паводле рэгіёнаў]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўразіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Паўночнай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі і Акіяніі]], [[:Катэгорыя:Сысуны пліяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны палеагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны неагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны міяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны алігацэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны Беларусі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Афрыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўропы]], [[:Катэгорыя:Сысуны плейстацэну]], [[:Катэгорыя:Вымерлыя сысуны]], [[:Катэгорыя:Спісы сысуноў]], [[:Катэгорыя:Атрады сысуноў]], [[:Катэгорыя:Сямействы сысуноў]], ==== Шаблоны ==== [[:Шаблон:Сысуны]] Далей не ўпэўнены, ці варта чапаць: [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён]], [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён/Дакументацыя]],[[:Шаблон:Экарэгіён]], [[:Шаблон:Экарэгіён/Дакументацыя]]. ==== Артыкулы ==== [[Спіс сысуноў Беларусі]], [[Спіс сысуноў Азербайджана]] --[[Удзельнік:Observr1|Observr1]] ([[Размовы з удзельнікам:Observr1|размовы]]) 11:22, 7 красавіка 2026 (+03) : падпішыцеся калі ласка праз <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:31, 6 красавіка 2026 (+03) :Раз назва галоўнага [[млекакормячыя]], то і іншыя назвы мусяць адпавядаць. У БелЭн таксама пераважае форма «млекакормячыя». Таму я за тое, каб {{перайменаваць}} усё [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:35, 6 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}} згодна з БелЭн. Там першым пішуць млекакормячыя. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) :{{Перайменаваць}} згодна з БелЭн ([https://belarus.belarusenc.by/belarus/detail-article.php?ID=4684#h1 на сайце - таксама млекакормячыя]), пакінуўшы перасылку са старой назвы на актуальную.--[[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 12:28, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Неверагодны лёс Амэлі Пулен]] → [[Неверагодны лёс Амелі Пулен]] == Збіраюся бліжэйшым часам папрацаваць над гэтым артыкулам, значна палепшыць яго пад юбілей фільма. І першае ж пытанне наконт назвы. Я разумею, што фільм выходзіў у беларускім перакладзе пад загалоўкам «Неверагодны лёс Ам'''э'''лі Пулен», аднак, відаць, той пераклад арыентаваўся на тарашкевіцу. А імя Amélie ў іншых артыкулах БеВікі перадаецца праз '''е'''. Прапаную назву пакінуць як ёсць, але імя змяніць дзеля ўніфікацыі. Якія будуць меркаванні? --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:54, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} для ўніфікацыі згодна з БелВікі. Дакладнай інструкцыі не маю для французскамоўных імёнаў, таму пакуль так. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:43, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Не пераймяноўваць}} У нас ёсць канкрэтная крыніца - беларускі пераклад (не буду ўдавацца ў пытанні ягонай афіцыйнасці і легальнасці) і мы робім згодна з ёю. Калі фільм выйдзе пад іншай назвай - будзе сэнс задумацца над перайменаваннем. Само напісанне праз "е" досыць спрэчнае, у французскай там змякчэння няма, а пра доўгую традыцыю адаптацыі імя Amélie у беларускай мове гаварыць не выпадае (папраўце, калі не маю рацыі). [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:21, 7 красавіка 2026 (+03) :: Удакладню думку. Мне здаецца, што, змяніўшы літару, мы ўсё адно робім згодна з крыніцай, проста адаптуем да правапісу. Умоўна, было б у назве слова "сьнег" праз "ь" — думаю, назву б узялі, а "ь" прыбралі. А наконт традыцыі: я не меў на ўвазе, што існуе нейкая сталая традыцыя адаптацыі гэтага імя на беларускую. Я больш пісаў пра ўніфікацыю. Мы маем шэраг артыкулаў на БеВікі з гэтым і падобнымі імёнамі праз "е": [[Амелі Натомб]], [[Амелі Марэсмо]], [[Амелія Арлеанская]] і г.д. — і ніводнага праз "э". Думка была менавіта аб захаванні паслядоўнасці. Раз тут так павялося, то, мабыць, варта так і працягваць, ну ці пераймяноўваць адразу ўсе. --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 01:49, 7 красавіка 2026 (+03) :::Ва ўсіх пададзеныя артыкулах няма аніводнай беларускамоўнай крыніцы, таму асмелюся сцвярджаць, што гэта пераклады, магчыма машынныя. Таму іхная аўтарытэтнасць - пад пытаннем. [[Амелія Арлеанская]] - адаптавана, бадай, з партугальскай, бо ''Amélia'', а не ''Amélie'', таму разглядаць яе трэба асобна. :::Падсумоўваючы, я б галасаваў за тое, каб каб {{Перайменаваць}} да формы ''Амэлі'' артыкулы [[Амелі Натомб]] і [[Амелі Марэсмо]], бо :::1) Маем хоць якую беларускамоўную крыніцу :::2) Гэта не супярэчыць сучаснаму правапісу :::3) Гэта бліжэй да арыгінальнага вымаўлення [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 10:01, 7 красавіка 2026 (+03) :::: Наконт арыгінальнага вымаўлення пракансультаваўся з універсітэцкай выкладчыцай французскай мовы. Атрымаў такі адказ: «Э» ў гэтым слове максімальна ненатуральны для французскай мовы. Амаль паўсюль дзейнічае правіла «адкрыты склад — закрыты гук, закрыты склад — адкрыты гук». Спрэчка тут упіраецца ў захаванне зычнага. Калі хочацца захаваць цвёрды «м», то лагічна браць літару «э», але сам галосны ў імені бліжэйшы да таго, які мы звычайна перадаем праз «е». Так, напрыклад, імя ''Léa'' не перадаецца як Лэа, а літара тая ж. :::: Наконт беларускіх крыніц: знайшоў згадку гэтага фільма ў БелЭн, у артыкуле «Францыя» (том 16, старонка 478). Там падаецца скарочаная назва «Амелі», праз «е». --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:45, 18 красавіка 2026 (+03) У такой сітуацыі лепей тады {{Не пераймяноўваць}} Амэлі на Амелі [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 15:27, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Кейт Бекінсейл]] → [[Кейт Бэкінсэйл]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «э» і «е»'''<br> Паводле правіл беларускай арфаграфіі пры перадачы іншамоўных імёнаў: літара «э» ўжываецца ў пачатку слова і пасля цвёрдых зычных; літара «е» пішацца толькі пасля '''к, г, л.''' У прозвішчы Beckinsale галосны '''[e]''' пасля зычных '''B''' і '''S''' павінен перадавацца праз «э», бо яны не ўваходзяць у групу выключэнняў (к, г, л). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, але ўвага тая ж, што і ніжэй: Хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:50, 6 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}}. Наконт норм, якімі кіруемся, падтрымліваю. Пане @[[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]], указвайце калі ласка атрыбуцыю да крыніц больш выразна «Згодна з такой вось крыніцай, трэба пісаць вось так», а не проста «трэба пісаць вось так». + гэтыя крыніцы трэба будзе апрацаваць і зрабіць асобную старонку па прыкладзе [[Польска-беларуская практычная транскрыпцыя]] і іншых падобных, каб ужо метадычна працаваць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:39, 26 красавіка 2026 (+03) ::Хутка зробім старонку для інструкцыі, добра) Дадзеная інструкцыя - даведка да БелЭн па перадачы англамоўных імёнаў + змяненні ў беларускам правапісе 2008 года. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:00, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Цімаці Снайдэр]] → [[Тымаці Снайдэр]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «і» і «ы» пасля зычных'''<br> У беларускай мове выбар паміж «і» і «ы» пасля зычных рэгулюецца іх цвёрдасцю/мяккасцю: «і» ўжываецца пасля парных па мяккасці зычных, «ы» — пасля няпарных цвёрдых зычных, а таксама пасля «т» і «д», калі яны не знаходзяцца ў канцы слова.<br> У імені Timothy гук [ɪ] пасля «т» у сярэдзіне слова павінен перадавацца праз «ы», бо «т» тут цвёрды і не ў канцы слова. <br> «-ці» пакідаем як у прыкладзе «Гаіці» або «[https://verbum.by/s/encyclopedias?q=%D0%A2%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D1%86%D1%96 Хант Тымаці]»<br> Адпаведна прапаную далей пісаць «Тымаці» замест «Цімаці» для імя «Timothy». [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :Адназначнае {{Перайменаваць}}, праца гэтага аўтара перакладзена на беларускую, дзе ён падпісаны як Тымаці ці Тыматы (залежна ад правапісу). [https://rusneb.ru/catalog/000202_000005_33411099/ Тут], [https://dziejaslou.by/old/www.dziejaslou.by/inter/dzeja/dzeja.nsf/htmlpage/snaj1102ec.html тут] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:52, 6 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:37, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Хезер Мойс]] → [[Хэдэр Мойс]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача гука [h]''' <br> Паводле сучаснай практыкі, у іншамоўных онімах, якія ўвайшлі ва ўжытак у другой палове XX стагоддзя і пазней, гук [h] перадаецца праз «х», у адрозненне ад традыцыйных імёнаў, дзе замацавалася «г».<br> Імя Heather не належыць да традыцыйна засвоеных, таму выкарыстанне «х» (Хэдэр) з’яўляецца нарматыўным.<br> '''Перадача галоснага [ɛ]<br>''' У пачатку слова і пасля цвёрдых зычных гук [ɛ] перадаецца літарай «э». Форма «Хезер» з «е» не адпавядае гэтаму правілу, бо «е» ў беларускай мове абазначае мяккасць папярэдняга зычнага і гук [je].<br> '''Перадача гуку [ð]<br>''' Часам сустракаецца перадача праз «з», але гэта выключэнні, абумоўленыя традыцыяй (Rutherford → Рэзерфорд). Паколькі імя Heather не з’яўляецца традыцыйным, нарматыўнай будзе перадача «д»: Хэдэр, а не «Хезер».<br> '''Перадача спалучэння -er<br>''' У іншамоўных імёнах канчатак -er перадаецца як «-эр»: * у пачатку слова, * пасля галосных, * пасля цвёрдых зычных (акрамя к, г, л, дзе магчыма «-ер»). У дадзеным выпадку «-ther» → «-дэр», таму «Хэдэр» адпавядае норме.<br> Тое ж самае прапаную зрабіць для артыкула «[[Хэзер Нова]]» [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) :у [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]] асобна разглядаў гэта імя, тут не ўлічылі перадачу гуку [ð], які звычайна перадаецца як "д", з чаго атрымліваем форму «Хэдэр». [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:02, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Я кіраваўся збольшага інструкцыяй па перадачы англамоўных імёнаў (БелЭн). (+ [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнія змяненні ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме) [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 14:13, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} усіх на Хэдэр. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:51, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, бо сапраўды, нейкай традыцыі ў напісанні гэтага імя няма, ва ўсякім выпадку з аналізу крыніц я не заўважыў. Аднак зазначу, што хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:49, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Паляўнічыя за прывідамі (фільм, 1984)]] → [[Лаўцы прывідаў (фільм, 1984)]] == На дадзены момант існуе пераклад гэтай кінастужкі, таму прапаную перайменаваць згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=2467 існуючым перакладам]. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) : падпішыцеся, дадаўшы ў канцы паведамлення <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:18, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Зроблена! [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:42, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} згодна з беларускім перакладам. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 25 сакавіка 2026 (+03) :Згоды з аргуменіацыяй, {{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:53, 6 красавіка 2026 (+03) : {{не пераймяноўваць}}. Назва «Паляўнічыя за прывідамі» сустракаецца ў такіх выданнях, як [https://belsat.eu/83131477/nam-i-tak-strashna-shto-paglyadzets-na-gelauin-kab-zahavats-nervy Белсат], [https://novychas.online/kultura/top-10-filmau-dlja-ljohkaha-letnjaha-veczara Новы Час], [https://zviazda.by/editions/news/kantsert-stary-novy-god-z-three-sticks-praysho-dnyami-belaruskay-dzyarzha-nay-filarmonii/ Звязда]. Нельга сказаць, што альтэрнатыўны варыянт памылковы, аднак мы мусім абапірацца на тое, наколькі надзейныя і аўтарытэтныя беларускамоўныя крыніцы спасылаюцца на тэму артыкула. Кінакіпа як стрымінгавая платформа можа займацца ўласнымі перакладамі, і яны нават могуць быць вельмі якаснымі, але прыведзеныя вышэй рэсурсы пакуль маюць большую сукупную аўтарытэтнасць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:41, 25 красавіка 2026 (+03) ::::::За пераклад адказны [https://t.me/PierakladyArcioma Arciom], пераклады якога таксама можна сустрэць у такіх сэрвісах як [https://voka.tv/ru-RU/collections/cinevoka-kino-pa-belarusku CINEVOKA]. Акадэмічнасць перакладу адпавядае цяперашняму правапісу. Хто вызначае акадэмічнасць артыкулаў ад Звязды, НН, Белсат, ад якіх можна сустрэць машынны пераклад назваў з рускай мовы або англійскай? Якая вартасць такіх перакладаў? Калі б мы мелі некалькі перакладаў, то можна было б думаць над тым, што папулярней, а так мы маем пакуль адзін пераклад, а не некалькі ў артыкулаў СМІ, якія невядома якім чынам правяраюць. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:16, 26 красавіка 2026 (+03) ::::::: Ну, у нас з аднаго боку аматарскі пераклад, а з іншага тры інфармацыйныя беларускамоўныя рэсурсы. Канешне, усе тры могуць лупіць недакладныя пераклады ці калькі. Толькі вось гэта, па-першае, неабавязкова з’яўляецца праўдай у гэтым выпадку, а па-другое - незразумела, чаму пераклад аматара павінен быць вышэй за іх. ::::::: У нас існуе простае правіла датычна наймення артыкулаў: назвы грунтуюцца на тым, як на тэму артыкула спасылаюцца '''надзейныя і аўтарытэтныя беларускамоўныя''' крыніцы. Для мяне надзейнасць і аўтарытэтнасць [[Звязда|Звязды]] і [[Белсат]]а з’яўляюцца больш відавочнымі ў гэтым пытанні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:39, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Кавалак жыцця]] → [[Шматочак жыцця]] == {{закрыта}} Недарэчны пераклад з украінскай мовы. Кавалак — гэта кусок. Шматок — гэта невялікі кавалак. Шматочак — гэта зусім маленькі кавалак. Калі перакладаць англійскае слова «''slice''», то варта падумаць над адпаведнікамі (напрыклад: скібачка, лустачка). [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:48, 23 лютага 2026 (+03) :Выглядае як "скрылёк", прынамсі, так найболей імаверна можна перакласці slice. Вядома, хацелася б хоць якую крыніцу, але ўчора шукаў і поўны нуль. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:52, 23 лютага 2026 (+03) ::артыкул перакладаўся з украінскага аналага, але ў рускай мове такая самая канструкцыя. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:43, 25 лютага 2026 (+03) :А навошта перакладаць "slice of life" даслоўна? Гэта устойлівы выраз англійскай мовы, не? Прапаную выкарыстоўваць фактычнае значэнне: штодзённасць ці паўсядзённасць як назву артыкула. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 15:26, 23 лютага 2026 (+03) ::таму што калька ўжо пранікла ў рус., укр. і іншыя мовы, а слова Шмадзённасць мае нашмат большы спектр значэнняў. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:42, 25 лютага 2026 (+03) :::Магчыма нешта недзе і пранікла, але калі выбраць на буйных англійских базах даных (сайтах) мангу ці анімэ і глядзець яе жанры на адпаведных буйных рускамоўных сайтах, там заўсёды "slice of life" - гэта "повседневность". Магу памыляцца, але іншых аўтарытэтных крыніц па гэтым пытанні няма. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 17:22, 25 лютага 2026 (+03) :А гэта ж гучыць як "слайс"? Калі так, то можна яшчэ пашукаць, не падумаў адразу пра гэты варыянт. І наогул "слайс" ужо запазычана, можа, пераклад не трэба, калі яшчэ няма сваёй устойлівай формы. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 16:37, 25 лютага 2026 (+03) ::падтрымліваю варыянт з тым, каб пакінуць англійскую назву, пакуль не замацуецца ў АК нейкі пераклад. Пераклад можна даць у дужках. Калі ў беларускамоўных АК ёсць нейкія іншыя назвы, іх можна дадаць у лід. Інакш — прыбраць усё без АК. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:15, 24 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Перайменаваў на "[[Слайс жыцця]]", бо нават скрылёк, а не тое што кавалачак ці шматочак, дакладна не перадае -- слайса як тонкага зрэзу. Калі б была крыніца беларускамоўная прафесійная, была б іншая справа, не да выбару. -- == Сьюзен, С’юзан, Сьюзан → Сюзан == Маем шэраг артыкулаў з розным напісаннем імені Susan, патрэбная нейкая уніфікацыя: * [[Сьюзен Хэйвард]] * [[С’юзан Сарандан]] * [[Сьюзен Пэвэнсі]] * [[Сьюзан Вулдрыдж]] * [[Сьюзан Полгар]] * [[Сьюзан Дэнфард]] * [[С’юзан Франсія]] Варыянт ''Сюзан'' прапанаваны ў Добрапісе Саўкі. Іншых варыянтаў, акрамя Сюзанны, не знайшоў, але Сюзан і Сюзанна ўсё ж розныя формы імені. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 23:43, 18 лютага 2026 (+03) :Звяртаю ўвагу, што сярод прыведзеных імён не ўсе з англійскай мовы. Далей пішу толькі пра англійскі адпаведнік. У арыгінале — Susan ([ˈsuː.zən]), тут маем дзве праблемныя галосныя. Сістэма Саўкі не ідзе ў згодзе з моўнай практыкай і навязвае ўсё ж больш пазіцыю аўтара (згодна з ім мусіць быць таксама Барак Оўбама, Джордж Ўошынгтан). [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя|Тут]] дрэнна прапісана пра [uː], нельга нічога сказаць, вырашылі бы крыніцы. З [ə] таксама неадназначна, у такой пазіцыі часцей перадаецца як «а», але можа быць і як «е» (але малаімаверна «э»). Трэба глядзець на словаўжыванне. Праз гугл кнігі знаходжу 2 разы С’юзэн (варыянт з «э» адкідваем), 4 разы С’юзан (2 з якіх пра [[Сьюзен Зонтаг]]), 4 Сьюзан, 6 Сьюзен (прычым знайшоў у БелЭН Хелмс Сьюзен і «Лэдзі Сьюзен» ад Джэйн Осцін), 5-6 Сюзан (ізноў Зонтаг спрабуюць перадаць, не лічыў ужыванне Сюзан у БелЭН, але для плошчы Сюзан Дэлаль у Тэль-Авіве), 1 Сюзэн, 2 Сюзен. :Мне агульны агляд хутчэй падказвае, што Сьюзен будзе найбольш паслядоўным варыянтам паводле крыніц. Найбольш вагу тут дадае БелЭН. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:40, 19 лютага 2026 (+03) :Якраз паводле інструкцыі БелЭн правільна будзе '''Сьюзен''')Таму прапаную {{Перайменаваць |ўніфікаваць}} да '''першага варыянта''' [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:07, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Цёрнер]] → Тэрнер == Удзельнік [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] у шмат якіх артыкулах паправіў, калі слушна, гэта вымагае шэрагу перейменаванняў. Ён аргументуе такім чынам: "Паводле правілаў беларускага правапісу 2008. §12 Зычныя д, т і дз, ц 6 Зычныя дз, ц пішуцца ў некаторых словах, правапіс якіх вызначаецца па слоўніку: мундзір, гетэрадзін, дзюна, дзюшэс, бардзюр, арцель, цір, цітр, эцюд, цюль, нацюрморт, уверцюра, накцюрн, цюркскі, цюльпан, каранцін. Гук [ɜ] у спалучэннях з R перадаецца ер/эр/ёр". --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:38, 23 студзеня 2026 (+03) :перапрашаю, вось да ўсіх Тэрнераў важны аргумент з Правілаў арфаграфіі :§12 Зычныя д, т і дз, :4. У запазычаных словах (а таксама ў вытворных ад іх) цвёрдыя д, т, як правіла, пішуцца нязменна: рэйсфедар, дэлегат, дэманстрацыя, медыцына, апладысменты, індык, літаратура, майстар, матэрыял, універсітэт, кватэра, тэхніка, тыраж, скептык, ерэтык, пластык, тэарэтык, авантура, дыктатура. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:42, 23 студзеня 2026 (+03) ::Таксама БелЭН фіксуе Тэрнер (Turner) Джозеф Мэлрард Уільям [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:45, 23 студзеня 2026 (+03) :::як разумею, там будзе [ɜː] у RP пасля T, праблемнае месца. Розныя маем прыклады, як Кёрціс, Бёрніт, але гэта іншы род зычных, што істотна тут. Мне здаецца, што прыведзеныя правілы можна трактаваць па рознаму. Тое, што для нас гучыць мякка фактычна не заўсёды з’яўляецца мяккім зычным у арыгінальнай мове. Ну вось чым адрозніваецца t у французскіх nature mort і tirage? То бок, усё, што тычыцца запазычанняў тут можна трактаваць шырока. У той жа час, добра, што знайшлі ўжыванне ў БелЭН, гэта дадае ўпэўненасці ў такой форме. Калі ў крыніцах няма Цёрнер, то {{перайменаваць}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:46, 3 лютага 2026 (+03) ::::Я таксама звяртаўся да прафэсійнага перакладчыка з пытаннем пра Тэрнэра, Іыны Тыма. Віталь Станішэўскі: ::::„Уласныя імёны могуць замацоўвацца ў узусе і ў аўтарытэтных крыніцах і згодна з іх стыхійным асваеннем. Калі канкрэтна ў аўтарытэтных крыніцах няма спадарыні Тыны, то сам Бог наказаў асвойваць па правілах. ::::Калі сістэмна, то Тэрнэр - цалкам нармальна. "Т" захоўваецца, а тое, што не так блізка да [з:], невялікая страта, бо ўсё адно забяспечваецца "адваротная сумяшчальнасць", вымаўляецца ўсё тое ж у арыгінале“. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 14:30, 3 лютага 2026 (+03) :::::Агулам, я тут са спадаром Віталём пагаджуся, але хочацца дадаткова падкрэсліць, што гэтыя правілы, як і многія іншыя, досыць размытыя і іх можна па-рознаму трактаваць, калі ўжо прыдраліся да літары закона. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:45, 3 лютага 2026 (+03) :'''Перадача спалучэнняў -er і -ur''' :У беларускай перадачы іншамоўных імёнаў спалучэнні ''-er'' і ''-ur'' перадаюцца як «-эр»: :* у пачатку слова, :* пасля галосных, :* пасля беларускіх цвёрдых зычных. :Форма «-ер» ужываецца толькі пасля зычных '''к, г, л'''. :У прозвішчы ''Turner'' галосны [ɜː] у абедзвюх пазіцыях (''Tur-'' і ''-ner'') адпавядае беларускай перадачы '''«эр»''', таму правільна: '''Тэрнэр'''. Тым болей што тут мы карыстаемся [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнімі змяненнямі ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме для -er. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:05, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Сінавіяльны сустаў]] → [[Сустаў]] == Варта вызваліць старонку [[Сустаў]] ад цяперашняй некарэктнай перасылкі на [[Злучэнне (анатомія)]] і зрабіць яе асноўнай назвай артыкула [[Сінавіяльны сустаў]]. Паняцце Сінавіяльны сустаў не існуе. Слоўнік БДМУ (Ярашэвіч С.П., Піўчанка П.Р., Грынкевіч А.І., Любецкая К.П. Анатомия: словарь. — Мінск: БДМУ, 2016. — ISBN 978-985-567-629-5.) прыводзіць беларускія пераклады лацінскіх тэрмінаў: junctura — злучэнне, junctura synovialis — сінавіяльнае злучэнне, сустаў, дыяртроз, перапыннае злучэнне. Мяркую, «сустаў» будзе найбольш распаўсюджаным з сінонімаў, а астатнія можна зрабіць перасылкамі. Першапачатковая блытаніна выклікана тым, што паняцце [https://www.wikidata.org/wiki/Q9644 joint] (i.e., junctura, злучэнне) на Вікіданых была і застаецца некарэктна злучанай з артыкуламі пра суставы на іншых славянскіх Вікіпедыях. --[[Удзельнік:A potato hater|A potato hater]] ([[Размовы з удзельнікам:A potato hater|размовы]]) 20:11, 17 студзеня 2026 (+03) :калі ўсё так, як вы кажаце, можна будзе яшчэ і ў вікіданых папрацаваць, каб усё прывесці да ладу. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:04, 25 сакавіка 2026 (+03) :Згаджуся наконт няслушнасці тэрміна "Сінавіяльны сустаў", бо гэта масла масленае. [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.15.djvu_290 Тут] у БелЭн "сустаў" падаецца як галоўная назва артыкула, разам з "сінавіяльнае злучэнне", "сучляненне", "дыартроз". Таму {{Перайменаваць}}. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 16:25, 23 мая 2026 (+03) == [[Бельск Падляскі]] → [[Бельск-Падляшскі]] == Замацаваная ў беларускай мове традыцыйная назва.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:01, 16 студзеня 2026 (+03) : Ёсць крыніцы? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:56, 25 мая 2026 (+03) :У БелЭн замацавана форма "[https://verbum.by/belen/%D0%91%D0%95%D0%9B%D0%AC%D0%A1%D0%9A-%D0%9F%D0%90%D0%94%D0%9B%D0%AF%D0%A1%D0%9A%D0%86 Бельск-Падляскі]", таму, лічу, што трэба ўніфікаваць да дадзенага варыянту. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 12:59, 16 чэрвеня 2026 (+03) :: БелЭн крыніца аўтарытэтная, але не адзіная. Уніфікацыя ў БелВікі здзяйсняецца паводле іншых прынцыпаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:14, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Хрэптоўцы]] → [[Храптоўцы]] == Чарговы прыклад шкоднай дзейнасці [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] у справе тапаніміі. Перанесці пад распаўсюджаную назву, а не пад выдуманую.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:32, 15 студзеня 2026 (+03) :слабаватая крыніца, не знаходзіце? [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:10, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Каб знаходзіць — трэба шукаць. У вас лепшых для любога іншага напісання няма. Першае ж напісанне парушае нормы беларускай мовы, таму другое ёсць цалкам лагічным. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 25 сакавіка 2026 (+03) :Надта аўтарытэтнай крыніцу не назавеш, але яна хаця б ёсць, сённяшні варыянт нічым увогуле не падмацаваны. Таму {{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:27, 23 мая 2026 (+03) == [[Іван Дыамідавіч Антошкін]] → [[Іван Дыямідавіч Антошкін]] == Гл. [[Размовы:Іван Дыамідавіч Антошкін#Дыямідавіч?|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 13:23, 1 снежня 2025 (+03) :варта разгледзець варыянт «Дыямедавіч», як у паданай крыніцы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:53, 2 снежня 2025 (+03) == [[Рэспубліка Арменіі]] → [[Першая Рэспубліка Арменія]] == ''Рэспубліка Арменіі'' напісана з памылкай. А [[Рэспубліка Арменія]] — назва цяперашняй армянскай дзяржавы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:39, 29 кастрычніка 2025 (+03) :заўважу, што варта звярнуць, што ў першым выпадку ідзе кіраванне з родным склонам, а ў другім дапасаванне — гэта розныя назвы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:35, 2 лістапада 2025 (+03) :{{Перайменаваць}}. Дзве розныя дзяржавы. [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 21:52, 9 студзеня 2026 (+03) == [[Сеціўнае таварыства па надаванні імёнаў і нумароў]] == Відавочна, што пераклад наймення арганізацыі вельмі вольны і трэба пераймяноўваць, але як -- не рызыкну прапаноўваць варыянт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 08:42, 22 верасня 2025 (+03) : Перайменаваць наступным чынам: Інтэрнэт-карпарацыя па прысваенні імёнаў і нумароў. Саманазву на рускай мове можна паглядзець [https://www.icann.org/ru/system/files/files/getting-to-know-icann-quicklook-30apr20-ru.pdf тут]. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:51, 22 верасня 2025 (+03) ::Рускі пераклад выглядае не вельмі ўдала. Не зразумела, чему менавіта "інтэрнэт-карпарацыя" - выглядае або як кампанія, дзейнасць якой звязана з Інтернетам, або як нейкае сеціўнае аб'яднанне, а не міжнародная арганізацыя. ::ChatGPT прапанаваў варыянт "Карпарацыя па прызначэнні імёнаў і нумароў у Інтэрнэце" і мне такая форма падаецца нашмат больш удалай. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:06, 23 верасня 2025 (+03) :::мне здаецца, трэба ў першую чаргу арыентавацца на арыгінальную назву, дзе ідзе Internet Corporation, што з’яўляецца даволі вузкай і канкрэтнай назвай профілю фірмы, але яна, нібы, больш нідзе не ўжываецца для іншых арганізацый. Некаторыя раздзелы як назву старонкі пакідаюць ICANN і падаюць вольны пераклад у дужках. Можа і нам варта так зрабіць [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:43, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Так, ICANN як галоўная назва - добры варыянт. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 22:10, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Таксама падтрымаю варыянт "ICANN" [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:40, 14 студзеня 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках]] → [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтанскіх нацыянальных могілках]] == Гл. [[Размовы пра катэгорыю:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 21:17, 4 верасня 2025 (+03) :{{перайменаваць}}. Гэта не выключэнне а-ля Вашынгтон. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:08, 11 верасня 2025 (+03) :{{Перайменаваць}}, бо не знайшоў крыніц, якія сведчылі б пра нейкае асаблівае напісанне ў гэтым выпадку. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:36, 23 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, відавочна ([[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]). [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 23:40, 26 мая 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на ідыш]] → ? == Таксама [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на іўрыце]] і [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на эсперанта]]. Словазлучэнні тыпу "пісьменнік на нейкай мове" немагчымыя. А ў «Тлумачальным слоўніку беларускай літаратурнай мовы» пад рэдакцыяй Капылова "ідыш" скланяецца. Але ў іншай назве можа і не трэба будзе гэтае слова --[[Удзельнік:Ілля Касакоў|Ілля Касакоў]] ([[Размовы з удзельнікам:Ілля Касакоў|размовы]]) 22:27, 3 жніўня 2025 (+03) :[[:Катэгорыя:Ідышамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Іўрытамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Эсперантамоўныя пісьменнікі]] -- па-мойму, будзе паслядоўна. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:21, 20 лістапада 2025 (+03) ::Згодная з такім меркаваннем. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 17:29, 22 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}. Значна лепшы варыянт, чым ёсць цяпер, упісваецца ў агульную логіку мовы, маем жа беларускамоўны, польскамоўны і г.д. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:33, 23 мая 2026 (+03) :Не бачу неабходнасці ў татальнай уніфікацыі, таму што можна натыкнуцца на назвы моў, ад якіх мы не здолеем утварыць адназначна правільны беларускі прыметнік. Але хачу звярнуць увагу, што ў апошніх слоўніках ідыш перастаў быць нескланяльным назоўнікам ([https://verbum.by/?q=%D1%96%D0%B4%D1%8B%D1%88 1], [https://slounik.org/search?dict=nazounik&search=%D1%96%D0%B4%D1%8B%D1%88 2]), так што варта пісаць Пісьменнікі на ідышы. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:25, 16 чэрвеня 2026 (+03) {{/Падвал}} [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Супольнасць]] i9wf7axrl3z8fur0brqcxh081bwoanz 5155063 5155054 2026-06-16T18:47:45Z Plaga med 116903 /* Цімаці Хант → Тымаці Хант */ Адказ 5155063 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДП}} {{/Шапка}} = Бягучыя абмеркаванні = {{Кнопка 2|Дадаць тэму|url=https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Вікіпедыя:Да_перайменавання&action=edit&section=1|class=mw-ui-progressive}} ''Новыя тэмы, калі ласка, дадавайце зверху спіса абмеркаванняў'' == [[Ельскі ўніверсітэт]] → [[Іельскі ўніверсітэт]] == Паводле БелЭн [https://verbum.by/belen/%D0%86%D0%95%D0%9B%D0%AC%D0%A1%D0%9A%D0%86%20%D0%A3%D0%9D%D0%86%D0%92%D0%95%D0%A0%D0%A1%D0%86%D0%A2%D0%AD%D0%A2 тут]. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 12:19, 16 чэрвеня 2026 (+03) :Не актуальна, гл. адказ НАН Беларусі: {{ш|НАН-Ё}} [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:13, 16 чэрвеня 2026 (+03) :: [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў]], наконт ''Не актуальна'' — перабор. Таму што [[Вікіпедыя:Кансэнсус#Кансэнсус можа змяняцца]]. І апошнім часам мы такое бачылі. Калі ў Супольнасці ёсць жаданне пераасэнсаваць кансэнсус, то чаму б і не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:34, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Аперацыя «Нептун»]] → [[Высадка ў Нармандыі]] == Больш распаўсюджаная назва. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:24, 11 чэрвеня 2026 (+03) :У БелЭн фігуруе назва [https://verbum.by/belen/%D0%9D%D0%90%D0%A0%D0%9C%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%A1%D0%9A%D0%90%D0%AF%20%D0%94%D0%AD%D0%A1%D0%90%D0%9D%D0%A2%D0%9D%D0%90%D0%AF%20%D0%90%D0%9F%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%AB%D0%AF%201944 "Нармандская дэсантная аперацыя 1944"]. Думаю, варта разгледзіць такую назву для артыкула. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:44, 11 чэрвеня 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} Сапраўды больш распаўсюджаная назва. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:31, 16 чэрвеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, найбольш распаўсюджаная назва ў публікацыях і дыскурсе [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:40, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Цімаці Хант]] → [[Тымаці Хант]] == Згодна з БелЭн [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.18-1.djvu_465 тут]. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:33, 27 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, згодны [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 14:14, 27 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:14, 16 чэрвеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:47, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Эрнэст Рэзерфорд]] → [[Эрнест Рэзерфард]] == Згодна з БелЭн [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.13.djvu_559 тут.] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:18, 23 мая 2026 (+03) :Хаця, улічваючы змену правапісу 2008, магчыма правільней было б Эрнэст Рэзерфард. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:05, 25 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} згодна БелЭн, толькі Эрнэст [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:42, 11 чэрвеня 2026 (+03) == [[Уладзімір Пятровіч Кёпен]] → [[Уладзімір Пятровіч Кёпэн]] == Усе мы ведаем, як гэтыя «е» ў рускай мове адпавядаюць на самай справе гуку [э]. Тут нямецкай прозвішча Köppen, мусім на яго абапірацца ў любым выпадку. Нібыта нямецкае э ў беларускай не пераходзіць у е, нават без націску. Шкада, што пакуль няма ў нас практычнай транскрыпцыі з нямецкай... Пакуль што выглядае як выразны ўплыў рускай мовы. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 08:12, 14 мая 2026 (+03) :{{Не пераймяноўваць}} нямецкія e мы нідзе асабліва праз э не перадаем, не бачу неабходнасці рабіць тое ж з прозвішчам, якое вядомае пры пасродніцтве рускай мовы. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:30, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Akademія WSB у Варшаве]] → [[Акадэмія ВСБ у Варшаве]], [[Акадэмія WSB]] → [[Акадэмія ВСБ]] == [[ВП:Кірлат]] у назвах. WSB нібыта цяпер больш не расшыфроўваецца, то трэба было б транслітэрыраваць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 19:31, 13 мая 2026 (+03) :І катэгорыя [[:Катэгорыя:Akademія WSB]] таксама [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 19:37, 13 мая 2026 (+03) == [[Хагіс]] → [[Хэгіс]] == Крыніц няма, акрамя [https://verbum.by/?q=%D0%A5%D1%8D%D0%B3%D1%96%D1%81 Англійска-беларускага слоўніка (Т. Суша, 2013)], таму прапаную перайменаваць паводле яго. --[[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:09, 2 мая 2026 (+03) :Тут усё крыху цяжэй, бо выпадкаў ужывання "Хэгіс", апарача гэтага слоўніку, я не знайшоў, але Хагіс згадваецца [https://prajdzisvet.org/events/845-bielarusy-vinshujuts-bernsa-z-dniom-naradzhennia.html тут], [https://news.by/by/news/kultura/260_let_so_dnya_rozhdeniya_roberta_bernsa_otmetili_v_minske тут], [https://www.svaboda.org/a/28331935.html тут], [https://nashaniva.com/322748 тут], [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/2012-06.pdf тут] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 09:45, 29 мая 2026 (+03) == [[Уільям С’юард Бероуз]] → [[Уільям С’юард Бараўз]] == У такім напісанні прозвішча супярэчыць правілам беларускага правапісу. Крыніц, якія пацвярджалі б нейкую традыцыю ў напісанні прозвішча пісьменніка я не знайшоў. Таму прапаную перайменаваць адпаведна [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]].--[[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:32, 12 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}}, Згодна з інструкцыяй БелЭн па перадачы англамоўных імёнаў і прозвішч, а таксама з апошнімі змяненнямі ў акадэмічным правапісе (2008). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:20, 12 красавіка 2026 (+03) == [[ВАЛЛ-І]] → [[УАЛЛ-І]] == Прапаную перайменаваць артыкул згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=279102 існуючым перакладам] дадзенага мульціка. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 10:54, 20 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, але трэба дадаць інфармацыю пра пераклад і ўвогуле крыху палепшыць старонку. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:35, 26 красавіка 2026 (+03) : Не знайшоў АК за "УАЛЛ-І" акрамя Кінакіпы. Тым часам за "ВАЛЛ-І" можна сустрэць [https://euroradio.fm/u-los-andzhelese-vall-i-pryznali-filmam-goda Euroradio], [https://web.archive.org/web/20230110014627/https://nashaniva.com/69780 Nashaniva], [https://1387.io/jak-zacikavic-dzjacej-i-daroslyh-tjemaj-berazhlivaga-sta-lennja-da-pryrody-raskazala-jekolag-julija-prylishch/ 1387]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:41, 26 красавіка 2026 (+03) ::Калі б не было перакладу самой стужкі, то пададзеныя крыніцы мелі б прыярытэт. З улікам таго, што ёсць ужо пераклад (які атрымаў сваю агучку), то не зусім разумею, чаму старонка мае называцца паводле тых крыніц, якія былі зроблены да перакладу самога мульціка. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:54, 26 красавіка 2026 (+03) :::пераклад не афіцыйны, дый бывае, што перакладаў некалькі, таму мусім таксама глядзець на словаўжыванне ў розных крыніцах. Думаю, варта перайменаваць, але ў лідзе падаць дзве формы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 19:00, 26 красавіка 2026 (+03) ::: Хто адказны за пераклад? Якая акадэмічнасць гэтага перакладу? Пераклад - гэта добрая справа, але ён яшчэ не гарантуе, што менавіта гэтая назва будзе абраная для артыкула. Мы не ведаем, хто і ў якіх умовах яго перакладаў. Калі гэта быў хтосьці з НАН РБ - адна справа, калі гэта аматарскі пераклад - іншая. Калі пераклад з’яўляецца аматарскім, то чаму мы павінны ставіць яго вышэй за некалькі беларускамоўных крыніц? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:01, 26 красавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} Мультфільм з назвай УАЛЛ-І існуе, яго можна фізічна паглядзець (хоць пераклад, безумоўна, неафіцыйны). Будзьма шчырымі, афіцыйны мы наўрад ці пабачым. WALL-I(англійскі) і ВАЛЛ-И(расейскі), ВОЛЛ-І(украінскі) гэтаксама ёсць, але не ВАЛЛ-І. Увогуле не разумею заганнай практыкі нашых СМІ аднаасабова перакладаць назвы твораў, варта было б даваць арыгінальную назву і МАГЧЫМЫ пераклад у дужках. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 20:07, 26 красавіка 2026 (+03) == Сысуны і млекакормячыя == У суседнім беларускім раздзеле яўна замацаваліся «Сысуны». У нас жа, гледзячы па рэзультатам пошуку, пераважаюць «Млекакормячыя», хаця і сысуноў хапае. У сувязі з гэтым прапаную прывесці ўсё да адной назвы, прынамсі ў назвах артыкулаў, катэгорыях і шаблонах. Да якой з назваў варта прыводзіць усё — мусіць рашыць супольнасць, бо абодва слова раўназначныя. На выпадак калі супольнасць вырашыць прывесці ўсё да «Млекакормячыя» падрыхтаваў спіс (спадзяюся што поўны) артыкулаў якія трэба будзе перайменаваць: ==== Катэгорыі ==== [[:Катэгорыя:Сысуны Паўднёвай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Азіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны паводле рэгіёнаў]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўразіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Паўночнай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі і Акіяніі]], [[:Катэгорыя:Сысуны пліяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны палеагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны неагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны міяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны алігацэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны Беларусі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Афрыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўропы]], [[:Катэгорыя:Сысуны плейстацэну]], [[:Катэгорыя:Вымерлыя сысуны]], [[:Катэгорыя:Спісы сысуноў]], [[:Катэгорыя:Атрады сысуноў]], [[:Катэгорыя:Сямействы сысуноў]], ==== Шаблоны ==== [[:Шаблон:Сысуны]] Далей не ўпэўнены, ці варта чапаць: [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён]], [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён/Дакументацыя]],[[:Шаблон:Экарэгіён]], [[:Шаблон:Экарэгіён/Дакументацыя]]. ==== Артыкулы ==== [[Спіс сысуноў Беларусі]], [[Спіс сысуноў Азербайджана]] --[[Удзельнік:Observr1|Observr1]] ([[Размовы з удзельнікам:Observr1|размовы]]) 11:22, 7 красавіка 2026 (+03) : падпішыцеся калі ласка праз <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:31, 6 красавіка 2026 (+03) :Раз назва галоўнага [[млекакормячыя]], то і іншыя назвы мусяць адпавядаць. У БелЭн таксама пераважае форма «млекакормячыя». Таму я за тое, каб {{перайменаваць}} усё [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:35, 6 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}} згодна з БелЭн. Там першым пішуць млекакормячыя. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) :{{Перайменаваць}} згодна з БелЭн ([https://belarus.belarusenc.by/belarus/detail-article.php?ID=4684#h1 на сайце - таксама млекакормячыя]), пакінуўшы перасылку са старой назвы на актуальную.--[[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 12:28, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Неверагодны лёс Амэлі Пулен]] → [[Неверагодны лёс Амелі Пулен]] == Збіраюся бліжэйшым часам папрацаваць над гэтым артыкулам, значна палепшыць яго пад юбілей фільма. І першае ж пытанне наконт назвы. Я разумею, што фільм выходзіў у беларускім перакладзе пад загалоўкам «Неверагодны лёс Ам'''э'''лі Пулен», аднак, відаць, той пераклад арыентаваўся на тарашкевіцу. А імя Amélie ў іншых артыкулах БеВікі перадаецца праз '''е'''. Прапаную назву пакінуць як ёсць, але імя змяніць дзеля ўніфікацыі. Якія будуць меркаванні? --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:54, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} для ўніфікацыі згодна з БелВікі. Дакладнай інструкцыі не маю для французскамоўных імёнаў, таму пакуль так. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:43, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Не пераймяноўваць}} У нас ёсць канкрэтная крыніца - беларускі пераклад (не буду ўдавацца ў пытанні ягонай афіцыйнасці і легальнасці) і мы робім згодна з ёю. Калі фільм выйдзе пад іншай назвай - будзе сэнс задумацца над перайменаваннем. Само напісанне праз "е" досыць спрэчнае, у французскай там змякчэння няма, а пра доўгую традыцыю адаптацыі імя Amélie у беларускай мове гаварыць не выпадае (папраўце, калі не маю рацыі). [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:21, 7 красавіка 2026 (+03) :: Удакладню думку. Мне здаецца, што, змяніўшы літару, мы ўсё адно робім згодна з крыніцай, проста адаптуем да правапісу. Умоўна, было б у назве слова "сьнег" праз "ь" — думаю, назву б узялі, а "ь" прыбралі. А наконт традыцыі: я не меў на ўвазе, што існуе нейкая сталая традыцыя адаптацыі гэтага імя на беларускую. Я больш пісаў пра ўніфікацыю. Мы маем шэраг артыкулаў на БеВікі з гэтым і падобнымі імёнамі праз "е": [[Амелі Натомб]], [[Амелі Марэсмо]], [[Амелія Арлеанская]] і г.д. — і ніводнага праз "э". Думка была менавіта аб захаванні паслядоўнасці. Раз тут так павялося, то, мабыць, варта так і працягваць, ну ці пераймяноўваць адразу ўсе. --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 01:49, 7 красавіка 2026 (+03) :::Ва ўсіх пададзеныя артыкулах няма аніводнай беларускамоўнай крыніцы, таму асмелюся сцвярджаць, што гэта пераклады, магчыма машынныя. Таму іхная аўтарытэтнасць - пад пытаннем. [[Амелія Арлеанская]] - адаптавана, бадай, з партугальскай, бо ''Amélia'', а не ''Amélie'', таму разглядаць яе трэба асобна. :::Падсумоўваючы, я б галасаваў за тое, каб каб {{Перайменаваць}} да формы ''Амэлі'' артыкулы [[Амелі Натомб]] і [[Амелі Марэсмо]], бо :::1) Маем хоць якую беларускамоўную крыніцу :::2) Гэта не супярэчыць сучаснаму правапісу :::3) Гэта бліжэй да арыгінальнага вымаўлення [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 10:01, 7 красавіка 2026 (+03) :::: Наконт арыгінальнага вымаўлення пракансультаваўся з універсітэцкай выкладчыцай французскай мовы. Атрымаў такі адказ: «Э» ў гэтым слове максімальна ненатуральны для французскай мовы. Амаль паўсюль дзейнічае правіла «адкрыты склад — закрыты гук, закрыты склад — адкрыты гук». Спрэчка тут упіраецца ў захаванне зычнага. Калі хочацца захаваць цвёрды «м», то лагічна браць літару «э», але сам галосны ў імені бліжэйшы да таго, які мы звычайна перадаем праз «е». Так, напрыклад, імя ''Léa'' не перадаецца як Лэа, а літара тая ж. :::: Наконт беларускіх крыніц: знайшоў згадку гэтага фільма ў БелЭн, у артыкуле «Францыя» (том 16, старонка 478). Там падаецца скарочаная назва «Амелі», праз «е». --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:45, 18 красавіка 2026 (+03) У такой сітуацыі лепей тады {{Не пераймяноўваць}} Амэлі на Амелі [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 15:27, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Кейт Бекінсейл]] → [[Кейт Бэкінсэйл]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «э» і «е»'''<br> Паводле правіл беларускай арфаграфіі пры перадачы іншамоўных імёнаў: літара «э» ўжываецца ў пачатку слова і пасля цвёрдых зычных; літара «е» пішацца толькі пасля '''к, г, л.''' У прозвішчы Beckinsale галосны '''[e]''' пасля зычных '''B''' і '''S''' павінен перадавацца праз «э», бо яны не ўваходзяць у групу выключэнняў (к, г, л). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, але ўвага тая ж, што і ніжэй: Хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:50, 6 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}}. Наконт норм, якімі кіруемся, падтрымліваю. Пане @[[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]], указвайце калі ласка атрыбуцыю да крыніц больш выразна «Згодна з такой вось крыніцай, трэба пісаць вось так», а не проста «трэба пісаць вось так». + гэтыя крыніцы трэба будзе апрацаваць і зрабіць асобную старонку па прыкладзе [[Польска-беларуская практычная транскрыпцыя]] і іншых падобных, каб ужо метадычна працаваць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:39, 26 красавіка 2026 (+03) ::Хутка зробім старонку для інструкцыі, добра) Дадзеная інструкцыя - даведка да БелЭн па перадачы англамоўных імёнаў + змяненні ў беларускам правапісе 2008 года. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:00, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Цімаці Снайдэр]] → [[Тымаці Снайдэр]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «і» і «ы» пасля зычных'''<br> У беларускай мове выбар паміж «і» і «ы» пасля зычных рэгулюецца іх цвёрдасцю/мяккасцю: «і» ўжываецца пасля парных па мяккасці зычных, «ы» — пасля няпарных цвёрдых зычных, а таксама пасля «т» і «д», калі яны не знаходзяцца ў канцы слова.<br> У імені Timothy гук [ɪ] пасля «т» у сярэдзіне слова павінен перадавацца праз «ы», бо «т» тут цвёрды і не ў канцы слова. <br> «-ці» пакідаем як у прыкладзе «Гаіці» або «[https://verbum.by/s/encyclopedias?q=%D0%A2%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D1%86%D1%96 Хант Тымаці]»<br> Адпаведна прапаную далей пісаць «Тымаці» замест «Цімаці» для імя «Timothy». [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :Адназначнае {{Перайменаваць}}, праца гэтага аўтара перакладзена на беларускую, дзе ён падпісаны як Тымаці ці Тыматы (залежна ад правапісу). [https://rusneb.ru/catalog/000202_000005_33411099/ Тут], [https://dziejaslou.by/old/www.dziejaslou.by/inter/dzeja/dzeja.nsf/htmlpage/snaj1102ec.html тут] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:52, 6 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:37, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Хезер Мойс]] → [[Хэдэр Мойс]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача гука [h]''' <br> Паводле сучаснай практыкі, у іншамоўных онімах, якія ўвайшлі ва ўжытак у другой палове XX стагоддзя і пазней, гук [h] перадаецца праз «х», у адрозненне ад традыцыйных імёнаў, дзе замацавалася «г».<br> Імя Heather не належыць да традыцыйна засвоеных, таму выкарыстанне «х» (Хэдэр) з’яўляецца нарматыўным.<br> '''Перадача галоснага [ɛ]<br>''' У пачатку слова і пасля цвёрдых зычных гук [ɛ] перадаецца літарай «э». Форма «Хезер» з «е» не адпавядае гэтаму правілу, бо «е» ў беларускай мове абазначае мяккасць папярэдняга зычнага і гук [je].<br> '''Перадача гуку [ð]<br>''' Часам сустракаецца перадача праз «з», але гэта выключэнні, абумоўленыя традыцыяй (Rutherford → Рэзерфорд). Паколькі імя Heather не з’яўляецца традыцыйным, нарматыўнай будзе перадача «д»: Хэдэр, а не «Хезер».<br> '''Перадача спалучэння -er<br>''' У іншамоўных імёнах канчатак -er перадаецца як «-эр»: * у пачатку слова, * пасля галосных, * пасля цвёрдых зычных (акрамя к, г, л, дзе магчыма «-ер»). У дадзеным выпадку «-ther» → «-дэр», таму «Хэдэр» адпавядае норме.<br> Тое ж самае прапаную зрабіць для артыкула «[[Хэзер Нова]]» [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) :у [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]] асобна разглядаў гэта імя, тут не ўлічылі перадачу гуку [ð], які звычайна перадаецца як "д", з чаго атрымліваем форму «Хэдэр». [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:02, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Я кіраваўся збольшага інструкцыяй па перадачы англамоўных імёнаў (БелЭн). (+ [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнія змяненні ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме) [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 14:13, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} усіх на Хэдэр. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:51, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, бо сапраўды, нейкай традыцыі ў напісанні гэтага імя няма, ва ўсякім выпадку з аналізу крыніц я не заўважыў. Аднак зазначу, што хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:49, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Паляўнічыя за прывідамі (фільм, 1984)]] → [[Лаўцы прывідаў (фільм, 1984)]] == На дадзены момант існуе пераклад гэтай кінастужкі, таму прапаную перайменаваць згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=2467 існуючым перакладам]. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) : падпішыцеся, дадаўшы ў канцы паведамлення <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:18, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Зроблена! [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:42, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} згодна з беларускім перакладам. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 25 сакавіка 2026 (+03) :Згоды з аргуменіацыяй, {{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:53, 6 красавіка 2026 (+03) : {{не пераймяноўваць}}. Назва «Паляўнічыя за прывідамі» сустракаецца ў такіх выданнях, як [https://belsat.eu/83131477/nam-i-tak-strashna-shto-paglyadzets-na-gelauin-kab-zahavats-nervy Белсат], [https://novychas.online/kultura/top-10-filmau-dlja-ljohkaha-letnjaha-veczara Новы Час], [https://zviazda.by/editions/news/kantsert-stary-novy-god-z-three-sticks-praysho-dnyami-belaruskay-dzyarzha-nay-filarmonii/ Звязда]. Нельга сказаць, што альтэрнатыўны варыянт памылковы, аднак мы мусім абапірацца на тое, наколькі надзейныя і аўтарытэтныя беларускамоўныя крыніцы спасылаюцца на тэму артыкула. Кінакіпа як стрымінгавая платформа можа займацца ўласнымі перакладамі, і яны нават могуць быць вельмі якаснымі, але прыведзеныя вышэй рэсурсы пакуль маюць большую сукупную аўтарытэтнасць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:41, 25 красавіка 2026 (+03) ::::::За пераклад адказны [https://t.me/PierakladyArcioma Arciom], пераклады якога таксама можна сустрэць у такіх сэрвісах як [https://voka.tv/ru-RU/collections/cinevoka-kino-pa-belarusku CINEVOKA]. Акадэмічнасць перакладу адпавядае цяперашняму правапісу. Хто вызначае акадэмічнасць артыкулаў ад Звязды, НН, Белсат, ад якіх можна сустрэць машынны пераклад назваў з рускай мовы або англійскай? Якая вартасць такіх перакладаў? Калі б мы мелі некалькі перакладаў, то можна было б думаць над тым, што папулярней, а так мы маем пакуль адзін пераклад, а не некалькі ў артыкулаў СМІ, якія невядома якім чынам правяраюць. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:16, 26 красавіка 2026 (+03) ::::::: Ну, у нас з аднаго боку аматарскі пераклад, а з іншага тры інфармацыйныя беларускамоўныя рэсурсы. Канешне, усе тры могуць лупіць недакладныя пераклады ці калькі. Толькі вось гэта, па-першае, неабавязкова з’яўляецца праўдай у гэтым выпадку, а па-другое - незразумела, чаму пераклад аматара павінен быць вышэй за іх. ::::::: У нас існуе простае правіла датычна наймення артыкулаў: назвы грунтуюцца на тым, як на тэму артыкула спасылаюцца '''надзейныя і аўтарытэтныя беларускамоўныя''' крыніцы. Для мяне надзейнасць і аўтарытэтнасць [[Звязда|Звязды]] і [[Белсат]]а з’яўляюцца больш відавочнымі ў гэтым пытанні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:39, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Кавалак жыцця]] → [[Шматочак жыцця]] == {{закрыта}} Недарэчны пераклад з украінскай мовы. Кавалак — гэта кусок. Шматок — гэта невялікі кавалак. Шматочак — гэта зусім маленькі кавалак. Калі перакладаць англійскае слова «''slice''», то варта падумаць над адпаведнікамі (напрыклад: скібачка, лустачка). [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:48, 23 лютага 2026 (+03) :Выглядае як "скрылёк", прынамсі, так найболей імаверна можна перакласці slice. Вядома, хацелася б хоць якую крыніцу, але ўчора шукаў і поўны нуль. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:52, 23 лютага 2026 (+03) ::артыкул перакладаўся з украінскага аналага, але ў рускай мове такая самая канструкцыя. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:43, 25 лютага 2026 (+03) :А навошта перакладаць "slice of life" даслоўна? Гэта устойлівы выраз англійскай мовы, не? Прапаную выкарыстоўваць фактычнае значэнне: штодзённасць ці паўсядзённасць як назву артыкула. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 15:26, 23 лютага 2026 (+03) ::таму што калька ўжо пранікла ў рус., укр. і іншыя мовы, а слова Шмадзённасць мае нашмат большы спектр значэнняў. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:42, 25 лютага 2026 (+03) :::Магчыма нешта недзе і пранікла, але калі выбраць на буйных англійских базах даных (сайтах) мангу ці анімэ і глядзець яе жанры на адпаведных буйных рускамоўных сайтах, там заўсёды "slice of life" - гэта "повседневность". Магу памыляцца, але іншых аўтарытэтных крыніц па гэтым пытанні няма. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 17:22, 25 лютага 2026 (+03) :А гэта ж гучыць як "слайс"? Калі так, то можна яшчэ пашукаць, не падумаў адразу пра гэты варыянт. І наогул "слайс" ужо запазычана, можа, пераклад не трэба, калі яшчэ няма сваёй устойлівай формы. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 16:37, 25 лютага 2026 (+03) ::падтрымліваю варыянт з тым, каб пакінуць англійскую назву, пакуль не замацуецца ў АК нейкі пераклад. Пераклад можна даць у дужках. Калі ў беларускамоўных АК ёсць нейкія іншыя назвы, іх можна дадаць у лід. Інакш — прыбраць усё без АК. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:15, 24 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Перайменаваў на "[[Слайс жыцця]]", бо нават скрылёк, а не тое што кавалачак ці шматочак, дакладна не перадае -- слайса як тонкага зрэзу. Калі б была крыніца беларускамоўная прафесійная, была б іншая справа, не да выбару. -- == Сьюзен, С’юзан, Сьюзан → Сюзан == Маем шэраг артыкулаў з розным напісаннем імені Susan, патрэбная нейкая уніфікацыя: * [[Сьюзен Хэйвард]] * [[С’юзан Сарандан]] * [[Сьюзен Пэвэнсі]] * [[Сьюзан Вулдрыдж]] * [[Сьюзан Полгар]] * [[Сьюзан Дэнфард]] * [[С’юзан Франсія]] Варыянт ''Сюзан'' прапанаваны ў Добрапісе Саўкі. Іншых варыянтаў, акрамя Сюзанны, не знайшоў, але Сюзан і Сюзанна ўсё ж розныя формы імені. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 23:43, 18 лютага 2026 (+03) :Звяртаю ўвагу, што сярод прыведзеных імён не ўсе з англійскай мовы. Далей пішу толькі пра англійскі адпаведнік. У арыгінале — Susan ([ˈsuː.zən]), тут маем дзве праблемныя галосныя. Сістэма Саўкі не ідзе ў згодзе з моўнай практыкай і навязвае ўсё ж больш пазіцыю аўтара (згодна з ім мусіць быць таксама Барак Оўбама, Джордж Ўошынгтан). [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя|Тут]] дрэнна прапісана пра [uː], нельга нічога сказаць, вырашылі бы крыніцы. З [ə] таксама неадназначна, у такой пазіцыі часцей перадаецца як «а», але можа быць і як «е» (але малаімаверна «э»). Трэба глядзець на словаўжыванне. Праз гугл кнігі знаходжу 2 разы С’юзэн (варыянт з «э» адкідваем), 4 разы С’юзан (2 з якіх пра [[Сьюзен Зонтаг]]), 4 Сьюзан, 6 Сьюзен (прычым знайшоў у БелЭН Хелмс Сьюзен і «Лэдзі Сьюзен» ад Джэйн Осцін), 5-6 Сюзан (ізноў Зонтаг спрабуюць перадаць, не лічыў ужыванне Сюзан у БелЭН, але для плошчы Сюзан Дэлаль у Тэль-Авіве), 1 Сюзэн, 2 Сюзен. :Мне агульны агляд хутчэй падказвае, што Сьюзен будзе найбольш паслядоўным варыянтам паводле крыніц. Найбольш вагу тут дадае БелЭН. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:40, 19 лютага 2026 (+03) :Якраз паводле інструкцыі БелЭн правільна будзе '''Сьюзен''')Таму прапаную {{Перайменаваць |ўніфікаваць}} да '''першага варыянта''' [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:07, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Цёрнер]] → Тэрнер == Удзельнік [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] у шмат якіх артыкулах паправіў, калі слушна, гэта вымагае шэрагу перейменаванняў. Ён аргументуе такім чынам: "Паводле правілаў беларускага правапісу 2008. §12 Зычныя д, т і дз, ц 6 Зычныя дз, ц пішуцца ў некаторых словах, правапіс якіх вызначаецца па слоўніку: мундзір, гетэрадзін, дзюна, дзюшэс, бардзюр, арцель, цір, цітр, эцюд, цюль, нацюрморт, уверцюра, накцюрн, цюркскі, цюльпан, каранцін. Гук [ɜ] у спалучэннях з R перадаецца ер/эр/ёр". --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:38, 23 студзеня 2026 (+03) :перапрашаю, вось да ўсіх Тэрнераў важны аргумент з Правілаў арфаграфіі :§12 Зычныя д, т і дз, :4. У запазычаных словах (а таксама ў вытворных ад іх) цвёрдыя д, т, як правіла, пішуцца нязменна: рэйсфедар, дэлегат, дэманстрацыя, медыцына, апладысменты, індык, літаратура, майстар, матэрыял, універсітэт, кватэра, тэхніка, тыраж, скептык, ерэтык, пластык, тэарэтык, авантура, дыктатура. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:42, 23 студзеня 2026 (+03) ::Таксама БелЭН фіксуе Тэрнер (Turner) Джозеф Мэлрард Уільям [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:45, 23 студзеня 2026 (+03) :::як разумею, там будзе [ɜː] у RP пасля T, праблемнае месца. Розныя маем прыклады, як Кёрціс, Бёрніт, але гэта іншы род зычных, што істотна тут. Мне здаецца, што прыведзеныя правілы можна трактаваць па рознаму. Тое, што для нас гучыць мякка фактычна не заўсёды з’яўляецца мяккім зычным у арыгінальнай мове. Ну вось чым адрозніваецца t у французскіх nature mort і tirage? То бок, усё, што тычыцца запазычанняў тут можна трактаваць шырока. У той жа час, добра, што знайшлі ўжыванне ў БелЭН, гэта дадае ўпэўненасці ў такой форме. Калі ў крыніцах няма Цёрнер, то {{перайменаваць}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:46, 3 лютага 2026 (+03) ::::Я таксама звяртаўся да прафэсійнага перакладчыка з пытаннем пра Тэрнэра, Іыны Тыма. Віталь Станішэўскі: ::::„Уласныя імёны могуць замацоўвацца ў узусе і ў аўтарытэтных крыніцах і згодна з іх стыхійным асваеннем. Калі канкрэтна ў аўтарытэтных крыніцах няма спадарыні Тыны, то сам Бог наказаў асвойваць па правілах. ::::Калі сістэмна, то Тэрнэр - цалкам нармальна. "Т" захоўваецца, а тое, што не так блізка да [з:], невялікая страта, бо ўсё адно забяспечваецца "адваротная сумяшчальнасць", вымаўляецца ўсё тое ж у арыгінале“. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 14:30, 3 лютага 2026 (+03) :::::Агулам, я тут са спадаром Віталём пагаджуся, але хочацца дадаткова падкрэсліць, што гэтыя правілы, як і многія іншыя, досыць размытыя і іх можна па-рознаму трактаваць, калі ўжо прыдраліся да літары закона. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:45, 3 лютага 2026 (+03) :'''Перадача спалучэнняў -er і -ur''' :У беларускай перадачы іншамоўных імёнаў спалучэнні ''-er'' і ''-ur'' перадаюцца як «-эр»: :* у пачатку слова, :* пасля галосных, :* пасля беларускіх цвёрдых зычных. :Форма «-ер» ужываецца толькі пасля зычных '''к, г, л'''. :У прозвішчы ''Turner'' галосны [ɜː] у абедзвюх пазіцыях (''Tur-'' і ''-ner'') адпавядае беларускай перадачы '''«эр»''', таму правільна: '''Тэрнэр'''. Тым болей што тут мы карыстаемся [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнімі змяненнямі ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме для -er. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:05, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Сінавіяльны сустаў]] → [[Сустаў]] == Варта вызваліць старонку [[Сустаў]] ад цяперашняй некарэктнай перасылкі на [[Злучэнне (анатомія)]] і зрабіць яе асноўнай назвай артыкула [[Сінавіяльны сустаў]]. Паняцце Сінавіяльны сустаў не існуе. Слоўнік БДМУ (Ярашэвіч С.П., Піўчанка П.Р., Грынкевіч А.І., Любецкая К.П. Анатомия: словарь. — Мінск: БДМУ, 2016. — ISBN 978-985-567-629-5.) прыводзіць беларускія пераклады лацінскіх тэрмінаў: junctura — злучэнне, junctura synovialis — сінавіяльнае злучэнне, сустаў, дыяртроз, перапыннае злучэнне. Мяркую, «сустаў» будзе найбольш распаўсюджаным з сінонімаў, а астатнія можна зрабіць перасылкамі. Першапачатковая блытаніна выклікана тым, што паняцце [https://www.wikidata.org/wiki/Q9644 joint] (i.e., junctura, злучэнне) на Вікіданых была і застаецца некарэктна злучанай з артыкуламі пра суставы на іншых славянскіх Вікіпедыях. --[[Удзельнік:A potato hater|A potato hater]] ([[Размовы з удзельнікам:A potato hater|размовы]]) 20:11, 17 студзеня 2026 (+03) :калі ўсё так, як вы кажаце, можна будзе яшчэ і ў вікіданых папрацаваць, каб усё прывесці да ладу. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:04, 25 сакавіка 2026 (+03) :Згаджуся наконт няслушнасці тэрміна "Сінавіяльны сустаў", бо гэта масла масленае. [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.15.djvu_290 Тут] у БелЭн "сустаў" падаецца як галоўная назва артыкула, разам з "сінавіяльнае злучэнне", "сучляненне", "дыартроз". Таму {{Перайменаваць}}. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 16:25, 23 мая 2026 (+03) == [[Бельск Падляскі]] → [[Бельск-Падляшскі]] == Замацаваная ў беларускай мове традыцыйная назва.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:01, 16 студзеня 2026 (+03) : Ёсць крыніцы? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:56, 25 мая 2026 (+03) :У БелЭн замацавана форма "[https://verbum.by/belen/%D0%91%D0%95%D0%9B%D0%AC%D0%A1%D0%9A-%D0%9F%D0%90%D0%94%D0%9B%D0%AF%D0%A1%D0%9A%D0%86 Бельск-Падляскі]", таму, лічу, што трэба ўніфікаваць да дадзенага варыянту. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 12:59, 16 чэрвеня 2026 (+03) :: БелЭн крыніца аўтарытэтная, але не адзіная. Уніфікацыя ў БелВікі здзяйсняецца паводле іншых прынцыпаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:14, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Хрэптоўцы]] → [[Храптоўцы]] == Чарговы прыклад шкоднай дзейнасці [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] у справе тапаніміі. Перанесці пад распаўсюджаную назву, а не пад выдуманую.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:32, 15 студзеня 2026 (+03) :слабаватая крыніца, не знаходзіце? [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:10, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Каб знаходзіць — трэба шукаць. У вас лепшых для любога іншага напісання няма. Першае ж напісанне парушае нормы беларускай мовы, таму другое ёсць цалкам лагічным. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 25 сакавіка 2026 (+03) :Надта аўтарытэтнай крыніцу не назавеш, але яна хаця б ёсць, сённяшні варыянт нічым увогуле не падмацаваны. Таму {{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:27, 23 мая 2026 (+03) == [[Іван Дыамідавіч Антошкін]] → [[Іван Дыямідавіч Антошкін]] == Гл. [[Размовы:Іван Дыамідавіч Антошкін#Дыямідавіч?|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 13:23, 1 снежня 2025 (+03) :варта разгледзець варыянт «Дыямедавіч», як у паданай крыніцы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:53, 2 снежня 2025 (+03) == [[Рэспубліка Арменіі]] → [[Першая Рэспубліка Арменія]] == ''Рэспубліка Арменіі'' напісана з памылкай. А [[Рэспубліка Арменія]] — назва цяперашняй армянскай дзяржавы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:39, 29 кастрычніка 2025 (+03) :заўважу, што варта звярнуць, што ў першым выпадку ідзе кіраванне з родным склонам, а ў другім дапасаванне — гэта розныя назвы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:35, 2 лістапада 2025 (+03) :{{Перайменаваць}}. Дзве розныя дзяржавы. [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 21:52, 9 студзеня 2026 (+03) == [[Сеціўнае таварыства па надаванні імёнаў і нумароў]] == Відавочна, што пераклад наймення арганізацыі вельмі вольны і трэба пераймяноўваць, але як -- не рызыкну прапаноўваць варыянт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 08:42, 22 верасня 2025 (+03) : Перайменаваць наступным чынам: Інтэрнэт-карпарацыя па прысваенні імёнаў і нумароў. Саманазву на рускай мове можна паглядзець [https://www.icann.org/ru/system/files/files/getting-to-know-icann-quicklook-30apr20-ru.pdf тут]. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:51, 22 верасня 2025 (+03) ::Рускі пераклад выглядае не вельмі ўдала. Не зразумела, чему менавіта "інтэрнэт-карпарацыя" - выглядае або як кампанія, дзейнасць якой звязана з Інтернетам, або як нейкае сеціўнае аб'яднанне, а не міжнародная арганізацыя. ::ChatGPT прапанаваў варыянт "Карпарацыя па прызначэнні імёнаў і нумароў у Інтэрнэце" і мне такая форма падаецца нашмат больш удалай. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:06, 23 верасня 2025 (+03) :::мне здаецца, трэба ў першую чаргу арыентавацца на арыгінальную назву, дзе ідзе Internet Corporation, што з’яўляецца даволі вузкай і канкрэтнай назвай профілю фірмы, але яна, нібы, больш нідзе не ўжываецца для іншых арганізацый. Некаторыя раздзелы як назву старонкі пакідаюць ICANN і падаюць вольны пераклад у дужках. Можа і нам варта так зрабіць [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:43, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Так, ICANN як галоўная назва - добры варыянт. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 22:10, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Таксама падтрымаю варыянт "ICANN" [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:40, 14 студзеня 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках]] → [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтанскіх нацыянальных могілках]] == Гл. [[Размовы пра катэгорыю:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 21:17, 4 верасня 2025 (+03) :{{перайменаваць}}. Гэта не выключэнне а-ля Вашынгтон. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:08, 11 верасня 2025 (+03) :{{Перайменаваць}}, бо не знайшоў крыніц, якія сведчылі б пра нейкае асаблівае напісанне ў гэтым выпадку. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:36, 23 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, відавочна ([[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]). [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 23:40, 26 мая 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на ідыш]] → ? == Таксама [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на іўрыце]] і [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на эсперанта]]. Словазлучэнні тыпу "пісьменнік на нейкай мове" немагчымыя. А ў «Тлумачальным слоўніку беларускай літаратурнай мовы» пад рэдакцыяй Капылова "ідыш" скланяецца. Але ў іншай назве можа і не трэба будзе гэтае слова --[[Удзельнік:Ілля Касакоў|Ілля Касакоў]] ([[Размовы з удзельнікам:Ілля Касакоў|размовы]]) 22:27, 3 жніўня 2025 (+03) :[[:Катэгорыя:Ідышамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Іўрытамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Эсперантамоўныя пісьменнікі]] -- па-мойму, будзе паслядоўна. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:21, 20 лістапада 2025 (+03) ::Згодная з такім меркаваннем. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 17:29, 22 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}. Значна лепшы варыянт, чым ёсць цяпер, упісваецца ў агульную логіку мовы, маем жа беларускамоўны, польскамоўны і г.д. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:33, 23 мая 2026 (+03) :Не бачу неабходнасці ў татальнай уніфікацыі, таму што можна натыкнуцца на назвы моў, ад якіх мы не здолеем утварыць адназначна правільны беларускі прыметнік. Але хачу звярнуць увагу, што ў апошніх слоўніках ідыш перастаў быць нескланяльным назоўнікам ([https://verbum.by/?q=%D1%96%D0%B4%D1%8B%D1%88 1], [https://slounik.org/search?dict=nazounik&search=%D1%96%D0%B4%D1%8B%D1%88 2]), так што варта пісаць Пісьменнікі на ідышы. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:25, 16 чэрвеня 2026 (+03) {{/Падвал}} [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Супольнасць]] fdo9pj2i7xoxmjjzran9jzotbfyalsq 5155067 5155063 2026-06-16T18:54:04Z Plaga med 116903 /* Akademія WSB у Варшаве → Акадэмія ВСБ у Варшаве, Акадэмія WSB → Акадэмія ВСБ */ Адказ 5155067 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{shortcut|ВП:ДП}} {{/Шапка}} = Бягучыя абмеркаванні = {{Кнопка 2|Дадаць тэму|url=https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Вікіпедыя:Да_перайменавання&action=edit&section=1|class=mw-ui-progressive}} ''Новыя тэмы, калі ласка, дадавайце зверху спіса абмеркаванняў'' == [[Ельскі ўніверсітэт]] → [[Іельскі ўніверсітэт]] == Паводле БелЭн [https://verbum.by/belen/%D0%86%D0%95%D0%9B%D0%AC%D0%A1%D0%9A%D0%86%20%D0%A3%D0%9D%D0%86%D0%92%D0%95%D0%A0%D0%A1%D0%86%D0%A2%D0%AD%D0%A2 тут]. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 12:19, 16 чэрвеня 2026 (+03) :Не актуальна, гл. адказ НАН Беларусі: {{ш|НАН-Ё}} [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:13, 16 чэрвеня 2026 (+03) :: [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў]], наконт ''Не актуальна'' — перабор. Таму што [[Вікіпедыя:Кансэнсус#Кансэнсус можа змяняцца]]. І апошнім часам мы такое бачылі. Калі ў Супольнасці ёсць жаданне пераасэнсаваць кансэнсус, то чаму б і не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:34, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Аперацыя «Нептун»]] → [[Высадка ў Нармандыі]] == Больш распаўсюджаная назва. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:24, 11 чэрвеня 2026 (+03) :У БелЭн фігуруе назва [https://verbum.by/belen/%D0%9D%D0%90%D0%A0%D0%9C%D0%90%D0%9D%D0%94%D0%A1%D0%9A%D0%90%D0%AF%20%D0%94%D0%AD%D0%A1%D0%90%D0%9D%D0%A2%D0%9D%D0%90%D0%AF%20%D0%90%D0%9F%D0%95%D0%A0%D0%90%D0%A6%D0%AB%D0%AF%201944 "Нармандская дэсантная аперацыя 1944"]. Думаю, варта разгледзіць такую назву для артыкула. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:44, 11 чэрвеня 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} Сапраўды больш распаўсюджаная назва. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:31, 16 чэрвеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, найбольш распаўсюджаная назва ў публікацыях і дыскурсе [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:40, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Цімаці Хант]] → [[Тымаці Хант]] == Згодна з БелЭн [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.18-1.djvu_465 тут]. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:33, 27 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, згодны [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 14:14, 27 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:14, 16 чэрвеня 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:47, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Эрнэст Рэзерфорд]] → [[Эрнест Рэзерфард]] == Згодна з БелЭн [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.13.djvu_559 тут.] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:18, 23 мая 2026 (+03) :Хаця, улічваючы змену правапісу 2008, магчыма правільней было б Эрнэст Рэзерфард. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 11:05, 25 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} згодна БелЭн, толькі Эрнэст [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:42, 11 чэрвеня 2026 (+03) == [[Уладзімір Пятровіч Кёпен]] → [[Уладзімір Пятровіч Кёпэн]] == Усе мы ведаем, як гэтыя «е» ў рускай мове адпавядаюць на самай справе гуку [э]. Тут нямецкай прозвішча Köppen, мусім на яго абапірацца ў любым выпадку. Нібыта нямецкае э ў беларускай не пераходзіць у е, нават без націску. Шкада, што пакуль няма ў нас практычнай транскрыпцыі з нямецкай... Пакуль што выглядае як выразны ўплыў рускай мовы. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 08:12, 14 мая 2026 (+03) :{{Не пераймяноўваць}} нямецкія e мы нідзе асабліва праз э не перадаем, не бачу неабходнасці рабіць тое ж з прозвішчам, якое вядомае пры пасродніцтве рускай мовы. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:30, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Akademія WSB у Варшаве]] → [[Акадэмія ВСБ у Варшаве]], [[Акадэмія WSB]] → [[Акадэмія ВСБ]] == [[ВП:Кірлат]] у назвах. WSB нібыта цяпер больш не расшыфроўваецца, то трэба было б транслітэрыраваць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 19:31, 13 мая 2026 (+03) :І катэгорыя [[:Катэгорыя:Akademія WSB]] таксама [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 19:37, 13 мая 2026 (+03) :А чаму мы мусім гэта транслітараваць? Калі гэта ўласная назва, гандлёвая марка, і г.д., то звычайна пакідаем у арыгінальным напісанні. Пакуль што не перакананы. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:54, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Хагіс]] → [[Хэгіс]] == Крыніц няма, акрамя [https://verbum.by/?q=%D0%A5%D1%8D%D0%B3%D1%96%D1%81 Англійска-беларускага слоўніка (Т. Суша, 2013)], таму прапаную перайменаваць паводле яго. --[[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:09, 2 мая 2026 (+03) :Тут усё крыху цяжэй, бо выпадкаў ужывання "Хэгіс", апарача гэтага слоўніку, я не знайшоў, але Хагіс згадваецца [https://prajdzisvet.org/events/845-bielarusy-vinshujuts-bernsa-z-dniom-naradzhennia.html тут], [https://news.by/by/news/kultura/260_let_so_dnya_rozhdeniya_roberta_bernsa_otmetili_v_minske тут], [https://www.svaboda.org/a/28331935.html тут], [https://nashaniva.com/322748 тут], [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Sucasnyja/LiM.pdf.zip/2012-06.pdf тут] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 09:45, 29 мая 2026 (+03) == [[Уільям С’юард Бероуз]] → [[Уільям С’юард Бараўз]] == У такім напісанні прозвішча супярэчыць правілам беларускага правапісу. Крыніц, якія пацвярджалі б нейкую традыцыю ў напісанні прозвішча пісьменніка я не знайшоў. Таму прапаную перайменаваць адпаведна [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]].--[[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:32, 12 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}}, Згодна з інструкцыяй БелЭн па перадачы англамоўных імёнаў і прозвішч, а таксама з апошнімі змяненнямі ў акадэмічным правапісе (2008). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:20, 12 красавіка 2026 (+03) == [[ВАЛЛ-І]] → [[УАЛЛ-І]] == Прапаную перайменаваць артыкул згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=279102 існуючым перакладам] дадзенага мульціка. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 10:54, 20 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}}, але трэба дадаць інфармацыю пра пераклад і ўвогуле крыху палепшыць старонку. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:35, 26 красавіка 2026 (+03) : Не знайшоў АК за "УАЛЛ-І" акрамя Кінакіпы. Тым часам за "ВАЛЛ-І" можна сустрэць [https://euroradio.fm/u-los-andzhelese-vall-i-pryznali-filmam-goda Euroradio], [https://web.archive.org/web/20230110014627/https://nashaniva.com/69780 Nashaniva], [https://1387.io/jak-zacikavic-dzjacej-i-daroslyh-tjemaj-berazhlivaga-sta-lennja-da-pryrody-raskazala-jekolag-julija-prylishch/ 1387]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:41, 26 красавіка 2026 (+03) ::Калі б не было перакладу самой стужкі, то пададзеныя крыніцы мелі б прыярытэт. З улікам таго, што ёсць ужо пераклад (які атрымаў сваю агучку), то не зусім разумею, чаму старонка мае называцца паводле тых крыніц, якія былі зроблены да перакладу самога мульціка. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:54, 26 красавіка 2026 (+03) :::пераклад не афіцыйны, дый бывае, што перакладаў некалькі, таму мусім таксама глядзець на словаўжыванне ў розных крыніцах. Думаю, варта перайменаваць, але ў лідзе падаць дзве формы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 19:00, 26 красавіка 2026 (+03) ::: Хто адказны за пераклад? Якая акадэмічнасць гэтага перакладу? Пераклад - гэта добрая справа, але ён яшчэ не гарантуе, што менавіта гэтая назва будзе абраная для артыкула. Мы не ведаем, хто і ў якіх умовах яго перакладаў. Калі гэта быў хтосьці з НАН РБ - адна справа, калі гэта аматарскі пераклад - іншая. Калі пераклад з’яўляецца аматарскім, то чаму мы павінны ставіць яго вышэй за некалькі беларускамоўных крыніц? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:01, 26 красавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} Мультфільм з назвай УАЛЛ-І існуе, яго можна фізічна паглядзець (хоць пераклад, безумоўна, неафіцыйны). Будзьма шчырымі, афіцыйны мы наўрад ці пабачым. WALL-I(англійскі) і ВАЛЛ-И(расейскі), ВОЛЛ-І(украінскі) гэтаксама ёсць, але не ВАЛЛ-І. Увогуле не разумею заганнай практыкі нашых СМІ аднаасабова перакладаць назвы твораў, варта было б даваць арыгінальную назву і МАГЧЫМЫ пераклад у дужках. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 20:07, 26 красавіка 2026 (+03) == Сысуны і млекакормячыя == У суседнім беларускім раздзеле яўна замацаваліся «Сысуны». У нас жа, гледзячы па рэзультатам пошуку, пераважаюць «Млекакормячыя», хаця і сысуноў хапае. У сувязі з гэтым прапаную прывесці ўсё да адной назвы, прынамсі ў назвах артыкулаў, катэгорыях і шаблонах. Да якой з назваў варта прыводзіць усё — мусіць рашыць супольнасць, бо абодва слова раўназначныя. На выпадак калі супольнасць вырашыць прывесці ўсё да «Млекакормячыя» падрыхтаваў спіс (спадзяюся што поўны) артыкулаў якія трэба будзе перайменаваць: ==== Катэгорыі ==== [[:Катэгорыя:Сысуны Паўднёвай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Азіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны паводле рэгіёнаў]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўразіі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Паўночнай Амерыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі і Акіяніі]], [[:Катэгорыя:Сысуны пліяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны палеагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны неагену]], [[:Катэгорыя:Сысуны міяцэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны алігацэну]], [[:Катэгорыя:Сысуны Беларусі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Афрыкі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Аўстраліі]], [[:Катэгорыя:Сысуны Еўропы]], [[:Катэгорыя:Сысуны плейстацэну]], [[:Катэгорыя:Вымерлыя сысуны]], [[:Катэгорыя:Спісы сысуноў]], [[:Катэгорыя:Атрады сысуноў]], [[:Катэгорыя:Сямействы сысуноў]], ==== Шаблоны ==== [[:Шаблон:Сысуны]] Далей не ўпэўнены, ці варта чапаць: [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён]], [[:Шаблон:Картка Экалагічны рэгіён/Дакументацыя]],[[:Шаблон:Экарэгіён]], [[:Шаблон:Экарэгіён/Дакументацыя]]. ==== Артыкулы ==== [[Спіс сысуноў Беларусі]], [[Спіс сысуноў Азербайджана]] --[[Удзельнік:Observr1|Observr1]] ([[Размовы з удзельнікам:Observr1|размовы]]) 11:22, 7 красавіка 2026 (+03) : падпішыцеся калі ласка праз <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:31, 6 красавіка 2026 (+03) :Раз назва галоўнага [[млекакормячыя]], то і іншыя назвы мусяць адпавядаць. У БелЭн таксама пераважае форма «млекакормячыя». Таму я за тое, каб {{перайменаваць}} усё [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:35, 6 красавіка 2026 (+03) {{перайменаваць}} згодна з БелЭн. Там першым пішуць млекакормячыя. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) :{{Перайменаваць}} згодна з БелЭн ([https://belarus.belarusenc.by/belarus/detail-article.php?ID=4684#h1 на сайце - таксама млекакормячыя]), пакінуўшы перасылку са старой назвы на актуальную.--[[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 12:28, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Неверагодны лёс Амэлі Пулен]] → [[Неверагодны лёс Амелі Пулен]] == Збіраюся бліжэйшым часам папрацаваць над гэтым артыкулам, значна палепшыць яго пад юбілей фільма. І першае ж пытанне наконт назвы. Я разумею, што фільм выходзіў у беларускім перакладзе пад загалоўкам «Неверагодны лёс Ам'''э'''лі Пулен», аднак, відаць, той пераклад арыентаваўся на тарашкевіцу. А імя Amélie ў іншых артыкулах БеВікі перадаецца праз '''е'''. Прапаную назву пакінуць як ёсць, але імя змяніць дзеля ўніфікацыі. Якія будуць меркаванні? --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:54, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}} для ўніфікацыі згодна з БелВікі. Дакладнай інструкцыі не маю для французскамоўных імёнаў, таму пакуль так. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:43, 6 красавіка 2026 (+03) :{{Не пераймяноўваць}} У нас ёсць канкрэтная крыніца - беларускі пераклад (не буду ўдавацца ў пытанні ягонай афіцыйнасці і легальнасці) і мы робім згодна з ёю. Калі фільм выйдзе пад іншай назвай - будзе сэнс задумацца над перайменаваннем. Само напісанне праз "е" досыць спрэчнае, у французскай там змякчэння няма, а пра доўгую традыцыю адаптацыі імя Amélie у беларускай мове гаварыць не выпадае (папраўце, калі не маю рацыі). [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 00:21, 7 красавіка 2026 (+03) :: Удакладню думку. Мне здаецца, што, змяніўшы літару, мы ўсё адно робім згодна з крыніцай, проста адаптуем да правапісу. Умоўна, было б у назве слова "сьнег" праз "ь" — думаю, назву б узялі, а "ь" прыбралі. А наконт традыцыі: я не меў на ўвазе, што існуе нейкая сталая традыцыя адаптацыі гэтага імя на беларускую. Я больш пісаў пра ўніфікацыю. Мы маем шэраг артыкулаў на БеВікі з гэтым і падобнымі імёнамі праз "е": [[Амелі Натомб]], [[Амелі Марэсмо]], [[Амелія Арлеанская]] і г.д. — і ніводнага праз "э". Думка была менавіта аб захаванні паслядоўнасці. Раз тут так павялося, то, мабыць, варта так і працягваць, ну ці пераймяноўваць адразу ўсе. --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 01:49, 7 красавіка 2026 (+03) :::Ва ўсіх пададзеныя артыкулах няма аніводнай беларускамоўнай крыніцы, таму асмелюся сцвярджаць, што гэта пераклады, магчыма машынныя. Таму іхная аўтарытэтнасць - пад пытаннем. [[Амелія Арлеанская]] - адаптавана, бадай, з партугальскай, бо ''Amélia'', а не ''Amélie'', таму разглядаць яе трэба асобна. :::Падсумоўваючы, я б галасаваў за тое, каб каб {{Перайменаваць}} да формы ''Амэлі'' артыкулы [[Амелі Натомб]] і [[Амелі Марэсмо]], бо :::1) Маем хоць якую беларускамоўную крыніцу :::2) Гэта не супярэчыць сучаснаму правапісу :::3) Гэта бліжэй да арыгінальнага вымаўлення [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 10:01, 7 красавіка 2026 (+03) :::: Наконт арыгінальнага вымаўлення пракансультаваўся з універсітэцкай выкладчыцай французскай мовы. Атрымаў такі адказ: «Э» ў гэтым слове максімальна ненатуральны для французскай мовы. Амаль паўсюль дзейнічае правіла «адкрыты склад — закрыты гук, закрыты склад — адкрыты гук». Спрэчка тут упіраецца ў захаванне зычнага. Калі хочацца захаваць цвёрды «м», то лагічна браць літару «э», але сам галосны ў імені бліжэйшы да таго, які мы звычайна перадаем праз «е». Так, напрыклад, імя ''Léa'' не перадаецца як Лэа, а літара тая ж. :::: Наконт беларускіх крыніц: знайшоў згадку гэтага фільма ў БелЭн, у артыкуле «Францыя» (том 16, старонка 478). Там падаецца скарочаная назва «Амелі», праз «е». --[[Удзельнік:StachLysy|StachLysy]] ([[Размовы з удзельнікам:StachLysy|размовы]]) 15:45, 18 красавіка 2026 (+03) У такой сітуацыі лепей тады {{Не пераймяноўваць}} Амэлі на Амелі [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 15:27, 7 красавіка 2026 (+03) == [[Кейт Бекінсейл]] → [[Кейт Бэкінсэйл]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «э» і «е»'''<br> Паводле правіл беларускай арфаграфіі пры перадачы іншамоўных імёнаў: літара «э» ўжываецца ў пачатку слова і пасля цвёрдых зычных; літара «е» пішацца толькі пасля '''к, г, л.''' У прозвішчы Beckinsale галосны '''[e]''' пасля зычных '''B''' і '''S''' павінен перадавацца праз «э», бо яны не ўваходзяць у групу выключэнняў (к, г, л). [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, але ўвага тая ж, што і ніжэй: Хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:50, 6 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}}. Наконт норм, якімі кіруемся, падтрымліваю. Пане @[[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]], указвайце калі ласка атрыбуцыю да крыніц больш выразна «Згодна з такой вось крыніцай, трэба пісаць вось так», а не проста «трэба пісаць вось так». + гэтыя крыніцы трэба будзе апрацаваць і зрабіць асобную старонку па прыкладзе [[Польска-беларуская практычная транскрыпцыя]] і іншых падобных, каб ужо метадычна працаваць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:39, 26 красавіка 2026 (+03) ::Хутка зробім старонку для інструкцыі, добра) Дадзеная інструкцыя - даведка да БелЭн па перадачы англамоўных імёнаў + змяненні ў беларускам правапісе 2008 года. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:00, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Цімаці Снайдэр]] → [[Тымаці Снайдэр]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача галосных «і» і «ы» пасля зычных'''<br> У беларускай мове выбар паміж «і» і «ы» пасля зычных рэгулюецца іх цвёрдасцю/мяккасцю: «і» ўжываецца пасля парных па мяккасці зычных, «ы» — пасля няпарных цвёрдых зычных, а таксама пасля «т» і «д», калі яны не знаходзяцца ў канцы слова.<br> У імені Timothy гук [ɪ] пасля «т» у сярэдзіне слова павінен перадавацца праз «ы», бо «т» тут цвёрды і не ў канцы слова. <br> «-ці» пакідаем як у прыкладзе «Гаіці» або «[https://verbum.by/s/encyclopedias?q=%D0%A2%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D1%86%D1%96 Хант Тымаці]»<br> Адпаведна прапаную далей пісаць «Тымаці» замест «Цімаці» для імя «Timothy». [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 18:56, 26 сакавіка 2026 (+03) :Адназначнае {{Перайменаваць}}, праца гэтага аўтара перакладзена на беларускую, дзе ён падпісаны як Тымаці ці Тыматы (залежна ад правапісу). [https://rusneb.ru/catalog/000202_000005_33411099/ Тут], [https://dziejaslou.by/old/www.dziejaslou.by/inter/dzeja/dzeja.nsf/htmlpage/snaj1102ec.html тут] [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:52, 6 красавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:37, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Хезер Мойс]] → [[Хэдэр Мойс]] == Прапаную перайменаваць артыкул у адпаведнасці з нормамі перадачы іншамоўных уласных імёнаў у беларускай мове.<br> '''Перадача гука [h]''' <br> Паводле сучаснай практыкі, у іншамоўных онімах, якія ўвайшлі ва ўжытак у другой палове XX стагоддзя і пазней, гук [h] перадаецца праз «х», у адрозненне ад традыцыйных імёнаў, дзе замацавалася «г».<br> Імя Heather не належыць да традыцыйна засвоеных, таму выкарыстанне «х» (Хэдэр) з’яўляецца нарматыўным.<br> '''Перадача галоснага [ɛ]<br>''' У пачатку слова і пасля цвёрдых зычных гук [ɛ] перадаецца літарай «э». Форма «Хезер» з «е» не адпавядае гэтаму правілу, бо «е» ў беларускай мове абазначае мяккасць папярэдняга зычнага і гук [je].<br> '''Перадача гуку [ð]<br>''' Часам сустракаецца перадача праз «з», але гэта выключэнні, абумоўленыя традыцыяй (Rutherford → Рэзерфорд). Паколькі імя Heather не з’яўляецца традыцыйным, нарматыўнай будзе перадача «д»: Хэдэр, а не «Хезер».<br> '''Перадача спалучэння -er<br>''' У іншамоўных імёнах канчатак -er перадаецца як «-эр»: * у пачатку слова, * пасля галосных, * пасля цвёрдых зычных (акрамя к, г, л, дзе магчыма «-ер»). У дадзеным выпадку «-ther» → «-дэр», таму «Хэдэр» адпавядае норме.<br> Тое ж самае прапаную зрабіць для артыкула «[[Хэзер Нова]]» [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) :у [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя]] асобна разглядаў гэта імя, тут не ўлічылі перадачу гуку [ð], які звычайна перадаецца як "д", з чаго атрымліваем форму «Хэдэр». [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:02, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Я кіраваўся збольшага інструкцыяй па перадачы англамоўных імёнаў (БелЭн). (+ [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнія змяненні ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме) [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 14:13, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} усіх на Хэдэр. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:51, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, бо сапраўды, нейкай традыцыі ў напісанні гэтага імя няма, ва ўсякім выпадку з аналізу крыніц я не заўважыў. Аднак зазначу, што хацелася б ведаць крыніцу і канкрэтнага аўтара гэтай нормы. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:49, 6 красавіка 2026 (+03) == [[Паляўнічыя за прывідамі (фільм, 1984)]] → [[Лаўцы прывідаў (фільм, 1984)]] == На дадзены момант існуе пераклад гэтай кінастужкі, таму прапаную перайменаваць згодна з [https://kinakipa.site/movie?id=2467 існуючым перакладам]. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:20, 25 сакавіка 2026 (+03) : падпішыцеся, дадаўшы ў канцы паведамлення <nowiki>~~~~</nowiki>. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:18, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Зроблена! [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 12:42, 25 сакавіка 2026 (+03) :{{перайменаваць}} згодна з беларускім перакладам. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 25 сакавіка 2026 (+03) :Згоды з аргуменіацыяй, {{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:53, 6 красавіка 2026 (+03) : {{не пераймяноўваць}}. Назва «Паляўнічыя за прывідамі» сустракаецца ў такіх выданнях, як [https://belsat.eu/83131477/nam-i-tak-strashna-shto-paglyadzets-na-gelauin-kab-zahavats-nervy Белсат], [https://novychas.online/kultura/top-10-filmau-dlja-ljohkaha-letnjaha-veczara Новы Час], [https://zviazda.by/editions/news/kantsert-stary-novy-god-z-three-sticks-praysho-dnyami-belaruskay-dzyarzha-nay-filarmonii/ Звязда]. Нельга сказаць, што альтэрнатыўны варыянт памылковы, аднак мы мусім абапірацца на тое, наколькі надзейныя і аўтарытэтныя беларускамоўныя крыніцы спасылаюцца на тэму артыкула. Кінакіпа як стрымінгавая платформа можа займацца ўласнымі перакладамі, і яны нават могуць быць вельмі якаснымі, але прыведзеныя вышэй рэсурсы пакуль маюць большую сукупную аўтарытэтнасць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:41, 25 красавіка 2026 (+03) ::::::За пераклад адказны [https://t.me/PierakladyArcioma Arciom], пераклады якога таксама можна сустрэць у такіх сэрвісах як [https://voka.tv/ru-RU/collections/cinevoka-kino-pa-belarusku CINEVOKA]. Акадэмічнасць перакладу адпавядае цяперашняму правапісу. Хто вызначае акадэмічнасць артыкулаў ад Звязды, НН, Белсат, ад якіх можна сустрэць машынны пераклад назваў з рускай мовы або англійскай? Якая вартасць такіх перакладаў? Калі б мы мелі некалькі перакладаў, то можна было б думаць над тым, што папулярней, а так мы маем пакуль адзін пераклад, а не некалькі ў артыкулаў СМІ, якія невядома якім чынам правяраюць. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:16, 26 красавіка 2026 (+03) ::::::: Ну, у нас з аднаго боку аматарскі пераклад, а з іншага тры інфармацыйныя беларускамоўныя рэсурсы. Канешне, усе тры могуць лупіць недакладныя пераклады ці калькі. Толькі вось гэта, па-першае, неабавязкова з’яўляецца праўдай у гэтым выпадку, а па-другое - незразумела, чаму пераклад аматара павінен быць вышэй за іх. ::::::: У нас існуе простае правіла датычна наймення артыкулаў: назвы грунтуюцца на тым, як на тэму артыкула спасылаюцца '''надзейныя і аўтарытэтныя беларускамоўныя''' крыніцы. Для мяне надзейнасць і аўтарытэтнасць [[Звязда|Звязды]] і [[Белсат]]а з’яўляюцца больш відавочнымі ў гэтым пытанні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:39, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Кавалак жыцця]] → [[Шматочак жыцця]] == {{закрыта}} Недарэчны пераклад з украінскай мовы. Кавалак — гэта кусок. Шматок — гэта невялікі кавалак. Шматочак — гэта зусім маленькі кавалак. Калі перакладаць англійскае слова «''slice''», то варта падумаць над адпаведнікамі (напрыклад: скібачка, лустачка). [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:48, 23 лютага 2026 (+03) :Выглядае як "скрылёк", прынамсі, так найболей імаверна можна перакласці slice. Вядома, хацелася б хоць якую крыніцу, але ўчора шукаў і поўны нуль. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:52, 23 лютага 2026 (+03) ::артыкул перакладаўся з украінскага аналага, але ў рускай мове такая самая канструкцыя. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:43, 25 лютага 2026 (+03) :А навошта перакладаць "slice of life" даслоўна? Гэта устойлівы выраз англійскай мовы, не? Прапаную выкарыстоўваць фактычнае значэнне: штодзённасць ці паўсядзённасць як назву артыкула. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 15:26, 23 лютага 2026 (+03) ::таму што калька ўжо пранікла ў рус., укр. і іншыя мовы, а слова Шмадзённасць мае нашмат большы спектр значэнняў. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 00:42, 25 лютага 2026 (+03) :::Магчыма нешта недзе і пранікла, але калі выбраць на буйных англійских базах даных (сайтах) мангу ці анімэ і глядзець яе жанры на адпаведных буйных рускамоўных сайтах, там заўсёды "slice of life" - гэта "повседневность". Магу памыляцца, але іншых аўтарытэтных крыніц па гэтым пытанні няма. [[Удзельнік:DzBar|DzBar]] ([[Размовы з удзельнікам:DzBar|размовы]]) 17:22, 25 лютага 2026 (+03) :А гэта ж гучыць як "слайс"? Калі так, то можна яшчэ пашукаць, не падумаў адразу пра гэты варыянт. І наогул "слайс" ужо запазычана, можа, пераклад не трэба, калі яшчэ няма сваёй устойлівай формы. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 16:37, 25 лютага 2026 (+03) ::падтрымліваю варыянт з тым, каб пакінуць англійскую назву, пакуль не замацуецца ў АК нейкі пераклад. Пераклад можна даць у дужках. Калі ў беларускамоўных АК ёсць нейкія іншыя назвы, іх можна дадаць у лід. Інакш — прыбраць усё без АК. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:15, 24 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Перайменаваў на "[[Слайс жыцця]]", бо нават скрылёк, а не тое што кавалачак ці шматочак, дакладна не перадае -- слайса як тонкага зрэзу. Калі б была крыніца беларускамоўная прафесійная, была б іншая справа, не да выбару. -- == Сьюзен, С’юзан, Сьюзан → Сюзан == Маем шэраг артыкулаў з розным напісаннем імені Susan, патрэбная нейкая уніфікацыя: * [[Сьюзен Хэйвард]] * [[С’юзан Сарандан]] * [[Сьюзен Пэвэнсі]] * [[Сьюзан Вулдрыдж]] * [[Сьюзан Полгар]] * [[Сьюзан Дэнфард]] * [[С’юзан Франсія]] Варыянт ''Сюзан'' прапанаваны ў Добрапісе Саўкі. Іншых варыянтаў, акрамя Сюзанны, не знайшоў, але Сюзан і Сюзанна ўсё ж розныя формы імені. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 23:43, 18 лютага 2026 (+03) :Звяртаю ўвагу, што сярод прыведзеных імён не ўсе з англійскай мовы. Далей пішу толькі пра англійскі адпаведнік. У арыгінале — Susan ([ˈsuː.zən]), тут маем дзве праблемныя галосныя. Сістэма Саўкі не ідзе ў згодзе з моўнай практыкай і навязвае ўсё ж больш пазіцыю аўтара (згодна з ім мусіць быць таксама Барак Оўбама, Джордж Ўошынгтан). [[Вікіпедыя:Праект:Правапіс/Англійска-беларуская практычная транскрыпцыя|Тут]] дрэнна прапісана пра [uː], нельга нічога сказаць, вырашылі бы крыніцы. З [ə] таксама неадназначна, у такой пазіцыі часцей перадаецца як «а», але можа быць і як «е» (але малаімаверна «э»). Трэба глядзець на словаўжыванне. Праз гугл кнігі знаходжу 2 разы С’юзэн (варыянт з «э» адкідваем), 4 разы С’юзан (2 з якіх пра [[Сьюзен Зонтаг]]), 4 Сьюзан, 6 Сьюзен (прычым знайшоў у БелЭН Хелмс Сьюзен і «Лэдзі Сьюзен» ад Джэйн Осцін), 5-6 Сюзан (ізноў Зонтаг спрабуюць перадаць, не лічыў ужыванне Сюзан у БелЭН, але для плошчы Сюзан Дэлаль у Тэль-Авіве), 1 Сюзэн, 2 Сюзен. :Мне агульны агляд хутчэй падказвае, што Сьюзен будзе найбольш паслядоўным варыянтам паводле крыніц. Найбольш вагу тут дадае БелЭН. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:40, 19 лютага 2026 (+03) :Якраз паводле інструкцыі БелЭн правільна будзе '''Сьюзен''')Таму прапаную {{Перайменаваць |ўніфікаваць}} да '''першага варыянта''' [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:07, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Цёрнер]] → Тэрнер == Удзельнік [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] у шмат якіх артыкулах паправіў, калі слушна, гэта вымагае шэрагу перейменаванняў. Ён аргументуе такім чынам: "Паводле правілаў беларускага правапісу 2008. §12 Зычныя д, т і дз, ц 6 Зычныя дз, ц пішуцца ў некаторых словах, правапіс якіх вызначаецца па слоўніку: мундзір, гетэрадзін, дзюна, дзюшэс, бардзюр, арцель, цір, цітр, эцюд, цюль, нацюрморт, уверцюра, накцюрн, цюркскі, цюльпан, каранцін. Гук [ɜ] у спалучэннях з R перадаецца ер/эр/ёр". --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:38, 23 студзеня 2026 (+03) :перапрашаю, вось да ўсіх Тэрнераў важны аргумент з Правілаў арфаграфіі :§12 Зычныя д, т і дз, :4. У запазычаных словах (а таксама ў вытворных ад іх) цвёрдыя д, т, як правіла, пішуцца нязменна: рэйсфедар, дэлегат, дэманстрацыя, медыцына, апладысменты, індык, літаратура, майстар, матэрыял, універсітэт, кватэра, тэхніка, тыраж, скептык, ерэтык, пластык, тэарэтык, авантура, дыктатура. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:42, 23 студзеня 2026 (+03) ::Таксама БелЭН фіксуе Тэрнер (Turner) Джозеф Мэлрард Уільям [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 21:45, 23 студзеня 2026 (+03) :::як разумею, там будзе [ɜː] у RP пасля T, праблемнае месца. Розныя маем прыклады, як Кёрціс, Бёрніт, але гэта іншы род зычных, што істотна тут. Мне здаецца, што прыведзеныя правілы можна трактаваць па рознаму. Тое, што для нас гучыць мякка фактычна не заўсёды з’яўляецца мяккім зычным у арыгінальнай мове. Ну вось чым адрозніваецца t у французскіх nature mort і tirage? То бок, усё, што тычыцца запазычанняў тут можна трактаваць шырока. У той жа час, добра, што знайшлі ўжыванне ў БелЭН, гэта дадае ўпэўненасці ў такой форме. Калі ў крыніцах няма Цёрнер, то {{перайменаваць}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:46, 3 лютага 2026 (+03) ::::Я таксама звяртаўся да прафэсійнага перакладчыка з пытаннем пра Тэрнэра, Іыны Тыма. Віталь Станішэўскі: ::::„Уласныя імёны могуць замацоўвацца ў узусе і ў аўтарытэтных крыніцах і згодна з іх стыхійным асваеннем. Калі канкрэтна ў аўтарытэтных крыніцах няма спадарыні Тыны, то сам Бог наказаў асвойваць па правілах. ::::Калі сістэмна, то Тэрнэр - цалкам нармальна. "Т" захоўваецца, а тое, што не так блізка да [з:], невялікая страта, бо ўсё адно забяспечваецца "адваротная сумяшчальнасць", вымаўляецца ўсё тое ж у арыгінале“. [[Удзельнік:Vańcioś|Vańcioś]] ([[Размовы з удзельнікам:Vańcioś|размовы]]) 14:30, 3 лютага 2026 (+03) :::::Агулам, я тут са спадаром Віталём пагаджуся, але хочацца дадаткова падкрэсліць, што гэтыя правілы, як і многія іншыя, досыць размытыя і іх можна па-рознаму трактаваць, калі ўжо прыдраліся да літары закона. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:45, 3 лютага 2026 (+03) :'''Перадача спалучэнняў -er і -ur''' :У беларускай перадачы іншамоўных імёнаў спалучэнні ''-er'' і ''-ur'' перадаюцца як «-эр»: :* у пачатку слова, :* пасля галосных, :* пасля беларускіх цвёрдых зычных. :Форма «-ер» ужываецца толькі пасля зычных '''к, г, л'''. :У прозвішчы ''Turner'' галосны [ɜː] у абедзвюх пазіцыях (''Tur-'' і ''-ner'') адпавядае беларускай перадачы '''«эр»''', таму правільна: '''Тэрнэр'''. Тым болей што тут мы карыстаемся [https://pravo.by/document/?guid=2012&oldDoc=2008-186/2008-186(003-066).pdf&oldDocPage=1 апошнімі змяненнямі ў правапісе], § 4. Перадача акання на пісьме для -er. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:05, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Сінавіяльны сустаў]] → [[Сустаў]] == Варта вызваліць старонку [[Сустаў]] ад цяперашняй некарэктнай перасылкі на [[Злучэнне (анатомія)]] і зрабіць яе асноўнай назвай артыкула [[Сінавіяльны сустаў]]. Паняцце Сінавіяльны сустаў не існуе. Слоўнік БДМУ (Ярашэвіч С.П., Піўчанка П.Р., Грынкевіч А.І., Любецкая К.П. Анатомия: словарь. — Мінск: БДМУ, 2016. — ISBN 978-985-567-629-5.) прыводзіць беларускія пераклады лацінскіх тэрмінаў: junctura — злучэнне, junctura synovialis — сінавіяльнае злучэнне, сустаў, дыяртроз, перапыннае злучэнне. Мяркую, «сустаў» будзе найбольш распаўсюджаным з сінонімаў, а астатнія можна зрабіць перасылкамі. Першапачатковая блытаніна выклікана тым, што паняцце [https://www.wikidata.org/wiki/Q9644 joint] (i.e., junctura, злучэнне) на Вікіданых была і застаецца некарэктна злучанай з артыкуламі пра суставы на іншых славянскіх Вікіпедыях. --[[Удзельнік:A potato hater|A potato hater]] ([[Размовы з удзельнікам:A potato hater|размовы]]) 20:11, 17 студзеня 2026 (+03) :калі ўсё так, як вы кажаце, можна будзе яшчэ і ў вікіданых папрацаваць, каб усё прывесці да ладу. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:04, 25 сакавіка 2026 (+03) :Згаджуся наконт няслушнасці тэрміна "Сінавіяльны сустаў", бо гэта масла масленае. [https://knihi.com/none/Bielaruskaja_encyklapiedyja_djvu.zip.html#Bielaruskaja_encyklapedyja.15.djvu_290 Тут] у БелЭн "сустаў" падаецца як галоўная назва артыкула, разам з "сінавіяльнае злучэнне", "сучляненне", "дыартроз". Таму {{Перайменаваць}}. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 16:25, 23 мая 2026 (+03) == [[Бельск Падляскі]] → [[Бельск-Падляшскі]] == Замацаваная ў беларускай мове традыцыйная назва.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:01, 16 студзеня 2026 (+03) : Ёсць крыніцы? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:56, 25 мая 2026 (+03) :У БелЭн замацавана форма "[https://verbum.by/belen/%D0%91%D0%95%D0%9B%D0%AC%D0%A1%D0%9A-%D0%9F%D0%90%D0%94%D0%9B%D0%AF%D0%A1%D0%9A%D0%86 Бельск-Падляскі]", таму, лічу, што трэба ўніфікаваць да дадзенага варыянту. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 12:59, 16 чэрвеня 2026 (+03) :: БелЭн крыніца аўтарытэтная, але не адзіная. Уніфікацыя ў БелВікі здзяйсняецца паводле іншых прынцыпаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:14, 16 чэрвеня 2026 (+03) == [[Хрэптоўцы]] → [[Храптоўцы]] == Чарговы прыклад шкоднай дзейнасці [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] у справе тапаніміі. Перанесці пад распаўсюджаную назву, а не пад выдуманую.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:32, 15 студзеня 2026 (+03) :слабаватая крыніца, не знаходзіце? [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:10, 25 сакавіка 2026 (+03) ::Каб знаходзіць — трэба шукаць. У вас лепшых для любога іншага напісання няма. Першае ж напісанне парушае нормы беларускай мовы, таму другое ёсць цалкам лагічным. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 25 сакавіка 2026 (+03) :Надта аўтарытэтнай крыніцу не назавеш, але яна хаця б ёсць, сённяшні варыянт нічым увогуле не падмацаваны. Таму {{Перайменаваць}} [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:27, 23 мая 2026 (+03) == [[Іван Дыамідавіч Антошкін]] → [[Іван Дыямідавіч Антошкін]] == Гл. [[Размовы:Іван Дыамідавіч Антошкін#Дыямідавіч?|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 13:23, 1 снежня 2025 (+03) :варта разгледзець варыянт «Дыямедавіч», як у паданай крыніцы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:53, 2 снежня 2025 (+03) == [[Рэспубліка Арменіі]] → [[Першая Рэспубліка Арменія]] == ''Рэспубліка Арменіі'' напісана з памылкай. А [[Рэспубліка Арменія]] — назва цяперашняй армянскай дзяржавы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:39, 29 кастрычніка 2025 (+03) :заўважу, што варта звярнуць, што ў першым выпадку ідзе кіраванне з родным склонам, а ў другім дапасаванне — гэта розныя назвы [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:35, 2 лістапада 2025 (+03) :{{Перайменаваць}}. Дзве розныя дзяржавы. [[Удзельнік:Economico-geographer|Economico-geographer]] ([[Размовы з удзельнікам:Economico-geographer|размовы]]) 21:52, 9 студзеня 2026 (+03) == [[Сеціўнае таварыства па надаванні імёнаў і нумароў]] == Відавочна, што пераклад наймення арганізацыі вельмі вольны і трэба пераймяноўваць, але як -- не рызыкну прапаноўваць варыянт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 08:42, 22 верасня 2025 (+03) : Перайменаваць наступным чынам: Інтэрнэт-карпарацыя па прысваенні імёнаў і нумароў. Саманазву на рускай мове можна паглядзець [https://www.icann.org/ru/system/files/files/getting-to-know-icann-quicklook-30apr20-ru.pdf тут]. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:51, 22 верасня 2025 (+03) ::Рускі пераклад выглядае не вельмі ўдала. Не зразумела, чему менавіта "інтэрнэт-карпарацыя" - выглядае або як кампанія, дзейнасць якой звязана з Інтернетам, або як нейкае сеціўнае аб'яднанне, а не міжнародная арганізацыя. ::ChatGPT прапанаваў варыянт "Карпарацыя па прызначэнні імёнаў і нумароў у Інтэрнэце" і мне такая форма падаецца нашмат больш удалай. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:06, 23 верасня 2025 (+03) :::мне здаецца, трэба ў першую чаргу арыентавацца на арыгінальную назву, дзе ідзе Internet Corporation, што з’яўляецца даволі вузкай і канкрэтнай назвай профілю фірмы, але яна, нібы, больш нідзе не ўжываецца для іншых арганізацый. Некаторыя раздзелы як назву старонкі пакідаюць ICANN і падаюць вольны пераклад у дужках. Можа і нам варта так зрабіць [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:43, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Так, ICANN як галоўная назва - добры варыянт. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 22:10, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Таксама падтрымаю варыянт "ICANN" [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:40, 14 студзеня 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках]] → [[:Катэгорыя:Пахаваныя на Арлінгтанскіх нацыянальных могілках]] == Гл. [[Размовы пра катэгорыю:Пахаваныя на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках|старонку размоў]]. [[Удзельнік:IP781584110|IP781584110]] ([[Размовы з удзельнікам:IP781584110|размовы]]) 21:17, 4 верасня 2025 (+03) :{{перайменаваць}}. Гэта не выключэнне а-ля Вашынгтон. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:08, 11 верасня 2025 (+03) :{{Перайменаваць}}, бо не знайшоў крыніц, якія сведчылі б пра нейкае асаблівае напісанне ў гэтым выпадку. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:36, 23 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}, відавочна ([[Арлінгтан (Тэхас)|Арлінгтан]]). [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 23:40, 26 мая 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на ідыш]] → ? == Таксама [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на іўрыце]] і [[:Катэгорыя:Пісьменнікі на эсперанта]]. Словазлучэнні тыпу "пісьменнік на нейкай мове" немагчымыя. А ў «Тлумачальным слоўніку беларускай літаратурнай мовы» пад рэдакцыяй Капылова "ідыш" скланяецца. Але ў іншай назве можа і не трэба будзе гэтае слова --[[Удзельнік:Ілля Касакоў|Ілля Касакоў]] ([[Размовы з удзельнікам:Ілля Касакоў|размовы]]) 22:27, 3 жніўня 2025 (+03) :[[:Катэгорыя:Ідышамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Іўрытамоўныя пісьменнікі]], [[:Катэгорыя:Эсперантамоўныя пісьменнікі]] -- па-мойму, будзе паслядоўна. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:21, 20 лістапада 2025 (+03) ::Згодная з такім меркаваннем. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 17:29, 22 мая 2026 (+03) :{{Перайменаваць}}. Значна лепшы варыянт, чым ёсць цяпер, упісваецца ў агульную логіку мовы, маем жа беларускамоўны, польскамоўны і г.д. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 14:33, 23 мая 2026 (+03) :Не бачу неабходнасці ў татальнай уніфікацыі, таму што можна натыкнуцца на назвы моў, ад якіх мы не здолеем утварыць адназначна правільны беларускі прыметнік. Але хачу звярнуць увагу, што ў апошніх слоўніках ідыш перастаў быць нескланяльным назоўнікам ([https://verbum.by/?q=%D1%96%D0%B4%D1%8B%D1%88 1], [https://slounik.org/search?dict=nazounik&search=%D1%96%D0%B4%D1%8B%D1%88 2]), так што варта пісаць Пісьменнікі на ідышы. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:25, 16 чэрвеня 2026 (+03) {{/Падвал}} [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Супольнасць]] dmg20xi7zasymrskra1x46g43v4vrpn 0 131869 5155142 5127344 2026-06-16T23:19:00Z JerzyKundrat 174 /* Біяграфія */ 5155142 wikitext text/x-wiki {{ДД}} '''Яўнут''', у хрышчэнні '''Іван''' (каля [[1308]] — пасля [[1366]]) — вялікі князь літоўскі (1341—1345). Сын [[Гедзімін]]а. Родапачынальнік князёў [[Яўнутавічы Заслаўскія|Заслаўскіх]]. == Імя == Імя балцка-літоўскага паходжання. Вядомае і ў прусаў — ''Jawnutte''. Корань ''Jaun-'' даў у старапрускім іменніку такія імёны, як ''Jawne, Jawne-gede'' і інш.<ref>R. Trautmann. Die altpreußischen Personennamen. Göttingen, 1974. С. 39.</ref> Звязана з літоўскім ''jaunas'' «малады», далей да індаеўрапейскага *''i̯eu-'' «малады, юны»<ref>J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 510.</ref>. Імя [[Яўнут Валімонтавіч|Яўнут]] таксама меў сын Валімонта Бушкавіча, які жыў на стагоддзе пазней. Яўнут было іменем-пажаданнем, такім іменем зычылі як мага даўжэй заставацца такім жа моцным і здаровым, якім чалавек бывае ў юнацтве, у маладосці. Магчыма, такое імя было нададзена Яўнуту яшчэ і таму, што перагукалася з іменем маці, Гедзімінавай жонкі Еўны. У «Хроніцы Быхаўца» імя маці названа як ''Jewna'' і перагукаецца з формай ''Jewnutey'' (Яўнуцій) тамсама<ref>Список Быховца // Полное собрание русских летописей. Т. 17. Санкт-Петербург, 1907. С. 495.</ref>. Адпачатныя формы гэтых двух імёнаў аднаўляюцца як ''Jaunutis'', ''Jaunė''. Пашыральнік ''-ut-'' вядомы ў балцка-літоўскім іменніку, з ім утвораныя імёны тыпу [[Кейстут]] (< ''Kenstutis''), [[Бірута]] (< ''Birutė''). У тапаніміі на тэрыторыі цяперашняй Беларусі захавалася таго ж кораня старалітоўскае імя Яўнель (< *''Jaun-elis''), ад якога назва [[Яўнелішкі]] каля [[Лынтупы|Лынтупаў]] у [[Пастаўскі раён|Пастаўскім раёне]]. == Біяграфія == Атрымаў ад бацькі ва ўдзел [[Ашмяны]], [[Браслаў]] і [[Вількамір]]. Паводле тастаменту Гедзіміна, стаў вялікім князем па яго смерці ў канцы 1341 года. Яўнута падтрымлівала [[Еўна]], удава Гедзіміна і, магчыма, яго маці, і брат [[Нарымонт Гедзімінавіч|Нарымонт]], князь пінскі, большасць братоў ігнаравалі яго і праводзілі самастойную палітыку. Пасля смерці ў 1345 годзе Еўны, [[Альгерд]] і [[Кейстут]] змовіліся супраць Яўнута, у выніку чаго ён трапіў у палон. Пазней Яўнут уцёк з-пад варты і праз [[Смаленск]] прыбыў у [[Масква|Маскву]] да свайго швагра Сямёна Гордага, дзе прыняў праваслаўе. Быў першым князем-уцекачом, які шукаў падтрымку ў [[Масква|Маскве]]. У 1347 годзе памірыўся з братамі, вярнуўся і атрымаў ва ўдзел [[Заслаўскае княства]] (у склад якога некаторы час уваходзіў [[Менск]]{{sfn|ЭнцВКЛ|2005}}). Ён больш не прэтэндаваў на віленскі сталец, удзельнічаў у дзяржаўных нарадах і падпісваў важныя дакументы (напрыклад, дагаворы з Польшчай у 1352 і 1366 гадах). == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/ЭнцВКЛ|том=2|старонкі=786|артыкул=Яўнут|аўтар=[[Анатоль Грыцкевіч|Грыцкевіч А.]]}} {{нашчадкі}} {{продкі}} {{Вялікія князі літоўскія}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гедзімінавічы]] [[Катэгорыя:Вялікія князі літоўскія]] [[Катэгорыя:Князі ізяслаўльскія]] [[Катэгорыя:Заслаўскія (Яўнуцьевічы)]] ho1d1chgn0v0dgxjssmj1o3y4r1onyl 5155143 5155142 2026-06-16T23:19:46Z JerzyKundrat 174 5155143 wikitext text/x-wiki {{ДД}} '''Яўнут''', у хрышчэнні '''Іван''' ({{ВД-Прэамбула}}) — вялікі князь літоўскі (1341—1345). Сын [[Гедзімін]]а. Родапачынальнік князёў [[Яўнутавічы Заслаўскія|Заслаўскіх]]. == Імя == Імя балцка-літоўскага паходжання. Вядомае і ў прусаў — ''Jawnutte''. Корань ''Jaun-'' даў у старапрускім іменніку такія імёны, як ''Jawne, Jawne-gede'' і інш.<ref>R. Trautmann. Die altpreußischen Personennamen. Göttingen, 1974. С. 39.</ref> Звязана з літоўскім ''jaunas'' «малады», далей да індаеўрапейскага *''i̯eu-'' «малады, юны»<ref>J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 510.</ref>. Імя [[Яўнут Валімонтавіч|Яўнут]] таксама меў сын Валімонта Бушкавіча, які жыў на стагоддзе пазней. Яўнут было іменем-пажаданнем, такім іменем зычылі як мага даўжэй заставацца такім жа моцным і здаровым, якім чалавек бывае ў юнацтве, у маладосці. Магчыма, такое імя было нададзена Яўнуту яшчэ і таму, што перагукалася з іменем маці, Гедзімінавай жонкі Еўны. У «Хроніцы Быхаўца» імя маці названа як ''Jewna'' і перагукаецца з формай ''Jewnutey'' (Яўнуцій) тамсама<ref>Список Быховца // Полное собрание русских летописей. Т. 17. Санкт-Петербург, 1907. С. 495.</ref>. Адпачатныя формы гэтых двух імёнаў аднаўляюцца як ''Jaunutis'', ''Jaunė''. Пашыральнік ''-ut-'' вядомы ў балцка-літоўскім іменніку, з ім утвораныя імёны тыпу [[Кейстут]] (< ''Kenstutis''), [[Бірута]] (< ''Birutė''). У тапаніміі на тэрыторыі цяперашняй Беларусі захавалася таго ж кораня старалітоўскае імя Яўнель (< *''Jaun-elis''), ад якога назва [[Яўнелішкі]] каля [[Лынтупы|Лынтупаў]] у [[Пастаўскі раён|Пастаўскім раёне]]. == Біяграфія == Атрымаў ад бацькі ва ўдзел [[Ашмяны]], [[Браслаў]] і [[Вількамір]]. Паводле тастаменту Гедзіміна, стаў вялікім князем па яго смерці ў канцы 1341 года. Яўнута падтрымлівала [[Еўна]], удава Гедзіміна і, магчыма, яго маці, і брат [[Нарымонт Гедзімінавіч|Нарымонт]], князь пінскі, большасць братоў ігнаравалі яго і праводзілі самастойную палітыку. Пасля смерці ў 1345 годзе Еўны, [[Альгерд]] і [[Кейстут]] змовіліся супраць Яўнута, у выніку чаго ён трапіў у палон. Пазней Яўнут уцёк з-пад варты і праз [[Смаленск]] прыбыў у [[Масква|Маскву]] да свайго швагра Сямёна Гордага, дзе прыняў праваслаўе. Быў першым князем-уцекачом, які шукаў падтрымку ў [[Масква|Маскве]]. У 1347 годзе памірыўся з братамі, вярнуўся і атрымаў ва ўдзел [[Заслаўскае княства]] (у склад якога некаторы час уваходзіў [[Менск]]{{sfn|ЭнцВКЛ|2005}}). Ён больш не прэтэндаваў на віленскі сталец, удзельнічаў у дзяржаўных нарадах і падпісваў важныя дакументы (напрыклад, дагаворы з Польшчай у 1352 і 1366 гадах). == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/ЭнцВКЛ|том=2|старонкі=786|артыкул=Яўнут|аўтар=[[Анатоль Грыцкевіч|Грыцкевіч А.]]}} {{нашчадкі}} {{продкі}} {{Вялікія князі літоўскія}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гедзімінавічы]] [[Катэгорыя:Вялікія князі літоўскія]] [[Катэгорыя:Князі ізяслаўльскія]] [[Катэгорыя:Заслаўскія (Яўнуцьевічы)]] oe40nqj3txecck9ytjuy02vxasq3nwa 0 135441 5154981 5050323 2026-06-16T13:01:14Z M.L.Bot 261 5154981 wikitext text/x-wiki [[Файл:Vandroŭny biełaruski narodny teatr pry BIHiK Вандроўны беларускі народны тэатр пры БІГіК (ліпень 1927).jpg|thumb|Трупа Вандроўнага беларускага народнага тэатра пры Віленскім аддзеле БІГіК, да чэрвеня 1927 года — Беларускага народнага тэатра (ліпень 1927).]] '''Беларускі Народны Тэатр''' — [[беларусы|беларускі]] тэатр, заснаваны ў [[Вільня|Вільні]] [[7 мая]] [[1926]] года<ref>[[Эдуард Мазько]]. [http://kamunikat.fontel.net/www/czasopisy/bzh/18/18art_mazko.htm Уплыў самадзейнага тэатра на культурнае жыццё беларусаў у міжваеннай Польшчы ў 20-30 гады ХХ стагоддзя] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20081006132810/http://kamunikat.fontel.net/www/czasopisy/bzh/18/18art_mazko.htm |date=6 кастрычніка 2008 }} // [[Białoruskie Zeszyty Historyczne]], nr 18</ref>. Кіраўніком з’яўляўся [[Пятро Булгак]]. Аднак, практычная дзейнасць гэтага тэатра была мінімальнай. Ён здолеў паставіць усяго некалькі спектакляў у [[Вільня|Вільні]] і адзін — у [[Новая Вілейка|Новай Вілейцы]]<ref>Аддзел рэдкай кнігі і рукапісаў Цэнтральнай бібліятэкі НАН Рэспублікі Беларусь (далей: АРКіР ЦБ НАН РБ), ф. 5, воп. 1, адз. зах. 18, арк. 3.</ref>. У пачатку чэрвеня [[1927]] года гэтая трупа была ператворана ў [[Вандроўны беларускі народны тэатр]] (ВБНТ) пры Віленскім аддзеле [[БІГіК]]. == Выдадзеныя п’есы == * [[Чорт і баба|Чорт і Баба]]. Жарт у 1 акце (паводле народнай казкі) // Беларускі народны тэатр: Сцэнічныя творы. Кн. 1. Вільня: выд. т-ва «Пагоня», 1927. 13 с. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{Тэатры Беларусі}} [[Катэгорыя:Беларускія тэатры]] [[Катэгорыя:Арганізацыі Заходняй Беларусі]] [[Катэгорыя:Беларусы ў Вільні]] [[Катэгорыя:Тэатры Вільні]] [[Катэгорыя:З’явіліся ў 1926 годзе]] [[Катэгорыя:Зніклі ў 1927 годзе]] [[Катэгорыя:1926 год у Вільні]] jclnq3qqe2ekphogu0xsh5v8tnk44rb 5154982 5154981 2026-06-16T13:02:38Z M.L.Bot 261 5154982 wikitext text/x-wiki [[Файл:Vandroŭny biełaruski narodny teatr pry BIHiK Вандроўны беларускі народны тэатр пры БІГіК (ліпень 1927).jpg|thumb|Трупа Вандроўнага беларускага народнага тэатра пры Віленскім аддзеле БІГіК, да чэрвеня 1927 года — Беларускага народнага тэатра (ліпень 1927).]] '''Беларускі народны тэатр''' — [[беларусы|беларускі]] тэатр, заснаваны ў [[Вільня|Вільні]] 7 мая 1926 года<ref>[[Эдуард Мазько]]. [http://kamunikat.fontel.net/www/czasopisy/bzh/18/18art_mazko.htm Уплыў самадзейнага тэатра на культурнае жыццё беларусаў у міжваеннай Польшчы ў 20-30 гады ХХ стагоддзя] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20081006132810/http://kamunikat.fontel.net/www/czasopisy/bzh/18/18art_mazko.htm |date=6 кастрычніка 2008 }} // [[Białoruskie Zeszyty Historyczne]], nr 18</ref>. Кіраўніком быў [[Пятро Булгак]]. Аднак, практычная дзейнасць гэтага тэатра была мінімальнай. Ён здолеў паставіць толькі некалькі спектакляў у [[Вільня|Вільні]] і адзін — у [[Новая Вілейка|Новай Вілейцы]]<ref>Аддзел рэдкай кнігі і рукапісаў Цэнтральнай бібліятэкі НАН Рэспублікі Беларусь (далей: АРКіР ЦБ НАН РБ), ф. 5, воп. 1, адз. зах. 18, арк. 3.</ref>. У пачатку чэрвеня 1927 года трупа ператворана ў [[Вандроўны беларускі народны тэатр]] (ВБНТ) пры Віленскім аддзеле [[БІГіК]]. == Выдадзеныя п’есы == * [[Чорт і баба|Чорт і Баба]]. Жарт у 1 акце (паводле народнай казкі) // Беларускі народны тэатр: Сцэнічныя творы. Кн. 1. Вільня: выд. т-ва «Пагоня», 1927. 13 с. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{Тэатры Беларусі}} [[Катэгорыя:Беларускія тэатры]] [[Катэгорыя:Арганізацыі Заходняй Беларусі]] [[Катэгорыя:Беларусы ў Вільні]] [[Катэгорыя:Тэатры Вільні]] [[Катэгорыя:З’явіліся ў 1926 годзе]] [[Катэгорыя:Зніклі ў 1927 годзе]] [[Катэгорыя:1926 год у Вільні]] chdnua389cadmiosnva9ykawhppshnx 0 139656 5154965 5011448 2026-06-16T12:12:39Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5154965 wikitext text/x-wiki {{Ваенны дзеяч |імя = Судмаліс Імант Янавіч |дата нараджэння = 18.03.1916 |дата смерці = 25.05.1944 |месца нараджэння = |месца смерці = |выява = 1966 CPA 3366.jpg |шырыня = |апісанне выявы = |мянушка = Андэрсан |гады службы = [[1941]]—[[1944]] |камандаваў = падполле ў Латвіі }} '''Імант Янавіч Су́дмаліс'''{{sfn|БелЭн|2002}} ({{lang-lv|Imants Sudmalis}}, партызанскі псеўданім — «Андэрсан»; [[18 сакавіка]] [[1916]], г. [[Цэсіс]] — [[25 мая]] [[1944]], [[Рыга]]) — латвійскі партызан, адзін з арганізатараў і ўдзельнікаў савецкага партызанскага руху на тэрыторыях [[Латвія|Латвіі]] і [[Беларусь|Беларусі]], акупаваных нямецкай арміяй. [[Герой Савецкага Саюза]] (1957, пасмяротна). == Біяграфія == Нарадзіўся ў горадзе [[Цэсіс]] у сям’і настаўніка. Жыў горадзе [[Ліепая]], вучыўся ў тэхнікуме. Ва ўзросце 16 гадоў далучыўся да рэвалюцыйнай дзейнасці. З 1932 года член падпольнага камуністычнага саюза моладзі Латвіі́. Потым узначаліў падпольную камсамольскую арганізацыю ў Ліепаі. Быў арыштаваны, знаходзіўся ў турме. У 1940 годзе быў вызвалены і з чэрвеня гэтага ж года займаў пасады першага сакратара Ліепайскага павятовага Камітэта камсамола і члена ЦК камсамола Латвійскай ССР. З пачатку [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] разгарнуў актыўную антыгітлераўскую дзейнасць. Узначаліў камсамольскі знішчальны атрад, які удзельнічаў у абароне Ліепаі. У канцы 1941 года Імант Судмаліс стаў кіраўніком падпольнай арганізацыі ў горадзе [[Рыга]]. У маі 1942 правёў першую баявую самастойную аперацыю па захопу варожага аўтамабіля, у выніку якой быў знішчаны грузавік, забіта 16 з 20 гітлераўцаў, захоплена зброя. Колькі часу партызаны І. Судмаліса дзейнічалі разам з партызанамі [[Асвейская партызанская брыгада імя М. В. Фрунзэ|Асвейскай партызанскай брыгады]] ў раёне [[Себеж]]а, [[Асвея|Асвеі]], [[Полацк]]а<ref name="Лат">[https://www.sool.lv/geroj-sovetskogo-soyuza-imant-sudmalis/ Герой Советского Союза Имант Судмалис // Совет общественных организаций Латвии] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20230801053344/https://www.sool.lv/geroj-sovetskogo-soyuza-imant-sudmalis/ |date=1 жніўня 2023 }}{{ref-ru}}</ref>. На працягу 1943 года атрад Судмаліса перасоўваўся па тэрыторыі Латвіі і прыгранічных абласцей іншых прыбалтыйскіх рэспублік і каардынаваў працу падпольных арганізацый і савецкіх партызан на тэрыторыі рэйхскамісарыята «[[Остланд]]». 13 лістапада 1943 года быў здзейснены падрыў міны на Домскай плошчы ў Рызе ў дзень правядзення нацыстамі мітынга. 18 лтага 1944 года Інмар Судмаліс быў арыштаваны ў выніку здрадніцтва і 25 мая 1944 года разам з іншымі падпольшчыкамі павешаны ў Цэнтральнай турме ў Рызе. == Памяць == * У гонар Іманта Судмаліса названа [[Вуліца Судмаліса (Мінск)|вуліца]] ў [[Мінск]]у. На ёй устаноўлена мемарыяльная дошка. * Помнік у горадзе Рыга на магіле і мемарыяльная дошка на доме, дзе Імант Судмаліц жыў у час падполля<ref name="Героі">{{warheroes|id=292}}</ref>. * Помнікі ў раёне Эспланада ў Рызе, гарадах Цэсіс і [[Вентспілс]], якія былі дэмантаваны<ref name="Героі" />. {{зноскі}} == Літаратура == * {{крыніцы/БелЭн|15|Су́дмаліс Імант Янавіч||251}} * D. Reita, I. Muzikantiks. Imants Sudmalis. Rīga, 1966. * СУ́́ДМАЛИС Имант Янович // Великая Отечественная война 1941—1945: энциклопедия. / М. М. Козлов. Редколлегия: Ю. Я. Барабаш, П. А. Жилин (зам. гл. ред.), В. И. Канатов (отв. секретарь) и др. -М.: Советская энциклопедия, 1985.{{ref-ru}} == Спасылкі == * {{warheroes|id=292}} * [https://lv.baltnews.com/mir_novosti/20210509/1024795449/Oni-srazhalis-za-Rodinu-geroi-Latvii-vo-Vtoroy-mirovoy.html Они сражались за Родину: герои Латвии во Второй мировой // Информационное агентство BALTNEWS]{{ref-ru}}{{v|1|8|2023}} * [https://pamyat-naroda.ru/heroes/person-hero31418212/ Судмалис Имант Янович]{{ref-ru}}{{v|1|8|2023}} // Праект «Память народа» * [https://www.sool.lv/geroj-sovetskogo-soyuza-imant-sudmalis/ Герой Советского Союза Имант Судмалис // Совет общественных организаций Латвии] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20230801053344/https://www.sool.lv/geroj-sovetskogo-soyuza-imant-sudmalis/ |date=1 жніўня 2023 }}{{ref-ru}}{{v|1|8|2023}} * [https://partizany.by/partisans/27378/ Судмал Имант Янович]{{ref-ru}} // Праект «Партизаны Беларуси» {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Судмаліс Імант Янавіч}} [[Катэгорыя:Партызаны Вялікай Айчыннай вайны]] [[Катэгорыя:Рух Супраціву ў Латвіі]] [[Катэгорыя:Павешаныя]] [[Катэгорыя:Пахаваныя на могілках Райніса]] [[Катэгорыя:Асобы на марках]] [[Катэгорыя:Павешаныя на акупаванай тэрыторыі СССР]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя ў Латвіі]] 39bej4a8caecardijzx9t992rqa2gyr 0 140895 5155024 4541726 2026-06-16T17:20:41Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 0 sources and tagging 15 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155024 wikitext text/x-wiki {{Картка кампаніі |лагатып = [[File:Institute for Nuclear Problems of BSU logo.png|50px|INP logo]] [[Image:Institute for Nuclear Problems of BSU people.jpg|246px|INP people. October 2012.]] |назва = Інстытут ядзерных праблем Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (НДІ ЯП БДУ) |тып = навукова-даследчая ўстанова |размяшчэнне = вул. Бабруйская 11, [[Мінск]], {{BLR}} |колькасць супрацоўнікаў = 117 (2012 год) |сайт = http://inp.bsu.by }} '''Навукова-даследчая ўстанова «Інстытут ядзерных праблем» Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта''' ('''НДІ ЯП БДУ''') — беларуская навукова-даследчая ўстанова, створаная 1 верасня 1986 года пры [[БДУ]]. == Асноўныя навуковыя напрамкі == * даследаванні ў галіне ядзернай фізікі, фізікі элементарных часціц, космамікрафізікі і ядзернай астрафізікі; * даследаванні экстрэмальнага стану рэчыва пры звышвысокіх тэмпературах і цісках і магнітнай кумуляцыі энергіі; * новыя кампазіцыйныя матэрыялы, нана-і мікраструктурыраванныя матэрыялы; * радыяцыйныя і ядзерна-фізічныя тэхналогіі з выкарыстаннем радыеактыўных крыніц, паскаральнікаў і ядзерных рэактараў; новыя метады вымярэнняў іанізуючых выпраменьванняў. == Найважнейшыя дасягненні вучоных НДІ ЯП БДУ == * Тэарэтычнае прадказанне і першае ў свеце эксперыментальнае назіранне новага тыпу выпраменьвання — параметрычнага рэнтгенаўскага выпраменьвання (ПРВ), якое ўзнікае пры раўнамерным руху зараджаных часціц праз крышталі [http://www.worldscientific.com/worldscibooks/10.1142/7947 1], [http://www.springer.com/materials/book/978-3-540-26905-2 2]. * Выяўленне ПРВ, узбуджаемага пратонамі вялікіх энергій у крышталі, на паскаральніку IФВЭ (Пратвіно, Расія), а таксама выяўленне шматхвалевага рэжыму генерацыі ПРВ ад электронаў на паскаральніку Сірыус (Томск, Расія) [http://%20%20%20%20*%20http://dx.doi.org/10.1016/0375-9601(92)90261-J 3]{{Недаступная спасылка}}. * Ідэя і абгрунтаванне існавання рэнтгенаўскага выпраменьвання ўзбуджаемага пры каналіраванні рэлятывісцкіх зараджаных часціц (электронаў, пазітронаў) у крышталях. Эксперыментальна назіралася ў шматлікіх фізічных цэнтрах свету [http://www.worldscientific.com/worldscibooks/10.1142/7947 1], [http://www.springer.com/materials/book/978-3-540-26905-2 2]. * Тэарэтычнае прадказанне і эксперыментальнае выяўленне (сумесна з Інстытутам фізікі НАН Беларусі) з’явы асцыляцый плоскасці распаду 3-γ анігіляцыі ортапазітронія ў магнітным поле [http://www.worldscientific.com/worldscibooks/10.1142/7947 1]. * Тэарэтычнае і эксперыментальнае выяўленне невядомай раней характарыстыкі атама вадароду (мюонія) — квадрупольнага моманту ў асноўнага стану [http://www.worldscientific.com/worldscibooks/10.1142/7947 1]. * Ідэя і абгрунтаванне існавання з’явы асцыляцый і спінавага дыхраізму і, як следства, існаванне тэнзарнай палярызацыі ў дэйтона (і іншых часціц) вялікіх энергій, якія рухаюцца ў непалярызаваных рэчывах; спінавы дыхраізм эксперыментальна знойдзены ў сумесных эксперыментах у Германіі (COSY) і Расіі (АIЯД) [http://www.worldscientific.com/worldscibooks/10.1142/7947 1]. * Тэарэтычнае прадказанне з’явы кручэння спіна часціц высокіх энергій у выгнутых крышталях. Эксперыментальна знойдзена ў Лабараторыі імя Фермі (ЗША) [http://www.worldscientific.com/worldscibooks/10.1142/7947 1]. * Прадказаны эфект магнітатармазнога стварэння электрон-пазітронных пар у крышталях, назіраўся ў CERN (Швейцарыя). [http://www.worldscientific.com/worldscibooks/10.1142/7947 1], [http://%20%20%20%20*%20http://dx.doi.org/10.3367/UFNr.0159.198911d.0529 4]{{Недаступная спасылка}}. * Прадказана існаванне дыхраізму і падвойнага праменепераламлення ў крышталях у ТЭВнай вобласці энергіі фатонаў [http://www.worldscientific.com/worldscibooks/10.1142/7947 1], [http://%20%20%20%20*%20http://dx.doi.org/10.3367/UFNr.0159.198911d.0529 4]{{Недаступная спасылка}}. * Прадказаны эфект радыяцыйнага астуджэння электронаў высокіх энергій у крышталях, выяўлены ў CERN (Швейцарыя) [http://www.worldscientific.com/worldscibooks/10.1142/7947 1], [http://%20%20%20%20*%20http://dx.doi.org/10.1016/0375-9601(87)90173-3 5]{{Недаступная спасылка}}. * Стварэнне новага класа генератараў электрамагнітнага выпраменьвання — аб’ёмных лазераў на свабодных электронах [ [http://www.worldscientific.com/worldscibooks/10.1142/7947 1], [http://www.springer.com/materials/book/978-3-540-26905-2 2]. * Існаванне прадказанага ў НДІ ЯП БДУ эфекту шматразовага аб’ёмнага адбіцця часціц высокіх энергій выгнутымі плоскасцямі аднаго крышталя эксперыментальна пацверджана на паскаральніку CERN (Швейцарыя) [http://%20%20%20%20*%20http://dx.doi.org/10.1016/j.physletb.2007.09.049 6]{{Недаступная спасылка}}. * Тэарэтычнае абгрунтаванне існавання неінварыянтных адносна змены знака часу з’яў кручэння плоскасці палярызацыі святла і падвойнага праменепераламлення ў рэчыве, змешчаным у электрычнае поле, а таксама CP- неінварыянтны (Т- неінварыянтны) эфект з’яўлення ў атамаў і ядраў індукаванага электрычнага моманту ў магнітным полі (і з’яўленне індукаванага магнітнага моманту ў электрычным полі) [http://www.worldscientific.com/worldscibooks/10.1142/7947 1], [http://www.springer.com/materials/book/978-3-540-26905-2 2]. * Стварэнне ў Беларусі магнітакумулятыўных генератараў магутных токаў і высокіх напружанняў на аснове выкарыстання энергіі выбуху, якія адкрылі дарогу для развіцця ў краіне гэтага найважнейшага навуковага і тэхналагічнага напрамку [http://www.worldscientific.com/worldscibooks/10.1142/7947 1]. * Атрыманне новых абмежаванняў на існаванне і працягласць дадатковых вымярэнняў прасторы на падставе даследаванняў паглынання першаснымі чорнымі дзірамі рэлятывісцкай плазмы, якая запаўняла Сусвет на ранніх этапах яго эвалюцыі [http://%20%20%20%20*%20http://dx.doi.org/10.1103/PhysRevD.72.121301 7]{{Недаступная спасылка}}. * Пабудова тэорыі рассейвання электрамагнітнага выпраменьвання на вугляродных нанатрубках (ВНТ) канчатковай даўжыні, якая ўпершыню дазволіла даць якасную і колькасную інтэрпрэтацыю эксперыментальна назіранага піка паглынання ў тэрагерцовай частотнай вобласці ў ВНТ-змяшчаючых кампазітах [http://%20%20%20%20*%20http://dx.doi.org/10.1103/PhysRevB.73.195416 8]{{Недаступная спасылка}}. Эксперыментальны доказ існавання лакалізаванага плазмоннага рэзанансу ў кампазіцыйных матэрыялах з аднасценнымі ВНТ [http://%20%20%20%20*%20http://dx.doi.org/10.1103/PhysRevB.85.165435 9]{{Недаступная спасылка}}. Эфект мае істотнае прыкладное значэнне для стварэння новых электрамагнітных ахоўных матэрыялаў і новых медыцынскіх тэхналогій. * Стварэнне новага звышцяжкага сцынцыляцыйнага матэрыялу вальфрамату свінцу PbWO4 (PWO), які быў прыняты як матэрыял для стварэння электрамагнітных каларыметраў дэтэктараў CMS і ALICE у CERN (Швейцарыя) і PANDA (GSI, Германія) [http://dx.doi.org/10.1016/0168-9002(92)90033-Z 11]. Выкарыстанне гэтага каларыметра калабарацыяй CMS, у якую ўваходзіць НДІ ЯП БДУ, дазволіла адкрыць базон Хігса [http://webshop.elsevier.com/campaigns/higgsParticle/?utm_source=ESJ001&SIS_ID=&utm_term=20121004higgsbosonpts&utm_campaign=&utm_content=&utm_medium=email&bid=DAPK67F:TWCVWV3 12] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160304101158/http://webshop.elsevier.com/campaigns/higgsParticle/?utm_source=ESJ001&SIS_ID=&utm_term=20121004higgsbosonpts&utm_campaign=&utm_content=&utm_medium=email&bid=DAPK67F:TWCVWV3 |date=4 сакавіка 2016 }}. * Развіццё ЗВЧ-энергетыкі — распрацоўка розных тэхналогій прымянення ЗВЧ-выпраменьвання ў прамысловасці, сельскай гаспадарцы і экалогіі. == Навуковыя школы == У НДІ ЯП БДУ дзейнічае навуковая школа ў галіне ядзернай фізікі і фізікі элементарных часціц: Ядзерная оптыка палярызаваных асяроддзяў. Заснавальнік і кіраўнік — [[У. Р. Барышэўскі]], д.ф.-м.н. Інтэнсіўна развіваецца навуковая школа ў галіне нанаэлектрамагнетызму — новага навуковага напрамку, які даследуе эфекты ўзаемадзеяння электрамагнітнага і іншых тыпаў выпраменьванняў з нанаразмернымі аб’ектамі і нанаструктурыраваннымі сістэмамі (заснавальнікі — С. А. Максіменка, д.ф.-м.н., Р. Я. Сляпян, д.ф.-м.н.). == Дырэктары == * [[Уладзімір Рыгоравіч Барышэўскі]] (1986—2012), * Сяргей Афанасьевіч Максіменка (з 1 студзеня 2013). == Літаратура == * V.G. Baryshevsky. [http://www.worldscientific.com/worldscibooks/10.1142/7947 High-Energy Nuclear Optics of Polarized Particles.] World Press. 2012. 640 p. * V.G.Baryshevsky, I.D. Feranchuk, A.P. Ulyanenkov. [http://www.springer.com/materials/book/978-3-540-26905-2 Parametric X-Ray Radiation in Crystals: Theory, Experiment and Applications]. Series: Springer Tracts in Modern Physics. Springer. 2006. * Afanasenko V.P., Baryshevsky V.G., Zuevsky R.F., Lobko A.S., Moskatelnikov A.A., Nurushev S.B., Panov V.V., Potsilujko V.P., Rykalin V.V., Skorokhod S.V., Shvarkov D.S. Detection of proton parametric X-ray radiation in silicon. [http://%20%20%20%20*%20http://dx.doi.org/10.1016/0375-9601(92)90261-J Phys. Lett. A. 170 (1992) P. 315—318]{{Недаступная спасылка}}. * Барышэўскі У. Р., Ціхаміраў В. В. Радыяцыйныя працэсы магнітатармазнога тыпу ў крышталях і суправаджаючыя іх палярызацыйныя з’явы. [http://%20%20%20%20*%20http://dx.doi.org/10.3367/UFNr.0159.198911d.0529 Поспехі фізічных навук. 1989. Т. 159, N 3. С.529-564]{{Недаступная спасылка}}. * Tikhomirov V.V. The position of the peak in the spectrum of 150 GeV electron energy losses in a thin Germanium crystal is proposed to be determined by radiation cooling. [http://%20%20%20%20*%20http://dx.doi.org/10.1016/0375-9601(87)90173-3 Phys. Lett. A. 1987. V. 125, N 8. P.411-415]{{Недаступная спасылка}}. * Tikhomirov V. V. Multiple Volume Reflection from Different Planes Inside One Bent Crystal [http://%20%20%20%20*%20http://dx.doi.org/10.1016/j.physletb.2007.09.049 Phys. Lett. B. 2007. V. 655. P. 217—222]{{Недаступная спасылка}}. * Tikhomirov V. V., Tselkov Yu. A. How particle collisions increase the rate of accretion from the сosmological background onto primordial black holes in braneworld cosmology.[http://%20%20%20%20*%20http://dx.doi.org/10.1103/PhysRevD.72.121301 Phys. Rev. D. Vol. 72. 2005. 121301(R)]{{Недаступная спасылка}}. * G. Ya. Slepyan, M. V. Shuba, S. A. Maksimenko, A. Lakhtakia, Theory of optical scattering by a chiral carbon nano-tubes, and their potential as optical nanoantennas. [http://%20%20%20%20*%20http://dx.doi.org/10.1103/PhysRevB.73.195416 Phys. Rev. B 73, 195416 (2006)]{{Недаступная спасылка}}. * M. V. Shuba, A. G. Paddubskaya, P. P. Kuzhir, G. Ya. Slepyan, S. A. Maksimenko, V. K. Ksenevich, P. Buka, D. Seliuta, I. Kasalynas, J. Macutkevic, G. Valusis, C. Thomsen, A. Lakhtakia, Experimental evidence of localized plasmon resonance in composite materials containing single-wall carbon nanotubes. [http://%20%20%20%20*%20http://dx.doi.org/10.1103/PhysRevB.85.165435 Phys. Rev. B 85, 165435 (2012)]{{Недаступная спасылка}}. * S.A. Maksimenko and G.Ya. Slepyan, Nanoelectromagnetics of low-dimensional structures, in "The Handbook of Nanotechnology: Nanometer Structure Theory, Modeling, and Simulation, " Ed. by: A.Lakhtakia, SPIE Press, 2004, pp. 145—206. * Baryshevsky V.G., Korzhik M.V., Moroz V.I., Pavlenko V.B., Lobko A.S., Fyodorov A.A., Kachanov V.A., Solovyanov V.L., Zadneprovsky B.I., Nefyodov V.A., Nefyodov P.V., Dorogovin B.A., Nagornaja L.L. Single crystals of tungsten compounds as promising materials for the total absorption detectors of the e.m. calorimeters. [http://dx.doi.org/10.1016/0168-9002(92)90033-Z Nucl. Instr. Meth. A. 322 (1992) P. 231—234]. * [http://webshop.elsevier.com/campaigns/higgsParticle/?utm_source=ESJ001&SIS_ID=&utm_term=20121004higgsbosonpts&utm_campaign=&utm_content=&utm_medium=email&bid=DAPK67F:TWCVWV3 Discovery of the Higgs Boson published in Physics Letter B] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160304101158/http://webshop.elsevier.com/campaigns/higgsParticle/?utm_source=ESJ001&SIS_ID=&utm_term=20121004higgsbosonpts&utm_campaign=&utm_content=&utm_medium=email&bid=DAPK67F:TWCVWV3 |date=4 сакавіка 2016 }} (2012). == Спасылкі == * [http://inp.bsu.by/index.htm Афіцыйны сайт] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210920042018/http://www.inp.bsu.by/index.htm |date=20 верасня 2021 }} {{Факультэты БДУ}} [[Катэгорыя:Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Інстытут ядзерных праблем БДУ]] [[Катэгорыя:Цэнтры ядзерных даследаванняў]] [[Катэгорыя:Навуковыя інстытуты Беларусі]] [[Катэгорыя:З’явіліся ў 1986 годзе]] [[Катэгорыя:1986 год у Мінску]] feqkdh19iaenlin07dpp0c5o0dr4yz2 0 141432 5154972 5115938 2026-06-16T12:20:45Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5154972 wikitext text/x-wiki {{Таксон |image file = Starr 071024-9870 Zingiber zerumbet.jpg |image title = Zingiber zerumbet |image descr = {{bt-bellat||Zingiber zerumbet}} |regnum = Расліны |rang = Род |latin = Zingiber |author = [[Mill.]] (1754), [[nom. cons.]] |syn = * {{btname|Amomum|[[L.]], [[nom. rej.]]}} * {{btname|Pacoseroca|[[Adans.]]}} * {{btname|Zinziber|[[Mill.]], [[orth. var.]], [[nom. rej.]]}} |typus = {{Bt-latbel|Zingiber officinale|aut=[[Roscoe]]||txt=<ref name="тип">[http://www.bgbm.org/scripts/asp/IAPT/ncugentry.asp?name=Zingiber NCU-3e. Names in current use for extant plant genera. Electronic version 1.0. Entry for Zingiber Boehm.]{{ref-en}}{{V|27|08|2012}}</ref>}} |children name = |children = |range map = |range map caption = |range map width = |range legend = |wikispecies = Zingiber |commons = Category:Zingiber |itis = 42400 |ncbi = 4650 |eol = 29233 |grin = 13047 |ipni = 327297-2 }} '''Імбір''' (''Zingiber'') — род кветкавых раслін сямейства [[імбірныя]] (''Zingiberaceae''). Існуе каля 90 відаў. Найбольш вядомы Імбір звычайны (''Zingiber officinalis'').<ref>Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1998. — 608 с.: іл.</ref> == Назва == Лічыцца, што навуковая назва паходзіць ад ''singabera'', што ў перакладзе з [[санскрыт]]у азначае «рагаты корань». == Арэал == Паходзіць імбір з краін [[Паўднёвая Азія|Паўднёвай Азіі]]. На дадзены момант вырошчваецца ў [[Кітай|Кітаі]], у [[Індыя|Індыі]], у [[Інданезія|Інданезіі]], у [[Аўстралія|Аўстраліі]], у [[Заходняя Афрыка|Заходняй Афрыцы]], на [[Ямайка|Ямайцы]], на [[Барбадас]]е. У [[Сярэднявечча|Сярэднявеччы]] быў завезены ў [[Еўропа|Еўропу]], дзе выкарыстоўваўся ў якасці прыправы і лекаў. У прыватнасці, імбір лічыўся адным з асноўных сродкаў для прафілактыкі чумы. Купцы расказвалі, што імбір расце на краю свету ў краіне трагладзітаў, якія шчыра яго пільнуюць, чым яшчэ больш падымалі і без таго немалы кошт на цудадзейны корань. [[File:Zingiber officinale young sprout.jpg|thumb|left|Малады імбірны парастак]] [[File:Koeh-146-no text.jpg|thumb|left|Імбір. Батанічны малюнак з кнігі «Köhler's Medizinal-Pflanzen», 1887. Добра відаць тоўстае карэнішча (гарызантальна) з яго зялёнымі надземнымі парасткамі і тонкімі дадатковымі каранямі]] У пачатку XVI стагоддзя адным з першых быў завезены ў Амерыку і хутка там распаўсюдзіўся. == Апісанне == Імбір — шматгадовая травяністая трапічная расліна вышынёй да 1 м. Падземная частка прадстаўлена махрыстымі каранямі і гарызантальна размешчанымі клубнепадобна-рассечанымі карэнішчамі. Звычайна яны цёмна-жоўтага або белага колеру. На карэнішчах фарміруюцца лускаватыя лісцінкі, у пазухах якіх закладваюцца пупышкі. [[Ліст|Лісце]] ланцэтнае, суцэльнакрайняе, з лісцевай пласцінкай даўжынёй да 15 см. Іх похвіны ўваходзяць адна ў адну. Кветкі размяшчаюцца на кароткіх (20-25 см) кветканосах, якія ўтвараюцца таксама з пазушных прыкаранёвых лісцінак. Яны сабраныя ў цыліндрычныя суквецці даўжынёй да 6,5 см. Кветкі з фіялетава-бурым або жоўтым венчыкам, падзеленым на тры часткі, размяшчаюцца ў пазухах прыкветкаў. Чашалісцінкі сабраны ў трубку. У кветцы адна фертыльная тычка, астатнія бясплодныя. Цэнтральная бясплодная тычка падобная да пялёстку і ўтварае губу кветкі. Песцік праходзіць паміж двума пылавікамі фертыльнай тычкі. [[Плод]] — трохстворкавая каробачка. Насенне чорнага колеру, дробныя, вуглаватыя.<ref>Мир культурных растений. Справочник / В. Д. Баранов, Г. В. Устименко. — М.: Мысль, 1994. — 381 с.: ил.</ref> === Карэнішча === У гандлі спецыямі імбірам або імберцам называюць высушаныя і апрацаваныя адпаведным чынам карэнішчы. Іх выкарыстоўваюць у дробна нарэзаным і размолатым выглядзе. Сухія карэнішчы ўтрымліваюць да 2-3 % эфірнага алею, галоўнай складовай часткай якога з'яўляецца цынгіберэн (да 70 %), які надае прадукту характэрны водар. Акрамя яго ў алеі ўтрымліваюцца цынгіберол, камфен, цынеол, цытрал і шэраг іншых злучэнняў. Клубні і прадукцыя з іх маюць рэзкі, востры смак, абумоўлены рознымі смоламі (гінгерол, цынгерол, шагаол і інш.). Сукупнасць усіх гэтых смол называюць алеагумінам. У складзе карэнішчаў: : -азотазмяшчальныя рэчывы — 7 %, : -тлустыя алеі — 3,7 %, : -вугляводаў — 51,5 %, : -безазоцістыя экстрактыўныя рэчывы — 14,1 %, : -вільготная клятчатка — 4,4 %, : -прысак — 4,8 %. == Размнажэнне == Размнажэнне — вегетатыўнае. Для гэтай мэты выкарыстоўваюць дробныя клубні або часткі буйных карэнішчаў. У залежнасці ад умоў глебы іх высаджваюць па схеме 40 х 40 або 60 х 35 см. У некаторых выпадках яе павялічваюць да 100х100 см. На 1 га — ад 10 да 60 тысяч раслін. Дагляданне за плантацыямі — рыхленне глебы і выдаленні пустазелля. Гатоўнасць да ўборкі імбіру супадае з высыханнем [[ліст|лісця]] і [[сцябло|сцёблаў]] або з заканчэннем цвіцення. Карэнішчы перабіраюць ўручную. Іх падкопваюць рыдлёўкамі, выцягваюць з глебы і чысцяць ад зямлі, карэньчыкаў і сцёблаў. Ураджайнасць сухіх карэнішчаў у сярэднім — 4 т/га. Пры спрыяльных умовах іх збор можа павялічыцца да 9-11 т/га.<ref>Мир культурных растений. Справочник / В. Д. Баранов, Г. В. Устименко. — М.: Мысль, 1994. — 381 с.: ил.</ref> == Ужыванне == Часцей за ўсё імбір сустракаецца ў молатым выглядзе. Молатая вострая прыправа ўяўляе сабой шаравата-жоўты сопкі парашок. === У кулінарыі === Імбір часта ўжываецца ў еўрапейскай кухні. Яго дадаюць у [[збіцень]], [[квас]], [[наліўка|наліўкі]], [[настойка|настойкі]], [[Брага (напой)|брагу]], [[мёд]], а таксама [[пернік]]і, [[куліч]]ы, здобныя булачкі. Прыхільнасць дадаваць імбір ў кандытарскія вырабы, салодкія стравы і напоі інтэрнацыянальна. [[лядзяш|Лядзяшы]], [[варэнне]], [[печыва]], [[кекс]]ы, [[бісквіт]]ы, [[узвар]]ы, [[пудынг]]і, [[піва]], [[лікёр]]ы многіх кухонных традыцый свету ўтрымліваюць імбір. У краінах [[Азія|Азіі]] імбір выкарыстоўваюць у [[прэсервы|прэсервах]] з мяса і птушкі, ён уваходзіць у склад вядомай прыправы [[Кары (прыправа)|кары]], яго нават дадаюць у некаторыя гатункі [[гарбата|гарбаты]]. Марынаваны імбір — [[Гары (імбір)|гары]]. Выкарыстоўваюць як заправу да [[сушы]]. Імбір ўжываюць і як самастойны прадукт. У Паўднёва-Усходняй Азіі свежы імбір зацукроўваюць і робяць з яго [[варэнне]], у [[Кітай|Кітаі]], [[Індакітай|Індакітаі]], [[Бірма|Бірме]] і ў [[Англія|Англіі]] ў склад варэння з імбіру дадаюць памяранцавую лупінку — варэнне вядома пад назвай Чоу-Чоу. Молаты імбір ў [[Індыя|Індыі]] дадаюць у [[мука|муку]] і выпускаюць 4 гатункі імбірнай мукі з розным працэнтным утрыманнем імбіру. У [[Англія|Англіі]], [[Аўстралія|Аўстраліі]] і ў [[ЗША]] з імбіру робяць імбірнае піва ({{lang-en|Ginger Beer}}), і таксама мяккія неспіртныя ахаладжальныя напоі, напрыклад [[імбірны эль]]. Выкарыстанне імбіру ў падліўках да мяса, агароднінных і фруктовых марынадах уласціва для еўрапейскай і амерыканскай кухняў. У краінах Азіі імбір выкарыстоўваецца непасрэдна пры тушэнні мяса і хатняй птушкі. На мяса імбір аказвае не толькі араматычнае дзеянне, але і робіць яго больш мяккім. У розныя стравы імбір дадаюць у розны час: * у цеста — падчас замесу, альбо пры завяршэнні яго * пры тушэнні мяса — за 20 хвілін да гатоўнасці * ва ўзвары, кісялі, мусы, пудынгі і іншыя салодкія стравы — за 2-5 хвілін да гатоўнасці * у соусы — пасля заканчэння тэрмічнай апрацоўкі. Нормы закладкі імбіру адносна высокія — да 1 грама на 1 кілаграм цеста або мяса.<ref>Похлебкин В. В. Все о прянностях. Виды, свойства, применение. — М.: «Пищевая промышленность», 1975 г. — с.44 </ref> === Імбірная гарбата === Імбірная гарбата з'яўляецца напоем ў многіх краінах, зробленым з кораня імбіру. У [[Кітай|Кітаі]] гарбата вырабляецца шляхам кіпячэння ачышчанага і нарэзанага імбіру разам з карычневым цукрам. Нарэзаны [[апельсін]] або [[лімон]] таксама могуць быць дададзены, каб даць смак, і такая гарбата можа спажывацца гарачай або халоднай. У карэйскай кухні, імбірную гарбату называюць ''saenggang cha'' (생강차). Яна можа быць прыгатавана шляхам кіпячэння імбіру або шляхам змешвання гарачай вады і падсалоджанага кансерваванага імбіру. Для апошняга, нарэзаны корань імбіру захоўваецца з [[мёд]]ам на працягу некалькіх тыдняў, як варэнне.<ref name="Doosan">{{cite web |url=http://www.encyber.com/search_w/ctdetail.php?masterno=772621&contentno=772621 |title=생강차 ginger tea 生薑茶 |publisher=[[Doosan Encyclopedia]] |accessdate=23 October 2009 |language=Korean |url-status=dead }}</ref> У японскай кухні імбірная гарбата называецца ''shōgayu'' (生姜湯).<ref>{{cite web |url=http://japanesefood.about.com/cs/styles/a/coldremedy.htm |title=Japanese Cold Remedies |publisher=Japanesefood.about.com |date=9 April 2012 |accessdate=25 April 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120430051203/http://japanesefood.about.com/cs/styles/a/coldremedy.htm |archivedate=30 красавіка 2012 |url-status=dead }}</ref> У філіпінскай кухні яна называецца ''salabat'' і ўжываецца ў адносна халодны месяц снежань. Імбір надае гарбаце пікантны [[водар]].<ref>{{cite web|url=http://www.buzzle.com/articles/ginger-tea.html |title=Plain Ginger Tea |publisher=Buzzle.com |accessdate=25 April 2012}}</ref> === У медыцыне === У старажытнасці імбір лічылі прафілактычным сродкам ад [[чума|чумы]]. Эксперыментальныя даследаванні паказалі, што імбір стымулюе ўтварэнне страўнікавага соку, паляпшае [[страваванне]]. У цяперашні час імбір ўжываюць пры разладзе стрававання з млоснасцю і ванітамі, пры метэарызме, хранічным энтэрыце, як сродак, які павышае апетыт, паляпшае вылучэнне ўрыны пры яе затрымцы, пры ацёках, рэўматызме і для паласкання горла пры [[ангіна|ангіне]]. У народнай медыцыне краін [[Усходняя Азія|Усходняй Азіі]] перамолатыя карэнішчы ўжывалі пры галаўных болях неўралгічнага і спастычнага характару, бранхіяльнай астме, як супрацьтрыхаматозны сродак. У [[парфумерыя|парфумерыі]] выкарыстоўваецца для кампазіцый ўсходняга тыпу. <ref>Пряно-ароматические и пряно-вкусовые растения: Справочник / Л. Г. Дудченко, А. С. Козьяков, В. В. Кривенко. — К.: Наук. думка, 1989. — С.93-94</ref> Карэнішча імбіру ({{lang-la|Rhizoma Zingiberis}}) паступае ў продаж у аптэкі ў ачышчаным або неачышчаным ад коркі выглядзе. Утрымоўвае эфірны алей, галоўнай складовай часткай якога з'яўляюцца сэсквітэрпэны — цынгіберэны; пякучы смак абумоўлены смалістымі рэчывамі — гінгероламі. Настойка імбіру ўваходзіць у склад страўнікавых і апетытных кропель, танізуючых сродкаў.<ref>Блинова К. Ф. и др. Ботанико-фармакогностический словарь: Справ. пособие / Под ред. К. Ф. Блиновой, Г. П. Яковлева. — М.: Высш. шк., 1990. — С. 191. — ISBN 5-06-000085-0</ref> {{Зноскі}} {{Спецыі}} [[Катэгорыя:Імбірныя]] [[Катэгорыя:Спецыі]] laqdlytzl37dlypdzb30vco9hox46wh 0 143893 5155011 4420660 2026-06-16T16:51:33Z M.L.Bot 261 /* Гл. таксама */ 5155011 wikitext text/x-wiki '''Генерал артылерыі літоўскай''' ({{lang-la|generalis artileriae magister}}) — дыгнітарскі ўрад у [[Вялікае княства Літоўскае|Вялікім Княстве Літоўскім]], кіраўнік [[Артылерыя|артылерыі]]. Загадваў арсеналамі, збраёўнямі, парахоўнямі і людвісарнямі, займаўся забеспячэннем войска і арсеналаў порахам і амуніцыяй, навучаннем артылерыстаў. Прызначаўся пажыццёва і не меў права займаць іншых вайсковых урадаў. Вядомы з [[17 стагоддзе|17 стагоддзя]], калі кароль польскі і вялікі князь літоўскі [[Уладзіслаў Ваза|Уладзіслаў IV]] надаў артылерыі вайсковую арганізацыю (г. зв. «Артыкулы», абвешчаныя ў [[1634]] пад [[Смаленск]]ам). Першым кіраўніком артылерыі ВКЛ у [[1634]] стаў [[Мікалай Абрамовіч]]. З [[1685]] генерал артылерыі атрымліваў 3 тысячы злотых на прыватныя патрэбы. Распараджаўся буйнымі грашовымі сродкамі, прымаў спецыяльную прысягу не расходаваць гэтыя грошы на іншыя мэты, і падпарадкоўваўся [[Вялікія гетманы літоўскія|вялікаму гетману]], з 1775 Вайсковаму дэпартаменту [[Пастаянная Рада|Пастаяннай Рады]]. == Спіс генералаў літоўскай артылерыі == {| class="wikitable" |- |-align=center valign=top style="background-color:{{Колер|ВКЛ}}" !Дата прыняцця<br />пасады !Дата складання<br />пасады<br />альбо смерці !Асоба !Выява !Заўвагі |-align=center | colspan="5" align=center style="background-color:{{Колер|ВКЛ}}"| '''Генералы літоўскай артылерыі''' |-align=center |[[21 верасня]]<br />[[1634]]||[[люты]]<br />[[1651]]||[[Мікалай Абрамовіч]]<br />''(Mikołaj Abramowicz)''||[[Выява:POL COA Lubicz.svg|70px]]||Да 1640 — ''старшы над гарматай''.<br /> Адначасова [[Ваяводы троцкія|троцкі ваявода]] (з 1647). Памёр |-align=center |[[27 лютага]]<br />[[1651]]||[[14 верасня]]<br />[[1652]]||[[Вінцэнт Гасеўскі]]<br />''(Wincenty Korwin Gosiewski)''||[[Выява:Vincent Korvin-Gasieŭski. Вінцэнт Корвін-Гасеўскі (1650-1651).jpg|70px]]||Паступіў на [[Вялікія падскарбіі літоўскія|вялікага літоўскага падскарбія]] |-align=center |[[22 верасня]]<br />[[1652]]||[[1651]]||[[Зыгмунт Валь]]<br />''(Zygmunt Wahl)''|||| |-align=center |[[11 красавіка]]<br />[[1654]]||[[люты]]<br />[[1670]]||[[Мікалай Уладзіслаў Юдзіцкі]]<br />''(Mikołaj Władysław Judycki)''||[[Выява:POL COA Judycki.svg|70px]]||Адначасова [[кашталян новагародскі]] (з 1660). <br />Памёр |-align=center |[[1670]]||[[1673]]||[[Міхал Антоні Крышпін-Кіршэнштэйн]]<br />''(Michał Antoni Kryszpin-Kirszensztein)''||[[Выява:POL COA Kryszpin.svg|70px]]||Паступіў на [[Польныя пісары літоўскія|польнага літоўскага пісара]] |-align=center |[[1673]]||[[1683]]||[[Мацей Гасеўскі]]<br />''(Maciej Gosiewski)''||[[Выява:POL COA Ślepowron.svg|70px]]||Памёр |-align=center |[[7 верасня]]<br />[[1684]]||[[9 лістапада]]<br />[[1686]]||[[Леў Васіль Сапега]]<br />''(Leon Bazyli Sapieha)''||[[Выява:Leon Bazyli Sapieha.PNG|70px]]||Адначасова [[Надворныя падскарбіі літоўскія|надворны падскарбі літоўскі]]. <br />Памёр |-align=center |[[28 красавіка]]<br />[[1687]]||[[1698]]||[[Матэвуш Ромер]]<br />''(Mateusz Römer)''||[[Выява:POL COA Romer.svg|70px]]||Памёр |-align=center |[[18 ліпеня]]<br />[[1698]]||[[19 лістапада]]<br />[[1700]]||[[Міхал Францішак Сапега]]<br />''(Michał Franciszek Sapieha)''||[[Выява:POL COA Lis.svg|70px]]||Адначасова [[Вялікія канюшыя літоўскія|вялікі канюшы літоўскі]]<br />Забіты антысапегаўскай шляхтай на наступны дзень пасля [[Алькеніцкая бітва|Алькеніцкай бітвы]] |-align=center |[[8 красавіка]]<br />[[1701]]||[[8 жніўня]]<br />[[1706]]||[[Юзаф Мнішак]]<br />''(Józef Mniszech)''||[[Выява:Józef Wandalin Mniszech.JPG|70px]]||Паступіў на [[Маршалкі надворныя літоўскія|надворнага літоўскага маршалка]] |-align=center |[[1706]]||[[1707]]||[[Крыштаф Казімір Сяніцкі]]<br />''(Kazimierz Krzysztof Sienicki)''||[[Выява:POL COA Bończa.svg|70px]]|| |-align=center |[[27 снежня]]<br />[[1707]]||[[1709]]||[[Станіслаў Панятоўскі (сын Францішка)|Станіслаў Панятоўскі]]<br />''(Stanisław Poniatowski)''||[[Выява:Stanisłaŭ Paniatoŭski. Станіслаў Панятоўскі (M. Bacciarelli, 1759).jpg|70px]]||Прызначаны [[Станіслаў Ляшчынскі|Станіславам Ляшчынскім]] |-align=center |[[22 красавіка]]<br />[[1710]]||[[1710]]||[[Фабіян Казімір Борх]]<br />''(Fabian Kazimierz Borch)''||[[Выява:Borch1.png|70px]]||Памёр |-align=center |[[24 чэрвеня]]<br />[[1710]]||[[1725]]||[[Багуслаў Эрнэст Дэнгаф]]<br />''(Bogusław Ernest Denhoff)''||[[Выява:POL COA Denhoff.svg|70px]]||Адначасова [[Вялікія падкаморыя літоўскія|вялікі падкаморы літоўскі]] |-align=center |[[4 верасня]]<br />[[1725]]||[[20 мая]]<br />[[1738]]||[[Казімір Леан Сапега]]<br />''(Kazimierz Leon Sapieha)''||[[Выява:POL COA Lis.svg|70px]]||Памёр |-align=center |[[1738]]||[[24 лістапада]]<br />[[1746]]||[[Ян Ежы Флемінг]]<br />''(Jan Jerzy Flemming)''||[[Выява:Jan Jury Fleming. Ян Юры Флемінг (XVIII).jpg|70px]]||Паступіў на [[Вялікія падскарбіі літоўскія|вялікага літоўскага падскарбія]] |-align=center |[[26 лістапада]]<br />[[1746]]||[[верасень]]<br />[[1759]]||[[Антоні Юзаф Салагуб]]<br />''(Antoni Józef Sołłohub)''||[[Выява:POL CoA Prawdzic.png|70px]]||Памёр |-align=center |[[20 кастрычніка]]<br />[[1759]]||[[23 лютага]]<br />[[1768]]||[[Яўстах Патоцкі]]<br />''(Eustachy Potocki)''||[[Выява:Eustachy Potocki.jpg|70px]]||Памёр |-align=center |[[1768]]||[[10 красавіка]]<br />[[1773]]||[[Францішак Ксаверый Браніцкі]]<br />''(Franciszek Ksawery Branicki)''||[[Выява:Franciszek Ksawery Branicki 11.PNG|70px]]||Адначосова [[вялікі лоўчы каронны]]. <br />Паступіў на [[Польныя гетманы каронныя|кароннага польнага гетмана]] |-align=center |[[10 сакавіка]]<br />[[1773]]||[[1793]]||[[Казімір Нестар Сапега]]<br />''(Kazimierz Nestor Sapieha)''||[[Выява:Kazimier Niestar Sapieha. Казімер Нестар Сапега (J. Pitschmann, 1792).jpg|70px]]||Адмовіўся ад пасады |-align=center |[[1 мая]]<br />[[1793]]||[[1795]]||[[Францішак Сапега (1772—1829)|Францішак Сапега]]<br />''(Franciszek Sapieha)''||[[Выява:Francišak Sapieha. Францішак Сапега (J. Lampi, XVIII).jpg|70px]]||Склаў паўнамоцтвы ў сувязі са спыненнем існавання [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] |- |} == Гл. таксама == * [[Генералы артылерыі кароннай]] == Літаратура == * {{Крыніцы/ЭнцВКЛ|том=1|старонкі=|артыкул=|аўтар=}} * Wolff J. Senatorowie i dygnitarze Wielkiego Księstwa Litewskiego: 1385—1795. — Kraków, 1885. * Żychliński T. Złota księga szlachty polskiej. T. 1—31. — Poznań, 1879—1908. [[Катэгорыя:Цэнтральныя ўрады Вялікага Княства Літоўскага]] [[Катэгорыя:Генералы літоўскай артылерыі|*]] n0yd36en5m8j5ie5087hjizsg0ofrc7 0 144436 5155157 4789383 2026-06-17T02:23:36Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155157 wikitext text/x-wiki {{Этнічная група| group = Абарыгены астравоў праліва Торэса <br /> | image = [[Выява:PSM V85 D230 Natives of the murray islands torres straits.png|300px]] | caption = <div style="background-color:#fee8ab">Жыхары вострава Мюрэй, фота 1911 г.<small> | poptime = 39538 | popplace = [[Аўстралія]] | langs = мерыям-мір, калаў-лагаў-я, юміплатак | rels = [[хрысціянства]], [[татэмізм]], [[культ продкаў]] | related = [[папуасы]], [[абарыгены Аўстраліі]] }} '''Абарыгены астравоў праліва Торэса''' — карэннае насельніцтва астравоў у [[праліў Торэса|праліве Торэса]] [[папуасы|папуаскага]] і [[Абарыгены Аўстраліі|аўстралійскага абарыгеннага]] паходжання. У [[Канстытуцыя Аўстраліі|Канстытуцыі Аўстраліі]] вызначаюцца як самастойны народ. Жывуць таксама ў іншых рэгіёнах [[Аўстралія|Аўстраліі]]. Агульная колькасць (2021 г.) — 39 538 чалавек<ref>[https://www.abs.gov.au/statistics/people/aboriginal-and-torres-strait-islander-peoples/estimates-aboriginal-and-torres-strait-islander-australians/latest-release Estimates of Aboriginal and Torres Strait Islander Australians]</ref>. == Гісторыя == [[Праліў Торэса]] канчаткова сфарміраваўся толькі ў 5 — 4 тысячагоддзях да н. э., таму некаторыя даследчыкі мяркуюць, што ён быў здаўна населены людзьмі. Аднак [[археалогія|археалагічныя]] дадзеныя сведчаць, што насельніцтва на астравах з’явілася толькі каля 3000 гадоў таму. Гэта былі выхадцы з суседніх [[востраў Новая Гвінея|Новай Гвінеі]] і [[паўвостраў Кейп-Ёрк|паўвострава Кейп-Ёрк]]. Жыхары астравоў размаўлялі на [[мова]]х [[папуасы|папуаскага]] і [[Абарыгены Аўстраліі|абарыгеннага аўстралійскага]] паходжання. Аднак выразнай моўнай мяжы не было, паколькі жыхары розных астравоў аднолькава валодалі некалькімі мовамі. У [[XIX стагоддзе|XIX]] — [[XX стагоддзе|XX]] стст. сфарміравалася [[крэолы|крэольская]] мова. У мінулым астравіцяне не лічылі сябе адзіным народам, хаця мелі некаторае падабенства ў [[культура|культуры]]. Тым не менш, у [[Канстытуцыя Аўстраліі|Канстытуцыі Аўстраліі]] яны вызначаны як адзіны народ. На іх распаўсюджваюцца правы карэннага насельніцтва. У нашы дні большасць абарыгенаў астравоў праліву Торэса (каля 40 тыс. чал.) жывуць на [[Кантынент Аўстралія|Аўстралійскім кантыненце]]. == Мовы абарыгенаў астравоў праліва Торэс == * '''Мерыям-мір''' (''Meriam Mir'') мае [[папуасы|папуаскае]] паходжанне, блізкая да моў жыхароў паўднёвай часткі [[Востраў Новая Гвінея|Новай Гвінеі]]. Распаўсюджана на ўсходняй групе астравоў. Падзяляецца на некалькі дыялектаў. * '''Калаў-лагаў-я''' (''Kalaw Lagaw Ya''), блізкая да моў [[абарыгены Аўстраліі|абарыгенаў]] Паўночнай, Цэнтральнай і Заходняй [[Кантынент Аўстралія|Аўстраліі]]. Распаўсюджана на паўднёвых, цэнтральных і паўночных астравах. Падзяляецца на некалькі дыялектаў. * '''Юміплатак''' (''Yumiplatok'') — [[крэолы|крэольская]] мова на аснове дзвюх традыцыйных моў і [[англійская мова|англійскай мовы]]. У нашы дні мае найбольшае распаўсюджанне на астравах [[праліў Торэса|праліва Торэса]]. == Традыцыі == [[File:Face mask torres strait.JPG|thumb|130 px|left|Маска з астравоў праліва Торэса]] [[Культура]] абарыгенаў астравоў [[праліў Торэса|праліва Торэса]] вельмі стракатая і адрозніваецца ад вострава да вострава. Але для ўсіх астравіцян характэрны наяўнасць ручнога [[земляробства]], будаўніцтва марскіх [[лодка|лодак]] і плаванне на далёкія адлегласці. Абарыгены вялі традыцыйны [[гандаль]] з жыхарамі [[Востраў Новая Гвінея|Новай Гвінеі]], займаліся рыбалоўствам. У наш час ахвотна наймаюцца на працу на аўстралійскія рыбалоўныя і гандлёвыя судны. Абарыгены астравоў праліва Торэса славутыя сваім багатым [[песня|спеўным]] і [[музыка|музычным]] мастацтвам. Вядомыя як добрыя рэзчыкі па [[дрэва|дрэву]], вытворцы рытуальных масак, барабанаў, упрыгожанняў. У вуснай творчасці пераважаюць апавяданні пра продкаў і культурных герояў. [[Хрысціянства]] пачало распаўсюджвацца з канца [[XVIII стагоддзе|XVIII]] ст. і ў наш час з’яўляецца асноўнай [[рэлігія]]й абарыгенаў. Захаваліся толькі рэшткі традыцыйных вераванняў і культаў, у прыватнасці магічныя рытуалы, звязаныя з прадказаннем будучыні і навядзеннем псуты, даволі складаныя абрады пахавання і адкрыцця магільні. Апошні абрад урачыста святкуецца. Абарыгены верылі, што пасля смерці душа нябожчыка накіроўваецца на востраў мёртвых, які знаходзіцца далёка на захадзе. {{зноскі}} == Спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20061008120749/http://www.dfat.gov.au/facts/indg_overview.html Australia’s Aboriginal and Torres Strait Islander peoples] * [http://www.youmeunity.org.au/uploads/assets/3446%20FaHCSIA%20ICR%20report_text_Bookmarked%20PDF%2012%20Jan%20v4.pdf Recognising Aboriginal and Torres Strait Islander Peoples in the Constitution] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120526095104/http://www.youmeunity.org.au/uploads/assets/3446%20FaHCSIA%20ICR%20report_text_Bookmarked%20PDF%2012%20Jan%20v4.pdf |date=26 мая 2012 }} * [http://www.aiatsis.gov.au/lryb/PDFs/davis_pt1.pdf David Lawrence and Helen Reeves Lawrence, Torres Strait: the region and its people] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130626053245/http://www.aiatsis.gov.au/lryb/PDFs/davis_pt1.pdf |date=26 чэрвеня 2013 }} * [http://www.tsra.gov.au Welcome to the Torres Strait Regional Authority] * [http://www.ourpacificocean.com/torres_strait_music/index.htm TORRES STRAIT CULTURE AND MUSIC] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130201071533/http://www.ourpacificocean.com/torres_strait_music/index.htm |date=1 лютага 2013 }} [[Катэгорыя:Народы Аўстраліі і Акіяніі]] [[Катэгорыя:Абарыгены Аўстраліі]] [[Катэгорыя:Папуасы]] 8ryzkj0vvdy200vjpbtbvjup41afo1j 0 146254 5155013 5143264 2026-06-16T16:52:45Z Redaktor GLAM 101782 Higher resolution version of image 5155013 wikitext text/x-wiki {{Свята |назва свята = Шчодры вечар |тып(колер) = ethnic |пашыраны тып = народна-хрысціянскі |выява = Wodzenie kozy (101776074).jpg |подпіс = [[Міхал Эльвіра Андрыёлі|М. Андрыёлі]]. «[[Ваджэнне казы]]» ў панскім маёнтку. Заходняя Беларусь, XIX стагоддзе |значэнне = сустрэча новага года |устаноўлена = |афіцыйна = |інакш = Шчодрык, Куцця з каўбасой, Куготы, Каза, Конікі, Куцця святого козліка |таксама = |адзначаецца = ўсходнімі славянамі |у перыяд з = |па = |дата = {{СС|13 студзеня|||31 снежня}} |дата2007 = |дата2008 = |святкаванне = навагодняе [[Калядаванне|калядаванне]], ігрышчы, [[варажба|варажбы]], ражаны |традыцыі = трапеза са [[Свініна|свінінай]] |звязана з = }} '''Шчо́дры ве́чар''' (''Шчодрык, Шчодрая куцця, Багатая куцця''{{sfn|Этнаграфія Беларусі|1989|с=491, 542}}, ''Куцця з каўбасой, Куготы, [[Ваджэнне казы|Каза]], Конікі, Сільвестр, Куцця святога козліка'')&nbsp;— народнае [[Свята|свята]] каляднага цыклу, вечар напярэдадні [[Стары Новы год|Старога Новага года]] 31 снежня (13 студзеня). Ва [[Украінцы|ўкраінцаў]], [[Беларусы|беларусаў]] і на поўдні [[Расія|Расіі]] больш распаўсюджана назва Шчодры вечар, у цэнтральнай Расіі і на поўначы&nbsp;— [[Васілёў вечар]]. == Гісторыя і паходжанне == Святкаванне яго паходзіць ад старажытнага, імаверна, дахрысціянскага звычаю. Паводле хрысціянскага календара гэта таксама дзень прападобнай [[Мелання Рымляніна|Мелані]] (Меланкі, Маланкі, Міланкі). Гэта адзін з нешматлікіх дзён у народным календары, што амаль не зведаў хрысціянскага ўплыву і захаваў дамінуючы [[Язычніцтва|язычніцкі]] змест. Культ [[Вада|вады]], ахвяраванне [[Гусь свойская|гусі]], пераднавагодняя [[Куцця|куцця]], [[Варажба|варажба]], Шчодра, [[Ваджэнне казы|ваджэнне «казы»]]&nbsp;— складнікі язычніцкага святкавання{{sfn|Лозка|2002|с=46}}. У маскоўскім [[Стаглаў|Стаглаве]] ўпамінаюцца як «бясоўскія ігрышчы» тры калядныя куцці (глава 92){{sfn|Сахаров|1895}}: {{цытата|Яшчэ ж і п'янствам падобна ж гэтаму твораць у дні і ў навячэрыі Раства Хрыстова, і ў навячэрыі Васіля Вялікага, і ў навячэрыі Богаяўлення.{{арыгінальны тэкст|ru|Еще же и пьянствомъ подобне же сему творятъ во дньхъ и въ навечерии Рождества Христова, и въ навечерии Василия Великаго, и въ навечерии Богоявления}}}} == Традыцыі і абрады == Паводле народных прыкмет, уважліва сачылі за тым, якое надвор'е вечарам: калі неба яснае і шмат [[Зорка|зорак]], то будзе ўраджай на [[Грыбы|грыбы]]; калі ідзе [[снег]] і [[Мяцеліца|завея]], то будуць пчаліныя раі (такая прыкмета фіксавалася, напрыклад, у [[Магілёўская губерня|Магілёўскай губерні]]){{sfn|Дембовецкий|1882}}. Моладзь шчадравала пад вокнамі і ў хатах, дзе славіла гаспадароў. Па вёсках вадзілі «[[Ваджэнне казы|казу]]» (а таксама «кабылку», «[[Вол|вала]]», «[[Тур (жывёла)|тура]]», «[[Мядзведзь|мядзведзя]]», «[[Жураўліныя|жорава]]») і спявалі песні, галоўнай з якіх была «Го-го-го, каза». [[Шчадроўка|Шчадроўныя песні]] адрозніваліся ад [[Калядныя песні|калядных]] у асноўным рэфрэнам. Хадзілі па хатах і са Шчодрай&nbsp;— прыгожа ўбранай дзяўчынай. == Еўрапейскія аналогіі == У краінах Еўропы таксама папулярныя вобразы свят, звязаных з [[Раство Хрыстова|Раством]]&nbsp;— [[Певень|певень]], [[Каза свойская|каза]], [[Свіння свойская|свіння]] і іншыя. [[Скандынавы|Скандынаўскія народы]] выкарыстоўваюць ва ўпрыгожаннях [[Навагодняя ёлка|ёлкі]] фігуркі казла і свінні як падарункі, а таксама пеўня, [[Галубы|голуба]] і іншых жывёл. Шырока распаўсюджана ў свеце маска [[Конь свойскі|каня]]. У [[Польшча|Польшчы]] таксама вадзілі «[[Тур (жывёла)|тураня]]», «[[Белы бусел|бацяна]]», «[[Мядзведзь|мядзведзя]]», «[[Воўк|ваўка]]», «[[Арол|арла]]», «[[Певень|пеўня]]», «[[Вол|вала]]», «[[Баран|барана]]». Ёсць розныя погляды на язычніцкую аснову гэтых персанажаў. Калядныя святы ў [[Румынія|Румыніі]] заканчваліся абрадам хаджэння дарослых з «казой», «[[Алені|аленем]]» і фантастычнай птушкай{{sfn|Календарные обычаи|1973}}. == Даследаванні == Супастаўленне ўкраінскіх і рускіх калядак, як сцвярджаюць даследчыкі [[Уладзімір Іванавіч Чычараў|У.&nbsp;І.&nbsp;Чычараў]], [[Аляксандр Афанасьевіч Патабня|А.&nbsp;А.&nbsp;Патабня]] і [[Уладзімір Якаўлевіч Проп|У.&nbsp;Я.&nbsp;Проп]], і ўплыў царквы на іх, паказваюць, што хрысціянізацыя ў велікаросаў была слабейшай, а ў маларосаў&nbsp;— мацнейшай{{sfn|Пропп|1963}}. Але па прызнанні таго ж Пропа, у рускіх вобраз казы, які, несумненна, з'яўляецца больш архаічным, захаваўся слаба, а быў значна больш распаўсюджаны ў беларусаў. Этнограф [[Хрысанф Пятровіч Яшчуржынскі|Х.&nbsp;П.&nbsp;Яшчуржынскі]] выказваў думку, што абрад уяўляе сабой сімвалічнае ганараванне жывёльнага бога [[Вялес|Велеса]]. Акадэмік [[Яўхім Фёдаравіч Карскі|Я.&nbsp;Ф.&nbsp;Карскі]] лічыў, што абрад ідзе ад сатурскіх вобразаў язычніцкіх Брумалій і быў запазычаны са [[Старажытны Рым|Старажытнага Рыма]]. == Гл. таксама == * [[Ваджэнне казы]] * [[Новы год]] * [[Перша Каляда]] == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/Этнаграфія Беларусі |старонкі=491, 542 |ref=Этнаграфія Беларусі}} * {{кніга |аўтар=Дембовецкий А. С. |загаловак=Опыт описания Могилевской губернии |месца=Могилев-на-Днепре |год=1882 |мова=ru |ref=Дембовецкий}} * {{кніга |загаловак=Календарные обычаи и обряды в странах зарубежной Европы: Зимние праздники |месца=Минск |год=1973 |мова=ru |ref=Календарные обычаи}} * {{кніга |аўтар=[[Алесь Юр'евіч Лозка|Лозка А. Ю.]] |загаловак=Беларускі народны каляндар |месца=Мн. |выдавецтва=[[Полымя (выдавецтва)|Полымя]] |год=2002 |старонак=238 |isbn=985-07-0298-2 |ref=Лозка}} * {{кніга |аўтар=[[Уладзімір Якаўлевіч Проп|Пропп В. Я.]] |загаловак=Русские аграрные праздники: Опыт историко-этнографического исследования |месца=Л. |год=1963 |мова=ru |ref=Пропп}} * {{кніга |аўтар=[[Іван Пятровіч Сахараў|Сахаров И. П.]] |загаловак=Сказания русского народа |месца=СПб. |год=1895 |мова=ru |ref=Сахаров}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Славянскія святы}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Славянскія святы]] [[Катэгорыя:Культура Беларусі]] [[Катэгорыя:Беларускія народныя святы]] [[Катэгорыя:Святы 13 студзеня]] [[Катэгорыя:Народны каляндар усходніх славян]] [[Катэгорыя:Нематэрыяльныя гісторыка-культурныя каштоўнасці Рэспублікі Беларусь]] b9wslqjav1s1qujsp2ykk344vntv0le 0 149899 5155145 5146961 2026-06-17T00:03:28Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155145 wikitext text/x-wiki [[Выява:165-WW-269B-11-trolley-l.jpg|thumb|У [[Сіэтл]]е ў [[трамвай]] у час «іспанкі» пасажыраў пускалі толькі ў спецыяльных масках]] '''Іспанская грып''', або «'''іспанка'''» ({{lang-fr|grippe espagnole}}, або {{lang-es|gripe española}}) быў, хутчэй за ўсё, самай масавай [[пандэмія]]й [[грып]]у за ўсю гісторыю чалавецтва. У [[1918]]-[[1919]] гадах (18 месяцаў) ва ўсім свеце ад іспанкі памерла прыблізна 50-100 млн чалавек або 2,7-5,3% насельніцтва Зямлі. Было заражана каля 550 млн чалавек, або 29,5% насельніцтва планеты <ref name="sup">{{Cite web |url=http://www.supotnitskiy.ru/stat/stat51.htm#gl2 |title=Супотницкий М. В. Пандемия «испанки» 1918—1920 гг. в контексте других гриппозных пандемий и «птичьего гриппа». {{ref-ru}} |access-date=2 лютага 2013 |archive-date=1 красавіка 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090401201424/http://www.supotnitskiy.ru/stat/stat51.htm#gl2 |url-status=dead }}</ref>. Эпідэмія пачалася ў апошнія месяцы [[Першая сусветная вайна|Першай сусветнай вайны]] і хутка пераўзышла гэта найбуйнейшае кровапраліцце па колькасці ахвяр. [[Пандэмія грыпу 2009 года]] была выкліканая вірусам таго ж ([[Свіны грып|A/H1N1]]) сератыпа. == Карціна хваробы == У маі [[1918]] года ў [[Іспанія|Іспаніі]] было заражана 8.000.000 людзей або 39% яе насельніцтва («іспанкай» перахварэў і кароль [[Альфонса XIII]]). Шматлікія ахвяры грыпу былі маладымі і здаровымі людзьмі ўзроставай групы ад 20 да 40 гадоў (звычайна ў групе высокай рызыкі толькі дзеці, людзі сталага ўзросту, цяжарныя жанчыны і людзі з некаторымі захворваннямі)<ref>Barry, John M. (2004). The Great Influenza: The Epic Story of the Greatest Plague in History. Viking Penguin. ISBN 0-670-89473-7</ref>. Сімптомы хваробы: сіні колер твару - [[цыяноз]], [[пнеўманія]], крывавы [[кашаль]]. На больш позніх стадыях хваробы вірус выклікаў унутрылёгачны крывацёк, у выніку якога хворы захлынаўся ўласнай крывёю. Але ў асноўным хвароба праходзіла без якіх-небудзь сімптомаў. Некаторыя заражаныя паміралі на наступны дзень пасля заражэння. Сваю назву грып набыў з-за таго, што [[Іспанія]] першай перанесла моцную ўспышку гэтай хваробы<ref>[http://bse.sci-lib.com/article056759.html Іспанка - артыкул з БСЭ]</ref>. Па іншых крыніцах, месца яе з'яўлення сапраўды ўсталяваць пакуль немагчыма, але, хутчэй за ўсё, [[Іспанія]] не была першасным эпідэмічным цэнтрам. Назва «іспанка» з'явілася выпадкова. Так як ваенная цэнзура змагаючых бакоў падчас [[Першая сусветная вайна|Першай сусветнай вайны]] не дапускала паведамленняў аб распачатай у арміі і сярод насельніцтва эпідэміі, то першыя весткі аб ёй з'явіліся ў друку ў маі-чэрвені [[1918]] года ў нейтральнай [[Іспанія|Іспаніі]]<ref name="sup"/>. == Знакамітыя ахвяры == [[Выява:Egon Schiele 014.jpg|thumb|right|На карціне «Сям'я» мастак [[Эган Шыле]] перад сконам намаляваў трох ахвяр іспанкі — сябе, сваю цяжарную жонку і яе ненароджанае дзіця]] * [[Эган Шыле]], аўстрыйскі мастак * [[Гіём Апалінер|Гіём Апалінэр]], французскі паэт * [[Эдмон Растан]], французскі драматург * [[Максімільян Карл Эміль Вебер|Макс Вебер]], нямецкі філосаф * [[Карл Шлехтэр]], выбітны аўстрыйскі шахматыст * [[Вера Халодная]], расійская кінаактрыса, зорка нямога кіно * [[Якаў Свярдлоў]], расійскі рэвалюцыянер * [[Маргіт Кафка]], венгерская пісьменніца * [[Амадэу ді Соза-Кардозу]], партугальскі мастак {{зноскі}} == Спасылкі == {{Commons|Category:Spanish flu}} * http://encarta.msn.com/encyclopedia_761557270_2/Influenza.html#p35 {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20091029210106/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761557270_2/Influenza.html#p35 |date=29 кастрычніка 2009 }} * [http://supotnitskiy.ru/stat/stat51.htm «ПАНДЭМІЯ „ІСПАНКІ“ 1918—1920 гг. У КАНТЭКСЦЕ ІНШЫХ ГРЫПОЗНЫХ ПАНДЭМІЙ І „ПТУШЫНАГА ГРЫПА“»] {{ref-ru}} * [http://biomolecula.ru/?page=content&id=249 Растлумачана розная вірулентнасць вірусаў грыпа — узбуджальнікаў «іспанкі»] — Онлайн-журнал «Биомолекула.ру». {{Рэспіраторныя вірусныя інфекцыі}} {{Першая сусветная вайна}} [[Катэгорыя:Першая сусветная вайна]] [[Катэгорыя:Вострыя рэспіраторныя вірусныя інфекцыі]] [[Катэгорыя:Грып]] [[Катэгорыя:Пандэмія]] [[Катэгорыя:1918]] 54svfc6qk3wvharr0365byzje89yd86 0 155430 5155006 5154838 2026-06-16T16:17:24Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5155006 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Раманс (значэнні)}} [[Файл:Tropinin_gitarist.jpg|міні|[[Васіль Трапінін]]. «Гітарыст», 1823.У руках музыканта мастак намаляваў [[Руская сяміструнная гітара|рускую сяміструнную гітару]].]] '''Рама́нс''' (ад {{lang-es|romance}}) — [[камерная музыка|камерны]] [[музыка|музычна]]-[[паэзія|паэтычны]] [[Музычны твор|твор]] для [[Спеўны голас|голасу]] з [[Акампанемент|інструментальным суправаджэннем]]. У многіх [[мова|мовах]] раманс і [[песня]] тэрміналагічна не адрозніваюцца{{sfn|Мікалаева|2001|с=295}}. == Характарыстыка == Тэрмін узнік у [[Сярэднявечча|Сярэднявеччы]] ў [[Іспанія|Іспаніі]] і першапачаткова абазначаў [[Свецкая музыка|свецкую песню]] на [[іспанская мова|іспанскай мове]]. У іншых [[Краіна|краінах]] гэтае слова стала абазначаць [[паэзія|паэтычны твор]] і жанр [[вакальная музыка|вакальнай музыкі]]. Ад песні раманс адрозніваецца больш складаным комплексам [[Сродкі музычнай выразнасці|выразных сродкаў]], [[Кампазіцыя (музыка)|кампазіцыйных прыёмаў]] і [[Музычная форма|музычных структур]], а таксама выкарыстаннем больш глыбокіх і разнастайных паэтычных [[Тэкст|тэкстаў]] і больш цеснай сувяззю тэксту з [[музыка|музыкай]]{{sfn|Мікалаева|2001|с=295}}. Структурна раманс можа будавацца паводле прынцыпу адзінага [[Скразная форма|скразнога развіцця]], бывае [[Двухчасткавая форма|двух-]] і [[Трохчасткавая форма|трохчасткавым]], [[Ронда|рондападобным]] або строфікаварыянтным. Сярод асноўных разнавіднасцей раманса адрозніваюць [[Баркарола|баркаролу]], [[Балада|баладу]], [[Элегія|элегію]], [[Маналог|маналог]] і [[Серэнада|серэнаду]]{{sfn|Мікалаева|2001|с=295}}. == Гісторыя развіцця == Развіццё раманса як [[Сінтэз мастацтваў|сінтэтычнага]] музычна-паэтычнага жанру пачалося ў другой палове XVIII стагоддзя ў [[Германія|Германіі]] (у творчасці такіх кампазітараў, як [[К. Бах|К.&nbsp;Бах]] і [[М. Агрыкала|М.&nbsp;Агрыкала]]) і [[Францыя|Францыі]] ([[Э. Мегюль|Э.&nbsp;Мегюль]], [[Н. Далейрак|Н.&nbsp;Далейрак]]). У [[Расія|Расіі]] напачатку рамансамі называлі вакальныя творы выключна на французскія тэксты. Развіццё нацыянальных форм раманса пачалося ў творчасці [[А. Дубянскі|А.&nbsp;Дубянскага]] і [[В. Казлоўскі|В.&nbsp;Казлоўскага]]{{sfn|Мікалаева|2001|с=295}}. У [[XIX стагоддзе|XIX стагоддзі]] раманс стаў вядучым жанрам у творчасці кампазітараў-[[Рамантызм|рамантыкаў]]: [[Ф. Шуберт|Ф.&nbsp;Шуберта]], [[Р. Шуман|Р.&nbsp;Шумана]], [[І. Брамс|І.&nbsp;Брамса]], [[Х. Вольф|Х.&nbsp;Вольфа]] ў Германіі; [[Г. Берліёз|Г.&nbsp;Берліёза]], [[Ж. Бізэ|Ж.&nbsp;Бізэ]], [[Ш. Гуно|Ш.&nbsp;Гуно]], [[Ж. Маснэ|Ж.&nbsp;Маснэ]] ў Францыі; [[Б. Сметана|Б.&nbsp;Сметаны]] і [[А. Дворжак|А.&nbsp;Дворжака]] ў [[Чэхія|Чэхіі]]; [[М. Карловіч|М.&nbsp;Карловіча]] і [[К. Шыманоўскі|К.&nbsp;Шыманоўскага]] ў [[Польшча|Польшчы]]; [[Э. Грыг|Э.&nbsp;Грыга]] ў [[Нарвегія|Нарвегіі]] і [[Я. Сібеліус|Я.&nbsp;Сібеліуса]] ў [[Фінляндыя|Фінляндыі]]{{sfn|Мікалаева|2001|с=295}}. У Расіі разам з [[камерная музыка|камерна]]-[[вакальная музыка|вакальнай]] [[Класічная музыка|класікай]] актыўна развіваўся і бытавы раманс (прадстаўлены творамі [[А. Гурылёў|А.&nbsp;Гурылёва]], [[А. Варламаў|А.&nbsp;Варламава]], [[А. Аляб'еў|А.&nbsp;Аляб’ева]], [[П. Булахаў|П.&nbsp;Булахава]], [[А. Дзюбюк|А.&nbsp;Дзюбюка]]). Свайго найвышэйшага росквіту жанр дасягнуў у творчасці [[М. Глінка|М.&nbsp;Глінкі]], [[А. Даргамыжскі|А.&nbsp;Даргамыжскага]], [[М. Мусаргскі|М.&nbsp;Мусаргскага]], [[П. Чайкоўскі|П.&nbsp;Чайкоўскага]], [[С. Рахманінаў|С.&nbsp;Рахманінава]], [[А. Барадзін|А.&nbsp;Барадзіна]], [[М. Рымскі-Корсакаў|М.&nbsp;Рымскага-Корсакава]]. Стылявое абнаўленне раманса адбылося ў XX стагоддзі дзякуючы працам [[М. Мяскоўскі|М.&nbsp;Мяскоўскага]], [[Дз. Шастаковіч|Дз.&nbsp;Шастаковіча]], [[С. Пракоф'еў|С.&nbsp;Пракоф’ева]], [[Ю. Шапорын|Ю.&nbsp;Шапорына]], [[Г. Свірыдаў|Г.&nbsp;Свірыдава]], [[С. Сланімскі|С.&nbsp;Сланімскага]] і [[В. Гаўрылін|В.&nbsp;Гаўрыліна]]{{sfn|Мікалаева|2001|с=295}}. == У беларускай музыцы == У [[Беларуская музыка|беларускай музыцы]] жанр раманса развіваецца з 1920-х гадоў. Беларускія кампазітары пісалі рамансы на творы [[Класічная літаратура|класічнай]] паэзіі і імкнуліся да вобразна-[[Музычная тэма|тэматычнай]] разнастайнасці. Многія рамансы на словы [[Я. Купала|Я.&nbsp;Купалы]], [[Я. Колас|Я.&nbsp;Коласа]], [[М. Багдановіч|М.&nbsp;Багдановіча]] і [[З. Бядуля|З.&nbsp;Бядулі]], створаныя такімі кампазітарамі, як [[М. Аладаў|М.&nbsp;Аладаў]], [[Я. Цікоцкі|Я.&nbsp;Цікоцкі]], [[Л. Абеліёвіч|Л.&nbsp;Абеліёвіч]], [[П. Падкавыраў|П.&nbsp;Падкавыраў]], [[А. Багатыроў|А.&nbsp;Багатыроў]], [[Р. Пукст|Р.&nbsp;Пукст]], [[М. Чуркін|М.&nbsp;Чуркін]], [[Э. Тырманд|Э.&nbsp;Тырманд]], [[Дз. Лукас|Дз.&nbsp;Лукас]], [[Г. Вагнер|Г.&nbsp;Вагнер]] і [[У. Алоўнікаў|У.&nbsp;Алоўнікаў]], трывала ўвайшлі ў залаты фонд нацыянальнага [[Музычнае мастацтва|музычнага мастацтва]]{{sfn|Мікалаева|2001|с=295}}. У другой палове XX стагоддзя з’явіліся новыя тэндэнцыі ў развіцці жанру. Па-новаму пачала вырашацца праблема сінтэзу музыкі і паэзіі, пачаліся актыўныя пошукі ў абнаўленні [[Інтанацыя (музыка)|інтанацыйнай]] мовы, кампазіцыйнай будовы і [[тэмбр|тэмбрава]]-тэматычнай сувязі, у якой адбіваюцца элементы натуральнай [[прасодыя|прасодыі]], а таксама пераасэнсоўваюцца [[Музычны фальклор|фальклорныя]] традыцыі. Сярод адметных твораў гэтага перыяду — [[вакальны цыкл|вакальныя цыклы]] [[Г. Гарэлава|Г.&nbsp;Гарэлавай]] «Дзявочыя песні» і [[Л. Шлег|Л.&nbsp;Шлег]] «Голас зямлі», а таксама рамансы і вакальныя творы [[Дз. Смольскі|Дз.&nbsp;Смольскага]], [[А. Елісеенкаў|А.&nbsp;Елісеенкава]], [[А. Мдывані|А.&nbsp;Мдывані]], [[С. Картэс|С.&nbsp;Картэса]], [[А. Хадоска|А.&nbsp;Хадоскі]], [[Э. Наско|Э.&nbsp;Наско]] і іншых{{sfn|Мікалаева|2001|с=295}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|том=13|год=2001|артыкул=Раманс|аўтар=Мікалаева Э. А.|старонкі=295|ref=Мікалаева}} * {{кніга |загаловак=Русский романс |месца=М.; Л. |год=1930 |мова=ru}} * {{кніга |аўтар=Васина-Гроссман В. А. |загаловак=Русский классический романс XIX в. |месца=М. |год=1956 |мова=ru}} * {{кніга |аўтар=Васина-Гроссман В. А. |загаловак=Мастера советского романса |выданне=2 изд. |месца=М. |год=1980 |мова=ru}} * {{артыкул |аўтар=Курышева Т. |загаловак=Камерный вокальный цикл в современной русской советской музыке |выданне=Вопросы музыкальной формы |месца=М. |год=1966 |нумар=Вып. 1 |мова=ru}} * {{кніга |загаловак=Гісторыя беларускай савецкай музыкі |месца=Мн. |год=1971}} * {{артыкул |аўтар=Аладова Р. Н. |загаловак=«Детский» камерный вокальный цикл в белорусской музыке 70-х гг. |выданне=Вопросы культуры и искусства Белоруссии |месца=Мн. |год=1984 |нумар=Вып. 3 |мова=ru}} * {{артыкул |аўтар=Алейнікава Э. А. |загаловак=Паэзія М. Багдановіча ў творчасці беларускіх кампазітараў |выданне=Весці АН БССР. Сер. грамад. навук. |год=1988 |нумар=6}} * Культуралогія: Энцыклапедычны даведнік. Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2003. ISBN 985-11-0277-6 {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Музычныя жанры]] [[Катэгорыя:Вакальная музыка]] [[Катэгорыя:Рамансы]] cl95n82nz96eklu45jmkpn2xy0bzfpg 5155033 5155006 2026-06-16T17:41:44Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5155033 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Раманс (значэнні)}} [[Файл:Tropinin_gitarist.jpg|міні|[[Васіль Трапінін]]. «Гітарыст», 1823.У руках музыканта мастак намаляваў [[Руская сяміструнная гітара|рускую сяміструнную гітару]].]] '''Рама́нс''' (ад {{lang-es|romance}}) — [[камерная музыка|камерны]] [[музыка|музычна]]-[[паэзія|паэтычны]] [[Музычны твор|твор]] для [[Спеўны голас|голасу]] з [[Акампанемент|інструментальным суправаджэннем]]. У многіх [[мова|мовах]] раманс і [[песня]] тэрміналагічна не адрозніваюцца{{sfn|Мікалаева|2001|с=295}}. == Характарыстыка == Тэрмін узнік у [[Сярэднявечча|Сярэднявеччы]] ў [[Іспанія|Іспаніі]] і першапачаткова абазначаў [[Свецкая музыка|свецкую песню]] на [[іспанская мова|іспанскай мове]]. У іншых [[Краіна|краінах]] гэтае слова стала абазначаць [[паэзія|паэтычны твор]] і жанр [[вакальная музыка|вакальнай музыкі]]. Ад песні раманс адрозніваецца больш складаным комплексам [[Сродкі музычнай выразнасці|выразных сродкаў]], [[Кампазіцыя (музыка)|кампазіцыйных прыёмаў]] і [[Музычная форма|музычных структур]], а таксама выкарыстаннем больш глыбокіх і разнастайных паэтычных [[Тэкст|тэкстаў]] і больш цеснай сувяззю тэксту з музыкай{{sfn|Мікалаева|2001|с=295}}. Структурна раманс можа будавацца паводле прынцыпу адзінага [[Скразная форма|скразнога развіцця]], бывае двух- і трохчасткавым, [[Ронда|рондападобным]] або строфікаварыянтным. Сярод асноўных разнавіднасцей раманса адрозніваюць [[Баркарола|баркаролу]], [[Балада|баладу]], [[Элегія|элегію]], [[Маналог|маналог]] і [[Серэнада|серэнаду]]{{sfn|Мікалаева|2001|с=295}}. == Гісторыя развіцця == Развіццё раманса як [[Сінтэз мастацтваў|сінтэтычнага]] музычна-паэтычнага жанру пачалося ў другой палове XVIII стагоддзя ў [[Германія|Германіі]] (у творчасці такіх кампазітараў, як [[К. Бах|К.&nbsp;Бах]] і [[М. Агрыкала|М.&nbsp;Агрыкала]]) і [[Францыя|Францыі]] ([[Э. Мегюль|Э.&nbsp;Мегюль]], [[Н. Далейрак|Н.&nbsp;Далейрак]]). У [[Расія|Расіі]] напачатку рамансамі называлі вакальныя творы выключна на французскія тэксты. Развіццё нацыянальных форм раманса пачалося ў творчасці [[А. Дубянскі|А.&nbsp;Дубянскага]] і [[В. Казлоўскі|В.&nbsp;Казлоўскага]]{{sfn|Мікалаева|2001|с=295}}. У [[XIX стагоддзе|XIX стагоддзі]] раманс стаў вядучым жанрам у творчасці кампазітараў-[[Рамантызм|рамантыкаў]]: [[Ф. Шуберт|Ф.&nbsp;Шуберта]], [[Р. Шуман|Р.&nbsp;Шумана]], [[І. Брамс|І.&nbsp;Брамса]], [[Х. Вольф|Х.&nbsp;Вольфа]] ў Германіі; [[Г. Берліёз|Г.&nbsp;Берліёза]], [[Ж. Бізэ|Ж.&nbsp;Бізэ]], [[Ш. Гуно|Ш.&nbsp;Гуно]], [[Ж. Маснэ|Ж.&nbsp;Маснэ]] ў Францыі; [[Б. Сметана|Б.&nbsp;Сметаны]] і [[А. Дворжак|А.&nbsp;Дворжака]] ў [[Чэхія|Чэхіі]]; [[М. Карловіч|М.&nbsp;Карловіча]] і [[К. Шыманоўскі|К.&nbsp;Шыманоўскага]] ў [[Польшча|Польшчы]]; [[Э. Грыг|Э.&nbsp;Грыга]] ў [[Нарвегія|Нарвегіі]] і [[Я. Сібеліус|Я.&nbsp;Сібеліуса]] ў [[Фінляндыя|Фінляндыі]]{{sfn|Мікалаева|2001|с=295}}. У Расіі разам з [[камерная музыка|камерна]]-[[вакальная музыка|вакальнай]] [[Класічная музыка|класікай]] актыўна развіваўся і бытавы раманс (прадстаўлены творамі [[А. Гурылёў|А.&nbsp;Гурылёва]], [[А. Варламаў|А.&nbsp;Варламава]], [[А. Аляб'еў|А.&nbsp;Аляб’ева]], [[П. Булахаў|П.&nbsp;Булахава]], [[А. Дзюбюк|А.&nbsp;Дзюбюка]]). Свайго найвышэйшага росквіту жанр дасягнуў у творчасці [[М. Глінка|М.&nbsp;Глінкі]], [[А. Даргамыжскі|А.&nbsp;Даргамыжскага]], [[М. Мусаргскі|М.&nbsp;Мусаргскага]], [[П. Чайкоўскі|П.&nbsp;Чайкоўскага]], [[С. Рахманінаў|С.&nbsp;Рахманінава]], [[А. Барадзін|А.&nbsp;Барадзіна]], [[М. Рымскі-Корсакаў|М.&nbsp;Рымскага-Корсакава]]. Стылявое абнаўленне раманса адбылося ў XX стагоддзі дзякуючы працам [[М. Мяскоўскі|М.&nbsp;Мяскоўскага]], [[Дз. Шастаковіч|Дз.&nbsp;Шастаковіча]], [[С. Пракоф'еў|С.&nbsp;Пракоф’ева]], [[Ю. Шапорын|Ю.&nbsp;Шапорына]], [[Г. Свірыдаў|Г.&nbsp;Свірыдава]], [[С. Сланімскі|С.&nbsp;Сланімскага]] і [[В. Гаўрылін|В.&nbsp;Гаўрыліна]]{{sfn|Мікалаева|2001|с=295}}. == У беларускай музыцы == У [[Беларуская музыка|беларускай музыцы]] жанр раманса развіваецца з 1920-х гадоў. Беларускія кампазітары пісалі рамансы на творы [[Класічная літаратура|класічнай]] паэзіі і імкнуліся да вобразна-[[Музычная тэма|тэматычнай]] разнастайнасці. Многія рамансы на словы [[Я. Купала|Я.&nbsp;Купалы]], [[Я. Колас|Я.&nbsp;Коласа]], [[М. Багдановіч|М.&nbsp;Багдановіча]] і [[З. Бядуля|З.&nbsp;Бядулі]], створаныя такімі кампазітарамі, як [[М. Аладаў|М.&nbsp;Аладаў]], [[Я. Цікоцкі|Я.&nbsp;Цікоцкі]], [[Л. Абеліёвіч|Л.&nbsp;Абеліёвіч]], [[П. Падкавыраў|П.&nbsp;Падкавыраў]], [[А. Багатыроў|А.&nbsp;Багатыроў]], [[Р. Пукст|Р.&nbsp;Пукст]], [[М. Чуркін|М.&nbsp;Чуркін]], [[Э. Тырманд|Э.&nbsp;Тырманд]], [[Дз. Лукас|Дз.&nbsp;Лукас]], [[Г. Вагнер|Г.&nbsp;Вагнер]] і [[У. Алоўнікаў|У.&nbsp;Алоўнікаў]], трывала ўвайшлі ў залаты фонд нацыянальнага [[Музычнае мастацтва|музычнага мастацтва]]{{sfn|Мікалаева|2001|с=295}}. У другой палове XX стагоддзя з’явіліся новыя тэндэнцыі ў развіцці жанру. Па-новаму пачала вырашацца праблема сінтэзу музыкі і паэзіі, пачаліся актыўныя пошукі ў абнаўленні [[Інтанацыя (музыка)|інтанацыйнай]] мовы, кампазіцыйнай будовы і [[тэмбр|тэмбрава]]-тэматычнай сувязі, у якой адбіваюцца элементы натуральнай [[прасодыя|прасодыі]], а таксама пераасэнсоўваюцца [[Музычны фальклор|фальклорныя]] традыцыі. Сярод адметных твораў гэтага перыяду — [[вакальны цыкл|вакальныя цыклы]] [[Г. Гарэлава|Г.&nbsp;Гарэлавай]] «Дзявочыя песні» і [[Л. Шлег|Л.&nbsp;Шлег]] «Голас зямлі», а таксама рамансы і вакальныя творы [[Дз. Смольскі|Дз.&nbsp;Смольскага]], [[А. Елісеенкаў|А.&nbsp;Елісеенкава]], [[А. Мдывані|А.&nbsp;Мдывані]], [[С. Картэс|С.&nbsp;Картэса]], [[А. Хадоска|А.&nbsp;Хадоскі]], [[Э. Наско|Э.&nbsp;Наско]] і іншых{{sfn|Мікалаева|2001|с=295}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|том=13|год=2001|артыкул=Раманс|аўтар=Мікалаева Э. А.|старонкі=295|ref=Мікалаева}} * {{кніга |загаловак=Русский романс |месца=М.; Л. |год=1930 |мова=ru}} * {{кніга |аўтар=Васина-Гроссман В. А. |загаловак=Русский классический романс XIX в. |месца=М. |год=1956 |мова=ru}} * {{кніга |аўтар=Васина-Гроссман В. А. |загаловак=Мастера советского романса |выданне=2 изд. |месца=М. |год=1980 |мова=ru}} * {{артыкул |аўтар=Курышева Т. |загаловак=Камерный вокальный цикл в современной русской советской музыке |выданне=Вопросы музыкальной формы |месца=М. |год=1966 |нумар=Вып. 1 |мова=ru}} * {{кніга |загаловак=Гісторыя беларускай савецкай музыкі |месца=Мн. |год=1971}} * {{артыкул |аўтар=Аладова Р. Н. |загаловак=«Детский» камерный вокальный цикл в белорусской музыке 70-х гг. |выданне=Вопросы культуры и искусства Белоруссии |месца=Мн. |год=1984 |нумар=Вып. 3 |мова=ru}} * {{артыкул |аўтар=Алейнікава Э. А. |загаловак=Паэзія М. Багдановіча ў творчасці беларускіх кампазітараў |выданне=Весці АН БССР. Сер. грамад. навук. |год=1988 |нумар=6}} * Культуралогія: Энцыклапедычны даведнік. Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2003. ISBN 985-11-0277-6 {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Музычныя жанры]] [[Катэгорыя:Вакальная музыка]] [[Катэгорыя:Рамансы]] 1rixfmlpndwtk5umy055ejopib6a0x7 0 161303 5155152 4633675 2026-06-17T01:25:52Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155152 wikitext text/x-wiki [[Файл:Ziu-Brest.jpg|300px|міні|справа|АКСМ-101 у Брэсце]] '''АКСМ-101''' — двухвосевы [[тралейбус]] вытворчасці Мінскага завода «[[Белкамунмаш]]» з рэастатна-кантактарнай сістэмай кіравання пускам цягавым рухавіком. З’яўляецца далейшым развіццём тралейбуса '''[[АКСМ-100]]'''. == Канструкцыя == [[Файл:Trolleybus AKSM-101 01.jpg|200px|міні|злева|Тралейбус АКСМ-101, выгляд ззаду]] Кузаў тралейбуса АКСМ-101 — аналагічны [[ЗІУ-682]] — суцэльнаметалічны, вагоннага тыпу. Каркас — са сталёвых труб прастакутнага профілю. Грунтуецца на раме ланжаронавага тыпу. Цягавы электрарухавік — ДК-213 — пастаяннага току, змешанага ўзбуджэння, магутнасцю 115 кВт. Рухавік размешчаны перад заднім мостам, у межах колавай базы, па цэнтры. У адрозненне ад свайго папярэдніка [[АКСМ-100]], цягавае высакавольтнае электраабсталяванне (пуска-тармазныя і шунтавыя супрацівы, групавы рэастатны кантролер) вынесена на дах. Для сілкавання нізкавольтных ланцугоў выкарыстоўваецца дапаможны рухавік-генератар. Задняя падвеска — залежная, рысорна-пнеўматычная на 4 пнеўмабалонах і паўэліптычных рысорах, з чатырма амартызатарамі і адным рэгулятарам палажэння кузава. Задні мост шарнірна звязаны з кузавам сістэмай з чатырох рэактыўных штангаў. Для гашэння ваганняў, якія ўзнікаюць пры руху тралейбуса па няроўнасцях дарогі, у падвесцы ўсталяваны чатыры разборныя гідраўлічныя амартызатары двухбаковага дзеяння тэлескапічнага тыпу. У пярэдняй падвесцы ўсталяваны два амартызатары і два рэгулятары палажэння кузава. Колы — бяздыскавыя, прызначаныя для камерных шын. Сядзенні размешчаныя па чатырохраднай схеме. Колькасць месцаў для сядзення — 30. Агульная пасажыраўмяшчальнасць — 114 чалавек. == Мадыфікацыі == Выпускаўся ў некалькіх мадыфікацыях: * '''АКСМ-101 (базавая мадэль)''' выпускаўся ў 1994—1997 гадах. [[Файл:Tomsk trolley 338.jpg|thumb|АКСМ-101А ў Томску]] * '''АКСМ-101А''' — выпускаўся ў 1996—1999 гадах. Палепшаны варыянт АКСМ-101. Вагон мае кажух на даху абцякальнай формы, лепшую гукаізаляцыю, палепшанае мацаванне цягавага электрарухавіка, мадэрнізаваную кабіну і салон<ref>{{артыкул |загаловак = Тралейбусы родам з Беларусі |спасылка = http://pantograf.tramvaj.ru/article_13.php |выданне = Пантограф |тып = часопіс |год = 2005 |нумар = 1 }}{{Недаступная спасылка}}</ref>. Ужыты пярэдні мост [[МАЗ]]<ref>{{артыкул |загаловак = Белкамунмаш |спасылка = http://www.gruzovikpress.ru/article/autoprom/2007_05_A_2007_10_08-21_13_06/ |выданне = «Грузовик Пресс» |тып = часопіс |год = 2007 |нумар = 5 }}</ref>. * '''АКСМ-101М''' — выпускаўся ў 1996—2002 гадах. Тралейбус атрымаў штангі токапрыёмнікаў, колавыя аркі і прыступкі на ўваходах са шклапластыку. Змяніўся дызайн пярэдняй часткі — фары размясціліся ў бамперы. * '''АКСМ-101ПС''' — выпускаўся ў 1997—2003 гадах. Адрозненне ад мадэлі 101М — для сілкавання нізкавольтных ланцугоў замест дапаможнага рухавіка-генератара выкарыстаны статычны пераўтваральнік на 24В. {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://www.beltransport.by/ps/troll/aksm101.html www.beltransport.by — Рухомы састаў. Тралейбус АКСМ-101]{{Недаступная спасылка}}{{ref-ru}} * [http://gomeltrans.net/foto/aksm101.shtml Фота АКСМ-101 у Гомелі] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20080122063243/http://gomeltrans.net/foto/aksm101.shtml |date=22 студзеня 2008 }} {{ГТ Белкамунмаш}} [[Катэгорыя:Белкамунмаш]] [[Катэгорыя:Тралейбусы паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Тралейбусы Беларусі]] 2fl3t3w1bkoeqwu31c4q4c7zopvp4iu 0 161370 5155153 4551184 2026-06-17T01:28:58Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155153 wikitext text/x-wiki {{Тралейбус | Мадыфікацыя = АКСМ-201 | Выява = AKCM-201 in Minsk 01.jpg | Пікселі = 324px | Подпіс = АКСМ-201 на [[Плошча Якуба Коласа|Плошчы Якуба Коласа]] ў [[Мінск]]у | Вырабнік = {{Беларусь}} [[Белкамунмаш]] | Праект, г = 1996 | Выпуск, гг = 1996 — 2011 | Тэрмін службы, г = не менш за 16 | Экзэмпляры = 201 — 160 (на 2009); 201А07 — 140 (2009); 201.01 — 120 (2009) | Снараджаная маса, кг = 10 515 | Агульная маса, кг = | Макс. хуткасць, км/г = 60 | Час разгону, c = | Месцаў для сядзення = 25 | Намінальная ўмяшчальнасць = 80 | Агульная ўмяшчальнасць = 109 | Даўжыня, мм = 12 000 | Даўжыня з апушчанымі токапрымачамі, мм = | Шырыня, мм = 2 500 | Шырыня з люстэркамі, мм = | Вышыня, мм = 3 150 | Вышыня з электраабсталяваннем, мм = | База, мм = 6 400 … 6 500 | Пярэдні звес, мм = | Задні звес, мм = | Кліранс, мм = 350 | Нізкападлогавасць, % = 0 | Колькасць дзвярэй = 3 | Формула дзвярэй = 2—2—2 | Асвятленне салона = люмінісцэнтнае | Вентыляцыя салона = праз ссоўныя форткі і люкі | Ацяпленне салона = 3 каларыфера | Вырабнік ЭА = «Дынама», [[Масква]] | Тып = ДК-213, ЭК-213 | Магутнасць, кВт = 115 | Сістэма кіравання = [[ТІСК]] | Рабочае напружанне, В = 550 — 600 | Бартавое напружанне, В = | Крыніца сілкавання = | Магутнасць АХ, кВт = | Дальнасць АХ, км = | Максімальная хуткасць АХ, км/г = | Катэгорыя на ВікіСховішчы = AKSM-201 }} '''АКСМ-201''' — двухвосевы [[тралейбус]] вытворчасці завода [[Белкамунмаш]]а. Адносіцца да другога пакалення тралейбусаў, распрацаваных заводам. Акрамя Беларусі, машына пастаўлялася ў наступныя гарады: [[Астана]], [[Барнаул]], [[Бялград]], [[Бельцы]], [[Маскоўскі тралейбус|Масква]], [[Ніжні Ноўгарад]], [[Санкт-Пецярбург]], [[Рубцоўск]] == Гісторыя стварэння == У [[1993]] Белкамунмаш вырабіў першы ўласны тралейбус — [[АКСМ-101]]. Тралейбус атрымаў кузаў ад тралейбуса [[ЗіУ-9]], аднак яго высакавольтнае абсталяванне было вынесена на дах. Тралейбус атрымаў больш сучасны рухавік ДК-213, а таксама іншыя змены ў трансмісіі і электраабсталяванні. Па сутнасці, гэта мадэль стала першай мадэллю тралейбуса на базе ЗІУ-9 з сур'ёзнай яго мадэрнізацыяй. Іншыя тралейбусабудаўнічыя прадпрыемствы сталі выпускаць аналагічныя тралейбусы значна пазней. Праз 4 гады, у [[1997]] годзе, быў пабудаваны новы тралейбус другога пакалення — АКСМ-201. Ён атрымаў новы, больш вуглаваты кузаў, тырыстарна-імпульсную сістэму кіравання цягавым электрарухавіком і новую планіроўку салона. Ледзь пазней стаў выпускацца больш танны варыянт з рэастатна-кантактарнай сістэмай кіравання цягавым рухавіком. == Апісанне канструкцыі == Тралейбус выкарыстоўвае даволі шмат дэталяў, якія ўласцівы мадэлям 1980-х-1990-х гадоў, аднак мадэль абсталявана шматлікімі сучаснымі распрацоўкамі. Кузаў быў спраектаваны ў [[1996]] і ва ўсіх мадэлях, уключаючы мадэлі [[2009]] года, прысутнічае фактычна тая ж форма кузава (у 1999 годзе была выпушчана мадыфікацыя з іншай планіроўкай). Кузаў тралейбуса вагоннай кампаноўкі, амаль цалкам квадратнай формы з рамнай асновай і мастамі RABA. Аддзелка бакоў і даху ажыццяўлялася з дапамогай нацягнутых стальных ацынкаваных лістоў таўшчынёй 0,9 міліметра. У залежнасці ад заказу, кузаў па баках мог пакрывацца 1-міліметровым слоем шклапластыку. Перадок тралейбуса выкананы са шклапластыку. Бампер зварны, металічны. На бамперы мацуецца [[Аўтамабільны нумар|нумар]] (калі тралейбус не мае бартавога), а таксама адзінарныя фары высокай магутнасці, якія падобны да фар аўтобуса ЛАЗ мадэлі 5252 і Львоўскага тралейбуса [[ЛАЗ-52522]]. Задок выкананы са шклапластыку, на задняй панэлі размяшчаецца рухавік і па 5 задніх ліхтароў з кожнага боку. Тралейбус, як і ўсе тралейбусы вытворчасці завода [[Белкамунмаш]], мае высокую антыкаразійную абарону і тэрмін службы не менш за 16 гадоў. Тралейбус з'яўляецца тралейбусам нармальнай умяшчальнасці ў 100-109 чалавек, высокападлогавым з 2 пыступкамі, якія вядуць у [[салон]]. Прыступкі зроблены са шклапластыку і аддзеланы гумай альбо лінолеумам. Сядзенні мяккія, падзельнага тыпу, пакрытыя антывандальнай тканінай. Усяго сядзенняў 25 штук, яны пераважна здвоеныя. Тралейбус мае тры дзверы — усе яны двухстворкавыя, з-за чаго высадка і пасадка пасажыраў робіцца больш хуткай. Электрапмеўматычны прывад дзвярэй мае гэтак званы «паветраны ключ» і блакіравальнік ходу з адчыненымі дзвярыма. Поручні выкананы са стальных труб, якія пафарбаваны, трывалай на сонцы, палімернай [[фарба]]й. Агульная ўмяшчальнасць салона складае 109 чалавек. Вентыляцыя салона ажыццяўляецца праз форткі на вокнах, ці прымусова праз два люкі ў даху. Ацяпленне электракаларыфернае і сілкуецца ад [[Тралейбусная кантактная сетка|кантактнай сеткі]]. У салоне размяшчаецца 3 каларыфера магутнасцю па 6 кВт кожны. Кабіна кіроўцы цалкам адгароджана ад салона, перагародка мае два акна і спецыяльную ссоўную фортку ў адным з іх для продажу квіткоў. Дзверы ў кабіну звонку адчыняюцца аўтаномна. Крэсла кіроўцы мяккае з падрысоранае, рэгулюецца ў вышыню і глыбіню. Прыборная панэль зробленая ў стылі тарпеда з тэрмапластыку. Лабавое шкло выгнутае, бясколернае. Вентыляцыя кабіны ажыццяўляецца праз фортку, абаграванне — праз каларыфер. Шклоачышчальнікі рычажныя, лабавое шкло падзелена напалам, аднак у мадыфікацыі 201А07 яно непадзельнае. Рулявое кіраванне з гідраўзмацняльнікам, уніфікаванае з [[аўтобус]]амі [[МАЗ|Мінскага аўтамабільнага завода]]. Электраабсталяванне перанесена на дах і амаль цалкам выключае магчымасць удару токам. Тралейбус мае павышаную ступень бяспекі электраізаляцыі, усё электраабсталяванне абаронена ад ападкаў. Тралейбус мог мець дадатковае абсталяванне ў залежнасці ад патрэб заказчыка. == Тэхнічныя характарыстыкі == {| class="wikitable" cellpadding="0" cellspacing="0" style="font-size:90%;" |+ !style="width:10%;"| Параметр !style="width:10%;"| Значэнне |----- | Вытворца | Белкамунмаш |----- | Гады выпуску | 1996 — 2011 |----- | Колькасць выпушчаных асобнікаў, шт | 420 |----- | Кузаў | Рамны, вагоннай кампаноўкі, адназвенны |----- | Даўжыня, мм | 12 000 |----- | Шырыня, мм | 2500 |----- | Вышыня, мм | 3150 |----- | База, мм | 6400 … 6500 |----- | Снараджаная маса, кг | 10515 |----- | Шклоачышчальнікі | Паралелаграмнага тыпу, аднахуткасныя |----- | Восі, шт | 2 |----- | Колькасць дзвярэй | 3 |----- | Поўная ўмяшчальнасць, чал | 109 |----- | Вядучы мост | Задні |----- | Сістэма кіравання | ТІСК ці РКСК |----- | Рухавік | ДК-213 (1 шт) |----- | Магутнасць, кВт | 115 |----- | Рабочае напружанне, В | 550 |----- | Максімальная хуткасць, км/г | 60 |----- |+ |} == Мадыфікацыі == * '''АКСМ-20101''' — адрозніваецца ад базавай мадэлі ўжываннем [[РКСК|рэастатна-кантактарнай сістэмы кіравання]]. * '''АКСМ-20103''' — Выпушчаны ў адзіным экзэмпляры<ref>{{артыкул |загаловак = Тралейбусы родам з Беларусі |спасылка = http://pantograf.tramvaj.ru/article_13.php |выданне = Пантограф |тып = часопіс |год = 2005 |нумар = 1 }}{{Недаступная спасылка}}</ref>. На -03 мадэлі выпрабоўвалі новую сістэму кіравання, якой камплектаваліся машыны [[АКСМ-321|трэцяга пакалення]]. Адрозніваецца электроннай сістэмай кіравання цягавым рухавіком пераменнага току. Таксама тралейбус быў абсталяваны дызель-генератарам, які атрымаў магчымасць самастойна рухацца на абясточаных участках сеткі<ref>http://www.abw.by/archive/493/tr-trolley-2.htm{{Недаступная спасылка}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.beltransport.by/ps/troll/aksm201.html |title=Архіўная копія |access-date=11 мая 2013 |archive-date=30 лістапада 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130053735/http://www.beltransport.by/ps/troll/aksm201.html |url-status=dead }}</ref> * '''АКСМ-201А7''' — адрозніваецца максімальным вынасам электраабсталявання на дах і ўніфікацыяй сілавога абсталявання з мадэллю [[АКСМ-221]]. Акрамя гэтага, на базе АКСМ-201 была створана сучлененая мадэль тралейбуса — '''[[АКСМ-213]]'''. == Спасылкі == * [http://www.beltransport.by/ps/troll/aksm201.html www.beltransport.by — Рухомы склад. Тралейбус АКСМ-201] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20121130053735/http://www.beltransport.by/ps/troll/aksm201.html |date=30 лістапада 2012 }}{{ref-ru}} * [http://belcommunmash.by/?id_page=8&path=8_1&id_product=1 Апісанне мадэлі на сайце Белкамунмаша] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20070927030404/http://belcommunmash.by/?id_page=8&path=8_1&id_product=1 |date=27 верасня 2007 }} * http://transphoto.ru/photo/116174/ (АКСМ-201 у Гомелі) * http://transphoto.ru/photo/667629/ (АКСМ-201 у Маскве) {{зноскі}} {{ГТ Белкамунмаш}} [[Катэгорыя:Белкамунмаш]] [[Катэгорыя:Тралейбусы Беларусі]] bbq36l5ge2zm1u4be5qmhbpf0rnqcmb 0 168823 5155282 5013011 2026-06-17T11:20:19Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155282 wikitext text/x-wiki {{distinguish|Дыэлектрычная пранікальнасць}} '''Адносная дыэлектрычная пранікальнасць''' асяроддзя <math>\varepsilon</math> - беспамерная [[фізічная велічыня]], якая характарызуе ўласцівасці ізалявальнага (дыэлектрычнага) асяроддзя. Звязана з эфектам палярызацыі дыэлектрыкаў пад дзеяннем [[Электрычнае поле|электрычнага поля]] (і з характарызуе гэты эфект велічынёй дыэлектрычнай успрымальнасці асяроддзя). Велічыня <math>\varepsilon</math> паказвае, у колькі разоў сіла ўзаемадзеяння двух электрычных зарадаў у асяроддзі менш, чым у [[вакуум]]е. Адносная дыэлектрычная пранікальнасць [[паветра]] і большасці іншых газаў у [[Нармальныя ўмовы|нармальных умовах]] блізкая да адзінкі (у сілу іх нізкай шчыльнасці). Для большасці цвёрдых або вадкіх дыэлектрыкаў адносная дыэлектрычная пранікальнасць ляжыць у дыяпазоне ад 2 да 8 (для статычнага поля). Дыэлектрычная пастаянная [[Вада|вады]] ў статычным поле досыць высокая - каля 80. Вялікія яе значэнне для рэчываў з [[малекула]]мі, якія валодаюць вялікім электрычным дыпольным момантам. Адносная дыэлектрычная пранікальнасць сегнетаэлектрыкаў складае дзесяткі і сотні тысяч. == Вымярэнне == Адносная дыэлектрычная пранікальнасць рэчывы <math>\varepsilon_r</math> можа быць вызначана шляхам параўнання ёмістасці тэставага кандэнсатара з дадзеным дыэлектрыкам (<math>C_x</math>) і ёмістасці таго ж кандэнсатара ў [[вакуум]]е (<math>C_o</math>): : <math>\varepsilon_{r} = \frac{C_{x}} {C_{0}}.</math> == Практычнае прымяненне == Дыэлектрычная пранікальнасць дыэлектрыкаў з'яўляецца адным з асноўных параметраў пры распрацоўцы электрычных кандэнсатараў. Выкарыстанне матэрыялаў з высокай дыэлектрычнай пранікальнасцю дазваляюць істотна знізіць фізічныя памеры кандэнсатараў. Ёмістасць кандэнсатараў вызначаецца: : <math>C = \varepsilon_r \varepsilon_0 \frac S d,</math> дзе <math>\varepsilon_r</math> - дыэлектрычная пранікальнасць рэчыва паміж абкладкамі, <math>\varepsilon_0</math> - [[электрычная пастаянная]], <math>S</math> - плошча абкладак кандэнсатара, <math>d</math> - адлегласць паміж абкладкамі. Параметр дыэлектрычнай пранікальнасці ўлічваецца пры распрацоўцы друкаваных плат. Значэнне дыэлектрычнай пранікальнасці рэчывы паміж пластамі ў спалучэнні з яго таўшчынёй ўплывае на велічыню натуральнай статычнай ёмістасці слаёў сілкавання, а таксама істотна ўплывае на хвалевае супраціўленне праваднікоў на плаце. == Залежнасць ад частаты == Варта адзначыць, што дыэлектрычная пранікальнасць ў значнай ступені залежыць ад частаты электрамагнітнага поля. Гэта варта заўсёды ўлічваць, паколькі табліцы даведнікаў звычайна ўтрымліваюць дадзеныя для статычнага поля або малых частот аж да некалькіх адзінак кГц без ўказанні дадзенага факту. У той жа час існуюць і аптычныя метады атрымання адноснай дыэлектрычнай пранікальнасці па каэфіцыенту праламлення пры дапамозе эліпсаметраў і рэфрактаметраў. Атрыманае аптычным метадам (частата 10¹⁴ Гц) значэнне будзе значна адрознівацца ад дадзеных у табліцах. Разгледзім, напрыклад, выпадак вады. У выпадку статычнага поля (частата роўная нулю), адносная дыэлектрычная пранікальнасць пры нармальных умовах прыблізна роўная 80. Гэта мае месца аж да інфрачырвоных частот. Пачынаючы прыкладна з 2 Ггц <math>\varepsilon_r</math> пачынае падаць. У аптычным дыяпазоне <math>\varepsilon_r</math> складае прыблізна 1,8. Гэта цалкам адпавядае факце, што ў аптычным дыяпазоне [[паказчык праламлення]] вады роўны 1,33. <ref>Справочник по элементарной физике. Кошкин Н. И., Ширкевич М. Г. М.: Наука, 1972. — 256с.</ref> У вузкім дыяпазоне частот, званым аптычным, дыэлектрычнае паглынанне падае да нуля, што ўласна і забяспечвае чалавеку механізм гледжання у зямной атмасферы, насычанай вадзяной парай. З наступным ростам частаты уласцівасці асяроддзя зноў змяняюцца. Аб паводзінах адноснай дыэлектрычнай пранікальнасці вады ў дыяпазоне частот ад 0 да 10¹² (інфрачырвоная вобласць) можна прачытаць на [http://%5Bhttp {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110519173408/http://http/ |date=19 мая 2011 }}://www1.lsbu.ac.uk/water/microwave.html%5D%20(англ.){{Недаступная спасылка}} [http://www1.lsbu.ac.uk/water/microwave.html {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130729103908/http://www.lsbu.ac.uk/water/microwave.html |date=29 ліпеня 2013 }} {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130729103908/http://www.lsbu.ac.uk/water/microwave.html |date=29 ліпеня 2013 }}<nowiki>]</nowiki> (англ.)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110519173408/http://http/ |date=19 мая 2011 }} {{зноскі}} == Гл. таксама == * [[Дыэлектрычная пранікальнасць]] * [[Дыэлектрычная ўспрымальнасць]] == Спасылкі == * [http://electronix.ru/forum/index.php?showtopic=58791 Характеристики FR-4 на 3—4 ГГц и проблема расчёта импеданса проводников с учётом процесса изготовления печатной платы] {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Электрычнасць]] [[Катэгорыя:Фізічныя велічыні]] gffti61o8gl2h65ihroitfjuzxg6biy 0 170609 5155046 4003119 2026-06-16T18:18:09Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155046 wikitext text/x-wiki {{значэнні}} {{камунізм}} '''Інтэрнацыяналізм''' (ад {{lang-la|inter}} — «паміж» і ''natio'' — «народ») — [[ідэалогія]], якая прапаведуе дружбу і [[супрацоўніцтва]] паміж [[нацыя]]мі. Існуюць розныя варыянты інтэрнацыяналізму: у прыватнасці, [[пралетарскі інтэрнацыяналізм]] у [[марксізм]]е пазначае салідарнасць [[Пралетарыят|пралетарыяў]] розных краін у барацьбе супраць [[Эксплуатацыя, эканоміка|эксплуататараў]]. У наш час гэтым тэрмінам пазначае сябе таксама левая ідэалогія, якая спрабуе прапанаваць альтэрнатыўны варыянт [[глабалізацыя|глабалізацыі]]. Паняцце выкарыстоўваецца ў якасці антытэзы [[нацыяналізм]]у. У савецкай ідэалагічнай сістэме пралетарскі інтэрнацыяналізм супрацьпастаўляўся з аднаго боку «буржуазнаму нацыяналізму», які разумеецца як [[шавінізм]] і ідэалогія нацыянальнай выключнасці, а з іншага боку «буржуазнаму [[касмапалітызм]]у», што разумеецца як адмаўленне ўсякіх нацыянальных каранёў. == Інтэрнацыяналізм у марксізме == У ідэалогіі [[марксізм]]у паняцце «[[пралетарскі інтэрнацыяналізм]]» звязана з супярэчнасцямі паміж [[імперыялізм|імперыялістычнымі дзяржавамі]] і [[пралетарыят]]ам. Пры капіталізме інтэрнацыяналізм выражаецца ў міжнароднай салідарнасці працаўнікоў супраць войн, якія вядуць імперыялісты, супраць [[нацыяналізм]]у і [[шавінізм]]у, а таксама ў абароне агульначалавечых каштоўнасцей. Пасля перамогі [[Сацыялістычная рэвалюцыя|сацыялістычнай рэвалюцыі]] інтэрнацыяналізм павінен стаць часткай ідэалогіі новага грамадства, якая вядзе да [[камунізм]]у: бяскласаваму грамадству і адміранню (нацыянальнай) дзяржавы. З гэтай мэтай марксісты стварылі ў перыяд да [[1914]] года дзве міжнародныя арганізацыі салідарнасці [[сацыялізм|сацыялістаў]] ([[сацыял-дэмакратыя|сацыял-дэмакратаў]]): [[Першы інтэрнацыянал|I Інтэрнацыянал]] ([[1864]]—[[1876]]), а затым [[Другі інтэрнацыянал|II Інтэрнацыянал]] ([[1889]]—[[1914]]). У [[1914]] большая частка сацыял-дэмакратаў (у тым ліку II Інтэрнацыянал) падтрымала свае ўрады ў [[Першая сусветная вайна|Першай сусветнай вайне]] і ўстала на нацыяналістычныя пазіцыі; меншасць адмаўляла «імперыялістычную вайну», разглядаючы яе як сутыкненне паміж імперыялістамі, якое не залежыць ад інтарэсаў працаўнікоў, а таксама як зручная нагода («вайна паміж Аўстрыяй і Расіяй была б карысная» — [[Ленін]]) для рэвалюцыі і ўсталявання [[дыктатура пралетарыята|дыктатуры пралетарыята]]. Пасля прыхільнікі гэтай лініі (якія прыйшлі ў кастрычніку [[1917]] да ўлады ў Расіі) сталі зваць сябе не сацыял-дэмакратамі, а [[камунізм|камуністамі]] і заснавалі ў [[1919]] III Інтэрнацыянал ([[Камінтэрн]]), распушчаны ў [[1943]]. Паслядоўнікі сацыял-дэмакратыі стварылі ў [[1951]] [[Сацыялістычны інтэрнацыянал]], які з'яўляецца правапераемнікам II Інтэрнацыянала. [[Леў Давыдавіч Троцкі|Л. Д. Троцкім]] быў створаны як процівага сталінізму [[Чацвёрты інтэрнацыянал|IV Інтэрнацыянал]] ([[1938]]), аднак ён неўзабаве пасля забойства Троцкага ([[1940]]) распаўся на некалькі груп; далейшыя расколы і аб'яднанні прывялі да таго, што цяпер існуе некалькі трацкісцкіх арганізацый, якія прэтэндуюць на пераемнасць з IV Інтэрнацыяналам. Прынцып інтэрнацыяналізму дэклараваўся як адзін з асноўных у камуністычных аднапартыйных дзяржавах у перыяд [[1917]]—[[1991]] гг., хоць на практыув ад яго бывалі значныя адступленні (асабліва пачынаючы з кіравання [[Іосіф Вісарыёнавіч Сталін|Сталіна]], які абвясціў прынцып «сацыялізму ў адной краіне», а затым праводзіў шэраг нацыяналістычных ідэалагічных кампаній)<ref>[http://www.ejwiki.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%8C%D0%B1%D0%B0_%D1%81_%D0%BA%D0%BE%D1%81%D0%BC%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%BE%D0%BC Борьба с космополитизмом] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20111120113047/http://www.ejwiki.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%8C%D0%B1%D0%B0_%D1%81_%D0%BA%D0%BE%D1%81%D0%BC%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%BE%D0%BC |date=20 лістапада 2011 }} // Материал из ЕЖЕВИКИ — Академической Вики-энциклопедии по еврейским и израильским темам</ref>{{Праверыць аўтарытэтнасць}}. З аднаго боку, у 1920-я—пачатку 1930-х мелі месца кампаніі «карэнізацыі», гэта значыць гвалтоўнае ўкараненне «тытульных» моў і культур пэўных рэспублік, а з іншага, у 1930-я—1940-я — культурныя абмежаванні і рэпрэсіўныя акцыі па нацыянальнай прыкмеце. == Інтэрнацыяналізм і глабалізацыя == Сучасная [[глабалізацыя]] рынку, як сцвярджаюць яе крытыкі, не з'яўляецца інтэрнацыяналістычнай з'явай, паколькі звязана толькі з эканамічнай інтэграцыяй, а палітычныя і грамадскія аспекты застаюцца ў цені. Акрамя таго, эканамічная сістэма, якая ўсталёўваецца ў выніку глабалізацыі, адрозніваецца ад ідэалу інтэрнацыяналістаў. Сучасны левы [[антыглабалізм]], выразнікам якога з'яўляюцца ў прыватнасці члены [[Сусветнага федэралісцкага руху]], быўшы інтэрнацыяналістычным па сваіх устаноўках, прапаведуе «глабалізацыю сацыяльнай салідарнасці»; нярэдка высоўваецца ідэя «іншай глабалізацыі» ([[альтэраглабалізм]]у). Малады палітычны рух пірацкіх партый узяў на ўзбраенне прынцып глабалізацыі. У 2010 з'явіўся [[Інтэрнацыянал Пірацкіх Партый]], які спрабуе адказаць на глабальныя выклікі ў галіне аўтарскага права і патэнтаў, аховы прыватнасці, празрыстага кіравання. == Пытанне аб сусветным урадзе == Шэраг інтэрнацыяналістаў падтрымліваюць стварэнне сусветных каардынацыйных арганізацый тыпу [[ААН]] і выступаюць у перспектыве за моцны «[[сусветны ўрад]]». З іншага боку, шмат хто з інтэрнацыяналістаў лічаць, што сіла падобнага ўрада можа стаць вельмі небяспечнай у выпадку, калі ён апынецца ў руках дыктатара, і падтрымліваюць хутчэй ідэю [[федэрацыя|федэрацыі]] дзяржаў. == Гл. таксама == * [[Безнацыяналізм]] * [[Касмапалітызм]] * [[Нацыяналізм]] {{зноскі}} == Спасылкі == * ''[[Аляксандр Мікалаевіч Тарасаў|Александр Тарасов]]'' [http://scepsis.ru/library/id_1927.html «…Чтоб землю в Гренаде…» Октябрьская революция — интернационалистский проект] * [[Міхаэль Леві]] [http://www.vpered.org.ru/library3.html Нацыяналізм і інтэрнацыяналізм] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090719151248/http://www.vpered.org.ru/library3.html |date=19 ліпеня 2009 }} [[Катэгорыя:Ідэалогіі]] [[Катэгорыя:Культурная геаграфія]] [[Катэгорыя:Нацыянальная палітыка]] [[Катэгорыя:Міграцыя насельніцтва]] ho42itk8937do6nv6k56d3g1nxi3e9g 0 170740 5155263 4852106 2026-06-17T09:25:31Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155263 wikitext text/x-wiki '''Адгезія''' (ад {{lang-la|adhaesio}} — прыліпанне) у [[Фізіка|фізіцы]] — счапленне паверхняў разнастайных цвёрдых і/або вадкіх цел. Адгезія абумоўлена міжмалекулярнымі ўзаемадзеяннямі (Ван-дэр-ваальсавымі, палярнымі, часам — утварэннем хімічных сувязяў або ўзаемнай дыфузіяй) у павярхоўным пласце і характарызуецца удзельнай працай, неабходнай для падзелу паверхняў. У некаторых выпадках адгезія можа апынуцца мацней, чым кагезія, г. зн. счапленне ўнутры аднастайнага матэрыялу, у такіх выпадках пры дадатку разрывацца намаганні адбываецца кагезіённы разрыў, гэта значыць разрыў ў аб'ёме менш трывалага з датыкальных матэрыялаў. Адгезія істотна ўплывае на прыроду трэння датыкальных паверхняў: так, пры ўзаемадзеянні паверхняў з нізкай адгезіяй трэнне мінімальна. У якасці прыкладу можна прывесці політэтрафторэтылен (тэфлон), які ў сілу нізкага значэння адгезіі ў спалучэнні з большасцю матэрыялаў валодае нізкім каэфіцыентам трэння. Некаторыя рэчывы са слаістай крышталічнай кратамі ([[графіт]], дысульфід [[малібдэн]]а), якія характарызуюцца адначасова нізкімі значэннямі адгезіі і кагезіі, прымяняюцца ў якасці цвёрдых змазак. Найбольш вядомыя адгезійныя эфекты — [[Капілярны эфект|капілярныя]], змочванасць/нязмлчванасць, павярхоўнае нацяжэнне, меніск вадкасці ў вузкім капіляры, трэнне спакою двух абсалютна гладкіх паверхняў. Крытэрыем адгезіі ў некаторых выпадках можа быць час адрыву пласта матэрыялу пэўнага памеру ад іншага матэрыялу ў ламінарным патоку вадкасці. Адгезія мае месца ў працэсах склейвання, пайкі, зваркі, нанясення пакрыццяў. Адгезія матрыцы і напаўняльніка кампазітаў (кампазіцыйных матэрыялаў) з'яўляецца таксама адным з найважнейшых фактараў, якія ўплываюць на іх трываласць. У [[Біялогія|біялогіі]] клеткавая адгезія — не проста злучэнне [[Клетка|клетак]] паміж сабой, а такое іх злучэнне, якое прыводзіць да фарміравання пэўных правільных тыпаў гісталагічных структур, спецыфічных для дадзеных тыпаў клетак. Спецыфічнасць клеткавай адгезіі вызначаецца наяўнасцю на паверхні клетак бялкоў клеткавай адгезіі — інтегрынаў, кадгерынаў і інш. == Тэорыі адгезіі == Адгезія прадстаўляе сабой вельмі складаную з'яву, менавіта з гэтым звязана існаванне мноства тэорый, што трактуюць з'яву адгезіі з розных пазіцый. У цяперашні час вядомыя наступныя тэорыі адгезіі: * '''Адсарбцыйная тэорыя'''. Згодна з гэтай тэорыяй адгезія ажыццяўляецца ў выніку [[Адсорбцыя|адсорбцыі]] адгезіву на сітавінах і расколінах паверхні субстрату. * '''Механічная тэорыя'''. Тэорыя разглядае адгезію як вынік праявы сіл міжмалекулярных ўзаемадзеянняў паміж малекуламі адгезіву і субстрату, якія кантактуюць. * '''Электрычная тэорыя'''. Асноўнае становішча гэтай тэорыі заключаецца ў тым, што сістэма адгезіі — субстрат атаясамліваецца з кандэнсатарам, а двайны электрычны пласт, які ўзнікае пры кантакце двух разнастайных паверхняў, — з абкладкай [[кандэнсатар]]а. * '''Электронная тэорыя'''. Згодна з гэтай тэорыяй, адгезія разглядаецца як вынік малекулярнага ўзаемадзеяння паверхняў, розных па сваёй прыродзе. * '''Дыфузійная тэорыя'''. Адгезія, згодна з дадзенай тэорыяй, зводзіцца да ўзаемнай або аднабаковай дыфузіі малекул адгезіву і субстрату. * '''Хімічная тэорыя'''. Прыхільнікі гэтай тэорыі лічаць, што ў шматлікіх выпадках адгезія можа быць растлумачаная не фізічным, а хімічным узаемадзеяннем. == Гл. таксама == * [[Клей]] * [[Адсорбцыя]] * [[Змочванне]] * [[Трэнне]] == Літаратура == * {{крыніцы/БелЭн|1|Адге́зія||100}} * ''Дерягин Б. В., Кротова Н. А., Смилга В. П.'' Адгезия твердых тел. — {{М.}}: Наука, 1973. * ''Фрейдин А. С.'' Свойства и расчет адгезионных соединений. — {{М.}}: Химия, 1990. * ''Берлин А. А., Басин В. Е.'' Основы адгезии полимеров. — {{М.}}: Химия, 1974. * ''Тризно М. С., Москалев Е. В.'' Клеи и склеивание. — Л.: Химия, 1980. * [http://narod.ru/disk/4474963000/The_Theory_Of_Ideal_Adhesion%20(copy%203).pdf.html/ ''Белов П. А., Лурье С. А.'' Теория идеальных адгезионных взаимодействий. Механика композиционных материалов и конструкций, 2007 г., том 13, № 4, стр. 519] * {{ВСЭ3|Адге́зия|1|219—220|аўтар=Шимулис В. И.}} == Спасылкі == * [http://www.newchemistry.ru/glossary/glossary.php?gloss_id=25/ Інфармацыя з сайту NEWCHEMISTRY.RU] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20111112193748/http://www.newchemistry.ru/glossary/glossary.php?gloss_id=25/ |date=12 лістапада 2011 }} * [http://slovari.yandex.ru/dict/bse/article/00000/97500.htm?text=%D0%B0%D0%B4%D0%B3%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D1%8F&stpar1=1.1.2 Адгезія у БСЭ]{{Недаступная спасылка}} {{Commonscat|}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Фізічная хімія]] [[Катэгорыя:Фізічныя эфекты і з’явы]] [[Катэгорыя:Калоідная хімія]] 57jk2o7wc87p727h3yxzmyd1yphucjt 0 179695 5155180 5148422 2026-06-17T05:12:49Z StarDeg 16311 5155180 wikitext text/x-wiki '''[[Прадстаяцель|Прадстаяцелі]] Праваслаўных Цэркваў''' — першаіерархі [[Памесная царква|памесных]] [[Праваслаўе|Праваслаўных Цэркваў]]. Абавязкова ў [[епіскап]]скім сане. Могуць насіць [[тытул]]ы [[Патрыярх (царкоўны сан)|патрыярха]], [[мітрапаліт]]а ці [[архіепіскап]]а. == Спіс прадстаяцеляў Памесных Праваслаўных Цэркваў == '''Бягучы персанальны склад''' {| class="wikitable" |- ! Фота ! Імя ! Тытул ! Пачатак паўнамоцтваў |- | [[Файл:Bartolomew I.jpg|100px]] | [[Варфаламей I (Патрыярх Канстанцінопальскі)|Варфаламей I]] | [[Найсвяцейшы Архіепіскап Канстанцінопаля — Новага Рыма і Сусветны Патрыярх]] | [[22 кастрычніка]] [[1991]] |- | [[Файл:Patriarch Theodore II of Alexandria.jpg|100px]] | [[Феадор II (Патрыярх Александрыйскі)|Феадор II]] | [[Папа і Патрыярх Александрыйскі і ўсяе Афрыкі|Папа і Патрыярх вялікага граду Александрыі, Лівіі, Пентапаля, Эфіопіі, усяго Егіпта і ўсёй Афрыкі]] | [[9 кастрычніка]] [[2004]] |- | [[Файл:Patriarch John X of Antioch 2.jpg|100px]] | [[Іаан X (Патрыярх Антыяхійскі)|Іаан X]] | [[Патрыярх Антыяхійскі і ўсяго Усходу]] | [[17 снежня]] [[2012]] |- | [[Файл:Феофил III.jpg|100px]] | [[Феафіл III (Патрыярх Іерусалімскі)|Феафіл III]] | [[Патрыярх града Іерусаліма і ўсяе Палесціны|Патрыярх Святога граду Іерусаліма і ўсяе Палесціны, Сірыі, Аравіі, абанпол Іардана, Каны Галілейскай і святога Сіёна]] | [[22 жніўня]] [[2005]] |- | [[Файл:Patriarch Kirill of Moscow.jpg|100px]] | [[Кірыл (Патрыярх Маскоўскі)|Кірыл]] | [[Найсвяцейшы Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі]] | [[27 студзеня]] (абранне), [[1 лютага]] (інтранізацыя) [[2009]] |- | [[Файл:Shio III of Georgia 1.jpg|100px]] | [[Шыа III]] | [[Каталікос-Патрыярх Грузіі|Найсвяцейшы і Найбласлаўлёнейшы Каталікос-Патрыярх усяе Грузіі, архіепіскап Мцхета-Тбілісі і мітрапаліт Піцунды і Цхум-Абхазеці]] | [[11 мая]] [[2026]] |- | [[Файл:Патриарх Сербский Ириней.jpg|100px]] | [[Ірыней (Патрыярх Сербскі)|Ірыней]] | [[Патрыярх Сербскі|Архіепіскап Печскі, Мітрапаліт Бялграда-Карлавацкі, Патрыярх Сербскі]] | [[22 студзеня]] (абранне), [[23 студзеня]] (інтранізацыя), [[2010]] |- | [[Файл:Patriarch Daniel of Romania.jpg|100px]] | [[Данііл (Патрыярх Румынскі)|Данііл]] | [[Патрыярх Румынскі|Архіепіскап Бухарэсцкі, Мітрапаліт Мунтэнскі і Дабруджыйскі, Намеснік Кесарыі Кападакійскай, Мітрапаліт Унгра-Влашскі, Патрыярх усёй Румыніі]] | [[30 ліпеня]] [[2007]] |- | [[Файл:Daniel Patriarch of Bulgaria.jpg|100px]] | [[Данііл (Патрыярх Балгарскі)|Данііл]] | [[Патрыярх Балгарскі, Мітрапаліт Сафійскі]] | [[30 чэрвеня]] [[2024]] |- | [[Файл:Chrysostomos II of Cyprus.jpg|100px]] | [[Георгій (Архіепіскап Кіпрскі)|Георгій]] | [[Архіепіскап Новай Юстыніяны і ўсяго Кіпра]] | [[5 лістапада]] [[2006]] |- | [[Файл:Archbishop Ieronimos of Greece2.jpg|100px]] | [[Еранім II (Архіепіскап Афінскі)|Еранім II]] | [[Архіепіскап Афінскі і ўсяе Элады]] | [[7 лютага]] [[2008]] |- | [[Файл:Анастасий (Яннулатос).jpg|100px]] | [[Анастасій (Архіепіскап Тыранскі)|Анастасій]] | [[Архіепіскап Тыранскі і ўсяе Албаніі, Мітрапаліт Тырана-Дурэска-Эльбасанскі]] | [[24 чэрвеня]] [[1992]] |- | [[Файл:Lech Kaczynski i przedstawiciele kosciołow chrzescijanskich(3).jpg|100px]] | [[Сава (Мітрапаліт Варшаўскі)|Сава]] | [[Мітрапаліт Варшаўскі і ўсяе Польшчы]] | [[12 мая]] [[1998]] |- | [[Файл:Ростислав (Гонт).jpg|100px]] | [[Расціслаў (Гонт)|Расціслаў]] | [[Архіепіскап Пражскі, Мітрапаліт Чэшскіх земляў і Славакіі]] | [[11 студзеня]] [[2014]] |- | [[Файл:Митрополит Иона (Паффхаузен) и епископ Тихон (Моллард).jpg|100px]] | [[Ціхан (Молард)|Ціхан]] | [[Архіепіскап Вашынгтонскі, Мітрапаліт усёй Амерыкі і Канады]] | [[13 лістапада]] [[2012]] |- | [[Файл:Епифаний Киевский.jpg|150x150пкс]] | [[Епіфаній (Думенка)|Епіфаній]] | [[Мітрапаліт Кіеўскі і ўсяе Украіны]] | [[15 снежня]] [[2018]] (абранне), [[3 лютага]] [[2019]] (інтранізацыя) |- | [[Файл:Владина делегација на Велигденската литургија во Соборен храм (24.04.2022) (cropped).jpg|100px]] | [[Стэфан (Веляноўскі)|Стэфан]] | [[Архіепіскап Охрыдскі і Македонскі]] | [[9 кастрычніка]] [[1999]] |- |} == Гл. таксама == * [[Тытулы прадстаяцеляў праваслаўных цэркваў]] {{зноскі}} {{Прадстаяцелі Праваслаўных Цэркваў}} [[Катэгорыя:Праваслаўе]] [[Катэгорыя:Прадстаяцелі праваслаўных цэркваў| ]] 4opad7akw2lla1xieosk8ge3krdrlza 5155181 5155180 2026-06-17T05:13:37Z StarDeg 16311 /* Спіс прадстаяцеляў Памесных Праваслаўных Цэркваў */ 5155181 wikitext text/x-wiki '''[[Прадстаяцель|Прадстаяцелі]] Праваслаўных Цэркваў''' — першаіерархі [[Памесная царква|памесных]] [[Праваслаўе|Праваслаўных Цэркваў]]. Абавязкова ў [[епіскап]]скім сане. Могуць насіць [[тытул]]ы [[Патрыярх (царкоўны сан)|патрыярха]], [[мітрапаліт]]а ці [[архіепіскап]]а. == Спіс прадстаяцеляў Памесных Праваслаўных Цэркваў == '''Бягучы персанальны склад''' {| class="wikitable" |- ! Фота ! Імя ! Тытул ! Пачатак паўнамоцтваў |- | [[Файл:Bartolomew I.jpg|100px]] | [[Варфаламей I (Патрыярх Канстанцінопальскі)|Варфаламей I]] | [[Найсвяцейшы Архіепіскап Канстанцінопаля — Новага Рыма і Сусветны Патрыярх]] | [[22 кастрычніка]] [[1991]] |- | [[Файл:Patriarch Theodore II of Alexandria.jpg|100px]] | [[Феадор II (Патрыярх Александрыйскі)|Феадор II]] | [[Папа і Патрыярх Александрыйскі і ўсяе Афрыкі|Папа і Патрыярх вялікага граду Александрыі, Лівіі, Пентапаля, Эфіопіі, усяго Егіпта і ўсёй Афрыкі]] | [[9 кастрычніка]] [[2004]] |- | [[Файл:Patriarch John X of Antioch 2.jpg|100px]] | [[Іаан X (Патрыярх Антыяхійскі)|Іаан X]] | [[Патрыярх Антыяхійскі і ўсяго Усходу]] | [[17 снежня]] [[2012]] |- | [[Файл:Феофил III.jpg|100px]] | [[Феафіл III (Патрыярх Іерусалімскі)|Феафіл III]] | [[Патрыярх града Іерусаліма і ўсяе Палесціны|Патрыярх Святога граду Іерусаліма і ўсяе Палесціны, Сірыі, Аравіі, абанпол Іардана, Каны Галілейскай і святога Сіёна]] | [[22 жніўня]] [[2005]] |- | [[Файл:Patriarch Kirill of Moscow.jpg|100px]] | [[Кірыл (Патрыярх Маскоўскі)|Кірыл]] | [[Найсвяцейшы Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі]] | [[27 студзеня]] (абранне), [[1 лютага]] (інтранізацыя) [[2009]] |- | [[Файл:Shio III of Georgia 1.jpg|100px]] | [[Шыа III]] | [[Каталікос-Патрыярх Грузіі|Найсвяцейшы і Найбласлаўлёнейшы Каталікос-Патрыярх усяе Грузіі, архіепіскап Мцхета-Тбілісі і мітрапаліт Піцунды і Цхум-Абхазеці]] | [[11 мая]] [[2026]] |- | [[Файл:Патриарх Сербский Ириней.jpg|100px]] | [[Ірыней (Патрыярх Сербскі)|Ірыней]] | [[Патрыярх Сербскі|Архіепіскап Печскі, Мітрапаліт Бялграда-Карлавацкі, Патрыярх Сербскі]] | [[22 студзеня]] (абранне), [[23 студзеня]] (інтранізацыя), [[2010]] |- | [[Файл:Patriarch Daniel of Romania.jpg|100px]] | [[Данііл (Патрыярх Румынскі)|Данііл]] | [[Патрыярх Румынскі|Архіепіскап Бухарэсцкі, Мітрапаліт Мунтэнскі і Дабруджыйскі, Намеснік Кесарыі Кападакійскай, Мітрапаліт Унгра-Влашскі, Патрыярх усёй Румыніі]] | [[30 ліпеня]] [[2007]] |- | [[Файл:Daniel Patriarch of Bulgaria.jpg|100px]] | [[Данііл (Патрыярх Балгарскі)|Данііл]] | [[Патрыярх Балгарскі, Мітрапаліт Сафійскі]] | [[30 чэрвеня]] [[2024]] |- | [[Файл:His Beatitude Archbishop of Nova Justiniana and All Cyprus Mr Georgios.jpg|100px]] | [[Георгій (Архіепіскап Кіпрскі)|Георгій]] | [[Архіепіскап Новай Юстыніяны і ўсяго Кіпра]] | [[5 лістапада]] [[2006]] |- | [[Файл:Archbishop Ieronimos of Greece2.jpg|100px]] | [[Еранім II (Архіепіскап Афінскі)|Еранім II]] | [[Архіепіскап Афінскі і ўсяе Элады]] | [[7 лютага]] [[2008]] |- | [[Файл:Анастасий (Яннулатос).jpg|100px]] | [[Анастасій (Архіепіскап Тыранскі)|Анастасій]] | [[Архіепіскап Тыранскі і ўсяе Албаніі, Мітрапаліт Тырана-Дурэска-Эльбасанскі]] | [[24 чэрвеня]] [[1992]] |- | [[Файл:Lech Kaczynski i przedstawiciele kosciołow chrzescijanskich(3).jpg|100px]] | [[Сава (Мітрапаліт Варшаўскі)|Сава]] | [[Мітрапаліт Варшаўскі і ўсяе Польшчы]] | [[12 мая]] [[1998]] |- | [[Файл:Ростислав (Гонт).jpg|100px]] | [[Расціслаў (Гонт)|Расціслаў]] | [[Архіепіскап Пражскі, Мітрапаліт Чэшскіх земляў і Славакіі]] | [[11 студзеня]] [[2014]] |- | [[Файл:Митрополит Иона (Паффхаузен) и епископ Тихон (Моллард).jpg|100px]] | [[Ціхан (Молард)|Ціхан]] | [[Архіепіскап Вашынгтонскі, Мітрапаліт усёй Амерыкі і Канады]] | [[13 лістапада]] [[2012]] |- | [[Файл:Епифаний Киевский.jpg|150x150пкс]] | [[Епіфаній (Думенка)|Епіфаній]] | [[Мітрапаліт Кіеўскі і ўсяе Украіны]] | [[15 снежня]] [[2018]] (абранне), [[3 лютага]] [[2019]] (інтранізацыя) |- | [[Файл:Владина делегација на Велигденската литургија во Соборен храм (24.04.2022) (cropped).jpg|100px]] | [[Стэфан (Веляноўскі)|Стэфан]] | [[Архіепіскап Охрыдскі і Македонскі]] | [[9 кастрычніка]] [[1999]] |- |} == Гл. таксама == * [[Тытулы прадстаяцеляў праваслаўных цэркваў]] {{зноскі}} {{Прадстаяцелі Праваслаўных Цэркваў}} [[Катэгорыя:Праваслаўе]] [[Катэгорыя:Прадстаяцелі праваслаўных цэркваў| ]] 7e1b6rmx60urb0hxbhvq9heh680n1da 5155182 5155181 2026-06-17T05:14:53Z StarDeg 16311 /* Спіс прадстаяцеляў Памесных Праваслаўных Цэркваў */ 5155182 wikitext text/x-wiki '''[[Прадстаяцель|Прадстаяцелі]] Праваслаўных Цэркваў''' — першаіерархі [[Памесная царква|памесных]] [[Праваслаўе|Праваслаўных Цэркваў]]. Абавязкова ў [[епіскап]]скім сане. Могуць насіць [[тытул]]ы [[Патрыярх (царкоўны сан)|патрыярха]], [[мітрапаліт]]а ці [[архіепіскап]]а. == Спіс прадстаяцеляў Памесных Праваслаўных Цэркваў == '''Бягучы персанальны склад''' {| class="wikitable" |- ! Фота ! Імя ! Тытул ! Пачатак паўнамоцтваў |- | [[Файл:Bartolomew I.jpg|100px]] | [[Варфаламей I (Патрыярх Канстанцінопальскі)|Варфаламей I]] | [[Найсвяцейшы Архіепіскап Канстанцінопаля — Новага Рыма і Сусветны Патрыярх]] | [[22 кастрычніка]] [[1991]] |- | [[Файл:Patriarch Theodore II of Alexandria.jpg|100px]] | [[Феадор II (Патрыярх Александрыйскі)|Феадор II]] | [[Папа і Патрыярх Александрыйскі і ўсяе Афрыкі|Папа і Патрыярх вялікага граду Александрыі, Лівіі, Пентапаля, Эфіопіі, усяго Егіпта і ўсёй Афрыкі]] | [[9 кастрычніка]] [[2004]] |- | [[Файл:Patriarch John X of Antioch 2.jpg|100px]] | [[Іаан X (Патрыярх Антыяхійскі)|Іаан X]] | [[Патрыярх Антыяхійскі і ўсяго Усходу]] | [[17 снежня]] [[2012]] |- | [[Файл:Феофил III.jpg|100px]] | [[Феафіл III (Патрыярх Іерусалімскі)|Феафіл III]] | [[Патрыярх града Іерусаліма і ўсяе Палесціны|Патрыярх Святога граду Іерусаліма і ўсяе Палесціны, Сірыі, Аравіі, абанпол Іардана, Каны Галілейскай і святога Сіёна]] | [[22 жніўня]] [[2005]] |- | [[Файл:Patriarch Kirill of Moscow.jpg|100px]] | [[Кірыл (Патрыярх Маскоўскі)|Кірыл]] | [[Найсвяцейшы Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі]] | [[27 студзеня]] (абранне), [[1 лютага]] (інтранізацыя) [[2009]] |- | [[Файл:Shio III of Georgia 1.jpg|100px]] | [[Шыа III]] | [[Каталікос-Патрыярх Грузіі|Найсвяцейшы і Найбласлаўлёнейшы Каталікос-Патрыярх усяе Грузіі, архіепіскап Мцхета-Тбілісі і мітрапаліт Піцунды і Цхум-Абхазеці]] | [[11 мая]] [[2026]] |- | [[Файл:Патриарх Сербский Ириней.jpg|100px]] | [[Ірыней (Патрыярх Сербскі)|Ірыней]] | [[Патрыярх Сербскі|Архіепіскап Печскі, Мітрапаліт Бялграда-Карлавацкі, Патрыярх Сербскі]] | [[22 студзеня]] (абранне), [[23 студзеня]] (інтранізацыя), [[2010]] |- | [[Файл:Patriarch Daniel of Romania.jpg|100px]] | [[Данііл (Патрыярх Румынскі)|Данііл]] | [[Патрыярх Румынскі|Архіепіскап Бухарэсцкі, Мітрапаліт Мунтэнскі і Дабруджыйскі, Намеснік Кесарыі Кападакійскай, Мітрапаліт Унгра-Влашскі, Патрыярх усёй Румыніі]] | [[30 ліпеня]] [[2007]] |- | [[Файл:Daniel Patriarch of Bulgaria.jpg|100px]] | [[Данііл (Патрыярх Балгарскі)|Данііл]] | [[Патрыярх Балгарскі, Мітрапаліт Сафійскі]] | [[30 чэрвеня]] [[2024]] |- | [[Файл:His Beatitude Archbishop of Nova Justiniana and All Cyprus Mr Georgios.jpg|100px]] | [[Георгій (Архіепіскап Кіпрскі)|Георгій]] | [[Архіепіскап Новай Юстыніяны і ўсяго Кіпра]] | [[24 снежня]] [[2022]] |- | [[Файл:Archbishop Ieronimos of Greece2.jpg|100px]] | [[Еранім II (Архіепіскап Афінскі)|Еранім II]] | [[Архіепіскап Афінскі і ўсяе Элады]] | [[7 лютага]] [[2008]] |- | [[Файл:Анастасий (Яннулатос).jpg|100px]] | [[Анастасій (Архіепіскап Тыранскі)|Анастасій]] | [[Архіепіскап Тыранскі і ўсяе Албаніі, Мітрапаліт Тырана-Дурэска-Эльбасанскі]] | [[24 чэрвеня]] [[1992]] |- | [[Файл:Lech Kaczynski i przedstawiciele kosciołow chrzescijanskich(3).jpg|100px]] | [[Сава (Мітрапаліт Варшаўскі)|Сава]] | [[Мітрапаліт Варшаўскі і ўсяе Польшчы]] | [[12 мая]] [[1998]] |- | [[Файл:Ростислав (Гонт).jpg|100px]] | [[Расціслаў (Гонт)|Расціслаў]] | [[Архіепіскап Пражскі, Мітрапаліт Чэшскіх земляў і Славакіі]] | [[11 студзеня]] [[2014]] |- | [[Файл:Митрополит Иона (Паффхаузен) и епископ Тихон (Моллард).jpg|100px]] | [[Ціхан (Молард)|Ціхан]] | [[Архіепіскап Вашынгтонскі, Мітрапаліт усёй Амерыкі і Канады]] | [[13 лістапада]] [[2012]] |- | [[Файл:Епифаний Киевский.jpg|150x150пкс]] | [[Епіфаній (Думенка)|Епіфаній]] | [[Мітрапаліт Кіеўскі і ўсяе Украіны]] | [[15 снежня]] [[2018]] (абранне), [[3 лютага]] [[2019]] (інтранізацыя) |- | [[Файл:Владина делегација на Велигденската литургија во Соборен храм (24.04.2022) (cropped).jpg|100px]] | [[Стэфан (Веляноўскі)|Стэфан]] | [[Архіепіскап Охрыдскі і Македонскі]] | [[9 кастрычніка]] [[1999]] |- |} == Гл. таксама == * [[Тытулы прадстаяцеляў праваслаўных цэркваў]] {{зноскі}} {{Прадстаяцелі Праваслаўных Цэркваў}} [[Катэгорыя:Праваслаўе]] [[Катэгорыя:Прадстаяцелі праваслаўных цэркваў| ]] ju6me1xo28vuuh43pn5uxc4pwpps5td 0 183547 5155062 5154846 2026-06-16T18:47:33Z Ellis Novak 30436 /* Вядомыя носьбіты */ 5155062 wikitext text/x-wiki '''Агры́кала''' (ад {{lang-la|agricola}} — «земляроб») — шматзначны тэрмін. == Вядомыя носьбіты == * {{нп5|Агрыкала Авіньёнскі||ru|Агрикола Авиньонский}} (каля 630 — каля 700) — біскуп Авіньёна, святы. * {{нп5|Агрыкала з Балонні||ru|Агрикола из Болоньи}} (пам. 304) — хрысціянскі мучанік. * {{нп5|Агрыкала (пелагіянскі прапаведнік)|Агрыкала|de|Agricola (Pelagianer)}} (V ст.) — пелагіянскі прапаведнік, сын біскупа Северыяна. * [[Аляксандр Агрыкала]] (1445 ці 1446—1506) — франка-фламандскі кампазітар. * {{нп5|Георгій Агрыкала||ru|Агрикола, Георгий}} (1494—1555) — нямецкі вучоны, геолаг і мінералаг. * [[Гней Юлій Агрыкала]] (40—93) — рымскі дзяржаўны дзеяч і палкаводзец. * {{NL|Іаган Агрыкала (значэнні)}} * {{нп5|Крыстаф Людвіг Агрыкала||ru|Агрикола, Кристоф Людвиг}} (1667—1719) — нямецкі мастак-пейзажыст і гравёр. * {{нп5|Курт Агрыкала||ru|Агрикола, Курт}} (1889—1955) — нямецкі военачальнік. * {{нп5|Марцін Агрыкала||ru|Агрикола, Мартин}} (каля 1486—1556) — нямецкі тэарэтык музыкі, кампазітар. * {{нп5|Мікалай Агрыкала||ru|Агрикола, Николай}} (1520 — каля 1585) — нямецкі тэарэтык музыкі, філолаг. * [[Мікаэль Агрыкала]] (каля 1510—1557) — фінскі рэфарматар, стваральнік фінскай пісьменнасці. * {{нп5|Рудольф Агрыкала||ru|Агрикола, Рудольф}} (1443—1485) — галандскі мысліцель-гуманіст. * {{нп5|Філіпа Агрыкала||ru|Агрикола, Филиппо}} (1795—1857) — італьянскі мастак-партрэтыст. == Іншыя значэнні == * [[Агрыкала (Тацыт)|«Агрыкала»]] — біяграфічны твор старажытнарымскага гісторыка [[Тацыт|Тацыта]]. * [[Горы Агрыкалы|Агрыкала]] — горы на бачным баку Месяца. * [[(3212) Агрыкала]] — астэроід, адкрыты ў 1939 годзе. [[Катэгорыя:Лацінскія прозвішчы]] [[Катэгорыя:Лацінскія імёны]] {{неадназначнасць|цёзкі2|літаратурныя творы|касмічныя аб’екты|іншае}} 79qbg97cyujljemlk0h2jsfetvyorrg 5155064 5155062 2026-06-16T18:48:17Z Ellis Novak 30436 /* Вядомыя носьбіты */ 5155064 wikitext text/x-wiki '''Агры́кала''' (ад {{lang-la|agricola}} — «земляроб») — шматзначны тэрмін. == Вядомыя носьбіты == * {{нп5|Агрыкала Авіньёнскі||ru|Агрикола Авиньонский}} (каля 630 — каля 700) — біскуп Авіньёна, святы. * {{нп5|Агрыкала з Балонні||ru|Агрикола из Болоньи}} (пам. 304) — хрысціянскі мучанік. * {{нп5|Агрыкала (пелагіянскі прапаведнік)|Агрыкала|de|Agricola (Pelagianer)}} (V ст.) — пелагіянскі прапаведнік, сын біскупа Северыяна. * [[Аляксандр Агрыкала]] (1445 ці 1446—1506) — франка-фламандскі кампазітар. * [[Георгій Агрыкала]] (1494—1555) — нямецкі вучоны, геолаг і мінералаг. * [[Гней Юлій Агрыкала]] (40—93) — рымскі дзяржаўны дзеяч і палкаводзец. * {{NL|Іаган Агрыкала (значэнні)}} * {{нп5|Крыстаф Людвіг Агрыкала||ru|Агрикола, Кристоф Людвиг}} (1667—1719) — нямецкі мастак-пейзажыст і гравёр. * {{нп5|Курт Агрыкала||ru|Агрикола, Курт}} (1889—1955) — нямецкі военачальнік. * {{нп5|Марцін Агрыкала||ru|Агрикола, Мартин}} (каля 1486—1556) — нямецкі тэарэтык музыкі, кампазітар. * {{нп5|Мікалай Агрыкала||ru|Агрикола, Николай}} (1520 — каля 1585) — нямецкі тэарэтык музыкі, філолаг. * [[Мікаэль Агрыкала]] (каля 1510—1557) — фінскі рэфарматар, стваральнік фінскай пісьменнасці. * {{нп5|Рудольф Агрыкала||ru|Агрикола, Рудольф}} (1443—1485) — галандскі мысліцель-гуманіст. * {{нп5|Філіпа Агрыкала||ru|Агрикола, Филиппо}} (1795—1857) — італьянскі мастак-партрэтыст. == Іншыя значэнні == * [[Агрыкала (Тацыт)|«Агрыкала»]] — біяграфічны твор старажытнарымскага гісторыка [[Тацыт|Тацыта]]. * [[Горы Агрыкалы|Агрыкала]] — горы на бачным баку Месяца. * [[(3212) Агрыкала]] — астэроід, адкрыты ў 1939 годзе. [[Катэгорыя:Лацінскія прозвішчы]] [[Катэгорыя:Лацінскія імёны]] {{неадназначнасць|цёзкі2|літаратурныя творы|касмічныя аб’екты|іншае}} pkc6z7hxlij4r8yb9k4ra1w6c6o4tss 0 183631 5155057 5154873 2026-06-16T18:42:15Z Ellis Novak 30436 /* Вядомыя носьбіты */ 5155057 wikitext text/x-wiki '''Бах''' ({{lang-de|Bach}}) — нямецкае прозвішча, а таксама тапонім. * [[Бахі (род)|Бахі]] — род нямецкіх музыкантаў і кампазітараў. == Вядомыя носьбіты == * {{нп5|Айна Густаваўна Бах||ru|Бах, Айно Густавовна}} (у замужжы — ''Бах-Лійманд''; 1901—1980) — эстонская мастачка, гравёр і графік. * {{NL|Аляксандр Бах}} * [[Аляксей Мікалаевіч Бах]] (1857—1946) — савецкі біяхімік, акадэмік АН СССР, Герой Сацыялістычнай Працы. * {{NL|Аўгуст Бах}} * {{нп5|Барбара Бах||ru|Бах, Барбара}} (нар. 1947) — амерыканская актрыса і мадэль. * {{нп5|Б’ёрн Бах||ru|Бах, Бьёрн}} (нар. 1976) — нямецкі веславал на байдарках. * {{нп5|Віві Бах||ru|Бах, Виви}} (1939—2013) — дацкая актрыса, спявачка, тэлевядучая і пісьменніца. * {{NL|Вільгельм Бах}} * {{нп5|Габрыэль Бах||ru|Бах, Габриэль}} (1927—2022) — ізраільскі юрыст, суддзя Вярхоўнага суда Ізраіля. * {{нп5|Ганна Магдалена Бах||ru|Бах, Анна Магдалена}} (1701—1760) — спявачка, другая жонка Ё. С. Баха. * {{нп5|Густаў Бах||ru|Бах, Густав}} (1841—1883) — чэшскі рэдактар і паэт. * {{нп5|Дырк Бах||ru|Бах, Дирк}} (1961—2012) — нямецкі тэлевізійны камедыйны акцёр. * {{нп5|Дэвід Бах||ru|Бах, Дэвид}} (нар. 1966) — амерыканскі пісьменнік на фінансавыя тэмы. * {{NL|Ёган Бах}} * {{нп5|Жаніс Бах||ru|Бах, Жанис}} (1885—1941) — латвійскі военачальнік, генерал. * {{нп5|Ірына Аляксееўна Бах-Балахоўская||ru|Бах-Балаховская, Ирина Алексеевна}} (1901—1991) — савецкі гісторык. * {{NL|Канстанцін Бах}} * {{NL|Карл Бах}} * {{нп5|Крыстафер Бах||ru|Бах, Кристофер}} (1835—1927) — амерыканскі кампазітар і дырыжор. * {{нп5|Крыстоф Бах||ru|Бах, Кристоф (музыкант)}} (1613—1661) — нямецкі музыкант эпохі барока, дзед Ё. С. Баха. * {{нп5|Крысціян Бах||ru|Бах, Кристиан}} (1959—2019) — аргенцінская і мексіканская актрыса і прадзюсар. * {{нп5|Лідзія Аляксееўна Бах||ru|Бах, Лидия Алексеевна}} (1893—1974) — біёграф свайго бацькі А. М. Баха. * {{нп5|Майкл Бах||ru|Бах, Майкл}} (нар. 1960) — амерыканскі веславал. * {{NL|Марыя Бах (значэнні)}} * {{нп5|Мікалай Раманавіч Бах||ru|Бах, Николай Романович}} (1853—1885) — расійскі скульптар, акадэмік. * {{NL|Міхаэль Бах}} * {{NL|Наталля Бах}} * {{нп5|Ота Бах||ru|Бах, Отто}} (1833—1893) — аўстрыйскі кампазітар і дырыжор. * {{нп5|Памела Бах||ru|Бах, Памела}} (1963—2025) — амерыканская актрыса. * {{нп5|Патрык Бах||ru|Бах, Патрик}} (нар. 1968) — нямецкі акцёр. * {{нп5|Петэр фон Бах||ru|Бах, Петер фон}} (1943—2014) — фінскі гісторык кіно. * {{нп5|Раман Іванавіч Бах||ru|Бах, Роман Иванович}} (1819—1903) — расійскі скульптар. * {{нп5|Роберт Раманавіч Бах||ru|Бах, Роберт Романович}} (1859—1933) — расійскі скульптар, акадэмік. * {{нп5|Робі Бах||ru|Бах, Робби}} — топ-менеджар карпарацыі Microsoft. * {{нп5|Рудольф Ам Бах||ru|Ам Бах, Рудольф}} (1919—2004) — швейцарскі піяніст. * {{нп5|Рычард Дэйвіс Бах||ru|Бах, Ричард}} (нар. 1936) — амерыканскі пісьменнік. * {{нп5|Табіяс Фрыдрых Бах||ru|Бах, Тобиас Фридрих}} (1695—1768) — нямецкі арганіст і прыдворны кантар, сын Ё. К. Баха. * {{нп5|Таццяна Якаўлеўна Бах||ru|Бах, Татьяна Яковлевна}} (1895—1983) — руская і савецкая артыстка аперэты. * {{нп5|Томас Бах||ru|Бах, Томас}} (нар. 29 снежня 1953) — дзеяч нямецкага і міжнароднага алімпійскага руху, прэзідэнт Міжнароднага алімпійскага камітэта, фехтавальшчык. * {{нп5|Франц Іванавіч Бах||ru|Бах, Франц Иванович}} (1885—1942) — расійска-нямецкі і савецкі пісьменнік і поэт. * {{нп5|Шарлота Бах||ru|Шарлотта Бах}} (1920—1981) — брытанская самазванка. * {{нп5|Эрых фон дэм Бах||ru|Бах, Эрих фон дем}} (1899—1972) — обергрупенфюрэр СС. * {{нп5|Яўген-Карл Раманавіч Бах||ru|Бах, Евгений-Карл Романович}} (1861—1905) — расійскі архітэктар, акадэмік архітэктуры. == Псеўданімы == * Паўль Бах — псеўданім нямецкага паэта {{нп5|Рудольф Баўмбах|Рудольфа Баўмбаха|ru|Баумбах, Рудольф}} (1840—1905). * Себасцьян Бах — псеўданім канадска-амерыканскага вакаліста Skid Row {{нп5|Себасцьян Б’ёрк|Себасцьяна Б’ёрка|ru|Бах, Себастьян}} (нар. 1968). * Бах — псеўданім і мянушка рускамоўнага амерыканскага паэта, сатырыка і мастака {{нп5|Вагрыч Бахчанян|Вагрыча Бахчаняна|ru|Бахчанян, Вагрич}} (1938—2009). == Тапонімы == * {{нп5|Бах (камуна)|Бах|ru|Бах (коммуна)}} — камуна ў Аўстрыі. == Гл. таксама == * {{нп5|B-A-C-H||ru|B-A-C-H}} — музычны матыў, манаграма Ё. С. Баха. [[Катэгорыя:Нямецкія прозвішчы]] {{неадназначнасць|цёзкі2|тапонімы|іншае}} h5wut21hmvrjhsex8tjiovz72vsxrwv 5155060 5155057 2026-06-16T18:45:39Z Ellis Novak 30436 5155060 wikitext text/x-wiki '''Бах''' ({{lang-de|Bach}}) — нямецкае прозвішча, а таксама тапонім. * [[Бахі (род)|Бахі]] — род нямецкіх музыкантаў і кампазітараў. == Вядомыя носьбіты == * {{нп5|Айна Густаваўна Бах||ru|Бах, Айно Густавовна}} (у замужжы — ''Бах-Лійманд''; 1901—1980) — эстонская мастачка, гравёр і графік. * {{NL|Аляксандр Бах}} * [[Аляксей Мікалаевіч Бах]] (1857—1946) — савецкі біяхімік, акадэмік АН СССР, Герой Сацыялістычнай Працы. * {{NL|Аўгуст Бах}} * {{нп5|Барбара Бах||ru|Бах, Барбара}} (нар. 1947) — амерыканская актрыса і мадэль. * {{нп5|Б’ёрн Бах||ru|Бах, Бьёрн}} (нар. 1976) — нямецкі веславал на байдарках. * {{нп5|Віві Бах||ru|Бах, Виви}} (1939—2013) — дацкая актрыса, спявачка, тэлевядучая і пісьменніца. * {{NL|Вільгельм Бах}} * {{нп5|Габрыэль Бах||ru|Бах, Габриэль}} (1927—2022) — ізраільскі юрыст, суддзя Вярхоўнага суда Ізраіля. * {{нп5|Ганна Магдалена Бах||ru|Бах, Анна Магдалена}} (1701—1760) — спявачка, другая жонка Ё. С. Баха. * {{нп5|Густаў Бах||ru|Бах, Густав}} (1841—1883) — чэшскі рэдактар і паэт. * {{нп5|Дырк Бах||ru|Бах, Дирк}} (1961—2012) — нямецкі тэлевізійны камедыйны акцёр. * {{нп5|Дэвід Бах||ru|Бах, Дэвид}} (нар. 1966) — амерыканскі пісьменнік на фінансавыя тэмы. * {{NL|Ёган Бах}} * {{нп5|Жаніс Бах||ru|Бах, Жанис}} (1885—1941) — латвійскі военачальнік, генерал. * {{нп5|Ірына Аляксееўна Бах-Балахоўская||ru|Бах-Балаховская, Ирина Алексеевна}} (1901—1991) — савецкі гісторык. * {{NL|Канстанцін Бах}} * {{NL|Карл Бах}} * {{нп5|Крыстафер Бах||ru|Бах, Кристофер}} (1835—1927) — амерыканскі кампазітар і дырыжор. * {{нп5|Крыстоф Бах||ru|Бах, Кристоф (музыкант)}} (1613—1661) — нямецкі музыкант эпохі барока, дзед Ё. С. Баха. * {{нп5|Крысціян Бах||ru|Бах, Кристиан}} (1959—2019) — аргенцінская і мексіканская актрыса і прадзюсар. * {{нп5|Лідзія Аляксееўна Бах||ru|Бах, Лидия Алексеевна}} (1893—1974) — біёграф свайго бацькі А. М. Баха. * {{нп5|Майкл Бах||ru|Бах, Майкл}} (нар. 1960) — амерыканскі веславал. * {{NL|Марыя Бах (значэнні)}} * {{нп5|Мікалай Раманавіч Бах||ru|Бах, Николай Романович}} (1853—1885) — расійскі скульптар, акадэмік. * {{NL|Міхаэль Бах}} * {{NL|Наталля Бах}} * {{нп5|Ота Бах||ru|Бах, Отто}} (1833—1893) — аўстрыйскі кампазітар і дырыжор. * {{нп5|Памела Бах||ru|Бах, Памела}} (1963—2025) — амерыканская актрыса. * {{нп5|Патрык Бах||ru|Бах, Патрик}} (нар. 1968) — нямецкі акцёр. * {{нп5|Петэр фон Бах||ru|Бах, Петер фон}} (1943—2014) — фінскі гісторык кіно. * {{нп5|Раман Іванавіч Бах||ru|Бах, Роман Иванович}} (1819—1903) — расійскі скульптар. * {{нп5|Роберт Раманавіч Бах||ru|Бах, Роберт Романович}} (1859—1933) — расійскі скульптар, акадэмік. * {{нп5|Робі Бах||ru|Бах, Робби}} — топ-менеджар карпарацыі Microsoft. * {{нп5|Рудольф Ам Бах||ru|Ам Бах, Рудольф}} (1919—2004) — швейцарскі піяніст. * {{нп5|Рычард Дэйвіс Бах||ru|Бах, Ричард}} (нар. 1936) — амерыканскі пісьменнік. * {{нп5|Табіяс Фрыдрых Бах||ru|Бах, Тобиас Фридрих}} (1695—1768) — нямецкі арганіст і прыдворны кантар, сын Ё. К. Баха. * {{нп5|Таццяна Якаўлеўна Бах||ru|Бах, Татьяна Яковлевна}} (1895—1983) — руская і савецкая артыстка аперэты. * [[Томас Бах]] (нар. 29 снежня 1953) — дзеяч нямецкага і міжнароднага алімпійскага руху, прэзідэнт Міжнароднага алімпійскага камітэта, фехтавальшчык. * {{нп5|Франц Іванавіч Бах||ru|Бах, Франц Иванович}} (1885—1942) — расійска-нямецкі і савецкі пісьменнік і поэт. * {{нп5|Шарлота Бах||ru|Шарлотта Бах}} (1920—1981) — брытанская самазванка. * [[Эрых фон дэм Бах]] (1899—1972) — обергрупенфюрэр СС. * {{нп5|Яўген-Карл Раманавіч Бах||ru|Бах, Евгений-Карл Романович}} (1861—1905) — расійскі архітэктар, акадэмік архітэктуры. == Псеўданімы == * Паўль Бах — псеўданім нямецкага паэта {{нп5|Рудольф Баўмбах|Рудольфа Баўмбаха|ru|Баумбах, Рудольф}} (1840—1905). * Себасцьян Бах — псеўданім канадска-амерыканскага вакаліста Skid Row {{нп5|Себасцьян Б’ёрк|Себасцьяна Б’ёрка|ru|Бах, Себастьян}} (нар. 1968). * Бах — псеўданім і мянушка рускамоўнага амерыканскага паэта, сатырыка і мастака {{нп5|Вагрыч Бахчанян|Вагрыча Бахчаняна|ru|Бахчанян, Вагрич}} (1938—2009). == Тапонімы == * {{нп5|Бах (камуна)|Бах|ru|Бах (коммуна)}} — камуна ў Аўстрыі. == Гл. таксама == * {{нп5|B-A-C-H||ru|B-A-C-H}} — музычны матыў, манаграма Ё. С. Баха. [[Катэгорыя:Нямецкія прозвішчы]] {{неадназначнасць|цёзкі2|тапонімы|іншае}} b4c755efaadius74109zbgjswfyh41y 0 184333 5155210 5116784 2026-06-17T08:11:06Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 0 sources and tagging 3 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155210 wikitext text/x-wiki {{Кароткае апісанне|Польскі агульнаадукацыйны ліцэй у Гайнаўцы (Падляскае ваяводства) з дадатковым навучаннем беларускай мовы}} {{школа}} '''Агульнаадукацыйны ліцэй з дадатковым навучаннем беларускай мовы ў Гайнаўцы''' ({{lang-pl|II Liceum Ogólnokształcące z Dodatkową Nauką Języka Białoruskiego w Hajnówce}}, таксама: «Ліцэй з дадатковым навучаннем беларускай мовы», «Беларускі ліцэй у Гайнаўцы») — сярэдняя школа ([[ліцэй]]) у [[Польшча|Польшчы]], у горадзе [[Гайнаўка]] ([[Падляскае ваяводства]]), дзе беларуская мова вывучаецца як дадатковы прадмет.<ref name="MFA-by-PL">{{Cite web |url=http://poland.mfa.gov.by/be/bilateral_relations/belarusiny/szkoly/ |title=Навучальныя установы з дадатковым вывучэннем беларускай мовы ў Польшчы |access-date=2026-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190118055930/http://poland.mfa.gov.by/be/bilateral_relations/belarusiny/szkoly/ |archive-date=2019-01-18 |url-status=dead }}</ref><ref name="Powiat-ii-lo-contact">{{cite web|url=https://samorzad.gov.pl/web/powiat-hajnowski/ii-lo|title=II Liceum Ogólnokształcące z Dodatkową Nauką Języka Białoruskiego w Hajnówce — dane teleadresowe|publisher=Powiat Hajnowski (samorzad.gov.pl)|access-date=2026-01-20}}</ref> Школа ўваходзіць у сістэму адукацыйных устаноў беларускай нацыянальнай меншасці на [[Беласточчына|Беласточчыне]] і разглядаецца як адзін з важных цэнтраў падтрымкі беларускай мовы і культуры ў рэгіёне.<ref name="plwiki">{{cite web|url=https://pl.wikipedia.org/wiki/Liceum_Og%C3%B3lnokszta%C5%82c%C4%85ce_z_Dodatkow%C4%85_Nauk%C4%85_J%C4%99zyka_Bia%C5%82oruskiego_w_Hajn%C3%B3wce|title=Liceum Ogólnokształcące z Dodatkową Nauką Języka Białoruskiego w Hajnówce|publisher=pl.wikipedia.org|access-date=2026-01-20}}</ref> == Назва і статус == У польскай дакументацыі ўжываецца афіцыйная назва {{lang-pl|II Liceum Ogólnokształcące z Dodatkową Nauką Języka Białoruskiego w Hajnówce}}.<ref name="Powiat-ii-lo-contact" /> У розных крыніцах таксама сустракаюцца скарочаныя найменні «{{lang-pl|Liceum z DNJB}}» і «{{lang-pl|Liceum Białoruskie}}».<ref name="plwiki" /> == Гісторыя == Гісторыя школы пачалася ў [[1949]] годзе. Паводле шэрагу крыніц, у першыя гады ўстанова працавала як агульная структура, якая ўключала пачатковую школу і ліцэй; пазней функцыянаванне было звязана найперш з ліцэйным узроўнем адукацыі.<ref name="plwiki" /><ref name="bhist-archive">{{cite web|url=http://www.lo2hajn.atmax.pl/bhist.html|title=Historia szkoły|publisher=web.archive.org (archiwum strony lo2hajn.atmax.pl)|access-date=2026-01-20|archive-date=22 кастрычніка 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201022053543/http://www.lo2hajn.atmax.pl/bhist.html|url-status=dead}}</ref> З 1993 года школа выкарыстоўвае новы будынак.<ref name="bhist-archive" /><ref name="plwiki" /> У канцы 1990-х гадоў у Гайнаўцы быў створаны комплекс (згуртаванне) школ, у межах якога дзейнічалі навучальныя падраздзяленні з дадатковым навучаннем беларускай мовы (у тым ліку ліцэй і, на пэўным этапе, гімназійны ўзровень паводле тагачаснай структуры польскай школы).<ref name="plwiki" /> == Навучанне і профіль == Беларуская мова ў ліцэі вывучаецца як дадатковы прадмет; установа належыць да нешматлікіх у Польшчы сярэдніх школ, дзе існуе такая форма сістэмнага навучання беларускай мове на ліцэйным узроўні.<ref name="Powiat-2024-ranking">{{cite web|url=https://samorzad.gov.pl/web/powiat-hajnowski/perspektywy-ranking-liceow-i-technikow-2024|title=Perspektywy — Ranking Liceów i Techników 2024 (інфармацыя павета)|publisher=Powiat Hajnowski (samorzad.gov.pl)|access-date=2026-01-20|url-status=dead}}</ref><ref name="plwiki" /> Паводле інфармацыі павета, установа прапануе таксама вывучэнне французскай мовы (як асобны адукацыйны кірунак у межах павятовай адукацыйнай сеткі).<ref name="Powiat-2024-ranking" /> == Роля ў жыцці беларускай меншасці == У польскай літаратуры і аглядах, прысвечаных беларускаму школьніцтву на Беласточчыне, ліцэй у Гайнаўцы разглядаецца як важны адукацыйны і сацыякультурны цэнтр беларускай супольнасці рэгіёна, які ўплывае на падтрымку беларускай ідэнтычнасці і развіццё моладзевых ініцыятыў.<ref name="plwiki" /> Паводле звестак, пры школе ў 1993 годзе быў створаны клуб, арыентаваны на беларускую тэматыку і грамадска-культурныя ініцыятывы (у крыніцах: {{lang-pl|Klub Spraw Białoruskich}}).<ref name="plwiki" /> == Дасягненні == У розных рэйтынгах польскіх сярэдніх школ ліцэй згадваецца як адзін з прыкметных устаноў адукацыі ў рэгіёне. Напрыклад, у інфармацыйных паведамленнях павета адзначалася прысваенне школе адзнак у рамках рэйтынгу «Perspektywy» (у тым ліку ўзроўню «бронзавай школы»), а таксама адносна высокія пазіцыі ў рэгіянальных спісах.<ref name="Powiat-2024-ranking" /><ref name="Powiat-2025-ranking">{{cite web|url=https://samorzad.gov.pl/web/powiat-hajnowski/ranking-perspektyw-2025|title=Ranking Perspektyw 2025 (інфармацыя павета)|publisher=Powiat Hajnowski (samorzad.gov.pl)|access-date=2026-01-20|url-status=dead}}</ref> У гісторыі школы таксама згадваюцца спартыўныя дасягненні (у прыватнасці, выступленні школьнай каманды па валейболе ў 1970-я гады).<ref name="plwiki" /> == Кіраўніцтва == Паводле звестак, прыведзеных у польскіх аглядавых матэрыялах і энцыклапедычных даведках, у розныя гады ўстановай кіравалі, у прыватнасці:<ref name="plwiki" /> * Лешак Янчук (1949—1952); * Мікалай Гайдукевіч (1952—1960); * Мікалай Бурмак (1960—1968); * Уладзіслаў Салаўян (1968—1976); * [[Алег Туронак]] (1976—1979); * Аляксандр Плёса (1979—1981); * Юзаф Лаўрэноў (1981—1988); * Ежы Мацюлевіч (1988—1990); * Зміцер Новік (1990—1991); * Пятро Дзімітрук (1991—1997); * Юзаф Пасечнік (1997—2017); * [[Ігар Лукашук]] (з 2017).<ref name="UW-Igor-2017">{{cite web|url=https://uwb.edu.pl/nowosci/igor-lukaszuk-nowym-dyrektorem-ii-lo-z-dnjb-w-hajnowce|title=Igor Łukaszuk nowym dyrektorem II LO z DNJB w Hajnówce|publisher=Uniwersytet w Białymstoku|access-date=2026-01-20|url-status=dead}}</ref> == Вядомыя выпускнікі == * [[Міхал Андрасюк]] (нар. 1959) — пісьменнік, журналіст, дзеяч беларускай меншасці ў Польшчы. * [[Яўген Вапа]] (нар. 1965) — беларускі грамадскі дзеяч у Польшчы. * [[Катажына Бонда]] (нар. 1977) — польская пісьменніца. == Гл. таксама == * [[Беларуская мова ў Польшчы]] * [[Беларуская школьная адукацыя за межамі Беларусі]] * [[Беларуская дыяспара]] * [[Гайнаўка]] == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * {{Official website|https://bialorushajnowka.pl/}} * Профіль установы на партале павета (з кантактнымі звесткамі): {{Cite web|url=https://samorzad.gov.pl/web/powiat-hajnowski/ii-lo|title=II LO z DNJB w Hajnówce — dane teleadresowe|access-date=2026-01-20}} * {{Cite web|url=http://www.lo2hajn.atmax.pl/bhist.html|title=Historia szkoły (архіўная копія)|access-date=2026-01-20|archive-date=22 кастрычніка 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201022053543/http://www.lo2hajn.atmax.pl/bhist.html|url-status=dead}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гайнаўка]] [[Катэгорыя:Адукацыя ў Польшчы]] [[Катэгорыя:Беларуская мова ў Польшчы]] [[Катэгорыя:Навучальныя ўстановы з беларускай мовай навучання]] [[Катэгорыя:Ліцэі]] rmok0wz9unku0zfws2aymjgr7ev19p1 0 185380 5154989 5145807 2026-06-16T15:08:52Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5154989 wikitext text/x-wiki {{Картка інстытута |назва = Інстытут біяхіміі біялагічна актыўных злучэнняў {{s|НАН Беларусі}} |скарачэнне = Інстытут біяхіміі біялагічна актыўных злучэнняў НАНБ |эмблема = |міжназва = |ранейшая назва = Аддзел рэгуляцыі абмену рэчываў АН БССР, Інстытут біяхіміі АН БССР, Інстытут біяхіміі АН Беларусі, Інстытут фармакалогіі і біяхіміі НАН Беларусі |заснаваны = 1970 |дырэктар = [[Алег Яўгенавіч Кузняцоў]] |колькасць супрацоўнікаў = 65 |аспірантура = 03.01.04 Біяхімія |дактарантура = 03.01.04 Біяхімія |размяшчэнне = {{сцяг Беларусі}} [[Гродна]] |адрас = 230023, Гродна, [[плошча Антонія Тызенгаўза (Гродна)|плошча Антонія Тызенгаўза]], 7 (адміністрацыйны корпус), 230030, Гродна, [[бульвар Ленінскага Камсамола (Гродна)|бульвар Ленінскага Камсамола]], 50 (лабараторны корпус) |сайт = https://ibiochemistry.by }} '''Інстытут біяхіміі біялагічна актыўных злучэнняў [[НАН Беларусі]]''' ('''ІББАЗ НАНБ''') — другая (пасля [[Інстытут біяарганічнай хіміі НАН Беларусі|Інстытута біяарганічнай хіміі]]) профільная арганізацыя навукі Беларусі ў галіне [[біяхімія|біяхіміі]]. Месціцца ў [[Гродна|Гродне]]. == Гісторыя == Датай заснавання Інстытута лічыцца [[1970]] год, калі пастановай Прэзідыума АН БССР у [[Гродна|Гродне]] быў створаны ''Аддзел рэгуляцыі [[абмен рэчываў|абмену рэчываў]] АН БССР'' з правамі юрыдычнай асобы<ref>{{Cite web |url=https://letopis.by/documents/postanovlenie-%e2%84%96235-soveta-ministrov-belorusskoj-ssr-ob-organizaczii-otdela-regulyaczii-obmena-veshhestv-akademii-nauk-bssr-v-g-grodno/ |title=Постановление № 235 Совета Министров БССР от 11 августа 1970 г. «Об организации Отдела регуляции обмена веществ Академии наук БССР в г. Гродно» |access-date=3 чэрвеня 2025 |archive-date=25 снежня 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241225154806/https://letopis.by/documents/postanovlenie-%E2%84%96235-soveta-ministrov-belorusskoj-ssr-ob-organizaczii-otdela-regulyaczii-obmena-veshhestv-akademii-nauk-bssr-v-g-grodno/ |url-status=dead }}</ref>. На новаствораны Аддзел, які ўвайшоў у склад [[Аддзяленне хіміі і навук аб Зямлі НАН Беларусі|Аддзялення хімічных і геалагічных навук АН БССР]], былі ўскладзены наступныя абавязкі: * правядзенне даследаванняў у галіне вывучэння малекулярных механізмаў [[каталіз|каталітычнага]] ўздзеяння тыаміндыфасфату і ролі [[вітамін]]аў у рэгуляцыі абмену рэчываў, уключаючы біяхімічныя асновы; * распрацоўка навуковых асноў ужывання [[метабалізм|антыметабалітаў]] вітамінаў, якія атрыманы шляхам [[сінтэз]]у, і натуральных антывітамінных чыннікаў у [[медыцына|медыцыне]] і [[ветэрынарыя|ветэрынарыі]]. У [[1985]] годзе Аддзел быў пераўтвораны ў ''Інстытут біяхіміі АН БССР''<ref>{{cite web |url=https://letopis.by/documents/postanovlenie-%e2%84%96-274-soveta-ministrov-bssr-o-sozdanii-instituta-biohimii-akademii-nauk-bssr/ |title=Постановление Совета Министров Республики Беларусь от 6 сентября 1985 г. №274 «О создании Института биохимии Академии наук БССР» |access-date=3 чэрвеня 2025 |archive-date=25 снежня 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241225161638/https://letopis.by/documents/postanovlenie-%E2%84%96-274-soveta-ministrov-bssr-o-sozdanii-instituta-biohimii-akademii-nauk-bssr/ |url-status=dead }}</ref> (з [[1992]] — АН Беларусі, з [[1997]] — НАН Беларусі). Інстытуту былі вызначаны наступныя напрамкі навуковай дзейнасці: * вывучэнне механізму абмену рэчываў на ўзроўні цэлага [[арганізм]]у, асобных [[Орган (біялогія)|органаў]], [[тканка|тканак]], [[клетка|клеткі]] і [[фермент]]атыўных [[хімічная рэакцыя|рэакцый]] і яго рэгуляцыя; * карэкцыя парушэння абмену рэчываў з дапамогай прыродных злучэнняў і іх сінтэтычных аналагаў. У [[1995]] Інстытут быў пераведзены ў склад новастворанага [[Аддзяленне медыцынскіх навук НАН Беларусі|Аддзялення медыка-біялагічных навук]], дзе прабыў амаль дзесяцігоддзе. Новым этапам развіцця Інстытута можна лічыць [[2006]]—[[2011]] гг. Пастановай Прэзідыўма НАН Беларусі ад 19 студзеня 2006 № 9 і Бюро Прэзідыўма НАН Беларусі ад 12 траўня 2006 № 245 была ўтворана ''Дзяржаўная ўстанова "Навукова-вытворчы цэнтр «Інстытут фармакалогіі і біяхіміі НАН Беларусі»''. Установа ўвайшла ў склад ''Аддзялення хіміі і навук аб Зямлі'' і ёй былі вызначаны наступныя напрамкі дзейнасці: * эксперыментальная і клінічная фармакалогія, [[фармацыя]] і тэхналогія лекаў, [[таксікалогія]], біяхімія [[чалавек]]а і [[жывёлы|жывёл]], біямедыцынская і фармацэўтыная [[хімія]]; * даследаванні і распрацоўка лекаў і другіх фармацэўтычных прадуктаў; * даклінічныя, біяэквівалентныя і фармацэўтычныя іспыты; * даследаванні і распрацоўкі ў галіне абмену рэчываў і сродказ метабалічнай тэрапіі, біяфармакалогіі і клетачнай тэрапіі. Са стварэннем Навукова-вытворчага цэнтра асноўныя даследаванні перамясціліся ў Мінск; у Гродне застаўся філіял Інстытута. Сталі праяўляцца крызісныя з’явы.<ref>{{cite web|url=https://news.21.by/sport/2011/09/29/377964.html|title=Что происходит в Гродненском филиале Института фармакологии и биохимии НАН Беларуси? |publisher=Гродненская правда }}</ref> [[30 снежня]] [[2011]] г.<ref>{{cite web |url=http://asio.basnet.by/organization/detail.php?ID=252 |title=Автоматизированная система информационного обеспечения управленческой деятельности НАН Беларуси - Институт фармакологии и биохимии НАН Беларуси |accessdate=21 снежня 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170817045232/http://asio.basnet.by/organization/detail.php?ID=252 |archivedate=17 жніўня 2017 |url-status= }}</ref> Навукова-вытворчы цэнтр быў рэарганізаваны: арганізацыя ліквідавана, прадпрыемства «АКАДЕМФАРМ» увайшло на правах юрыдычнай асобы ў склад Аддзялення хіміі і навук аб Зямлі НАН Беларусі, астатнія мінскія падраздзяленні Цэнтра — у склад Інстытута біяарганічнай хіміі НАН Беларусі. Гродзенскія падраздзяленні былі аб’яднаны ў ''Гродзенскі філіял Інстытута біяарганічнай хіміі НАН Беларусі'', які ўвайшоў у склад [[Аддзяленне хіміі і навук аб Зямлі НАН Беларусі|Аддзялення хіміі і навук аб Зямлі]]. У [[2012]] годзе на базе Гродзенскага філіяла Інстытута біяарганічнай хіміі НАН Беларусі быў адноўлены Інстытут біяхіміі ў якасці самастойнай Дзяржаўнай навуковай установы ''«Інстытут біяхіміі біялагічна актыўных злучэнняў НАН Беларусі»''. У [[2013]] Інстытут быў вернуты ў склад Аддзялення медыцынскіх навук<ref>{{cite web|url=https://gazeta-navuka.by/images/electronic-catalog/07.10.13.pdf|title=Веды. — 2013. — 7 кастрычніка. — С.2}}</ref>. Арганізацыі былі вызначаны наступныя напрамкі дзейнасці: * правядзенне фундаментальных і прыкладных даследаванняў па вывучэнню механізмаў [[патагенез]]у захворванняў [[печань|печані]], [[сардэчна-сасудзістая сістэма|сардэчна-сасудзістай]] і [[эндакрынная сістэма|эндакрыннай]] сістэм, алкагольнай залежнасці, [[паталогія|паталагічых]] станаў, звязаных з [[дэфіцыт]]ам незаменных мікранутрыентаў і дзеяннем [[стрэс]]у з мэтай распрацоўкі метадаў іх [[прафілактыка|прафілактыкі]], [[дыягностыка|дыягностыкі]] і [[тэрапія|тэрапіі]]; * лабараторная вытворчасць фармацэўтычных субстанцый; * стварэнне [[інавацыя|інавацыйных]] лекавых сродкаў, вітамінных прэпаратаў, [[біялагічна актыўныя дабаўкі|біялагічна актыўных дабавак]]. == Асноўныя кірункі даследаванняў == * вывучэнне механізмаў абмену рэчываў на ўзроўні цэлага арганізму, асобных органаў, тканак, клеткі і і ферментатыўных рэакцый; * карэкцыя парушэнняў абмену рэчываў з дапамогай прыродных біялагічна актыўных злучэнняў і іх вытворных. == Вынікі даследаванняў == * на арганізмавым, клетачным і малекулярным узроўнях вывучаны метабалізм [[тыямін|вітаміна B1]], ва ўмовах гіпер- і гіпавітамінозу; * даследаваны фізіка-хімічныя ўласцівасці і структура ізаляваных вітаміназалежных ферментаў; * вывучана морфабіялогія кары наднырачнікаў жывёл пры стрэсе, расшыфраваны малекулярныя механізмы функцыям цыкла картыкацытаў; * вызначаны метабалічныя перадумовы і наступствы ўжывання алкаголю, расшыраны ўяўленні пра біяхімічныя неханізмы патагенезу алкагалізму і прапанаваны новыя падыходы ў прафілактыцы і лячэнні захворвання; * атрыманы даныя аб біяхімічных механізмах рэалізацыі біялагічнай актыўнасці і накіраванай рэгуляцыі метабалічнага балансу ў цэнтральнай нервовай сістэме, печані і злаякасных новаўтварэннях амінакіслотамі і іх вытворнымі; на іх аснове створаны новыя эфектыўныя лекавыя прэпараты; * высветлена роля біясінтэзу каферменту А ў фарміраванні ўнутрыклетачнага фонду каферменту і яго ацыліраваных форм; * даследаваны біятрансфармацыя і фармакалагічная актыўнасць вытворных пантатэнавай кіслаты, распрацаваны на іх аснове сродкі метабалічнай тэрапіі == Навукова-практычная значнасць Інстытута == * працы ў галіне нейрахіміі і нейра[[фармакалогія|фармакалогіі]], біяхіміі [[алкагольная залежнасць|алкагольнай]] і [[наркатычная залежнасць|наркатычнай залежнасці]], вітаміналогіі, фармакалогіі метабатропных сродкаў і біярэгулятараў, сродкаў метабалічнай тэрапіі; * даследаванні некаферментных функцый [[Вітаміны групы B|вітамінаў групы B]], вітаміналогіі, фармакалогіі метабатропных сродкаў і біярэгулятараў, сродкаў метабалічнай тэрапіі; * працы па фармакалогіі [[паводзіны|паводзінаў]], [[сэрца|кардыяфармакалогіі]], біяхімічнай фармакалогіі, [[таксікалогія|таксікалогіі]], тэхналогіі [[лекі|лекаў]]; * стварэнне ў [[2009]] першай інавацыйнай фармацэўтычнай вытворчасці ў рэспубліцы — рэспубліканскага вытворчага ўнітарнага прадпрыемства «АКАДЕМФАРМ». За час, што прайшоў пасля стварэння, на прадпрыемстве вынайдзены і асвоены выпуск цэлага шэрагу лекаў, у т.л. супраць[[пухліна|пухлінных]] прэпаратаў, а таксама мінеральных, вітамінна-мінеральных і метабалічных комплексаў. == Вядомыя навукоўцы == * [[Юрый Міхайлавіч Астроўскі]] — заснавальнік і першы дырэктар Інстытута, першы і адзіны загадчык Аддзела рэгуляцыі абмену рэчываў АН БССР * [[Андрэй Георгіевіч Майсяёнак]] — біяхімік, вітамінолаг, загадчык аддзела Інстытута біяхіміі біялагічна актыўных злучэнняў НАН Беларусі == Навуковыя падраздзяленні == === У 1998 годзе === * Лабараторыя біяхіміі [[каферменты|каферментаў]] * Лабараторыя біяхіміі [[эндакрынныя залозы|эндакрынных залоз]] * Лабараторыя [[біяфізіка|біяфізікі]] * Лабараторыя эксперыментальнай [[гепаталогія|гепаталогіі]] * Лабараторыя аналітычнай біяхіміі * Лабараторыя экалагічнай біяхіміі * Лабараторыя [[энзімалогія|энзімалогіі]] і біятэхналогіі * Лабараторыя марфалогіі і [[нейрахімія|нейрахіміі]] * Лабараторыя біяхімічнай фармакалогіі * Лабараторыя біяхіміі [[спірты|спіртоў]] і [[альдэгіды|альдэгідаў]] === У 2025 годзе === * Аддзел даклінічнага і эксперыментальнага даследавання ** Група функцыянальнай марфалогіі * Аддзел вітаміналогіі і нутрыцэўтыкі * Аддзел медыка-біялагічных праблем алкагалізму ** Сектар малекулярнай біялогіі і клетачных тэхналогій * Галіновая лабараторыя біярэгулятараў == Дырэктары == * [[Юрый Міхайлавіч Астроўскі]] (1970—1991) * [[Фёдар Сямёнавіч Ларын]] (1992—1996)<ref>Беларуская энцыклапедыя ў 18 тт. Т.9. С. 139</ref> * [[Андрэй Георгіевіч Майсяёнак]] (1996—1998, в.а.) * [[Леанід Іванавіч Няфёдаў]] (1998—2002)<ref>[https://liblh.by/bazy-dannyx/nyafyoda%D1%9E-leanid-ivanavich/ Няфёдаў Леанід Іванавіч]</ref> * [[Уладзімір Валяр’янавіч Лялевіч]] (2002—2005) * [[Павел Сяргеевіч Пронька]] (2005—2006, в.а.)<ref name="грдму">{{Cite web |url=http://www.grsmu.by/ru/university/about/museum/muzej-ostrovskogo/instbio/ |title=Мемориальный кабинет-музей академика Ю. М. Островского — История института биохимии биологически активных соединений Национальной академии наук Беларуси |access-date=20 снежня 2025 |archive-date=1 студзеня 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260101050432/http://www.grsmu.by/ru/university/about/museum/muzej-ostrovskogo/instbio/ |url-status=dead }}</ref> * Дз. І. Раманоўскі (2006—2011)<ref name="грдму" /> * П. Ц. Пятроў (в.а., 2011)<ref name="грдму" /> * [[Сяргей Аляксандравіч Усанаў]] (2012—2013)<ref name="грдму" /> * [[Лілія Іванаўна Надольнік]] (2014—2017)<ref name="грдму" /> * [[Ігар Мікалаевіч Семяненя]] (2018—2022)<ref name="ІБ">[https://ibiochemistry.by/ru/departments/administration?id=34 Семененя Игорь Николаевич] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20211020033206/https://ibiochemistry.by/ru/departments/administration?id=34 |date=20 кастрычніка 2021 }} {{ref-ru}} // Інстытут біяхіміі біялагічна актыўных злучэнняў НАН Беларусі</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.bsmu.by/personalii/semenenya-igor-nikolaevich/ |title=Семененя Игорь Николаевич, д.м.н., профессор — Кафедра нормальной физиологии |access-date=20 снежня 2025 |archive-date=6 студзеня 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260106195322/https://www.bsmu.by/personalii/semenenya-igor-nikolaevich/ |url-status=dead }}</ref> * [[Алег Яўгенавіч Кузняцоў]] (з 2022) == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|7|Інстытут біяхіміі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі||267}} * Отчет о деятельности Академии наук Белорусской ССР в 1970 году. — Мн., 1971. * Краткий отчет о деятельности Академии наук Беларуси в 1992—1996 годах. — Мн., 1997. * Справаздача аб дзейнасці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі ў 1999 годзе. — Мн., 2000. * Справаздача аб дзейнасці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі ў 2001 годзе. — Мн., 2002. * Отчет о предварительных итогах деятельности Национальной академии наук Беларуси в 2004 году. — Мн., 2005. * Отчет о деятельности Национальной академии наук Беларуси в 2011 году. — Мн., 2012. * Отчет о деятельности Национальной академии наук Беларуси в 2012 году. — Мн., 2013. == Спасылкі == * [https://ibiochemistry.by/ru/ Афіцыйны сайт інстытута] {{Інстытуты НАНБ}} {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:Медыцына ў Беларусі]] [[Катэгорыя:Фармакалогія ў Беларусі]] [[Катэгорыя:Біяхімія ў Беларусі]] [[Катэгорыя:Біяфізіка ў Беларусі]] [[Катэгорыя:Арганізацыі Гродна]] [[Катэгорыя:Інстытут біяхіміі біялагічна актыўных злучэнняў НАНБ]] 0kon9qdhvtmw1v6grzwwpkdv40zzy6f 0 185547 5155264 5017528 2026-06-17T09:31:16Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155264 wikitext text/x-wiki '''Аддзяленне медыцынскіх навук [[НАН Беларусі]]''' — каардынацыйны цэнтр [[медыцына|медыцынскай навукі]] ў Беларусі. Створана ў [[1995]] годзе пад назвай ''Аддзяленне медыка-біялагічных навук АН Беларусі''. Сучасную назву мае з [[2003]] года. == Гісторыя == Медыцынскія даследаванні ў Беларускай акадэміі навук вядомы з [[1930-я|1930-х]] гг.: [[Інстытут псіханеўралогіі АН БССР|Інстытут псіханеўралогіі]], [[Інстытут фізіялогіі НАН Беларусі|Інстытут эксперыментальнай фізіялогіі]] (''Інстытут тэарэтычный і клінічнай медыцыны'' ў 1940—1947 гг., ''Інстытут тэарэтычнай медыцыны'' ў [[1947]]—[[1953]] гг.), [[Медыцынскі кабінет АН БССР|Медыцынскі навукова-даследчы кабінет]]. З [[1936]] г. названыя інстытуты ўвайшлі ў склад ''[[Аддзяленне матэматычных і прыродазнаўчых навук АН БССР|Аддзялення матэматычных і прыродазнаўчых навук]]'', а у выніку падзелу апошняга ў [[1940]] г. — у складзе ''Аддзялення прыродазнаўчых і сельскагаспадарчых навук АН БССР''. Пасля [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]], у [[1947]] [[Аддзяленне прыродазнаўчых і сельскагаспадарчых навук АН БССР]] было рэарганізавана ў ''[[Аддзяленне біялагічных, сельскагаспадарчых і медыцынскіх навук АН БССР]]''. У яго складзе быў адноўлены толькі Інстытут тэарэтычнай медыцыны, дзе і сканцэнтраваліся ўсе медыцынскія даследаванні ў Акадэміі. У [[1953]] названы Інстытут быў пераўтвораны ў [[Інстытут фізіялогіі НАН Беларусі|Інстытут фізіялогіі АН БССР]]. Інстытут імкліва развіваўся, і ў [[1962]], калі аддзяленне было падзелена на ''Аддзяленне біялагічных і медыцынскіх навук'' і [[Аддзяленне аграрных навук НАН Беларусі#Аддзяленне сельскагаспадарчых навук АН БССР|''Аддзяленне сельскаспадарчых навук'']], навукоўцы паслалі хадайніцтва у [[Савет Міністраў БССР]] з запытам дазволу стварыць ''Інстытут эксперыментальнай медыцыны''. Хадайніцтва не было задаволена. Тым не менш, Пастановай Прэзідыума АН БССР у [[1958]] годзе быў створаны [[Сектар геранталогіі АН БССР]], а ў [[1970]] у [[Гродна|Гродне]] быў створаны [[Аддзел рэгуляцыі абмену рэчываў АН БССР]]. З [[1963]] па [[1995]] медыцынскія даследаванні ў Акадэміі канцэнтраваліся ў [[Аддзяленне біялагічных навук НАН Беларусі|Аддзяленні біялагічных навук]]. Значная ўвага стала ўдзяляцца пытанням каардынацыі навуковай дзейнасці ўстаноў Рэспублікі па праблемах фундаментальных даследаванняў. Так, у [[1991]] Аддзяленне біялагічных навук разгледзела пытанне аб перспектывах стварэння ў Акадэміі самастойнага ''Аддзялення медыка-біялагічных праблем''<ref name="Справаздача 1991">Справаздача аб дзейнасці Акадэміі навук Беларусі ў 1991 годзе. — Мн., 1992. — С. 138.</ref>. Намаганні Аддзялення біялагічных навук заўважыў Прэзідыум Акадэміі і ўключыў асобным пытаннем у парадак сесіі 24-25 сакавіка [[1992]] г. пытанне аб утварэнні ''Аддзялення праблем медыцыны'' Акадэміі навук Беларусі<ref name="Справаздача 1992">Справаздача аб дзейнасці Акадэміі навук Беларусі ў 1992 годзе. — Мн., 1993. — С. 131.</ref>. Згодна Пастанове [[Савет Міністраў Рэспублікі Беларусь|Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь]] № 861 ад [[23 снежня]] [[1993]] года павінна была быць створана [[Акадэмія медыцынскіх навук Беларусі]]. У [[1995]] годзе была завершана работа па стварэнні ў Акадэміі '''''Аддзялення медыка-біялагічных навук'''''. Устаноўчы сход членаў Аддзялення адбыўся ў [[сакавік]]у таго ж года. 23-24 сакавіка адбылася сесія Агульнага сходу Акадэміі навук Беларусі, на якім акадэмік [[Валерый Мікалаевіч Гурын]] быў зацверджаны акадэмікам-сакратаром названага аддзялення. У склад Аддзялення ўвайшлі: * [[Інстытут біяхіміі біялагічна актыўных злучэнняў НАН Беларусі|Інстытут біяхіміі]] * [[Інстытут радыебіялогіі НАН Беларусі|Інстытут радыебіялогіі]] * [[Інстытут фізіялогіі НАН Беларусі|Інстытут фізіялогіі]] У [[2003]] годзе аддзяленне было пераўтворана ў '''''Аддзяленне медыцынскіх навук НАН Беларусі'''''. == Сучасны склад == * [[Інстытут біяхіміі біялагічна актыўных злучэнняў НАН Беларусі]] * [[Інстытут радыебіялогіі НАН Беларусі]] * [[Інстытут фізіялогіі НАН Беларусі]] == Напрамкі дзейнасці == * стварэнне новых тэхналогій прафілактыкі захворванняў на аснове выкарыстання біялагічна актыўных дабавак, іншых [[лекі|лекавых сродкаў]]; [[маніторынг]] і [[прагназаванне]] стану [[навакольнае асяроддзе|навакольнага асяроддзя]]; [[рэабілітацыя]] [[Чарнобыльская катастрофа|радыеактыўна забруджаных]] зямель; механізмы адаптацыі арганізма [[чалавек]]а да дзеяння фактараў навакольнага асяроддзя; ахоўныя меры па пераадоленню аддаленых [[радыеэкалогія|радыеэкалагічных]] і медыка-біялагічных наступстваў Чарнобыльскай катастрофы; * функцыянаванне біясістэм, [[біятэхналогія|біятэхналогіі]], [[хімія]]- і імунапрафілактыка і тэрапія [[інфекцыя|інфекцыйных]] і неінфекцыйнымі [[захворванне|захворванняў]], [[імуналогія]], [[малекулярная біялогія]], [[біяхімія]]; вывучэнне ўплыву хімічных, фізічных і біялагічных фактараў асяроддзя пражывання; [[таксікалогія|таксіколага]]-[[гігіена|гігіенічная]] ацэнка новых [[хімічнае рэчыва|хімічных рэчываў]], кампазіцый і рэцэптур, што ўкараняюцца ў народную гаспадарку і [[ахова здароўя|ахову здароўя]]; * вывучэнне механізмаў функцыянавання сістэм [[арганізм]]а ў [[норма|норме]] і пры [[паталогія|паталогіі]]; распрацоўка новых метадаў [[дыягностыка|дыягностыкі]] неінфекцыйных захворванняў, дыягнастычных прыбораў; эксперыментальнае абгрунтаванне новых прынцыпаў і метадаў лячэння [[нервовая сістэма|нервовых]], [[псіхічныя разлады|псіхічных]], [[сардэчна-сасудзістая сістэма|сардэчна-сасудзістых]], [[страўнікава-кішачны тракт|страўнікава-кішачных]] і іншых захворванняў; заканамернасці працякання паталагічнага працэсу; * распрацоўка новых лячэбных, дыягнастычных, прафілактычных і рэабілітацыйных тэхналогій, [[медыцынская тэхніка|медыцынскай тэхнікі]] і вырабаў медыцынскага прызначэння, лекавых і імунабіялагічных прэпаратаў, [[клетка|клетачных]] і малекулярна-біялагічных тэхналогій. == Акадэмікі-сакратары Аддзялення == * [[Валерый Мікалаевіч Гурын]] (1995—2002) * [[Яўген Дзмітрыевіч Белаенка]] (2002—2006) * [[Яўген Фёдаравіч Канапля]] (в.а., 2006—2009) * [[Аляксандр Генадзьевіч Мрочак]] (2009—2011) * намеснік акадэміка-сакратара [[Іосіф Віктаравіч Залуцкі]] (з 2010 па 2014) * [[Мікалай Сяргеевіч Сердзючэнка]] (з 30 мая па 8 верасня 2014 — в.а. акадэміка-сакратара, вучоны сакратар Аддзялення; 2014—2022)<ref name="Веды">[http://csl.bas-net.by/xfile/vedy/2014/r72ei3.pdf Веды. — 2014. — 9 чэрвеня. — С. 2.]{{Недаступная спасылка}}</ref><ref name="Медпартал">{{Cite web |url=http://www.healthcare.by/personinfo.php?personnum=1747 |title=Здравоохранение Беларуси — Сердюченко Николай Сергеевич |access-date=11 чэрвеня 2014 |archive-date=21 верасня 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190921014223/http://healthcare.by/personinfo.php?personnum=1747 |url-status=dead }}</ref><ref name="Веды2">{{Cite web |url=http://csl.bas-net.by/xfile/vedy/2014/304kf.pdf |title=Веды. — 2014. — 15 верасня. — С. 2 |access-date=26 снежня 2014 |archive-date=4 лютага 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200204121112/http://csl.bas-net.by/xfile/vedy/2014/304kf.pdf |url-status=dead }}</ref><ref name="Навука">[http://gazeta-navuka.by/images/electronic-catalog/26.04.22.pdf На заседании Президиума // Навука. — 2022. — 26 красавіка. — С. 2]</ref> * [[Васіль Генрыхавіч Богдан]]<ref name="Навука" /> (з 21 красавіка 2022) {{зноскі}} == Літаратура == * Отчет о научной деятельности Академии наук Белорусской ССР за 1962 г. — Мн., 1963. * Отчет о научной деятельности Академии наук Белорусской ССР за 1963 г. — Мн., 1964. * Справаздача аб дзейнасці Акадэміі навук Беларусі ў 1995 годзе. — Мн., 1996. * Справаздача аб дзейнасці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі ў 2003 годзе. — Мн., 2004. * Национальная академия наук Беларуси. Энциклопедический справочник. — Минск, 2017. == Спасылкі == * [https://nasb.gov.by/bel/about/otdeleniya-nauk/medical.php Старонка Аддзялення медыцынскіх навук на сайце НАН Беларусі] * [https://nasb.gov.by/bel/members/pamyati-uchenogo/gourine.php Акадэмік ГУРЫН Валерый Мікалаевіч] * [https://nasb.gov.by/bel/members/pamyati-uchenogo/beloyenko.php Акадэмік БЕЛАЕНКА Яўген Дзмітрыевіч] * [https://nasb.gov.by/bel/members/pamyati-uchenogo/konoplya.php Акадэмік КАНАПЛЯ Яўген Фёдаравіч] * [https://nasb.gov.by/bel/members/akademiki/mrochek.php Акадэмік МРОЧАК Аляксандр Генадзьевіч] * [https://nasb.gov.by/bel/members/pamyati-uchenogo/zalutski.php Член-карэспандэнт ЗАЛУЦКІ Іосіф Віктаравіч] {{Інстытуты НАНБ}} [[Катэгорыя:Навуковыя арганізацыі Беларусі]] [[Катэгорыя:Нацыянальная акадэмія навук Беларусі]] [[Катэгорыя:Медыцына ў Беларусі]] p13xeitl8ersnya0637b36bqwlsbos3 0 187512 5155205 4854740 2026-06-17T07:48:32Z Autumndancer 168015 5155205 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Уорэн}} {{Вучоны}} '''Джон Робін Уорэн''' [[Ордэн Аўстраліі|AC]] ({{lang-en|John Robin Warren}}, {{ВД-Прэамбула}}) — аўстралійскі патолаг і навуковец, лаўрэат [[Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне|Нобелеўскай прэміі ў галіне медыцыны і фізіялогіі]] 2005 года. У 1979 пераадкрыў бактэрыю ''Helicobacter pylori''. Кампаньён ордэна Аўстраліі з 2007 года. == Біяграфія == Робін Уорэн нарадзіўся 11 чэрвеня 1937 года ў Адэлаідзе. Атрымаў ступень [[бакалаўр]]а ва [[Універсітэт Адэлаіды|Універсітэце Адэлаіды]]. У 1967 годзе пачаў даследчую кар’еру ў Каралеўскім каледжы паталогіі Аўстраліі і стаў старэйшым патолагам Каралеўскага шпіталя Перт, дзе прайшла асноўная частка яго навуковай кар’еры. Разам з [[Бары Маршал]]ам паказаў, што [[язва страўніка]] ў большасці выпадкаў выклікаецца бактэрыяй ''Helicobacter pylori''. == Узнагароды == У 2005 годзе Робін Уорэн і яго калега Бары Маршал атрымалі Нобелеўскую прэмію па фізіялогіі і медыцыне «За працы па вывучэнні ўплыву бактэрыі Helicobacter pylori на ўзнікненне [[гастрыт]]у і [[язва страўніка|язвы страўніка]] і дванаццаціперснай кішкі». 2007 — кавалер ордэна Аўстраліі вышэйшай ступені. {{зноскі}} {{Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне Лаўрэаты 2001-2025}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Уорэн}} [[Катэгорыя:Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі]] [[Катэгорыя:Медыкі Аўстраліі]] [[Катэгорыя:Постаці аўстралійскай мікрабіялогіі]] a6pmkesu12iis7vgf5fmedfpek6g26p 0 193525 5155078 4745301 2026-06-16T19:40:21Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155078 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Валадзько}} {{Дзяржаўны дзеяч | беларускае імя = Іосіф Ігнатавіч Валодзька | тытул = начальнік Упраўлення сувязі БССР | перыядпачатак = 1933 | перыядканец = 1937 | тытул_3 = намеснік [[Народны камісарыят земляробства БССР|наркама земляробства БССР]] | перыядпачатак_3 = 1928 | перыядканец_3 = 1929 | тытул_4 = ваенкам [[Гомельская губерня|Гомельскай губерні]] | перыядпачатак_4 = 1920 | перыядканец_4 = 1921 | жонка = Валодзька Яўгенія Мікалаеўна | бітвы = Грамадзянская вайна ў Расіі | партыя = КПСС }} '''Іосіф Ігнатавіч Валодзька<ref name="БС">{{кніга |частка = Володько Иосиф Игнатьевич |загаловак = Биографический справочник |месца = Мн. |выдавецтва = «Белорусская советская энциклопедия» имени Петруся Бровки |год = 1982 |том = 5 |старонкі = 122 |старонак = 737 }}</ref> (Валадзько<ref name="МАР">{{Cite web |url=http://www.marakou.by/ru/davedniki/represavanyya-litaratary/tom-iii-kniga-i?id=20499 |title=ВАЛАДЗЬКО Іосіф Ігнатавіч |access-date=21 сакавіка 2014 |archive-date=15 ліпеня 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220715093042/http://www.marakou.by/ru/davedniki/represavanyya-litaratary/tom-iii-kniga-i?id=20499 |url-status=dead }}</ref>)''' (лістапад {{ДН|||1887}}, г. п. [[Гарадзея]] — {{ДС|20|12|1937}}, НКУС) — адзін з арганізатараў камуністычнага падполля і партызанскага руху ў Беларусі ў гады Грамадзянскай вайны, дзяржаўны дзеяч [[БССР]]<ref name="БС"/>. == Біяграфія == Член [[КПСС]] з 1917 года. У 1918 г. сакратар Замір'еўскага падпольнага падрайкама РКП(б). У 1919 памочнік ваенкама ў [[Навагрудак|Навагрудку]], ваенкам і член рэвалюцыйнага камітэта [[Рагачоўскі павет|Рагачоўскага павета]], у 1920-21 ваенкам [[Гомельская губерня|Гомельскай губерні]]. З 1922 старшыня выканкама [[Магілёўскі павет (Магілёўская губерня)|Магілёўскага павятовага]], [[Бабруйскі раён|Бабруйскага раённага]] Саветаў<ref name="БС"/>. З 1928 года намеснік наркама земляробства БССР. У 1929—1930 гг. старшыня [[Віцебская акруга|Віцебскага акруговага]], з 1931 г. [[Мінск|Мінскага гарадскога]] выканкамаў. У 1933—1937 гг. начальнік Упраўлення сувязі БССР, упаўнаважаны Наркамата сувязі СССР па БССР. Член ЦК КП(б)Б у 1929—1937 гг. Член ЦВК СССР і [[ЦВК БССР]]. У 1937 годзе адпраўлены ў [[Казахстан]] на пасаду ўпаўнаважанага наркамата сувязі СССР<ref name="БС"/>. === Арышт === Неўзабаве арыштаваны. Абвінавачваўся ў прыналежнасці да «контррэвалюцыйнай тэрарыстычнай дыверсійна-шкодніцкай арганізацыі правых» і «антысавецкай арганізацыі ва ўпраўленні сувязі БССР». Асуджаны да ВМП. Расстраляны ў адну ноч з [[Якаў Мікітавіч Афанасьеў|Якавам Афанасьевым]], [[Васіль Данілавіч Дружчыц|Васілём Дружчыцам]], Аркадзіем Ляшчынскім, Маркам Матусевічам, Фёдарам Сулкоўскім, [[Іван Захаравіч Сурта|Іванам Суртам]], Дорай Турбовіч і іншымі (усяго больш за 200 чалавек). Рэабілітаваны 12.10.1957<ref name="МАР"/>. {{зноскі}} {{Старшыні Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Валодзька, Іосіф}} [[Катэгорыя:Члены ЦВК БССР]] [[Катэгорыя:Палітыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Члены ЦВК СССР]] [[Катэгорыя:Члены ЦК КПБ]] bp3ce126g10afb6e8z5hc1p1auio0lh 0 193606 5155165 4405629 2026-06-17T04:11:44Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155165 wikitext text/x-wiki {{Архітэктар |імя = Абрам Рыгоравіч Духан |арыгінал імя = |выява = Абрам Духан.jpg |шырыня = |апісанне выявы = |імя пры нараджэнні = |падданства = |грамадзянства = [[СССР]] |дата нараджэння = |месца нараджэння = |дата смерці = |месца смерці = |вучоба = |працаваў у гарадах = [[Мінск]] |стыль = |найважнейшыя пабудовы = [[Мінскі паштамт]], Галоўны корпус Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, Дом палітычнай асветы Мінск |горадабудаўнічыя праекты = |рэстаўрацыя помнікаў = |нерэалізаваныя праекты = |навуковыя працы = |узнагароды = |вікісховішча = }} {{Цёзкі2|Духан}} '''Абрам Рыгоравіч Духан''' ({{ДН|6|3|1924}}, {{МН|Мінск||Горад Мінск}} — {{ДС|14|2|1979}}, {{МС|Мінск||Горад Мінск}}) — беларускі [[архітэктар]]. == Біяграфія == Абрам Рыгоравіч Духан нарадзіўся [[6 сакавіка]] [[1924]] года ў г. [[Мінск]]у ў сям’і медыцынскіх працаўнікоў. Бацька — [[Рыгор Абрамавіч Духан]] ([[1897]]—[[1945]]) — выдатны медыцынскі дзеяч, садзейнічаў у фарміраванні сістэмы беларускай савецкай аховы здароўя (у 1920-1940-х гг.), маці, Любоў Давыдаўна, працавала ў [[3-я гарадская клінічная бальніца імя Я. У. Клумава|3-й клінічнай бальніцы]] ў прафесара [[Я. У. Клумаў|Я. У. Клумава]]<ref name="bsa">{{Cite web |url=http://bsa.by/news/BUA/priglashaem_na_vystavku |title=р Абрам Григорьевич Духан. К 90-летию со дня рождения архитектора |access-date=22 кастрычніка 2018 |archive-date=21 жніўня 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190821110657/http://bsa.by/news/BUA/priglashaem_na_vystavku |url-status=dead }}</ref>. Дзяцінства і юнацтва праходзілі ў цэнтральнай частцы Мінска ў раёне [[Плошча Свабоды (Мінск)|плошчы Свабоды]] і [[Вуліца Інтэрнацыянальная (Мінск)|вул. Інтэрнацыянальнай]]<ref name="Чар">[[Вячаслаў Чарнатаў|Вячеслав Чернатов]]. [http://ais.by/story/189 Мастера каменной летописи: Абрам Духан]</ref>. Маці убачыла ў сына схільнасць да малявання і заахвочвала гэта захапленне. У [[1937]] годзе Абрам Духан стаў адным з першых вучняў мастацкай студыі пры [[Палац піянераў і школьнікаў (Мінск)|Палацы піянераў і школьнікаў]], створанай мастаком [[Сяргей Пятровіч Каткоў|Сяргеем Катковым]]. У гэты перыяд юнак пачаў звязваць сваё жыццё з архітэктурай<ref name="bsa"/>. У час Вялікай Айчыннай вайны сям’я перажыла [[Бамбардзіроўка Мінска|бамбардзіроўку Мінска]] [[24 чэрвеня]] [[1941]], змагла пакінуць горад і эвакуіравацца спачатку ў [[Саратаў]], а затым у г. [[Фрунзэ (горад)|Фрунзэ]] ([[Кыргызстан]]). Пасля заканчэння школыў [[1942]] годзе, паступіў у [[Харкаўскі медыцынскі інстытут]], які знаходзіўся ў Фрунзэ. У інстытуце ўжо вучыўся яго стрыечны брат [[Яфрэм Ісакавіч Злотнік|Яфрэм Злотнік]], які пасля стаў вядомым нейрахірургам<ref name="sb">[https://www.sb.by/articles/detali-ot-bomy.html Детали от Бомы. Абрам Духан — из тех людей, которых помнят по их работам]</ref>. Аднак праз год падаў дакументы на архітэктурны факультэт [[Харкаўскі інжынерна-будаўнічы інстытут|Харкаўскага інжынерна-будаўнічага інстытута]]<ref name="bsa"/>. У [[1944]] годзе перавёўся ў [[Маскоўскі архітэктурны інстытут]]. Шмат часу праводзіў у бібліятэках, музеях, філармоніі, на публічных абмеркаваннях конкурсных праектаў у Доме архітэктара, працаваў над курсавымі праектамі<ref name="bsa"/>. У [[1945]] г. памёр бацька, і востра стала пытанне пра працяг вучобы, але сям’я ўсё ж падтрымала яго<ref name="Чар"/>. У [[1949]] годзе Абрам Духан паспяхова абараніў дыпломны праект (кіраўнік прафесар [[М. П. Паруснікаў]]) і вярнуўся ў [[Мінск]]<ref name="bsa"/>. Працаваў у інстытуце «[[Белдзяржпраект]]» у архітэктурнай майстэрні [[Г. У. Заборскі|Г. У. Заборскага]], архітэктар, старшы архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў, галоўны архітэктар праектаў, кіраўнік майстэрні. У 1949—1954 гадах сумесна з Уладзімірам Адамовічам Каралём праектаваў [[Галоўпаштамт|галоўны паштамта]]. Творчае супрацоўніцтва гэтых архітэктараў працягнулася і пры распрацоўцы праекта будынка тэлеграфа на Цэнтральнай плошчы Мінска<ref name="bsa"/>. Член [[Саюз архітэктараў СССР|Саюза архітэктараў СССР]] з [[1956]] года. Памёр [[14 лютага]] [[1979]] года ад [[інфаркт]]у. == Творчасць == Адным з першых сярод беларускіх архітэктараў праектаваў новы тып грамадскіх будынкаў для абласных і раённых камітэтаў [[Камуністычная партыя Беларусі (1918)|КПБ]] і райвыканкамаў, раённых судоў. [[Файл:Мінск. Вуліца Дарашэвіча (02).jpg|міні|злева|Будынак райкама КПБ Савецкага раёна на [[Вуліца Дарашэвіча (Мінск)|вуліцы Дарашэвіча]]]] [[Файл:Vilica Rakauskaya 38, Minsk.jpg|thumb|Былы будынак Фрунзенскага райкама па [[Ракаўская вуліца (Мінск)|вул. Ракаўскай]] (цяпер Пракуратура горада Мінска) ]] * {{нп3|Будынак Адміністрацыі Заводскага раёна г. Мінска|будынкі Сталінскага райкама КПБ|d|Q96102559}} (сучасны будынак раённай адміністрацыі), Фрунзенскага райкама па [[Ракаўская вуліца (Мінск)|вул. Астроўскага]] ([[Ракаўская вуліца (Мінск)|Ракаўская]]) і Савецкага па [[вуліца Дарашэвіча (Мінск)|вул. Дарашэвіча]], [[Будынак Палескага абкама КПБ|Палескага абкама КПБ]] у г. [[Мазыр]]ы (усе [[1950-я]])<ref name="bsa"/>. * [[Дом палітычнай асветы]] (суаўт.) Мінск, вул. Я. Купалы, 21 (праектаванне 1951 г., будаўніцтва — 1954 г., сумесна з [[Мікалай Васілевіч Драздоў|М. Драздовым]]); * [[Будынак выдавецтва ЦК КПБ]]. Праспект Незалежнасці, № 77, Мінск. (праектаванне 1955 г., будаўніцтва — 1966 г.)<ref name="bsa"/>; * Адміністрацыйна-жылы дом Камітэта прамысловых рэзерваў БССР. [[Вуліца Гарадскі Вал|Вул. Урыцкага]], № 3 Мінск. (праектаванне 1949 г., будаўніцтва 1950—1951 гг.); * будынкі [[Мінскі педінстытут імя А. М. Горкага|Мінскага педінстытута імя А. М. Горкага]] ([[1949]]); [[Файл:Niezaliežnasci Avenue 08.jpg|thumb|[[Мінскі паштамт]]]] * [[Мінскі паштамт]] на [[Ленінскі праспект (Мінск)|Ленінскім праспекце]] ([[1951]]); * [[Будынак ЦК ЛКСМБ]] ([[1951]]); [[Файл:BSU main building.jpg|міні|злева|[[Галоўны корпус БДУ]]]] * [[Галоўны корпус БДУ|Галоўны корпус]] [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта]] на [[Плошча Леніна (Мінск)|пл. Леніна]] (праектаваўся з [[1957]] года, пазней да працы быў падключаны архітэктар [[М. І. Бакланаў]])<ref name="bsa"/>; * Будынак [[тэатр імя Янкі Купалы|тэатра імя Янкі Купалы]] (рэканструкцыя 1956-58 гг.) [[Файл:Мінск. Будынак Белтэлекама.jpg |thumb|злева|300пкс|[[Будынак Белтэлекама]] па [[Вуліца Энгельса (Мінск)|вул. Энгельса]]]] [[Выява:Belarus-Minsk-Yanka Kupala National Academic Theatre.jpg|thumb|Будынак тэатра імя Янкі Купалы ў Мінску]] * [[Будынак Цэнтральнага тэлеграфа]] на [[Цэнтральная плошча (Мінск)|Цэнтральнай плошча]] (цяпер прадпрыемства «[[Белтэлекам]]», [[1962]] г., сумесна з [[У. Кароль|У. Каралём]])<ref name="bsa"/>; * 102-х кватэрны жылы дом на рагу праспекта (№ 48) і [[вуліца Дрэваапрацовачная (Мінск)|вул. Дрэваапрацовачнай]] (цяпер [[бульвар Мулявіна]])<ref name="bsa"/>; [[Файл:Praspiekt Pieramožcaŭ 17, Minsk, Belarus - panoramio (4).jpg|thumb|злева|Ансамбль адміністрацыйна-грамадскіх будынкаў па [[Праспект Пераможцаў (Мінск)|праспекце Машэрава (Пераможцаў)]]]] * Ансамбль адміністрацыйна-грамадскіх будынкаў па [[Праспект Пераможцаў (Мінск)|праспекце Машэрава (Пераможцаў)]]: [[Беларускі навукова-даследчы інстытут навукова-тэхнічнай інфармацыі|Беларускі навукова-даследчы інстытут навукова-тэхнічнай інфармацыі (БелНДІТІ)]], [[Дом кнігі (Мінск)|Дом кнігі]], [[Будынак Белкаапсаюза|Белкаапсаюз]] ([[1974]], над праектам таксама працавалі [[А. Красоўскі]], [[Валерый Уладзіміравіч Кісель|В. Кісель]], [[У. Трацэўскі]])<ref name="bsa"/> па [[Праспект Пераможцаў (Мінск)|праспекце Машэрава]]; * Рэканструкцыя навуковага гарадка АН БССР, комплекс карпусоў інстытутаў [[Інстытут матэматыкі НАН Беларусі|матэматыкі]] і [[Інстытут грамадскіх навук АН БССР|грамадскіх навук]] [[АН БССР]] ([[1971]], разам з [[А. Красоўскі]]м і [[Л. Хаюцін]]ым)<ref name="bsa"/>; [[Файл:Мінск. Па Акадэмічнай у маі 2019 (02).jpg|thumb|Комплекс інстытутаў [[Аддзяленне гуманітарных навук і мастацтваў НАН Беларусі|аддзялення грамадскіх навук]] [[Акадэмія навук БССР|Акадэміі навук БССР]] на [[Акадэмічная вуліца (Мінск)|Акадэмічнай вуліцы]]]] * {{нп5|Комплекс інстытутаў аддзялення грамадскіх навук НАН Беларусі|14-павярховыя будынкі Вылічальнага цэнтра і інстытутаў аддзялення грамадскіх навук АН БССР|d|Q99533297}} па [[Вуліца Сурганава (Мінск)|вул. Сурганава]] і [[Акадэмічная вуліца (Мінск)|Акадэмічнай]], злучаныя пераходамі з [[Музей старажытнабеларускай культуры|Музеем старажытнай беларускай культуры]] ([[1976]])<ref name="bsa"/>; * 16-павярховыя дамы ў на [[Плошча Перамогі (Магілёў)|пл. Перамогі]] ў [[Магілёў|Магілёве]]<ref name="bsa"/>; * 9-павярховыя дамы па [[Пушкінскі праспект (Магілёў)|Пушкінскім праспекце]] ў Магілёве<ref name="bsa"/>; * будынак [[Дом Саветаў (Ашмяны)|Дома Саветаў]] у г. [[Ашмяны]] (сааўтар [[Валерый Уладзіміравіч Кісель|В. Кісель]])<ref name="bsa"/> (1979); * тыпавыя праекты дзіцячых садоў (у суаўтарстве з [[А. Красоўскі]]м і [[Л. Хаюцін]]ым). {{зноскі}} == Літаратура == * {{крыніцы/Архітэктары Савецкай Беларусі|Духан Абрам Григорьевич}} == Спасылкі == {{Commonscat|}} * [http://bsa.by/publikatsii/arhitektor-abram-duhan.html Архітэктар Абрам Духан] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110612145321/http://bsa.by/publikatsii/arhitektor-abram-duhan.html |date=12 чэрвеня 2011 }} {{ref-ru}} * [http://ais.by/story/189 Майстры каменнага летапісу: Абрам Духан] {{ref-ru}} * [http://www.sovarch.ru/arch/d/615/ Абрам Духан] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090217120846/http://sovarch.ru/arch/d/615/ |date=17 лютага 2009 }} {{ref-ru}} * [http://www.minsk-old-new.com/minsk-2789.htm Будынак тэатра імя Янкі Купалы] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140716104215/http://minsk-old-new.com/minsk-2789.htm |date=16 ліпеня 2014 }} {{ref-ru}} * [https://www.sb.by/articles/detali-ot-bomy.html Детали от Бомы. Абрам Духан — из тех людей, которых помнят по их работам] {{DEFAULTSORT:Духан Абрам Рыгоравіч}} [[Катэгорыя:Архітэктары Беларусі]] [[Катэгорыя:Архітэктары Мінска]] [[Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя]] l1pzpsipcztm6qc13434r6j8kn9thvd 0 198207 5154980 5145797 2026-06-16T12:59:05Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5154980 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Каліта (значэнні)|Каліта}} {{Навуковец}} '''І́на Уладзіміраўна Каліта''', па нараджэнні '''Дзерунец''' (нар. {{ДН|8|5|1969}}, [[Брэст]], [[БССР]], [[СССР]]) — беларуская<ref>{{Спасылка|url = http://unicat.nlb.by/opac/pls/dict.prn_ref?tu=r&tq=v0&name_view=va_aall&a001=BY-SEK-ar5279023&strq=l_siz%3D20|загаловак = Калита, Инна В. (филолог) |выданне = Сводный электронный каталог системы корпоративной каталогизации|выдавецтва = [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі]]|дата = 12 кастрычніка 2013|мова = ru}}</ref> і чэшская [[Лінгвістыка|лінгвістка]], [[Славістыка|славістка]], [[Доктар філасофіі]], [[кандыдат філалагічных навук]]. == Біяграфія == У 1991 годзе скончыла [[філалагічны факультэт БДУ|філалагічны факультэт]] [[БДУ]] (кваліфікацыя: філолаг, настаўніца беларускай мовы і літаратуры, рускай мовы і літаратуры). У 1991—1994 гадах працавала настаўніцай беларускай мовы і літаратуры ў сярэдняй школе № 29 [[Брэст]]а, пасля ў 1994—2000 гадах — у сярэдняй школе № 2 [[Кобрын]]а. У 2001—2023 гадах — навуковы супрацоўнік кафедры [[Багемістыка|багемістыкі]] педагагічнага факультэта ва [[Універсітэт імя Яна Евангеліста Пуркінэ|ўніверсітэце імя Яна Евангеліста Пуркінэ]] ў [[Усце-над-Лабем|Усці-над-Лабем]] (Чэхія). У 2005—2010 гадах навучалася ў дактарантуры Інстытута славянскіх і ўсходнееўрапейскіх даследаванняў [[Карлаў універсітэт|Карлава ўніверсітэта]] ў Празе па спецыяльнасці «Славянская філалогія». Доктар філасофіі (PhDr.), кандыдат філалагічных навук (Ph.D.). Займаецца [[славістыка]]й, моўнай і літаратурнай [[Параўнальна-гістарычнае мовазнаўства|кампаратывістыкай]], [[сацыялінгвістыка]]й ([[трасянка]], [[суржык]], рускі і чэшскі [[слэнг]]), [[лінгвакультуралогія]]й. Спецыялізацыі ў галіне славістыкі: [[беларусістыка]] і [[русістыка]], выкладанне рускай мовы як замежнай, рускі [[магічны рэалізм]] на прыкладзе творчасці [[Дзмітрый Ліпскераў|Дзмітрыя Ліпскерава]], беларуская фразеалогія ў славянскім кантэксце. Член [[Беларускі інстытут у Празе|Беларускага інстытуту ў Празе]], [[Міжнародная асацыяцыя беларусістаў|Міжнароднай асацыяцыі беларусістаў]], суполкі Расійская культуралогія. == Публікацыі == Аўтарка больш як 150 навуковых публікацый. === Манаграфіі === * Калита И. В. [https://phsreda.com/e-publications/e-publication-10247.pdf ''Актуальные вопросы современной славянской фразеологии'']. Чебоксары: ИД «Среда», 2020. * Калита И. В. ''Очерки по компаративной фразеологии II. Цветная палитра в национальных картинах мира русских, беларусов, украинцев и чехов.'' Ústí nad Labem: PF UJEP, 2017. DOI:10.21062/ujep/42.2018/k/978-80-7561-105 * Калита И. В. ''Очерки по компаративной фразеологии. Серая палитра в национальных картинах мира русских, беларусов и чехов''. М.: Дикси Пресс, 2016. * Калита И. В. ''Магические реминисценции в творчестве Дмитрия Липскерова''. М.: Дикси Пресс, 2015. * Калита И. В. ''Стилистические трансформации русских субстандартов, или книга о сленге''. М.: Дикси Пресс, 2013. * Kalita I. ''Obrysy a tvary nespisovnosti: ruština vs. čeština. Ruský slang v procesu vývoje''. Ústí nad Labem: PF UJEP, 2011. * Калита И. В. [http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=17324 ''Современная Беларусь: языки и национальная идентичность''] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20171009193902/http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=17324 |date=9 кастрычніка 2017 }}. Ústí nad Labem: PF UJEP, 2010. ==== Слоўнік ==== * Kalita I. ''Česko-běloruský frazeologický slovník''. Ústí nad Labem: Univerzita Jana Evangelisty Purkyně, 2017. ===== Калектыўныя манаграфіі ===== * Каліта І. [https://arl.ujep.cz/arl-ujep/cs/detail-ujep_us_cat-0295775-Frazealahicny-minimum-belaruskaj-movy/?disprec=5&iset=1 Фразеалагічны мінімум як візітоўка нацыянальнай мовы]. In: Каліта І., Садоўская А., Старавойтава Н. ''Фразеалагічны мінімум беларускай мовы: задачы і перспектывы''. Ústí nad Labem: PF UJEP, 2021. 210 с., с. 9-98. DOI: 10.21062/B/FMBJ/2021.02 * Каліта І. Фразеалагічныя інавацыі ў люстэрку інтэрнэту. // Каліта І., Сівіцкая Н., Ляшчынская В. ''[https://arl.ujep.cz/arl-ujep-repo/cs/detail-ujep_us_cat.repo-0270372-Belaruskaja-mova-u-ljusterku-tradycyj-i-inavacyj/?disprec=1&iset=2 Беларуская мова ў люстэрку традыцый і інавацый]''. Ústí nad Labem: PF UJEP, 2019, с. 3-42. * Kalita I. — Tulus T. [https://arl.ujep.cz/arl-ujep/cs/detail-ujep_us_cat-0295775-Frazealahicny-minimum-belaruskaj-movy/?disprec=5&iset=1 Feminine and Masculine Aspects of Belarusian Lexis and Phraseology in the Slavic Context]. // ''Gender in Language, Speech and Dialects. Belarusian Experience.'' Ústí nad Labem: PF UJEP, 2017, 154 pp., p. 11-60. doi 39.2018/k/978-80-7561-096-6 * Калита И. В. Поколенческая идентичность (Новая литература на перекрестке современности). // ''North American, European and Russian literature: modern problems of study.'' New York: CIBUNET Publishing, 2013, p.&nbsp;3-22. * Каліта І. Фанетычная лінгваўнікальнасць у ракурсе бінарнага канцэпта ‘свой’ — ‘чужы’. // ''České vědomí Bělarusi — Чэшскае ўсведамленне Беларусі''. Praha: KAROLINUM, 2013, 428 s., s. 49-60. * Калита И. Идеи Я. Мукаржовского в контексте начал (структурализма и двух веков). // ''Stereotypes in Literatures and Cultures. International reception studies.'' Frankfurt am Main: Peter Lang, 2010, 300 pp., p.&nbsp;108—118. === Падручнікі === * Калечиц А., Калита И., Кудреватых И., Макаровска О., Галло Я. ''Основы речевого этикета и межкультурной коммуникации. Учебное пособие по русскому языку для словацких студентов:'' в 2-х частях. Nitra: Univerzita Konštantína Filozofa v Nitre, 2021. * Галло Я., Макаровска О., Калита И. ''Введение в деловое общение. Пособие по русскому языку как иностранному''. Nitra: Univerzita Konštantína Filozofa v Nitre, 2020. * Калита И. ''Практика речевого общения.'' Часть I. Ústí nad Labem: PF UJEP, 2013. * Калита И. В. ''Основы межкультурной коммуникации. Знакомство с постсоветскими государствами''. Ústí nad Labem: PF UJEP, 2012. * Калита И. В. ''Практическая фонетика современного русского языка с основами теории''. Ústí nad Labem: PF UJEP, 2011. * Kalita I., Celerová J., ''Praktická cvičení z ruského jazyka''. Ústí nad Labem: PF UJEP, 2003. * Калита И. ''Фонетика русского языка''. Ústí nad Labem: PF UJEP, 2002. {{Зноскі}} == Спасылкі == * [http://www.slaviste.cz/index.php?page=detail&id=612-kalita-inna-phdr-phd Хто ёсць хто ў чэшскай славістыцы] {{ref-cz}} * Вучоныя Беларусі https://scientby.nlb.by/en/documents/169494 {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20230604180600/https://scientby.nlb.by/en/documents/169494 |date=4 чэрвеня 2023 }} * [https://www.pf.ujep.cz/cs/kontakt/kalita-inna?preview=true Старонка выкладчыцы ўніверсітэту Яна Евангеліста Пуркінэ] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20180306023615/https://www.pf.ujep.cz/kbo/inna-kalita |date=6 сакавіка 2018 }} {{ref-cz}} * [http://kamunikat.org/Kalita_Ina.html Беларуская інтэрнэт-бібліятэка «Камунікат»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200924220713/http://kamunikat.org/Kalita_Ina.html |date=24 верасня 2020 }} * Зводны электронны каталог бібліятэк Беларусі http://unicat.nlb.by/opac/pls/!search.http_keyword?query=a001a=«BY-SEK-ar5279023»&lst_siz=20 * Расійская культуралогія (Российская культурология) (персаналіі)[http://culturalnet.ru/main/person/2797] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20180306023313/http://culturalnet.ru/main/person/2797 |date=6 сакавіка 2018 }} * Academia https://ujep.academia.edu/InnaKalita * https://www.researchgate.net/profile/Inna-Kalita * Google Scholar https://scholar.google.com/citations?user=MqzMOTMAAAAJ&hl=ru {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Каліта Іна Уладзіміраўна}} [[Катэгорыя:Беларусісты]] [[Катэгорыя:Русісты]] [[Катэгорыя:Славісты Беларусі]] [[Катэгорыя:Славісты Чэхіі]] [[Катэгорыя:Мовазнаўцы Беларусі]] [[Катэгорыя:Мовазнаўцы Чэхіі]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Карлавага ўніверсітэта]] piz54kop1vyr2nb88b8rwjy8eeac3v1 0 202697 5155147 5129316 2026-06-17T00:23:02Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155147 wikitext text/x-wiki {{Гістарычная дзяржава |назва = Італьянская сацыяльная рэспубліка |саманазва = Repubblica Sociale Italiana |статус = [[Рэспубліка]] |гімн = «[[Giovinezza]]» |сцяг = |апісанне_сцяга = [[Сцяг Італіі|Сцяг]] |герб = |апісанне_герба = [[Герб Італіі|Герб]] |карта = Italian social republic map.png |апісанне = Тэрыторыя ІСР у 1943 годзе. Зялёным колерам вылучаны германскія «аперацыйныя зоны», дэ-факта [[Анексія|анексаваныя]] Трэцім рэйхам |p1 = Каралеўства Італія, 1861-1946 |flag_p1 = Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg |p2 = |flag_p2 = |p3 = |flag_p3 = |p4 = |flag_p4 = |утворана = [[23 верасня]] [[1943]]<br /> |ліквідавана = [[25 красавіка]] [[1945]] |s1 = Каралеўства Італія, 1861-1946 |flag_s1 = Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg |s2 = |flag_s2 = |s3 = |flag_s3 = |s4 = |flag_s4 = |дэвіз = |сталіца = [[Рым]] <small>([[дэ-юрэ]])</small>{{efn|Рым з’яўляўся афіцыйнай сталіцай, што было ў прыватнасці адлюстравана ў праекце канстытуцыі ІСР. У чэрвені [[1944]] года перайшоў пад кантроль войскаў саюзнікаў. Фактычнай сталіцай рэспублікі з’яўляўся невялікі горад [[Сало, Італія|Сало]] на поўначы Італіі, пазней сталіца была перанесена ў [[Мілан]]}} |гарады = |мова = [[Італьянская мова|Італьянская]] |валюта = [[Італьянская ліра]] |дадатковы_параметр = Палітычны рэжым |змесціва_параметру = |плошча = |насельніцтва = |форма_кіравання = [[Прэзідэнцкая рэспубліка]] ''(дэ-юрэ)''<br />[[Аднапартыйная сістэма|Аднапартыйная рэспубліка]] ''(дэ-факта)'' |дынастыя = |тытул_кіраўнікоў = Кіраўнік дзяржавы і ўрада |кіраўнік1 = [[Беніта Мусаліні]] |год_кіраўніка1 = 1943—1945 |тытул_кіраўнікоў2 = Генеральны сакратар [[Рэспубліканская фашысцкая партыя|РФП]] |кіраўнік2 = [[Алесандра Паваліні]] |год_кіраўніка2 = 1943—1945 |рэлігія = [[Каталіцтва]] |дадатковы_параметр1 = |змесціва_параметру1 = |Этап1 = [[Аперацыя «Дуб»]] |Дата1 = 12 верасня |Год1 = 1943 |Этап2 = Стварэнне ўрада |Дата2 = 23 верасня |Год2 = 1943 |Этап3 = Спыненне існавання |Дата3 = 29 красавіка — 2 мая |Год3 = 1945 |дадатковы_параметр2 = |змесціва_параметру2 = |да = |д1 = |д2 = |д3 = |д4 = |д5 = |д6 = |д7 = |пасля = |п1 = |п2 = |п3 = |п4 = |п5 = |п6 = |п7 = }} '''Італьянская сацыяльная рэспубліка''' ({{lang-it|Repubblica Sociale Italiana}}), неафіцыйна вядомая па назве сваёй сталіцы як '''Рэспубліка Сало́''' ({{lang-it|Repubblica di Salò}}) — [[марыянетачная дзяржава]]<ref>Випперман В. [http://www.e-reading.ws/chapter.php/11543/7/Vipperman_-_Evropeiiskiii_fashizm_v_sravnenii__1922-1982.html Европейский фашизм в сравнении 1922-1982] / Пер. с немецкого А. И. Федорова. — Новосибирск: Сибирский хронограф, 2000</ref><ref>''Ричард Эванс'' Третий рейх. Дни войны: 1939-1945 — Астрель, У-Фактория, 2011. — С. 515</ref><ref>[http://dic.academic.ru/dic.nsf/enc3p/205802 МУССОЛИНИ (Mussolini) Бенито. Большой Энциклопедический словарь. 2000]</ref><ref>Уильям Ширер. [http://www.e-reading.ws/book.php?book=65600 Взлёт и падение Третьего рейха, том 2] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140525233707/http://www.e-reading.ws/book.php?book=65600 |date=25 мая 2014 }}. Пер. с англ./Под ред. О. А. Ржешевского. -М.: Воениздат, 1991</ref><ref name="Pauley p228">{{citation |last=Pauley |first=Bruce F. |year=2003 |title=Hitler, Stalin and Mussolini: Totalitarianism in the Twentieth Century Italy |url=https://archive.org/details/hitlerstalinmuss02edpaul_m6u1 |location=Wheeling |publisher=Harlan Davidson |page=[https://archive.org/details/hitlerstalinmuss02edpaul_m6u1/page/228 228] |edition=2nd |isbn=0-88295-993-X}}.</ref>, утвораная ў верасні [[1943]] года на акупаванай [[Трэці рэйх|Германіяй]] тэрыторыі паўночнай (і часткова [[Цэнтральная Італія|цэнтральнай]]) [[Італія|Італіі]]. Створана пасля [[Аперацыя «Дуб»|вызвалення]] нямецкім спецпрызнам з-пад арышту італьянскага дыктатара [[Беніта Мусаліні]], які і ўзначаліў новы ўрад, а зноў створаная [[Рэспубліканская фашысцкая партыя]] (пераемнік [[Нацыянальная фашысцкая партыя|Нацыянальнай фашысцкай партыі]]) стала кіруючай і адзінай законнай у краіне. Фармальна ІСР была незалежнай дзяржавай, фактычна падтрымлівалася дзякуючы знаходжанню ў гэтым рэгіёне нямецкіх войскаў. Урад рэспублікі абвясціў сябе адзіным законным італьянскім урадам і не прызнаваў заключанага новым італьянскім урадам у верасні 1943 года [[Перамір'е паміж Італіяй і Саюзнікамі ў Другой сусветнай вайне|перамір'я з саюзнікамі]], абвясціўшы караля [[Віктар Эмануіл III|Віктара Эмануіла III]] здраднікам. Да чэрвеня 1944 рэспубліка валодала адноснай самастойнасцю ва ўнутранай палітыцы і нават змагла ажыццявіць шэраг праектаў (напрыклад [[Эканамічная сацыялізацыя|сацыялізацыю эканомікі]]), але паступовы распад рэспублікі пад націскам войскаў саюзнікаў і [[Рух Супраціўлення, Італія|італьянскага супраціўлення]] ўзмацняў яе залежнасць ад германскага ўрада<ref>[http://www.dissercat.com/content/istoriya-italyanskoi-sotsialnoi-respubliki Диссертация на тему «История Итальянской Социальной Республики» автореферат по специальности ВАК 07.00.03 — Всеобщая история (соответствующего периода) | disserCat — электронн …<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>. Дзяржава спыніла сваё існаванне ў апошніх чыслах красавіка [[1945]] года, калі [[Паўночна-Італьянская аперацыя|капітулявалі рэшткі нямецкіх войскаў]] на тэрыторыі Італіі. Шматлікія былыя лідары рэспублікі былі захоплены і пакараны смерцю італьянскімі партызанамі, уключаючы Мусаліні. == Перадгісторыя == Пасля таго, як войска саюзнікаў уварвалася на [[Сіцылія|Сіцылію]], [[Вялікая фашыская рада]] ў ліпені [[1943]] пад старшынствам [[Дзіна Грандзі]] пры падтрымцы караля [[Віктар Эмануіл III|Віктара Эмануіла III]] зрынуў і арыштаваў [[Беніта Мусаліні]]. Новы ўрад маршала [[П’етра Бадолья]] пачаў перамовы з уладамі саюзных дзяржаў. У падзеі хутка ўмяшалася Германія, якая акупавала поўнач Італіі. Мусаліні быў вызвалены нямецкімі парашутнікамі пад кіраўніцтвам [[Ота Скарцэні]] і дастаўленыя ў зону акупацыі. [[23 верасня]] [[1943]] годзе Мусаліні абвясціў, што пераварот, накіраваны супраць яго, патрываў няўдачу, і што яго рэжым працягваецца ўжо ў выглядзе рэспублікі. == Італьянская сацыяльная рэспубліка == Афіцыйнай сталіцай рэспублікі быў [[Рым]]<ref>Праект Канстытуцыі Італьянскай сацыяльнай рэспублікі, ст. 4.</ref>, неўзабаве пасля абвяшчэння рэспублікі ўзяты войскамі саюзнікаў. Звычайна фактычнай сталіцай рэспублікі завуць [[Сало, Італія|Сало]], маленькае мястэчка ў [[Ламбардыя|Ламбардыі]] ([[Брэшыя (правінцыя)|правінцыя Брэшыя]]) на [[Гарда|возеры Гарда]], аднак гэта не зусім дакладна, паколькі штаб-кватэры і філіялы міністэрстваў, кіраванняў узброенымі сіламі, дзяржаўных СМІ і іншых істытуцыянальных органаў былі размешчаны па ўсёй Паўночнай Італіі. Так, у [[Венецыя|Венецыі]] была размешчана [[Палата фасцыяў і карпарацый]] і італьянская дзяржаўная радыёвяшчальная карпарацыя [[EIAR]], у [[Верона|Вероне]] Міністэрства Камунікацый, у [[Крэмона|Крэмоне]] Міністэрства Юстыцыі і гэтак далей. У самім Сало знаходзілася Міністэрства Замежных спраў, Міністэрства Народнай культуры, Цэнтральнае тэлеграфнае прэс-агенцтва і журналісцкі пул, штаб-кватэры Нацыянальнай рэспубліканскай гвардыі, Рэспубліканскай паліцыі, Аўтаномнага мабільнага легіёна імя Эторэ Муці, [[Дзясятая флатылія MAS|Дзясятай флатыліі MAS]] і гарнізон [[Чорныя брыгады|Чорных брыгад]]. Рада Міністраў знаходзіўся ў [[Гарньяна]], а рэзідэнцыя [[Дучэ]] ў Мілане. Мусаліні сфарміраваў урад, які ўключаў некаторых членаў яго апошняга кабінета пры каралю (у прыватнасці, ваеннага міністра маршала [[Рудольфа Грацыяні|Грацыяні]]). Неўзабаве пасля стварэння, новая дзяржава была вымушана, фактычна, саступіць [[Трыест]], [[Істрыя|Істрыю]] і [[Паўднёвы Ціроль]] (гэта значыць італьянскія тэрыторыі, да [[1918]] якія ўваходзілі ў [[Аўстра-Венгрыя|Аўстра-Венгрыю]]) немцам (яны былі раней уключаны ў альпійскую і адрыятычную «аперацыйныя зоны» Трэцяга рэйха і толькі фармальна датычыліся да Італіі). Пасля таго, як саюзнікі і байцы Супрацівы выцеснілі немцаў з Італіі, рэспубліка Сало спыніла існаванне, а дучэ быў расстраляны партызанамі пад Міланам; асобна ад яго былі пакараны два дзясятка іншых дзеячаў фашыскага рэжыму ([[Акіле Старачэ|Старачэ]], [[Буфарыні-Гвідзі]], [[Фарыначы]] і інш.). == Галерэя == <gallery perrow="2"> File:War flag of the Italian Social Republic (1943-1944).png|Сцяг узброеных сіл Італьянскай сацыяльнай рэспублікі з 1 снежня 1943 г. па 5 мая 1944 г. Выява:Flag of RSI.svg|Сцяг узброеных сіл Італьянскай сацыяльнай рэспублікі з 6 мая 1944 г. па 3 мая 1945 г. </gallery> == Выяўленне часу ў мастацтве == Рэспубліка Сало вядомая як месца дзеяння скандальнага мастацкага фільму П'ера Паўла Пазаліні [[Сало, ці 120 дзён Садома|«Сало, ці 120 дзён Садома»]] ([[1975]]). == Заўвагі == {{notelist}} == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * Чиано Галеаццо, Дневник фашиста. 1939—1943. М.: Издательство «Плацъ», Серия «Первоисточники новейшей истории», 2010, 676 с. ISBN 978-5-903514-02-1 === Дакументы === * [[:it:s:Italia, Repubblica Sociale - Progetto di Costituzione|Italia, Repubblica Sociale — Progetto di Costituzione]] — праект Канстытуцыі Італьянскай сацыяльнай рэспублікі * [http://err.tsdavo.org.ua/static/pdf/61433264.pdf Справаздачы пра стан італьянскай прэсы, пра культурныя каштоўнасці, пра «масонскія ложы», «яўрэйскіх дзеячах», псіхалагічныя характарыстыкі італьянскага народа]{{Недаступная спасылка}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} * [http://proceedings.usu.ru/?base=mag/0029%2803_15-2004%29&xsln=showArticle.xslt&id=a12&doc=../content.jsp А.Г. Несцераў Італьянская Сацыяльная Рэспубліка і Ватыкан: рэспубліканскі фашызм і каталіцкая царква] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120714005040/http://proceedings.usu.ru/?base=mag%2F0029%2803_15-2004%29&xsln=showArticle.xslt&id=a12&doc=..%2Fcontent.jsp |date=14 ліпеня 2012 }} * [http://proceedings.usu.ru/?base=mag/0075%2803_$02-2010%29&xsln=showArticle.xslt&id=a20&doc=../content.jsp А.Г. Несцераў Краіны Цэнтральнай Еўропы ў вонкавай палітыцы Італьянскай Сацыяльнай Рэспублікі (верасень 1943 — красавік 1945 г.)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120714045259/http://proceedings.usu.ru/?base=mag%2F0075%2803_%2402-2010%29&xsln=showArticle.xslt&id=a20&doc=..%2Fcontent.jsp |date=14 ліпеня 2012 }} {{Італьянскія дзяржавы}} [[Катэгорыя:Італьянскія дзяржавы]] [[Катэгорыя:Марыянеткавыя дзяржавы Другой сусветнай вайны]] [[Катэгорыя:Фашысцкая Італія]] [[Катэгорыя:Беніта Мусаліні]] [[Катэгорыя:З’явіліся ў 1943 годзе]] [[Катэгорыя:1943 год у Італіі]] l9hdmfzf4pwkyhd12sn5ckzomnqn2ws 0 205094 5155139 4931547 2026-06-16T22:42:43Z CommonsDelinker 151 Replacing A_Laodicean.jpg with [[File:A_Laodicean,_first_edition_title_page.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: #2). 5155139 wikitext text/x-wiki {{Пісьменнік |Імя = Томас Хардзі |Арыгінал імя = Thomas Hardy |Выява = Thomashardy_restored.jpg |Апісанне выявы = |Дата нараджэння = |Месца нараджэння = |Дата смерці = |Месца смерці = |Грамадзянства = {{GBR}} |Род дзейнасці = |Гады актыўнасці = |Кірунак = [[Рэалізм (літаратура)]] |Жанр = |Мова твораў = [[Англійская мова|англійскі]] |Дэбют = «Адчайныя сродкі» (1871) |Прэміі = |Узнагароды = {{ордэн Заслуг, Вялікабрытанія|1910}} |Роспіс = Signature of Thomas Hardy.jpg |Вікісховішча = |Вікікрыніца = }} {{цёзкі2|Хардзі}} '''Томас Хардзі''' ({{lang-en|Thomas Hardy}}; {{ДН|2|6|1840}}, Гаер Бокхэмптан — {{ДС|11|1|1928}}) — Макс-Гейт, Дорчэстэр) — англійскі [[раман]]іст і {{паэт|Вялікабрытаніі}}. Паэзія Хардзі, якая пачала друкавацца ў [[1890-я|1890-х]], здабыла вялікую прыхільнасць і моцна паўплывала на сучасную англійскую паэзію. Адзін з сваіх вершаў — «[[Чорны дрозд (верш)|Чорны дрозд]]» — аўтар адмыслова апублікаваў на наступны дзень пасля [[Новы год|Новага года]] ([[1 студзеня]] [[1901]]). == Біяграфія == Томас Хардзі нарадзіўся ў Гаер Бокхэмптане, паселішчы на ўсходзе ад [[Дорчэстэр (Дорсет)|Дорчэстэра]] ў графстве Дорсэт, [[Англія]]. Дзед Хардзі быў вольным земляробам. Яго бацька Томас (пам. [[1892]]) быў каменячосам і будаўніком, маці — Джэмайма (пам. [[1904]]) была надзвычай начытанай асобай, але не ўмела пісаць. Яна дала Томасу першую адукацыю задоўга да яго паступлення ў сельскую школу ([[1848]]). Некалькі гадоў наведваў дорчэстэрскую «акадэмію» юных джэнтльменаў пад загадам містара Ласта. Тут ён вывучаў [[лацінская мова|лацінскую]] і паказаў неблагія акадэмічныя здольнасці<ref>Claire Tomalin. Thomas Hardy: the Time-torn Man. Penguin, 2007. P. 30, 36.</ref>. У шаснаццаць гадоў Томас Хардзі паступіў вучнем да мясцовага царкоўнага архітэктара Джэймса Хікса (''James Hicks'')<ref>Walsh, Lauren. Introduction. The Return of the Native. By Thomas Hardy. New York: Barnes & Noble Classics, 2005. Print.</ref>, што стала своеасаблівым кампрамісам паміж воляю яго бацькі, які жадаў, каб сын абраў духоўную кар’еру, і самім юным Томасам, якога захапляла старажытная гісторыя свайго края<ref name=Sidorchenko>{{Кніга|аўтар = Л. В. Сидорченко, И. И. Бурова, А. А. Аствацатуров и др.|частка = |загаловак = История западноевропейской литературы. XIX век: Англия|арыгінал = |спасылка = |адказны = Под ред. Л. В. Сидорченко, И. И. Буровой|выданне = |месца = СПб|выдавецтва = Филологический факультет СПбГУ; Издательский центр «Академия»|год = 2004|том = |старонкі = |старонак = 544|серыя = |isbn = |тыраж = }}</ref>{{rp|415}}. Хардзі практыкаваўся ў архітэктурнай майстэрні да свайго пераезду ў [[Лондан]] ([[1862]]), дзе актыўна ўдасканальваў свае веды па архітэктуры пад кіраўніцтвам вядомага архітэктара Артура Блумфілда (''Arthur Bloomfield''). У [[1866]] атрымаў дыплом архітэктара. Наступныя пяць гадоў Хардзі ўдзельнічаў у архітэктурна-рэстаўрацыйных працах па аднаўленні царкоўных збудаванняў і, паводле яго біёграфаў, дабіўся значнага поспеху ў абраным абсягу дзейнасці<ref name=Mikhalskaya>{{Кніга|аўтар = Михальская Н. П.|частка = |загаловак = История английской литературы|арыгінал = |спасылка = |адказны = Н. П. Михальская|выданне = 2-е изд|месца = М.|выдавецтва = Издательский центр «Академия»|год = 2007|том = |старонкі = |старонак = 480|серыя = |isbn = 978-5-7695-4544-3|тыраж = }}</ref>{{rp|270}}. [[Файл:Florence Hardy at the seaside 1915.jpg|thumb|left|225px|Флорэнс Хардзі на беразе мора, 1915]] У [[1871]] Хардзі вярнуўся ў Дорчэстэр для працы па праектаванні і аднаўленні цэркваў. У [[1870]] у часе архітэктурнай вандроўкі па рэстаўрацыі парафіяльнай царквы Св. Джуліі ў Корнуале<ref>Gibson, James (ed.). Chosen Poems of Thomas Hardy. London: Macmillan Education, 1975. P. 9.</ref>, Хардзі спаткаўся з Эмай Лавініяй Гіфард (''Emma Lavinia Gifford''), з якой яны пабраліся ў [[1874]]<ref>Hardy, Emma. Some Recollections by Emma Hardy; with some relevant poems by Thomas Hardy; ed. by Evelyn Hardy & R. Gittings. London: Oxford University Press, 1961.</ref>. Пад канец [[1884]] Хардзі пабудаваў у Дорчэстэры дом, [[Макс Гейт]], для сябе і для Эмы (дзяцей яны не мелі). У [[1910]] Томас Хардзі стаў кавалерам ордэна Заслуг. Нягледзячы на тое, што пазней ён жыў асобна ад сваёй супругі, яе заўчасная смерць у [[1912]] ад сардэчнага прыступу была моцным ударам для ўжо сталага пісьменніка. Пасля яе смерці Хардзі ажыццявіў падарожжа па асноўных корнуальскіх мясцінах, якія тычыліся іх узаемаадносін. Гэтае падарожжа адлюстравалася ў яго вершах [[1912]]—[[1913]] гг. У [[1914]] ён ажаніўся са сваёй сакратаркай Флорэнс Эмілі Дагдэйл (''Florence Emily Dugdale''), якая была на 39 гадоў маладзейшаю за яго. Зрэшты, ён так і не здолеў змірыцца са смерцю першай жонкі і імкнуўся пераадолець смутак праз напісанне вершаў<ref name="BBC100304">[http://www.bbc.co.uk/wiltshire/entertainment/days_out/thomas_hardy_stourhead.shtml «Thomas Hardy at Stourhead»] ''BBC Online'', 10 March 2004</ref>. З Флорэнс Дагдэйл ён пражыў у Макс Гейце да самай сваёй смерці. У снежні [[1927]] ён захварэў на плеўрыт і памёр [[11 студзеня]] [[1928]] а дзявятай увечары, папярэдне прадыктаваўшы жонцы перадсмяротны верш. Яго цела было пахавана ў [[Вэстмінстэрскае абацтва|Вэстмінстэрскім абацтве]], а сэрца — у магіле Эмы (<small>{{Coord|50.71802009|-2.41008710|type:landmark_region:GB}}</small>), непадалёк ад месца нараджэння пісьменніка. == Раманы == {{Галерэя |Назва=<small>Вокладкі раманаў Томаса Хардзі</small> |Памер=200 |Пазіцыя=right |Выява:Desperate_Remedies_1871.jpg|«Адчайныя сродкі», (''Desperate Remedies'', [[1871]]) |Выява:Under_the_Greenwood_Tree.jpg|«Пад зялёным дрэвам» (''Under the Greenwood Tree'', [[1871]]) |Выява:A_Pair_of_Blue_Eyes.jpg|«Пара блакітных вачэй» (''A Pair of Blue Eyes'', [[1873]]) |Выява:The_Hand_of_Ethelberta.jpg|«Рука Этэльберты» (''The Hand of Ethelberta'', [[1871]]) |Выява:Two_on_a_Tower.jpg|«Двое на вежы» (''Two on a Tower'', [[1882]]) |Выява:The_Woodlanders.jpg|«У лясным краі» (''The Woodlanders'', [[1887]]) |Выява:Tess.jpg|«Тэс з рода д'Эрбервіляў» (''Tess of the d'Urbervilles'', [[1891]]) |Выява:Jude_the_Obscure_title_page.jpg|«Безуважная» (''A Laodicean'', [[1871]]) |Выява:A Laodicean, first edition title page.jpg|«Джуд Непрыкметны» (''Jude the Obscure'', [[1895]]) }} Першай буйною працаю Томаса Хардзі стаў вострасатырычны раман «Бядняк і лэдзі» (''The Poor Man and the Lady'', [[1868]]). Рукапіс спярша быў адасланы ў выдавецтва Макмілана. Выдавец быў абураны рэвалюцыйнымі настроямі і крытычнымі ідэямі аўтара і перадаў рукапіс лонданскай фірме «Chapman & Hall», літаратурным кансультантам якой быў [[Джордж Мерэдыт]]. Ён выклікаў маладога Томаса Хардзі і параіў не друкаваць раман, загадзя асуджаны на ганенне афіцыяльнай крытыкай, а пачаць з вострасюжэтнага твора, разлічанага на масавага чытача<ref name=Kovaleva>{{Кніга|аўтар = Ковалева Т.В. и др.|частка = |загаловак = История зарубежной литературы второй половины XIX — начала XX века|арыгінал = |спасылка = |адказны = Т.В. Ковалева, Т.Д. Кириллова, Е.А. Леонова|выданне = |месца = Мн|выдавецтва = Завигар|год = 1997|том = |старонкі = |старонак = 336|серыя = |isbn = |тыраж = }}</ref>{{rp|243}}. Паводле звестак сучаснікаў Хардзі, ён знішчыў рукапіс рамана, ад якога да нашых дзён засталіся толькі часткі. Наступным творам літаратара стаў раман «Адчайныя сродкі» (''Desperate Remedies'', [[1871]]), выдадзены безыменна. Публікацыя рамана забяспечыла Хардзі адносную матэрыяльную самастойнасць. Раман «Пад зялёным дрэвам» (''Under the Greenwood Tree'', [[1871]]), заклаў пачатак цыкла «раманаў характара і асяроддзя», таксама званых «ўэсекскімі раманамі» праз аб’яднанасць месца дзеяння ўсіх твораў у выдуманым свеце пад назвай «[[Уэсекс]]». Упершыню гэтае найменне Хардзі ўжыў у [[1874]]. Ён пазычыў яго з старажытнай англійскай гісторыі і выкарыстаў для абазначэння некалькіх паўднёва-заходніх графстваў краіны (Дорсэтшыр, Дэваншыр, Бёркшыр)<ref name=Mikhalskaya/>{{rp|268}}. У прадмове да аднаго з сваіх раманаў Хардзі пісаў: {{Цытата|Задуманая мною серыя раманаў у большай ступені звязаная з месцам дзеяння, і дзеля таго, каб захаваць гэта ўражанне адзінства, патрабавалася даць якое-небудзь вызначанае ўяўленне пра тэрыторыю. Паколькі я бачыў, што абсягу якога-небудзь аднаго графства недастаткова для задуманага мною шырокага палатна... я адкапаў гэту дзіўную назву... Але я прашу маіх добрых і схільных да фантазіяў чытачоў не цешыць сябе гэтаю думкаю і не верыць, што жыхары віктарыянскага Уэсекса існуюць дзе-небудзь апрача гэтых кніг, якія расказваюць пра іх жыццё, гутаркі і норавы<ref name=Mikhalskaya/>{{rp|268}}.}} Хардзі паклаў у аснову цыкла вядомае выказванне [[Наваліс]]а «Характар — гэта лёс» і разгледзеў станаўленне індывідуума ў вызначаным сацыяльным асяроддзі. У раманах «характара і асяроддзя» горад і вёска супрацьпастаўляюцца як спаконвечныя варожыя пачаткі<ref name=Kovaleva/>{{rp|244}}. Хардзі цяжка перажываў разбурэнне жыццёвага ўкладу сельскай Англіі і збядненне і гібель многіх сялянскіх сем’яў пад уціскам гарадскіх форм жыцця<ref name=Mikhalskaya/>{{rp|269}}. Цыкл «ўэсекскіх раманаў» утрымлівае сем твораў, якія ствараліся на працягу апошняй чвэрці [[XIX стагоддзе|XIX стагоддзя]] — з пачаткам 70-х да сярэдзіны 90-х гг.: [[Файл:Thomas Hardy's Cottage, Bockhampton, Dorset.jpg|thumbnail|right|200px|Месца нараджэння Томаса Хардзі ў Гаер Бокхэмптане, дзе былі напісаны раманы «Пад зялёным дрэвам» і «Здалёк ад звар’яцелага натоўпу».]] * «Пад зялёным дрэвам» (''Under the Greenwood Tree'', [[1871]]) * «Здалёк ад звар’яцелага натоўпу» (''Far from the Madding Crowd'', [[1874]]) * «Вяртанне на радзіму» (''The Return of the Native'', [[1878]]) * «Мэр Кестэрбрыджа» (''The Mayor of Casterbridge'', [[1886]]) * «У лясным краі» (''The Woodlanders'', [[1887]]) * «Тэс з роду д’Эрбервіляў» (''Tess of the d’Urbervilles'', [[1891]]) * «Джуд Непрыкметны» (''Jude the Obscure'', [[1895]]) Падзеі, апісаныя ў гэтых раманах, разгортваюцца ў [[1830]]—[[1870]]-х гадах<ref name=Mikhalskaya/>{{rp|269}}. Побач з «раманамі характара і асяроддзя» Томас Хардзі ствараў і «рамантычныя гісторыі і фантазіі» ({{lang-en|Romances and Fantasies}}) — «Пара блакітных вачэй» (''A Pair of Blue Eyes'', [[1873]]), «Трубач драгунскага палка» (''The Trumpet-Major'', [[1880]]), «Двое на вежы» (''Two on a Tower'', [[1882]]) і «Каханая» (''The Well-Beloved'', [[1897]]), а таксама «раманы выяўленчыя і эксперыментальныя» ({{lang-en|Novels of Ingenuity}}) — «Адчайныя сродкі» (''Desperate Remedies'', [[1871]]), «Рука Этэльберты» (''The Hand of Ethelberta'', [[1871]]) і «Безуважная» (''A Laodicean'', [[1871]]). === Жанравыя асаблівасці === З пункту гледжання тэорыі рамана, Хардзі заставаўся ў рэчышчы рэалістычнай традыцыі, пераўтварыўшы свае раманы ў раманы-трагедыі, дзе сюжэтныя элементы высокай трагедыі гарманічна спалучаюцца з дынамічнай кампазіцыяй, характэрнай для авантурнага любоўнага рамана, і глыбокай сацыяльна-псіхалагічнай праблематыкай<ref name=Sidorchenko/>{{rp|416}}. Хардзі быў схільны да драматызацыі рамана, арыентуючыся, як ён сам адзначаў, на трагедыі [[Сафокл]]а<ref name=Mikhalskaya/>{{rp|272}}. Працэс драматызацыі рамана Хардзі лічыў заканамернасцю эпохі: у жанры рамана пачалі вырашацца праблемы, да якіх раней звярталіся ў драме<ref name=Mikhalskaya/>{{rp|273}}. Свае меркаванні пра задачы рамана ён выклаў у артыкулах «Карыснае чытанне мастацкай літаратуры» ({{lang-en|The Profitable reading of fiction}}, [[1888]]) і «Шчырасць у англійскай літаратуры» ({{lang-en|Candour in English Fiction}}, [[1890]]). Тут ён пісаў пра тое, што роля рамана ў жыцці грамадства ўзрасла ў параўнанні з іншымі літаратурнымі жанрамі, паколькі менавіта раман з найбольшаю паўнатой выказвае філасофска-этычныя пошукі сучаснікаў, супярэчнасці рэчаіснасці і іх трагічны характар. Мэтай рамана ён бачыў праўдзівае адлюстраванне жыцця і канфліктаў паміж людзьмі<ref name=Mikhalskaya/>{{rp|272}}. == Тэмы і погляды == Паводле характара светаўспрымання Хардзі быў песімістам, і яго песімізм мае шмат агульнага з песімізмам [[Уільям Тэкерэй|Тэкерэя]]. У адрозненне ад [[Джордж Эліёт]], Хардзі лічыў, што не только век герояў, але і век шчаслівых людзей беззваротна сышоў у мінулае. Сучаснасць, у сваю чаргу, перапоўненая найглыбейшага трагізму<ref name=Sidorchenko/>{{rp|416}}. Пры гэтым варта адзначыць уплыў на Хардзі філасофіі [[Артур Шапенгаўэр|Шапенгаўэра]], чые песімістычныя ўяўленні аб сутнасці свету як неразумнай волі, якая падпарадкоўвае сабе лёс чалавека, атрымалі сваё распаўсюджанне ў другой палове XIX стагоддзя<ref name=Mikhalskaya/>{{rp|272}}. Трагічнае караніцца не столькі ў несправядлівасці сацыяльнага ладу грамадства, сколькі ў самім уладкаванні свету, варожым чалавеку. Хардзі закранаў не толькі праблемы, актуальныя для грамадства яго эпохі, але і так званыя вечныя праблемы, якія з’яўляюцца невырашальнымі па сваёй сутнасці, бо адносяцца да вобласці чалавечае душы, характара, лёсу і кону. Тэму кону, што няўмольна пераследуе чалавека, Хардзі пазычыў з класічных трагедый<ref name=Sidorchenko/>{{rp|417}}. {{зноскі}} == Спасылкі == {{Commons|Category:Thomas Hardy}} * [http://www.poetryfoundation.org/archive/poet.html?id=2926 Poems by Thomas Hardy] at Poetry Foundation {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Хардзі Томас}} [[Катэгорыя:Паэты Вялікабрытаніі]] [[Катэгорыя:Паэты віктарыянскай эпохі]] [[Катэгорыя:Томас Хардзі| ]] [[Катэгорыя:Англамоўныя пісьменнікі]] [[Катэгорыя:Англамоўныя паэты]] [[Катэгорыя:Пісьменнікі Вялікабрытаніі XIX стагоддзя]] 3j4cc9gnx17arll5k5l6cjb95trk6ao 0 211816 5154990 5153381 2026-06-16T15:19:11Z Voūk12 159072 /* Найбольш вядомыя */ 5154990 wikitext text/x-wiki {{Шляхецкі род | Прозвішча = Салагубы | Герб = Herb Prawdzic.svg | Подпіс гербу = [[Герб «Праўдзіч»]] | Дэвіз = | Краіна паходжання = [[Вялікае Княства Літоўскае]] | Тытул = | Прызнаныя ў = | Першы з роду = | Апошні з роду = | Адгалінаванне роду = | Адгалінаванні ад роду = }} '''Салагубы''' ({{lang-ru|Соллогубы}}) або '''Давойна-Салагубы''' — шляхецкі род герба «[[Праўдзіц]]». З XVII ст. ужывалі прыдомак ''Давойна'', з XVIII ст. карысталіся графскім тытулам. Паводле падання вядомага з 18 ст., род выводзіў сябе ад [[Палемон (князь літоўскі)|Палемона]] і [[Давойны|Давойнаў]], магчыма, нехта з іх продкаў прыняў на [[Гарадзельская унія|Гарадзельскай уніі]] герб «Праўдзіц»<ref>{{Кніга|загаловак=Szamowski D., Pożegnanie bez rozstania odchodzącey z ziemię do nieba Matki Boskiey w oktawę przy solenney w niebowzięcia uroczystości konkluzyi, w Archipresbiteralnym in circulo stołecznego Miasta Krakowskiego Kościele z Kaznodzieyskiey ambony w roku 1718 ogłoszone. Iasnie Wielmoznemv IMci Panu Janowi Sołłohubowi Deputatowi Jaśnie Oświeconego Trybunału Koronnego, Cześnikowi Xięstwa Zmudzkiego, Pułkownikowi Wosk J.K.M. y W. Xięstwa Litewskiego przy życzliwym powitaniu przez Xiędza Daniela od S. Stanisława Scholarum Piarum na ten czas Krakowskiego, a teraz Prześwietney Kolegiaty Łowickiey}}</ref><ref>{{Кніга|спасылка=https://bc.radom.pl/dlibra/publication/45533/edition/44162/content|загаловак=Niesiecki K., Herbarz polski Kaspra Niesieckiego S. J. Powiększony dodatkami z późniejszych autorów, rękopismów, dowodów urzędowych T. 8, Lipsk: Nakładem i drukiem Breitkopfa i Haertla, 1841, s. 455–456}}</ref>. Першы пэўна вядомы прастаўнік роду, ад якога паходзілі іншыя — Андрэй, жыў у 2-й палове XV ст.{{sfn|ЭнцВКЛ|2005}} Спачатку ён і яго сыны мелі маёнткі ў Менскім ваяводстве ў ваколіцах [[Івянец|Івянца]]<ref>{{Кніга|загаловак=M. Wilamowski, Sołłohub Jerzy (Jurij) z Iwieńca) w: Polski Słownik Biograficzny, t. XL, s. 318–319.}}</ref>. Юрый Андрэевіч, зрабіў добрую кар’еру і стаў смаленскім ваяводай, але не здолеў абараніць і здаў Смаленск у 1514 годзе, за што быў пакараны смерццю. У Юрыя Андрэевіча засталося тры сыны ў шлюбу з княжной Людмілай Свірскай, таксама былі братоў Юрыя. Паводле Попісу 1528 года род быў заможны, выстаўляў у паспалітае рушанне 41 вершніка<ref>{{Кніга|загаловак=Boniecki A., Poczet rodów w Wielkiém Księstwie Litewskiém w XV i XVI wieku [online], polona.pl, s. 326 [доступ 2026-06-08].}}</ref>. Потым, аднак, доўгі час іх нашчадкі былі шляхтай сярэдняй заможнасці. Першую вялікую кар’еру ў 18 ст. здолеў зрабіць [[Ян Міхал Салагуб]]у<ref>{{Кніга|загаловак=Przemysław P. Romaniuk, Jan Michał Sołłohub w: Polski Słownik Biograficzny, t. XL, s. 314}}</ref>. Яго сыны сталі магнатамі і пачалі ўжываць графскі тытул, а ўнук [[Ян Салагуб]] узмацніў пазіцыі, супрацоўнічаў з расійскімі імператарамі, нават пераехаў ў [[Расійская імперыя|Расійскую імперыю]] і ажаніўся з Наталляй Нарышкінай. Дзякуючы родавай палітыцы на інфільтрацыю ў пецярбургскую арыстакратыю, нашчадкі Яна мелі моцныя пазіцыі пры Расійскім імператарскім двары, 27 лютага 1861 годзе яны атрымалі афіцыйнае пацверджанне графскага тытулу. Акрамя графскай лініі, у пачатку 20 ст. было вядома яшчэ тры галіны таго ж роду Салагубаў у Мінскай<ref>{{Кніга|спасылка=https://rusneb.ru/catalog/000199_000009_003710315/|загаловак=Алфавитный список дворянским родам Минской губернии, внесенным в дворянскую родословную книгу по 1-е июля 1903 года с приложением списка губернским и уездным предводителям и депутатам дворянства, а также секретарям депутатского собрания. — Минск: Губернская Типография, 1903. — С. 105. — 162 с.}}</ref>, Магілёўскай, Віленскай, Ковенскай, Падольскай і Маскоўскай губерніях<ref>{{Cite web|lang=рус|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%AD%D0%A1%D0%91%D0%95/%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D1%83%D0%B1,_%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D0%B9_%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%80%D0%BE%D0%B4|title=Соллогуб, древний литовский род}}</ref>: * Нашчадкі Мартына Давойна-Салагуба, якому ў 1633 годзе быў падараваны маёнтак у Рослаўльскім павеце Смаленскага ваяводства (пазней шляхта Магілёўскай губерні)<ref>{{Кніга|спасылка=http://elib.shpl.ru/ru/nodes/44344|загаловак=Алфавитный список дворянских родов, внесенных в родословные дворянские книги Могилевской губернии: составлен в 1908 году. — Могилев: Типо-лит. Я.Н. Подземского, 1908. — С. 13. — 25 с.}}</ref>. * Нашчадкі Антона Салагуба, двараніна Оўруцкага павета ў 1699 годзе (шляхцічы Падольскай губерні)<ref>{{Кніга|загаловак=Список дворян, внесенных в родословную книгу Подольской губернии. — Каменец-Подольский: Изд. Подольского Дворянского Депутатского Собрания, 1897. — С. 310. — 377 с.}}</ref>. * Нашчадкі Яна Салагуба, землеўладальніка Упіцкага павета ў 1718 годзе, у яго шлюбе з Фёдарорай Карвоўскай (шляхцічы Ковенскай губерні). Маскоўскі баярскі род Салагубавых, нашчадкі расійскага генерал-маёра А. С. Салагуба на Украіне і паэт [[Фёдар Кузьміч Салагуб|Фёдар Салагуб]] (гэта псеўданім) - не наледаць да роду Салагубаў. == Найбольш вядомыя == * [[Юрый Андрэевіч Салагуб]] (?—1514) — [[намеснік смаленскі]] * [[Ян Міхал Салагуб]] (каля 1697—1748) — [[ваявода берасцейскі]] * [[Юзаф Антоні Салагуб]] (1709—1781) — [[ваявода віцебскі]] * [[Антоні Юзаф Салагуб]] (па 1710—1759) — [[генерал літоўскай артылерыі]] * [[Ян Салагуб]] (1747—1812) — маёр артылерыі Вялікага Княства Літоўскага, генерал-маёр арміі [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]] * [[Уладзімір Салагуб]] (1813—1882) — расійскі пісьменнік * [[Станіслаў Давойна-Салагуб]] (1885—1939) — брыгадны генерал польскай арміі == Галерэя == <center><gallery widths="150" heights="150" perrow="4" caption="Іканаграфія роду Салагубаў"> Выява:Jan Michał Sałahub. Ян Міхал Салагуб (1740).jpg|[[Ян Міхал Салагуб]] Выява:Alena Sałahub (Szamowska). Алена Салагуб (Шамоўская) (XVIII).jpg|Алена Салагуб (з Шамоўскіх) Выява:Juzef Antoni Sałahub. Юзэф Антоні Салагуб (XVIII).jpg|[[Юзаф Антоні Салагуб]] Выява:Juzefa Tyškievič (Sałahub). Юзэфа Тышкевіч (Салагуб) (XVIII).jpg|[[Юзэфа Салагуб]] </gallery></center> == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/ЭнцВКЛ|том=2|старонкі=537|артыкул=Салагубы|аўтар=[[Уладзіслаў Вяроўкін-Шэлюта|Вяроўкін-Шэлюта У.]]}} * Салогубы // ''В. К. Лукомский'', '' Б. Л. Модзалевский''. Малороссийский гербовник. — Минск: Энциклопедикс. 2011. — ISBN 978-985-6958-24-6 — С. 160 * Соллогуб, древний литовский род // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. == Спасылкі == {{навігацыя}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Салагубы| ]] htxeu9iyp65vpju27os3rdkalzhmvsp 5155009 5154990 2026-06-16T16:50:00Z M.L.Bot 261 5155009 wikitext text/x-wiki {{Шляхецкі род | Прозвішча = Салагубы | Герб = Herb Prawdzic.svg | Подпіс гербу = [[Герб «Праўдзіч»]] | Дэвіз = | Краіна паходжання = [[Вялікае Княства Літоўскае]] | Тытул = | Прызнаныя ў = | Першы з роду = | Апошні з роду = | Адгалінаванне роду = | Адгалінаванні ад роду = }} '''Салагубы''' ({{lang-ru|Соллогубы}}) або '''Давойна-Салагубы''' — шляхецкі род герба «[[Праўдзіц]]». З XVII ст. ужывалі прыдомак ''Давойна'', з XVIII ст. карысталіся графскім тытулам. Паводле падання вядомага з 18 ст., род выводзіў сябе ад [[Палемон (князь літоўскі)|Палемона]] і [[Давойны|Давойнаў]], магчыма, нехта з іх продкаў прыняў на [[Гарадзельская унія|Гарадзельскай уніі]] герб «Праўдзіц»<ref>{{Кніга|загаловак=Szamowski D., Pożegnanie bez rozstania odchodzącey z ziemię do nieba Matki Boskiey w oktawę przy solenney w niebowzięcia uroczystości konkluzyi, w Archipresbiteralnym in circulo stołecznego Miasta Krakowskiego Kościele z Kaznodzieyskiey ambony w roku 1718 ogłoszone. Iasnie Wielmoznemv IMci Panu Janowi Sołłohubowi Deputatowi Jaśnie Oświeconego Trybunału Koronnego, Cześnikowi Xięstwa Zmudzkiego, Pułkownikowi Wosk J.K.M. y W. Xięstwa Litewskiego przy życzliwym powitaniu przez Xiędza Daniela od S. Stanisława Scholarum Piarum na ten czas Krakowskiego, a teraz Prześwietney Kolegiaty Łowickiey}}</ref><ref>{{Кніга|спасылка=https://bc.radom.pl/dlibra/publication/45533/edition/44162/content|загаловак=Niesiecki K., Herbarz polski Kaspra Niesieckiego S. J. Powiększony dodatkami z późniejszych autorów, rękopismów, dowodów urzędowych T. 8, Lipsk: Nakładem i drukiem Breitkopfa i Haertla, 1841, s. 455–456}}</ref>. Першы пэўна вядомы прастаўнік роду, ад якога паходзілі іншыя — Андрэй, жыў у 2-й палове XV ст.{{sfn|ЭнцВКЛ|2005}} Спачатку ён і яго сыны мелі маёнткі ў Менскім ваяводстве ў ваколіцах [[Івянец|Івянца]]<ref>{{Кніга|загаловак=M. Wilamowski, Sołłohub Jerzy (Jurij) z Iwieńca) w: Polski Słownik Biograficzny, t. XL, s. 318–319.}}</ref>. Юрый Андрэевіч, зрабіў добрую кар’еру і стаў смаленскім ваяводай, але не здолеў абараніць і здаў Смаленск у 1514 годзе, за што быў пакараны смерццю. У Юрыя Андрэевіча засталося тры сыны ў шлюбу з княжной Людмілай Свірскай, таксама былі братоў Юрыя. Паводле Попісу 1528 года род быў заможны, выстаўляў у паспалітае рушанне 41 вершніка<ref>{{Кніга|загаловак=Boniecki A., Poczet rodów w Wielkiém Księstwie Litewskiém w XV i XVI wieku [online], polona.pl, s. 326 [доступ 2026-06-08].}}</ref>. Потым, аднак, доўгі час іх нашчадкі былі шляхтай сярэдняй заможнасці. Першую вялікую кар’еру ў 18 ст. здолеў зрабіць [[Ян Міхал Салагуб]]у<ref>{{Кніга|загаловак=Przemysław P. Romaniuk, Jan Michał Sołłohub w: Polski Słownik Biograficzny, t. XL, s. 314}}</ref>. Яго сыны сталі магнатамі і пачалі ўжываць графскі тытул, а ўнук [[Ян Салагуб]] узмацніў пазіцыі, супрацоўнічаў з расійскімі імператарамі, нават пераехаў ў [[Расійская імперыя|Расійскую імперыю]] і ажаніўся з Наталляй Нарышкінай. Дзякуючы родавай палітыцы на інфільтрацыю ў пецярбургскую арыстакратыю, нашчадкі Яна мелі моцныя пазіцыі пры Расійскім імператарскім двары, 27 лютага 1861 годзе яны атрымалі афіцыйнае пацверджанне графскага тытулу. Акрамя графскай лініі, у пачатку 20 ст. было вядома яшчэ тры галіны таго ж роду Салагубаў у Мінскай<ref>{{Кніга|спасылка=https://rusneb.ru/catalog/000199_000009_003710315/|загаловак=Алфавитный список дворянским родам Минской губернии, внесенным в дворянскую родословную книгу по 1-е июля 1903 года с приложением списка губернским и уездным предводителям и депутатам дворянства, а также секретарям депутатского собрания. — Минск: Губернская Типография, 1903. — С. 105. — 162 с.}}</ref>, Магілёўскай, Віленскай, Ковенскай, Падольскай і Маскоўскай губерніях<ref>{{Cite web|lang=рус|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%AD%D0%A1%D0%91%D0%95/%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D1%83%D0%B1,_%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D0%B9_%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%80%D0%BE%D0%B4|title=Соллогуб, древний литовский род}}</ref>: * Нашчадкі Мартына Давойна-Салагуба, якому ў 1633 годзе быў падараваны маёнтак у Рослаўльскім павеце Смаленскага ваяводства (пазней шляхта Магілёўскай губерні)<ref>{{Кніга|спасылка=http://elib.shpl.ru/ru/nodes/44344|загаловак=Алфавитный список дворянских родов, внесенных в родословные дворянские книги Могилевской губернии: составлен в 1908 году. — Могилев: Типо-лит. Я.Н. Подземского, 1908. — С. 13. — 25 с.}}</ref>. * Нашчадкі Антона Салагуба, двараніна Оўруцкага павета ў 1699 годзе (шляхцічы Падольскай губерні)<ref>{{Кніга|загаловак=Список дворян, внесенных в родословную книгу Подольской губернии. — Каменец-Подольский: Изд. Подольского Дворянского Депутатского Собрания, 1897. — С. 310. — 377 с.}}</ref>. * Нашчадкі Яна Салагуба, землеўладальніка Упіцкага павета ў 1718 годзе, у яго шлюбе з Фёдарорай Карвоўскай (шляхцічы Ковенскай губерні). Маскоўскі баярскі род Салагубавых, нашчадкі расійскага генерал-маёра А. С. Салагуба ва Украіне і паэт [[Фёдар Кузьміч Салагуб|Фёдар Салагуб]] (гэта псеўданім) — не належаць да роду Салагубаў. == Найбольш вядомыя == * [[Юрый Андрэевіч Салагуб]] (?—1514) — [[намеснік смаленскі]] * [[Ян Міхал Салагуб]] (каля 1697—1748) — [[ваявода берасцейскі]] * [[Юзаф Антоні Салагуб]] (1709—1781) — [[ваявода віцебскі]] * [[Антоні Юзаф Салагуб]] (па 1710—1759) — [[генерал літоўскай артылерыі]] * [[Ян Салагуб]] (1747—1812) — маёр артылерыі Вялікага Княства Літоўскага, генерал-маёр арміі [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]] * [[Уладзімір Салагуб]] (1813—1882) — расійскі пісьменнік * [[Станіслаў Давойна-Салагуб]] (1885—1939) — брыгадны генерал польскай арміі == Галерэя == <center><gallery widths="150" heights="150" perrow="4" caption="Іканаграфія роду Салагубаў"> Выява:Jan Michał Sałahub. Ян Міхал Салагуб (1740).jpg|[[Ян Міхал Салагуб]] Выява:Alena Sałahub (Szamowska). Алена Салагуб (Шамоўская) (XVIII).jpg|Алена Салагуб (з Шамоўскіх) Выява:Juzef Antoni Sałahub. Юзэф Антоні Салагуб (XVIII).jpg|[[Юзаф Антоні Салагуб]] Выява:Juzefa Tyškievič (Sałahub). Юзэфа Тышкевіч (Салагуб) (XVIII).jpg|[[Юзэфа Салагуб]] </gallery></center> == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/ЭнцВКЛ|том=2|старонкі=537|артыкул=Салагубы|аўтар=[[Уладзіслаў Вяроўкін-Шэлюта|Вяроўкін-Шэлюта У.]]}} * Салогубы // ''В. К. Лукомский'', '' Б. Л. Модзалевский''. Малороссийский гербовник. — Минск: Энциклопедикс. 2011. — ISBN 978-985-6958-24-6 — С. 160 * Соллогуб, древний литовский род // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. == Спасылкі == {{навігацыя}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Салагубы| ]] s3g58phenmubpg2d4129570893rp3e6 0 211948 5155150 4157939 2026-06-17T00:56:11Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155150 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Іўдзея}} [[Выява:First century Iudaea province.gif|thumb|300px|right|Правінцыя Іўдзея ў I ст.]] '''Іўдзе́я''' ({{lang-he|יהודה}}, ''Ехуда''; {{lang-el|Ιουδαία}}; {{lang-lat|Iudaea}}) — [[рымская правінцыя]], утвораная ў [[6]] годзе на месцы [[Іўдзейскае царства|Іўдзейскага царства]]. Праіснавала да [[Паўстанне Бар-Кохбы|паўстання Бар-Кохбы]] і ў [[135]] годзе была пераназвана ў [[Сірыя Палесцінская|Сірыю Палесцінскую]]. Адміністрацыйным цэнтрам правінцыі была [[Кейсарыя]], аднак значэнне духоўнай сталіцы для мясцовага насельніцтва доўгі час захоўваў [[Іерусалім]]. == Перадгісторыя == Рым аказваў яўрэям дапамогу ў барацьбе з [[Імперыя Селеўкідаў|імперыяй Селеўкідаў]], пасля таго як сірыйскі цар [[Антыёх IV Епіфан]] разарыў [[Іерусалім]], узмацнілася барацьба яўрэяў за незалежнасць. У 63 г. да н.э. рымскія войскі пад камандаваннем [[Гней Пампей Вялікі|Пампея Вялікага]] канчаткова знішчылі [[Понт]] і захапілі [[Іўдзейскае царства]] і [[Сірыя|Сірыю]]. Пампей перадаў кіраванне Іўдзеяй [[Гіркан II|Гіркану II]], які атрымаў званне [[Этнарх]]а, што фактычна пазбавіла яго царскага тытула. У 40 г. да н.э., парфяне заваявалі Іўдзею, першасвятаром быў прызначаны [[Антыгон II (Хасманей)]]. Тым часам [[Ірад Вялікі|Ірад]] дабраўся да [[Рым]]а і смог пераканаць трыумвірат зрабіць яго царом Іўдзеі. Форма кіравання правінцыяй шматкроць змянялася: спачатку было васальнае царства Ірада, затым, дзве васальныя тэтрархіі і правінцыя, ізноў адноўленае васальнае царства, і канчатковае ператварэнне ўсёй тэрыторыі ў правінцыю. Як піша ў дысертацыі кандыдат гістарычных навук Юлія Рогава, гэтыя змены хутчэй з’яўляліся вынікам асабістых сувязяў паміж прадстаўнікамі эліты іўдзейскага грамадства і імператарскім дваром Рыма, чым прадуманай палітыкай<ref>{{cite web|author=Рогава Ю. К.|datepublished=2006|url=http://www.dissercat.com/content/rim-i-iudei-v-period-rannei-imperii-k-probleme-vzaimodeistviya-antichnoi-i-drevneevreiskoi-t|title=Рым і іўдзеі ў перыяд ранняй імперыі :Да праблемы ўзаемадзеяння антычнай і старажытнаяўрэйскай цывілізацый|publisher=dissercat.com|accessdate=2013-10-1}}</ref>. == Гісторыя == Да [[6]] годзе н.э. сын Ірада Вялікага [[Ірад Архелай]] выклікаў незадавальненне як у яўрэяў, так і ў рымлян, і імператар Аўгуст зрынуў яго, перадаўшу ўладу над Іўдеей рымскаму намесніку. Першы рымскі кіраўнік Сірыі (у склад якой уваходзіла Іўдзея) [[Публій Сульпіцый Квірыній|Квірыній]] у першы ж год правёў [[Перапіс Квірынія|перапіс насельніцтва]] для арганізацыі падаткаабкладання на карысць Рыма. Гэтыя меры прывялі да паўстання [[Іуда Галілеянін|Іуды Галілеяніна]]. Першым рымскім намеснікам уласна Іўдзеі быў прызначаны Капоній. На час намесніка Понція Пілата прыпадаюць падзеі, апісаныя ў евангеллях і звязаныя з дзейнасцю [[Ісус Хрыстос|Ісуса Хрыста]]. У [[41]] годзе н.э. пры [[Ірад Агрыпа I|Ірадзе Агрыпе]] Іўдзея была зноў аб’яднана і дасягнула свайго ранейшага памеру. У сярэдзіне I стагоддзя ў Іўдзею набраў сілу рух [[Сікарыі|сікарыяў]]. Напружанне паміж мясцовым насельніцтвам і імперскай адміністрацыяй расло, пакуль не вылілася ў [[Першая Іўдзейская вайна|Іўдзейскую вайну]], у выніку якой [[Другі Храм|Храм]] і [[Іерусалім]] былі цалкам разбураны (засталася толькі [[Сцяна плачу]]). Іўдзея страціла рэшткі аўтаноміі, а на развалінах Іерусаліма быў разбіты лагер X легіёна. У 117 годзе імператар Адрыян вырашыў пабудаваць на месцы Іерусаліма рымскі горад [[Элія Капіталіна]], які павінен быў бы ўпрыгожваць храм Юпітэра. Адначасова быў прыняты ўказ пра забарону абразання. Гэтыя меры і імкненне да ператварэння Іерусаліма ў язычніцкі цэнтр выклікалі [[паўстанне Бар-Кохбы]], якое было жорстка падушана. У [[135]] годзе рымляне пераназвалі правінцыю Іўдзея ў «[[Сірыя Палесціна]]», каб сцерці памяць пра яўрэйскую прысутнасць у гэтых месцах<ref name="Eretz_hist">{{ЭЯЭ|11758|Ізраіль. Зямля Ізраіля (Эрэц-Ісраэль). Гістарычны нарыс}}</ref><ref>«''In an effort to wipe out all memory of the bond between the Jews and the land, Hadrian changed the name of the province from Iudaea to Syria-Palestina, a name that became common in non-Jewish literature''.»</ref><ref name="Malamat1976">{{кніга|аўтар=Abraham Malamat, Haim Hillel Ben-Sasson|загаловак=A History of the Jewish People|спасылка=http://books.google.ru/books?id=2kSovzudhFUC|выдавецтва=Harvard University Press|год=1976|pages=334|allpages=1170|isbn=0674397312, 9780674397316}}</ref>. == Намеснікі == # 6—9 [[Капоній]] # 9—12 Марк Амбівій # 12—15 Аній Руф # 15—26 [[Валерый Грат]] # 26—36 [[Понцій Пілат]] # 36—37 Марцэл # 37—41 Марул # 41—44 [[Ірад Агрыпа I|Агрыпа I]] # 46—48 Тыберый Аляксандр # 48—52 Куман # 52—60 [[Антоній Фелікс]] # 60—62 Фест # 62—64 Альбінаў # Гесій Флор == Іўдзея ў літаратуры == У Іўдзейскай правінцыі разгортваюцца дзеянні біблейскіх эпізодаў кнігі [[М. Булгакаў]]а «[[Майстар і Маргарыта]]». Адносінам Іўдзеі з Рымам прысвечаны раман [[Ліян Фейхтвангер|Ліяна Фейхтвангера]] «Іўдзейская вайна» == Гл. таксама == * [[Біблейскія грашовыя адзінкі]] {{зноскі}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} * [http://jhist.org/teacher/uch13.htm Рымская правінцыя Іўдзея] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120728023821/http://jhist.org/teacher/uch13.htm |date=28 ліпеня 2012 }} * {{ЭЯЭ|11880|Іўдзея}} {{Вонкавыя спасылкі}} {{Рымскія правінцыі}} {{Ізраіль у тэмах}} [[Катэгорыя:Правінцыі Рымскай імперыі]] [[Катэгорыя:Усходняе Міжземнамор'е ў старажытнасці]] [[Катэгорыя:Старажытны Ізраіль і Іўдзея]] [[Катэгорыя:Іўдзея]] 3vc5mw8xqr44klloxu039o0vnwfeto7 0 215257 5155187 5036674 2026-06-17T05:48:27Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155187 wikitext text/x-wiki {{Літаратурны твор |Назва = Авантуры Пранціша Вырвіча |Назва-арыгінал = |Выява = RublevskajaAvantury.jpg |Памер = |Подпіс выявы = Людміла Рублеўская з трылогіяй «Авантуры Пранціша Вырвіча» |Жанр = [[Гісторыя|гісторыка]]-[[Прыгодніцкая літаратура|прыгодніцкі]] [[раман]] |Аўтар = [[Людміла Рублеўская]] |Мова арыгіналу = беларуская |Напісаны = |Публікацыя = [[2012]] |Асобнае выданне = |Выдавецтва = [[Выдавецкі дом «Звязда»]] {{сцяг Беларусі|22px}} |Серыя = Святло мінуўшчыны |Колькасць старонак = |Ілюстратар = |Афармленне = |Пераклад = |Перакладчык = |Носьбіт = Кніга |Папярэдні твор = |Наступны твор = |ISBN =978-985-90277-6-5 |Электронная версія = https://lib.rus.ec/b/469169 |Вікікрыніцы-тэкст = }} '''«Авантуры Пранціша Вырвіча»''' — серыя раманаў беларускай пісьменніцы [[Людміла Рублеўская|Людмілы Рублеўскай]], гепталогія, гістарычнае [[беларускае фэнтэзі]]<ref name="Гр">{{cite web|url= https://novychas.online/hramadstva/szljahcic-vyrvicz-zavjarszyu-svae-pryhody|title= Шляхціц Вырвіч завяршыў свае прыгоды|author= [[Алег Грушэцкі|Грушэцкі А.]]|date= 2022-10-18|publisher= [[Новы Час (газета)|Новы Час]]|access-date= 2022-10-19|archive-url= https://web.archive.org/web/20221019075750/https://novychas.online/hramadstva/szljahcic-vyrvicz-zavjarszyu-svae-pryhody|archive-date= 19 кастрычніка 2022|url-status= live}}</ref><ref name="Звязда">{{cite web| date =5 сакавіка 2016| url =http://zviazda.by/be/page/top-5-knig-autarau-zhanchyn-ad-vydaveckaga-doma-zvyazda| title =Топ-5 кніг аўтараў-жанчын ад Выдавецкага Дома “Звязда”| publisher =[[Звязда (1917)|Звязда]]| access-date =5 сакавіка 2016| archive-url =https://web.archive.org/web/20160306035625/http://zviazda.by/be/page/top-5-knig-autarau-zhanchyn-ad-vydaveckaga-doma-zvyazda| archive-date =6 сакавіка 2016}}</ref>. Галоўныя героі — [[Шляхта|шляхціч]] Пранціш Вырвіч і доктар Баўтрамей Лёднік. Падзеі адбываюцца ў XVIII стагоддзі<ref name="Бязлепкіна">{{cite web|url= http://www.arche.by/by/page/reviews/13289|title= Шкаляр і алхімік супраць постмадэрнізму|author= [[Аксана Пятроўна Бязлепкіна|Бязлепкіна А.]]|publisher= [[Звязда (1917)|Звязда]]|access-date= 20 снежня 2012 |archive-url= https://web.archive.org/web/20121225130025/http://arche.by/by/page/reviews/13289|archive-date= 25 снежня 2012|url-status= dead}}</ref>. == Галоўныя героі == Пранціш Вырвіч — галоўны герой. Сын праваслаўнага [[Ваколічная шляхта|ваколічнага (шарачковага, загонавага) шляхціча]] Вырвіча з Падняводдзя гербу «[[Гіпацэнтаўр (герб)|Гіпацэнтаўр]]», бедны і горды, пазбаўлены магчымасці пасля навучання ў [[Мінскі езуіцкі калегіум|Менскім езуіцкім калегіуме]] працягваць адукацыю<ref name="lit">{{cite web |url=http://lit-bel.org/by/news/3460.html |title=Прэзентацыя новай кнігі Людмілы Рублеўскай — 24 студзеня |publisher=[[Саюз беларускіх пісьменнікаў]] |access-date=29 лістапада 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160310133642/http://lit-bel.org/by/news/3460.html |archive-date=10 сакавіка 2016 }}</ref>. Характар эмацыянальны і няўрымслівы<ref name="Бязлепкіна" />. Баўтрамей Лёднік — полацкі доктар і алхімік, захоплены ідэямі [[Асветніцтва]]. Вучыўся ў [[Прага|Празе]] і [[Лейпцыг]]у. Праваслаўны. == Змест кніг == === Авантуры Пранціша Вырвіча, шкаляра і шпега === [[Файл:AvanturyShkalyaraVyrvicza.jpg|110пкс|справа|Вокладка кнігі «Авантуры Пранціша Вырвіча, шкаляра і шпега»]] Першая кніга гепталогіі. Выдадзена ў 2012 годзе [[Выдавецкі дом «Звязда»|выдавецкім домам «Звязда»]] ў Мінску. Перавыдадзена ў 2018 годзе. У 1759 годзе небагаты шляхціц, збеглы вучань Менскага езуіцкага калегіуму, васямнаццацігадовы Пранціш Вырвіч трапляе ў неверагодныя прыгоды. За медны [[Манеты Беларусі#Манеты ВКЛ да пазелаў РП|шэлег]] ён набывае [[Алхімія|алхіміка]] доктара Баўтрамея Лёдніка з Полацку, разам з якім яны акунаюцца ў віхуру магнацкіх інтрыг і барацьбы за сталец Рэчы Паспалітай. Героі пабываць у сутарэннях Слуцку, Менску і Полацку. Яны выратуюць Сільфіду, паездзяць у жалезнай чарапасе [[Леанарда да Вінчы]], здабудуць [[Дзіда Святога Маўрыкія|дзіду Святога Маўрыкія]]. Выканаюць даручэнне [[Аляксандр Міхал Сапега|Аляксандра Сапегі]], пабываюць на абедзе ў князя [[Геранім Фларыян Радзівіл|Гераніма Радзівіла]], паўдзельнічаюць у раскрыцці змовы менскага магістрату супраць [[Караль Станіслаў Радзівіл «Пане Каханку»|Пане Каханку]]<ref name="gedroyc">{{cite web |url=http://2013.gedroyc.by/index.php?do=static&page=rubleuska |title=Пра кнігу |publisher=[[Беларускі ПЭН-цэнтр]] |access-date=2014-11-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305174459/http://2013.gedroyc.by/index.php?do=static&page=rubleuska |archive-date=5 сакавіка 2016 |url-status=dead }}</ref>. У 2013 годзе кніга намінавана на [[Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройца|прэмію Ежы Гедройца]]<ref name="gedroyc" />. === Авантуры студыёзуса Вырвіча === [[Файл:AvanturyStudyezusaVyrvicza.jpg|110пкс|справа|Вокладка кнігі «Авантуры студыёзуса Вырвіча»]] Другая кніга гепталогіі. Выдадзена ў 2014 годзе выдавецкім домам «Звязда» у Мінску. Полацкі доктар Баўтрамей Лёднік і студыёзус (студэнт) Пранціш Вырвіч падарожнічаюць праз усю Еўропу XVIII стагоддзя. Пранціш ужо студэнт [[Віленская акадэмія|Віленскай акадэміі]], а доктар Лёднік — суровы яе прафесар. Падчас падарожжаў ім давядзецца ажыўляць ляльку-аўтамат на імя Пандора, забіваць [[цмок]]а, уцякаць ад чумы, зарабляць грошы ў лонданскім байцоўскім клубе, а таксама выблытвацца з магнацкіх інтрыг вакол стальца Рэчы Паспалітай<ref>{{cite web |url=http://www.livelib.ru/book/1000948382 |title= Авантуры студыёзуса Вырвіча|publisher=LiveLib |access-date=2014-11-17|archive-url=http://www.peeep.us/a75a5c7f |archive-date=30 лістапада 2014}}</ref>. «Авантуры студыёзуса Вырвіча» абрана «Кнігай года — 2015» (арганізатар праекта [[Беларускі ПЭН-цэнтр]])<ref name="ПЭН">{{cite web | date =25 мая 2015 | url =http://news.tut.by/culture/449312.html | title =ПЭН-цэнтр абраў пераможцаў першай прэміі "Кнігі года" | publisher =[[TUT.BY]] | access-date =28 мая 2015 | archive-url =https://web.archive.org/web/20150528221455/http://news.tut.by/culture/449312.html | archive-date =28 мая 2015 | url-status =dead }}</ref>. === Авантуры драгуна Пранціша Вырвіча === [[Файл:RublevskajaDragunVyrvicz.jpg|110пкс|справа|Вокладка кнігі «Авантуры драгуна Пранціша Вырвіча»]] Трэцяя кніга гепталогіі. Выдадзена ў 2014 годзе выдавецкім домам «Звязда» ў Мінску. Героі шукаюць езуіцкія скарбы ў сутарэннях пад Менскам, падарожнічаюць разам з чорным магам і егіпецкай прынцэсай у адной карэце, і нават апынуцца на балі ў палацы расійскай імператрыцы. Яны будуць высвятляць каму павінна належыць карона святога Альфрэда. Падзеі ў кнізе адбываюцца ў першыя гады праўлення [[Станіслаў Аўгуст Панятоўскі|Станіслава Панятоўскага]], у век плашча і шаблі. === Авантуры Пранціша Вырвіча, здрадніка і канфедэрата === [[Файл:AvanturyKanfederataVyrvicza.jpg|110пкс|справа|Вокладка кнігі «Авантуры Пранціша Вырвіча, здрадніка і канфедэрата»]] Чацвёртая кніга гепталогіі. Выдадзена ў 2017 годзе выдавецкім домам «Звязда» ў Мінску. Першапачаткова раман часткова быў надрукаваны ў трох нумарах часопіса «[[Полымя (1922)|Полымя]]» — № 8, 9, 10 за 2015 год. Затым раман быў цалкам выдадзены ў электронным фармаце ў выдавецтва «[[Янушкевіч (выдавецтва)|Янушкевіч]]» у 2016 годзе. Падзеі напачатку рамана адбываюцца ў Францыі, а затым пераносяцца ў Беларусь. Галоўныя героі шукаюць спосаб выжыць у падводнай лодцы, выратоўваць на судзе Саламею Лёднік, б’юцца з Германам Ватманам, працуюць як двайныя агенты і на канфедэратаў, і на караля. Апроч усяго, ізноў сваю ролю сыграе карона святога Альфрэда. А ў канцы Пранціш Вырвіч нарэшце становіцца шчаслівым — бярэ шлюб, які робіцца новай авантурай<ref>{{cite web| author =[[Марына Міхайлаўна Весялуха|Весялуха М.]]| date =27 студзеня 2017| url =http://zviazda.by/be/news/20170126/1485444749-ekslibrys-zvyazdy | title =Экслібрыс «Звязды». Авантуры Пранціша Вырвіча, здрадніка і канфедэрата |publisher =[[Звязда]]| access-date = 19 лютага 2017}}</ref>. «Авантуры Пранціша Вырвіча, здрадніка і канфедэрата» ў 2017 годзе адзначана [[Нацыянальная літаратурная прэмія (Беларусь)|Нацыянальнай літаратурнай прэміяй]] у намінацыі «Найлепшы празаічны твор». === Авантуры Вырвіча з банды Чорнага доктара === [[Файл:Avantury-vyrvicha-z-bandy-chornaga-doktara.jpg|110пкс|справа|Вокладка кнігі «Авантуры Вырвіча з банды Чорнага Доктара»]] Пятая кніга гепталогіі. Выдадзена ў 2019 годзе выдавецкім домам «Звязда» ў Мінску<ref>{{cite web| author =[[Алег Леанідавіч Грушэцкі|Грушэцкі А.]]| date =5 лютага 2019| url = https://novychas.by/kultura/cikavostki-na-xxvi-miznarodnaj-kniznaj-vystave| title = Цікавосткі на XXVI Міжнароднай кніжнай выставе|publisher =[[Новы Час (газета)|Новы Час]]| access-date =19 лютага 2019}}</ref>. Першапачаткова ўрывак з рамана друкаваўся ў часопісе «[[Полымя (часопіс)|Полымя]]» у 2018-м<ref>{{cite web| author =Рублеўская Л.| date =26 ліпеня 2018 | url = http://lir-book.by/%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D1%96%D1%88-%D0%B2%D1%8B%D1%80%D0%B2%D1%96%D1%87-%D0%B2%D1%8F%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B5%D1%86%D1%86%D0%B0/| title =Пранціш Вырвіч вяртаецца! Пятая кніга “Авантуры Вырвіча з банды Чорнага Доктара” |publisher =Сайт пісьменніцы Людмілы Рублеўскай| access-date = 19 лютага 2019}}</ref><ref>{{cite web| date =2018| url =http://e-catalog.nlb.by/Record/BY-NLB-br0001492181| title =Авантуры Вырвіча з банды чорнага доктара| publisher =[[Нацыянальная бібліятэка Беларусі|Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі]]| access-date =2018-12-29| url-status =dead}}</ref>. Урывак з яшчэ неапублікаванай пятай кнігі стаў тэкстам «Агульнанацыянальнай дыктоўкі», якая прайшла 2 чэрвеня 2018 года ў [[Нацыянальная бібліятэка Беларусі|Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі]]<ref>{{cite web | author =Брушко Д. | date =2 чэрвеня 2018 | url =https://news.tut.by/culture/595246.html | title =У некалькіх месцах хацелася падглядзець, як правільна пісаць”. Як прайшла “Агульная дыктоўка | publisher =[[TUT.BY]] | access-date =2018-12-29 | archive-url =https://web.archive.org/web/20180727200624/https://news.tut.by/culture/595246.html | archive-date =27 ліпеня 2018 | url-status =dead }}</ref>. Падзеі адбываюцца ў час пасля [[Першы падзел Рэчы Паспалітай|першага падзелу Рэчы Паспалітай]]. Нягледзячы на тое, што Лёднік — член усёмагутнай [[Адукацыйная камісія|Адукацыйнай камісіі]] (якая дзейнічае пад патранажам караля), яму не пазбегнуць непрыемнасцей. Галоўныя героі ўцягнуты ў інтрыгі магнатаў. Да Пранціша і Баўтрамея далучаецца падрослы сын Лёдніка Алесь, які пайшоў па стопах бацькі. Бандзе Чорнага Доктара давядзецца разгадаць таямніцу знікнення асістэнткі доктара Лёдніка — панны Праксэды. Герояў апынуцца ў сутарэннях Ашмянскага замка, палётаюць на паветраным цмоку над карнавальнай Венецыяй, трапяць у снежную лавіну ў Татрах, пагасцююць у Пацучынага Караля і апынуцца ў жалезнай клетцы ў замку акрутнай Тэрэзы Радзівіл. === Авантуры Вырвіча, Лёдніка і Чорнай Меланхоліі === Шостая кніга гепталогіі. Выдадзена ў 2020 годзе выдавецкім домам «Звязда» ў Мінску<ref>{{артыкул|аўтар=Шыцька Я. |загаловак =У кожнага выдавецтва ёсць свая ніша, у якой хочацца развівацца |спасылка = https://zviazda.by/be/news/20191223/1577086326-yuliya-dashkevich-u-kozhnaga-vydavectva-yosc-svaya-nisha-u-yakoy-hochacca |выданне= Літаратура і мастацтва|тып=газ. |месца= Мн.|год=13 снежня 2019 |выпуск= 5054 |нумар=48 |старонкі= 10}}</ref>. Падзеі адбываюцца ў XVIII стагоддзі. Шляхціца Пранціша Вырвіча і доктара Баўтрамея Лёдніка ўцягваюць у палітычныя інтрыгі апошніх гадоў існавання Рэчы Паспалітай. Героі абараняюць камень з кароны Карла Вялікага, вандруюць па падземнай рацэ, ажыўляюць механічнага шахматыста, удзельнічаюць у страшнай гульні Святога Пятра і пазнаёмяцца з Чорнай Меланхоліяй. === Авантуры Пранціша Вырвіча, маршалка Менскага === Сёмая, заключная кніга гепталогіі. Першапачаткова ўрывак з рамана друкаваўся ў часопісе «Полымя» ў 2022-м годзе (№ 8—10)<ref name="Гр" /><ref>{{cite web| author =Берлеж М.| date =2022-08-16| url =https://zviazda.by/be/news/20220816/1660650694-nadrukavana-u-polymi-zhnivenski-numar | title = Надрукавана ў «Полымі»: Жнівеньскі нумар|publisher =[[Звязда (газета)|Звязда]]| access-date = 2022-09-22}}</ref>. Доктар Лёднік, амаль зламаны пад цяжарам папярэдніх трагічных падзей, усё ж вяртаецца ў вір палітычных хітраспляценняў апошніх гадоў Рэчы Паспалітай. Побач з доктарам — вартая яго жанчына Чорная Меланхолія. Ізноў каханне афарбоўвае свет герояў у свае непаўторныя адценні… Даводзіцца не толькі ратаваць сваіх блізкіх са зняволення, але і абараняць таямніцу полацкіх сутарэнняў, якую зноў хочуць прыўлашчыць хціўцы<ref>{{артыкул|аўтар=Шпакоўская Т. |загаловак=Няспраўджаны манах і сапраўдны кіт |спасылка=https://zviazda.by/sites/default/files/24-2023.pdf |выданне=Літаратура і мастацтва |тып=газ.|месца=Мн. |выдавецтва=РВУ «Звязда» |год=2023-06-16 |выпуск=5233 |нумар=24 |старонкі=10 }}</ref>. == Пераклады на рускую мову == Пераклад твора на рускую мову здзейсніў [[Павел Ляхновіч (перакладчык)|Павел Ляхновіч]]. * {{кніга|аўтар = Рублевская Л.|загаловак = Авантюры Прантиша Вырвича |месца =М. |выдавецтва =Престиж Бук |год = 2017|старонак = 448 |isbn =978-5-371-00609-7 }} * {{кніга|аўтар = Рублевская Л.|загаловак = Авантюры студиозуса Вырвича |месца =М. |выдавецтва =Престиж Бук |год = 2019|старонак = 400 |isbn =978-5-371-00694-3 }} == Узнагароды == [[Файл:RubllevskajaPrezentacija2.jpg|thumb|справа|250пкс|Прэзентацыя трэцяй кнігі «Авантур Пранціша Вырвіча». Злева направа: [[Адам Іосіфавіч Мальдзіс|А. Мальдзіс]], Г. Бутырчык, Л. Рублеўская, [[Ганна Мікалаеўна Кісліцына|Г. Кісліцына]], [[Дзяніс Аляксандравіч Марціновіч|Д. Марціновіч]], [[Алесь Мікалаевіч Карлюкевіч|А. Карлюкевіч]]]] * 2015 год — другая кніга серыі «Авантуры студыёзуса Вырвіча» абрана «Кнігай года — 2015» (арганізатар праекта [[Беларускі ПЭН-цэнтр]])<ref name="ПЭН" />. * 2016 год — серыя раманаў пісьменніцы «Авантуры Пранціша Вырвіча» ўвайшла ў ТОП-5 кніг аўтараў-жанчын ад [[Выдавецкі дом «Звязда»|Выдавецкага Дома «Звязда»]]<ref name="Звязда" />. * 2017 год — чацвёртая кніга серыі, «Авантуры Пранціша Вырвіча, здрадніка і канфедэрата», адзначана [[Нацыянальная літаратурная прэмія (Беларусь)|Нацыянальнай літаратурнай прэміяй]] у намінацыі «Найлепшы празаічны твор»<ref>{{артыкул |аўтар=[[Ларыса Іванаўна Цімошык|Цімошык Л.]] |загаловак=СЛОЎныя перавагі |спасылка=http://zviazda.by/be/news/20170909/1504983730-slounyya-peravagi |выданне=[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]] |тып=газета |месца=Мн. |выдавецтва=[[Выдавецкі дом «Звязда»|РВУ «Звязда»]] |год=8 верасня 2017 |выпуск=4939 |нумар=36 |старонкі=4 |archive-date=23 верасня 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170923145237/http://zviazda.by/be/news/20170909/1504983730-slounyya-peravagi }}</ref> * 2019 год — Пяцікніжжа пра прыгоды Пранціша Вырвіча ўвайшло ў «Топ-10 найлепшых кніг часоў беларускай незалежнасці» паводле партала [[Onliner.by]]<ref>{{cite web| date = 5 лютага 2019| url = https://people.onliner.by/2019/02/05/knigi-5| title = Культавы Станкевіч, нобелеўская Алексіевіч, народны Быкаў. Топ-10 найлепшых кніг часоў беларускай незалежнасці| publisher = [[Onliner.by]]| access-date = 5 лютага 2019| archive-date = 18 верасня 2020| archive-url = https://web.archive.org/web/20200918115401/https://people.onliner.by/2019/02/05/knigi-5| url-status = dead}}</ref> == Экранізацыя == Летам 2018 года «Беларусьфільм» анансаваў пачатак здымак фільма «[[Авантуры Пранціша Вырвіча (фільм)|Авантуры Пранціша Вырвіча]]» паводле рамана Людмілы Рублеўскай «Авантуры Пранціша Вырвіча, шкаляра і шпега», першай кнігі з серыі<ref name="Грушэцкі">{{cite web |url= https://novychas.by/kultura/paczalisja-zdymki-filma-pra-pryhody-prancisza-vyrv|title= Пачаліся здымкі фільма пра прыгоды Пранціша Вырвіча |author= [[Алег Леанідавіч Грушэцкі|Грушэцкі А.]]|date= 19 лютага 2019 | publisher=[[Новы Час (газета)|Новы Час]] |access-date=19 лютага 2019|archive-url= https://web.archive.org/web/20190219133441/https://novychas.by/kultura/paczalisja-zdymki-filma-pra-pryhody-prancisza-vyrv|archive-date=19 лютага 2019}}</ref>. Кастынг на галоўныя ролі завяршыўся ў кастрычніку<ref>{{cite web| author =Папова В.| date =2 кастрычніка 2018| url = https://www.sb.by/articles/khoroshiy-malchik-belarusfilm-kasting.html| title =На «Беларусьфильме» продолжаются кастинги к фильму «Авантюры Прантиша Вырвича» |publisher =[[СБ. Беларусь сегодня]]| access-date = 29 студзеня 2019| lang =ru}}</ref>. Дыялогі ў фільме будуць гучаць на [[Руская мова|рускай мове]] з далейшай мэтай прадаць кіно ў [[Расія|Расію]] і для паказу на кінафестывалях<ref name="мова">{{cite web| author =Леановіч Ю.| date =18 жніўня 2018| url =https://www.sb.by/articles/rytsari-i-dama.html | title =На "Беларусьфильме" началась работа над "Авантюрами Прантиша Вырвича" по роману Людмилы Рублевской |publisher =СБ. Беларусь сегодня| access-date = 29 студзеня 2019| lang =ru}}</ref>. Для паказу ў беларускіх кінатэатрах фільм будзе прадубляваны на беларускай мове, дзякуючы чаму поўнаэкранная версія пойдзе на [[Беларуская мова|беларускай]]. Да здымання прыступілі 18 лютага, у гэты дзень была ўрачыста разбітая талерка з імёнамі здымачнай групы<ref name="Грушэцкі" />. Праца над карцінай завяршылася ў снежні 2019 года<ref name="Грушэцкі" /><ref name="мова" />. Адмыслова для здымак быў створаны танк на паравым рухавіку<ref>{{cite web| author =Лукашэвіч В.| date =15 лістапада 2018| url = https://www.youtube.com/watch?v=qTXpTOnrhZ0&feature=share| title =Танк |publisher =youtube| access-date = 29 студзеня 2019}}</ref>, які апісваецца ў кнізе як «жалезная чарапаха», танк паводле чарцяжоў [[Леанарда да Вінчы]]. Здымкі праходзілі ў гістарычных лакацыях Беларусі — у [[Мірскі замак|Мірскім]], [[Нясвіжскі замак|Нясвіжскім]] і [[Лідскі замак|Лідскім замках]]<ref>{{cite web |url= http://kimpress.by/index.phtml?page=2&id=15978 |title= Авантуры не аднаго дня |author= Панкратава Н. |date= 16 сакавіка 2019 |publisher= [[Культура (газета)|Культура]] |access-date= 20 сакавіка 2019 |archive-date= 25 сакавіка 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190325081459/http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=15978 |url-status= dead }}</ref>, у [[Смалявічы|Смалявічах]], [[Сноў|Снове]], [[Бабруйск]]у, [[Гальшаны|Гальшанах]]<ref name="Культура">{{cite web| author =Молакава В.| date =16 сакавіка 2019| url =http://kimpress.by/index.phtml?page=2&id=15983| title =У сутарэннях гісторыі і фантазій| publisher =Культура| access-date =20 сакавіка 2019| url-status =dead| archive-date =25 сакавіка 2019| archive-url =https://web.archive.org/web/20190325081524/http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=15983}}</ref>. == Адлюстраванне вобразу і кнігі ў культуры == Кнігу згадвае ў сваёй дзённікавай прозе «Заўтра была адліга—2»{{#tag:ref|Упершыню апублікавана ў часопісе [[Полымя (1922)|Полымя]] № 5—7, 2015 год|group="K"}} [[Віктар Анатолевіч Шніп|Віктар Шніп]]: {{пачатак цытаты}} «''2.12.2014. Удзельнічаў у прэзентацыі трэцяй кнігі „Авантуры Пранціша Вырвіча“ Людмілы Рублеўскай. Дзякуючы [[Яраш Малішэўскі|Ярашу Малішэўскаму]] і ягоным музычным інструментам у „Кніжным салоне“ быў створаны антураж XVIII стагоддзя, і я праз некалькі хвілін забыўся, што на вуліцы мароз і вечар. У імпрэзе ўдзельнічалі [[Адам Іосіфавіч Мальдзіс|Адам Мальдзіс]], [[Алесь Мікалаевіч Карлюкевіч|Алесь Карлюкевіч]], Ганна Запартыка, [[Ганна Мікалаеўна Кісліцына|Ганна Кісліцына]], Ганна Бутырчык, [[Дзяніс Аляксандравіч Марціновіч|Дзяніс Марціновіч]], Андрэй Жвалеўскі, [[Алег Леанідавіч Грушэцкі|Алег Грушэцкі]], Наста Грышчук, Ксенія Шталянкова, дырэктар „Кніжнага салона“ Ала Зміёва. Падчас прэзентацыі адбыўся віртуальны кастынг на ролі галоўных герояў „Авантур“. Большасць прысутных выказалася за тое, каб у цыкла пра прыгоды Вырвіча быў працяг. Прапаноўвалі пазбавіцца ад жонак і нявест галоўных герояў рознымі садысцкімі спосабамі. Адаслаць герояў у Рым, Амерыку, Афрыку. Зрабіць сенатарамі, піратамі, вандроўнікамі. На працягу ўсёй прэзентацыі я адчуваў няёмкасць з-за таго, што некаторым Людміліным чытачам давялося стаяць больш за дзве гадзіны, бо, на жаль, у кнігарні ім не хапіла крэслаў…''»<ref>{{артыкул |аўтар=[[Віктар Анатолевіч Шніп|Шніп, В. А.]] |загаловак=Заўтра была адліга—2 |спасылка=http://www.polymja.lim.by/wp-content/uploads/2015/08/Verstka-%E2%84%96-7-1-192.pdf |выданне=[[Полымя (1922)|Полымя]] |тып=часопіс |год=2015 |нумар=7 |старонкі=96 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170704040040/http://www.polymja.lim.by/wp-content/uploads/2015/08/Verstka-%E2%84%96-7-1-192.pdf |archive-date=4 ліпеня 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170704040040/http://www.polymja.lim.by/wp-content/uploads/2015/08/Verstka-%E2%84%96-7-1-192.pdf |archivedate=4 ліпеня 2017 }}</ref>. {{канец цытаты}} == Рэцэнзіі == * {{cite web|url=http://2013.gedroyc.by/index.php?newsid=13|title=Лара Крофт у полацкіх сутарэннях|author=Аляшкевіч Маргарыта|date=8 лютага 2013|publisher=[[Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройца]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305173652/http://2013.gedroyc.by/index.php?newsid=13|archive-date=5 сакавіка 2016}} * {{cite web|url= http://www.arche.by/by/page/reviews/13289|title= Шкаляр і алхімік супраць постмадэрнізму|author= [[Аксана Пятроўна Бязлепкіна|Бязлепкіна Aксана]]|date= 20 снежня 2012|publisher= [[Звязда (1917)|Звязда]]|archive-url= https://web.archive.org/web/20121225130025/http://arche.by/by/page/reviews/13289|archive-date= 25 снежня 2012|access-date= 29 лістапада 2014|url-status= dead}} * ''[[Марына Міхайлаўна Весялуха|Весялуха Марына]]''. Новыя прыгоды Вырвіча і Лёдніка // Звязда (Мінск), 31 ліпеня 2014 — с.11 * {{cite web| author =Весялуха Марына| date =24 сакавіка 2015| url =http://lit-bel.org/by/news/5830.html| title =5 прычын пасябраваць з Вырвічам і Лёднікам| archive-url =https://web.archive.org/web/20170308045717/http://lit-bel.org/by/news/5830.html| archive-date =8 сакавіка 2017| url-status =dead}} * {{артыкул |аўтар=Грышчук Наста |загаловак=Шпацыр над вялікім вірам |спасылка=http://www.main.lim.by/wp-content/uploads/2014/12/49-2014.pdf |выданне=[[Літаратура і мастацтва (1932)|Літаратура і мастацтва]] |тып=газета |месца=Мн. |выдавецтва=[[Саюз пісьменнікаў Беларусі (2005)|СПБ]], [[Выдавецкі дом «Звязда»|РВУ «Звязда»]] |год=12 снежня 2014 |выпуск=4798 |нумар=49 |старонкі=7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141214122842/http://www.main.lim.by/wp-content/uploads/2014/12/49-2014.pdf=14 |archive-date=14 снежня 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141214122842/http://www.main.lim.by/wp-content/uploads/2014/12/49-2014.pdf=14 |archivedate=14 снежня 2014 }} * {{артыкул |аўтар=Грышчук Наста |загаловак=Трэсачкі на беларускіх хвалях |спасылка=http://www.main.lim.by/wp-content/uploads/2014/07/27-2014.indd_.pdf |выданне=[[Літаратура і мастацтва (1932)|Літаратура і мастацтва]] |тып=Газета |месца=Мн. |выдавецтва=СПБ, РВУ «Звязда» |год=11 ліпеня 2014 |выпуск=4776 |нумар=27 |старонкі=7 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150309083912/http://www.main.lim.by/wp-content/uploads/2014/07/27-2014.indd_.pdf |archive-date=9 сакавіка 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150309083912/http://www.main.lim.by/wp-content/uploads/2014/07/27-2014.indd_.pdf |archivedate=9 сакавіка 2015 }} * {{cite web|url=http://bookster.by/reviews/belaruski-raman-plashcha-i-shpagi|title=Беларускі раман плашча і шпагі|author=[[Ганна Кісліцына|Кісліцына Ганна]]|date=24 чэрвеня 2014|publisher=Bookster.by|archive-url=https://web.archive.org/web/20201126231459/https://bookster.by/reviews/belaruski-raman-plashcha-i-shpagi|archive-date=26 лістапада 2020|access-date=4 снежня 2014|url-status=dead}} * {{артыкул|аўтар= Елена Чижевская|загаловак= «Рублевский» жанр нашей литературы |выданне=[[Нёман (часопіс)|Нёман]] |тып=часопіс |месца= Мн.|выдавецтва= [[Саюз пісьменнікаў Беларусі (2005)|СПБ]], [[Выдавецкі дом «Звязда»|РВУ «Звязда»]]|год=2019|нумар= 2}} * {{cite web |url=http://budzma.org/news/hanna-yankuta-yak-napisac-historyyu.html |title=Як напісаць гісторыю |author=[[Ганна Валер’еўна Янкута|Янкута Ганна]] |date=21 лютага 2013 |publisher=[[Будзьма беларусамі!]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130915161249/http://budzma.org/news/hanna-yankuta-yak-napisac-historyyu.html |archive-date=15 верасня 2013 |access-date=30 лістапада 2014 }} == Заўвагі == {{Reflist|group="K"}} {{зноскі}} == Літаратура == * {{артыкул |аўтар=[[Анастасія Ігараўна Грышчук|Грышчук Наста]] |загаловак=Не забі ў сабе падлетка, або Чаму людзям падабаюцца авантуры? |спасылка=http://www.main.lim.by/wp-content/uploads/2015/07/28-2015.pdf |выданне=[[Літаратура і мастацтва (1932)|Літаратура і мастацтва]] |тып=газета |месца=Мн. |выдавецтва=[[Выдавецкі дом «Звязда»|РВУ «Звязда»]] |год=17 ліпеня 2015 |нумар=28 |старонкі=6 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181222232527/http://www.main.lim.by/wp-content/uploads/2015/07/28-2015.pdf |archive-date=22 снежня 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181222232527/http://www.main.lim.by/wp-content/uploads/2015/07/28-2015.pdf |archivedate=22 снежня 2018 }} [[Катэгорыя:Кнігі паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Творы Людмілы Рублеўскай]] [[Катэгорыя:Кнігі 2012 года]] 3yx86v92txoocu8psxertoncow5ft2k 10 216234 5155068 3165178 2026-06-16T18:54:20Z DobryBrat 5701 дапаўненне 5155068 wikitext text/x-wiki {{Навігацыйная табліца |імя = Тыпы даных |state = <includeonly>{{{state|autocollapse}}}</includeonly> |загаловак = [[Тыпы даных]] |стыль_цотных = background:#f0f0f0 |заголовок1 = Неінтэрпрэтаваныя |спіс1 =<div style="margin-top:-1ex;margin-bottom:-1ex;padding:0"> {{nobr|[[Біт]] •}} {{nobr|[[Нібл]] •}} {{nobr|[[Байт]] •}} {{nobr|[[Кубіт]] •}} {{nobr|[[Трыт]] •}} {{nobr|[[Трайт]] •}} {{nobr|[[Машыннае слова|Слова]]}} </div> |загаловак2 = Лікавыя |спіс2 =<div style="margin-top:-1ex;margin-bottom:-1ex;padding:0"> {{nobr|[[Цэлы, тып даных|Цэлы]] •}} {{nobr|[[Лік з фіксаванай коскай|З фіксаванай коскай]] •}} {{nobr|[[Лік з плаваючай коскай|З плаваючай коскай]] •}} {{nobr|[[Рацыянальны тып даных|Рацыянальны]] •}} {{nobr|[[Комплексны тып даных|Комплексны]] •}} {{nobr|[[Доўгая арыфметыка|Доўгі]] •}} {{nobr|[[Інтэрвальная арыфметыка|Інтэрвальны]]}} </div> |загаловак3 = [[Тэкставыя даныя|Тэкставыя]] |спіс3 =<div style="margin-top:-1ex;margin-bottom:-1ex;padding:0"> {{nobr|[[Сімвальны тып|Сімвальны]] •}} {{nobr|[[Радковы тып|Радковы]]}} </div> |загаловак4 = [[Спасылка, праграмаванне|Спасылкавыя]] |спіс4 =<div style="margin-top:-1ex;margin-bottom:-1ex;padding:0"> {{nobr|[[Адрас, інфарматыка|Адрас]] •}} {{nobr|[[Спасылка, праграмаванне|Спасылка]] •}} {{nobr|[[Спасылка, C++|Спасылка ў С++]] •}} {{nobr|[[Указальнік, тып даных|Указальнік]]}} </div> |загаловак5 = [[Кампазітны тып даных|Кампазітныя]] |спіс5 =<div style="margin-top:-1ex;margin-bottom:-1ex;padding:0"> {{nobr|[[Алгебраічны тып даных]] ([[Абагульнены алгебраічны тып даных|Абагульнены]]) •}} {{nobr|[[Масіў (праграмаванне)|Масіў]] •}} {{nobr|[[Асацыятыўны масіў]] •}} {{nobr|[[Клас (праграмаванне)|Клас]] •}} {{nobr|[[Спіс (інфарматыка)|Спіс]] •}} {{nobr|[[Картэж (інфарматыка)|Картэж]] •}} {{nobr|[[Аб’ект (праграмаванне)|Аб’ект]] •}} {{nobr|[[Структура (праграмаванне)|Структура]] •}} {{nobr|[[Мноства (тып даных)|Мноства]] •}} {{nobr|[[Аб’яднанне (структура даных)|Аб’яднанне]] ([[Тып-сума|пазначанае]])}} </div> |загаловак6 = Іншыя |спіс6 =<div style="margin-top:-1ex;margin-bottom:-1ex;padding:0"> {{nobr|[[Лагічны тып|Лагічны]] •}} {{nobr|[[Ніжэйшы тып|Ніжэйшы]] •}} {{nobr|[[Вышэйшы тып|Вышэйшы]] •}} {{nobr|[[Пералічальны тып|Пералічальны]] •}} {{nobr|[[Калекцыя (праграмаванне)|Калекцыя]] •}} {{nobr|[[Апрацоўка выключэнняў|Выключэнне]] •}} {{nobr|[[Функцыянальны тып|Функцыянальны]] •}} {{nobr|[[Залежны тып|Залежны]] •}} {{nobr|[[Род, тэорыя тыпаў|Род]] ([[Метакласс]]) •}} {{nobr|[[Манада (праграмаванне)|Манада]] •}} {{nobr|[[Семафор (інфарматыка)|Семафор]] •}} {{nobr|[[Струмень даных|Струмень]] •}} {{nobr|[[Void]]}} </div> |загаловак7 = Звязаныя тэмы |спіс7 =<div style="margin-top:-1ex;margin-bottom:-1ex;padding:0"> {{nobr|[[Абстрактны тып даных]] •}} {{nobr|[[Прымітыўны тып]] •}} {{nobr|[[Структура даных]] •}} {{nobr|[[Абагульненае праграмаванне|Generic]] •}} {{nobr|[[Зменная тыпа]] •}} {{nobr|[[Інтэрфейс (аб’ектна-арыентаванае праграмаванне)|Інтэрфейс]] •}} {{nobr|[[Канструктар даных]] •}} {{nobr|[[Канструктар тыпаў]] •}} {{nobr|[[Канверсія тыпа]] •}} {{nobr|[[Сістэма тыпаў]]}} </div> }}<noinclude> [[Катэгорыя:Навігацыйныя шаблоны:Камп’ютары і Інтэрнэт|{{PAGENAME}}]] </noinclude> mx4ey2yktfpbelzu6kbxz74rk8duxn3 0 218459 5155190 5136616 2026-06-17T06:31:06Z DzBar 156353 Дыскаграфія, катэгорыі 5155190 wikitext text/x-wiki {{Музычны калектыў | Гады = 1983 – цяп. час | Краіна = ЗША | Горад = [[Сэйрэвіль, Нью Джэрсі|Сэйрэвіль]] | Мова = [[Англійская мова|англійская]] | Былыя ўдзельнікі = [[Алек Джон Сач]]<br /> [[Рычы Самбора]] }} '''«Bon Jovi»''' — [[Злучаныя Штаты Амерыкі|амерыканскі]] [[рок-гурт]] з [[Сэйрэвіль, Нью Джэрсі|Сэйрэвіля]], [[Нью-Джэрсі|штат Нью-Джэрсі]], утвораны ў [[1983]] годзе. У склад гурта ўваходзяць вакаліст [[Джон Бон Джові]] (пры нараджэнні Джон Фрэнсіс Банджові малодшы), піяніст і клавішнік [[Дэвід Браян]] і барабанчык [[Ціка Торэс]]. Гурт атрымаў міжнароднае прызнанне ў [[1986]] годзе, дзякуючы альбому «[[Slippery When Wet]]». == Дыскаграфія == '''Студыйныя альбомы''' * ''Bon Jovi'' (1984) * ''7800° Fahrenheit'' (1985) * ''Slippery When Wet'' (1986) * ''New Jersey'' (1988) * ''Keep the Faith'' (1992) * ''These Days'' (1995) * ''Crush'' (2000) * ''Bounce'' (2002) * ''Have a Nice Day'' (2005) * ''Lost Highway'' (2007) * ''The Circle'' (2009) * ''What About Now'' (2013) * ''Burning Bridges'' (2015) * ''This House Is Not for Sale'' (2016) * ''2020'' (2020) * ''Forever'' (2024) {{зноскі}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Рок-гурты ЗША]] [[Катэгорыя:Хард-рок-гурты]] [[Катэгорыя:Глэм-метал-гурты ЗША]] [[Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі BRIT Awards]] [[Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі «Грэмі»]] [[Катэгорыя:Поп-рок-гурты ЗША]] fr0jrlxvw910779aj1lspkjnxblhc54 0 219141 5155081 4811827 2026-06-16T19:58:58Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155081 wikitext text/x-wiki {{Кінематаграфіст | Імя = Іосіф Бахар | Арыгінал імя = | Фота = | Шырыня = | Подпіс = | Імя пры нараджэнні = Іосіф Васільевіч Бахар | Дата нараджэння = 26.1.1903 | Месца нараджэння = | Дата смерці = 1937 | Месца смерці = | Прафесія = {{кінарэжысёр|СССР|Беларусі|XX стагоддзя}} | Грамадзянства = | Гады актыўнасці = | Узнагароды = | imdb_id = | Сайт = }} {{Цёзкі2|Бахар}} '''Іосіф Васільевіч Бахар''' ({{ДН|26|1|1903}} — пасля 20.10.1937) — беларускі кінарэжысёр. == Біяграфія == Працаваў кінарэжысёрам на студыі «[[Беларусьфільм|Белдзяржкіно]]» ў Мінску<ref name="Мар">{{Cite web |url=http://www.marakou.by/by/davedniki/ahvyary-i-karniki/pa-alfavitse.html |title=БАХАР Іосіф Васілевіч |access-date=6 студзеня 2015 |archive-date=5 сакавіка 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305013033/http://www.marakou.by/by/davedniki/ahvyary-i-karniki/pa-alfavitse.html |url-status=dead }}</ref>. Рэжысёр і сцэнарыст (разам з [[Юрый Віктаравіч Тарыч|Юрыем Тарычам]]) мастацкага фільма "Да заўтра" (1929). Разам з [[Леанід Міхайлавіч Малчанаў|Леанідам Малчанавым]] у 1934 годзе зняў фільм «[[Палескія рабінзоны (фільм)|Палескія рабінзоны]]» — экранізацыю аднайменнай аповесці [[Янка Маўр|Я. Маўра]] пра юных натуралістаў<ref>[http://www.kinopoisk.ru/film/855895/ Полесские робинзоны] {{ref-ru}}</ref>. Фільм захаваўся не цалкам, у ім адсутнічаюць заключныя 5-ая і 6-ая часткі<ref>{{Cite web |url=http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&DomainName=mast&id=479&mode=print |title=Ад «Белдзяржкіно» да «Беларусьфільма» |access-date=6 студзеня 2015 |archive-date=10 сакавіка 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160310043039/http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&DomainName=mast&id=479&mode=print |url-status=dead }}</ref>. Арыштаваны 4 жніўня 1937. Асуджаны 20.10.1937<ref name="Мар"/>. {{зноскі}} == Літаратура == * ''Игорь Авдеев'', ''Лариса Зайцева'' Все белорусские фильмы : каталог-справочник. Игровое кино (1926—1970). — Минск: Беларуская навука, 2001. — Т. 1. — 240 с. — ISBN 985-08-0023-2 [[Катэгорыя:Беларусьфільм]] {{DEFAULTSORT:Бахар Іосіф Васільевіч}} pfuwxgckd4t4qqxjimth36mp4awave7 0 226645 5155159 4686154 2026-06-17T03:13:57Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155159 wikitext text/x-wiki {{Узброены канфлікт |канфлікт = Аблога Ноўгарада войскамі Андрэя Багалюбскага |частка = |выява = Usobica.JPG |загаловак = Бітва наўгародцаў і суздальцаў у [[1170]] годзе, фрагмент іконы [[1460]] года |дата = 22—25 лютага [[1170]] года |месца = г.[[Ноўгарад]] |прычына = |вынік = паражэнне кааліцыі [[Андрэй Юр'евіч Багалюбскі|Андрэя Багалюбскага]] |праціўнік1 = • [[Уладзіміра-Суздальскае княства]]<br>• [[Полацкае княства]]<br>• [[Мурамскае княства]]<br>• [[Разанскае княства]] |праціўнік2 = • [[Наўгародская зямля]] |камандзір1 = • [[Юрый Андрэевіч]]<br>• [[Раман Расціславіч]]<br>• [[Мсціслаў Расціславіч Храбры]]<br>• сын [[Глеб Расціславіч, князь разанскі|Глеба Расціславіча]]<br>• сын [[Юрый Уладзіміравіч, князь мурамскі|Юрыя Уладзіміравіча]] |камандзір2 = • [[Раман Мсціславіч]] |сілы1 = |сілы2 = |страты1 = |страты2 = }} '''Аблога Ноўгарада (1170)''' — няўдалы ваенны паход войскаў Андрэя Багалюбскага і яго саюзнікаў, прадпрыняты праз год пасля [[Узяцце Кіева, 1169|ўзяцця імі Кіева]]. == Гісторыя == У 1168 годзе наўгародцы заклікалі сабе на княжанне [[Раман Мсціславіч|Рамана]], сына [[Мсціслаў Ізяславіч (князь кіеўскі)|Мсціслава Ізяславіча Кіеўскага]]. Першы паход быў праведзены супраць [[полацкія князі|полацкіх князёў]], саюзнікаў Андрэя. Зямля была спустошана, войскі не дайшлі да [[Полацк]]а 30 вёрст. Затым Раман атакаваў [[Таропец]]кую воласць [[Смаленскае княства|Смаленскага княства]]. Магчыма, Мсціслаў Ізяславіч кіеўскі няправільна ацаніў стратэгічнае становішча, адправіўшы частку паўднёвых сіл на дапамогу Раману ў той час, калі яго праціўнікі рыхтавалі паход на Кіеў. Пасланае войска на чале з Міхаілам Юр’евічам і [[чорныя клабукі]] былі перахоплены Расціславічамі па дарозе з-за здрады чорных клабукоў. Храналагічна паміж узяццем Кіева і паходам на Ноўгарад летапіс змяшчае апавяданне пра сутыкненне наўгародцаў з суздальцамі ў [[Завалочча|Завалоччы]], перамога ў якім дасталася наўгародцам. Узімку [[1170]] года прыйшлі пад [[Ноўгарад]] Мсціслаў Андрэевіч, Раман і Мсціслаў Расціславічы, [[Усяслаў Васількавіч]] Полацкі, разанскі і мурамскі палкі<ref>{{Cite web |url=http://krotov.info/acts/12/pvl/novg02.htm |title=Наўгародскі першы летапіс старэйшага пераводу. У лета 6677 |access-date=29 сакавіка 2015 |archive-date=5 лістапада 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141105091953/http://www.krotov.info/acts/12/pvl/novg02.htm |url-status=dead }}</ref>. Наўгародцы пабудавалі вакол горада астрог. На 4-ы дзень аблогі, 25 лютага, быў прадпрыняты штурм, які доўжыўся цэлы дзень. Да вечара Раман з наўгародцамі перамог суздальцаў і іх саюзнікаў (верагодна, адбіў штурмы і арганізаваў вылазку). Наўгародцы паланілі так шмат суздальцаў, што прадавалі іх за бесцань (па 2 [[нагата, манета|нагаты]]). Аднак неўзабаве ў Ноўгарадзе наступіў голад, і наўгародцы вырашылі заключыць мір з Андрэем на ўсёй сваёй волі і запрасілі на княжанне Рурыка Расціславіча, а яшчэ праз год — [[Юрый Андрэевіч Багалюбскі|Юрыя Андрэевіча]]. == Гл. таксама == * [[Узяцце Кіева, 1169]] * [[Аблога Вышгарада, 1170]] * [[Аблога Вышгарада, 1173]] {{зноскі}} {{DEFAULTSORT:Ноўгарад}} [[Катэгорыя:Бітвы паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Аблогі XII стагоддзя]] [[Катэгорыя:Бітвы рускіх княстваў]] [[Катэгорыя:1170]] [[Катэгорыя:Міжусобныя войны на Русі]] [[Катэгорыя:Гісторыя Вялікага Ноўгарада]] [[Катэгорыя:XII стагоддзе ў Расіі]] hwob9ydpqnojo62t75cpfmye5xy5k9v 0 229441 5155077 4766826 2026-06-16T19:26:27Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155077 wikitext text/x-wiki {{Вучоны}} {{Цёзкі2|Фрэйдзін}} '''Іона Лазаравіч Фрэйдзін''' ({{lang-ru|Фрейдин Иона Лазаревич}}; {{ДН|1|12|1896}}, {{МН|Зэльва|у Зэльве|}} — {{ДС|||1991}}, {{МС|Масква||Горад Масква}}) — савецкі географ, эканаміст, доктар геаграфічных навук (1956). == Біяграфія == Скончыў [[Мінскае рэальнае вучылішча]], у 1925 — факультэт грамадскіх навук Петраградскага дзяржаўнага універсітэта. У 1926—1934 працаваў у планавых эканамічным кіраванні, з 1932 выкладаў у Маскоўскім фінансава-эканамічным інстытуце, затым працаваў у Наркамаце цяжкай прамысловасці і Дзяржплане СССР, у [[МДУ]]. У 1962—1972 працаваў у Аддзеле эканамічных даследаванняў КФАН СССР; кіраваў даследаваннямі па складанні схемы перспектыўнага развіцця і размяшчэння прадукцыйных сіл Мурманскай вобласці. Пасля ад’езду з Поўначы — у Маскоўскім філіяле Геаграфічнага таварыства СССР. у 1972-85 кансультант Цэнтральнага эканамічнага НДІ Дзяржплана РСФСР. == Навуковая дзейнасць == Упершыню аб’яднаў усе старыя і сучасныя назвы Мурманскай вобласці (Павет, губерня, акруга, вобласць і г. д.) тэрмінам «Кольская Поўнач». Належыць вырашальная роля ў арганізацыі і станаўленні Кольскага аддзела (Паўночны філіял) Геаграфічнага таварыства СССР. Быў адказным рэдактарам зборніка «Прырода і гаспадарка Поўначы», першы том якога (1969) склаў матэрыялы першай Навуковай канферэнцыі Кольскага аддзела Геаграфічнага таварыства СССР (1967); рэдактар зборніка «У падножжа Хібін» (1971), сааўтар і рэдактар «Геаграфіі Мурманскай вобласці» і інш. Аўтар больш за 100 навуковых і навукова-папулярных прац. {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://www.rujen.ru/index.php/ФРЕЙДИН_Иона_Лазаревич ФРЕЙДИН Иона Лазаревич] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160304115046/http://www.rujen.ru/index.php/%D0%A4%D0%A0%D0%95%D0%99%D0%94%D0%98%D0%9D_%D0%98%D0%BE%D0%BD%D0%B0_%D0%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87 |date=4 сакавіка 2016 }} {{ref-ru}} * [http://lexicon.dobrohot.org/index.php/ФРЕЙДИН_Иона_Лазаревич ФРЕЙДИН Иона Лазаревич] {{ref-ru}} {{DEFAULTSORT:Фрэйдзін}} [[Катэгорыя:Географы СССР]] [[Катэгорыя:Эканамісты СССР]] [[Катэгорыя:Дактары геаграфічных навук]] kew2jen198h7lpymyk0mwm5w9d3hyj2 0 229573 5155115 5120210 2026-06-16T21:10:30Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 /* Вядомыя асобы */ 5155115 wikitext text/x-wiki '''Дзяні́саў''' — прозвішча. == Вядомыя асобы == * [[Алесь Дзянісаў]] — беларускі музыка, журналіст, лідар гурта «Dzieciuki». * [[Аляксандр Пятровіч Дзянісаў]] (1944—2012) — беларускі акцёр тэатра і кіно. * [[Аляксей Аляксандравіч Дзянісаў (архітэктар)|Аляксей Аляксандравіч Дзянісаў]] (1879—1966) — беларускі архітэктар. * [[Аляксей Аляксандравіч Дзянісаў (ваенны)|Аляксей Аляксандравіч Дзянісаў]] (1907—1976) — Герой Савецкага Саюза. * [[Андрэй Іванавіч Дзянісаў]] (нар. 1952) — расійскі дыпламат. * [[Антон Уладзіміравіч Дзянісаў]] (нар. 1982) — беларускі гісторык. * [[Захар Мікалаевіч Дзянісаў]] (1892—1978) — вучоны-[[батанік]], спецыяліст ў галіне балотазнаўства і лугаводства. * [[Ігар Леанідавіч Дзянісаў]] (нар. 1959) — беларускі акцёр тэатра і кіно. * [[Ігар Уладзіміравіч Дзянісаў]] (нар. 1984) — расійскі футбаліст. * [[Міхаіл Іванавіч Дзянісаў]] (1900—1971) — спявак. * [[Святаслаў Варламавіч Дзянісаў]] (1878—1957) — рускі военачальнік, удзельнік Першай сусветнай вайны. * [[Сяргей Дзмітрыевіч Дзянісаў]] (нар. 1954) — беларускі вучоны-медык * [[Уладзімір Мікалаевіч Дзянісаў]] (нар. 1955) — беларускі краязнавец, гісторык культуры. * [[Уладзімір Міхайлавіч Дзянісаў]] (нар. 1984) — беларускі хакеіст. == Гл.таксама == * [[Дзянісава]] {{неадназначнасць}} ftcbtjep3aatxpif2dh68d685hnqiol 0 277468 5155101 4433726 2026-06-16T20:51:16Z JerzyKundrat 174 5155101 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Спасылка=Лешніца}} {{НП-Беларусь |статус = аграгарадок |беларуская назва = Лешніца |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Ле́шніца'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Liešnica}}, {{lang-ru|Лешница}}) — [[аграгарадок]] у [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да [[28 мая]] [[2013]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Бярэзінскі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Бярэзінскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 «Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области». Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 |date=23 верасня 2013 }}{{Ref-ru}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] g2mkp3gprtgnv297gyt5zs1qkvsqqss 0 277923 5155242 4659840 2026-06-17T08:54:45Z JerzyKundrat 174 5155242 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Бабінка}} {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Бабінка |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Ба́бінка'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Babinka}}, {{lang-ru|Бабинка}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да [[28 мая]] [[2013]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Мачаскі сельсавет|Мачаскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 «Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области». Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 |date=23 верасня 2013 }}{{Ref-ru}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет, Бярэзінскі раён}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] 7ztqmfuulwi7jnxnnw52vzsfy01pub2 0 277924 5155244 4412251 2026-06-17T08:55:11Z JerzyKundrat 174 5155244 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Спасылка=Баравіца}} {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Баравіца |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Бараві́ца'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Baravica}}, {{lang-ru|Боровица}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да [[28 мая]] [[2013]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Мачаскі сельсавет|Мачаскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 «Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области». Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 |date=23 верасня 2013 }}{{Ref-ru}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет, Бярэзінскі раён}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] pda1dqu280yxxohauraazijmc7w4luz 0 277925 5155245 4852245 2026-06-17T08:55:37Z JerzyKundrat 174 5155245 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Спасылка=Быковічы}} {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Быковічы |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Быко́вічы'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Bykovičy}}, {{lang-ru|Быковичи}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да 11 сакавіка 1971 года вёска ўваходзіла ў склад Пагосцкага сельсавета<ref>Рашэнне выканкома Мінскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 сакавіка 1971 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1971, № 12 (1314).</ref>, да 28 мая 2013 года — у склад [[Мачаскі сельсавет|Мачаскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234 Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1|date=23 верасня 2013}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет, Бярэзінскі раён}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] lmlmnxsm06y0jdyc9f5i6jwh73x1vxj 0 277926 5155246 4415472 2026-06-17T08:56:02Z JerzyKundrat 174 5155246 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Спасылка=Бярозаўка}} {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Бярозаўка |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Бяро́заўка'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Biarozaŭka}}, {{lang-ru|Берёзовка}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да [[28 мая]] [[2013]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Мачаскі сельсавет|Мачаскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 «Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области». Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 |date=23 верасня 2013 }}{{Ref-ru}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет, Бярэзінскі раён}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] r3tl0atqu5f25g8dh1jcosi6656fxca 0 277927 5155218 4417495 2026-06-17T08:41:24Z JerzyKundrat 174 5155218 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Волы |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Во́лы'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Voly}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да [[28 мая]] [[2013]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Мачаскі сельсавет|Мачаскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 «Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области». Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 |date=23 верасня 2013 }}{{Ref-ru}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет, Бярэзінскі раён}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] 6jowjgit6a482ltxwr6u1eadhftx0fg 0 277928 5155223 4422124 2026-06-17T08:44:06Z JerzyKundrat 174 5155223 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Гужык |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Гу́жык'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Hužyk}}, {{lang-ru|Гужик}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да [[28 мая]] [[2013]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Мачаскі сельсавет|Мачаскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 «Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области». Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 |date=23 верасня 2013 }}{{Ref-ru}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] 0x25gqrrgdwiv4ox5hn6u2kacj89tdk 0 277929 5155224 4423009 2026-06-17T08:44:32Z JerzyKundrat 174 5155224 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Дашніца |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Дашні́ца'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}. Сустракаецца таксама варыянт '''Да́шніца'''</ref> ({{lang-be-trans|Dašnica}}, {{lang-ru|Дашница}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да [[28 мая]] [[2013]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Мачаскі сельсавет|Мачаскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 «Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области». Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 |date=23 верасня 2013 }}{{Ref-ru}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] oiyb0qstg5be5bn3v58b4ch03i85w1s 0 277931 5155225 5003289 2026-06-17T08:45:28Z JerzyKundrat 174 5155225 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Дулебы |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} {{Значэнні2|Дулебы (значэнні)}} '''Дуле́бы'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Dulieby}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. == Гісторыя == У 1924—1954 гадах — цэнтр [[Дулебскі сельсавет|Дулебскага сельсавета]]. Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад [[Мачаскі сельсавет|Мачаскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234 Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 |date=23 верасня 2013 }}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Вядомыя асобы == * [[Мікалай Канстанцінавіч Казакевіч]] (1934—2021) — беларускі [[мастак]]-[[жывапісец]], [[заслужаны дзеяч мастацтваў БССР]] (1988), лаўрэат [[Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь|Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь]] (2000). == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons}} {{Пагосцкі сельсавет, Бярэзінскі раён}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] 4w1c8hw267z3wkat5kuyynty5206qyc 0 277932 5155226 4425682 2026-06-17T08:46:11Z JerzyKundrat 174 5155226 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Спасылка=Журавок}} {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Журавок |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Жураво́к'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Žuravok}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да [[28 мая]] [[2013]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Мачаскі сельсавет|Мачаскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 «Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области». Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 |date=23 верасня 2013 }}{{Ref-ru}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] 97nutbn7utlbpqzp1lwvihqs01ksbd1 0 277933 5155227 4852246 2026-06-17T08:46:38Z JerzyKundrat 174 5155227 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Спасылка=Заброддзе}} {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Заброддзе |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Забро́ддзе'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Zabroddzie}}, {{lang-ru|Забродье}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да 11 сакавіка 1971 года вёска ўваходзіла ў склад Пагосцкага сельсавета<ref>Рашэнне выканкома Мінскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 сакавіка 1971 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1971, № 12 (1314).</ref>, да 28 мая 2013 года — у склад [[Мачаскі сельсавет|Мачаскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234 Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1|date=23 верасня 2013}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] oivw4e9mp54bjejd59ujeft1eh3nxxy 0 277934 5155228 4426064 2026-06-17T08:47:08Z JerzyKundrat 174 5155228 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Спасылка=Задор'е}} {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Задор'е |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Задо́р'е'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Zadorje}}, {{lang-ru|Задорье}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да [[28 мая]] [[2013]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Мачаскі сельсавет|Мачаскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 «Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области». Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 |date=23 верасня 2013 }}{{Ref-ru}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] qc908ta4fy37l2ji2gc7d3xjmgeb9gq 0 277935 5155230 4427551 2026-06-17T08:48:00Z JerzyKundrat 174 5155230 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Казлоў Бераг |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Казло́ў Бе́раг'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Kazloŭ Bierah}}, {{lang-ru|Козлов Берег}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да [[28 мая]] [[2013]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Мачаскі сельсавет|Мачаскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 «Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области». Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 |date=23 верасня 2013 }}{{Ref-ru}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] tr0x1j65l8qwjnzd9yxjnb5pp882im0 0 277936 5155231 4427979 2026-06-17T08:48:27Z JerzyKundrat 174 5155231 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Спасылка=Калінаўка}} {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Калінаўка |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Калі́наўка'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Kalinaŭka}}, {{lang-ru|Калиновка}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да [[28 мая]] [[2013]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Мачаскі сельсавет|Мачаскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 «Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области». Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 |date=23 верасня 2013 }}{{Ref-ru}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] bwr3d8q1a6sw79eatu82vpds2w7iox7 0 277937 5155232 4852247 2026-06-17T08:48:50Z JerzyKundrat 174 5155232 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Карбаўское |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Карбаўско́е'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}. Сустракаецца таксама варыянт '''Карабо́ўскае'''</ref> ({{lang-be-trans|Karbaŭskoje}}, {{lang-ru|Карбовское}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да 11 сакавіка 1971 года вёска ўваходзіла ў склад Пагосцкага сельсавета<ref>Рашэнне выканкома Мінскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 сакавіка 1971 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1971, № 12 (1314).</ref>, да 28 мая 2013 года — у склад [[Мачаскі сельсавет|Мачаскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234 Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1|date=23 верасня 2013}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] ggo3yph2towve3pw8dcrakjwlya3yxj 0 277938 5155235 4433891 2026-06-17T08:50:29Z JerzyKundrat 174 5155235 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Спасылка=Лосеўка}} {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Лосеўка |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Ло́сеўка'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Losieŭka}}, {{lang-ru|Лосевка}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да [[28 мая]] [[2013]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Мачаскі сельсавет|Мачаскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 «Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области». Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 |date=23 верасня 2013 }}{{Ref-ru}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] etf9ikv80x86e5vueo2qvd5rbpxtz1q 0 277939 5155086 4852248 2026-06-16T20:29:37Z JerzyKundrat 174 5155086 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = аграгарадок |беларуская назва = Любушаны |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Любуша́ны'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}. Сустракаецца таксама варыянт '''Лібуша́ны'''</ref> ({{lang-be-trans|Liubušany}}, {{lang-ru|Любушаны}}) — [[аграгарадок]] у [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. == Геаграфія == Знаходзіцца за 19 км на паўднёвы ўсход ад г. [[Беразіно]], 119 км ад [[Мінск]]а, на ўсходзе і поўдні цячэ р. [[Клява (прыток Бярэзіны)]]. Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе і далей па шашы Мінск—[[Магілёў]]. Рака падзяляе вёску на 2 часткі: заходнюю (тры амаль паралельныя паміж сабой вуліцы аб’яднаны дарогамі) і ўсходнюю (крывалінейная вуліца ўздоўж ракі з гаспадарчым сектарам). Адміністрацыйна-грамадскія будынкі размешчаны ўздоўж галоўнай вуліцы. Мураванае будаўніцтва вядзецца на заходняй ускраіне вёскі. Забудавана двухбакова, шчыльна, драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. == Гісторыя == На паўн. ускраіне вёскі, на правым беразе ракі размешчаны курган (раней тут было больш за 30 курганоў), які сведчыць аб засяленні гэтых мясцін у далёкай старажытнасці. Першы ўспамін аб вёсцы адносіцца да 1358 года, калі яна знаходзілася ў [[Свіслацкае княства|Свіслацкім княстве]] ў складзе ВКЛ. У гэтым годзе княства было падзелена на воласці — Любушанскую, Свіслацкую, Бабруйскую і Глускую. Адзначана на картах ВКЛ XVI ст. У 1554 г. цэнтр Любушанскай воласці, дзяржаўная маёмасць. У 1560 г. мястэчка Любушаны, у 1600 г. цэнтр стараства. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у складзе Расійскай імперыі. У 1847 г. ў складзе маёнтка Беразіно Любушанскага графства, уласнасць графіні Ваньковіч. Любушанская эканомія налічвала 610 мужчын і 584 жанчыны, у выкарыстанні якіх знаходзілася 129 коней, 373 валы, 266 кароў. У 1885 г. цэнтр маёнтка ў Пагосцкай воласці [[Ігуменскі павет|Ігуменскага павета]] Мінскай губерні. Паводле перапісу 1897 года ў фальварку Любушаны З двары, 18 жыхароў, дзейнічаў вадзяны млын. Са студзеня 1919 года ў БССР. З 6 кастрычніка 1919 да 10 жніўня 1920 года ў складзе Магілёўскага павета Гомельскай губерні РСФСР, затым у БССР. З 20 жніўня 1924 года ў Мачаскім сельсавеце Бярэзінскага раёна Барысаўскай, з 9 чэрвеня 1927 г. да 26 ліпеня 1930 г. Мінскай акруг. У 1926 г. 19 двароў, 110 жыхароў. У 1930-я г. любушанцы ўступілі ў калгас «Будаўнік». У пач. 1930-х гадоў была адкрыта школа, да вайны былі пабудаваны клуб, бібліятэка, дзіцячы сад. З 20 лютага 1938 года ў Магілёўскай вобласці. На франтах [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] і ў партызанскай барацьбе загінулі 17 вяскоўцаў. З 20 верасня 1944 года ў Мінскай вобласці. У 1959 г. землі калгаса «Будаўнік» увайшлі ў саўгас «Камунар». У 1960 г. 175 жыхароў. З 25 снежня 1962 года ў Чэрвеньскім, з 6 студзеня 1965 года ў Бярэзінскім раёнах. У лютым 1966 г. ад саўгаса «Камунар» аддзяліўся і стаў самастойным саўгас «Любушанскі», вёска стала яго цэнтрам. У 1966 годзе ў межы вёскі ўвайшлі вёскі Долгі Лог і Курганне. Да 11 сакавіка 1971 года вёска ўваходзіла ў склад Пагосцкага сельсавета<ref>Рашэнне выканкома Мінскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 сакавіка 1971 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1971, № 12 (1314).</ref>. З 1991 года ў незалежнай Беларусі. У вёсцы сярэдняя школа, клуб, сталовая, магазін, пошта, дзіцячы сад, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі і комплексны прыёмны пункты, сталовая, грамадская лазня, аддзяленне сувязі, 2 спартыўныя пляцоўкі, аддзяленне банка. У 1995 годзе ўведзены ў строй новы будынак сярэдняй школы. У 1998 годзе на базе Дома культуры створаны Цэнтр традыцыйнай культуры. Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад [[Мачаскі сельсавет|Мачаскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234 Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1|date=23 верасня 2013}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/ГВБ|8-1}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] 30yqeion2mfw8pvqye7i68jg9ie84t1 5155087 5155086 2026-06-16T20:29:52Z JerzyKundrat 174 5155087 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = аграгарадок |беларуская назва = Любушаны |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Любуша́ны'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}. Сустракаецца таксама варыянт '''Лібуша́ны'''</ref> ({{lang-be-trans|Liubušany}}) — [[аграгарадок]] у [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. == Геаграфія == Знаходзіцца за 19 км на паўднёвы ўсход ад г. [[Беразіно]], 119 км ад [[Мінск]]а, на ўсходзе і поўдні цячэ р. [[Клява (прыток Бярэзіны)]]. Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе і далей па шашы Мінск—[[Магілёў]]. Рака падзяляе вёску на 2 часткі: заходнюю (тры амаль паралельныя паміж сабой вуліцы аб’яднаны дарогамі) і ўсходнюю (крывалінейная вуліца ўздоўж ракі з гаспадарчым сектарам). Адміністрацыйна-грамадскія будынкі размешчаны ўздоўж галоўнай вуліцы. Мураванае будаўніцтва вядзецца на заходняй ускраіне вёскі. Забудавана двухбакова, шчыльна, драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. == Гісторыя == На паўн. ускраіне вёскі, на правым беразе ракі размешчаны курган (раней тут было больш за 30 курганоў), які сведчыць аб засяленні гэтых мясцін у далёкай старажытнасці. Першы ўспамін аб вёсцы адносіцца да 1358 года, калі яна знаходзілася ў [[Свіслацкае княства|Свіслацкім княстве]] ў складзе ВКЛ. У гэтым годзе княства было падзелена на воласці — Любушанскую, Свіслацкую, Бабруйскую і Глускую. Адзначана на картах ВКЛ XVI ст. У 1554 г. цэнтр Любушанскай воласці, дзяржаўная маёмасць. У 1560 г. мястэчка Любушаны, у 1600 г. цэнтр стараства. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у складзе Расійскай імперыі. У 1847 г. ў складзе маёнтка Беразіно Любушанскага графства, уласнасць графіні Ваньковіч. Любушанская эканомія налічвала 610 мужчын і 584 жанчыны, у выкарыстанні якіх знаходзілася 129 коней, 373 валы, 266 кароў. У 1885 г. цэнтр маёнтка ў Пагосцкай воласці [[Ігуменскі павет|Ігуменскага павета]] Мінскай губерні. Паводле перапісу 1897 года ў фальварку Любушаны З двары, 18 жыхароў, дзейнічаў вадзяны млын. Са студзеня 1919 года ў БССР. З 6 кастрычніка 1919 да 10 жніўня 1920 года ў складзе Магілёўскага павета Гомельскай губерні РСФСР, затым у БССР. З 20 жніўня 1924 года ў Мачаскім сельсавеце Бярэзінскага раёна Барысаўскай, з 9 чэрвеня 1927 г. да 26 ліпеня 1930 г. Мінскай акруг. У 1926 г. 19 двароў, 110 жыхароў. У 1930-я г. любушанцы ўступілі ў калгас «Будаўнік». У пач. 1930-х гадоў была адкрыта школа, да вайны былі пабудаваны клуб, бібліятэка, дзіцячы сад. З 20 лютага 1938 года ў Магілёўскай вобласці. На франтах [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] і ў партызанскай барацьбе загінулі 17 вяскоўцаў. З 20 верасня 1944 года ў Мінскай вобласці. У 1959 г. землі калгаса «Будаўнік» увайшлі ў саўгас «Камунар». У 1960 г. 175 жыхароў. З 25 снежня 1962 года ў Чэрвеньскім, з 6 студзеня 1965 года ў Бярэзінскім раёнах. У лютым 1966 г. ад саўгаса «Камунар» аддзяліўся і стаў самастойным саўгас «Любушанскі», вёска стала яго цэнтрам. У 1966 годзе ў межы вёскі ўвайшлі вёскі Долгі Лог і Курганне. Да 11 сакавіка 1971 года вёска ўваходзіла ў склад Пагосцкага сельсавета<ref>Рашэнне выканкома Мінскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 сакавіка 1971 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1971, № 12 (1314).</ref>. З 1991 года ў незалежнай Беларусі. У вёсцы сярэдняя школа, клуб, сталовая, магазін, пошта, дзіцячы сад, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі і комплексны прыёмны пункты, сталовая, грамадская лазня, аддзяленне сувязі, 2 спартыўныя пляцоўкі, аддзяленне банка. У 1995 годзе ўведзены ў строй новы будынак сярэдняй школы. У 1998 годзе на базе Дома культуры створаны Цэнтр традыцыйнай культуры. Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад [[Мачаскі сельсавет|Мачаскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234 Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1|date=23 верасня 2013}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/ГВБ|8-1}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] dio6mkxu4ejuoxruktmoqc1uihpzq4u 5155089 5155087 2026-06-16T20:32:10Z JerzyKundrat 174 /* Гісторыя */ 5155089 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = аграгарадок |беларуская назва = Любушаны |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Любуша́ны'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}. Сустракаецца таксама варыянт '''Лібуша́ны'''</ref> ({{lang-be-trans|Liubušany}}) — [[аграгарадок]] у [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. == Геаграфія == Знаходзіцца за 19 км на паўднёвы ўсход ад г. [[Беразіно]], 119 км ад [[Мінск]]а, на ўсходзе і поўдні цячэ р. [[Клява (прыток Бярэзіны)]]. Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе і далей па шашы Мінск—[[Магілёў]]. Рака падзяляе вёску на 2 часткі: заходнюю (тры амаль паралельныя паміж сабой вуліцы аб’яднаны дарогамі) і ўсходнюю (крывалінейная вуліца ўздоўж ракі з гаспадарчым сектарам). Адміністрацыйна-грамадскія будынкі размешчаны ўздоўж галоўнай вуліцы. Мураванае будаўніцтва вядзецца на заходняй ускраіне вёскі. Забудавана двухбакова, шчыльна, драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. == Гісторыя == На паўн. ускраіне вёскі, на правым беразе ракі размешчаны курган (раней тут было больш за 30 курганоў), які сведчыць аб засяленні гэтых мясцін у далёкай старажытнасці. Першы ўспамін аб вёсцы адносіцца да 1358 года, калі яна знаходзілася ў [[Свіслацкае княства|Свіслацкім княстве]] ў складзе ВКЛ. У гэтым годзе княства было падзелена на воласці — Любушанскую, Свіслацкую, Бабруйскую і Глускую. Адзначана на картах ВКЛ XVI ст. У 1554 г. цэнтр Любушанскай воласці, дзяржаўная маёмасць. У 1560 г. мястэчка Любушаны, у 1600 г. цэнтр стараства. Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у складзе Расійскай імперыі. У 1847 г. ў складзе маёнтка Беразіно Любушанскага графства, уласнасць графіні Ваньковіч. Любушанская эканомія налічвала 610 мужчын і 584 жанчыны, у выкарыстанні якіх знаходзілася 129 коней, 373 валы, 266 кароў. У 1885 г. цэнтр маёнтка ў Пагосцкай воласці [[Ігуменскі павет|Ігуменскага павета]] Мінскай губерні. Паводле перапісу 1897 года ў фальварку Любушаны З двары, 18 жыхароў, дзейнічаў вадзяны млын. Са студзеня 1919 года ў БССР. З 6 кастрычніка 1919 да 10 жніўня 1920 года ў складзе Магілёўскага павета Гомельскай губерні РСФСР, затым у БССР. З 20 жніўня 1924 года ў Мачаскім сельсавеце Бярэзінскага раёна Барысаўскай, з 9 чэрвеня 1927 г. да 26 ліпеня 1930 г. Мінскай акруг. У 1926 г. 19 двароў, 110 жыхароў. У 1930-я г. любушанцы ўступілі ў калгас «Будаўнік». У пач. 1930-х гадоў была адкрыта школа, да вайны былі пабудаваны клуб, бібліятэка, дзіцячы сад. З 20 лютага 1938 года ў Магілёўскай вобласці. На франтах [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] і ў партызанскай барацьбе загінулі 17 вяскоўцаў. З 20 верасня 1944 года ў Мінскай вобласці. У 1959 г. землі калгаса «Будаўнік» увайшлі ў саўгас «Камунар». У 1960 г. 175 жыхароў. З 25 снежня 1962 года ў Чэрвеньскім, з 6 студзеня 1965 года ў Бярэзінскім раёнах. У лютым 1966 г. ад саўгаса «Камунар» аддзяліўся і стаў самастойным саўгас «Любушанскі», вёска стала яго цэнтрам. У 1966 годзе ў межы вёскі ўвайшлі вёскі Долгі Лог і Курганне. Да 11 сакавіка 1971 года вёска ўваходзіла ў склад Пагосцкага сельсавета<ref>Рашэнне выканкома Мінскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 сакавіка 1971 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1971, № 12 (1314).</ref>, затым у склад Мачаскага сельсавета. З 1991 года ў незалежнай Беларусі. У вёсцы сярэдняя школа, клуб, сталовая, магазін, пошта, дзіцячы сад, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі і комплексны прыёмны пункты, сталовая, грамадская лазня, аддзяленне сувязі, 2 спартыўныя пляцоўкі, аддзяленне банка. У 1995 годзе ўведзены ў строй новы будынак сярэдняй школы. У 1998 годзе на базе Дома культуры створаны Цэнтр традыцыйнай культуры. Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад [[Мачаскі сельсавет|Мачаскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234 Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1|date=23 верасня 2013}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/ГВБ|8-1}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] l5kzlviovmi8dcsj380fiul1p5osorc 0 277941 5155237 4852249 2026-06-17T08:52:30Z JerzyKundrat 174 5155237 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Несцяроўка |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Несцяро́ўка'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}. Сустракаецца таксама варыянт '''Іванаўскаё, н.'''</ref> ({{lang-be-trans|Niesciaroŭka}}, {{lang-ru|Нестеровка}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да 11 сакавіка 1971 года вёска ўваходзіла ў склад Пагосцкага сельсавета<ref>Рашэнне выканкома Мінскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 сакавіка 1971 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1971, № 12 (1314).</ref>, да 28 мая 2013 года — у склад [[Мачаскі сельсавет|Мачаскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234 Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1|date=23 верасня 2013}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] kdcpr2x70z1lvccm97npu9ofiprcol4 0 277942 5155238 4441833 2026-06-17T08:52:58Z JerzyKundrat 174 5155238 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Новыя Прыборкі |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Но́выя Прыбо́ркі'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Novyja Pryborki}}, {{lang-ru|Новые Приборки}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да [[28 мая]] [[2013]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Мачаскі сельсавет|Мачаскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 «Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области». Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 |date=23 верасня 2013 }}{{Ref-ru}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] t5qmck51xx966x21dd8p0oc42zz6hqt 0 277943 5155239 4442868 2026-06-17T08:53:30Z JerzyKundrat 174 5155239 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Падвосава |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Падво́сава'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}. Сустракаецца таксама варыянт '''Падо́сава, Падо́саў, м.'''</ref> ({{lang-be-trans|Padvosava}}, {{lang-ru|Подосово}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да [[28 мая]] [[2013]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Мачаскі сельсавет|Мачаскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 «Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области». Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 |date=23 верасня 2013 }}{{Ref-ru}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] d06hfflp37yf1kp2r316h2t3xwr9q51 0 277944 5155240 4447175 2026-06-17T08:53:54Z JerzyKundrat 174 5155240 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Пчэлінск |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Пчэ́лінск'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}. Сустракаецца таксама варыянт '''Пчэ́лінік'''</ref> ({{lang-be-trans|Pčelinsk}}, {{lang-ru|Пчелинск}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да [[28 мая]] [[2013]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Мачаскі сельсавет|Мачаскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 «Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области». Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 |date=23 верасня 2013 }}{{Ref-ru}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] aw3xzny932q42zdo03fjg7o38u06ioi 5155241 5155240 2026-06-17T08:54:08Z JerzyKundrat 174 5155241 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Пчэлінск |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Пчэ́лінск'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}. Сустракаецца таксама варыянт '''Пчэ́лінік'''</ref> ({{lang-be-trans|Pčelinsk}}, {{lang-ru|Пчелинск}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да [[28 мая]] [[2013]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Мачаскі сельсавет|Мачаскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 «Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области». Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 |date=23 верасня 2013 }}{{Ref-ru}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] jllwemmv70jpvg1uap0jn33ido2mq0v 0 277946 5155098 5003491 2026-06-16T20:49:19Z JerzyKundrat 174 5155098 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Старыя Прыборкі |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Стары́я Прыбо́ркі'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Staryja Pryborki}}, {{lang-ru|Старые Приборки}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да [[28 мая]] [[2013]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Мачаскі сельсавет|Мачаскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 «Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области». Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 |date=23 верасня 2013 }}{{Ref-ru}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Гісторыя == У 1662 г. згадваецца ў складзе [[Аршанскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)|Аршанскага павету]] [[Вялікае Княства Літоўскае|ВКЛ]]<ref>LVIA, f. SA, b. 1</ref>. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] 2716apvxu37om1chisaw6jb9h8gwfwj 0 277947 5155082 4852250 2026-06-16T20:11:01Z JerzyKundrat 174 5155082 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Уюноўка |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Уюно́ўка'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}. Сустракаецца таксама варыянт '''Віно́ўка'''</ref> ({{lang-be-trans|Ujunoŭka}}, {{lang-ru|Вьюновка}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. == Геаграфія == Знаходзіцца за 21 км на паўднёвы ўсход ад г. [[Беразіно]], 121 км ад [[Мінск]]а, на поўначы цячэ р. [[Клява (прыток Бярэзіны)]], а праз вёску меліярацыйны канал, злучаны з ракой. Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе праз в. [[Любушаны]] і далей па шашы Мінск—[[Магілёў]]. Планіроўка Т-падобная. Ад цэнтра працяглай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад, адыходзіць на З кароткая прамалінейная вуліца, якую перасякае канал. Забудавана двухбакова, няшчыльна, драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. == Гісторыя == У 1848 годзе вёска Уюнаўкі, у Любушанскай эканоміі, 30 жыхароў. У 1858 годзе вёска, 28 жыхароў, у складзе маёнтка Беразіно, уласнасць М. Патоцкага, у [[Ігуменскі павет|Ігуменскім павеце]] Мінскай губерні Расійскай імперыі. У 1885 г. ў Пагосцкай воласці Паводле перапісу 1897 г. 9 двароў, 92 жыхары. У 1908 г. 13 двароў, 100 жыхароў. У 1917 г. 15 двароў, 187 жыхароў. Са студзеня 1919 года ў [[БССР]]. З 6 кастрычніка 1919 да 10 жніўня 1920 года ў складзе Магілёўскага павета Гомельскай губерні РСФСР, потым у Ігуменскім (з 18 верасня 1923 г. Чэрвеньскім) павеце БССР. З 20 жніўня 1924 года ў [[Дулебскі сельсавет|Дулебскім сельсавеце]] Бярэзінскага раёна Барысаўскай, з 9 чэрвеня 1927 г. да 26 ліпеня 1930 г. Мінскай акруг. У 1926 г. 15 двароў, 97 жыхароў. З 20 лютага 1938 года ў Магілёўскай вобласці. На франтах [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] і ў партызанскай барацьбе загінулі З вяскоўцы. З 20 верасня 1944 года ў Мінскай вобласці, з 16 ліпеня 1954 года ў Пагосцкім сельсавеце. У 1960 г. 127 жыхароў. З 25 снежня 1962 года ў Чэрвеньскім, з 6 студзеня 1965 года ў Бярэзінскім раёнах. У 1980-я гады землі ў саўгасе «Любушанскі». Да 11 сакавіка 1971 года вёска ўваходзіла ў склад Пагосцкага сельсавета<ref>Рашэнне выканкома Мінскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 сакавіка 1971 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1971, № 12 (1314).</ref>, да 28 мая 2013 года — у склад [[Мачаскі сельсавет|Мачаскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234 Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1|date=23 верасня 2013}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/ГВБ|8-1}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] ab9wvxjz3ssa92znnafzgzymhhqlsl5 0 277948 5155095 4464989 2026-06-16T20:47:13Z JerzyKundrat 174 5155095 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Хутар (значэнні)}} {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Хутар |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Ху́тар'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Chutar}}, {{lang-ru|Хутор}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да [[28 мая]] [[2013]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Мачаскі сельсавет|Мачаскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 «Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области». Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 |date=23 верасня 2013 }}{{Ref-ru}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] 1gn06dzcvway2576jbi66xbsuarxre2 0 277949 5155096 4465631 2026-06-16T20:48:06Z JerzyKundrat 174 5155096 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Цярэсіна |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Цярэ́сіна'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}. Сустракаецца таксама варыянт '''Цярэ́сін, м.'''</ref> ({{lang-be-trans|Ciaresina}}, {{lang-ru|Тересино}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да [[28 мая]] [[2013]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Мачаскі сельсавет|Мачаскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 «Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области». Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 |date=23 верасня 2013 }}{{Ref-ru}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Вядомыя асобы == * [[Рыгор Васілевіч Бельскі]] (нар. 1929) — Герой Сацыялістычнай Працы (1971). * [[Пётр Рыгоравіч Ігнатовіч]] (1937—2022) — беларускі гісторык. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] 5bc61b7zu2emn54ltzgb7xr3uw6doui 0 277950 5155097 4468834 2026-06-16T20:48:44Z JerzyKundrat 174 5155097 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Ягадка |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Я́гадка'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Jahadka}}, {{lang-ru|Ягодка}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да [[28 мая]] [[2013]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Мачаскі сельсавет|Мачаскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 «Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области». Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 |date=23 верасня 2013 }}{{Ref-ru}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Вядомыя асобы == * [[Сяргей Ільіч Аўсіевіч]] (нар. 1927) — [[Герой Сацыялістычнай Працы]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] ihla00eyb6nxxu2j3hrh7s51e4lamef 0 277951 5155247 4852251 2026-06-17T08:56:29Z JerzyKundrat 174 5155247 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Спасылка=Бярозаўка}} {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Бярозаўка |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Бяро́заўка'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Biarozaŭka}}, {{lang-ru|Берёзовка}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да 11 сакавіка 1971 года вёска ўваходзіла ў склад [[Капланецкі сельсавет|Капланецкага сельсавета]]<ref>Рашэнне выканкома Мінскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 сакавіка 1971 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1971, № 12 (1314).</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет, Бярэзінскі раён}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] 6aizd2ky2713sw3mgkw92az4l6o6rzi 0 277952 5155248 4728190 2026-06-17T08:56:57Z JerzyKundrat 174 5155248 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Спасылка=Васілеўшчына}} {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Васілеўшчына |арыгінальная назва = |падначаленне = |краіна = |герб = |сцяг = |шырыня герба = |шырыня сцяга = |выява = |подпіс = |lat_dir = |lat_deg = 53|lat_min = 54|lat_sec = 25 |lon_dir = |lon_deg = 29|lon_min = 22|lon_sec = 29 |CoordAddon = |CoordScale = |памер карты краіны = |памер карты рэгіёна = |памер карты раёна = |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі |карта краіны = |карта рэгіёна = |карта раёна = |унутранае дзяленне = |від главы = |глава = |першае згадванне = |ранейшыя імёны = |статус з = |плошча = |від вышыні = |вышыня цэнтра НП = |афіцыйная мова = |афіцыйная мова-ref = |насельніцтва = |год перапісу = |шчыльнасць = |нацыянальны склад = |канфесійны склад = |часавы пояс = |DST = |тэлефонны код = |паштовы індэкс = |паштовыя індэксы = |аўтамабільны код = |від ідэнтыфікатара = |лічбавы ідэнтыфікатар = |катэгорыя ў Commons = |сайт = |мова сайта = |мова сайта 2 = |OpenStreetMap = 243032250 }} '''Васіле́ўшчына'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Vasilieŭščyna}}, {{lang-ru|Василевщина}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. == Геаграфія == Знаходзіцца ў напрамку на ўсход ад горада [[Беразіно]], прыкладна за 0,35 км на поўнач ад аўтамабільнай дарогі {{таблічка-by|М|4}}. У напрамку на ўсход за 0,9 км ад вёскі працякае рака [[Клява (прыток Бярэзіны)|Клява]]. На правым прытоку Клявы каля вёскі [[Плаціна (збудаванне)|плаціна]] і [[сажалка]]. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{кніга|загаловак=Республика Беларусь. Минская область: Общегеографический атлас|адказны=Ред. Г. Г. Науменко|месца=Мн.|выдавецтва=РУП «Белкартография»|год=2008|старонкі=18|старонак=48|isbn=978-985-508-054-2|тыраж=10000|мова=ru}} * {{кніга|загаловак=Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Минская область|адказны=Редактор Г. Г. Науменко|месца=Мн.|выдавецтва=РУП «Белкартография»|год=2009|старонкі=22|старонак=60|isbn=978-985-508-174-7|тыраж=20000|мова=ru}} * Ліст карты N-35-83 Выданне 1981 года.{{ref-ru}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет, Бярэзінскі раён}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] my5ikami4wn55f7ez48dm54l3819nkq 0 277953 5155219 4934157 2026-06-17T08:41:57Z JerzyKundrat 174 5155219 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Спасылка=Вяззе}} {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Вяззе |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Вя́ззе'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Viazzie}}, {{lang-ru|Вязье}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]], на рацэ [[Клява (прыток Бярэзіны)|Клява]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. == Гісторыя == [[Файл:Viazzie. Вяззе (1905).jpg|міні|злева|Вуліца ў вёсцы Вяззе. Фота [[Вячаслаў Калістратавіч Костка|Вячаслава Косткі]], 1905 г.]] Да 11 сакавіка 1971 года вёска ўваходзіла ў склад [[Капланецкі сельсавет|Капланецкага сельсавета]]<ref>Рашэнне выканкома Мінскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 сакавіка 1971 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1971, № 12 (1314).</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{reflist}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] h7evngkyszo2yim95fbuqzvi1d1f47e 0 277954 5155220 4852263 2026-06-17T08:42:32Z JerzyKundrat 174 5155220 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Вярхлёўка |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Вярхлёўка'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Viarchlioŭka}}, {{lang-ru|Верхлёвка}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. == Геаграфія == Вёска знаходзіцца ў напрамку на ўсход ад горада [[Беразіно]]. На захад ад вёскі працякае рака [[Клявіца]]. == Гісторыя == Да 11 сакавіка 1971 года вёска ўваходзіла ў склад [[Высакагорскі сельсавет|Высакагорскага сельсавета]]<ref>Рашэнне выканкома Мінскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 сакавіка 1971 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1971, № 12 (1314).</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{кніга|загаловак=Республика Беларусь. Минская область: Общегеографический атлас|адказны=Ред. Г. Г. Науменко|месца=Мн.|выдавецтва=РУП «Белкартография»|год=2008|старонкі=18|старонак=48|isbn=978-985-508-054-2|тыраж=10000|мова=ru}} * {{кніга|загаловак=Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Минская область|адказны=Редактор Г. Г. Науменко|месца=Мн.|выдавецтва=РУП «Белкартография»|год=2009|старонкі=22|старонак=60|isbn=978-985-508-174-7|тыраж=20000|мова=ru}} * Ліст карты N-35-83. Выданне 1981 года.{{ref-ru}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] j8dfodeetrno58ocwph3d0cbm0lvbu9 0 277956 5155221 4420253 2026-06-17T08:42:59Z JerzyKundrat 174 5155221 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Гаруні |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Гару́ні'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Haruni}}, {{lang-ru|Горуни}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] 0i2m9kvuoj1r37q4w2vrsdzx70tegq9 0 277957 5155222 4852275 2026-06-17T08:43:40Z JerzyKundrat 174 5155222 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Спасылка=Гацец}} {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Гацец |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Гаце́ц'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Haciec}}, {{lang-ru|Гатец}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. == Геаграфія == Вёска знаходзіцца ў напрамку на ўсход ад горада [[Беразіно]], каля ракі [[Клявіца]], прыкладна за ,7 км на поўная ад аўтамабільнай дарогі {{таблічка-by|М|4}}. == Гісторыя == Да 11 сакавіка 1971 года вёска ўваходзіла ў склад [[Высакагорскі сельсавет|Высакагорскага сельсавета]]<ref>Рашэнне выканкома Мінскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 сакавіка 1971 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1971, № 12 (1314).</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{кніга|загаловак=Республика Беларусь. Минская область: Общегеографический атлас|адказны=Ред. Г. Г. Науменко|месца=Мн.|выдавецтва=РУП «Белкартография»|год=2008|старонкі=18|старонак=48|isbn=978-985-508-054-2|тыраж=10000|мова=ru}} * {{кніга|загаловак=Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Минская область|адказны=Редактор Г. Г. Науменко|месца=Мн.|выдавецтва=РУП «Белкартография»|год=2009|старонкі=22|старонак=60|isbn=978-985-508-174-7|тыраж=20000|мова=ru}} * Ліст карты N-35-83. Выданне 1981 года.{{ref-ru}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] h2z84bdeqz75271r8a44p9nls5i7wp3 0 277959 5155229 4852253 2026-06-17T08:47:35Z JerzyKundrat 174 5155229 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Спасылка=Задуброўе}} {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Задуброўе |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Задубро́ўе'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Zadubroŭje}}, {{lang-ru|Задубровье}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да 11 сакавіка 1971 года вёска ўваходзіла ў склад [[Капланецкі сельсавет|Капланецкага сельсавета]]<ref>Рашэнне выканкома Мінскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 сакавіка 1971 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1971, № 12 (1314).</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] lo7idp4z7rr5rag8nkemsbk83k4cmr0 0 277960 5155216 4852254 2026-06-17T08:40:30Z JerzyKundrat 174 5155216 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Клубча |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Клу́бча'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Klubča}}, {{lang-ru|Клубча}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да 11 сакавіка 1971 года вёска ўваходзіла ў склад [[Капланецкі сельсавет|Капланецкага сельсавета]]<ref>Рашэнне выканкома Мінскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 сакавіка 1971 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1971, № 12 (1314).</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] 668n7befr78ovqrg3gd19fd019krowf 5155217 5155216 2026-06-17T08:40:45Z JerzyKundrat 174 5155217 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Клубча |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Клу́бча'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Klubča}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да 11 сакавіка 1971 года вёска ўваходзіла ў склад [[Капланецкі сельсавет|Капланецкага сельсавета]]<ref>Рашэнне выканкома Мінскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 сакавіка 1971 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1971, № 12 (1314).</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] 4x39fmp32baxh0ycfm50x1l4j65m9v8 0 277961 5155233 4852284 2026-06-17T08:49:27Z JerzyKundrat 174 5155233 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Кукарава |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Ку́карава'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Kukarava}}, {{lang-ru|Кукорево}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. == Геаграфія == Вёска знаходзіцца ў напрамку на ўсход ад горада [[Беразіно]], на рацэ [[Клявіца]]. == Гісторыя == Да 11 сакавіка 1971 года вёска ўваходзіла ў склад [[Высакагорскі сельсавет|Высакагорскага сельсавета]]<ref>Рашэнне выканкома Мінскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 сакавіка 1971 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1971, № 12 (1314).</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Вядомыя асобы == * [[Павел Кузьміч Дзюбайла]] (1931—1995) — беларускі [[крытык]] і [[літаратуразнавец]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{кніга|загаловак=Республика Беларусь. Минская область: Общегеографический атлас|адказны=Ред. Г. Г. Науменко|месца=Мн.|выдавецтва=РУП «Белкартография»|год=2008|старонкі=18|старонак=48|isbn=978-985-508-054-2|тыраж=10000|мова=ru}} * {{кніга|загаловак=Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Минская область|адказны=Редактор Г. Г. Науменко|месца=Мн.|выдавецтва=РУП «Белкартография»|год=2009|старонкі=22|старонак=60|isbn=978-985-508-174-7|тыраж=20000|мова=ru}} * Ліст карты N-35-83. Выданне 1981 года.{{ref-ru}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] 04jrbfy15cjakr1xyt1pxsh4fwbm45a 0 277962 5155234 4435077 2026-06-17T08:49:57Z JerzyKundrat 174 5155234 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Лісітнік |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Лісі́тнік'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Lisitnik}}, {{lang-ru|Лиситник}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] g80nyh1mln1b7uwktlc8dngfxksdezn 0 277963 5155236 5109833 2026-06-17T08:51:39Z JerzyKundrat 174 5155236 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Міластава |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі |ранейшыя імёны = Міластаў }} '''Мі́ластава'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}. Сустракаецца таксама варыянт '''Мі́ластаў, м.'''</ref> ({{lang-be-trans|Milastava}}, {{lang-ru|Милостово}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. == Назва == Прозвішча Міластовіч ([[Адэльск]]) ад старажытнага балцкага двухасноўнага імені<ref>Алесь Мікус. Вітаўты і Вітарты: Двухасноўныя імёны старабалцкага тыпу на ўсходзе. М., 2025. С. 149.</ref>. == Гісторыя == [[Файл:Milastaŭ (Milastava). Міластаў (Міластава) (1905).jpg|міні|злева|Міластаў, жанчына з [[Каромысел|каромыслам]]. Фота [[Вячаслаў Калістратавіч Костка|Вячаслава Косткі]], 1905 г.]] Да 11 сакавіка 1971 года вёска ўваходзіла ў склад [[Капланецкі сельсавет|Капланецкага сельсавета]]<ref>Рашэнне выканкома Мінскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 сакавіка 1971 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1971, № 12 (1314).</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{reflist}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] ailzt49dj7jcz3pg46j4xdhc5vi8zlg 0 277966 5155099 4852285 2026-06-16T20:49:56Z JerzyKundrat 174 5155099 wikitext text/x-wiki {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Стайчанка |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Ста́йчанка'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Stajčanka}}, {{lang-ru|Стайченка}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]] [[Беларусь|Беларусі]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. == Геаграфія == Вёска знаходзіцца ў напрамку на ўсход ад горада [[Беразіно]], каля ракі [[Клявіца]], за 3 км на поўнач ад аўтамабільнай дарогі {{таблічка-by|М|4}}. == Гісторыя == Да 11 сакавіка 1971 года вёска ўваходзіла ў склад [[Высакагорскі сельсавет|Высакагорскага сельсавета]]<ref>Рашэнне выканкома Мінскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных ад 11 сакавіка 1971 г. // Збор законаў, указаў Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, пастаноў і распараджэнняў Савета Міністраў Беларускай ССР. — 1971, № 12 (1314).</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{кніга|загаловак=Республика Беларусь. Минская область: Общегеографический атлас|адказны=Ред. Г. Г. Науменко|месца=Мн.|выдавецтва=РУП «Белкартография»|год=2008|старонкі=18|старонак=48|isbn=978-985-508-054-2|тыраж=10000|мова=ru}} * {{кніга|загаловак=Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Минская область|адказны=Редактор Г. Г. Науменко|месца=Мн.|выдавецтва=РУП «Белкартография»|год=2009|старонкі=22|старонак=60|isbn=978-985-508-174-7|тыраж=20000|мова=ru}} * Ліст карты N-35-83. Выданне 1981 года.{{ref-ru}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] t0ku3auo0ebvbjhepkv3wxio74q057b 0 277967 5155094 4464609 2026-06-16T20:45:59Z JerzyKundrat 174 5155094 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Спасылка=Хватаўка}} {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Хватаўка |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Хва́таўка'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Chvataŭka}}, {{lang-ru|Хватовка}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] f1j44c0sby8gz04fubixft761tlla8y 0 282623 5155026 4760222 2026-06-16T17:26:54Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155026 wikitext text/x-wiki '''Інтыфа́да''' (ад {{lang-ar|انتفاضة}} — ''паўстанне'') — [[арабы|арабскі]] баявы рух, скіраваны на заняцце тэрыторыі [[Палесціна|Палесціны]]. У найбольш радыкальнай форме — рух, які імкнецца знішчыць дзяржаву Ізраіль для стварэння на яе сучаснай тэрыторыі арабскай дзяржавы Палесціна (у іншай інтэрпрэтацыі — рух, накіраваны на аддзяленне [[Палесцінская нацыянальная адміністрацыя|Палесцінскай аўтаноміі]] ад [[Ізраіль|Ізраіля]]{{няма АК|12|10|2013}}). Выключэнне складаюць [[Галанскія вышыні]], якія ўдзельнікі руху прызнаюць тэрыторыяй Сірыі. Цяпер пад словам «інтыфада» найчасцей разумеюць узброеную барацьбу [[палестынцы|палесцінскіх арабаў]] супраць Ізраіля на занятых ім тэрыторыях [[Заходні бераг ракі Іардан|Заходняга берага ракі Іардан]] і [[Сектар Газа|Сектара Газа]] (які Ізраіль [[План аднабаковага размежавання|цалкам пакінуў у 2005 годзе]])<ref name="Said1989">{{кніга|аўтар=Edward W. Said|частка=Chapter 1. Intifada and Independence|загаловак=Intifada: The Palestinian Uprising Against Israeli Occupation|спасылка=http://books.google.co.il/books?id=KYPVNdzXUJkC&pg=PA5|адказны=Edited by Zachary Lockman, Joel Beinin|выдавецтва=South End Press|год=1989|pages=5|allpages=423}}</ref><ref>[http://www.onlinedics.ru/slovar/inyaz/i/intifada.html ІНТЫФАДА што такое intifada значэнне і тлумачэнне слова, вызначэнне тэрміна :: OnlineDics.ru<!-- Загаловак дададзены ботам -->] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160304192140/http://www.onlinedics.ru/slovar/inyaz/i/intifada.html |date=4 сакавіка 2016 }}</ref><ref>[http://www.merriam-webster.com/dictionary/intifada Intifada — Definition and More from the Free Merriam-Webster Dictionary<!-- Загаловак дададзены ботам -->]</ref>. Інтыфада стала адным з найбольш значных аспектаў [[араба-ізраільскі канфлікт|араба-ізраільскага канфлікту]] ў перыяд з другой паловы 1980-х і да цяперашняга часу. == На тэрыторыі [[Ізраіль|Ізраіля]] == Звычайна вылучаюць дзве палесцінскія інтыфады: [[Першая палесцінская інтыфада|першую]] і другую ([[Інтыфада Аль-Аксы]]). === Першая інтыфада === {{main|Першая палесцінская інтыфада}} Пачаткам першай інтыфады прынята лічыць 9 снежня 1987 года. Гэту інтыфаду часам таксама называюць «вайной камянёў», паколькі ў яе пачатку палестынцы галоўным чынам выкарыстоўвалі супраць ізраільцян камяні і самаробную зброю. Афіцыйна інтыфада завяршылася падпісаннем [[Пагадненні Осла|Пагадненняў у Осла]] паміж Ізраілем і АВП (жнівень [[1993]]), у выніку якіх у [[1994]] годзе была створана [[Палесцінская нацыянальная адміністрацыя]]. З пачатку інтыфады і да падпісання «пагадненняў Осла» загінулі 111 ізраільцян («[[Бецэлем]]»<ref name="btsestat">{{cite web|url=http://www.btselem.org/english/Statistics/First_Intifada_Tables.asp|title=Fatalities in the first Intifada &#124; B'Tselem|accessdate=2013-02-15|archiveurl=https://www.webcitation.org/6ERZBoToQ?url=http://www.btselem.org/statistics/first_intifada_tables|archivedate=15 лютага 2013|url-status=live}}</ref>) і звыш 2000 палестынцаў; з іх, да 1100 — забіты ізраільцянамі і 1000 — у выніку ўнутраных канфліктаў ([[Palestinian Human Rights Monitoring Group]]<ref name="phrmg">[http://www.phrmg.org/monitor2001/oct2001-collaborators.htm Collaborators, One Year Al-Aqsa Intifada] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20070606212710/http://www.phrmg.org/monitor2001/oct2001-collaborators.htm|date=6 чэрвеня 2007}}, The [[Palestinian Human Rights Monitoring Group]], October 2001. Accessed May 15, 2007.</ref>)<ref name="Lockman">Zachary Lockman, Joel Beinin (1989) ''Intifada: The Palestinian Uprising Against Israeli Occupation'' South End Press, ISBN 0896083632 and 9780896083639</ref>. === Другая інтыфада === {{main|Інтыфада Аль-Аксы}} Пачалася ў верасні 2000 года. Шэраг крыніц лічыць, што непасрэднай нагодай для пачатку інтыфады паслужыла наведванне [[Арыэль Шарон|Арыэлем Шаронам]] [[Храмавая гара|Храмавай гары]] у [[Іерусалім]]е, што разглядалася кіраўніцтвам Ізраіля як легітымны акт, паколькі, па ўмовах мірных пагадненняў, доступ да яе быў адкрыты для веруючых усіх рэлігій. У сувязі з гэтым другая інтыфада вядомая таксама як «Інтыфада аль-Акса» (паводле назвы [[Мячэць Аль-Акса|мячэці]], размешчанай на [[Храмавая гара|Храмавай гары]]). Пасля наведвання Шаронам Храмавай гары пачаліся масавыя беспарадкі сярод палестынцаў. Падчас іх прыгнечання ізраільцянамі загінула некалькі дэманстрантаў, што выклікала эскалацыю гвалту па ўсёй краіне. Пры гэтым, яшчэ за дзень да наведвання Шаронам Храмавай гары ў выніку тэракту на скрыжаванні Нецарым быў смяротна паранены ізраільскі пагранічнік. Рамзі Бараўд з «Міжнароднага сацыялістычнага агляду» («International Socialist Review») сцвярджае, што гэта Ізраіль ставіў сваёй мэтай справакаваць інтыфаду з мэтай згарнуць мірны працэс<ref>[http://www.isreview.org/issues/52/rev-intifada.shtml Intifada from the inside] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20100227164646/http://www.isreview.org/issues/52/rev-intifada.shtml |date=27 лютага 2010 }} International Sociakist Review</ref>. Шэраг іншых крыніц лічыць, што падрыхтоўка да яе вялася [[Ясір Арафат|Арафатам]] загадзя, і пачатак інтыфады быў яго рашэннем. Другая інтыфада фармальна не скончылася, паколькі не было выдадзена ніякага акту аб яе спыненні. Тым не менш найбольш вострая яе стадыя, відаць, мінула. === Трэцяя інтыфада === У снежні 2008, з пачаткам у [[Сектар Газа|сектары Газа]] шырокамаштабнай ваеннай [[Аперацыя «Адліваны свінец»|аперацыі «Адліваны свінец»]], лідары радыкальнага руху [[Хамас]] заклікалі насельніцтва ПНА да «трэцяй інтыфады»<ref>[http://news.mail.ru/politics/2273923/ ХАМАС призывает к третьей интифаде] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20081231033525/http://news.mail.ru/politics/2273923/ |date=31 снежня 2008 }}, «Вести. Ru», 28 декабря 2008</ref>. [[12 снежня]] [[2017]] года [[Палесцінская нацыянальная адміністрацыя|палесцінскі]] рух [[ХАМАС]] заявіў пра пачатак трэцяй інтыфады пасля рашэння [[Злучаныя Штаты Амерыкі|ЗША]] прызнаць [[Палітычны статус Іерусаліма|Іерусалім]] ізраільскай сталіцай<ref>{{cite news|url=https://ria.ru/world/20171212/1510774089.html|title=Движение ХАМАС объявило начало третьей интифады|date=2017-12-12|work=В мире|publisher=[[РИА Новости]]|lang=ru|accessdate=2017-12-12}}</ref>. === Меркаванне некаторых ізраільскіх палітыкаў пра Інтыфаду === У адрозненне ад шматлікіх ізраільскіх палітыкаў і іншых крыніц, Міхаэль Бен-Яір, генеральны пракурор Ізраіля ў 1993—1996 гг., у сваім артыкуле апублікаванай у ізраільскай «[[Гаарэц]]» у 2002 годзе пісаў, што: інтыфада «з’яўляецца для палесцінскага народа нацыянальна-вызваленчай барацьбой»<ref>http://www.haaretz.com/print-edition/opinion/the-war-s-seventh-day-1.51513 {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140317144302/http://www.haaretz.com/print-edition/opinion/the-war-s-seventh-day-1.51513 |date=17 сакавіка 2014 }} The war’s seventh day. By Michael Ben-Yair.</ref>. == У Іраку == Паўстанне [[мусульмане-шыіты|шыітаў]] супраць рэжыму [[Садам Хусейн|Садама Хусейна]] ў 1991 годзе называецца «Інтыфадай Шаабанія». У 2004 годзе радыкальны шыіцкі лідар [[Муктада ас-Садр]] арганізаваў паўстанне сваіх паслядоўнікаў супраць [[ЗША|амерыканскага]] ўварвання ў [[Ірак]], якое ён назваў «іракскай інтыфадай». == Іншыя == Інтыфадамі называюцца таксама масавыя выступленні сунітаў у Іраку супраць праамерыканскай шыіцкай дыктатуры. {{зноскі}} == Спасылкі == * {{кніга|аўтар=Kurz, Anat|загаловак=The Palestinian Uprisings: War with Israel, War at Home|спасылка=http://www.inss.org.il/upload/(FILE)1239086658.pdf|месца=Tel Aviv|выдавецтва=Institute for National Security Studies, Memorandum No. 98|год=April 2009|pages=|allpages=104|isbn=978-965-7425-10-7|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090419045747/http://www.inss.org.il/upload/(FILE)1239086658.pdf|archivedate=19 красавіка 2009}} * [http://www.intifada.ru/ Інтыфада] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20070930033642/http://www.intifada.ru/ |date=30 верасня 2007 }} (пункт гледжання партала [[ХАМАС]]а на падзеі «першай інтыфады») [[Катэгорыя:Ізраільска-палесцінскі канфлікт]] 4kz56pm1j2bifwyl6ocgf2uq8o28qz3 0 285418 5155141 3625432 2026-06-16T23:15:44Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155141 wikitext text/x-wiki {{Вучоны}} {{цёзкі2|Хавін}} '''Ісак Барысавіч Хавін''' ({{lang-ru|Хавин Исаак Борисович}}; {{ДН|8|3|1885}}, {{МН|Гомель||}} — {{ДС|||1988}}, {{МС|Масква||}}) — савецкі вучоны ў галіне эндакрыналогіі. Доктар медыцынскіх навук (1937), прафесар (1937). Адным з першых у [[СССР]] пачаў даследаваць праблему атлусцення. == Біяграфія == Скончыў фізіка-матэматычны факультэт Пецярбургскага ўніверсітэта (1911) і медыцынскі факультэт Маскоўскага ўніверсітэта (1916). У 1916-30 працаваў інфекцыяністам і тэрапеўтам ў [[Гомель|Гомелі]]. У 1930-84 ст. навуковы супрацоўнік, намеснік дырэктара, навуковы кансультант Усесаюзнага ін-та эндакрыналогіі (пазней — Інстытут эксперыментальнай эндакрыналогіі і хіміі гармонаў АМН СССР). == Навуковыя працы == * «Эндогенное истощение и его лечение». М., 1940; * «Болезни щитовидной железы». М., 1969 (сааўт.); * «Акромегалия и обмен веществ». Кишинев, 1970; * «Основные эндокринные заболевания и их лечение». Ташкент, 1975 (сааўт.) {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://www.rujen.ru/index.php/ХАВИН_Исаак_Борисович ХАВИН Исаак Борисович] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160304115321/http://www.rujen.ru/index.php/%D0%A5%D0%90%D0%92%D0%98%D0%9D_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B0%D0%BA_%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 |date=4 сакавіка 2016 }} {{ref-ru}} {{Бібліяінфармацыя}} {{ізаляваны артыкул}} {{DEFAULTSORT:Хавін Ісак Барысавіч}} [[Катэгорыя:Постаці расійскай эндакрыналогіі]] [[Катэгорыя:Эндакрынолагі Беларусі]] f8pm377bwj4c1as0fhzyaawhk4stkue 0 291959 5155083 3630143 2026-06-16T20:17:56Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155083 wikitext text/x-wiki {{Навуковец |Імя = |Арыгінал імя = |Фота = |Шырыня = |Подпіс = |Дата нараджэння = |Месца нараджэння = |Дата смерці = |Месца смерці = |Грамадзянства = {{Сцягафікацыя|Расійская імперыя}}, {{Сцягафікацыя|СССР}} |Навуковая сфера = [[хімія]] |Месца працы = [[Ташкенцкі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт]], Інстытут хіміі Акадэміі навук Узбекскай ССР |Навуковая ступень = |Навуковае званне = |Альма-матэр = [[Нацыянальны ўніверсітэт Узбекістана]] |Навуковы кіраўнік = |Знакамітыя вучні = |Вядомы як = |Вядомая як = |Узнагароды і прэміі = |Роспіс = |Шырыня роспісу = |Сайт = |Вікікрыніцы = }} '''Іосіф Самуілавіч Канцэпольскі''' ({{lang-ru|Канцепольский Иосиф Самуилович}}; {{ДН|10|11|1903}}, {{МН|Зэльва||}} — {{ДС|31|10|1976}}, {{МС|Ташкент||}}) — савецкі [[вучоны]] ў галіне [[Хімія|хіміі]]. [[Доктар хімічных навук]] (1960), [[прафесар]] (1967). Член-карэспандэнт Акадэміі навук [[Узбекская ССР|Узбекскай ССР]] (1968). == Біяграфія == Скончыў хімічнае аддзяленне фізіка-матэматычнага факультэта [[Нацыянальны ўніверсітэт Узбекістана|Сярэднеазіяцкага ўніверсітэта]] ў 1930 годзе. У 1930—1941 гадах загадчык лабараторыі звязальных рэчываў Навукова-даследчага інстытута мясцовай прамысловасці. Адначасова ў 1940—1948 гадах загадчык кафедры тэхналогіі сілікатаў [[Ташкенцкі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт|Сярэднеазіяцкага індустрыяльнага інстытута]]. У 1943—1975 гадах загадчык лабараторыі хіміі сілікатаў Інстытута хіміі Акадэміі навук Узбекскай ССР. == Навуковая дзейнасць == Асноўныя навуковыя працы звязаны з тэхналогіяй вытворчасці звязальных матэрыялаў, гідраўлічнага цвярдзення ([[цэмент]]аў) з рознага сыравіны, з даследаваннем па інтэнсіфікацыі прамысловай вытворчасці цэменту, са стварэннем новых відаў цэментаў на мясцовым сыравіну — даламіт-цэменту, лёсавага, гліеж-портландцэмента, вытворчасць якога ўпершыню ў свеце было пачата ў 1939 на Кувасайском цэментным заводзе. Развіў ўяўленне пра ролю гліністых дабавак у працэсах цвярдзення і карозіі портландцэмента. Вёў працы па павышэнню хімічнай стойкасці цэментаў, выкарыстанні сульфатаўстойлівых цэментаў ў вытворчасці дрэнажных труб для засоленых раёнаў. Аўтар больш за 100 навуковых прац. Сярод апублікаванага: * «Глиеж-портландцемент» (1941) * «Глиеж как активная минеральная добавка» (1958) Сааўтар [[патэнт]]а «Сырьевая смесь для получения цемента»<ref name="ПДБ">[https://patentdb.ru/patent/507537 PatentDB.ru — база патентов РФ на изобретения и промышленные образцы]{{ref-ru}}</ref>. {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://rujen.ru/index.php/КАНЦЕПОЛЬСКИЙ_Иосиф_Самуилович Российская еврейская энциклопедия] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160304113600/http://rujen.ru/index.php/%D0%9A%D0%90%D0%9D%D0%A6%D0%95%D0%9F%D0%9E%D0%9B%D0%AC%D0%A1%D0%9A%D0%98%D0%99_%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84_%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D1%83%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 |date=4 сакавіка 2016 }}{{ref-ru}} * [http://www.tashkentpamyat.ru/kancepolskijj-iosif-samuilovich-uchenijj-khimik-.html Агентство по уходу за памятниками и могилами в Ташкенте]{{ref-ru}} * [http://www.academy.uz/ru/academics/previous-members?page=6 Ранее состоявшиеся члены Академии наук РУз]{{ref-ru}} // [[Акадэмія навук Рэспублікі Узбекістан]] {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Канцэпольскі Іосіф Самуілавіч}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Ваўкавыскім павеце (Расійская імперыя)]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Нацыянальнага ўніверсітэта Узбекістана]] [[Катэгорыя:Хімікі СССР]] fx8cqmfseh0cu7jeozb07xc4qio9j2s 0 293300 5155144 5055046 2026-06-16T23:21:27Z Naikii2015 134520 ілюстрацыя 5155144 wikitext text/x-wiki {{НП-Украіна |беларуская назва = Крэмэнэць |арыгінальная назва = Кременець |краіна = [[Украіна]] |герб = CoA of Kremenets.svg |сцяг = Flag of Kremenets.svg |першае згадванне = [[1227]] |статус з = 1438 |былыя назвы = |вобласць = Цярнопальская вобласць{{!}}Цярнопальская |раён = Крэмэнэцкі раён{{!}}Крэмэнэцкі |від абшчыны = |абшчына = |Пасялковы савет = |Глава = |глава = |плошча = 31 |вышыня цэнтра НП = |насельніцтва = 20 752 |год перапісу = 2021 |шчыльнасць = |двароў = |Часавы пас = |DST = |тэлефонны код = +380 3546 |паштовы індэкс = 47003 |аўтамабільны код = |выява = |подпіс = |lat_dir = N |lat_deg = 50 |lat_min = 06 |lat_sec = 04 |lon_dir = E |lon_deg = 25 |lon_min = 44 |lon_sec = 12 |катэгорыя ў Commons = Kremenets |сайт = [http://www.kremenec.at.ua Афіцыйны сайт] }} '''Крэ́мэнэць'''<ref>{{ТКП-Украіна}}</ref> ({{lang-uk|Кременець, Крем'янець}}), або '''Крэменец''' — [[горад]] у [[Цярнопальская вобласць|Цярнопальскай вобласці]] [[Украіна|Украіны]]. Адміністрацыйны цэнтр [[Крэмэнэцкі раён|Крэмэнэцкага раёна]]. Цэнтр [[Грамады Украіны|тэрытарыяльнай грамады]]. Насельніцтва 20,7 тыс. чал. (2021). Знаходзіцца за 60 км ад [[Цярнопаль|Цярнопаля]]. == Гісторыя == Упершыню Крэменец згаданы пад [[1226]] годам у [[Іпацьеўскі летапіс|Іпацьеўскім летапісе]], як горад [[Галіцка-Валынскае княства|Галіцка-Валынскага княства]]. У [[1241]] і [[1254]] гг. вытрымаў аблогу татараў. З [[1340]] года ў складзе [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікага Княства Літоўскага]].{{sfn|ЭнцВКЛ|2005}} У канцы [[14 стагоддзе|XIV ст.]] пабудаваны Крамянецкі замак.{{sfn|ЭнцВКЛ|2005}} У [[1438]] годзе атрымаў [[Магдэбургскае права]]. У [[15 стагоддзе|XV]] — 1-я пал. [[17 стагоддзе|XVII ст.]] горад з’яўляўся значным рамесна-гандлёвым цэнтрам [[Валынь|Валыні]]. У [[1497]] і [[1500]] гг. крымскія татары зруйнавалі Крэменец. У першай палове [[16 стагоддзе|XVI ст.]] мелася 18 прыпісаных да Крамянецкага замка сёлаў і хутароў; у горадзе збудавалі касцёл.{{sfn|ЭнцВКЛ|2005}} З [[1536]] года ў валоданні [[Бона Сфорца|Боны Сфорца]]. Станам на [[1563]] год у Крэменцы было 737 будынкаў, мяшчане атрымалі дазвол на пасярэдніцкі гандаль.{{sfn|ЭнцВКЛ|2005}} З [[1565|1565/66]] года цэнтр [[Крамянецкі павет|Крамянецкага павета]] [[Валынскае ваяводства|Валынскага ваяводства]]. У [[1569]] годзе паводле ўмоў [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] перайшоў да [[Карона Польскага каралеўства|Каралеўства Польскага]]. У [[1572]] годзе ў горадзе адбываліся 2 кірмашы на [[год]], тут размяшчаўся найбольшы на Валыні склад [[соль|солі]]. Станам на [[1629]] год у Крэменцы было 1224 будынкі.{{sfn|ЭнцВКЛ|2005}} У [[1635]] годзе ў горадзе працавала 6 [[цэх]]аў, якія аб’ядноўвалі 131 рамесніка.{{sfn|ЭнцВКЛ|2005}} У [[17 стагоддзе|XVII]]—[[18 стагоддзе|XVIII]] стагоддзях Крэменец з’яўляўся найбуйнейшым на Валыні цэнтрам вытворчасці [[сукно|сукна]]. У [[1648]] годзе казакі [[Максім Крыванос|Максіма Крываноса]] захапілі Крэменец і зруйнавалі замак. У [[1701]] годзе крамянецкі староста [[Я. А. Вішнявецкі]] запрасіў у горада езуітаў, якія адкрылі тут [[Крамянецкі езуіцкі калегіум|калегіум]] (школа граматыкі пачала працаваць з [[1712]] года, паэтыкі і рыторыкі — з [[1713]] года). [[Файл:Krzemieniec.jpg|thumb|злева|Горад і замак на малюнку [[Напалеон Орда|Н. Орды]]]] У выніку [[першы падзел Рэчы Паспалітай|першага падзелу Рэчы Паспалітай]] апынуўся ў [[1772]] годзе ўскладзе [[Расійская імперыя|Расійскай імперыі]]. З [[1796]] года цэнтр павета Валынскай губерні. У [[1805]] годзе ў Крэменцы адкрылася Вышэйшая Валынская гімназія. З [[1921]] года ў складзе міжваеннай [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польскай Рэспублікі]], у Валынскім ваяводстве. З [[1939]] года ў складзе [[УССР]]. З [[22 ліпеня]] [[1941]] па {{дата|18|3|1944|1}} знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй. == Насельніцтва == [[Файл:Кременець.png|thumb|250px|Краявід горада, 1-я пал. XIX ст.]] * [[1629]] — 6,7 тыс. чал.{{sfn|ЭнцВКЛ|2005}} * [[1860]] — 12&nbsp;617 чал. (6450 мужчын і 6167 жанчын).<ref>Krzemieniec // {{Крыніцы/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|14}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/776 776]</ref> * [[1972]] — 20,3 тыс. чал.<ref>[http://dic.academic.ru/dic.nsf/bse/99792/Кременец Кременец] // {{ВСЭ3}}</ref> * [[1991]] — 24,5 тыс. чал.<ref>[http://dic.academic.ru/dic.nsf/enc3p/167542 Кременец] // {{Крыніцы/Вялікі энцыклапедычны слоўнік}}</ref> * [[2009]] — 23,9 тыс. чал. == Эканоміка == Працуюць цукровы, тытунёва-ферментацыйны, масласыраробны заводы, мэблевая фабрыка і іншыя. == Славутасці == [[Файл:Kremenec 01.jpg|thumb|250px|Выгляд цэнтру горада з гары Бона]] Дзейнічае Крэмэнэцкі краязнаўчы музей. * Дом сям’і [[Юльюш Славацкі|Юльюша Славацкага]] (XVIII ст.) * Замак на гары Бона (XIII ст.) * Жылы будынак «Блізняты» (XVII—XVIII стагоддзі) * Касцёл (1636, цяпер царква Св. Мікалая [[УПЦ МП]]) і кляштар францысканцаў (XVII ст.) * Касцёл Св. Ігнацыя Лаёлы і Станіслава Косткі (1731—1746, цяпер царква Праабражэння Гасподняга [[УПЦ КП]]) і калегіум езуітаў (XVIII ст.) * Касцёл Св. Станіслава * Манастыр Яўлення Гасподняга (1633) * Палац Дамброўскіх (XVIII ст.) * Царква і кляштар базыльянаў (1630) == Галерэя == <center><gallery widths="150" heights="150"> Файл:Kremenets castle 5.jpg|Замак Файл:Кременець. монастир єзуїтів.jpg|Кляштар езуітаў Файл:Kremenec, Ukrajinský ortodoxní kostel 01.jpg|Царква Праабражэння Гасподняга (касцёл Св. Ігнацыя Лаёлы і Станіслава Косткі) Файл:Kremenec, klášter, kostel 02.jpg|Манастыр Яўлення Гасподняга Файл:Kremenec, Ruský ortodoxní kostel 02.jpg|Касцёл бернардзінцаў Файл:Ukraina (112).jpg|Касцёл Св. Станіслава Файл:Ukraina (124).jpg|Дом сям'і Ю. Славацкага Файл:Ulica w Krzemieńcu, 2008.jpg|Гарадская вуліца </gallery></center> == Гарады-пабрацімы == * {{Сцяг Польшчы}} [[Свянтнікі-Гурны]], [[Польшча]] * {{Сцяг Польшчы}} [[Канстанцін-Язёрна]], [[Польшча]] == Вядомыя асобы == * [[Валянціна Адамовіч]] (нар. [[1930]]) — украінскі літаратар, педагог, краязнавец. * [[Марк Кац]] ([[1914]]—[[1984]]) — польскі і амерыканскі матэматык яўрэйскага паходжання. * [[Таццяна Віталеўна Мікаелян]] (нар. 1948) — беларускі архітэктар. * [[Юрый Пакальчук]] ([[1941]]—[[2008]]) — украінскі пісьменнік і мовазнавец. * [[Юльюш Славацкі]] ([[1809]]—[[1849]]) — польскі паэт і драматург. * [[Айзек Стэрн]] ([[1920]]—[[2001]]) — амерыканскі музыкант. == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/ЭнцВКЛ|том=2|старонкі=158|артыкул=Крэменец|аўтар=[[Валерый Грынявецкі|Грынявецкі В.]]}} * Krzemieniec // {{Крыніцы/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|4}} S. [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/776 776]—780 == Спасылкі == {{Commons|Category:Kremenets}} * [http://www.kremenec.at.ua Афіцыйны сайт] {{Цярнопальская вобласць}} [[Катэгорыя:Крэмэнэць| ]] [[Катэгорыя:Гарады Цярнопальскай вобласці]] 9mcvy2f3ky2shp2im4rfnwie1qbafy8 0 307691 5155160 5147757 2026-06-17T03:20:28Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155160 wikitext text/x-wiki {{Узброены канфлікт |conflict=Аблога Сараева |partof=[[Баснійская вайна]] і [[Югаслаўскія войны]] |image=Siege of Sarajevo.png |caption=Злева па гадзіннікавай стрэлцы:<br> Разбіты цывільны аўтамабіль пасля абстрэлу ручной зброяй; Сілы [[UNPROFOR]] у горадзе; Дзяржаўны будынак, падбіты танкавым снарадам; Авіяўдар [[Ваенна-паветраныя сілы ЗША|ЗША]] па пазіцыях [[Армія Рэспублікі Сербскай|ВРС]]; Від горада ў 1996; Салдаты [[Армія Рэспублікі Сербскай|ВРС]] забаўляюцца перад абменам вязнямі. |date=2 красавіка 1992{{efn|5 красавіка 1992 была датай першай атакі, якая была разгорнута ў Сараеве сіламі БНА і сербскімі ўзброенымі фарміраваннямі. Гэта дата была прызнана пачаткам аблогі. Так ці інакш, яшчэ раней, 2 сакавіка 1992, на вуліцах горада пачалі з’яўляцца барыкады і людзі са зброяй.}} – 29 лютага 1996{{efn|29 лютага 1996 з’яўляецца датай афіцыйнага абвяшчэння аб заканчэнні аблогі баснійскім урадам. Вайна скончылася падпісаннем Дэйтанскіга пагаднення 21 лістапада 1995 і падпісаннем Парыжскага пратакола 14 снежня 1995. Аднак, сербы не адразу пачалі ажыццяўляць Дэйтанскае пагадненне, якое прадугледжвала іх адыход з раёнаў на поўначы і захадзе Сараева, так жа сама, як і з іншых частак горада, і як вынік, баснійскае кіраўніцтва не абвяшчала аб заканчэнні аблогі. Сербы таксама парушылі Дэйтанскі Мір, {{нп3|Атака на трамвай у Сараева 1996|абстраляўшы з РПГ трамвай у Сараеве 9 студзеня 1996, забіўшы 1 і параніўшы 19 чалавек||1996 Sarajevo tram attack}}.}}<br>(3 гады, 10 месяцаў, 3 тыдні і 3 дні) |place=[[Сараева]], [[Рэспубліка Боснія і Герцагавіна]] |result=Тупіковая сітуацыя *Спыненне агню *[[Дэйтанскае пагадненне]] |combatant1={{Сцяг|Рэспубліка Боснія і Герцагавіна}} [[Рэспубліка Боснія і Герцагавіна|Боснія і Герцагавіна]]<br><small>(1992—1996)</small><br>{{Сцягафікацыя|Герцаг-Босна}}<br><small>(1992—1996)</small><br> ---- '''Падтрымана:''' <br>{{Сцягафікацыя|Харватыя}}{{efn|Асабліва на пачатку вайны. Адносіны пагоршыліся з пачаткам [[Харвацка-баснійскі канфлікт|Харвацка-баснійскага канфлікту]].}}<br>{{Сцяг|ААН}} [[ААН]]<br>{{Сцяг|НАТА}} [[НАТА]]<br><sup>('''з 1995''')<ref name="siege lifted">{{cite web|title=''1996: Siege of Sarajevo is lifted''|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/february/29/newsid_4667000/4667292.stm |publisher=[[BBC News]]|date=29.02.2006|access-date=27.03.2023}}</ref> |combatant2={{Сцягафікацыя|Сацыялістычная Федэратыўная Рэспубліка Югаславія}} <small>(красавік—май 1992)</small><hr/>{{Сцягафікацыя|Рэспубліка Сербская}}<br><small>(1992—1996)</small><br> ---- '''Падтрымана:''' <br>{{Сцягафікацыя|СР Югаславія}}<br>{{Сцяг|Расія|1858}} [[Рускія добраахвотніцкія атрады ў Югаславіі|Рускія добраахвотнікі]]<ref name="ReferenceA">{{кніга |аўтар = Dr N Thomas & K Mikulan |загаловак = The Yugoslav Wars (2). Bosnia, Kosovo and Macedonia 1992—2001 |выдавецтва = Osprey publishing |мова = en |старонкі = 8 |isbn = 1-84176-964-9 }}</ref><ref name="srpska.ru">{{cite web|title=''Большая помощь маленьких отрядов''|url=https://www.srpska.ru/article.php?nid=429&sq=&crypt= |publisher=српска.ру|date=21.08.2004|access-date=27.03.2023}}</ref> |commander1={{Сцяг|Рэспубліка Боснія і Герцагавіна}} [[Алія Ізетбегавіч]] (красавік—май 1992)<br> {{Сцяг|Рэспубліка Боснія і Герцагавіна}} {{нп3|Хакія Турайліч|||Hakija Turajlić}}{{KIA}}<br> {{flagicon image|Flag of the Army of the Republic of Bosnia and Herzegovina.svg}} {{нп3|Сэфер Галілавіч|||Sefer Halilović}}<br> {{flagicon image|Flag of the Army of the Republic of Bosnia and Herzegovina.svg}} {{нп3|Расім Дэліч|||Rasim Delić}}<br> {{flagicon image|Flag of the Army of the Republic of Bosnia and Herzegovina.svg}} {{нп3|Ёван Дзівяк|||Jovan Divjak}}<br> {{flagicon image|Flag of the Army of the Republic of Bosnia and Herzegovina.svg}} {{нп3|Драган Вікіч|||Dragan Vikić}}<br> {{flagicon image|Flag of the Army of the Republic of Bosnia and Herzegovina.svg}} {{нп3|Энвер Гаджыгасанавіч|||Enver Hadžihasanović}}<br> {{flagicon image|Flag of the Army of the Republic of Bosnia and Herzegovina.svg}} {{нп3|Мустафа Гайрулагавіч Таліян|Мустафа Гайрулагавіч||Mustafa Hajrulahović Talijan}}<br> {{flagicon image|Flag of the Army of the Republic of Bosnia and Herzegovina.svg}} Вахід Каравеліч<br> {{flagicon image|Flag of the Army of the Republic of Bosnia and Herzegovina.svg}} Неджад Айнаджыч<br> {{flagicon image|Flag of the Army of the Republic of Bosnia and Herzegovina.svg}} {{нп3|Мушан Тапаловіч|Мушан «Caco» Тапаловіч||Mušan Topalović}}{{KIA}}<br> {{flagicon image|Flag of the Army of the Republic of Bosnia and Herzegovina.svg}} {{нп3|Ісмет Байрамовіч|Ісмет «Ćelo» Байрамовіч||Ismet Bajramović}}{{WIA}}<br> {{flagicon image|Flag of the Army of the Republic of Bosnia and Herzegovina.svg}} [[Юсуф Празіна|Юсуф «Juka» Празіна]]<br> {{flagicon image|Flag of the Army of the Republic of Bosnia and Herzegovina.svg}} [[Раміз Дэлаліч]]<br> {{flagicon image|Flag of the Army of the Republic of Bosnia and Herzegovina.svg}} {{нп3|Заім Імамавіч (афіцэр)|Заім Імамавіч||Zaim Imamović (officer)}}<br> {{flagicon image|Flag of Croatian Defence Council.svg}} Уладзімір Шаф<br> {{flagicon image|Flag of Croatian Defence Council.svg}} Іван Вуліч ---- {{Сцяг|ААН}} {{нп3|Бернар Жанвье|||Bernard Janvier}}<br>{{Сцяг|ААН}} {{нп3|Льюіс Макензі|||Lewis MacKenzie}}<br>{{Сцяг|Францыя|1974}} [[Франсуа Мітэран]] ---- {{Сцяг|НАТА}} {{Сцяг|ЗША}} {{нп3|Лэйтан У. Сміт|||Leighton W. Smith}} |commander2={{flagicon image|Helmet decal of the Yugoslav People's Army (1991-1992).svg}} {{нп3|Мілуцін Куканяц|||Milutin Kukanjac}} <small>(красавік—май 1992)</small> ---- {{flagicon image|Flag of the President of Republika Srpska (1995–2007).svg}} [[Радаван Караджыч]]<br> {{flagicon image|Patch of the Army of Republika Srpska.svg}} [[Ратка Младзіч]]<br> {{flagicon image|Patch of the Army of Republika Srpska.svg}} Таміслаў Шыпчыч<br> {{flagicon image|Patch of the Army of Republika Srpska.svg}} {{нп3|Станіслаў Галіч|||Stanislav Galić}}<br /> {{flagicon image|Patch of the Army of Republika Srpska.svg}} {{нп3|Драгамір Мілошавіч|||Dragomir Milošević}} |strength1={{flagicon image|Flag of the Army of the Republic of Bosnia and Herzegovina.svg}} 70 000 салдат |strength2={{flagicon image|border=|Patch of the Army of Republika Srpska.svg}} 13 000 салдат |casualties1=6 137 салдатаў забіта |casualties2=2 241 салдатаў забіта |casualties3= |overall_casualties=5 434 цывільных забіта }} '''Аблога Сара́ева''' ({{lang-sh|Opsada Sarajeva/Опсада Сарајева}}) — падзея [[Баснійская вайна|баснійскай вайны]], працяглая аблога [[Сараева]], сталіцы [[Рэспубліка Боснія і Герцагавіна|Босніі і Герцагавіны]]. З 5 красавіка 1992 года па 29 лютага 1996 года (1425 дзён) горад спачатку быў абложаны войскамі [[Югаслаўская народная армія|Югаслаўскай народнай арміі]], а потым — [[Узброеныя сілы Рэспублікі Сербскай|арміяй Рэспублікі Сербскай]]. Гэта працягвалася больш як на год даўжэй, чым [[блакада Ленінграда]] і на некалькі месяцаў даўжэй, чым [[Абарона Мадрыда|блакада Мадрыда]]<ref>[http://theharvardadvocate.com/article/68/sarajevo-rose/ Spencer Burke, Sarajevo Rose] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160731003851/http://theharvardadvocate.com/article/68/sarajevo-rose/|date=31 July 2016}}</ref> і [[Бітва за Дэйр-эз-Зор (2012—2017)|блакада Дэйр-эз-Зора]], стала самай працяглай [[аблога]]й сталіцы ў гісторыі [[Сучасная вайна|сучасных войн]].<ref>{{cite news|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/europe/article575571.ece|title=The new siege of Sarajevo|last=Connelly|first=Charlie|date=8 October 2005|work=The Times|location=UK|access-date=10 May 2010|archive-date=5 мая 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200505131350/https://www.thetimes.co.uk/|url-status=dead}}</ref> Калі Боснія і Герцагавіна абвясціла незалежнасць ад [[Сацыялістычная Федэратыўная Рэспубліка Югаславія|Югаславіі]] пасля {{Нп3|Рэферэндум аб незалежнасці Босніі і Герцагавіны|рэферэндуму 1992 года|4=1992 Bosnian independence referendum}}, {{Нп3|Сербы Босніі і Герцагавіны|баснійскія сербы|4=Serbs of Bosnia and Herzegovina}}, стратэгічнай мэтай якіх было стварэнне новай дзяржавы [[Рэспубліка Сербская|Рэспублікі Сербскай]] (РС)<ref>{{Cite web|url=http://www.helsinki.org.rs/tjgenocide_t01.html|title=A statement at the seventh biennial meeting of the International Association of Genocide Scholars|last=Hartmann|first=Florence|date=July 2007|publisher=Helsinki}}</ref>, акружылі Сараева з асаднымі сіламі ў 13 000 чалавек{{Sfn|Даклад ААН VI}}<ref>{{Cite web|publisher=Associated Press|url=http://www.apnewsarchive.com/1995/Bosnian-Army-Says-Battle-for-Sarajevo-Will-Last-Months/id-69dc92c01508282f3e55c0a1aaa4e843|last=Srećko Latal|title=Bosnian Army Says Battle for Sarajevo Will Last Months|date=25 June 1995}}</ref><ref>{{Cite web|publisher=The Northern Echo|title=The Siege of Sarajevo: 'The blood of children has a different texture on white snow' – a survivor speaks, 20 years on|url=http://www.thenorthernecho.co.uk/features/13380084.The_Siege_of_Sarajevo___The_blood_of_children_has_a_different_texture_on_white_snow____a_survivor_speaks__20_years_on/?ref=rss|date=9 July 2015}}</ref>. Яны штурмавалі горад з артылерыі, танкаў і стралковай зброі<ref name="Times">{{Cite news|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/europe/article3039582.ece|title=Serb general Dragomir Milosevic convicted over Sarajevo siege|last=Strange|first=Hannah|date=12 December 2007|url-status=dead}}</ref>. З 2 мая 1992 года сербы [[ваенная блакада|блакіравалі]] горад. {{нп3|Армія Рэспублікі Боснія і Герцагавіна|Сілы абароны баснійскага ўрада (ARBiH)||Army of the Republic of Bosnia and Herzegovina}} у Сараеве, каля 70 000 вайскоўцаў<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1993/12/06/world/stalemate-like-a-victory-for-sarajevo.html|last=John Kifner|title=Stalemate Like a Victory for Sarajevo|date=6 December 1993}}</ref>, былі дрэнна абсталяваныя і не маглі прарваць аблогі.{{Пераход|Раннія баі за кантроль над горадам|1}} Усяго па горадзе было выпушчана каля 50 тысяч тон артылерыйскіх снарадаў<ref>«''20 godina od opsade Sarajeva''», Večernji list, 2012-04-04., str 24.</ref>. Падчас блакады горад быў амаль цалкам адрэзаны ад знешняга свету, не працавалі камунальныя службы, а вуліцы былі пад пастаянным абстрэлам артылерыі і снайпераў<ref name=":9">{{Cite web|title=''Small Miracle in a Siege: Safe Water for Sarajevo''|url=http://www.nytimes.com/1994/01/10/world/small-miracle-in-a-siege-safe-water-for-sarajevo.html?scp=7&sq=siege%20sarajevo&st=cse|publisher=[[New York Times]]|access-date=29. 08. 2010.}}</ref>. Сараеўцам прыходзілася выжываць без ацяплення, электрычнасці і водазабеспячэння да шасці месяцаў запар<ref name=CSMonitor>{{cite news| title=Lights, Water, Action: Life in Sarajevo Returns to the Basics|author=Stacy Sullivan| date=12 October 1995|work=CSMonitor.com |url=https://www.csmonitor.com/1995/1012/12012.html| access-date= 15 April 2013}}</ref>. Усяго падчас блакады загінула 13 952 чалавекі, у тым ліку 5 434 мірныя жыхары. Са складу ARBiH загінула 6 137 чалавек, у той час як страты баснійскіх сербаў склалі 2 241 забітых салдат.{{Пераход|Ахвяры|1}} Перапіс 1991 года паказвае, што да блакады ў горадзе і ваколіцах пражывала 525 980 чалавек. Агульная колькасць насельніцтва ўласна горада да аблогі складала каля 435 000 чалавек. Паводле ацэнак насельніцтва Сараева пасля аблогі вагалася ад 300 000 да 380 000 чалавек{{Sfn|Даклад ААН VI}}. Пасля вайны [[Міжнародны трыбунал па былой Югаславіі]] (МТБЮ) асудзіў чатырох сербскіх чыноўнікаў па шматлікіх пунктах абвінавачвання ў [[Злачынствы супраць чалавецтва|злачынствах супраць чалавечнасці]], якія яны здзейснілі падчас блакады, у тым ліку за [[тэрарызм]]. {{нп3|Станіслаў Галіч|||Stanislav Galić}}<ref name="galic">{{Cite web|url=http://www.icty.org/x/cases/galic/acjug/en/gal-acjud061130.pdf|title=ICTY: Stanislav Galić judgement|date=30 November 2006|publisher=[[МТБЮ]]}}</ref> і {{нп3|Драгамір Мілошавіч|||Dragomir Milošević}}<ref name="milosevic">{{Cite web|url=http://www.icty.org/x/cases/dragomir_milosevic/acjug/en/091112.pdf|title=ICTY: Dragomir Milošević judgement|date=12 November 2009|publisher=[[МТБЮ]]}}</ref> былі асуджаныя да [[Пажыццёвае зняволенне|пажыццёвага зняволення]] і 29 гадоў пазбаўлення волі адпаведна. Іх начальнікі [[Радаван Караджыч]]<ref name="tran">{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2010/mar/02/radovan-karadzic-siege-sarajevo-myth|title=Radovan Karadzic claims Bosnian Muslims 'killed own people' in Sarajevo|date=2 March 2010}}</ref> і [[Ратка Младзіч]] таксама былі прызнаныя вінаватымі і асуджаныя да пажыццёвага зняволення<ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/pb/world/un-appeals-court-increases-radovan-karadzics-sentence-to-life-imprisonment/2019/03/20/ece3a78e-4b18-11e9-8cfc-2c5d0999c21e_story.html?nid=menu_nav_accessibilityforscreenreader&outputType=accessibility|title=UN appeals court increases Radovan Karadzic's sentence to life imprisonment|archive-date=2019-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20190322075741/https://www.washingtonpost.com/world/un-appeals-court-increases-radovan-karadzics-sentence-to-life-imprisonment/2019/03/20/ece3a78e-4b18-11e9-8cfc-2c5d0999c21e_story.html}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2017/nov/22/ratko-mladic-convicted-of-genocide-and-war-crimes-at-un-tribunal|title=Ratko Mladic found guilty|date=22 November 2017}}</ref>. == Перадгісторыя == {{Асноўны артыкул|Распад Югаславіі|Баснійская вайна}} [[Файл:Sarajevo_-_Etnicki_sastav_po_naseljima_1991_1.gif|злева|міні|Этнічная карта Сараева 1991 года.]] З моманту свайго стварэння пасля [[Другая сусветная вайна|Другой сусветнай вайны]] ўрад [[Сацыялістычная Федэратыўная Рэспубліка Югаславія|Сацыялістычнай Федэратыўнай Рэспублікі Югаславія]] падаўляў [[Нацыяналізм|нацыяналістычныя]] настроі, якія існавалі сярод этнічных і рэлігійных груп, што складалі насельніцтва краіны. Пасля смерці ў 1980 годзе лідара Югаславіі [[Іосіп Броз Ціта|Іосіпа Броз Ціта]] палітыка змянілася<ref name="Pavkovic">{{Cite book|last=Pavkovic|first=Aleksandar|title=The fragmentation of Yugoslavia: nationalism and war in the Balkans|publisher=MacMillan Press|year=1997|page=85|isbn=0-312-23084-2}}</ref>, у той час як мэтай {{Нп3|Сербскі нацыяналізм|сербскіх нацыяналістаў|4=Serbian nationalism}} была цэнтралізацыя Югаславіі, дзе дамінавалі сербы, іншыя нацыянальнасці імкнуліся да федэралізацыі і дэцэнтралізацыі<ref>{{Cite book|last=Krieger|first=Joel|title=The Oxford Companion to Politics of the World 2nd ed.|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2001|page=476}}</ref><ref name="Crnobanja">{{Cite book|last=Crnobrnja|first=Mihailo|title=The Yugoslav drama|publisher=I. B. Tauris & Co|year=1994|page=107|isbn=1-86064-126-1}}</ref>. Паводле апошняга даваеннага перапісу насельніцтва Босніі і Герцагавіны мусульман было 1 905 829 чалавек (43,7 %), сербаў — 1 369 258 чалавек (31,4 %), харватаў — 755 892 чалавекі (17,3 %). З 106 абшчын БіГ [[Баснійцы|мусульмане]] (баснякі) складалі большасць у 35 абшчынах, у асноўным у цэнтральнай Босніі, а [[сербы]] — у 32 заходніх і ўсходніх абшчынах Рэспублікі. [[Харваты]] складалі большасць на поўдні БіГ і ў некаторых цэнтральных абшчынах. Каля 240 тысяч жыхароў БіГ самавызначыліся як «югаславы». Большасць з іх былі сербамі або дзецьмі ад змяшаных шлюбаў. У 1991 годзе 27 % шлюбаў былі змяшанымі. Па тэрыторыі рассялення сербы апярэджвалі іншыя баснійскія народы. Яны прадстаўлялі абсалютную большасць насельніцтва на 53,3 % тэрыторыі БіГ{{Sfn|Югославия в XX веке|2011|p=805}}. 18 лістапада 1990 года ў [[Боснія і Герцагавіна|Босніі і Герцагавіне]] адбыліся першыя шматпартыйныя парламенцкія выбары (25 лістапада — другі тур). Яны прывялі да складання нацыянальнай асамблеі, у якой дамінавалі тры партыі, заснаваныя на этнічным прынцыпе, якія стварылі слабазвязаную кааліцыю, каб адхіліць [[Камунізм|камуністаў]] ад улады<ref name="phron12">{{cite web|url=http://phron.org/Reference/Books/Balkans%20-%20post%20communist%20history.pdf|title=The Balkans: A post-Communist History|access-date=14 June 2006|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140701210204/http://phron.org/Reference/Books/Balkans%20-%20post%20communist%20history.pdf|archive-date=1 July 2014}}</ref>. Пасля абвяшчэння незалежнасці [[Харватыя|Харватыі]] і [[Славенія|Славеніі]] сярод народаў Босніі і Герцагавіны адбыўся раскол па пытанні пра тое, ці варта заставацца ў Югаслаўскай федэрацыі (пераважная большасць прыхільнікаў сярод [[Сербы|сербаў]]) або дамагацца незалежнасці (пераважная большасць прыхільнікаў сярод [[Баснякі|баснякоў]] і [[Харваты|харватаў]]). Сербы ў парламенце, якія ў асноўным з’яўляліся членамі {{Нп3|Сербская дэмакратычная партыя (Боснія і Герцагавіна)|Сербскай дэмакратычнай партыі|4=Serb Democratic Party (Bosnia and Herzegovina)}} (СДП), пакінулі цэнтральны парламент у Сараеве і 24 кастрычніка 1991 г. стварылі [[Народная скупшчына Рэспублікі Сербскай|Асамблею сербскага народа Босніі і Герцагавіны]], што паклала канец трохэтнічнай партыйнай кааліцыі. Гэты орган заснаваў Сербскую Рэспубліку Босніі і Герцагавіны 9 студзеня 1992 года, якая ў жніўні 1992 года стала [[Рэспубліка Сербская|Рэспублікай Сербскай]]. На працягу 1990 года {{Нп3|план РАМ|4=RAM Plan}} распрацоўваўся [[СДБ (Югаславія)|Службай дзяржаўнай бяспекі]] (СДБ) і групай выбраных сербскіх афіцэраў [[Югаслаўская народная армія|Югаслаўскай народнай арміі]] (ЮНА) з мэтай арганізацыі сербаў за межамі [[Сербія|Сербіі]], умацавання кантролю над новаспечанай СДП і размяшчэнне зброі і боепрыпасаў.<ref name="Judah1">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=KxQaCAAAQBAJ&pg=PT273|title=The Serbs: History, Myth and the Destruction of Yugoslavia|first=Tim|last=Judah|publisher=Yale University Press|year=2008|isbn=9780300147841|page=273}}</ref> План меў на мэце падрыхтаваць падмурак для трэцяй Югаславіі, у якой усе сербы з іх тэрыторыямі жылі б разам у адной дзяржаве. Устрывожаны, урад Босніі і Герцагавіны абвясціў незалежнасць ад Югаславіі 15 кастрычніка 1991 года, пасля чаго неўзабаве баснійскія сербы стварылі [[Народная скупшчына Рэспублікі Сербскай|Нацыянальны сход]] Сербіі.<ref name="Reneo">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=WPhhLfp8huIC&pg=PA204|title=Europe from the Balkans to the Urals: The Disintegration of Yugoslavia and the Soviet Union|first=Reneo|last=Lukic|publisher=SIPRI, Oxford University Press|year=1996|isbn=9780198292005|page=204}}</ref> Пасля абвяшчэння суверэнітэту Босніі 29 лютага і 1 сакавіка 1992 года адбыўся {{Нп3|Рэферэндум аб незалежнасці Босніі і Герцагавіны|рэферэндум аб незалежнасці|4=1992 Bosnian independence referendum}}, які байкатавала пераважная большасць сербаў. Яўка на [[рэферэндум]]е склала 63,4 % пры 99,7 % выбаршчыкаў, якія выказаліся за незалежнасць.<ref name="CSCE">{{Cite web|url=http://csce.gov/index.cfm?FuseAction=UserGroups.Home&ContentRecord_id=250&ContentType=G&ContentRecordType=G&UserGroup_id=5&Subaction=ByDate|title=The Referendum on Independence in Bosnia-Herzegovina: February 29 – March 1, 1992|year=1992|publisher=Commission on Security and Cooperation in Europe|subtitle=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110522132353/http://csce.gov/index.cfm?FuseAction=UserGroups.Home&ContentRecord_id=250&ContentType=G&ContentRecordType=G&UserGroup_id=5&Subaction=ByDate|archive-date=22 May 2011}}</ref> == Ход падзей == === 1992 год === ==== Пачатак вайны ==== Падчас і пасля рэферэндуму аб незалежнасці ў многіх месцах Босніі і Герцагавіны ўспыхнуў гвалт. Так, 1 сакавіка ўзброены [[Забойства на вяселлі ў Сараеве|чалавек адкрыў агонь]] па вясельнай працэсіі баснійскіх сербаў у [[Башчаршыя|Башчаршыі]], гістарычным цэнтры Сараева і [[Баснякі|басняцкай]] частцы горада. Госці неслі і размахвалі сербскімі сцягамі, што баснякі, якія пераважна выступалі за незалежнасць, расцанілі як наўмысную правакацыю. Бацька жаніха быў забіты, праваслаўны святар паранены.<ref name="Radha">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=wHEXb81jRMcC&pg=PA38|title=Divide and Fall? Bosnia in the Annals of Partition|publisher=Verso|year=1999|page=38}}</ref><ref name="Judah">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=KxQaCAAAQBAJ&pg=PT321|title=The Serbs: History, Myth and the Destruction of Yugoslavia|publisher=Yale University Press|year=2008}}</ref> Некаторыя сведкі апазналі стралка як басняцкага бандыта [[Раміз Дэлаліч|Раміза Дэлаліча]]. На яго і яшчэ аднаго зламысніка былі выдадзены [[Ордэр на арышт|ордары на арышт]], але паліцыя Сараева прыклала мала намаганняў для іх затрымання. Забойства было асуджана [[УДБА|СДБ]], які абвінаваціў {{Нп3|Партыя дэмакратычнага дзеяння|партыю SDA|4=Party of Democratic Action}} (басняцкія нацыяналісты) або ўрад у саўдзеле ў стральбе, пра што сведчыць іх няздольнасць арыштаваць падазраваных.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=FrpUBAAAQBAJ&pg=PA162|title=Radovan Karadzic: Architect of the Bosnian Genocide|publisher=Cambridge University Press|year=2014}}</ref> Прадстаўнік СДБ заявіў, што напад на вяселле сведчыць пра смяротную небяспеку, якой пагражаюць сербы ў незалежнай Босніі. Гэтую заяву адхіліў заснавальнік {{Нп3|Патрыятычная ліга (Боснія і Герцагавіна)|Патрыятычнай лігі|4=Patriotic League (Bosnia and Herzegovina)}} {{Нп3|Сэфер Халілавіч|4=Sefer Halilović}}, заявіўшы, што шэсце не было вяселлем, а насамрэч было задумана як правакацыя.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=s2FBDAAAQBAJ&pg=PA88|title=Sarajevo's Holiday Inn on the Frontline of Politics and War|publisher=Springer|year=2016}}</ref> 2 сакавіка [[сербскія ваенізаваныя фарміраванні]] ўсталявалі барыкады і выставілі [[снайпер]]аў каля будынка парламента, але іх ''[[дзяржаўны пераварот]]'' быў сарваны тысячамі грамадзян Сараева, якія выйшлі на вуліцы і сталі перад снайперамі<ref name=Malcolm>{{cite book |last=Malcolm |first=Noel |title=Bosnia: A Short History |url=https://archive.org/details/bosniashorthisto0000malc_i7r9 |publisher=New York University Press |year=1996 |pages=[https://archive.org/details/bosniashorthisto0000malc_i7r9/page/231 231] |isbn=0-8147-5561-5}}</ref>. Узброеныя баснійцы, вядомыя як «[[Зялёныя берэты (Боснія і Герцагавіна)|Зялёныя берэты]]», таксама ўзвялі барыкады ў Сараеве і ваколіцах. Каля [[Баня-Лука|Баня-Лукі]] з’явіліся дадатковыя ўмацаванні, а ў [[Добай|Дабаі]] ўзброеныя сербы забілі аўтамабіліста. Да канца дня ў баях загінулі дванаццаць чалавек.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=nltdtAo38K0C&pg=PA19| title=War Crimes in Bosnia-Hercegovina, Volume 1| publisher=Human Rights Watch |year=1992| isbn=978-1-56432-083-4| pages=18–19}}</ref> Пасля афіцыйнага абвяшчэння незалежнасці Босніі і Герцагавіны ад Югаславіі 3 сакавіка 1992 г. на ўсёй тэрыторыі ўспыхвалі спарадычныя баі паміж сербамі і ўрадавымі войскамі<ref>Cannon, P., The Third Balkan War and Political Disunity: Creating A Cantonal Constitutional System for Bosnia-Herzegovina, Jrnl.</ref>. Гэта цягнулася і на этапе падрыхтоўкі да прызнання Босніі і Герцагавіны незалежнай дзяржавай<ref name="Helsinki Watch">{{cite book |last=Nizich |first=Ivana |title=War Crimes in Bosnia-Hercegovina |publisher=Helsinki Watch |year=1992 |pages=18–20 |isbn=1-56432-083-9}}</ref>. 3 сакавіка прэзідэнт Босніі, басняк [[Алія Ізетбегавіч]], заявіў, што сербы з [[Пале, Боснія і Герцагавіна|Пале]] ідуць на Сараева. Неўзабаве разгарнуліся баі ў мястэчку {{Нп3|Басанскі Брод||4=Brod, Bosnia and Herzegovina}}. Адзінаццаць сербаў былі [[Забойствы ў Сіекавацы|забітыя]] ў вёсцы [[Сіекавац]] за межамі Брода 26 сакавіка. СДБ сцвярджала, што яны былі забітыя харвацка-басняцкім апалчэннем. 29 сакавіка горад быў абложаны і абстраляны ЮНА і сербскімі ваенізаванымі фарміраваннямі.<ref name="Judah"/> Далей адбыліся сутыкненні ў [[Біеліна|Біеліне]], на якую напалі сербскія сілы на чале з [[Сербская добраахвотніцкая гвардыя|Сербскай добраахвотніцкай гвардыяй]]. 4 красавіка, калі стала вядома пра [[Разня ў Біеліне|забойствы]] ў Біеліне, урад Босніі абвясціў усеагульную мабілізацыю рэзервістаў і паліцыі ў Сараеве, а СДБ заклікала да эвакуацыі сербаў з горада, адбыўся «канчатковы разрыў паміж баснійскім урадам і сербамі»{{Sfn|Burg Shoup|1999}}. СДБ таксама заяўляла, што гэты заклік наблізіў Сараева на крок да вайны.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=s2FBDAAAQBAJ&pg=PA103|title=Sarajevo's Holiday Inn on the Frontline of Politics and War|first=Kenneth|last=Morrison|publisher=Springer|year=2016|isbn=9781137577184|pages=103}}</ref> На наступны дзень паліцэйскія з этнічных сербаў напалі на паліцэйскія пастарункі і вучэльню МУС. У выніку нападу загінулі двое афіцэраў і адзін мірны жыхар. На наступны дзень прэзідэнт Босніі і Герцагавіны абвясціў [[надзвычайнае становішча]]<ref name="Helsinki Watch" />. Пазней у той жа дзень сербскія ваенізаваныя фармаванні ў Сараеве паўтарылі спробу перавароту, пасля чаго вялікі натоўп удзельнікаў маршу міру, ад 50 000 да 100 000 чалавек усіх этнічных груп, {{Нп3|Антываенныя пратэсты ў Сараеве (1992)|сабраўся ў знак пратэсту|4=1992 anti-war protests in Sarajevo}}<ref name="Malcolm" />. Калі мітынгуючыя падышлі да барыкады перад будынкам Рэспубліканскай скупшчыны яны былі разагнаны стрэламі з суседняга [[Холідэй Ін|гатэлю Holiday Inn]]<ref name="galic" />, дзе размяшчалася СДП. Снайпер забіў аднаго з дэманстрантаў.{{Sfn|Donia|2006}} Шэсць сербскіх снайпераў былі арыштаваныя, але іх абмянялі, калі сербы пагражалі забіць каменданта баснійскай паліцэйскай акадэміі, арыштаванага напярэдадні пры захопе акадэміі<ref name="Cass2005">{{Cite book|title=The Modern Yugoslav Conflict 1991–1995: Perception, Deception and Dishonesty|last=O'Shea, B.|publisher=Frank Cass|isbn=9780415357050}}</ref><ref name="Kurspahić2003">{{Cite book|last=Kemal Kurspahić|title=Prime Time Crime: Balkan Media in War and Peace|year=2003|publisher=US Institute of Peace Press|isbn=978-1-929223-39-8}}</ref>. Боснія і Герцагавіна атрымала міжнароднае прызнанне 6 красавіка 1992 г<ref>{{Cite web|title=43. Bosnia-Herzegovina (1990-present)|url=https://uca.edu/politicalscience/dadm-project/europerussiacentral-asia-region/bosnia-herzegovina-1990-present/|language=en|access-date=9.04.2023|publisher=University of Central Arkansas|archive-date=8 красавіка 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230408235303/https://uca.edu/politicalscience/dadm-project/europerussiacentral-asia-region/bosnia-herzegovina-1990-present/|url-status=dead}}</ref>. Урад Босніі абвясціў «''надзвычайнае становішча ў сувязі з магчымай вайной''» і заклікаў да барацьбы з ЮНА і ваенізаванымі фарміраваннямі{{Sfn|Даклад ААН VI|loc=зноска 89}}. У той жа дзень сербскія войскі пачалі абстрэльваць Сараева, а ў наступныя два дні перайшлі [[Дрына|Дрыну]] з уласна Сербіі і аблажылі населеныя большасцю баснякоў [[Зворнік]], [[Вішаград|Вышаград]] і [[Фоча|Фочу]]{{Sfn|Burg Shoup|1999|p=129}}. Да сярэдзіны красавіка ўся Боснія была ахоплена вайной{{Sfn|Burg Shoup|1999|p=129}}, хоць былі і пэўныя спробы спыніць гвалт{{Sfn|Burg Shoup|1999}}. ==== Баі за кантроль над горадам ==== [[Файл:Siege of Sarajevo street map.JPG|злева|міні|Карты асаднай артылерыі ў 1992 годзе і руху лініі абароны з 1992 па 1995 г.]] 10 красавіка вяліся бамбёжкі горада, таксама снайперы адкрылі агонь па пажарных, якія хацелі патушыць агонь у пастарунку{{Sfn|Даклад ААН VI|loc=зноска 94}} і ў доме састарэлых{{Sfn|Даклад ААН VI|loc=зноска 96}}. [[11 красавіка]] палітычныя партыі БіГ, уключаючы і СДП, падпісалі Дэкларацыю аб адзіным Сараеве<ref name="autogenerated20130506-12">{{cite web|url=http://www.bhdani.com/arhiva/251/t25156.shtml|title=Hronologija opsade|access-date=2013-04-30|lang=sr|archive-url=https://www.webcitation.org/6GXU7Xs2P?url=http://www.bhdani.com/arhiva/251/t25156.shtml|archive-date=2013-05-11|url-status=dead}}</ref>. 13 красавіка паліцыя сутыкнулася з сербскімі ваенізаванымі фарміраваннямі, калі тыя спрабавалі ліквідаваць барыкады ў раёнах Мойміла і Дабрыня{{Sfn|Даклад ААН VI|loc=зноска 101}}. У той жа дзень ЮНА задзейнічала авіяцыю{{Sfn|Даклад ААН VI|loc=зноска 102}}. З прыбыццём [[Сайрус Вэнс|Сайруса Вэнса]] і назіральнікаў [[Еўрапейская эканамічная супольнасць|ЕЭС]] баі сціхлі 14 красавіка, але ненадоўга{{Sfn|Даклад ААН VI|loc=зноска 103}}. 15 красавіка ЮНА перадыслакавалася ў прыгарады, у той час як сербскія ваенныя абстралялі стаянкі і аўтобусныя станцыі, знішчыўшы або пашкодзіўшы 24 аўтобусы і 14 трамваяў{{Sfn|Даклад ААН VI|loc=зноска 108}}. ''[[The New York Times|New York Times]]'' пісала, што Сараева пачынае выглядаць як «''лабірынт з барыкад, блокпастоў і пастак для танкаў''»{{Sfn|Даклад ААН VI|loc=зноска 117}}. 18 красавіка, пасля таго як тэлебачанне Сараева адмовілася спыніць вяшчанне — суседняя трамвайная станцыя была абстраляна{{Sfn|Даклад ААН VI|loc=зноска 120}}. Армія Босніі і Герцагавіны змагалася з сербскімі ваенізаванымі вакол фабрыкі боепрыпасаў ЮНА. 7 мірных жыхароў зноў былі забітыя ў той жа дзень{{Sfn|Даклад ААН VI|loc=зноска 124}}. 21 красавіка дзевяць [[мінамёт]]ных снарадаў трапілі ў цэнтральны офіс радыё і тэлебачання Сараева{{Sfn|Даклад ААН VI|loc=зноска 131}}. Адначасова з гэтым, упершыню быў абстраляны шпіталь, машыны хуткай дапамогі не змаглі дабрацца да параненых з-за снайпераў{{Sfn|Даклад ААН VI|loc=зноскі 133-134}}. 22 красавіка баснійская артылерыя абстраляла сербскі прыгарад — Іліджу{{Sfn|Югославия в XX веке|2011}}. У адказ сербская артылерыя нанесла ўдар па Бутміры, Храсніцы і Сакаловіч-Калоніі{{Sfn|Гуськова|2001|p=249}}. Неўзабаве мясцовыя сербы сфарміравалі Іліджынскую брыгаду, якая ўвайшла ў склад {{Нп3|Сараеўска-Раманійскі корпус|Сараеўска-Раманійскага корпуса ВРС|ru|Сараевско-Романийский корпус}}{{Sfn|Даклад ААН VI}}. 27 красавіка ўрад Босніі загадаў паставіць ЮНА пад грамадзянскі кантроль або выгнаць яе, за чым у пачатку мая адбылася серыя канфліктаў паміж імі{{Sfn|Burg Shoup|1999|p=131}}. [[30 красавіка]] Югаслаўская армія была абвешчана акупацыйнай<ref name="autogenerated20130506-12"/>. 2 мая «Зялёныя берэты» і члены мясцовых груповак адбілі сербскую атаку, скіраваную каб разрэзаць Сараева на дзве часткі{{Sfn|Burg Shoup|1999|p=131}}. 3 мая Ізетбегавіч быў выкрадзены ў [[Міжнародны аэрапорт Сараева|аэрапорце Сараева]] афіцэрамі ЮНА і выкарыстаны для здзяйснення бяспечнага праезду войскаў ЮНА з цэнтра Сараева{{Sfn|Burg Shoup|1999|p=131}}. Аднак баснійскія войскі насуперак пагадненню зрабілі [[1992 Інцыдэнт з калонай Югаслаўскай народнай арміі ў Сараева|засаду на канвой ЮНА]], што выклікала азлобленасць усіх бакоў{{Sfn|Burg Shoup|1999|p=131}}. 18 мая было падпісана пагадненне аб [[Спыненне агню|спыненні агню]] і эвакуацыі ЮНА, а 20 мая прэзідэнт Босніі абвясціў ЮНА акупацыйнымі сіламі{{Sfn|Burg Shoup|1999|p=131}}. [[Файл:Serbia_in_the_Yugoslav_Wars.png|справа|міні|Тэрыторыі, кантраляваныя сербскімі сіламі.]] Войскі баснійскіх сербаў і ЮНА перасягалі слаба абсталяваныя і непадрыхтаваныя баснійскія сілы бяспекі, што дазволіла ім узяць пад кантроль тэрыторыі на ўсходзе Босніі. Сербскія вайскоўцы, паліцыя і ваенізаваныя сілы нападалі на гарады і вёскі, а затым, часам пры дапамозе мясцовых сербскіх жыхароў, выконвалі тое, што неўзабаве стала іх стандартнай аперацыйнай працэдурай: дамы мусульман і кватэры сістэматычна рабаваліся або спальваліся; мірных жыхароў зганялі, некаторых збівалі або забівалі; мужчыны аддзяляліся ад жанчын. Многія мужчыны былі прымусова вывезены ў [[Інтэрніраванне|канцлагеры]]. Жанчыны знаходзіліся ў ізалятарах у надзвычай негігіенічных умовах. Многія былі неаднаразова [[Згвалтаванне|згвалтаваныя]]. Ацалелыя сведчылі, што сербскія салдаты і паліцыя наведвалі цэнтры зняволення, выбіралі адну або некалькіх жанчын, вывозілі іх і гвалцілі<ref name="ICTY: Kunarac, Kovač and Vuković judgement – Foča">{{Cite web|title=ICTY: The attack against the civilian population and related requirements.|url=https://www.un.org/icty/kunarac/trialc2/judgement/kun-tj010222e-5.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070316004530/http://www.un.org/icty/kunarac/trialc2/judgement/kun-tj010222e-5.htm|archive-date=2007-03-16}}</ref>. [[Файл:Sarajevo_May_2_1992.JPG|міні| Карта нападу ЮНА 2 мая 1992 года, зробленая [[Цэнтральнае разведвальнае ўпраўленне|ЦРУ]].]] За некалькі месяцаў да пачатку вайны сілы ЮНА на пагорках вакол Сараева разгарнулі артылерыю, а таксама іншае ўзбраенне і абсталяванне. У красавіку 1992 года ўрад Босніі пад кіраўніцтвам прэзідэнта [[Алія Ізетбегавіч|Аліі Ізетбегавіча]] запатрабаваў ад югаслаўскага ўрада вывесці гэтыя сілы. [[Слабадан Мілошавіч]], прэзідэнт Сербіі, пагадзіўся толькі адклікаць нязначную колькасць байцоў{{Sfn|Даклад ААН VI}}. Салдаты ЮНА, якія з’яўляліся этнічнымі сербамі з Босніі, былі пераведзены ў ВРС пад камандаваннем генерала [[Ратка Младзіч|Раткі Младзіча]]. У маі 1992 г. часці ЮНА, што знаходзіліся ў Сараеве, неаднаразова падвяргаліся нападам. 2 мая баснійскія сілы, складзеныя з «Зялёных берэтаў» і «Патрыятычнай лігі», адкрылі агонь па калоне з васьмі машын [[МЕДЭВАКВАЦЫЯ|МЕДЭВАК]] ЮНА на вуліцы Ваяводы Стэпе<ref>{{Cite web|url=https://borackars.org/srpski-borac-120-121/|title=Српски борац 120 -121|date=28 January 2015}}</ref>. Гэта атака прымусіла ЮНА адступіць на сербскія пазіцыі ў раёне [[Лукавіца (Боснія і Герцагавіна)|Лукавіца]]. [[Файл:Evstafiev-bosnia-SARAJEVO.jpg|міні|Ахвяра абстрэлу прывезена ў сараеўскі шпіталь.]] 2 мая 1992 года войскі баснійскіх сербаў усталявалі поўную блакаду горада. Яны перакрылі асноўныя пад’язныя дарогі, спыніўшы пастаўкі прадуктаў харчавання і медыкаментаў, а таксама перарвалі пастаўку камунальных паслуг у горадзе (напр., вады, электрычнасці і ацяплення). Яны валодалі лепшай зброяй, але іх значна перасягалі па колькасці салдаты ARBiH, якія абаранялі горад. Пасля таго, як шматлікія браніраваныя калоны ЮНА не змаглі ўзяць горад, сербы пачалі засяроджваць свае намаганні на яго аслабленні, выкарыстоўваючы бесперапынныя [[Бамбардзіроўка|бамбардзіроўкі]] як мінімум з 200 умацаваных пазіцый і [[бункер]]аў на навакольных пагорках.<ref name=":7">{{Cite web|title=the siege of sarajevo summary|url=https://ninaspezzaferro.com/a2eq4m/the-siege-of-sarajevo-summary|access-date=2022-12-14|website=ninaspezzaferro.com}}</ref> 3 мая 1992 года члены ARBiH напалі на калону салдат ЮНА, якія адступалі, на [[1992 Інцыдэнт з калонай Югаслаўскай народнай арміі ў Сараеве|вуліцы Дабраволячка]] ў Сараеве<ref name="b92">{{Cite web|publisher=B92|url=http://www.b92.net/info/vesti/index.php?yyyy=2011&mm=03&dd=05&nav_category=64&nav_id=497006|title=Sarajevo ogorčeno zbog Divjaka|date=5 March 2011}}</ref>. Мяркуецца, што напад стаў адплатай за арышт Ізетбегавіча, які напярэдадні быў затрыманы югаслаўскай паліцыяй у аэрапорце Сараева і якога планавалася абмяняць на палонных ваенных<ref>{{Cite web|publisher=New York Times|url=http://www.nytimes.com/1992/05/03/world/sarajevo-s-center-erupts-in-war-weakening-yugoslav-truce-effort.html?scp=1&sq=sarajevo%20may%203%201992&st=cse|title=Sarajevo's Center Erupts in War, Weakening Yugoslav Truce Effort|date=3 мая 1992|access-date=7 сакавіка 2011}}</ref>. Атака пачалася з раздзялення калоны, калі ў яе ўехаў аўтамабіль. Затым у калоне і вакол яе некалькі хвілін адбываліся спарадычныя і неарганізаваныя баі. У выніку інцыдэнту загінулі ад 6-ці да 42 салдатаў<ref>{{Cite news|date=4 May 2010|title=О Ганићевој одговорности|url=https://www.rts.rs/page/stories/ci/story/134/%D0%A5%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0/543301/%D0%9E+%D0%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%9B%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D1%98+%D0%BE%D0%B4%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8.html}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|date=5 May 2011|title=Sarajevo ogorčeno zbog Divjaka|url=https://www.b92.net/info/vesti/index.php?yyyy=2011&mm=03&dd=05&nav_category=64&nav_id=497006}}</ref><ref>{{Cite news|date=2 February 2012|title=Slučaj Dobrovoljačka: Falsifikovanje istine|url=https://balkans.aljazeera.net/opinions/2012/2/2/slucaj-dobrovoljacka-falsifikovanje-istine}}</ref>. Генерал {{нп3|Мілуцін Куканяц|||Milutin Kukanjac}}, камандуючы ЮНА ў Сараеве, пацвердзіў, што толькі на вуліцы Дабраволячка ў выніку нападу загінулі 4 афіцэры, адзін вайсковец і адзін цывільны<ref name=":0" />. Генерал [[Льюіс Макензі]], міратворац ААН у Сараеве, які быў у калоне, апісаў тое, што ён убачыў: «''Я мог бачыць, як салдаты Тэрытарыяльнай абароны высоўвалі вінтоўкі праз вокны цывільных аўтамабіляў, якія былі часткай канвою, і стралялі […] Я бачыў, як кроў цячэ па лабавым шкле. Безумоўна, гэта быў найгоршы дзень у маім жыцці''»<ref>{{Cite book|title=Peacekeeper: The Road to Sarajevo|publisher=[[LewisMacKenzie]]|date=January 1, 1993}}</ref>. У дакументальным фільме ''«Смерць Югаславіі»'' Льюіс Макензі апісаў, як калона раскалолася напалову<ref name="youtube.com2">{{Citation|title=The Death Of Yugoslavia Part 4 The Gates Of Hell 5|url=https://www.youtube.com/watch?v=28ixEP9dY6Y|language=en|access-date=2022-09-05}}</ref>. Генерал {{нп3|Ёван Дзівяк|||Jovan Divjak}}, камандуючы ARBiH у Сараеве, спрабаваў спыніць стральбу і супакоіць сітуацыю<ref name="youtube.com2" />. У выніку нападу баснійскімі войскамі было ўзята ў палон 215 членаў ЮНА<ref name="reuters">{{Cite web|publisher=[[Reuters]]|url=http://in.reuters.com/article/2011/03/07/idINIndia-55380420110307|title=Austria won't send Bosnia general to Serbia|date=7. ožujka 2011|access-date=7. ožujka 2011|archive-date=2012-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20121003023842/http://in.reuters.com/article/2011/03/07/idINIndia-55380420110307|url-status=dead}}</ref>. ==== Міжнародная рэакцыя і звествы ў горадзе ==== 10 мая ''New York Times'' паведаміла, што перашкоды харчовым канвоям спустошылі крамы Сараева і што людзі выстройваюцца ў чаргу, каб купіць хлеб з тых грузавікоў, якім удалося дабрацца да месца прызначэння{{Sfn|Даклад ААН VI|loc=зноска 224}}. Гімназіі былі зачыненыя для пераўтварэння ў цэнтры для састарэлых і нямоглых{{Sfn|Даклад ААН VI|loc=зноска 226}}. У той жа час сілы ВРС пачалі спыняць патрулі ААН і МКЧК і канфіскоўваць іх грузавікі{{Sfn|Даклад ААН VI|loc=зноска 231}}. 18 мая ў Враніку разбамбілі канвой [[Міжнародны камітэт Чырвонага Крыжа|Міжнароднага камітэту Чырвонага Крыжа]], знішчыўшы 4,5 тоны ежы і медыкаментаў і забіўшы прадстаўніка гэтай арганізацыі Фрэдэрыка Морыса. У нападзе зноў абвінавацілі сілы ВРС{{sfn|Human Rights Watch|1993|p=78}}. 11 мая ЕЭК адклікала ўсіх сваіх паслоў з Бялграда і асудзіла «забойства і выгнанне насельніцтва з Сараева», а таксама захоп аэрапорта Сараева, які перашкодзіў гуманітарнай дапамозе{{Sfn|Даклад ААН VI|loc=зноска 232}}. На наступны дзень сілы ВРС адкрылі агонь па раёне Дабрыне, забіўшы трох мірных жыхароў{{Sfn|Даклад ААН VI|loc=зноска 234}}. [[16 мая]] члены ваенізаваных атрадаў баснійцаў здзейснілі [[Разня ў Пафалічах|разню ў Пафалічах]] — прыгарадзе Сараева, населеным пераважна сербамі і з красавіка блакаваным баснійскімі атрадамі, якія забаранялі праход сербам. Колькасць ахвяр склала да 200 чалавек<ref>{{Cite web|url=http://www.glassrpske.com/novosti/vijesti_dana/Lesevi-sa-Pofalica-zavrsili-na-deponiji/lat/23049.html|title=Leševi sa Pofalića završili na deponiji|access-date=2013-04-30|lang=sr|archive-url=https://www.webcitation.org/6GXU8ABYD?url=http://www.glassrpske.com/novosti/vijesti_dana/Lesevi-sa-Pofalica-zavrsili-na-deponiji/lat/23049.html|archive-date=2013-05-11|url-status=live}}</ref>, 3000 сербаў збеглі з Пафалічаў<ref>{{Cite web|url=http://www.nezavisne.com/novosti/bih/Tusevljak-Zlocin-u-Pofalicima-jedno-od-prvih-etnickih-cisenja-Srba-89690.html|title=Tuševljak: Zločin u Pofalićima jedno od prvih etničkih čišenja Srba|access-date=2013-04-30|lang=sr|archive-url=https://www.webcitation.org/6GXU90Bet?url=http://www.nezavisne.com/novosti/bih/Tusevljak-Zlocin-u-Pofalicima-jedno-od-prvih-etnickih-cisenja-Srba-89690.html|archive-date=2013-05-11|url-status=live}}</ref>. Тыя, хто не паспеў збегчы, трапілі ў лагеры, дзе пазней былі забітыя<ref>{{Cite web|url=http://www.kurir-info.rs/jos-se-ceka-optuznica-za-zlocin-nad-srbima-u-pofalicima-1992-clanak-33905|title=Još se čeka optužnica za zločin nad Srbima u Pofalićima 1992|access-date=2013-04-30|lang=sr|archive-url=https://www.webcitation.org/6GXUAAb8D?url=http://www.kurir-info.rs/jos-se-ceka-optuznica-za-zlocin-nad-srbima-u-pofalicima-1992-clanak-33905|archive-date=2013-05-11|url-status=dead}}</ref>. Былі спалены 500 дамоў, якія належалі сербам<ref>{{Cite web|url=http://pressrs.ba/sr/vesti/vesti_dana/story/15930/Đerić%3A+Još+nema+optužnica+za+zločine+u+Pofalićima.html|title=Đerić: Još nema optužnica za zločine u Pofalićima|access-date=2013-04-30|lang=sr|archive-url=https://www.webcitation.org/6GXUBsrU2?url=http://pressrs.ba/sr/vesti/vesti_dana/story/15930/%C4%90eri%C4%87%3A+Jo%C5%A1+nema+optu%C5%BEnica+za+zlo%C4%8Dine+u+Pofali%C4%87ima.html|archive-date=2013-05-11|url-status=dead}}</ref>. Новаствораная Армія Рэспублікі Сербскай стала пад камандаванне генерала [[Ратка Младзіч]]а ў новай фазе вайны{{Sfn|Burg Shoup|1999|p=131}}. Камандуючы сіламі ВРС генерал Ратка Младзіч аддаў загад нанесці ўдары па ўсіх несербскіх цывільных аб’ектах у Сараеве{{Sfn|Даклад ААН IV|loc=зноска 298}}. Генеральны сакратар ААН [[Бутрас Бутрас-Галі]] прыпісаў Младзічу абстрэлы Сараева 24, 26, 28 і 29 мая{{Sfn|Burg Shoup|1999|p=132}}. Ахвяры сярод цывільнага насельніцтва ў выніку абстрэлаў горада 27 мая прывялі да міжнароднага ўмяшання ў выглядзе санкцый, уведзеных 30 мая {{Нп3|Рэзалюцыя 757 Савета Бяспекі Арганізацыі Аб’яднаных Нацый|рэзалюцыяй 757 Савета Бяспекі ААН|4=United Nations Security Council Resolution 757}}{{Sfn|Burg Shoup|1999|p=132}}. У той жа дзень баснійскія войскі напалі на казармы ЮНА ў горадзе, што суправаджалася моцным абстрэлам{{Sfn|Burg Shoup|1999|p=132}}. Абстрэлам падвергліся гарадская бальніца (асабліва яна абстрэльвалася ў прыёмныя гадзіны ў другой палове дня), мячэці, цэрквы і многія іншыя аб’екты. Нават машыны хуткай дапамогі не былі ў бяспецы: 24 чэрвеня ВРС адкрылі агонь па адной такой машыне і забілі ўсіх шасцярых чалавек, у тым ліку параненых{{sfn|Human Rights Watch|1993|p=79}}. ВРС часта адкрывалі агонь па людзях, якія ішлі на [[пахаванне]]. Некаторыя былі параненыя, некаторыя загінулі<ref>{{cite news|last=Burns|first=John F.|url=http://www.nytimes.com/1992/08/05/world/shellfire-hits-sarajevo-funeral-for-slain-children.html?pagewanted=all&src=pm|title=''Shellfire Hits Sarajevo Funeral for Slain Children''|publisher=New York Times|date=1992-08-05|access-date=2012-04-09}}</ref>. 5 і 6 чэрвеня апошні персанал ЮНА пакінуў горад падчас цяжкіх вулічных баёў і абстрэлаў{{Sfn|Burg Shoup|1999|p=132}}. Спыненне агню ад 20 чэрвеня, якое дазволіла ААН узяць пад кантроль аэрапорт Сараева для гуманітарных рэйсаў, было парушана, калі абодва бакі змагаліся за кантроль над тэрыторыяй паміж горадам і аэрапортам{{Sfn|Burg Shoup|1999|p=132}}. Крызіс у аэрапорце прывёў да ўльтыматуму Бутраса-Галі 26 чэрвеня, каб сербы спынілі напады на горад, дазволілі ААН узяць пад кантроль аэрапорт і паставілі сваё цяжкае ўзбраенне пад нагляд ААН{{Sfn|Burg Shoup|1999|p=132}}. Тым часам СМІ паведамлялі, што прэзідэнт ЗША [[Джордж Уокер Буш]] разглядаў магчымасць прымянення сілы ў Босніі{{Sfn|Burg Shoup|1999|p=132}}. Прэзідэнт Францыі [[Франсуа Мітэран]] наведаў Сараева 28-29 чэрвеня{{Sfn|Burg Shoup|1999|p=132}}. 29 чэрвеня сербы перадалі аэрапорт UNPROFOR{{Sfn|Burg Shoup|1999|p=132}}. З 25 па 26 жніўня пад камандаваннем палкоўніка Таміслава Шыпчыча гарадская ратуша Сараева была спалена гарматным агнём з сербскіх пазіцый<ref>{{Cite news|date=10 February 2022|title=Tomislav Šipčić: General koji je spalio vijecnicu|url=https://www.sarajevo.ba/en/article/10160/tomislav-sipcic-general-koji-je-spalio-vijecnicu?adlt=strict&toWww=1&redig=EFA57BA1BFEF4C0CA6BCE14239D7366F}}</ref><ref>{{Cite news|date=10 February 2022|title=Umro Tomislav Šipčić, general koji je ubijao sarajevsku djecu, spalio Vijećnicu i tvrdio da "muslimani bacaju Srbe lavovima"|url=https://stav.ba/vijest/umro-tomislav-sipcic-general-koji-je-ubijao-sarajevsku-djecu-spalio-vijecnicu-i-tvrdio-da-muslimani-bacaju-srbe-lavovima/11399?adlt=strict&toWww=1&redig=CC34279A480A413D8E9A83AE608ACF5B}}</ref><ref name=":43">{{Citation|title=Bosnians fear another war three decades on|url=https://www.youtube.com/watch?v=ca2KuTtaqQc|language=en|access-date=2022-10-01}}</ref>. Таксама ў 25 жніўня па Нацыянальнай бібліятэцы ў Сараеве быў адкрыты танкавы і артылерыйскі агонь. Будынку быў нанесены вялікі ўрон, у ім адбыўся пажар. Было знішчана больш за мільён кніг і дакументаў, якія тут захоўваліся, у тым ліку ўнікальныя старажытныя рукапісы<ref>{{cite web|url=http://archive.ifla.org/IV/ifla61/61-riea.htm|title=''Libraries Are Not for Burning: International Librarianship and the Recovery of the Destroyed Heritage of Bosnia and Herzegovina''|publisher=Sveučilište Harvard|first=Andrea|last=Riedlmayer|access-date=2012-04-09|archive-date=12 ліпеня 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712222716/https://archive.ifla.org/IV/ifla61/61-riea.htm|url-status=dead}}</ref>. 30 жніўня 1992 года артылерыйскі снарад упаў на шматлюдны рынак на заходняй ускраіне Сараева. У выніку выбуху загінула 15 чалавек і 100 атрымала раненні.<ref name=":3">{{Cite news|date=31 August 1992|title=Shell Kills 15 in Sarajevo Marketplace : Balkans: Dozens are wounded in one of the bloodiest attacks of the Serbian siege of the Bosnian capital.|pages=1|work=[[Los Angeles Times]]|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1992-08-31-mn-5905-story.html#:~:text=A%20howitzer%20shell%20crashed%20into%20a%20crowded%20marketplace,bodies%20into%20pickup%20trucks%20parked%20on%20bloodstained%20ground.?adlt=strict&toWww=1&redig=DC0BB06A869446D8919CAF5EDA202035}}</ref><ref name=":5">{{Cite news|date=31 August 1992|title=15 Killed by Artillery Shell In a Busy Sarajevo Market|pages=6|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/1992/08/31/world/15-killed-by-artillery-shell-in-a-busy-sarajevo-market.html#:~:text=An%20artillery%20shell%20crashed%20and%20exploded%20in%20a,were%20ending%20a%20siege%20of%20another%20Bosnian%20town.?adlt=strict&toWww=1&redig=EAB5E67BC09D4E0BA3CC84319B5F3127}}</ref><ref name=":6">{{Cite news|date=31 August 1992|title=Shelling at marketplace kills 15, injures dozens in Sarajevo|pages=6|work=[[Tampa Bay Times]]|url=https://www.tampabay.com/archive/1992/08/31/shelling-at-marketplace-kills-15-injures-dozens-in-sarajevo/?adlt=strict&toWww=1&redig=5BEB1BC52ED942AA85B83D7E5C8C8386}}</ref> 31 снежня горад наведаў генеральны сакратар ААН [[Бутрас Бутрас-Галі]], якога ля будынку Прэзідыума сустрэлі незадаволеныя пратэстоўцы{{Sfn|Даклад ААН VI4|loc=зноска 1769}}{{Sfn|Даклад ААН VI4|loc=зноска 1770}}. === 1993 год === 1 студзеня 1993 года жыхары Сараева сустракалі ў аблозе. У тую ноч па горадзе зноў быў адкрыты агонь, сілы Арміі БіГ і ВРС зноў сутыкнуліся{{Sfn|Даклад ААН VI4|loc=зноска 1775}}. Другая палова 1992 і першая палова 1993 года ўяўлялі сабой пік блакады горада Сараева. Супраць жыхароў былі здзейснены розныя зверствы з вялікімі стратамі. Некаторыя вуліцы называлі «шляхамі снайпераў»<ref name="Bell">{{Cite news|publisher=BBC News|url=http://www.bbc.co.uk/news/uk-17390057|title=''Sarajevo: Inside 'sniper alley'''|date=2012-04-04|last=Bell|first=Martin|access-date=2012-04-09}}</ref>. Многія часткі горада, такія як [[Новае Сараева|Нова-Сараева]], знаходзіліся пад кантролем ВРС. [[Файл:Sarajevo_Siege_Turajlic_grave.jpg|міні| Нідэрландскі рэпарцёр [[Роберт Далмерс|Роберт Дулмерс]] на магіле Хакіі Турайліча ў [[Мячэць Алі-пашы (Сараева)|мячэці Алі-пашы]], сакавік 1993 г.]] 8 студзеня 1993 года {{нп3|Хакія Турайліч|||Hakija Turajlić}}, віцэ-прэм’ер-міністр Босніі і Герцагавіны, быў забіты салдатам баснійскіх сербаў<ref>{{Cite news|url=http://www.csmonitor.com/1993/0111/11032.html|title=Bosnia Talks Resume in Geneva|date=11 January 1993}}</ref>. Калі Турайліч, які адправіўся ў аэрапорт Сараева, каб сустрэць турэцкую дэлегацыю, вяртаўся ў горад на бронемашыне Арганізацыі Аб’яднаных Нацый, сіла з двух танкаў і 40-50 салдат баснійскіх сербаў заблакіравала дарогу. Сербы дзейнічалі на падставе інфармацыі, перададзенай па радыё з аэрапорта, куды нібыта прыбывалі «турэцкія знішчальнікі» на падмацаванне баснійскіх абаронцаў. Пасля таго як сербскі афіцэр апазнаў пасажыра як Турайліча, адзін з сербаў забіў яго.<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1993/01/10/world/bosnian-muslims-criticize-un-over-official-s-killing.html?pagewanted=all&src=pm|title=Bosnian Muslims Criticize U.N. Over Official's Killing|date=10 January 1993}}</ref> У забойстве быў абвінавачаны вайсковец Горан Васіч, які ў 2002 годзе па гэтым абвінавачванні быў апраўданы<ref>{{Cite web |title=WORLD; In Brief. |url=https://pqasb.pqarchiver.com/washingtonpost/access/98024384.html?dids=98024384:98024384&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&fmac=&date=Jan+4%2C+2002&author=&desc=WORLD%3B+In+Brief |access-date=23 сакавіка 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121015075242/https://pqasb.pqarchiver.com/washingtonpost/access/98024384.html?dids=98024384:98024384&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&fmac=&date=Jan+4%2C+2002&author=&desc=WORLD%3B+In+Brief |archive-date=2012-10-15|url-status=dead }}</ref>. [[Файл:APC_passes_Presidency_Sarajevo.jpg|міні|250x250пкс|Машына UNPROFOR едзе па вуліцах падчас блакады, 1993 год.|злева]] У канцы кастрычніка баснійская армія правяла аперацыю «Трэбевіч-1», накіраваную супраць крымінальных палявых камандзіраў «Ćelo» Дэлаліча і {{нп3|Мушан Тапаловіч|«Caco» Тапаловіча||Mušan Topalović}}. Новы камандуючы {{нп3|Расім Дэліч|||Rasim Delić}} імкнуўся ўмацаваць дысцыпліну, што прадугледжвала ліквідацыю ваенізаваных банд. Аперацыя пачалася 26 кастрычніка, да ўдзелу ў ёй былі прыцягнуты каля 3000 салдат і паліцэйскіх<ref name="автоссылка52">{{кніга|аўтар=Dr N Thomas & K Mikulan|загаловак=The Yugoslav Wars (2). Bosnia, Kosovo and Macedonia 1992—2001|выдавецтва=Osprey publishing|старонкі=24|мова=en|isbn=1-84176-964-9}}</ref>. Мушан Тапаловіч паспеў узяць у палон і пакараць смерцю некалькіх спецназаўцаў, аднак затым быў схоплены. Раміз Дэлаліч узяў у закладнікі 25 мірных жыхароў, але пазней адпусціў іх і здаўся. Усяго падчас аперацыі загінула прыкладна 20 чалавек, сярод іх 6 былі цывільнымі асобамі<ref name="autogenerated20130506-62">{{cite web|url=http://artofwar.ru/i/ionow_a_a/text_0010.shtml|title=Очерки военной истории конфликта в Югославии (1991—1995)|publisher=ArtOfWar|access-date=2013-03-30|lang=ru|url-status=live|archive-date=2013-04-05|archive-url=https://www.webcitation.org/6FdyMLF1l?url=http://artofwar.ru/i/ionow_a_a/text_0010.shtml}}</ref>. Паралельна з атакай на лідараў банд была праведзена аперацыя «Трэбевіч-2» супраць брыгады «Кароль Твртко». Яе камандаванне было арыштавана, а брыгада раззброеная і расфармаваная. 6 лістапада баснійскае камандаванне прызначыла брыгадзе лаяльнага сабе камандзіра — Нядзельку Верая, а брыгаду ўключыла ў склад 1-га корпуса. Ад яе першапачатковага складу засталася толькі палова байцоў<ref name="autogenerated20130506-62" />. 6 мая 1993 года ў {{Нп3|Рэзалюцыя 824 Савета Бяспекі Арганізацыі Аб’яднаных Нацый|рэзалюцыі 824 Савета Бяспекі ААН|4=United Nations Security Council Resolution 824}} горад Сараева быў абвешчаны бяспечнай зонай ААН (разам з [[Жэпа]]й, [[Гораждзе]], [[Тузла (горад)|Тузлай]] і [[Біхач]]ам). Гэтыя гарады і тэрыторыі былі перададзены пад ахову міратворчых падраздзяленняў ААН [[UNPROFOR]]. У тым жа месяцы 17-гадовая на той момант Інэла Ногіч была абраная Міс абложанага Сараева і стала сімвалам супраціву гэтага горада. Ногіч упершыню выйшла на сцэну, дзе атрымала тытул міс, і замест пажаданняў «''міру ва ўсім свеце''» заклікала: «''Не дазвольце ім забіць нас''».<ref name=":8">{{Cite news|url=http://www.guardian.co.uk/world/1993/jun/02/warcrimes.fromthearchive|title=''Blood and tears end a soccer game which no one could win''|publisher=Guardian|date=1993-06-02|access-date=2012-04-09}}</ref> {| class="wikitable" style="float: right;" |+Гадавы ўзровень кішэчных захворванняў у Сараеве падчас вайны{{sfn|Mann|Drucker|Tarantola|McCabe|1994|p=11}} !Хвароба !у 1992 годзе !у 1993 годзе !Павелічэнне |- |[[Гепатыт А]] |72 |644 |89 разоў |- |{{Нп3|Энтэракаліт|3=ru|4=Энтероколит}} |3,718 |12 612 |34 разы |- |[[Дызентэрыя|Бактэрыяльная дызентэрыя]] |110 |218 |2 разы |} Дэфіцыт вады прывёў да 750 зарэгістраваных выпадкаў [[Брушны тыф|тыфу]] тым летам{{Sfn|Bethlehem|loc=С. xlviii|1997}}. З-за адмовы ўрада БіГ адрамантаваць электрычную сетку, якая забяспечвае завод боепрыпасаў у {{Нп3|Вогашча|Вогашчы|4=Vogošća}}, ВРС спыніла падачу электраэнергіі і газу ў Сараева{{Sfn|Даклад ААН VI7|loc=зноска 2880}}. 15 ліпеня каля 8500 баснійскіх бежанцаў схаваліся ў раёне Белашніцы пасля падзення Трнава{{Sfn|Даклад ААН VI7|loc=зноска 2890}}. Праз некалькі дзён ВРС прапусцілі калону гаручага. Спачатку быў забяспечаны гарадскі хлебазавод, затым помпа галоўнага водазабеспячэння і шпіталь, які меў патрэбу ў паліве для генератараў{{Sfn|Даклад ААН VI7|loc=зноска 2894}}. 15 жніўня, амаль праз тры месяцы, у некаторых раёнах горада аднавілі электрычнасць і ваду{{Sfn|Bethlehem|loc=С. xlvix|1997}}. 6 верасня ў горадзе аднавіліся заняткі ў гаражах, падвалах і на лесвіцах, бо ўлады не маглі гарантаваць бяспекі вучням у школах{{Sfn|Даклад ААН VI8|loc=зноска 3303}}. Пасля таго, як у кастрычніку 1993 года з арміі БіГ былі выключаны злачынцы і злачынцы, Дзіўяк заявіў, што армія палепшыла дысцыпліну і баяздольнасць{{Sfn|Даклад ААН VI9|loc=зноска 4016}}. Па даных УВКБ ААН, да кастрычніка 1993 года ў горадзе знаходзілася 68 200 [[Бежанцы|бежанцаў]], што складае 21 % ад агульнай колькасці насельніцтва Сараева{{Sfn|Mann|Drucker|Tarantola|McCabe|1994|p=4}}. На [[Нараджэнне Хрыстова|Каляды]] па горадзе было выпушчана 689 ракет, некалькі ўпалі каля бальніцы Кошэва{{Sfn|Даклад ААН VI9|loc=зноска 4016}}. 27 снежня ВРС захапілі траншэі Арміі Босніі і Герцагавіны ў Вогашчы, пасля чаго баснійскія сілы перайшлі ў контратаку: 321 ракета была выпушчана па Сараева і 70 па пазіцыях пад кантролем Сербіі{{Sfn|Даклад ААН VI9|loc=зноска 4033}}. Быў абстраляны раён Грбавіцы{{Sfn|Даклад ААН VI9|loc=зноска 4037}}. За некалькі дзён да новага года каля тысячы жыхароў Сараева былі эвакуяваныя з горада на аўтобусах, а др. Ісмет Цэрыч упершыню ўвёў новы тэрмін «Сараеўскі сіндром», каб апісаць стан страху жыхароў гэтага горада{{Sfn|Даклад ААН VI9|loc=зноскі 4059-4060}}. 31 снежня тры снарады ўпалі на вуліцу Васе Мішкіна, забіўшы трох і параніўшы каля 20 чалавек{{Sfn|Даклад ААН VI9|loc=зноска 4065}}. === 1994 год === Нягледзячы на тэндэнцыю да зніжэння, забойствы працягваліся. 1 студзеня па горадзе было выпушчана 93 ракеты{{Sfn|Даклад ААН VI10|loc=зноска 4069}}. Абстрэл пачаўся апоўначы, у жа той час амерыканская спявачка [[Барбара Хендрыкс]] давала канцэрт у будынку тэлебачання БіГ, дзе сабралася каля 200 гледачоў. Некаторых з іх эвакуіравалі супрацоўнікі ААН{{Sfn|Даклад ААН VI10|loc=зноска 4074}}. Адна асоба была пахавана пад заваламі пасля таго, як дзве ракеты трапілі ў будынак{{Sfn|Даклад ААН VI10|loc=зноска 4076}}. На наступны дзень снарад, выпушчаны ў кватэру на вуліцы Амладзінскай — прыкладна ў 500 метрах ад прэзідэнцтва БіГ — забіў шэсць чалавек{{Sfn|Даклад ААН VI10|loc=зноска 4088}}. У той жа дзень снарад упаў на натоўп дзяцей, якія выходзілі са школы ў заходнім Сараева, забіўшы адно дзіця{{Sfn|Даклад ААН VI10|loc=зноска 4089}}. 5 студзеня горад зноў быў адрэзаны ад вады. UNPROFOR абвясціла, што асноўнае электразабеспячэнне было адключана паміж Рэлевава і [[Buća Potok|Буч-Патокам]] падчас Каляд, яно не будзе адноўлена да сярэдзіны месяца з-за неабходнасці зацвярджэння рамонту электразабеспячэння паміж Вогашчам і [[Velešići|Велешычам]]{{Sfn|Даклад ААН VI10|loc=зноскі 4121-4122}}. 11 студзеня ракета ўпала перад уваходам у будынак Міжнароднага камітэта Чырвонага Крыжа, побач з тэлевізійным цэнтрам і забіўшы адну асобу{{Sfn|Даклад ААН VI10|loc=зноска 4199}}. 11 студзеня былі абстраляныя ўваходная і пасадачная палосы аэрапорта, у выніку чаго на некалькі дзён не дастаўлялася харчавання ад ААН{{Sfn|Даклад ААН VI10|loc=зноскі 4200-4202}}. 18 студзеня ў Сараеве быў першы дзень без зарэгістраванай смерці з пачатку года — моцны [[снег]] пагоршыў бачнасць і таму снайперская дзейнасць была перапыненая{{Sfn|Даклад ААН VI10|loc=зноскі 4250-4251}}. 22 студзеня ў раёне Аліпашынага поля ўпалі тры мінамётныя снарады, два з іх упалі перад гэтымі дамамі, дзе гулялі дзеці. Шасцёра дзяцей загінулі, пяцёра дарослых атрымалі раненні{{Sfn|Даклад ААН VI10|loc=зноска 4273}}. Агонь вёўся з тэрыторыі, падкантрольнай ВРС. Жыхары Сараева спрабавалі весці больш-менш нармальнае жыццё: адметным эпізодам стаў тэатральны паказ антываеннага мюзікла «{{Нп3|Валасы (мюзікл)|Валасы|4=Hair (musical)}}» з паралелямі паміж вайной у В’етнаме і аблогай горада, ён сабраў шмат гледачоў{{Sfn|Maček|2009|p=56}}. 4 лютага снарад быў выпушчаны ў чарзе па муку ў Дабрыні (пятніца была «мучным днём») і забіў дзевяць чалавек{{Sfn|Даклад ААН VI10|loc=зноска 4365}}. 5 лютага 1994 года 120-міліметровы мінамётны снарад упаў у цэнтр шматлюднага рынку Маркале<ref>{{Cite news|title=Sarajevo: 1994 market massacre|url=https://www.bbc.com/news/av/uk-17439158}}</ref>, забіўшы 68 і параніўшы 144 чалавекі<ref name="ICTY: Stanislav Galić judgement, para 438-496">{{Cite web|url=http://www.icty.org/x/cases/galic/acjug/en/gal-acjud061130.pdf|title=ICTY: Stanislav Galić judgement, зноскі 438–496}}</ref><ref name="ICTY:Dragomir Milošević judgement">{{Cite web|url=http://www.icty.org/x/cases/dragomir_milosevic/tjug/en/071212.pdf|title=ICTY: Dragomir Milošević judgement}}</ref>. У снежні 2003 года МТБЮ асудзіў баснійскага сербскага генерала {{нп3|Станіслаў Галіч|Станіслава Галіча||Stanislav Galić}}, заключыўшы, што сербскія сілы вакол Сараева ўчынілі бойню<ref name="ICTY: Stanislav Galić judgement, para 438-496" /><ref name="ICTY:Dragomir Milošević judgement" />. Тым часам [[Радаван Караджыч]] запрасіў расійскага пісьменніка і палітыка [[Эдуард Лімонаў|Эдуарда Лімонава]] ў Пале на экскурсію па горадзе. Журналіст Славенка Дракуліч так апісаў сустрэчу:{{Цытата|На працягу многіх гадоў, калі я думаў пра Караджыча, я не мог выкінуць з галавы аднаго эпізоду. Гэта эпізод з дакументальнага фільма, знятага падчас аблогі Сараева, калі той прыбывае ў Пале на пагорках над сталіцай, дзе армія Рэспублікі Сербскай абстрэльвала горад снарадамі і снайперскім агнём. Караджыч прыязджае з госцем, расійскім драматургам Эдуардам Лімонавым. Сараева ляжыць у аблозе ў даліне пад імі, яны добра бачаць кожны будынак, кожную вуліцу, кожнае дрэва. Ідэальная пазіцыя для снайперскай стральбы. Апрануты ў чорнае паліто, з шалем на шыі, бо была тады зіма, Караджыч галантна і з усмешкай на вуснах прапануе свайму госцю і калезе-паэту «асаблівы гасцінец», які належыць каралю, валадару жыцця і смерці. Ён прапануе Лімонаву паспрабаваць страляць з наведзенага на горад аўтамата. Проста так, дзеля забавы. «Паспрабуй», дзёрзка кажа ён, кідаючы выклік Лімонаву. Як у фільме, калі кароль прапануе госцю стрэльбу каб пастраляць у дзікіх жывёл. Толькі што ўнізе, у тым абложаным горадзе, жывуць людзі, а не жывёлы. Лімонаў прымае выклік, становіцца на калені за зброяй і страляе. Усе ў захапленні, Лімонаў — адзін з іх, ён такі ж, як яны! Нягледзячы на тое, што ён мастак, ён не баязлівец. <ref>{{cite news|url=http://www.guardian.co.uk/commentisfree/2008/jul/23/radovankaradzic.warcrimes2|last=Drakulić|first=Slavenka|title=''First justice. Next, truth. Only then is reconciliation possible''|publisher=Guardian|date=2008-07-23|access-date=2012-04-09}}</ref> {{арыгінальны тэкст|en|For years, whenever I thought of Karadzic, I couldn't get one image out of my mind. It is from a documentary shot during the siege of Sarajevo, when he arrives to Pale in the hills above the capital, where the army of the Republika Srpska strafed the city with shells and sniper fire. Karadzic arrives with a guest, the Russian playwright Edvard Limonov. Sarajevo lies besieged in the valley below them, they can clearly see every building, every street, every tree. An ideal position for sniping. Dressed in a black coat, with a shawl around his neck for it is winter, Karadzic gallantly and with a smile on his face offers his guest and fellow poet a "special treat" befitting a king, a ruler of life and death. He offers Limonov to try a shot from a machine-gun pointed at the city. Just like that, for fun. "Try it," he says cockily, challenging Limonov. It's like in a movie when the king offers his gun to his guest to shoot at wild animals. Only that down in that besieged city live people, not animals. Limonov takes the challenge, kneels behind the weapon, and shoots. Everyone is delighted, Limonov is one of them, he's just like them! In spite of the fact that he is an artist, he is not a coward.}}}} У лютым 1994 г. (калі першапачаткова была пагроза авіяўдараў) НАТА стварыла вакол Сараева зону адчужэння з забаронай цяжкага ўзбраення і сабрала зброю ў шэрагу месцаў. 5 жніўня [[Узброеныя сілы Рэспублікі Сербскай|ВРС]] канфіскавала некалькі адзінак зброі з месца збору зброі ў Іліджы, дапусціўшы відавочнае парушэнне пагаднення пра зону адчужэння. Падчас захопу сербскія сілы паранілі ўкраінскага міратворца UNPROFOR. У адказ на атаку, ААН запрасіла падтрымку з паветра ў [[НАТА]]. Два амерыканскія самалёты [[Fairchild Republic A-10 Thunderbolt II|A-10]] неаднаразова абстрэльвалі сербскія цэлі, і сербы вярнулі захопленую зброю{{Sfn|Bucknam|2003|p=163}}. 14 жніўня пры пасрэдніцтве UNPROFOR было падпісана «''Антыснайперскае пагадненне''» паміж Вахідам Каравелічам, прадстаўніком Арміі БіГ, і Драгамірам Мілошавічам, прадстаўніком ВРС{{Sfn|МТБЮ Мілошавіч|loc=зноска 53}}. Гэта скараціла снайперскія атакі на шэсць тыдняў, але пасля гэтага UNPROFOR абвясцілі, што абодва бакі парушылі пагадненне і працягнулі снайперскія атакі{{Sfn|МТБЮ Мілошавіч|loc=зноска 55}}. 22 верасня UNPROFOR зноў папрасілі падтрымку з паветра НАТА ў раёне Сараева пасля таго, як сербскія сілы атакавалі французскі [[бронетранспарцёр]]. У адказ, два брытанскія самалёты [[SEPECAT Jaguar]] нанеслі ўдар па сербскім танку, знішчыўшы яго<ref name="AFSOUTH2">AFSOUTH Fact Sheet</ref>. 24 верасня [[Савет Бяспекі ААН]] прыняў рэзалюцыю 942, рашуча асудзіўшы РС за адмову ад тэрытарыяльнага пагаднення, якое пакладзе канец вайне ў Босніі, і ўвёў санкцыі на любую эканамічную дзейнасць пад кантролем баснійскіх сербаў, замарозіў сродкі і забараніў ім выезд<ref>{{Cite web|url=http://www.unhcr.org/refworld/docid/3b00f1504.html|title=''Resolution 942 (1994) Adopted by the Security Council at its 3428th meeting, on 23 September 1994''|publisher=UNHCR|date=24. rujna 1994|access-date=2012-04-25}}</ref>. 23 снежня было падпісана новае пагадненне аб перамір’і. UNPROFOR абвясцілі, што пасля гэтага колькасць узброеных інцыдэнтаў скарацілася на 90 %, але ўжо ў сакавіку наступнага года сілы ВРС зноў актывізавалі ваенную дзейнасць{{Sfn|МТБЮ Мілошавіч|loc=зноскі 57-59}}. === 1995 год === Вясной ВРС здзейснілі некалькі моцных абстрэлаў горада з ахвярамі сярод мірных жыхароў і разбурэннямі будынкаў{{Sfn|МТБЮ Караджыч|pp=21-22}}. З 15 па 22 чэрвеня ARBiH пачала наступ у рэгіёне Сараева, каб паспрабаваць вярнуць у сербаў страчаныя тэрыторыі. На поўначы 16-я дывізія [[1-ы корпус (Армія Рэспублікі Боснія і Герцагавіна)|1-га корпуса]] атакавала Чэмерскія пагоркі і адбіла іх. Пазней сербы вярнулі іх. З цэнтра 12-я дывізія атакавала сербскую пазіцыю ў [[Debelo Brdo mountian|Дэбела Брда]]. На поўдні 14-я дывізія здолела адціснуць сербаў да шляху Выпер і захапіла значныя тэрыторыі ў выніку наступу. [[Файл:Sarajevo_june_1995.jpg|міні|Наступальныя аперацыі баснійскай арміі ў раёне Сараева, 15-22 чэрвеня 1995 г.]] Па меры паступовага пашырэння баёў у 1995 годзе сілы баснійцаў пачалі шырокамаштабнае наступленне ў раёне Сараева. У адказ на атаку баснійскія сербы захапілі цяжкае ўзбраенне са складу, які ахоўваецца ААН, і пачалі абстрэл пазіцый.<ref>{{Кніга|год=2004|аўтар=Michael O. Beale|загаловак=Bombs Over Bosnia: The Role of Airpower in Bosnia-Herzegovina|ref=Beale|старонак=76|isbn=1410217930|выдавецтва=University Press of the Pacific|мова=en|старонкі=33}}</ref> У якасці адплаты за гэтыя дзеянні камандуючы ААН генерал-лейтэнант {{нп3|Руперт Сміт|||Rupert Smith}} запытаў авіяўдары НАТА. НАТА выканала гэты запыт 25 і 26 мая 1995 г., разбамбіўшы сербскі склад боепрыпасаў каля [[Пале, Боснія і Герцагавіна|Пале]].<ref name="AFSOUTH2" /> Місія выконвалася самалётамі [[General Dynamics F-16 Fighting Falcon|F-16]] ВПС ЗША і знішчальнікамі [[McDonnell Douglas F/A-18 Hornet|EF-18A]] ВПС Іспаніі, узброенымі бомбамі з лазерным навядзеннем<ref>{{Кніга|год=2013|аўтар=Tim Ripley|загаловак=Conflict in the Balkans 1991–2000|ref=Ripley|старонак=96|выдавецтва=Bloomsbury Publishing|мова=en|старонкі=23|спасылка частка=https://books.google.pl/books/about/Conflict_in_the_Balkans_1991_2000.html?id=Jkq1CwAAQBAJ&redir_esc=y}}</ref>. Пасля гэтага сербы захапілі 377 закладнікаў UNPROFOR і выкарыстоўвалі іх у якасці жывых шчытоў для розных мэт у Босніі, што прымусіла НАТА спыніць свае ўдары{{Sfn|Bucknam|2003|p=215}}. 27 мая 1995 г. сербскія салдаты, якія выдавалі сябе за французскіх вайскоўцаў, захапілі два назіральныя пасты ААН на абодвух канцах прыфрантавога моста Врбаня, не зрабіўшы ніводнага стрэлу. Яны былі апранутыя ў французскую форму, бронекамізэлькі і каскі, былі ўзброеныя французскай зброяй і кіравалі французскім бронетранспарцёрам (БТР) — усё гэта было выкрадзена ў войскаў ААН, затрыманых за горадам. Салдаты пад пагрозай зброі раззброілі 12 міратворцаў. Дзесяць павезлі ў невядомым напрамку, двое засталіся на мосце ў жывым шчыце. Французы ў адказ накіравалі 30 вайскоўцаў пры падтрымцы шасці лёгкіх танкаў для штурму паўночнага канца моста. У [[Бітва на мосце Врбанджа|сутычцы]] загінулі двое французскіх вайскоўцаў і пяцёра атрымалі раненні, чацвёра сербскіх вайскоўцаў загінулі і чацвёра трапілі ў палон. У канцы дня сербы захоўвалі кантроль над паўднёвай часткай моста, а французы занялі паўночную частку<ref>{{Cite news|url=https://www.independent.co.uk/news/french-humiliation-sparks-battle-of-vrbanja-bridge-1621353.html|title=French humiliation sparks battle of Vrbanja|date=28 May 1995}}</ref>. Пазней сербы пакінулі паўднёвую частку моста. 28 жніўня 1995 г. 5 снарадаў былі выпушчаныя па рынку Маркале, што прывяло да чарговай бойні. У гэты раз загінула 43 чалавекі<ref>{{Cite web|publisher=RTS|url=http://www.rts.rs/page/stories/sr/story/135/Hronika/1252690/Svedok%3A+Markale+nisu+inscenirane.html|title=Svedok: Markale nisu inscenirane|date=23 January 2013}}</ref>, а 73 атрымалі раненні. Пры тым за некалькі гадзін да нападу ўлады баснійскіх сербаў выказваалі жаданне прыняць мірны план [[Рычард Холбрук|Рычарда Холбрука]]<ref>{{Cite book|title=Rozbicie Jugosławii|publisher=Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR}}</ref>. МТБЮ ў гэтым выпадку таксама прызнаў злачынцам Армію Рэспублікі Сербскай<ref name="ICTY: Stanislav Galić judgement, para 438-496" /><ref name="ICTY:Dragomir Milošević judgement" />. 30 жніўня [[генеральны сакратар НАТА]] абвясціў пачатак авіяўдараў пры падтрымцы артылерыйскіх атак сіл хуткага рэагавання UNPROFOR<ref name="changing69">{{Cite book|title=The changing rules on the use of force in international law|first=Tarcisio|last=Gazzini|year=2005|page=69|publisher=[[Manchester University]] Press|isbn=978-0-7190-7325-0|url=https://books.google.com/books?id=fDimGeTLOLkC&pg=PA69}}</ref>. У той жа дзень французскі [[Mirage 2000]] быў збіты каля [[Пале, Боснія і Герцагавіна|Пале]] ЗРК баснійскіх сербаў для стральбы з пляча<ref>Central Intelligence Agency. (2002).</ref>. 1 верасня НАТА і ААН запатрабавалі зняць блакаду, вывесці цяжкае ўзбраенне з зоны адчужэння вакол Сараева і ўсталяваць поўны кантроль над іншымі бяспечнымі раёнамі ААН. Кіраўнікам баснійскіх сербаў быў дадзены крайні тэрмін — 4 верасня, а бамбардзіровачная аперацыя «[[Аперацыя «Абдуманая сіла»|Абдуманая сіла]]» была прыпынена. Цяжкага ўзбраення не было выведзена да заканчэння тэрміну. 5 верасня аднавіліся авіяўдары па пазіцыях баснійскіх сербаў вакол Сараева і каля штаба баснійскіх сербаў у Пале. 14 верасня яны былі спыненыя, на гэты раз, каб дазволіць выкананне пагаднення з баснійскімі сербамі, якое прадугледжвала вывад цяжкага ўзбраення з зоны адчужэння. Баі на зямлі абвастрыліся, калі сумесныя баснійскія і харвацкія сілы перайшлі ў наступ. Сербаў павольна адцяснялі, што ў выніку дазволіла аднавіць ацяпленне, электра- і водазабеспячэнне горада<ref name=":7" />. У кастрычніку 1995 года было дасягнута [[Спыненне агню|перамір’е]]<ref name=":7" />, а 14 снежня падпісана мірнае [[Дэйтанскае пагадненне]]. == Гуманітарная катастрофа і зверствы == [[Файл:Evstafiev-bosnia-sarajevo-water-line.jpg|злева|міні| Жыхары Сараева ў чарзе па ваду.]] Аблога Сараева стала цяжкім выпрабаваннем для жыхароў. У розныя перыяды горад быў адрэзаны ад паставак прадуктаў, тавараў, вады, электрычнасці, ацяплення. Жыхары горада пастаянна прыходзілі па ваду да ракі [[Міляцка|Міляцкі]]<ref name=":9" />. Гарадскія службы сутыкаліся з сур’ёзнымі перашкодамі ў сваёй працы. Абстрэлы горада закраналі як ваенную, так і цывільную інфраструктуру (у тым ліку такія ўразлівыя аб’екты як шпіталі) і жылыя дамы, а таксама культурныя, гістарычныя і іншыя неваенныя аб’екты.{{Sfn|Даклад ААН VI}} З-за адсутнасці электрычнасці ў шпіталях даводзілася рабіць аперацыі пры свечках і дактарам з халоднымі рукамі. Таксама не хапала перавязачнага матэрыялу, медыкаментаў, пратэзаў і іншага абсталявання.{{sfn|Mann|Drucker|Tarantola|McCabe|1994|p=8}} Гарадскія службы не паспявалі рамантаваць водаправод{{sfn|Mann|Drucker|Tarantola|McCabe|1994|p=7}}, а пашкоджанні ў газавых камунікацыях прыводзілі да частых выбухаў у жылых дамах, якія загубілі жыцці каля 2 000 сараеўцаў<ref name="CSMonitor" />. Аднаўленнем падачы электрычнасці і вады займаліся ў тым ліку інжынеры камунікацыйных служб міратворцаў ААН. Міратворцамі ў горад былі дастаўленыя тысячы тон харчавання, медыкаментаў, адзення, гаручага, будаўнічых матэрыялаў.{{Sfn|Гуськова|2001|p=264}} [[Файл:Sarajevo_Siege_Collecting_Firewood_2.jpg|міні|Жыхары Сараева збіраюць дровы, зіма 1992—1993 гг.]] 9 ліпеня 1993 года [[Упраўленне Вярхоўнага камісара Арганізацыі Аб’яднаных Нацый па справах бежанцаў|Вярхоўны камісар ААН па справах бежанцаў]] {{Нп3|Садака Агата|3=ru|4=Огата, Садако}} адзначала, што ў Сараеве больш за 300 000 людзей знаходзяцца на мяжы жыцця і смерці, прычым пагроза жыццю была не толькі з боку сербскіх абстрэлаў, але і ад голаду і хвароб{{Sfn|Гуськова|2001|p=255}}. У горадзе адбываліся рабаванні кватэр, іх самавольны захоп. У прыватнасці, была занятая кватэра вядомага кінарэжысёра [[Эмір Кустурыца|Эміра Кустурыцы]], які пакінуў Сараева.{{Sfn|Гуськова|2001|p=263}} Паводле загаду ўрада горад маглі пакідаць толькі старыя і дзеці ў канвоях, арганізаваных ААН. Спісы для выезду складаліся ўладамі, прычым канвоі часта адкладаліся ці не хадзілі. Працаздольнае насельніцтва горада павінна было выконваць працоўную павіннасць або служыць у баснійскай арміі{{Sfn|Гуськова|2001|p=263}}. Пры гэтым сербам і харватам пакідаць горад было забаронена{{Sfn|Гуськова|2001|p=288}}. === Снайперы === [[Файл:Pazi Snajper.jpg|міні|Папярэджанне пра снайпераў у Сараеве.]] Другая палова 1992 і першая палова 1993 былі пікам аблогі Сараева, і падчас цяжкіх баёў адбываліся зверствы. Сербскія сілы за горадам бесперапынна абстрэльвалі абаронцаў урада. Унутры горада сербы кантралявалі большасць асноўных ваенных пазіцый і пастаўкі зброі. Калі [[снайпер]]ы занялі пазіцыі ў горадзе, шыльды з надпісам «''<span dir="ltr" lang="sh">Pazite, Snajper!</span>''» («''Сцеражыцеся, снайпер!''») сталі звычайнай з’явай, а некаторыя асабліва небяспечныя вуліцы называліся «шляхамі снайпераў». Лекары галоўнай гарадской бальніцы паведамлялі, што ў дзень прымалі ад пяці да пятнаццаці параненых снайперамі{{Sfn|Даклад ААН VI|loc=зноска 240}}. {{Цытата|Бывала я паводзіў сябе па-дурному, напрыклад, перабягаў вуліцу, дзе быў снайпер. Дык тады людзі мне пляскалі. А я сам рабіў гэта для іх, каб падняць ім маральны дух.<ref name="dalje">{{cite web|url=http://dalje.com/hr-svijet/ja-nisam-srbin-ja-sam-bosanac/29869|title=''Ja nisam Srbin, ja sam Bosanac''|publisher=Dalje|date=27. ožujka 2007.|access-date=08. 11. 2010.|archive-date=2010-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20101119145926/http://dalje.com/hr-svijet/ja-nisam-srbin-ja-sam-bosanac/29869|url-status=dead}}</ref> {{арыгінальны тэкст|bs|Nekada sam se glupo ponašao, recimo pretrčavao ulicu gdje je bio snajper. Pa bi mi onda ljudi pljeskali. A ja sam to radio zbog njih, da im dignem moral.}}}} Вуліца Цмока з Босніі (''<span dir="ltr" lang="bs">Ulica Zmaja od Bosne</span>''), галоўная вуліца, якая ў канчатковым выніку вядзе да аэрапорта, стала вядома свету як «{{Нп3|Алея снайпераў||4=Sniper Alley}}» (''<span dir="ltr" lang="bs">Snajperska aleja</span>'').<ref name="Bell"/> Забойства снайперам Адміры Ісміч і Бошка Бркіча, змешанай басняцка-сербскай пары, якая спрабавала перасекчы лінію, стала сімвалам пакут у горадзе і асновай ''[[Рамэа і Джульета ў Сараеве|Рамэа і Джульеты ў Сараеве]]'', але невядома, снайперы з якога боку адкрывалі агонь<ref name=":1">{{Cite news|url=http://www.cnn.com/WORLD/Bosnia/updates/9604/10/|publisher=CNN|title='Only a bullet' could separate them|date=10 April 1996}}</ref>. === Урбіцыд === [[Файл:Sarajevo_19.3.1996_war.JPG|міні|Агульны від на цэнтр горада Грбавіца, прыгарад Сараева. Сакавік 1996 года.]] Нацыянальная бібліятэка Сараева (цяпер Сараеўская ратуша) была спалена ў выніку нападу сербаў; каля ~2 мільёнаў кніг было страчана. Атаку праводзіў палкоўнік Таміслаў Шыпчыч. Каля 20 гадоў пайшло на рамонт бібліятэкі.<ref name=":43"/> У справаздачах адзначалася ў сярэднім каля 329 удараў снарадамі ў дзень падчас аблогі, з максімумам у 3777 на 22 ліпеня 1993 года{{Sfn|Даклад ААН VI}}. Гэты [[урбіцыд]] у выніку абстрэлу моцна пашкодзіў гарадскія структуры, як жылыя, так і культурныя. Да верасня 1993 г. было ацэнена, што практычна ўсе будынкі ў Сараеве пацярпелі ў той ці іншай ступені пашкоджання, а 35 000 будынкаў былі цалкам разбураны{{Sfn|Даклад ААН VI}}. Сярод будынкаў, пацярпелых і знішчаных, былі бальніцы і медыцынскія комплексы, медыяцэнтры і камунікацыйныя цэнтры, прамысловыя комплексы, дзяржаўныя будынкі, ваенныя аб’екты і аб’екты ААН. Іншыя значныя будынкі, пашкоджаныя або разбураныя, уключалі [[прэзідыум Босніі і Герцагавіны]] і [[Нацыянальная і універсітэцкая бібліятэка Босніі і Герцагавіны|Нацыянальную бібліятэку]], якая была падпалена і згарэла дашчэнту, знішчыўшы больш за 1 500 000 тамоў і 600 000 серыйных выданняў.<ref>{{Cite journal|date=1996-07-01|title=The National and University Library of Bosnia and Herzegovina during the Current War}}</ref><ref name="erasingthepast">{{Cite web|url=http://fp.arizona.edu/mesassoc/Bulletin/bosnia.htm|title=Erasing the Past: The Destruction of Libraries and Archives in Bosnia-Herzegovina|first=András|last=Riedlmayer|archive-url=https://web.archive.org/web/20120118204551/http://fp.arizona.edu/mesassoc/Bulletin/bosnia.htm|archive-date=2012-01-18}}</ref> === Абстрэлы мірных жыхароў === [[Файл:Shells_-_Sarajevo_Tunnel_Museum.jpg|злева|міні| Прыклады зброі, якую выкарыстоўвалі супраць [[Сараева|сараеўцаў]], выстаўленая ў музеі {{Нп3|Сараеўскі тунэль|Сараеўскага тунэлю|4=Sarajevo Tunnel}}.]] [[Масавае забойства|Масавыя забойствы]] мірных жыхароў былі ў першую чаргу вынікам мінамётных абстрэлаў. 1 чэрвеня 1993 падчас [[Курбан-байрам]]у на футбольным матчы ў Дабрыні, дзе сабралася 200 гледачоў, былі выпушчаныя дзве ракеты. У выніку выбуху загінулі 15 чалавек<ref name=":8" /> і больш за 100 былі параненыя<ref name="bbc">{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/june/1/newsid_2493000/2493441.stm|title=On this day: 1993: Serb attack on football match kills 11|date=1 June 1993|work=BBC News}}</ref>. 12 ліпеня ў чарзе па ваду загінулі 12 чалавек. Самым вялікім злачынствам ВРС стала першая {{Нп3|Бойні на Маркале|бойня на рынку Маркале|4=Markale massacres}} 5 лютага 1994 года, падчас якой 68 мірных жыхароў былі забітыя і 200 былі параненыя. Медыцынскія ўстановы былі перапоўнены ад маштабу ахвяр сярод цывільнага насельніцтва, і толькі невялікая колькасць параненых змагла атрымаць дапамогу па праграмах [[Медыцынская эвакуацыя|медыцынскай эвакуацыі]], такіх як [[Аперацыя Ірма|аперацыя «Ірма»]] ў 1993 годзе.<ref>{{Cite news|publisher=Keesing's Record of World Events|title=Geneva talks (Bosnia)|date=August 1993|url=http://www.keesings.com/search?kssp_search_phrase=%22operation+irma%22&x=0&y=0&kssp_a_id=39603n05xxx&kssp_selected_tab=article&kssp_rspn=1&kssp_v_id=39}}</ref> [[Радаван Караджыч]] заяўляў, што ВРС не мае ніякага дачынення да Маркале, а наадварот, «''баснійцы нацэліліся на ўласны народ, каб пачаць дзеянні НАТА''». Ён таксама сцвярджаў, што «''баснійцы ператварылі школы і бальніцы ў ваенныя аб’екты і таму яны былі легітымнымі мішэнямі''»<ref name="guardian">{{Cite web|title=Radovan Karadzic claims Bosnian Muslims 'killed own people' in Sarajevo|url=http://www.guardian.co.uk/world/2010/mar/02/radovan-karadzic-siege-sarajevo-myth|publisher=Guardian|access-date=29. 08. 2010.}}</ref>. === Ганенні супраць сербаў === [[Файл:Сербские_беженцы_из_Грбавицы.jpg|злева|міні|Сербскія ўцекачы пакідаюць Грбавіцу (раён Сараева).]] У раёнах Сараева, якія кантраляваліся баснійцамі, узровень злачыннасці рэзка ўзрос. У першы год аблогі 10-я горная дывізія ARBiH на чале з камандзірам [[Мушан Тапалавіч|Мушанам Тапалавічам]] пачала кампанію масавых пакаранняў смерцю сербскіх мірных жыхароў, якія ўсё яшчэ жылі ў раёнах, што кантралююцца баснійцамі. Многія ахвяры былі перавезены ў [[Казанская яма забойстваў|яму Казані]] каля Сараева, дзе былі забіты і пахаваны ў брацкай магіле<ref>{{Cite web|url=https://zurnal.info/novost/18413/casno-novinarstvo-kako-su-sarajevski-mediji-tokom-rata-pisali-o-zlocinu-u-kazanima|title=ČASNO NOVINARSTVO: Kako su sarajevski mediji tokom rata pisali o zločinu u Kazanima|website=zurnal.info}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sarajevotimes.com/performance-in-memory-of-kazani-pay-tribute-to-all-victims/|title=Performance in Memory of Kazani: Pay Tribute to all Victims!}}</ref>. У горадзе супраць сербаў дзейнічалі ад 10 да 15 узброеных груп, якія, на думку расійскага гісторыка і сербскага сенатара [[Гуськова, Алена Юр'еўна|Алены Гуськовай]], пазней ператварыліся ў банды. Акрамя баёў яны займаліся рабаваннем. Сярод лідараў такіх атрадаў быў [[Юсуф Празіна|Юсуф «Юка» Празіна]]{{Sfn|Гуськова|2001|p=259}}, даваенны крымінальны аўтарытэт<ref>{{cite web|url=http://pressrs.ba/sr/vesti/vesti_dana/story/16442/Juka+Prazina+1992.+pucao+na+mitingaše.html|title=Juka Prazina 1992. pucao na mitingaše|access-date=2013-04-30|lang=sr|archive-url=https://www.webcitation.org/6GXUGtJAa?url=http://pressrs.ba/sr/vesti/vesti_dana/story/16442/Juka+Prazina+1992.+pucao+na+mitinga%C5%A1e.html|archive-date=2013-05-11|url-status=dead}}</ref><ref name="Kriminalci kao ratni junaci">{{cite web|url=http://pescanik.net/2000/01/kriminalci-kao-ratni-junaci/|title=Kriminalci kao ratni junaci|access-date=2013-04-30|lang=sr|archive-date=2013-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20130503222551/http://pescanik.net/2000/01/kriminalci-kao-ratni-junaci/|url-status=live}}</ref><ref name="Kriminalci kao ratni junaci"/><ref>{{cite web|url=http://www.scc.rutgers.edu/serbian_digest/120/t120-5.htm|title=January 10, 1994 Vreme News Digest Agency No 120|publisher=ArtOfWar|access-date=2013-03-30|lang=en|archive-url=https://www.webcitation.org/6GXUIkdcL?url=http://www.scc.rutgers.edu/serbian_digest/120/t120-5.htm|archive-date=2013-05-11|url-status=live}}</ref>. Гуськова сцвярджае, што імі ж былі створаны ад 10 да 20 прыватных турмаў{{Sfn|Гуськова|2001|p=259}}. Па сцвярджэннях баснійскай газеты «Дані», за час аблогі горада некалькі соцень сербаў у горадзе былі забітыя з-за свайго этнічнага паходжання. Пасля вайны былі эксгумаваныя целы прыкладна 400 сербаў, аднак, па сцвярджэнні афіцыйнага боку, сярод іх былі ў тым ліку і памерлыя ад натуральных прычын або сербскіх абстрэлаў<ref>{{cite web|url=http://www.bhdani.com/arhiva/165/t16513.htm|title=Masovne grobnice u Sarajevu|access-date=2013-03-30|lang=sr|archive-url=https://www.webcitation.org/6GXUKKZNU?url=http://www.bhdani.com/arhiva/165/t16513.htm|archive-date=2013-05-11|url-status=dead}}</ref>. Старшыня сербскага грамадзянскага веча Босніі і Герцагавіны Мірка Пеянавіч адзначаў, што з амаль 12 000 загінулых у Сараеве чвэрць ахвяр этнічна былі сербамі. Паводле яго слоў, становішча сербаў у горадзе палепшылася пасля таго, як рэгулярная баснійская армія правяла аперацыю па барацьбе з крымінальнымі атрадамі ў сваіх шэрагах, у выніку чаго была знішчана банда Мушана Тапалавіча, якая здзяйсняла злачынствы ў адносінах да цывільнага насельніцтва<ref>{{cite web|url=http://www.b92.net/info/vesti/index.php?yyyy=2005&mm=03&dd=28&nav_category=167&nav_id=165242|title=Čemu služe izjave o poginulima|publisher=B92|access-date=2013-03-30|lang=sr|archive-url=https://www.webcitation.org/6GXUKlbW4?url=http://www.b92.net/info/vesti/index.php?yyyy=2005|archive-date=2013-05-11|url-status=live}}</ref>. Паводле даных прэзідэнта Рэспублікі Сербскай [[Міларад Додзік|Міларада Додзіка]], усяго за гады вайны з Сараева і наваколляў былі вымушаны бегчы 150 000 сербаў<ref name="vidovdan.org">{{cite web|url=http://www.vidovdan.org/index.php?option=com_content&view=article&id=27355:2012-04-07-14-32-59&catid=48:vesti&Itemid=103|title=Додик: Фашизам отерао Србе из Сарајева|access-date=2013-03-30|lang=sr|archive-url=https://www.webcitation.org/6GXU0bcEg?url=http://www.vidovdan.org/index.php?option=com_content|archive-date=2013-05-11|url-status=live}}</ref>. За пакаранні сербаў ваенны суд акругі Сараева ў снежні 1994 года асудзіў 14 чалавек{{Sfn|Гуськова|2001|p=263}}. У 1997 годзе сараеўская газета «Дані» апублікавала судовыя дасье пра забойствы сараеўскіх сербаў падчас вайны і катаваннях, якія здзяйсняліся над імі салдатамі 10-й горнай брыгады Мушана Тапалавіча{{Sfn|Югославия в XX веке|2011|p=813}}{{Sfn|Миротворцы|2007|p=17}}. Целы загінулых былі выяўленыя ў шахце Казані{{Sfn|Гуськова|2001|p=263}}.{{некалькі выяў|width=120|image1=Sarajevo - Udeo Srba po naseljima 1991 L.gif|alt1=1991 census|image2=Sarajevo - Udeo Srba po naseljima 2013 L.gif|alt2=2013 census|footer=Змяненне колькасці сербаў у Сараеве на прыкладзе перапісаў 1991 і 2013.}}Акрамя прыватных турмаў у Сараеве для сербаў існавалі і ўрадавыя турмы і лагеры. Па сцвярджэнні баснійскай пракуратуры, у іх адпраўлялі як ваеннапалонных, так і цывільных асоб<ref>{{cite web|url=http://www.vesti-online.com/Vesti/Ex-YU/191232/Bosanski-muslimani-optuzeni-za-ratni-zlocin|title=Bosanski muslimani optuženi za ratni zločin|access-date=2013-03-30|lang=sr|archive-url=https://www.webcitation.org/6GXUNS3Df?url=http://www.vesti-online.com/Vesti/Ex-YU/191232/Bosanski-muslimani-optuzeni-za-ratni-zlocin|archive-date=2013-05-11|url-status=live}}</ref>. Сярод іх вядомыя акруговая турма ў пераабсталяванай казарме ЮНА «Віктар Бубань»<ref>{{cite web|url=http://www.vesti-online.com/Vesti/Ex-YU/299562/Srbe-u-logor-dovodio-ko-je-hteo-|title=Srbe u logor dovodio ko je hteo|access-date=2013-03-30|lang=sr|archive-url=https://www.webcitation.org/6GXUQeOOA?url=http://www.vesti-online.com/Vesti/Ex-YU/299562/Srbe-u-logor-dovodio-ko-je-hteo-|archive-date=2013-05-11|url-status=live}}</ref> і [[Сілас (лагер)|лагер «Сілас»]]. У «Сіласе» ўтрымліваліся не толькі сербы. Паводле ўспамінаў былых зняволеных лагера з ліку членаў Харвацкіх абарончых сіл, у «Сілас» яны былі адпраўленыя за адмову ўдзельнічаць у забойствах сербаў<ref>{{cite web|url=http://www.vesti-online.com/Vesti/Ex-YU/189002/Odbio-da-strelja-Srbe-pa-zavrsio-u-logoru-Silos|title=Odbio da strelja Srbe pa završio u logoru "Silos"|access-date=2013-03-30|lang=sr|archive-url=https://www.webcitation.org/6GXUTNmbM?url=http://www.vesti-online.com/Vesti/Ex-YU/189002/Odbio-da-strelja-Srbe-pa-zavrsio-u-logoru-Silos|archive-date=2013-05-11|url-status=live}}</ref>, а па сцвярджэнні сербскага боку, пра існаванне лагера ведала і вышэйшае палітычнае кіраўніцтва баснійцаў<ref>{{cite web|url=http://www.vesti-online.com/Vesti/Ex-YU/182223/I-Ganic-znao-za-logor-smrti|title=I Ganić znao za logor smrti|access-date=2013-03-30|lang=sr|archive-url=https://www.webcitation.org/6GXUWWVvD?url=http://www.vesti-online.com/Vesti/Ex-YU/182223/I-Ganic-znao-za-logor-smrti|archive-date=2013-05-11|url-status=live}}</ref>. Пасля вайны дзясяткі тысяч сербаў пад страхам ганенняў {{Нп3|Выгнанне сербаў з Сараева|пакінулі Сараева|4=Exodus of Sarajevo Serbs}} (і іншыя землі ў складзе [[Федэрацыя Босніі і Герцагавіны|Федэрацыі Босніі і Герцагавіны]]) і пераязджалі на тэрыторыі, кантраляваныя [[Рэспубліка Сербская|Рэспублікі Сербскай]] (у прыватнасці [[Усходняе Сараева]]). == Умяшанне НАТА == [[Файл:Sarajevo_Tower.jpg|злева|міні| Рэшткі будынку сараеўскай газеты ''[[Oslobođenje]]'', які захоўваўся як помнік на працягу некалькіх гадоў пасля аблогі.]] 6 лютага 1994 года, праз дзень пасля першай бойні на рынку Маркале, [[Генеральны сакратар ААН]] [[Бутрас Бутрас-Галі]] афіцыйна запытаў НАТА пацвярджэнне таго, што авіяўдары будуць нанесены неадкладна<ref name="Bethlehem1997pliii">{{Cite book|title=The 'Yugoslav' Crisis in International Law|last1=Bethlehem|first1=Daniel L.|last2=Weller|first2=Marc|year=1997|page=liii|series=Cambridge International Documents Series|volume=5|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-46304-1|url=https://books.google.com/books?id=7SczBzxA6-IC&pg=PR53}}</ref>. 9 лютага 1994 года, пагадзіўшыся з просьбай ААН, [[Паўночнаатлантычны савет]] [[НАТА]] ўпаўнаважыў камандуючага аб’яднанымі сіламі ў Паўднёвай Еўропе (CINCSOUTH), адмірала ЗША Джэрэмі Бурду, нанесці авіяўдары па артылерыйскім і мінамётным пазіцыям унутры і вакол Сараева, якія былі вызначаны UNPROFOR адказнымі за напады на цывільныя аб’екты<ref name="nh-ev2">{{citation|title=NATO Handbook: Evolution of the Conflict|publisher=NATO|url=http://www.nato.int/docu/handbook/2001/hb050102.htm}} {{Cite web |url=http://www.nato.int/docu/handbook/2001/hb050102.htm |title=Архіўная копія |access-date=23 сакавіка 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20011107101023/http://www.nato.int/docu/handbook/2001/hb050102.htm |archive-date=2001-11-07 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite book|title=American national biography|first1=Mark Christopher|last1=Carnes|page=29|volume=29|publisher=Oxford University Press|year=2005|isbn=9780195222029|url=https://books.google.com/books?id=wZczV8ZxgL4C&pg=PA29}}</ref>. Толькі [[Грэцыя]] не падтрымала выкарыстання авіяўдараў, але не наклала вета на прапанову<ref name="Bethlehem1997pliii" />. На пасяджэнні 9 лютага Савет таксама выставіў ультыматум баснійскім сербам, запатрабаваўшы або вывесці цяжкае ўзбраенне вакол Сараева да поўначы з 20 на 21 лютага, або сутыкнуцца з авіяўдарамі<ref name="Bethlehem1997pliii" />. Вакол выканання ўльтыматуму ўзнікла пэўная блытаніна, і [[прэм’ер-міністр Венгрыі]] [[Петэр Бораш|Петэр Барос]] абвясціў, што паветраная прастора яго краіны будзе закрыта для самалётаў НАТА ў выпадку авіяўдараў<ref name="Bethlehem1997pliii" />. [[Файл:Bombing_republika_srpska.jpg|міні|Пазіцыі баснійскіх сербаў, падбітыя авіяцыяй ЗША.]] У авіякампаніі ўдзельнічала каля 400 самалётаў НАТА<ref>{{Cite book|last=Mahnken|first=Thomas G.|title=Technology and the American Way of War Since 1945|url=https://archive.org/details/technologyameric0000mahn|publisher=Columbia University Press|year=2010|isbn=978-0-231-12337-2|location=New York|page=[https://archive.org/details/technologyameric0000mahn/page/182 182]}}</ref>. Нарэшце 20 верасня 1995 года французскі генерал [[Бернар Жанвье]] (камандуючы UNPROFOR) і амерыканскі адмірал {{нп3|Лейтан У. Сміт-малодшы|||Leighton W. Smith Jr.}} (CINCSOUTH) пагадзіліся, што няма неабходнасці аднаўляць удары, паколькі баснійскія сербы выканалі ўмовы ААН.<ref>{{Cite web|url=https://planken.org/balkans/chronology/unprofor/1995|archive-url=https://web.archive.org/web/20160314010216/http://planken.org/balkans/chronology/unprofor/1995|url-status=dead|title=1995 &#124; planken.org|archive-date=14 March 2016|website=planken.org}}</ref> == Аэрапорт Сараева і Сараеўскі тунэль == 5 красавіка 1992 года падраздзяленні Югаслаўскай народнай арміі (ЮНА) захапілі аэрапорт Сараева<ref name="galic"/><ref name=":12">{{Citation|title=The Death Of Yugoslavia [4/6] The Gates Of Hell -BBC Documentary|url=https://www.youtube.com/watch?v=hY7BwM952ZY|language=en|access-date=2022-09-20}}.</ref><ref name=":2">{{Cite web|date=8 January 2017|title=Sarajevo International Airport|url=https://sarajevo.travel/en/text/sarajevo-international-airport/560#:~:text=On%20the%20night%20of%20April%205%2C%201992%2C%20the,in%20modern%20history%2C%20lasting%20an%20unbelievable%201%2C425%20days.?adlt=strict&toWww=1&redig=48472935B41D4AB8A7A3807319867D05}}</ref>, затым ён знаходзіўся пад кантролем ААН з 28 чэрвеня 1992 года<ref name=":2" /><ref>{{Cite news|date=30 June 1992|title=CONFLICT IN THE BALKANS; U.N. Takes Control of Airport At Sarajevo as Serbs Pull Back|url=https://www.nytimes.com/1992/06/30/world/conflict-balkans-un-takes-control-airport-sarajevo-serbs-pull-back.html?adlt=strict&toWww=1&redig=A764DF8A71724215A1E476D17126691A}}</ref> UNPROFOR пачалі свае гуманітарныя аперацыі па [[паветраны мост|паветраных перавозках]]. Да пачатку 1995 года было выканана звыш 13 тысяч рэйсаў<ref name=":2"/>. Гэта была найбольшая колькасць авіяперакіданняў у сталіцу з часоў Берлінскіх авіяпаставак<ref name=":2" />. Некалькі соцень асоб загінулі, перабягаючы ўзлётна-пасадачную паласу, якая была адзіным спосабам пераходу ўнутр або з абложанага Сараева, пакуль не быў пракапаны Сараеўскі ваенны тунэль.<ref name=":2" /> [[Файл:Sarajevo_(8745531436).jpg|міні|200px|Сараеўскі тунэль.]] Карыстаючыся тым, што аэрапорт знаходзіўся пад кантролем UNPROFOR, абаронцы Сараева пачалі капаць тунэль пад узлётна-пасадачнай паласой, якая праходзіла паміж сараеўскімі кварталамі [[Дабрыня]] і [[Бутмір]]. Ён стане вядомым як «{{Нп3|Сараеўскі тунэль|4=Sarajevo Tunnel}}» (''<span style="font-style:italic;" lang="bs">Tunel spasa</span>''). Будаўніцтва было завершана 30 чэрвеня, а выкарыстанне гэтага шляху пачалося 1 ліпеня. Тунэль выкарыстоўвалі для транспарціроўкі прадуктаў харчавання, паліва, газет і зброі, агулам да 30 тон<ref>[http://lenta.ru/articles/2016/03/16/saraevo/ Что делать на мусульманском Востоке в центре Европы: Мир: Путешествия] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160316172010/http://lenta.ru/articles/2016/03/16/saraevo/ |date=16 сакавіка 2016 }} Lenta.ru</ref> штодня. Кожны дзень да 4000 асоб маглі прайсці праз тунэль<ref>{{Cite web|url=http://www.balcanicaucaso.org/eng/Regions-and-countries/Bosnia-Herzegovina/The-Sarajevo-Tunnel-101624|title=The Sarajevo Tunnel|access-date=2016-03-16|archive-date=2016-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20160321101440/http://www.balcanicaucaso.org/eng/Regions-and-countries/Bosnia-Herzegovina/The-Sarajevo-Tunnel-101624|url-status=live}}</ref>. Уваходы знаходзіліся пад аховай баснійскіх войск. У далейшым праклалі чыгуначныя шляхі і выкарыстоўваліся невялікія вагоны ўмяшчальнасцю 400 кг. У канчатковым выглядзе тунэль меў асвятленне, адпампоўванне грунтавых вод, нафтаправод, былі праведзены электрычныя кабелі і тэлефонныя лініі сувязі. == Зняцце аблогі == {{Асноўны артыкул|Дэйтанскае пагадненне}} [[Дэйтанскае пагадненне]] прынесла мір у краіну і прывяло да стабілізацыі<ref>{{cite web|date=30 March 1996|title=Dayton Accords|url=https://2009-2017.state.gov/p/eur/rls/or/dayton|access-date=5 May 2014|publisher=US Department of State}}</ref>. Аднак, сербы не адразу пачалі ажыццяўляць Дэйтанскае пагадненне, якое прадугледжвала іх адыход з раёнаў на поўначы і захадзе Сараева, так жа сама, як і з іншых частак горада, і як вынік, баснійскае кіраўніцтва не абвяшчала пра заканчэнне аблогі. Адзін з апошніх варожых актаў адбыўся ўвечары 9 студзеня 1996 года, калі [[Рэактыўны гранатамёт|рэактыўная граната]] была выпушчана па трамваю, які рухаўся па галоўнай вуліцы Сараева, забіўшы адну асобу і параніўшы 19 чалавек<ref name="NewYorkTimes">«[https://www.nytimes.com/1996/01/10/world/sarajevo-grenade-leaves-one-dead-and-19-wounded.html Sarajevo Grenade Leaves One Dead And 19 Wounded] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160306120413/http://www.nytimes.com/1996/01/10/world/sarajevo-grenade-leaves-one-dead-and-19-wounded.html|date=6 March 2016}}» (10 January 1996).</ref>. Граната была выпушчана з мікрараёна [[Грбавіца (Сараева)|Грбавіца]], які ў той час утрымліваўся сербамі. Пасля нападу французскія вайскоўцы з [[Сілы рэалізацыі|IFOR]] абшукалі будынак, з якога была выпушчана граната<ref name=":7" />, але ні адзін чалавек не быў арыштаваны за напад. Баснійскі ўрад афіцыйна абвясціў спыненне аблогі Сараева 29 лютага 1996 года, калі войскі баснійскіх сербаў пакінулі пазіцыі ў горадзе і ваколіцах<ref>{{cite news|last1=Kidd|first1=James|title=The ghosts of Sarajevo: a journalist looks back at the enduring tragedy of the Balkan wars|url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/the-ghosts-of-sarajevo-a-journalist-looks-back-at-the-enduring-tragedy-of-the-balkan-wars-1.76494|access-date=17 September 2021|work=[[The National (Abu Dhabi)|The National]]|date=30 March 2017}}</ref>. Пасля гэтага больш за 70 000 сараеўскіх сербаў пакінулі кантраляваныя баснійцамі раёны горада і пераехалі ў Рэспубліку Сербскую, забраўшы з сабой усю сваю маёмасць<ref>{{Cite book|last1=Dubinsky|first1=Alex|last2=Djukić|first2=Slavoljub|title=Milosevic and Markovic: A Lust for Power|publisher=McGill-Queen's Press|year=2001|isbn=978-0-7735-6939-3|pages=83–84}}</ref>. Дэйтанскае пагадненне зафіксавала новы адміністрацыйны падзел, згодна з якім горад распаўся на два гарады: Сараева ([[Федэрацыя Босніі і Герцагавіны|Федэрацыя БіГ]]) і [[Усходняе Сараева]] ([[Рэспубліка Сербская]]). == Наступствы == === Ахвяры === [[Файл:Sarajevo_martyrs_memorial_cemetery_2009_2.jpg|міні|злева|Мемарыяльныя могілкі пакутнікаў Ковачы для ахвяраў вайны ў [[Стары Град, Сараева|Старым Градзе]].]] [[Файл:Sarajevo – Kovači memorial 2.jpg|міні|злева|Імёны ўсіх ахвяраў на сцяне каля могілак Ковачы.]] Абложанае насельніцтва складалася не толькі з [[Баснякі|баснякоў]] і [[харваты Босніі і Герцагавіны|харватаў]], але і з [[сербаў Босніі і Герцагавіны|сербаў]], якія засталіся ў горадзе і былі забітыя агнём асадных сіл ВРС. Перапіс 1991 года паказвае, што да блакады ў горадзе і ваколіцах пражывала 525 980 чалавек. Ёсць падлікі, што да пачатку аблогі насельніцтва ўласна горада складала 435 000 чалавек. Ацэнкі сучаснага насельніцтва вагаюцца паміж 300 000 і 380 000. У 1994 годзе ў справаздачы пра агульную колькасць смерцяў за 315 дзён была зроблена выснова пра тое, што памерлі 2474 чалавекі, у сярэднім каля васьмі забітых у горадзе за дзень. Са справаздачы пра агульную колькасць параненых за 306 дзён вынікае, што 13 472 былі параненыя — прыкладна 44 чалавекі ў дзень. У гэтым жа дакладзе колькасць забітых або прапаўшых без вестак у горадзе склала амаль 10 000 чалавек, у тым ліку больш за 1500 дзяцей. Яшчэ 56 000 чалавек атрымалі раненні, у тым ліку амаль 15 000 дзяцей.{{Sfn|Даклад ААН VI}} У дакладзе, падрыхтаваным МТБЮ пасля вайны, колькасць загінулых у выніку блакады склала 4 548 салдат {{нп3|Армія Рэспублікі Боснія і Герцагавіна|ARBiH||Army of the Republic of Bosnia and Herzegovina}} і 4 954 мірных жыхары Сараева<ref>{{Cite web|publisher=[[МТБЮ]]|url=http://www.icty.org/x/file/About/OTP/War_Demographics/en/slobodan_milosevic_sarajevo_030818.pdf|last=Demographic Unit, OTP|title=Death Toll in the Siege of Sarajevo, April 1992 to December 1995: A Study of Mortality Based on Eight Large Data Sources|date=18 August 2003}}</ref><ref>{{Cite web|publisher=BBC|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-13561407|title=Ratko Mladic arrested: Bosnia war crimes suspect held|date=26 May 2011}}</ref>. Цэнтр даследаванняў і дакументацыі ў Сараеве (RDC) выявіў, што ў выніку аблогі загінулі 13 952 чалавекі: 9 429 баснякоў, 3 573 серба, 810 харватаў і 140 іншых. З іх 6137 былі салдатамі ARBiH і 2241 салдатамі, якія ваявалі на баку ЮНА або ВРС. З забітых салдат ARBiH 235 былі сербамі, 328 — харватамі, а астатнія — баснякамі. Шэсцьдзясят працэнтаў усіх людзей, забітых у Сараеве падчас аблогі, былі салдатамі. У прыватнасці, 44 працэнты ўсіх загінуўшых былі вайскоўцамі ARBiH. Усяго падчас аблогі загінулі 5434 мірныя жыхары, у тым ліку 3855 баснякоў, 1097 сербаў і 482 харваты. Больш за 66 % забітых падчас аблогі былі баснякамі, 25,6 % — сербамі, 5,8 % — харватамі і 1 % — іншымі. Каля 14,5 % усіх смерцяў у баснійскай вайне адбыліся ў абложаным Сараеве.<ref>{{Cite web|publisher=Prometej.ba|last=Ivan Tučić|title=Pojedinačan popis broja ratnih žrtava u svim općinama BiH|url=http://www.prometej.ba/clanak/drustvo-i-znanost/pojedinacan-popis-broja-ratnih-zrtava-u-svim-opcinama-bih-997|date=February 2013}}</ref> Афіцыйныя асобы [[Федэрацыя Босніі і Герцагавіны|Федэрацыі Босніі і Герцагавіны]] падлічылі, што па меншай меры 150 сараеўскіх сербскіх мірных жыхароў былі забітыя ўрадавымі сіламі, у той час як некаторыя нацыяналістычныя групы сярод сербаў і прадстаўнікі Рэспублікі Сербскай назвалі «многія тысячы». Аднак спробы абгрунтаваць прэтэнзіі баснійскіх сербаў былі непераканаўчымі{{Sfn|Donia|2006}}. {| class="wikitable" style="float: right;" |+Колькасць загінулых у Сараеве (цывільных асоб і вайскоўцаў) з 1991 па 1995 год<ref name="idc2">{{cite web|title=''Rezultati istraživanja "Ljudski gubici '91-'95" (Sarajevo)''|url=http://www.idc.org.ba/index.php?option=com_content&view=section&id=35&Itemid=126&lang=bs|publisher=''Istraživačko dokumentacijski centar (IDC)''|date=2007|access-date=2010-08-29|archive-date=2009-11-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20091108152023/http://www.idc.org.ba/index.php?option=com_content&view=section&id=35&Itemid=126&lang=bs|url-status=dead}}</ref> !Год !бяснякі !сербы !харваты !іншыя |- |1991 |9 |8 |1 |0 |- |1992 |5 199 |2,043 |458 |108 |- |1993 |2,473 |698 |184 |37 |- |1994 |809 |376 |50 |10 |- |1995 |799 |343 |43 |5 |- |Агулам |9 289 |3468 |736 |160 |} У якасці могілак выкарыстоўваліся паркі, спартыўныя пляцоўкі і іншыя адкрытыя прасторы. Адным з такіх аб’ектаў з’яўляецца спартыўны комплекс, пабудаваны да [[Зімовыя Алімпійскія гульні 1984|зімовых Алімпійскіх гульняў 1984 года]]. [[Дзіцячы фонд ААН|ЮНІСЕФ]] паведаміў, што ў горадзе заставалася ад 65 000 да 80 000 дзяцей, па меншай меры 40 % з іх абстрэльваліся снайперамі; 51 % бачылі, як кагосьці забілі; 39 % бачылі забойства аднаго або некалькіх членаў сям’і; 19 % былі сведкамі расправы; у 48 % дом быў заняты кімсьці іншым; у 73 % дом быў атакаваны або абстраляны; і 89 % жылі ў падземных сховішчах. У выніку вялікай колькасці ахвяр і ўмоў ваеннага часу па ўсім Сараева і ваколіцах ёсць імправізаваныя могілкі. У справаздачы за 1994 год гаварылася, што «''аблога таксама моцна паўплывала на псіхіку і будучыню насельніцтва горада.'' ''Урад Босніі паведаміў пра рэзкі рост самагубстваў сярод сараеўцаў, амаль удвая павялічанай колькасці абортаў і зніжэнні нараджальнасці на 50 % з пачатку блакады''»{{Sfn|Даклад ААН VI}}. Мемарыял з імёнамі 521 дзіцяці, забітых падчас блакады, быў адкрыты 9 мая 2010 года. Справы яшчэ 500 дзяцей на той час яшчэ правяраліся.<ref>{{Cite news|url=https://nationalpost.com/news/story.html?id=3006345|title=Sarajevo unveils memorial for children killed during siege|website=National Post}}{{Недаступная спасылка}}</ref> [[Файл:Mezarje_Stadion_Cemetery.jpg|цэнтр|міні|640пкс|Могілкі ''Стадыён Межар’е'', ''Ліга патрыётаў'', [[Сараева]].]] === Пашкоджанні і разбурэнне забудовы і маёмасці === [[Файл:Sarajevo_Grbavica.JPG|злева|міні| Цяжка пашкоджаныя жылыя дамы каля моста Врбаня ў раёне [[Грбавіца (Сараева)|Грбавіца]] на левым беразе ракі [[Міляцка]].]] Структурны і матэрыяльны ўрон у Сараеве ў выніку аблогі ўключаў асабліва крытычныя аб’екты, такія як бальніцы і медыцынскія комплексы, медыцынскія ўстановы (уключаючы машыны хуткай дапамогі), медыцынскі персанал, а таксама культурныя каштоўнасці, як напр. калекцыя рукапісаў [[Усходні інстытут у Сараева|Усходняга інстытута ў Сараеве]], адзін з найбагацейшых збораў усходніх рукапісаў у свеце<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=wjfBaNW1i4EC&pg=PA62|title=Libraries in open societies&nbsp;... – Google Books|isbn=9780789019684|access-date=5 August 2010|last1=Leich|first1=Harold M.|year=2002}}</ref>. У ноч на 25 жніўня 1992 года сербскі бок правёў бамбардзіроўка запальнымі снарадамі, якая прывяла да поўнага знішчэння незаменнай [[Нацыянальная і універсітэцкая бібліятэка Босніі і Герцагавіны|Нацыянальнай і ўніверсітэцкай бібліятэкі Босніі і Герцагавіны]], цэнтральнага сховішча баснійскай пісьмовай культуры і галоўнага культурнага цэнтра для ўсіх Балкан. Сярод страт было каля 700 рукапісаў і інкунабул, а таксама ўнікальная калекцыя баснійскіх перыядычных выданняў, некаторыя з якіх адносіліся да сярэдзіны XIX стагоддзя баснійскага культурнага адраджэння. Бібліятэкі ўсяго свету пасля супрацоўнічалі, каб аднавіць частку страчанай спадчыны праз ахвяраванні і электронныя тэксты ў кіберпрасторы. [[Файл:Evstafiev-bosnia-cello.jpg|справа|міні| [[Ведран Смайловіч|Ведран Смаілавіч]] грае ў часткова разбуранай [[Нацыянальная і універсітэцкая бібліятэка Босніі і Герцагавіны|Нацыянальнай бібліятэцы]] ў Сараеве ў 1992 годзе.]] [[Файл:Dobrinja_in_1996.JPEG|міні| Разбурэнні ў сараеўскім раёне [[Дабрыня (Сараева)|Дабрыня]], сфатаграфаваныя пасля аблогі.]] Таксама неапраўданымі былі напады на цывільную маёмасць. Баснійскі ўрад падлічыў, што абстрэлы разбурылі больш за 10 000 кватэр і пашкодзілі больш за 100 000 іншых. З іншых будынкаў у горадзе 23 % былі пашкоджаны сур’ёзна, 64 % былі часткова пашкоджаны і 10 % — нязначна. У сваёй справаздачы Камітэт па культуры і адукацыі [[Савет Еўропы|Савета Еўропы]] пракаментаваў структурныя пашкоджанні ў горадзе{{Sfn|Даклад ААН VI}}. Камітэт заявіў:{{Цытата|Відавочна, што Сараева цяжка пацярпела ад рук нападнікаў. Апрача вядомых чалавечых страт у працяглых пакутах і складанасці выжывання ад дня да дня, мелі месца сур’ёзныя пашкоджанні гарадскога палатна. Інфраструктура (вадасток, электрычнасць, тэлефонныя сэрвісы і г.д.) была надзвычай пашкоджана. Большасць будынкаў былі значна разбіты і напэўна ўсе будынкі ў цэлым былі паражоны ў большай ці меншай меры (пабітае шкло і г.д.). Некаторыя будынкі былі цалкам зруйнаваны, уключаючы манументы старажытнасці (такія, як Бібліятэка) і шэраг сучасных стальных каркасных будынкаў (такіх як будынак Unis), якія ў некаторых выпадках проста абрынуліся. Таксама ацэньваецца, што за апошні год было зруйнавана 35 000 месцаў для жыхарства.{{Sfn|Даклад ААН VI}} {{арыгінальны тэкст|en|It is plain that Sarajevo has suffered badly at the hands of its attackers. Apart from the obvious human cost in the continued suffering and difficulties of day to day living, there has been serious damage to the urban fabric. The infrastructure (drainage, electricity, telephone services, etc.) is badly damaged. Most buildings are damaged significantly and probably all buildings are damaged to a greater or lesser degree (broken glass etc.). Some buildings have been completely destroyed including ancient monuments (such as the Library) and including a number of modern steel framed buildings (such as the Unis Building) which in some cases have simply collapsed. 35,000 dwellings are also assessed to have been destroyed during the past year.}}}}Сараева істотна аднавілася з пункту гледжання колькасці будынкаў, якія былі цалкам адрэстаўраваны і зноў заселены. Аднак па стане на 2017 год многія будынкі заставаліся моцна пашкоджанымі і зрубцаванымі<ref>{{Cite web|title=A City that Doesn't Forget: Sarajevo Thirty Years after the War|url=https://www.sah.org/community/sah-blog/sah-blog/2022/07/08/a-city-that-doesn-t-forget-sarajevo-thirty-years-after-the-war|access-date=2022-12-13|website=Default|url-status=dead|archive-date=18 сакавіка 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230318125548/https://www.sah.org/community/sah-blog/sah-blog/2022/07/08/a-city-that-doesn-t-forget-sarajevo-thirty-years-after-the-war}}</ref>. Нягледзячы на тое, што горад быў узорам міжэтнічных адносін<ref>Так горад апісваецца ў {{Нп3|Рэзалюцыя Савета Бяспекі ААН 824|Рэзалюцыі 824 СБ ААН|4=United Nations Security Council Resolution 824}}</ref>, аблога прынесла драматычныя змены ў насельніцтве. У дадатак да тысяч бежанцаў, якія пакінулі горад, многія сараеўскія сербы з’ехалі ў Рэспубліку Сербскую, а доля сербаў у Сараеве знізілася ў 3 разы з {{Нп3|Перапіс насельніцтва Босніі і Герцагавіны 1991|1991|4=1991 population census in Bosnia and Herzegovina}} па {{Нп3|Перапіс насельніцтва Босніі і Герцагавіны 2013|2013|4=2013 population census in Bosnia and Herzegovina}} год. Рэгіёны [[Нова Сараева|Нова-Сараева]], якія цяпер з’яўляюцца часткай Рэспублікі Сербскай, утварылі [[Усходняе Сараева]], дзе сёння жыве вялікая частка даваеннага сербскага насельніцтва. Новыя будаўнічыя праекты і інвестыцыі замежнага капіталу зрабілі Сараева, магчыма, самым хуткарослым горадам у [[Сацыялістычная Федэратыўная Рэспубліка Югаславія|былой Югаславіі]]. Колькасць насельніцтва ў 2002 годзе вырасла да 401 000 чалавек<ref name=":7" />, што толькі на 20 000 менш, чым ацэнка перапісу да 1991 года. У 2009 годзе горад і яго найбліжэйшыя аколіцы насяляла больш за 435,5 тыс. жыхароў<ref>{{Cite web|url=http://www.fzs.ba/saopcenja/2009/14.2.1.pdf|title=Procjena ukupnog broja prisutnih stanovnika po starosnoj i spolnoj strukturi, 30.06.2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924020446/http://www.fzs.ba/saopcenja/2009/14.2.1.pdf|archive-date=2015-09-24|language=bs}}</ref>. [[Файл:Robna_kuća_Sarajka_(today_BBI_Centar).jpg|цэнтр|міні|640пкс| Знакавым будынкам да вайны быў ''Універмаг Сарайка''. Сёння на яго месцы стаіць BBI Centar.]] == Абвінаваўчыя прысуды МТБЮ == 5 снежня 2003 года [[Міжнародны трыбунал па былой Югаславіі]] (МТБЮ) прызнаў першага камандзіра Сараеўска-Раманійскага корпуса генерала {{нп3|Станіслаў Галіч|Станіслава Галіча||Stanislav Galić}} вінаватым у абстрэле і снайперскай тэрарыстычнай кампаніі супраць Сараева, у тым ліку ў першай {{Нп3|Бойні на Маркале|бойні на Маркале|4=Markale massacres}}. Галіч быў прысуджаны да пажыццёвага зняволення за [[Злачынствы супраць чалавецтва|злачынствы супраць чалавечнасці]] падчас блакады.<ref name="galic"/> У справе супраць Станіслава Галіча абвінавачанне ва ўступным слове сцвярджала, што:{{Цытата|Аблога Сараева, як стала шырока вядома грамадскасці, была эпізодам такой благой славы падчас канфлікту ў былой Югаславіі, што іншаму прыйдзецца звярнуцца да Другой сусветнай вайны, каб знайсці падабенствы ў еўрапейскай гісторыі. Ніколі пасля гэтага прафесійная армія не праводзіла кампаніі па бязлітасным гвалце супраць жыхароў еўрапейскага горада, каб тых завалачы ў стан сярэднявечнай абяздоленасці, у якой іх бы пастаянна прыгнятаў страх смерці. У перыяд, пакрыты гэтым абвінавачвальным актам, не было для сараеўца месца, ахаванага ад наўмыснай атакі, ні дома, ні ў школе, ні ў шпіталі. {{арыгінальны тэкст|en|The siege of Sarajevo, as it came to be popularly known, was an episode of such notoriety in the conflict in the former Yugoslavia that one must go back to World War II to find a parallel in European history. Not since then had a professional army conducted a campaign of unrelenting violence against the inhabitants of a European city so as to reduce them to a state of medieval deprivation in which they were in constant fear of death. In the period covered in this Indictment, there was nowhere safe for a Sarajevan, not at home, at school, in a hospital, from deliberate attack.}}|Уступная заява абвінавачання, МТБЮ супраць Станіслава Галіча, 2003<ref>{{cite web |url=http://sim.law.uu.nl/sim/caselaw/tribunalen.nsf/6c3f0d5286f9bf3cc12571b500329d62/31f622000d199e48c12571fe004be26e?OpenDocument |title=ICTY: Stanislav Galić judgement and opinion |date=5 December 2003 |publisher=[[МТБЮ]] |access-date=3 March 2010 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120716103929/http://sim.law.uu.nl/sim/caselaw/tribunalen.nsf/6c3f0d5286f9bf3cc12571b500329d62/31f622000d199e48c12571fe004be26e?OpenDocument |archive-date=16 July 2012}}</ref>}} [[Файл:Initial_appearance_Radovan_Karadžić_at_his_trial_-_31_July_2008.jpg|міні|[[Радаван Караджыч]] на [[Суд над Радаванам Караджычам|судзе]] ў ліпені 2008 года.]] У 2007 годзе генерал {{нп3|Драгамір Мілошавіч|||Dragomir Milošević}}, які змяніў Галіча на пасадзе камандзіра Сараеўска-Раманійскага корпуса, быў прызнаны вінаватым у абстрэлах і снайперскай тэрарыстычнай кампаніі супраць Сараева і яго грамадзян са жніўня 1994 да канца 1995 года, уключаючы {{Нп3|Бойні на Маркале|другую бойню на Маркале|4=Markale massacres}}. Яго прысудзілі да 29 гадоў пазбаўлення волі. МТБЮ прыйшоў да высновы, што 28 жніўня 1995 года на гарадскі рынак Маркале быў здзейснены 120 мм мінамётны абстрэл з пазіцый Сараеўска-Раманійскага корпуса. У 2011 годзе былы начальнік [[Штаб|Генеральнага штаба]] [[Югаслаўская армія|югаслаўскай арміі]] генерал [[Момчыла Перышыч]] быў прысуджаны да 27 гадоў пазбаўлення волі за саўдзел і падбухторванне да забойства, таму што югаслаўская армія пад яго кіраўніцтвам аказвала «''вялікую матэрыяльна-тэхнічную падтрымку [[боепрыпас]]амі, палівам і [[Запасная частка|запчасткамі]]''», а таксама «''неабходную экспертную дапамогу''» [[Узброеныя сілы Рэспублікі Сербскай|ВРС]] падчас аблогі<ref name="Perisic Verdict2">{{cite web|url=http://www.icty.org/x/cases/perisic/tjug/en/110906_summary.pdf|title=Summary of the Judgement in the Case of Prosecutor v. Momčilo Perišić|date=6 September 2011|publisher=[[МТБЮ]]|access-date=7 September 2011|location=The Hague}}</ref>. Па ацэнцы Галоўнага штаба ад 1994 года, для вядзення вайны ў Босніі ВРС атрымала ад югаслаўскай арміі каля 25 мільёнаў куль і больш за 7500 снарадаў. Аднак суддзі пастанавілі, што Перышыч не меў эфектыўнага кантролю над афіцэрамі ВРС, якія ў асноўным ваявалі незалежна ад яго інструкцый, але ўсё роўна атрымлівалі грошы і льготы з [[Бялград]]а<ref name="Perisic Verdict2" /><ref>{{cite web|url=http://www.sense-agency.com/icty/perisic-sentenced-to-27-years-for-crimes-in-bh-and-croatia.29.html?cat_id=1&news_id=13151|title=PERISIC SENTENCED TO 27 YEARS FOR CRIMES IN BH AND CROATIA|date=6 September 2011|publisher=Sense-Agency|access-date=7 September 2011|location=The Hague|archive-date=28 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190328212556/http://www.sense-agency.com/icty/perisic-sentenced-to-27-years-for-crimes-in-bh-and-croatia.29.html%3Fcat_id%3D1%26news_id%3D13151|url-status=dead}}</ref>. У 2013 годзе прысуд Перышычу быў адменены, і ён быў вызвалены з турмы<ref name="Perisic2">{{cite web|publisher=[[BBC]]|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-21621242|title=Momcilo Perisic: Yugoslav army chief conviction overturned|date=28 February 2013|access-date=28 February 2013}}</ref>. Да [[Пажыццёвае зняволенне|пажыццёвага зняволення]] быў прысуджаны лідар баснійскіх сербаў [[Радаван Караджыч]]<ref>{{Cite web|title=Bosnia-Herzegovina: Karadžić life sentence sends powerful message to the world|publisher=Amnesty International|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2019/03/bosnia-herzegovina-karadzic-life-sentence-sends-powerful-message-to-the-world/|date=20 March 2019}}</ref>. Яго прызналі вінаватым у тым ліку па эпізодзе з аблогай горада Сараева. Нарэшце, 22 лістапада 2017 года генерал [[Ратка Младзіч]] быў таксама асуджаны да [[Пажыццёвае зняволенне|пажыццёвага зняволення]]<ref>{{Cite web|url=http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=58143#.WhadpdLiXIU|title=UN hails conviction of Mladic, the 'epitome of evil,' a momentous victory for justice|date=22 November 2017|publisher=UN News Centre}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2017/nov/22/ratko-mladic-convicted-of-genocide-and-war-crimes-at-un-tribunal|title=Ratko Mladić convicted of war crimes and genocide at UN tribunal|date=22 November 2017}}</ref>. == Памяць пра трагедыю == {{Некалькі выяў|direction=horizontal|width=150|footer=Сараеўскія ружы на месцы Маркальскіх боень.|align=left|image1=Markale_1.jpg|image2=Markale 2.jpg}}Аблога Сараева пакінула шрамы на целе горада, якія застаюцца і сёння заўважнымі на некаторых будынках і вуліцах горада. Імі сталі шматлікія могілкі, мемарыялы, пашкоджанні на будынках і вуліцах. === Сараеўскія ружы === Адной з формаў увекавечання памяці пра загінулых сталі {{Нп3|сараеўскія ружы|4=Sarajevo Rose}}, якія можна спаткаць на вуліцах горада. Гэтыя сляды ад бомб, пасля заканчэння вайны былі запоўнены чырвонай смалой у тых месцах, дзе яны забралі адно ці болей чалавечых жыццяў<ref>[http://www.flickr.com/search/?q=sarajevo+rose Фотаздымкі сараеўскіх руж на сэрвісе Flickr].</ref><ref>Greg Campbell — ''The Road to Kosovo: A Balkan Diary''. Boulder, Colo.: Westview Press, 1999. {{ISBN|0-8133-3767-4}}.</ref>. === Акцыі памяці === [[Файл:Sarajevo_Red_Line.jpg|справа|міні|У памяць пра ахвяр блакады ў 2012 годзе ў Сараеве было пастаўлена 11 тысяч чырвоных крэслаў.]] 5 красавіка 2012 г., у 20-ю гадавіну пачатку блакады горада, на галоўнай дарозе ў Сараеве агульнай працягласцю 800 метраў было ўстаноўлена 11 541 чырвонае крэсла ў памяць пра ахвяры. Праект называецца «Сараева Чырвоная лінія»<ref>{{Cite news|publisher=Jutarnji list|title=''Rijeka crvenih stolaca u središtu Sarajeva: 11.541, po jedan za svakog poginulog''|url=http://www.jutarnji.hr/rijeka-crvenih-stolaca-u-sredistu-sarajeva--11-541--po-jedan-za-svakog-poginulog/1020011/|access-date=2012-04-09}} {{Cite web |url=http://www.jutarnji.hr/rijeka-crvenih-stolaca-u-sredistu-sarajeva--11-541--po-jedan-za-svakog-poginulog/1020011 |title=Архіўная копія |access-date=23 сакавіка 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120409012801/http://www.jutarnji.hr/rijeka-crvenih-stolaca-u-sredistu-sarajeva--11-541--po-jedan-za-svakog-poginulog/1020011 |archive-date=2012-04-09 }}{{Cite web |url=http://www.jutarnji.hr/rijeka-crvenih-stolaca-u-sredistu-sarajeva--11-541--po-jedan-za-svakog-poginulog/1020011 |title=Архіўная копія |access-date=23 сакавіка 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120409012801/http://www.jutarnji.hr/rijeka-crvenih-stolaca-u-sredistu-sarajeva--11-541--po-jedan-za-svakog-poginulog/1020011 |archive-date=2012-04-09 |url-status=dead }}</ref>. У той жа дзень [[жанчыны ў чорным]] арганізавалі акцыю памяці ахвяраў блакады на Плошчы Рэспублікі ў Бялградзе<ref name="žene u crnom">{{Cite web|url=http://www.zeneucrnom.org/index.php?option=com_content&task=view&id=783|publisher=Žene u crnom|title=''20 godina OD AGRESIJE NA BOSNU I HERCEGOVINU''|access-date=2012-04-09}}</ref>. У тым жа годзе быў адкрыты «Музей аблогі» пад назвай «Мастацтва жыць 1992—1996»<ref>{{Cite news|url=http://www.dnevniavaz.ba/vijesti/sarajevo/88867-predstavljen-muzej-opsade-umijece-zivljenja-1992-1996-video.html|publisher=Dnevni Avaz|title="Muzej opsade - Umijeće življenja 1992-1996" (VIDEO)|author=Redakcija Dnevnog Avaza|date=2012-04-04|access-date=2012-04-09}}</ref>. === У масавай культуры === * Падзеі аблогі Сараева згадваюцца ў песні U2 ''[[Міс Сараева|Miss Sarajevo]]'', якую група запісала з прадзюсарам [[Браян Іна|Браянам Іна]] ў 1995 годзе пад псеўданімам [[Арыгінальныя саўндтрэкі 1|Passengers]]. У запісе песні прымаў удзел тэнар [[Лучана Павароці]]<ref>{{Cite web|url=http://www.rp.pl/artykul/66821.html|language=pl|title=Rzeczpospolita: Kiedy Bono śpiewał na żywo „Miss Sarajewo”|access-date=23 сакавіка 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20120127140212/http://www.rp.pl/artykul/66821.html|archive-date=2012-01-27|url-status=dead}}</ref>. Песню напісаў фронтмэн U2 Бона, натхніўшыся дакументальным фільмам журналіста [[Bill Carter|Біла Картэра]], які правёў паўгода ў абложаным горадзе. Фільм паказвае конкурс «Міс Сараева», які праходзіў падчас блакады ў 1993 годзе ў гарадскіх падвалах. Гэты конкурс выйграла [[Інэла Ногіч]]. * Падчас блакады ў горадзе з канцэртамі выступілі, між іншым, [[Брус Дзікінсан|Брус Дыкінсан]] у снежні 1994 года (удастоены за гэта праз 25 гадоў звання ганаровага жыхара Сараева<ref>{{Cite web|url=https://www.thejakartapost.com/life/2019/04/07/iron-maidens-singer-bruce-dickinson-honored-in-sarajevo.html|title=Iron Maiden's singer Bruce Dickinson honored in Sarajevo|language=en|publisher=The Jakarta Post|access-date=2019-11-04}}</ref>) і [[Славенія|славенскі]] [[Laibach]] 20 і 21 лістапада 1995 года<ref>{{Cite web|url=http://www.laibach.nsk.si/react.htm|date=2008-01-18|title=Laibach [NATO]|access-date=23 сакавіка 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20080118171028/http://www.laibach.nsk.si/react.htm|archive-date=2008-01-18|url-status=dead}}</ref>. * Неўзабаве пасля заканчэння блакады, 23 верасня 1997 года, на [[Стадыён Асім Ферхатавіч Хасэ|стадыёне Кошэва]] ў Сараеве адбыўся канцэрт [[U2]], на які прыйшло 50 000 гледачоў<ref name="autonazwa1">{{Cite web|url=http://www.charnas.pl/glosy.php?subaction=showfull&id=1220306445&archive=&start_from=&ucat=4|title=Tomasz Charnas: POP 4 U 2|access-date=2010-02-28|language=en}}</ref>. * Адміра Ісміч і Бошка Бркіч сталі героямі дакументальных фільмаў пад назвай «''[[Рамэа і Джульета з Сараева]]»<ref name=":1" />'' і «''Сараева, маё каханне''»<ref>{{Cite web|publisher=PriMed|title=Sarajevo mon amour|language=en|url=https://primed.tv/sarajevo-mon-amour-2/?lang=en|access-date=2020-10-31|date=2013-02-20}}</ref>. * Заснаваны на рэальных падзеях, графічны раман [[Joe Kubert|Джо Куберта]] «{{Нп3|Факс з Сараева|4=Fax from Sarajevo}}», апублікаваны [[Dark Horse Comics]] у 1996 годзе, апавядае гісторыю [[Ervin Rustemagić|Эрвіна Рустэмаджыка]], які паўтара гады спрабаваў уцячы з абложанага горада разам са сваёй сям’ёй<ref>Kubert, Joe. "This book is dedicated to Karim Zaimovic, " ''Fax From Sarajevo: A Story of Survival'' softcover (Dark Horse Comics, 1996/1998).</ref>. * Камп’ютарная гульня «{{Нп3|This War of Mine|4=This War of Mine}}» была натхнёная аблогай Сараева<ref>{{Cite web|date=14 лістапада 2014|access-date=2014-12-05|publisher=11 bit studios|title=This War of Mine Launch Trailer – The Survivor|url=https://www.youtube.com/watch?v=gotK5DLdVvI}}</ref>. * Песня «''Bosnia''» [[The Cranberries]] адносіцца да аблогі Сараева і агульнай сітуацыі ў Босніі. == Заўвагі == {{notelist}} == Крыніцы == {{reflist}} == Літаратура == * {{cite book|first=Daniel|last=Bethlehem|url=http://books.google.hr/books?id=7SczBzxA6-IC&dq=The+%22Yugoslav%22+crisis+in+international+law:+General+issues&hl=hr&source=gbs_navlinks_s|title=The "Yugoslav" crisis in international law: General issues|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=1997|isbn=9780521463041|language=en}} * {{кніга|аўтар=David C. Isby|загаловак=Balkan Battlegrounds: A Military History of the Yugoslav Conflict, 1990-1995|спасылка=https://books.google.ru/books?id=0AoPAAAACAAJ&redir_esc=y|месца=Washington|выдавецтва=Diane Publishing Company|год=2003|volume=1|allpages=501|isbn=978-0-7567-2930-1|мова=en}} * {{cite book|ref={{sfnref|Donia|2006}}|last=Donia|first=Robert J.|title=Sarajevo: A Biography|year=2006|url=http://books.google.hr/books?id=ACvJHam2_-oC&dq=sarajevo+siege&hl=hr&source=gbs_navlinks_s|publisher=[[University of Michigan Press]]|isbn=9780472115570}} * {{кніга|аўтар=Dr N Thomas & K Mikulan|загаловак=The Yugoslav Wars (2). Bosnia, Kosovo and Macedonia 1992—2001|выдавецтва=Osprey publishing|isbn=1-84176-964-9|мова=en}} * {{cite book|last=Forsythe|first=David P.|url=http://books.google.hr/books?id=-2FPAAllJEMC&dq=srebrenica+after+world+war+II&hl=hr&source=gbs_navlinks_s|title=The International Committee of the Red Cross: a neutral humanitarian actor|publisher=Taylor & Francis|location=Oxford|year=2007|isbn=9780415341516}} * {{cite book|last=Goldstein|first=Ivo|title=Kronologija: Hrvatska, Europa, Svijet|publisher=Novi Liber|year=1996|location=Zagreb|isbn=9536045125}} * {{cite book|last=Maček|first=Ivana|title=Sarajevo Under Siege: Anthropology in Wartime|year=2009|url=http://books.google.hr/books?id=1DHDVf2ITy0C&dq=sarajevo+school+siege&hl=hr&source=gbs_navlinks_s|isbn=9780812241266|publisher=[[University of Pennsylvania Press]]}} * {{Кніга|год=2003|аўтар=Mark A. Bucknam|загаловак=Responsibility of Command: How UN and NATO Commanders Influenced Airpower Over Bosnia|ref=Bucknam|старонак=407|isbn=9781585661152|выдавецтва=Air University Press|мова=en}} * {{кніга|аўтар=Milutinović M.|загаловак=Rat je poćeo rijećima|месца=Banja Luka|выдавецтва=Grafid|год=2010|allpages=495|isbn=978-99955-41-15-6|тыраж=1000|мова=sh}} * {{cite book|last1=Mann|last2=Drucker|last3=Tarantola|last4=McCabe|first1=Jonathan|first2=Ernest|first3=Daniel|first4=Mary Pat|title=Bosnia: The War Against Public Health|year=1994|url=http://www.ippnw.org/pdf/mgs/1-3-mann.pdf|publisher=Medicine & Global Survival|volume=1|access-date=2013-02-28|archive-date=2019-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20190621012838/https://www.ippnw.org/pdf/mgs/1-3-mann.pdf|url-status=dead}} * {{cite book|last=Preez Bezdrob|first=Anne Marie du|title=Sarajevo Roses: War Memoir of a Peacekeeper|year=2006|publisher=Oshun|isbn=9781770070318}} * {{cite book|ref={{sfnref|Human Rights Watch|1993}}|first=Ivana|last=Nizich|title=War Crimes in Bosnia-Hercegovina: A Helsinki Watch Report, Opseg 1|url=http://books.google.hr/books?id=nltdtAo38K0C&dq=Red+Cross+Convoy+Attacked+En+Route+to+Sarajevo+1992&hl=hr&source=gbs_navlinks_s|location=New York City|publisher=Human Rights Watch|year=1993|isbn=9781564320834}} * {{кніга|аўтар=Radinović R.|загаловак=Laži o sarajevskom ratištu|месца=Beograd|выдавецтва=Svet knjige|год=2004|allpages=261|isbn=86-7396-076-2|тыраж=1000|мова=sh}} * {{кніга|аўтар=R. Craig Nation.|загаловак=War in the Balkans 1991-2002|выдавецтва=U.S. Army War College|год=2003|allpages=388|isbn=1-58487-134-2|мова=en}} * {{Cite book|author=Sense Agency|ref=Sense-Karadžić|url=http://sense-agency.com/tv_tribunal.27.html?vid=89|title=''TV Tribunal 429''|date=30 October 2009|publisher=Sense-Agency.com|access-date=2013-02-28|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304233823/http://sense-agency.com/tv_tribunal.27.html?vid=89|url-status=dead}} {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160304233823/http://sense-agency.com/tv_tribunal.27.html?vid=89 |date=4 сакавіка 2016 }} * {{Кніга|загаловак=The War in Bosnia-Herzegovina: Ethnic Conflict and International Intervention|ref=Burg Shoup|год=1999|аўтар=Steven L. Burg, Paul S. Shoup|старонак=499|isbn=1-56324-308-3|выдавецтва=M. E. Sharpe, Inc.|мова=en|месца=New York}} * {{cite book|ref=Vulliamy|last=Vulliamy|first=Ed|title=Seasons in hell: understanding Bosnia's war|year=1994|publisher=Simon & Schuster|location=New York City|isbn=9780671713454}} * {{кніга|аўтар=Булатович Лиляна.|загаловак=Сербский генерал Младич. Судьба защитника Отечества|месца=Москва|выдавецтва=ИППК «ИХТИОС»|год=2013|старонак=556|isbn=978-5-8402-0348-3|ref=Булатович|мова=ru}} * {{кніга|аўтар=[[Гуськова, Елена Юрьевна|Гуськова Е.Ю.]]|загаловак=История югославского кризиса (1990-2000)|месца=М.|выдавецтва=Русское право/Русский Национальный Фонд|год=2001|старонак=720|isbn=5941910037|ref=Гуськова|мова=ru}} * {{кніга|аўтар=Макартур С.|загаловак=Когда к штыку приравняли перо. Деятельность СМИ по освещению боснийского кризиса (1992-1995 гг.)|месца=Москва|выдавецтва=Институт славяноведения РАН|год=2007|старонак=164|мова=ru}} * {{кніга|загаловак=Наши миротворцы на Балканах|адказны=Гуськова Е.Ю|месца=Москва|выдавецтва=Индрик|год=2007|старонак=360|isbn=5-85759-397-2|мова=ru|ref=Миротворцы}} * {{кніга|загаловак=Югославия в XX веке: очерки политической истории|адказны=К. В. Никифоров (отв. ред.), А. И. Филимонова, А. Л. Шемякин и др|месца=М.|выдавецтва=Индрик|год=2011|старонак=888|isbn=9785916741216|ref=Югославия в XX веке|мова=ru}} === Даклады === {{refbegin}} * {{cite book|ref={{sfnref|Даклад ААН IV}}|last=Bassiouni|first=M. Cherif|title=Final report of the United Nations Commission of Experts established pursuant to security council resolution 780 (1992), Annex IV – The policy of ethnic cleansing|date=28 снежня 1994|url=http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/IV.htm|publisher=[[ААН]]|access-date=9 сакавіка 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20110604020502/http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/IV.htm|archive-date=2011-06-04}} * {{cite book|ref={{sfnref|Даклад ААН VI}}|title=Final report of the United Nations Commission of Experts established pursuant to security council resolution 780 (1992), Annex VI part 1 – Study of the battle and siege of Sarajevo|last=Bassiouni|first=M. Cherif|publisher=[[ААН]]|date=28 снежня 1994|url=http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/VI-01.htm|access-date=9 красавіка 2012|archive-date=2011-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20110604023055/http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/VI-01.htm|url-status=dead}} {{Cite web |url=http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/VI-01.htm |title=Архіўная копія |access-date=23 сакавіка 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140302163248/http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/VI-01.htm |archive-date=2014-03-02 |url-status=dead }}{{Cite web |url=http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/VI-01.htm |title=Архіўная копія |access-date=23 сакавіка 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20010222115037/http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/VI-01.htm |archive-date=2001-02-22 |url-status=dead }} * {{cite book|ref={{sfnref|Даклад ААН VI4}}|title=Final report of the United Nations Commission of Experts established pursuant to security council resolution 780 (1992), Annex VI – Study of the battle and siege of Sarajevo (04/10)|last=Bassiouni|first=M. Cherif|publisher=[[ААН]]|date=28 снежня 1994|url=http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/VI-04.htm|access-date=9 красавіка 2012|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629015256/http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/VI-04.htm}} {{Cite web |url=http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/VI-04.htm |title=Архіўная копія |access-date=5 красавіка 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629015256/http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/VI-04.htm |archive-date=2011-06-29 |url-status=dead }}{{Cite web |url=http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/VI-04.htm |title=Архіўная копія |access-date=5 красавіка 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629015256/http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/VI-04.htm |archive-date=2011-06-29 |url-status=dead }} * {{cite book|ref={{sfnref|Даклад ААН VI7}}|title=Final report of the United Nations Commission of Experts established pursuant to security council resolution 780 (1992), Annex VI – Study of the battle and siege of Sarajevo (07/10)|last=Bassiouni|first=M. Cherif|publisher=[[ААН]]|date=28 снежня 1994|url=http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/VI-07.htm|access-date=9 красавіка 2012|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629022355/http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/VI-07.htm}} * {{cite book|ref={{sfnref|Даклад ААН VI8}}|title=Final report of the United Nations Commission of Experts established pursuant to security council resolution 780 (1992), Annex VI – Study of the battle and siege of Sarajevo (08/10)|last=Bassiouni|first=M. Cherif|publisher=[[ААН]]|date=28 снежня 1994|url=http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/VI-08.htm|access-date=9 красавіка 2012|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629022434/http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/VI-08.htm}} * {{cite book|ref={{sfnref|Даклад ААН VI9}}|title=Final report of the United Nations Commission of Experts established pursuant to security council resolution 780 (1992), Annex VI – Study of the battle and siege of Sarajevo (09/10)|last=Bassiouni|first=M. Cherif|publisher=[[ААН]]|date=28 снежня 1994|url=http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/VI-09.htm|access-date=9 красавіка 2012|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629022325/http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/VI-09.htm}} {{Cite web |url=http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/anx/VI-09.htm |title=Архіўная копія |access-date=21 красавіка 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120426211010/http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/anx/VI-09.htm |archive-date=2012-04-26 |url-status=dead }}{{Cite web |url=http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/anx/VI-09.htm |title=Архіўная копія |access-date=21 красавіка 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120426211010/http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/anx/VI-09.htm |archive-date=2012-04-26 |url-status=dead }} * {{cite book|ref={{sfnref|Даклад ААН VI10}}|title=Final report of the United Nations Commission of Experts established pursuant to security council resolution 780 (1992), Annex VI – Study of the battle and siege of Sarajevo (10/10)|last=Bassiouni|first=M. Cherif|publisher=[[ААН]]|date=28 снежня 1994|url=http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/VI-10.htm|access-date=9 красавіка 2012|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629022408/http://www.ess.uwe.ac.uk/comexpert/ANX/VI-10.htm}} {{refend}} === Іншыя крыніцы === {{refbegin}} * {{Cite book|url=http://www.icty.org/x/cases/galic/tjug/en/gal-tj031205e.pdf|title=The Prosecutor vs. Stanislav Galić - Judgement and Opinion|publisher=[[МТБЮ]]|access-date=9 красавіка 2012|ref={{sfnref|МТБЮ Галіч}}|date=5 снежня 2003}} * {{Cite book|access-date=9 красавіка 2012|ref={{sfnref|МТБЮ Караджыч}}|url=http://www.icty.org/x/cases/karadzic/ind/bcs/090227.pdf|publisher=[[МТБЮ]]|title=''Tužitelj Međunarodnog suda protiv Radovana Karadžića - Treća izmijenjena optužnica''|date=27 лютага 2009}} * {{Cite book|url=http://www.icty.org/x/cases/dragomir_milosevic/tjug/en/071212.pdf|title=The Prosecutor vs. Dragomir Milošević - Judgement|publisher=[[МТБЮ]]|access-date=9 красавіка 2012|ref={{sfnref|МТБЮ Мілошавіч}}|date=12 снежня 2007}} * {{Cite book|url=http://www.icty.org/x/cases/perisic/tjug/en/110906_judgement.pdf|title=The Prosecutor vs. Momčilo Perišić - Judgement|publisher=[[МТБЮ]]|access-date=9 красавіка 2012|ref={{sfnref|МТБЮ Перышыч}}|date=6 верасня 2011}} {{refend}} == Спасылкі == * {{Commonscat-inline|Siege of Sarajevo|Аблога Сараева}} * [http://www.digitaljournalist.org/issue0405/remember_sarajevo.pdf «Remember Sarajevo» by Roger M. Richards], is an eBook of photographs and text from the siege of Sarajevo. * [https://meetbosnia.com/sarajevo-siege-4-devastating-years-longest-siege/ Sarajevo Siege | 4 Devastating Years of Longest Siege.] {{Бібліяінфармацыя}} {{Добры артыкул}} [[Катэгорыя:Канфлікты 1996 года]] [[Катэгорыя:Канфлікты 1995 года]] [[Катэгорыя:Канфлікты 1994 года]] [[Катэгорыя:Канфлікты 1993 года]] [[Катэгорыя:Канфлікты 1992 года]] [[Катэгорыя:Гісторыя Сараева]] [[Катэгорыя:Баснійская вайна]] odb00obyhafbpywlp2vxyftvhxb5u5u 0 308300 5155188 5006259 2026-06-17T05:58:57Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155188 wikitext text/x-wiki {{Архітэктар |выява = |памер = |подпіс = |імя = |арыгінальнае імя = |грамадзянства = |дата нараджэння = |месца нараджэння = |дата смерці = |месца смерці = |працаваў у гарадах = |стыль = |найважнейшыя пабудовы = |горадабудаўнічыя праекты = |рэстаўрацыя помнікаў = |нерэалізаваныя праекты = |навуковыя працы = |узнагароды = |вікісховішча = }} {{Цёзкі2|Брэгман}} '''Авель Пінхусавіч Брэгман''', часам у літаратуры '''Аркадзь Пятровіч Брэгман''' ({{ДН|12|4|1906}}, {{МН|Людзяневічы||}}, цяпер {{МН|Жыткавіцкі раён|у Жыткавіцкім раёне|}}, Гомельская вобласць — {{ДС|30|5|1958}}, {{МС|Мінск||}}) — беларускі [[архітэктар]]. == Біяграфія == Нарадзіўся ў 1906 г. у сяле [[Людзяневічы]] ў сям’і рабочага-печніка. З 1921 г. працаваў печніком у 18-м пагранатрадзе, у 1927 годзе з’ехаў у [[Масква|Маскву]]. Працаваў на новабудоўлях, вучыўся ў мастацкай студыі [[Асацыяцыя мастакоў рэвалюцыйнай Расіі|АМР]]. У 1928—1931 гг. — навучэнец рабфака<ref name="kamunikat">{{Cite web |url=http://pdf.kamunikat.org/download.php?item=42189-1.pdf |title=Архіўная копія |access-date=11 сакавіка 2020 |archive-date=16 красавіка 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200416054843/http://pdf.kamunikat.org/download.php?item=42189-1.pdf |url-status=dead }}</ref>. Член [[КПСС]] з 1931 года. У 1931 г. паступіў у [[Маскоўскі архітэктурны інстытут]], які скончыў у 1936 г. Вучыўся ў прафесара [[Палякоў|Палякова]], правадзейных членаў Акадэміі архітэктуры {{нп3|Уладзімір Мікалаевіч Сямёнаў (архітэктар)|У. М. Сямёнава|ru|Семёнов, Владимир Николаевич (архитектор)}} і [[М. Я. Колі]] (кіраўнік дыпломнага праекта)<ref name="kamunikat"/>. Накіраваны ў [[Мінск]], дзе працаваў архітэктарам, а потым начальнікам [[Галоўнае архітэктурна-планіровачнае ўпраўленне Мінгарвыканкама|Архітэктурна-планіровачнага ўпраўлення]]. Член [[Саюз архітэктараў СССР|Саюза архітэктараў СССР]] з 1937 года. У 1938—1940 гадах начальнік [[Магілёўскі філіял Белдзяржпраекта|Магілёўскага філіяла Белдзяржпраекта]].У першыя дні Вялікай Айчыннай вайны прызваны ў армію. У 1941—1945 гадах служыў у [[Самара|Куйбышаве]], старэйшы інжынер штаба ваенна-палявога будаўніцтва, архітэктар заводаў НКАП 147 і 207. З 1945 [[Пасляваеннае аднаўленне Мінска|аднаўляў Мінск]]; з 1946 па 1958 г. кіраўнік майстэрні [[Белдзяржпраект]]а; выкладаў у [[Мінскі архітэктурна-будаўнічы тэхнікум|Мінскім архітэктурна-будаўнічым тэхнікуме]] (1946-58). У 1945—1954 гадах член [[Саюз архітэктараў БССР|Саюза архітэктараў БССР]]. Памёр за рабочым сталом у майстэрні Белдзяржпраекта, якой кіраваў. На магіле пастаўлены помнік, на якім рукой яго сябра [[Г. Заборскі|Г. Заборскага]] высечаны партрэт і надпіс<ref name="kamunikat"/>. == Творчасць == [[Файл:Mogilev, Belarus - panoramio (25).jpg|міні|злева|[[Дом па Першамайскай вуліцы, 42 (Магілёў)|Дом па Першамайскай вуліцы, 42]] у Магілёве]] [[Файл:Вул. Энгельса, 12 -2.JPG|міні|злева|[[Дом па вуліцы Энгельса, 12 (Мінск)|Жылы дом з кінатэатрам «Навіны дня»]]]] [[Файл:Enhieĺsa street (Minsk) p1.jpg|thumb|Дамы на рагу вуліц Энгельса і Карла Маркса]] [[Файл:Мінск. пр. Незалежнасці 39 - пр. Машэрава 1.jpg|міні|злева|[[Дом па праспекце Незалежнасці, 39/1 (Мінск)|160-кватэрны жылы дом]] на скрыжаванні [[Праспект Незалежнасці (Мінск)|вуліц Савецкай]] і [[Праспект Машэрава (Мінск)|Даўгабродскай]]]] [[Файл:Frunze 15 (Minsk).jpg|міні|Адзін з катэджаў па вул. Фрунзэ]] Асноўныя працы: у [[Магілёў|Магілёве]] — [[Дняпро (гасцініца, Магілёў)|гасцініца «Дняпро»]], жылыя дамы СНК БССР (1937—1941, з [[Аляксандр Пятровіч Воінаў|А. П. Воінавым]]); у [[Мінск]]у — [[Комплекс будынкаў Інстытута фізкультуры|Інстытут фізкультуры]] (1938, з А. П. Воінавым і [[<!--В.--> Мураўёў|<!--В.--> Мураўё]]вым), праект [[Еўропа (атэль, Мінск)|гасцініцы «Еўропа»]] на скрыжаванні [[Вуліца Інтэрнацыянальная (Мінск)|вуліц Інтэрнацыянальнай]] і [[Вуліца Леніна (Мінск)|Леніна]] (1946), жылыя дамы на [[Праспект Незалежнасці (Мінск)|Ленінскім праспекце]], (цяпер — праспект Незалежнасці, 1948—1951), [[Дом па праспекце Незалежнасці, 39/1 (Мінск)|160-кватэрны жылы дом]] на скрыжаванні [[Праспект Незалежнасці (Мінск)|вуліц Савецкай]] і [[Праспект Машэрава (Мінск)|Даўгабродскай]] (1940—1948); жылы дом з міжгароднім тэлефонам на рагу вул. К. Маркса і Леніна (1949—1951)<ref name="kamunikat" />; дом прафесарска-выкладчыцкага складу інтэрнат [[Мінская ВПШ|Мінскай Вышэйшай партыйнай школы]] па [[Вуліца Карла Маркса (Мінск)|вул. К.Маркса]] (1950, цяпер — інтэрнат [[БДУ]]), [[Белпрамсавет]]а і [[Прамэнергапраект]] (1953—1955, з [[Э. М. Гальдштэйн]], цяпер [[будынак Нацыянальнага банка Беларусі]]), комплекс [[Дом па вуліцы Энгельса, 12 (Мінск)|жылых дамоў з кінатэатрам «Навіны дня»]] (1950—1953, па вуліцах К. Маркса і Энгельса, цяпер Малая сцэна тэатра імя Я. Купалы) і [[дом пісьменнікаў (Мінск)|жылы дом Саюза пісьменнікаў]] з магазінам «Палітычная кніга» на рагу вуліц К. Маркса і Энгельса (1951—1953); будынак [[Белпрампраект]]а<ref name="АСБ" /> ([[Вярхоўны Суд Рэспублікі Беларусь|Вярхоўнага суда]]<ref name="kamunikat"/>) на рагу вул. Леніна і Кірава (1950—1955), Упраўленне бытавога абслугоўвання з атэлье «Дом мод» (1956)<ref name="АСБ">{{крыніцы/Архітэктары Савецкай Беларусі|Брегман Авель Пинхусович}}</ref>; кінатэатр «Летні» ў [[Цэнтральны дзіцячы парк імя Максіма Горкага (Мінск)|парку Горкага]] (1952), праект забудовы [[Плошча Свабоды (Мінск)|плошчы Свабоды]] (1954—1956); комплекс 2-павярховых катэджаў па [[Вуліца Фрунзэ (Мінск)|вул. Фрунзэ]] (1955—1957); корпус [[Беларускі дзяржаўны тэхналагічны ўніверсітэт|Тэхналагічнага інстытута]] (1956, з [[Вольга Барысаўна Ладыгіна|В. Б. Ладыгінай]]). Удзельнічаў ва ўсесаюзным конкурсе на забудову [[Цэнтральная плошча (Мінск)|Цэнтральнай плошчы]] ў [[Мінск]]у (1954). З нерэалізаваных праектаў — два 116-кватэрныя дамы на [[Прывакзальная плошча (Мінск)|Прывакзальнай плошчы]] ў Мінску (1940, з [[У. Вараксін]]ым). Біяграфічныя дакументы, фотаздымкі будынкаў па праектах архітэктара захоўваюцца ў [[БДАНТД]], куды перададзены сынам<ref name="academia">[[Вольга Іванова]]. [https://www.academia.edu/42269851/%D0%90%D1%81a%D0%B1%D1%96%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%8F_%D0%B0%D1%80%D1%85%D1%96%D0%B2%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%96_%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B0_XVIII_%D0%BF%D0%B0%D1%87_XX%D0%86_%D1%81%D1%82_%D0%9C%D1%96%D0%BD%D1%81%D0%BA_2014_404_%D1%81 Асaбістыя архівы Беларусі канца XVIII-пач. XXІ ст.] Мінск, 2014. 404 с.</ref>. == Сям’я == Меў дачку [[Іна Авелеўна Бярозкіна|Іну]] (нар. 1937; у замужжы Бярозкіна) і сына [[Анатоль Авелевіч Брэгман|Анатоля]] (нар. 1941), якія таксама сталі архітэктарамі. == Узнагароды == Узнагароджаны [[Ганаровая грамата Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР|Ганаровай граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР]] (1954). {{зноскі}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|3|Брэгман Авель Пінхусавіч}} * {{крыніцы/Хто ёсць хто ў Беларусі. Архітэктары|Брегман Авель Пинхусович}} * {{крыніцы/Архітэктары Савецкай Беларусі|Брегман Авель Пинхусович}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Брэгман}} [[Катэгорыя:Выпускнікі МАРХІ]] [[Катэгорыя:Архітэктары Беларусі]] [[Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Старшыні Беларускага саюза архітэктараў]] [[Катэгорыя:Супрацоўнікі Белдзяржпраекта]] [[Катэгорыя:Архітэктары Мінска]] [[Катэгорыя:Архітэктары Магілёва]] [[Катэгорыя:Члены Беларускага саюза архітэктараў]] ong2gn0b4c5qv5a188ji80l22mzvogo 0 309426 5155100 4453432 2026-06-16T20:50:26Z JerzyKundrat 174 5155100 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Спасылка=Слабада}} {{НП-Беларусь |статус = вёска |беларуская назва = Слабада |вобласць = Мінская |раён = Бярэзінскі |сельсавет2 = Пагосцкі }} '''Слабада́'''<ref>{{Крыніцы/Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь/Мінская вобласць|}}</ref> ({{lang-be-trans|Slabada}}, {{lang-ru|Слобода}}) — [[вёска]] ў [[Бярэзінскі раён|Бярэзінскім раёне]] [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]]. Уваходзіць у склад [[Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Пагосцкага сельсавета]]. Да [[28 мая]] [[2013]] года вёска ўваходзіла ў склад [[Бярэзінскі сельсавет (Бярэзінскі раён)|Бярэзінскага сельсавета]]<ref>[http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 «Об изменении административно-территориального устройства районов Минской области». Решение Минского областного Совета депутатов от 28 мая 2013 г. № 234] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130923080620/http://pravo.by/main.aspx?guid=3871&p0=D913n0058646&p1=1 |date=23 верасня 2013 }}{{Ref-ru}}</ref>. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)}} {{Заліўка НП-Беларусь}} [[Катэгорыя:Пагосцкі сельсавет (Бярэзінскі раён)]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Бярэзінскага раёна]] 3qpvssqr30uujv83y8f34zt8h2jkqnt 0 310405 5155283 5017545 2026-06-17T11:35:51Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155283 wikitext text/x-wiki {{Ваенны дзеяч |імя = Адольф Грылі |арыгінал імя = {{lang-en|Adolphus Washington Greely}} |дата нараджэння = |месца нараджэння = |дата смерці = |месца смерці = |выява = Greely, A. W.jpg |шырыня = |апісанне выявы = Фота 1935 года |мянушка = |псеўданім = |прыналежнасць = {{USA}} |гады службы = 1861-1908 |званне = [[File:US-O8 insignia.svg|25px]] [[генерал-маёр]] |род войскаў = сувязь |камандаваў = {{нп3|Сігнальны корпус, ЗША|Сігнальны корпус|en|Signal Corps (United States Army)}} {{нп3|Ціхаакіянская дывізія ЗША|Ціхаакіянская дывізія|en|Pacific Division (United States Army)}} |частка = |бітвы = [[Грамадзянская вайна ў ЗША]] |узнагароды = {{Медаль Пашаны, ЗША}} {{нп3|Медаль Чарльза Дэлі|Медаль Чарльза Дэлі|en|Charles P. Daly Medal}} Медаль [[Каралеўскае геаграфічнае таварыства|Каралеўскага геаграфічнага таварыства]] |вікісклад = |сувязі = |у адстаўцы = |аўтограф = }} {{цёзкі2|Грылі}} '''Адо́льф Вашынгто́н Гры́лі''' ({{lang-en|Adolphus Washington Greely}}; {{ДН|27|3|1844}}, {{МН|Ньюберыпорт||}} (штат [[Масачусетс]]), [[Злучаныя Штаты Амерыкі|ЗША]] — {{ДС|20|10|1935}}, {{МС|Вашынгтон||Вашынгтон, акруга Калумбія}}) — [[ЗША|амерыканскі]] ваенны дзеяч, навуковец і вандроўнік, палярны даследчык, пісьменнік. Ганаровы член {{нп3|Амерыканскае геаграфічнае таварыства|Амерыканскага геаграфічнага таварыства|en|American Geographical Society}}<ref>{{Cite web|url = http://americangeo.org/honorary-fellowships/|title = Honorary Fellowships|publisher = American Geographical Society|access-date = 2016-01-24|archive-url = https://web.archive.org/web/20160126103530/http://americangeo.org/honorary-fellowships/|archive-date = 26 студзеня 2016|url-status = dead}}</ref>, адзін з заснавальнікаў [[Нацыянальнае геаграфічнае таварыства|Нацыянальнага геаграфічнага таварыства]] (National Geographic). Сваю кар’еру ваеннага пачаў у 17 гадоў, добраахвотнікам адправіўшыся на [[Грамадзянская вайна ў ЗША|грамадзянскую вайну]], да канца якой меў званне {{нп3|Часовае падвышэнне|часовы|ru|Временное повышение}} [[маёр]]. Быў тройчы паранены, узяў удзел у 9 кампаніях. Пасля залічэння ў рэгулярную [[Армія ЗША|армію ЗША]] служыў у розных падраздзяленнях. У 1881 годзе ўзначаліў амерыканскую [[Арктычная экспедыцыя Грылі|арктычную экспедыцыю]] на поўнач [[Канада|Канады]]. Пасля экспедыцыі працягнуў службу, з часам узначаліў {{нп3|Сігнальны корпус, ЗША|Сігнальны корпус|en|Signal Corps (United States Army)}} і даслужыўся да звання [[генерал-маёр]], стаў першым у гісторыі ЗША афіцэрам найвышэйшага рангу, які распачаў ваенную кар’еру радавым<ref>{{Кніга|аўтар = Mark Nuttall|загаловак = Encyclopedia of the Arctic|выдавецтва = Routledge|год = 2005|старонкі = 777|старонак = 2380|isbn =0-203-99785-9}}</ref>. == Біяграфія == Адольф Вашынгтон Грылі нарадзіўся 27 сакавіка 1844 года ў Ньюберыпорце (штат [[Масачусетс]]) у сям’і амерыканцаў у дзявятым пакаленні Джона Грылі ({{Lang-en|John Balch Greely}}) і Фрэнсіс Коб ({{Lang-en|Frances D. Cobb}}). Пачатковую адукацыю атрымаў у {{нп3|Дзяржаўная школа|дзяржаўнай школе|ru|Государственная школа}} для хлопчыкаў. Бацька, які меў жывую цікавасць да навукі, значна дапоўніў яго агульную адукацыю, і ўжо ў юнацкасці Адольф меў добрыя веды па гісторыі краіны і нядрэнна разбіраўся ў палітыцы і іншых рэаліях таго часу. Ён жа, як удзельнік [[Англа-амерыканская вайна 1812-1814|англа-амерыканскай вайны 1812 года]], шмат у чым прышчапіў цікавасць сыну да ваеннай службы. Яго маці была кабетай бескампраміснай сумленнасці і мела валявы характар. Апроч гэтага яна была нададзена ад прыроды хвацкім здароўем і цягавітасцю, якія, напэўна, гэтак жа як і псіхалагічныя якасці, успадкаваў яе сын. Фрэнсіс Коб ніколі не хварэла і памерла ў веку васьмідзесяці аднаго года ад натуральных прычын{{sfn|Mitchell|1936|pp=3-4}}{{sfn|Mitchell|1936|p=6}}. === Пачатак ваеннай кар’еры === З пачаткам грамадзянскай вайны Грылі добраахвотнікам пайшоў на фронт (пры гэтым на сумоўі ў {{нп3|Кадравае агенцтва|рэкрутынгавай|ru|Кадровое агентство}} канторы ён сказаў, што яму больш 18 гадоў, хоць насамрэч было 17) і быў залічаны ў 19-ы Масачусецкі пяхотны самаахвотніцкі полк. Свой першы «баявы» досвед ён атрымаў у {{нп3|Бітве пры Бэлс-Блаф|бітве пры Бэлс-Блаф|ru|Сражение при Бэллс-Блафф}}, дзе яго заданнем было хаваць загінулых ваяроў і даглядаць за параненымі{{sfn|Mitchell|1936|p=11}}. Улетку 1862 года ў адной з сутычак з войскам паўднёўцаў пад [[Рычманд (Віргінія)|Рычмандам]] быў паранены ў нагу, аднак ад шпіталізацыі адмовіўся. Генерал {{нп3|Джон Сэджвік|Джон Сэджвік|ru|Седжвик, Джон}}, — камандуючы войскамі, у той дзень, убачыўшы кульгаючага Грылі, спытаў: «Чаму ў Вас няма зброі?» На што Грылі адказаў: «Мыю вінтоўку ўчора вечарам, калі я быў паранены, пабіла куляй. Я застаўся з маім падраздзяленнем і вазьму яе ў таго, хто будзе першым паранены сёння». Сэджвік сказаў: «Гэта слушна, тады я аддам вам сваю {{нп3|Энфілд, вінтоўка|Энфілд|ru|Энфилд (винтовка)}}» і асабіста ўручыў яе Грылі{{sfn|Mitchell|1936|pp=17-19}}. У {{нп3|Бітва пры Энцітэме|бітве пры Энцітэм|ru|Сражение при Энтитеме}} Адольф быў паранены ў твар і ў сцягно, пасля чаго быў адпраўлены ў шпіталь у [[Гарысберг]]{{sfn|Mitchell|1936|pp=27-28}}. У 1863 годзе быў пададзены да падвышэння ў званні да [[лейтэнант]]а і прызначаны ў 8-ы Каляровы пяхотны полк ({{Lang-en|Colored Infantry}}), у якім праслужыў да канца вайны{{sfn|Mitchell|1936|pp=37-38}}. Пасля яе сканчэнні А. Грылі застаўся ў арміі, браў удзел у фармаванні новых рэгулярных частак, і 27 сакавіка 1867 года быў прызначаны другім лейтэнантам у 36-ы пяхотны полк і накіраваны для далейшага праходжання службы ў Форт Сандэрс, [[Ваёмінг]]{{sfn|Mitchell|1936|p=42}}, дзе праслужыў да канца гады, пасля чаго нечакана быў адкамандзіраваны ў ізноў сфармаваны Сігнальны корпус{{sfn|Mitchell|1936|p=46}}. Да 1870 года Адольф Грылі служыў афіцэрам сувязі пры генерале {{нп3|Юджын Кар|Юджыне Кары|ru|Карр, Юджин}}{{sfn|Mitchell|1936|p=49}}, пасля чаго атрымаў новае прызначэнне ў ізноў утворанае {{нп3|Нацыянальная метэаралагічная служба|Бюро надвор’я|ru|Национальная метеорологическая служба}}, у якім прыклаў максімум высілкаў для арганізацыі і развіцця гэтага новага кірунку дзейнасці ведамства (паколькі справаздачы бюро перадаваліся па лініях сувязі, што знаходзіліся ў веданні Сігнальнага корпуса, то і сама служба была яму падпарадкавана){{sfn|Mitchell|1936|p=50}}. У 1872—1873 гадах Грылі займаўся зборам і аналізам дадзеных для службы прагназавання паводак. У 1873 годзе быў падвышаны ў званні да [[Старшы лейтэнант|першага лейтэнанта]] і прызначаны на пасаду афіцэра сувязі 5-га кавалерыйскага палка<ref>{{Кніга|аўтар = William Lowell Putnam|загаловак = Arctic Superstars|выдавецтва = Light Technology Publishing|год = 2001|isbn = 1622336860}}</ref>. З 1875-га (з невялікімі перапынкамі) займаўся арганізацыяй будавання і абслугоўвання [[тэлеграф]]ных ліній сувязі, пераважна на поўдні краіны, — у [[Тэхас]]е і {{нп3|Дакота, акруга, Мінесота|Дакоце|ru|Дакота (округ, Миннесота)}}, а таксама ў [[Мантана|Мантане]]{{sfn|Mitchell|1936|p=51-57}}<ref name=":1" />. === Экспедыцыя ў Арктыку === {{Main|Арктычная экспедыцыя Грылі}} У 1881 годзе Адольф Грылі быў прызначаны кіраўніком амерыканскай навукова-даследчыцкай арктычнай экспедыцыі на поўнач [[Канадскі Арктычны архіпелаг|Канадскага арктычнага архіпелага]], якая была арганізавана ваенным ведамствам ЗША ў рамках першага {{нп3|Міжнародны палярны год, 1882|Міжнароднага палярнага года|ru|Международный полярный год (1882)}}. Яе мэтай было стварэнне метэаралагічнай станцыі і правядзенне метэаралагічных, астранамічных і магнітных назіранняў, а таксама геалагічных і геадэзічных прац. Асноўныя заданні, пастаўленыя экспедыцыі, былі выкананы, а яе ўдзельнікі {{нп3|Джэймс Локвуд|Д. Локвуд|ru|Локвуд, Джеймс}}, {{нп3|Дэвід Брэйнард|Д. Брэйнард|ru|Брэйнард, Дэвид}} і Фрэдэрык Крысціянсен падчас санкавых паходаў дасягнулі самай паўночнай на той час шыраты 83° 24'<ref name=":0">{{кніга|аўтар=William James Mills |загаловак=Exploring polar frontiers : a historical encyclopedia |выдавецтва=ABC-CLIO, Inc |год=2003 |allpages=844 |старонкі=269-272 |isbn=1-57607-422-6 |ref=Mills}}</ref>. Апроч агульнага кіраўніцтва экспедыцыяй, з 26 красавіка па 7 мая 1882 года Грылі здзейсніў паход ва ўнутраную вобласць [[востраў Элсмір|вострава Элсмір]] і выявіў даўнейшыя стаянкі [[Інуіты|інуітаў]], а таксама адкрыў вялікае {{нп3|Возера Хейзен|возера|ru|Хейзен (озеро)}}, названае ім у гонар начальніка Сігнальнага ведамства генерала Уільяма Бэбкака Хейзена ({{lang-en|William Babcock Hazen}})<ref name=":0" />. Паколькі з-за складанага лёдавага становішча ў пралівах паміж [[Грэнландыя]]й і Канадай экспедыцыя не магла быць эвакуявана суднамі, то Грылі, як кадравы ваенны, карыстаючыся пакінутымі яму інструкцыямі (хоць на базе было досыць правіянту, каб пратрымацца яшчэ год), разам з усімі палярнікамі ў жніўні 1883 года выйшаў на поўдзень насустрач ратавальнікам, але не сустрэўшыся з імі, быў змушаны пры мінімальных запасах харчу арганізаваць зімоўку на {{нп3|Мыс Сабін|мысе Сабін|en|Cape Sabine}} {{нп3|Востраў Пім|вострава Пім|en|Pim Island}}, падчас якой ад голаду і знясілення загінулі 18 з 25 удзельнікаў экспедыцыі. Сем выжылых, у тым ліку сам Грылі, былі выратаваны 22 чэрвеня 1884 года<ref name=":0" />. === Далейшая служба === Некаторы час пасля экспедыцыі Грылі аднаўляў фізічнае і псіхічнае здароўе. Праз некалькі месяцаў па запрашэнні {{нп3|Французскае геаграфічнае таварыства|французскага|ru|Французское географическое общество}}, нямецкага і [[Каралеўскае геаграфічнае таварыства|Каралеўскага геаграфічнага таварыстваў]] ён з’ехаў у [[Еўропа|Еўропу]], дзе чытаў лекцыі і быў вельмі цёпла прыняты многімі выбітнымі прадстаўнікамі розных навуковых школ. Па вяртанні з Еўропы працягнуў ваенную службу, асталяваўшыся ў [[Вашынгтон]]е. У 1886 годзе быў падвышаны ў ваенным званні да [[капітан]]а, а ў сакавіку 1887 года ўказам прэзідэнта [[Стывен Гровер Кліўленд|Гровера Кліўленда]] быў прызначаны начальнікам Сігнальнага корпуса ({{Lang-en|Chief Signal Officer}}) і атрымаў званне [[Брыгадны генерал|брыгаднага генерала]]{{sfn|Mitchell|1936|pp=173-174}}<ref name=":1">{{Cite web|url = http://findingaids.loc.gov/db/search/xq/searchMfer02.xq?_id=loc.mss.eadmss.ms010151&_faSection=overview&_faSubsection=bioghist&_dmdid=d22166e21|title = A.W. Greely papers, 1753—1959|publisher = Library of Congress|access-date = 2016-02-05}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://www.mohconvention.com/tn-recipient/138/adolphus-w-greely/|title = Adolphus W. Greely|publisher = Congressional Medal of Honor Society|access-date = 2016-02-05|archive-date = 6 сакавіка 2016|archive-url = https://web.archive.org/web/20160306081252/http://www.mohconvention.com/tn-recipient/138/adolphus-w-greely/|url-status = dead}}</ref>. Пасля ўступу на пасаду ён цалкам рэарганізаваў Бюро надвор’я, што зрабіла яго вядучай метэаралагічнай арганізацыяй у свеце. Пад яго кіраўніцтвам былі значна ўдасканалены метадалогіі прадказання надвор’я, паводак і штармавых папярэджанняў. З яго ж падачы было прынята рашэнне пра перадачу Бюро з Сігнальнага корпуса ў Дэпартамент Сельскай гаспадаркі — Грылі заўсёды лічыў, што Бюро надвор’я выключна грамадзянскае ведамства. У 1888 годзе ён апублікаваў кнігу «Надвор’е ў Амерыцы» ({{Lang-en|American Weather}}), якая ўтрымвала значна больш дакладныя дадзеныя пра пагодныя ўмовы ў ЗША, і нават праз значны час выкарыстоўвалася ў якасці падручніка па метэаралогіі, у прыватнасці, прафесарам [[Гарвардскі ўніверсітэт|Гарвардскага ўніверсітэта]] {{нп3|Роберт Уорд|Робертам Уордам|en|Robert DeCourcy Ward}}{{sfn|Mitchell|1936|p=175}}<ref>{{Cite web|url = http://www.nws.noaa.gov/pa/history/signal.php|title = THE BEGINNING OF THE NATIONAL WEATHER SERVICE: THE SIGNAL YEARS (1870—1891) AS VIEWED BY EARLY WEATHER PIONEERS|author = Gary K. Grice|publisher = National Weather Service|access-date = 2016-01-23|archive-url = https://web.archive.org/web/20160129232729/http://www.nws.noaa.gov/pa/history/signal.php|archive-date = 29 студзеня 2016|url-status = dead}}</ref>. [[Файл:Group Portrait of Major General Adolphus W. Greely and Staff at the Presidio Following the San Francisco Earthquake - NARA - 524387.tif|thumb|right|А. Грылі са штабам ліквідацыі наступстваў землятрусу ў Сан-Францыска.]] У 1898 годзе ў ходзе [[Іспана-амерыканская вайна|іспана-амерыканскай вайны]] па асабістай дырэктыве прэзідэнта ЗША [[Уільям Мак-Кінлі|Уільяма Мак-Кінлі]] Грылі ўзяў пад кантроль усе вонкавыя лініі сувязі, фактычна стаўшы першым атрымальнікам усёй прыватнай інфармацыі, што накіроўвалася ў адрас ЗША{{sfn|Mitchell|1936|p=182}}. Пазней пад яго патранажам былі арганізаваны працы па пракладцы тэлеграфных і тэлефонных ліній сувязі на [[Аляска|Алясцы]], [[Куба|Кубе]] і [[Філіпіны|Філіпінах]]. Толькі на Алясцы былі пракладзены 2200 міль правадоў, якія адкрылі паўвостраў для цывілізацыі{{sfn|Mitchell|1936|p=195}}. У 1903 годзе Грылі ўяўляў ЗША ў [[Берлін]]е на першай міжнароднай канферэнцыі па пытаннях выкарыстання радыёсувязі ў тэлеграфіі ({{Lang-en|First International Radio Telegraphic Conference}}), на якой упершыню былі вызначаны базавыя прынцыпы міжнароднага радыёабмену. Грылі быў адным з нешматлікіх ваенных чыноў, хто бачыў за гэтай новай тэхналогіяй будучыню{{sfn|Mitchell|1936|p=202}}<ref>{{Кніга|аўтар = L. S. Howeth|загаловак = History of Communications-Electronics in the United States Navy|выдавецтва = USN|год = 1963|старонкі = 547—548|спасылка = http://earlyradiohistory.us/1903conv.htm}}</ref>. У гэтым жа годзе ён браў удзел як прадстаўнік краіны на міжнароднай канферэнцыі па тэлеграфіі ў [[Лондан]]е ({{Lang-en|International Telegraph Conference}})<ref name=":1" />. 10 лютага 1906 года Адольфу Грылі было прысвоена званне генерал-маёр і ён быў прызначаны камандуючым {{нп3|Ціхаакіянская дывізія, ЗША|Ціхаакіянскай дывізіяй|en|Pacific Division (United States Army)}}, штаб-кватэра якой знаходзілася ў [[Сан-Францыска]]. Раніцай 18 красавіка 1906 года ў Сан-Францыска адбылося адно з самых разбуральных землятрасенняў у гісторыі Злучаных штатаў. Грылі ў гэты дзень знаходзіўся непадалёк ад [[Чыкага]], у дарозе на вяселле дачкі. Ён неадкладна прыняў рашэнне вярнуцца (хоць камандаванне на гэтым не настойвала), і супольна з грамадзянскімі службамі ўзначаліў ліквідацыю наступстваў стыхійнага бедства. Ваеннымі пад яго пачаткам былі ўзяты на сябе пытанні забеспячэння пацярпелых харчам, а таксама ён сваімі паўнамоцтвамі рэгламентаваў яго размеркаванне. Апроч гэтага ім быў аддадзены загад страляць на паразу ў [[Марадзёрства|марадзёраў]]. Пры ўсім гэтым, аднак, ён імкнуўся дзеяць асцярожна і прыклаў максімум высілкаў, каб ваенныя ў новай для сябе сітуацыі не выходзілі за рамкі закона<ref>{{Cite web|url = http://www.nps.gov/prsf/learn/historyculture/adolphus-washington-greely-page-2.htm|title = Adolphus Washington Greely|publisher = U.S. Department of the Interior|access-date = 2016-01-24}}</ref><ref>{{Cite web|url = https://www.armyheritage.org/75-information/soldier-stories/247-sanfranearthquake|title = Cracked Earth & Blazing Fires: The 1906 San Francisco Earthquake|publisher = Army Heritage Center Foundation|access-date = 2016-01-24|archive-url = https://web.archive.org/web/20160130192859/https://www.armyheritage.org/75-information/soldier-stories/247-sanfranearthquake|archive-date = 30 студзеня 2016|url-status = dead}}</ref>{{sfn|Mitchell|1936|p=204}}. У 1908 годзе Адольф Грылі пакінуў ваенную службу і выйшаў на пенсію{{sfn|Mitchell|1936|p=213}}. === Наступныя гады жыцця === Пасля выйсця на пенсію па прапанове мужы А. Грылі разам з сям’ёй адправіўся ў кругасветнае вандраванне. Яны пабывалі на Філіпінах, у [[Японская імперыя|Японіі]], [[Імперыя Цын|Кітаі]], праехалі па [[Транссібірская магістраль|транссібірскай магістралі]] з [[Уладзівасток]]а да [[Масква|Масквы]], наведалі [[Германская імперыя|Германію]], [[Каралеўства Італія (1861—1946)|Італію]], [[Аўстра-Венгрыя|Аўстрыю]] і толькі ў 1909 годзе вярнуліся ў Вашынгтон{{sfn|Mitchell|1936|pp=213-214}}. У 1911 годзе Грылі рашэннем Прэзідэнта краіны быў прадстаўніком арміі ЗША ў [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]] на каранаванні [[Георг V|Георга V]]. Па вяртанні ён прыняў прапанову [[Універсітэт Джорджа Вашынгтона|Універсітэта Джорджа Вашынгтона]], і некалькі гадоў працаваў у ім на кафедры геаграфіі{{sfn|Mitchell|1936|p=222}}. Ён шмат пісаў, сотні яго артыкулаў былі апублікаваны ў розных выданнях. Убачылі свет яго кнігі «Даведнік па Алясцы» (1909), аўтабіяграфія «Успаміны пра прыгоды і службу» (1927) і іншыя. У сакавіку 1917 года памерла яго жонка, з якой ён быў неразлучны 39 гадоў. Грылі перадаў у дарунак National Geographic сваю ўнікальную палярную бібліятэку з больш за 500 тамоў (яго сынам тэма палярных даследаванняў аказалася не цікавай), прадала дом у Вашынгтоне і пераехаў у [[Кембрыдж (Масачусетс)|Кембрыдж]] да дачкі Роўз. У 1920 годзе вярнуўся ў Вашынгтон (Роўз знайшла там новую працу) і пражыў у ім аж да самай смерці 20 кастрычніка 1935 года{{sfn|Mitchell|1936|pp=226-228}}. Пахаваны на Арлінгтонскіх нацыянальных могілках<ref name=":2" />. == Грамадская дзейнасць == [[Файл:Bundesarchiv Bild 102-12418, Knud Rasmussen und Adolphus Greeley.jpg|thumb|{{нп3|Кнуд Расмусен|Кнуд Расмусен|ru|Расмуссен, Кнуд}} і Адольф Грылі.]] Пасля экспедыцыі 1881—1884 гадоў А. Грылі па праве лічыўся экспертам у вобласці палярных даследаванняў, і з ім, у той ці іншай меры, кансультаваліся большасць лідараў будучых экспедыцый у высокія шыроты, са многімі з якіх ён стаў асабіста знаёмы і цягам доўгага часу падтрымваў сяброўскія сувязі. Грылі быў вельмі высокай думкі пра [[Фрыцьёф Нансен|Фрыцьёфа Нансена]], хоць спачатку катэгарычна не ўхваляў план яго [[Нарвежская палярная экспедыцыя (1893—1896)|вандравання]] на «[[Фрам]]е», і нават пазней, нягледзячы на трыўмфальнае завяршэнне гэтай экспедыцыі, крытычна ацэньваў яго рашэнне пакінуць судна дзеля дасягнення [[Паўночны полюс|паўночнага полюса]]: «''Кожны пагодзіцца, што Нансен, такім чынам, занядбаў святым абавязкам начальніка экспедыцыі. Шчаслівае вяртанне мужнага капітана Свердрупа разам з „Фрамам“ не апраўдвае Нансена. Вернасць, мужнасць і мастацтва Свердрупа, які застаўся на „Фраме“ і даставіў сваіх таварышаў у Нарвегію, увенчваюць яго ў вачах многіх больш хвалебнымі лаўрамі, чым тыя, якія выпадуць на долю яго прадпрымальнага і здольнага правадыра''»<ref>{{Кніга|аўтар = Фритьоф Нансен|загаловак = «Фрам» в Полярном море|выдавецтва = Litres|год = 2015|isbn = 5457763765}}</ref><ref name="Avetisov" />. Але менавіта Грылі падчас аднаго з візітаў Нансена ў Амерыку прадстаўляў яго ў National Geographic, адным з заснавальнікаў якога стаў у 1888 годзе<ref name=":2">{{Cite web|url = http://voices.nationalgeographic.com/2012/12/14/the-perils-of-early-arctic-exploration/|title = The Perils of Early Arctic Exploration|author = Cathy Hunter|date = December 14, 2012|publisher = National Geographic|access-date = 2016-01-26|archive-url = https://web.archive.org/web/20160205052104/http://voices.nationalgeographic.com/2012/12/14/the-perils-of-early-arctic-exploration/|archive-date = 5 лютага 2016|url-status = dead}}</ref><ref>{{артыкул|загаловак = National Geographic Society: начало большого пути|спасылка = http://www.nat-geo.ru/planet/38165-national-geographic-society-nachalo-bolshogo-puti/#full|мова = ru|выданне = National Geographic|год = 2003|нумар = 2|archive-date = 25 студзеня 2016|archive-url = https://web.archive.org/web/20160125174158/http://www.nat-geo.ru/planet/38165-national-geographic-society-nachalo-bolshogo-puti/#full}}</ref>. Апроч Нансена ён таксама прадстаўляў перад таварыствам {{нп3|Эдвард Эванс, 1-ы барон Маўнтэванс|Эдварда Эванса|ru|Эванс, Эдвард, 1-й барон Маунтэванс}}, {{нп3|Дональд Мак-Мілан|Дональда Мак-Мілана|en|Donald Baxter MacMillan}}, [[Дуглас Моўсан|Дугласа Моўсана]] і іншых{{sfn|Mitchell|1936|p=229}}. Пачынаючы з першай палярнай экспедыцыі [[Руаль Амундсен|Руаля Амундсена]] (да [[Паўночны магнітны полюс|паўночнаму магнітнаму полюсу]] і пераадоленні ім [[Паўночна-заходні праход|паўночна-заходняга праходу]] (1903—1906)), на працягу многіх гадоў А. Грылі падтрымваў з ім сувязь, хоць тады, як кіраўнік Сігнальнага ведамства, ён апынуўся ўскосна датычны да свайго роду нехарошай сітуацыі, звячанай з перадачай Амундсенам тэлеграмы пра паспяховае завяршэнне яго экспедыцыі, з якой вестка пра яго дасягненне стала, перадусім, набыткам СМІ ЗША, і толькі потам Еўропы<ref>{{кніга | аўтар = Роланд Хантворд | загаловак = Покорение Южного полюса. Гонка лидеров | выдавецтва = М. Манн, Иванов и Фербер | год = 2012 | старонак = 640 | старонкі = 127 | isbn = 9785916573237 }}</ref>{{sfn|Mitchell|1936|p=229}}. Грылі быў адным з першых кансультантаў [[Роберт Піры|Роберта Піры]], які хацеў першым перасекчы [[Грэнландыя|Грэнландыю]] у 1886 годзе, і таму пільна сачыў за яго поспехамі. Але ён жа, на грунце аналізу яго палярных «рэкордаў», выказаў недавер з нагоды яго першасці ў дасягненні паўночнага полюса, і пры гэтым лічыў дасягненне доктара [[Фрэдэрык Кук|Фрэдэрыка Кука]] неперасягненым у гісторыі Арктыкі вычынам{{sfn|Mitchell|1936|pp=230—231}}. У 1904 годзе А. Грылі (разам з Дэвідам Брэйнардам) стаў адным з заснавальнікаў, а з 1905 па 1906 гады быў першым прэзідэнтам {{нп3|Амерыканскі клуб даследчыкаў| Амерыканскага клуба даследчыкаў|en|The Explorers Club}}<ref>{{Cite web|url = https://explorers.org/about/history/a_gathering_place|title = A Gathering Place|publisher = The Explorers Club|access-date = 2016-01-31|archive-url = https://web.archive.org/web/20151219015443/https://explorers.org//about/history/a_gathering_place|archive-date = 19 снежня 2015|url-status = dead}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://www.explorers.org/about/history/presidents/presidents.php|title = About The Club History. Club presidents, 1905 to present|publisher = The Explorers Club, 2012|access-date = 8 лютага 2016|archive-url = https://web.archive.org/web/20060928065244/http://www.explorers.org/about/history/presidents/presidents.php|archive-date = 28 верасня 2006}}</ref>. У 1922 годзе ён быў абраны яго ганаровым членам, а ў 1923 годзе ўзнагароджаны яго найвышэйшай узнагародай — медалём Клуба Даследчыкаў<ref>{{Cite web|url = https://explorers.org/about/history/honorary_members|title = Honorary Members|publisher = The Explorers Club|access-date = 2016-01-31|archive-url = https://web.archive.org/web/20160305114551/https://explorers.org/about/history/honorary_members|archive-date = 5 сакавіка 2016|url-status = dead}}</ref><ref>{{Cite web|url = https://explorers.org/about/history/the_explorers_club_medal|title = The Explorers Club Medal|publisher = The Explorers Club|access-date = 2016-01-31|archive-url = https://web.archive.org/web/20160319093001/https://explorers.org//about/history/the_explorers_club_medal|archive-date = 19 сакавіка 2016|url-status = dead}}</ref>. На працягу 70-ці гадоў — з часоў пачатку грамадзянскай вайны, А. Грылі быў асабіста блізка знаёмы з усімі Прэзідэнтамі Злучаных Штатаў (за выняткам А. Лінкальна) і іх першымі лэдзі, а таксама з усімі кіраўнікамі {{нп3|Старшыня Вярхоўнага суда ЗША|Вярхоўнага суда ЗША|en|Председатель Верховного суда США}}. Адзін з яго старшыняў (а раней непасрэдны начальнік, а таксама будучы Прэзідэнт ЗША) [[Уільям Говард Тафт|Уільям Тафт]] сказаў: «''Я рады вярнуцца ў Вашынгтон толькі па дзвюх прычынах — там ёсць [[манумент Вашынгтона]] і генерал Грылі''» ({{Lang-en|I am glad to return to the only two permanent things in Washington: the Washington Monument and General Greely}}){{sfn|Mitchell|1936|p=236}}. За ўсю сваю шматгадовую службу Адольф Грылі не быў ганараваны ніводнай з урадавых узнагарод Злучаных Штатаў. Толькі 27 сакавіка 1935 года, на свой 91-ы дзень народзінаў, з падачы генерала Уільяма Мітчэла — біёграфа генерала, у знак прызнання яго выбітных заслугі ён быў узнагароджаны «[[Медаль Пашаны (ЗША)|Медалём Пашаны ЗША]]»<ref>{{Cite web|url = http://www.cmohs.org/recipient-detail/2486/greely-adolphus-w.php|title = GREELY, ADOLPHUS W.|publisher = Congressional Medal Of Honor Society|access-date = 2016-01-30}}</ref>. На цырымоніі ўручэння гэтай найвысокай дзяржаўнай узнагароды, апроч афіцыйных асоб, быў брыгадны генерал Дэвід Брэйнард — апошні жывы удзельнік яго арктычнай экспедыцыі{{sfn|Mitchell|1936|p=237}}. {{пачатак цытаты}}Гэта падзея дае мне магчымасць аддаць належнае майму начальніку на поўначы генералу Грылі. Няма больш лаяльнага, адважнага і знаходлівага афіцэра, які калі-небудзь камандаваў у Арктыцы ці ў любым іншым месцы; яго лідарскія якасці асабліва выявіліся на мысе Сабін, дзякуючы яго цвёрдасці і непахіснай волі атрымалася захаваць рэшткі партыі разам і падтрымваць дысцыпліну аж да нашага выратавання адміралам Шлеем.{{канец цытаты|крыніца=З прамовы Дэвіда Брэйнарда перад Амерыканскім геаграфічным таварыствам, 1925{{sfn|Mitchell|1936|p=237}}}} == Сям’я == У 1878 годзе Адольф Грылі жаніўся з Генрыэтай Несміт ({{lang-en|Henrietta Nesmith}}){{sfn|Mitchell|1936|p=54}}. У іх нарадзілася шасцёра дзяцей: дочкі — Роўз, Гертруда, Антуанэта і Эдала; сыны Джон і Адольфус (малодшы){{sfn|Mitchell|1936|p=215}}. == Бібліяграфія == Адольф Грылі — аўтар многіх прац па метэаралогіі і [[затэрма, метэаралогія|ізатэрмічных карт]]. Апроч афіцыйнай навуковай справаздачы па выніках экспедыцыі ў Арктыку ён апублікаваў цэлы шэраг кніг: * «Тры гады ў Арктыцы» ({{Lang-en|Three Years Of Arctic Service}}), 1886 * «Надвор’е ў Амерыцы» ({{Lang-en|American Weather}}), 1888 * «Амерыканскія даследчыкі» ({{Lang-en|American Explorers}}), 1894 * «Даведнік арктычных адкрыццяў» ({{Lang-en|Handbook of Arctic Discoveries}}), 1896 * «Даведнік па Алясцы» ({{Lang-en|Handbook of Alaska}}), 1909 * «Праўдзівыя аповеды пра арктычную гераічнасць» ({{Lang-en|True Tales of Arctic Heroism}}), 1912 * «Успаміны пра прыгоды і службу» ({{Lang-en|Reminiscences of Adventure and Service}}), 1927 * «Палярныя рэгіёны ў ХХ стагоддзі» ({{Lang-en|Polar Regions in the Twentieth Century}}), 1928 == Узнагароды і памяць == [[Файл:USNS General A.W. Greely (T-AP-141) at Thule, Greenland, on 19 July 1951 (NH 97108).jpg|thumb|USS General A. W. Greely.]] За значны ўнёсак у «даследаванні ўзбярэжжа [[Паўночны Ледавіты акіян|Паўночнага Ледавітага акіяна]] і ўнутраных абласцей Зямлі Грынела (вострава Элсмір)» у 1886 годзе А. Грылі быў ганараваны медалі Каралеўскага геаграфічнага таварыства<ref>{{cite web|url=http://www.rgs.org/NR/rdonlyres/C5962519-882A-4C67-803D-0037308C756D/0/GoldMedallists18322011.pdf|title=List of Past Gold Medal Winners|publisher=Royal Geographical Society|access-date=24 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20110927221002/http://www.rgs.org/NR/rdonlyres/C5962519-882A-4C67-803D-0037308C756D/0/GoldMedallists18322011.pdf|archive-date=27 верасня 2011|url-status=dead}}</ref>, а ў 1920-м за выбітныя заслугі ў вобласці [[Геаграфія|геаграфіі]] Амерыканскім геаграфічным таварыствам ён быў узнагароджаны медалём Ч. Дэлі<ref>{{cite web|title=Charles P. Daly Medal|url=http://americangeo.org/charles-p-daly-medal/|publisher=American Geographical Society|access-date=2016-01-23|archive-date=20 снежня 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151220151438/http://americangeo.org/charles-p-daly-medal/|url-status=dead}}</ref>. У гонар А. Грылі было названа транспартнае судна {{нп3|USS General A. W. Greely|USS General A. W. Greely|en|USS General A. W. Greely (AP-141)}} (спушчана на ваду ў 1944 годзе), ваенная база ЗША на Алясцы {{нп3|Форт Грылі|Форт Грылі|en|Fort Greely}}, з яго выявай у 1986 годзе выпушчана паштовая марка<ref>{{Cite web|url = http://arago.si.edu/record_193955_img_1.html|title = Arctic Explorers Issue|publisher = National Postal Museum|access-date = 2016-01-31|archive-url = https://web.archive.org/web/20160203132831/http://arago.si.edu/record_193955_img_1.html|archive-date = 3 лютага 2016|url-status = dead}}</ref>. У яго гонар таксама названы шэраг геаграфічных аб’ектаў<ref name="Avetisov">{{кніга|аўтар=Аветисов Г. П. |загаловак=Имена на карте Арктики |спасылка=http://www.gpavet.narod.ru/Names1/grili.htm |выдавецтва=ВНИИОкеанология |год=2009 |isbn=978-5-88994-091-3 |ref=Аветисов}}</ref>: * [http://www.gpavet.narod.ru/Places/maps/brosh_ostr.jpg {{нп3|Востраў Грылі|Востраў|ru|Остров Грили}}] на [[Зямля Франца-Іосіфа|Зямлі Франца-Іосіфа]]; * [http://www.gpavet.narod.ru/Places/maps/galla_ostr.jpg Мыс] на поўначы {{нп3|Востраў Мак-Клінтака|вострава Мак-Клінтака|ru|Остров Мак-Клинтока}} (ЗФІ) * [http://www.gpavet.narod.ru/Places/maps/kane_basin.jpg Фіёрд] на поўначы [[Востраў Элсмір|вострава Элсмір]] (адкрыты і названы санкавай партыяй Джэймса Локвуда ў 1883 годзе). == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Літаратура == * {{кніга |аўтар=General William Mitchell |загаловак= General Greely — The Story of a Great American |спасылка=https://archive.org/details/generalgreelythe006446mbp |месца=NEW YORK |выдавецтва=G.P.PUTNAM’S SONS |год=1936|allpages=280 |ref=Mitchell}} == Спасылкі == * {{ВТ-ЭСБЕ|Грили, Адольф-Вашингтон}} * {{кніга |аўтар= Адольф Грили |загаловак= Три года в Арктике. 1881—1884 |адказны= Пер. с англ. под ред. В. К. Есипова |спасылка= http://library.narfu.ru/sites/arctic/rus/eCatalogue/_layouts/PDFView.aspx?fileurl=http://library.narfu.ru/sites/arctic/rus/eCatalogue/Documents/1.1._istoray_osvoeniay_Arktiki/000007_grili_tri_goda_v_arktike.pdf |месца= Ленинград |выдавецтва= Изд. Главсевморпути |год= 1935 |старонак= 338 |ref= Грили |archive-url= https://web.archive.org/web/20160307094808/http://library.narfu.ru/sites/arctic/rus/ecatalogue/_layouts/pdfview.aspx?fileurl=http://library.narfu.ru/sites/arctic/rus/ecatalogue/documents/1.1._istoray_osvoeniay_arktiki/000007_grili_tri_goda_v_arktike.pdf |archive-date= 7 сакавіка 2016 }} * {{cite web|title=Adolphus Washington Greely|url=http://www.arlingtoncemetery.net/awgreely.htm|publisher=Arlington National Cemetery|access-date=2016-01-30|archive-date=31 жніўня 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100831230039/http://www.arlingtoncemetery.net/awgreely.htm|url-status=dead}} * {{публікацыя|артыкул|загаловак=General Greely. Who Was.He?|выданне=Newcastle Morning Herald|год=21 October 1949|спасылка=http://trove.nla.gov.au/ndp/del/article/134169783|pages=6}} {{продкі}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Грылі Адольф}} [[Катэгорыя:Даследчыкі Арктыкі]] [[Катэгорыя:Генералы ЗША]] s2qxapr0k0x6ubrnspubwrljejdljux 0 322553 5155184 4405743 2026-06-17T05:37:48Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155184 wikitext text/x-wiki {{Этнічная група| group = Авамба <br /> (Aawambo) | image = [[Выява:Namibian woman with her baby on her back.jpg|300px]] | caption = <div style="background-color:#fee8ab"><small> | poptime = 2 208 000 (2016) | popplace = [[Намібія]], [[Ангола]] | langs = [[авамба, мова|ашывамба]], [[Ндонга (мова)|ндонга]] | rels = [[анімізм]], [[хрысціянства]] | related = [[Герэра (народ)|герэра]], [[дхімба]], [[хімба]] }} '''Ава́мба''' (саманазва ''Aawambo'', літаральна «чалавек») — народ [[банту]] ў паўнёва-заходняй [[Афрыка|Афрыцы]]. Насяляюць поўдзень [[Ангола|Анголы]] і поўнач [[Намібія|Намібіі]]. Агульная колькасць (2016 г.) - 2208 тыс. чал.<ref>[http://joshuaproject.net/people_groups/12914 Kwanyama]</ref><ref>[http://joshuaproject.net/people_groups/13289 Ambo, Ndonga]</ref> == Паходжанне == Авамба — нашчадкі старажытных [[банту]], якія з'явіліся на паўночным захадзе [[Афрыка|Афрыкі]] ў выніку міграцыі з [[Цэнтральная Афрыка|Цэнтральнай Афрыкі]] ўздоўж [[Атлантычны акіян|Атлантычнага акіяна]], а таксама групы банту (''ндонга''), што перасялілася на тэрыторыю сучаснай [[Намібія|Намібіі]] з басейна ракі [[Замбезі]]. Авамба ніколі не складалі адзіную палітычную супольнасць, аднак вылучаліся суседнімі народамі. У [[19 стагоддзе|XIX]] ст. пад уплывам еўрапейцаў вобласць, населеная авамба, атрымала назву '''Авамбаленд'''. == Плямёны авамба == Авамба падзяляюцца на 12 этна-тэрытарыяльных супольнасцей, кожная з якіх размаўляе на асобным [[дыялект|дыялекце]] мовы [[авамба, мова|ашывамба]] (дыялект [[Ндонга (мова)|ндонга]] часцяком разглядаецца як асобная мова) і мае адзінае паходжанне, а таму можа класіфікавацца як племя. Спіс племянных супольнасцей авамба: {| |- ! '''[[Ангола]]''' !! '''[[Намібія]]''' |- | Эвале (''Evale''), Кафіма (''Kafima''), Кваньяма (''Kwanyama''), Ндонга ('' Ndonga'') || Каланкад'і (''Kolonkadhi''), Квамбі (''Kwambi''), Кваньяма (''Kwanyama''), Квалуунд'і (''Kwaluudhi''), Мбаджа (''Mbadja''), Мбалунту (''Mbalantu''), Нгванджэра ('' Ngandjera''), Ндонга ('' Ndonga''), |} == Культура == Галоўнымі заняткамі авамба здаўна з'яўляюцца [[земляробства]] і [[жывёлагадоўля]]. Асноўная сельскагаспадарчая культура — [[проса]]. Трымаюць [[карова|кароў]], [[Каза свойская|коз]], радзей [[Свойская свіння|свінняў]]. [[Збіральніцтва]], [[паляванне]], [[рыбалоўства|лоў рыбы]] і [[Звычайныя жабы|жаб]] маюць дадатковае значэнне. Распаўсюджаныя [[рамяство|рамёствы]] — выраб [[зброя|зброі]] і [[кераміка|керамікі]]. Жывёлагадоўля лічыцца мужчынскім заняткам, а земляробства, выраб керамікі і хатняга начыння — жаночым. Асноўны від паселішча — [[сям'я|сямейны]] ''крааль'', які ўяўляе сабою некалькі невялікіх драўляных хацін, агароджаных плотам. Кожная хаціна мае сваю функцыю, выкарыстоўваецца або для сямейных збораў, або для адпачынку, або ў гаспадарчых мэтах. Некалькі крааляў будуюцца вакол адной крыніцы пітной вады. Існуе суседская ўзаемадапамога. Першасная сацыяльная адзінка — малая нуклеарная сям'я, главою якой заўсёды з'яўляецца бацька. Ён — ўласнік усёй маёмасці, у тым ліку зямлі, але яна перадаецца па спадчыне па матчынай, а не бацькавай лініі. У выніку смерці мужчыны зямельная маёмасць пераходзіць да сваякоў па матчынай лініі. Каб заставіць яе ў спадчыну сваёй сям'і, жанатыя мужчыны часцяком прадаюць зямлю за ўмоўны кошт жонцы. Авамба не вітаюць раннія [[шлюб]]ы. Узрост жаніха і нявесты часцей за ўсё перавышае дваццаць гадоў. Шлюбу папярэднічае выкуп свойскай жывёлай, што перадаецца жаніхом сям'і нявесты. Замест выкупу магчыма адпрацоўка. Разводы забаронены, што стымулюе пазашлюбныя адносіны, у тым ліку [[гомасексуальнасць|гомасексуальныя]]. Сем'і аб'ядноўваюцца ў роды па жаночай лініі. Роды складаюць племянны саюз на чале рады старэйшын і правадыра. Авамба маюць надзвычай багаты [[фальклор]] — [[песня|песні]], [[казка|казкі]], жарты, [[гісторыя|гістарычныя]] і [[міф]]алагічныя паданні. Плямёны арганізуюць супольныя [[свята|святы]], падчас якіх адбываюцца рытуальныя [[танец|танцы]] і сумеснае распіванне [[піва]]. {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://www.namibian.org/travel/namibia/population/owambo.htm The Owambo People] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160401161922/http://namibian.org/travel/namibia/population/owambo.htm |date=1 красавіка 2016 }} * [http://dice.missouri.edu/docs/niger-congo/Ovambo.pdf Adrienne Berkstresser, Ovambo] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160803101024/http://dice.missouri.edu/docs/niger-congo/Ovambo.pdf |date=3 жніўня 2016 }} * [http://www.travelnewsnamibia.com/culture/the-owambo-people-of-the-north/ THE OWAMBO PEOPLE OF THE NORTH] [[Катэгорыя:Народы банту]] [[Катэгорыя:Народы Афрыкі]] [[Катэгорыя:Народы Паўднёвай Афрыкі]] [[Катэгорыя:Народы Намібіі]] [[Катэгорыя:Народы Анголы]] 1vtabsxwfizs5n6xs7xh9lcp2apue5e 0 326017 5155015 5010018 2026-06-16T17:01:10Z Rakoon 63008 выява 5155015 wikitext text/x-wiki {{Орган выканаўчай улады |эмблема = |шырыня эмблемы = 350px |імя главы1 = [[Аскар Узакпаевич Мамін|Аскар Мамін]] |пасада главы1 = [[Прэм’ер-міністр Рэспублікі Казахстан|Прэм’ер-міністр]] |выява = Правительство Казахстана 2017.jpg }} '''Урад Рэспублікі Казахстан''' (''{{lang-kk|Қазақстан Республикасының Үкіметі}}'') — вышэйшы орган выканаўчай улады [[Казахстан|Рэспублікі Казахстан]]. Урад ажыццяўляе выканаўчую ўладу Рэспублікі Казахстан, узначальвае сістэму выканаўчых органаў і ажыццяўляе кіраўніцтва іх дзейнасцю<ref>{{Cite web |url=http://www.akorda.kz/www/www_akorda_kz.nsf/sections?OpenForm&id_doc=49DB27120755F6F8462572340019E814&lang=ru |title=Конституционный закон Республики Казахстан от 18 декабря 1995 г. N 2688 |access-date=30 красавіка 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071221222059/http://www.akorda.kz/www/www_akorda_kz.nsf/sections?OpenForm&id_doc=49DB27120755F6F8462572340019E814&lang=ru |archivedate=21 снежня 2007 |url-status=dead }}</ref>. Урад утвараецца [[Прэзідэнт Рэспублікі Казахстан|Прэзідэнтам Рэспублікі Казахстан]] у парадку, агаданым [[Канстытуцыя Рэспублікі Казахстан|Канстытуцыяй]]. == Функцыі Урада == Урад Рэспублікі Казахстан ажыццяўляе наступныя функцыі: * распрацоўвае асноўныя кірункі сацыяльна-эканамічнай палітыкі дзяржавы, яго абароназдольнасці, бяспекі, забеспячэння грамадскага парадку і арганізуе іх ажыццяўленне; * распрацоўвае і прадстаўляе [[Парламент Рэспублікі Казахстан|Парламенту]] рэспубліканскі бюджэт і справаздача пра яго выкананне, забяспечвае выкананне бюджэту; * уносіць у [[Мажыліс Парламента Казахстана|Мажыліс]] праекты законаў і забяспечвае выкананне законаў; * арганізуе кіраванне дзяржаўнай уласнасцю; * выпрацоўвае меры па правядзенні вонкавай палітыкі Рэспублікі; * кіруе дзейнасцю міністэрстваў, дзяржаўных камітэтаў, іншых цэнтральных і мясцовых выканаўчых органаў; * касуе ці прыпыняе цалкам ці ў часткі дзеянне актаў міністэрстваў, дзяржаўных камітэтаў, іншых цэнтральных і мясцовых выканаўчых органаў Рэспублікі; * прызначае на пасаду і вызваляе ад пасады кіраўнікоў цэнтральных выканаўчых органаў, што не ўваходзяць у склад Урада; * прызначае на пяцігадовы тэрмін на пасаду чатырох членаў Злічонага камітэта па кантролі за выкананнем рэспубліканскага бюджэту; * выконвае іншыя функцыі, ускладзеныя на яго Канстытуцыяй, законамі і актамі Прэзідэнта. Члены Урада самастойныя ў прыняцці рашэнняў у межах сваёй кампетэнцыі і нясуць персанальную адказнасць перад Прэм’ер-Міністрам за працу падначаленых ім дзяржаўных органаў. Член Урада Рэспублікі Казахстан не мае права: * быць дэпутатамі паважнага органа; * займаць іншыя аплатныя пасады, апроч выкладчыцкай, навуковай ці іншай творчай дзейнасці; * ажыццяўляць прадпрымальніцкую дзейнасць; * уваходзіць у склад кіроўнага органа ці назіральнага савета камерцыйнай арганізацыі. Урад Рэспублікі Казахстан ва ўсёй сваёй дзейнасці адказны перад Прэзідэнтам рэспублікі ва ўсталяваных Канстытуцыяй і Канстытуцыйным законам формах. == Склад Урада Казахстана == {| class="wikitable" style="text-align:center" !Пасада !Партрэт !Імя і прозвішча ! colspan="2" |Партыя !{{nobr|Дата ўступлення}}<br />на пасаду |- | '''[[Прэм’ер-міністр Рэспублікі Казахстан|Старшыня ўрада Рэспублікі Казахстан]]''' | |[[Аскар Узакпаевич Мамін|Аскар Мамін]] | style="background:#0c2c84" | |[[Нур Атан]] |25 лютага 2019 |- ! colspan="6" |Намеснікі старшыні ўрада |- |'''Першы намеснік Прэм’ер-міністр Рэспублікі Казахстан''' | |[[Аліхан Асхановіч Смайлаў|Аліхан Смайлаў]] | style="background:#eaecf0" | | |25 лютага 2019 |- |'''Намеснік Прэм’ер-міністр Рэспублікі Казахстан''' | |[[Бердыбек Машбекавіч Сапарбаеў|Бердыбек Сапарбаеў]] | style="background:#0c2c84" | |[[Нур Атан]] |20 жніўня 2019 |- |'''Намеснік Прэм’ер-міністр Рэспублікі Казахстан''' | |[[Раман Васільевіч Скляр|Раман Скляр]] | style="background:#0c2c84" | |[[Нур Атан]] |18 верасня 2019 |- |'''Кіраўнік Канцылярыі Прэм’ер-міністр Рэспублікі Казахстан''' | |[[Галымжан Тэльманавіч Кайшыбаеў|Галымжан Кайшыбаеў]] | style="background:#eaecf0" | | |26 сакавіка 2019 |- ! colspan="6" |Міністры |- |[[Файл:Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства замежных спраў Казахстана|Міністр замежных спраў]]''' |[[Файл:Secretary Pompeo Meets with Kazakhstani Foreign Minister Tileuberdi (49208373638) (cropped).jpg|118x118пкс]] |[[Мухтар Бескенулы Тлеўбердзі|Мухтар Тлеўбердзі]] | style="background:#eaecf0" | | |18 верасня 2019 |- |[[Файл:Symbol of the Kazakh Ministry of Defense.svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства абароны Казахстана|Міністр абароны]]''' |[[Файл:Ermekbayev.jpg|118x118пкс]] |[[Нурлан Байузакавіч Ярмекбаеў|Нурлан Ярмекбаеў]] | style="background:#eaecf0" | | |7 жніўня 2018 |- |[[Файл:Logo MVD KZ.jpg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства ўнутраных спраў Казахстана|Міністр ўнутраных спраў]]''' | |[[Ярлан Заманбекавіч Тургумбаеў|Ярлан Тургумбаеў]] | style="background:#0c2c84" | |[[Нур Атан]] |12 лютага 2019 |- |[[Файл:Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства фінансаў Казахстана|Міністр фінансаў]]''' | |[[Аліхан Асхановіч Смайлаў|Аліхан Смайлаў]] | style="background:#eaecf0" | | |18 верасня 2018 |- |[[Файл:Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства інфармацыі і грамадскага развіцця Рэспублікі Казахстан|Міністр інфармацыі і грамадскага развіцця]]''' |[[Файл:Dauren Abayev (37573770292).jpg|118x118пкс]] |[[Даўрен Аскербекавіч Абаеў|Даўрен Абаеў]] | style="background:#eaecf0" | | |25 лютага 2019 |- |[[Файл:Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства сельскай гаспадаркі Казахстана|Міністр сельскай гаспадаркі]]''' | |[[Сапархан Кесікбаевіч Амараў|Сапархан Амараў]] | style="background:#eaecf0" | | |25 лютага 2019 |- |[[Файл:Emblem of the Ministry of Justice of the Republic of Kazakhstan.jpg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства юстыцыі Казахстана|Міністр юстыцыі]]''' | |[[Марат Бакытжанавіч Бекетаеў|Марат Бекетаеў]] | style="background:#eaecf0" | | |13 верасня 2016 |- |[[Файл:Logotip ministry of education of the Kazakhstan.svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства адукацыі і навукі Казахстана|Міністр адукацыі і навукі]]''' | |[[Асхат Канатавіч Аймагамбетаў|Асхат Аймагамбетаў]] | style="background:#eaecf0" | | |13 чэрвеня 2019 |- |[[Файл:Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Казахстан|Міністр аховы здароўя]]''' | |[[Ялжан Амантаевіч Біртанаў|Ялжан Біртанаў]] | style="background:#eaecf0" | | |25 студзеня 2017 |- |[[Файл:Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства працы і сацыяльнай абароны насельніцтва Казахстана|Міністр працы і сацыяльнай абароны насельніцтва]]''' | |[[Біржан Бідайбекулы Нурымбетаў|Біржан Нурымбетаў]] | style="background:#eaecf0" | | |20 жніўня 2019 |- |[[Файл:Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства індустрыі і інфраструктурнага развіцця Рэспублікі Казахстан|Міністр індустрыі і інфраструктурнага развіцця]]''' |[[Файл:Beibut Atamkulov.jpg|118x118пкс]] |[[Бейбут Бакіравіч Атамкулаў|Бейбут Атамкулаў]] | style="background:#eaecf0" | | |18 верасня 2019 |- |[[Файл:Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства культуры і спорту Рэспублікі Казахстан|Міністр культуры і спорту]]''' | |[[Актоты Рахматулаеўна Раімкулава|Актоты Раімкулава]] | style="background:#0c2c84" | |[[Нур Атан]] |17 чэрвеня 2019 |- |[[Файл:Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства гандлю і інтэграцыі Казахстана|Міністр гандлю і інтэграцыі]]''' | |[[Бахыт Турлыханавіч Султанаў|Бахыт Султанаў]] | style="background:#0c2c84" | |[[Нур Атан]] |17 чэрвеня 2019 |- |[[Файл:Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства нацыяльнальнай эканомікі Казахстана|Міністр нацыяльнальнай эканомікі]]''' | |[[Руслан Ярбалатавіч Даленаў|Руслан Даленаў]] | style="background:#0c2c84" | |[[Нур Атан]] |25 лютага 2019 |- |[[Файл:Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства лічбавага развіцця, інавацый і аэракасмічнай прамысловасці Казахстана|Міністр лічбавага развіцця, інавацый і аэракасмічнай прамысловасці]]''' | |[[Аскар Куанышавіч Жумагаліеў|Аскар Жумагаліеў]] | style="background:#eaecf0" | | |25 лютага 2019 |- |[[Файл:Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства экалогіі, геалогіі і прыродных рэсурсаў Казахстана|Міністр экалогіі, геалогіі і прыродных рэсурсаў]]''' | |[[Магзум Маратавіч Мірзагаліеў|Магзум Мірзагаліеў]] | style="background:#eaecf0" | | |17 чэрвеня 2019 |- |[[Файл:Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства энергетыкі Рэспублікі Казахстан|Міністр энергетыкі]]''' |[[Файл:Nurlan Nogayev at Atyrau Petrochemical Day 2016.jpg|118x118пкс]] |[[Нурлан Аскаравіч Нагаеў|Нурлан Нагаеў]] | style="background:#0c2c84" | |[[Нур Атан]] |18 снежня 2019 |- |} === Скасаваныя міністэрствы === * Міністэрства інфармацыі і камунікацый * [[Міністэрства нацыяльнальнай эканомікі Казахстана|Міністэрства нацыяльнальнай эканомікі]] * [[Міністэрства транспарту і камунікацый Казахстана|Міністэрства транспарту і камунікацый]] * Міністэрства рэгіянальнага развіцця * Міністэрства сувязі і інфармацыі * Міністэрства навакольнага асяроддзя і водных рэсурсаў * Міністэрства нафты і газу * Міністэрства індустрыі і новых тэхналогій * Міністэрства аховы здароўя і сацыяльнага развіцця * Міністэрства па справах дзяржаўнай службы {{зноскі}} == Ссылкі == {{Commonscat}} * [http://ru.government.kz/ Официальный сайт Правительства Республики Казахстан] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20100208202348/http://ru.government.kz/ |date=8 лютага 2010 }} * [http://e.gov.kz/wps/portal?lang=ru/ Портал e-правительства Республики Казахстан] * [http://www.zonakz.net/articles/3103 Смена правительства: Любопытная статистика / Социология / Интернет-газета. Казахстан] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20081109184509/http://www.zonakz.net/articles/3103 |date=9 лістапада 2008 }} {{Еўропа паводле тэм|Урад|Урады}} {{Азія паводле тэм|Урад|Урады}} [[Катэгорыя:Палітыка Казахстана]] 75wmh61ojsliogwi23shugbpbo4zbai 5155017 5155015 2026-06-16T17:06:19Z M.L.Bot 261 Адхілена апошняя змена (зробленая [[Адмысловае:Contributions/Rakoon|Rakoon]]) і адноўлена версія 5010018, зробленая CommonsDelinker: go to Wikidata 5155017 wikitext text/x-wiki {{Орган выканаўчай улады |эмблема = |шырыня эмблемы = 350px |імя главы1 = [[Аскар Узакпаевич Мамін|Аскар Мамін]] |пасада главы1 = [[Прэм’ер-міністр Рэспублікі Казахстан|Прэм’ер-міністр]] }} '''Урад Рэспублікі Казахстан''' (''{{lang-kk|Қазақстан Республикасының Үкіметі}}'') — вышэйшы орган выканаўчай улады [[Казахстан|Рэспублікі Казахстан]]. Урад ажыццяўляе выканаўчую ўладу Рэспублікі Казахстан, узначальвае сістэму выканаўчых органаў і ажыццяўляе кіраўніцтва іх дзейнасцю<ref>{{Cite web |url=http://www.akorda.kz/www/www_akorda_kz.nsf/sections?OpenForm&id_doc=49DB27120755F6F8462572340019E814&lang=ru |title=Конституционный закон Республики Казахстан от 18 декабря 1995 г. N 2688 |access-date=30 красавіка 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071221222059/http://www.akorda.kz/www/www_akorda_kz.nsf/sections?OpenForm&id_doc=49DB27120755F6F8462572340019E814&lang=ru |archivedate=21 снежня 2007 |url-status=dead }}</ref>. Урад утвараецца [[Прэзідэнт Рэспублікі Казахстан|Прэзідэнтам Рэспублікі Казахстан]] у парадку, агаданым [[Канстытуцыя Рэспублікі Казахстан|Канстытуцыяй]]. == Функцыі Урада == Урад Рэспублікі Казахстан ажыццяўляе наступныя функцыі: * распрацоўвае асноўныя кірункі сацыяльна-эканамічнай палітыкі дзяржавы, яго абароназдольнасці, бяспекі, забеспячэння грамадскага парадку і арганізуе іх ажыццяўленне; * распрацоўвае і прадстаўляе [[Парламент Рэспублікі Казахстан|Парламенту]] рэспубліканскі бюджэт і справаздача пра яго выкананне, забяспечвае выкананне бюджэту; * уносіць у [[Мажыліс Парламента Казахстана|Мажыліс]] праекты законаў і забяспечвае выкананне законаў; * арганізуе кіраванне дзяржаўнай уласнасцю; * выпрацоўвае меры па правядзенні вонкавай палітыкі Рэспублікі; * кіруе дзейнасцю міністэрстваў, дзяржаўных камітэтаў, іншых цэнтральных і мясцовых выканаўчых органаў; * касуе ці прыпыняе цалкам ці ў часткі дзеянне актаў міністэрстваў, дзяржаўных камітэтаў, іншых цэнтральных і мясцовых выканаўчых органаў Рэспублікі; * прызначае на пасаду і вызваляе ад пасады кіраўнікоў цэнтральных выканаўчых органаў, што не ўваходзяць у склад Урада; * прызначае на пяцігадовы тэрмін на пасаду чатырох членаў Злічонага камітэта па кантролі за выкананнем рэспубліканскага бюджэту; * выконвае іншыя функцыі, ускладзеныя на яго Канстытуцыяй, законамі і актамі Прэзідэнта. Члены Урада самастойныя ў прыняцці рашэнняў у межах сваёй кампетэнцыі і нясуць персанальную адказнасць перад Прэм’ер-Міністрам за працу падначаленых ім дзяржаўных органаў. Член Урада Рэспублікі Казахстан не мае права: * быць дэпутатамі паважнага органа; * займаць іншыя аплатныя пасады, апроч выкладчыцкай, навуковай ці іншай творчай дзейнасці; * ажыццяўляць прадпрымальніцкую дзейнасць; * уваходзіць у склад кіроўнага органа ці назіральнага савета камерцыйнай арганізацыі. Урад Рэспублікі Казахстан ва ўсёй сваёй дзейнасці адказны перад Прэзідэнтам рэспублікі ва ўсталяваных Канстытуцыяй і Канстытуцыйным законам формах. == Склад Урада Казахстана == {| class="wikitable" style="text-align:center" !Пасада !Партрэт !Імя і прозвішча ! colspan="2" |Партыя !{{nobr|Дата ўступлення}}<br />на пасаду |- | '''[[Прэм’ер-міністр Рэспублікі Казахстан|Старшыня ўрада Рэспублікі Казахстан]]''' | |[[Аскар Узакпаевич Мамін|Аскар Мамін]] | style="background:#0c2c84" | |[[Нур Атан]] |25 лютага 2019 |- ! colspan="6" |Намеснікі старшыні ўрада |- |'''Першы намеснік Прэм’ер-міністр Рэспублікі Казахстан''' | |[[Аліхан Асхановіч Смайлаў|Аліхан Смайлаў]] | style="background:#eaecf0" | | |25 лютага 2019 |- |'''Намеснік Прэм’ер-міністр Рэспублікі Казахстан''' | |[[Бердыбек Машбекавіч Сапарбаеў|Бердыбек Сапарбаеў]] | style="background:#0c2c84" | |[[Нур Атан]] |20 жніўня 2019 |- |'''Намеснік Прэм’ер-міністр Рэспублікі Казахстан''' | |[[Раман Васільевіч Скляр|Раман Скляр]] | style="background:#0c2c84" | |[[Нур Атан]] |18 верасня 2019 |- |'''Кіраўнік Канцылярыі Прэм’ер-міністр Рэспублікі Казахстан''' | |[[Галымжан Тэльманавіч Кайшыбаеў|Галымжан Кайшыбаеў]] | style="background:#eaecf0" | | |26 сакавіка 2019 |- ! colspan="6" |Міністры |- |[[Файл:Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства замежных спраў Казахстана|Міністр замежных спраў]]''' |[[Файл:Secretary Pompeo Meets with Kazakhstani Foreign Minister Tileuberdi (49208373638) (cropped).jpg|118x118пкс]] |[[Мухтар Бескенулы Тлеўбердзі|Мухтар Тлеўбердзі]] | style="background:#eaecf0" | | |18 верасня 2019 |- |[[Файл:Symbol of the Kazakh Ministry of Defense.svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства абароны Казахстана|Міністр абароны]]''' |[[Файл:Ermekbayev.jpg|118x118пкс]] |[[Нурлан Байузакавіч Ярмекбаеў|Нурлан Ярмекбаеў]] | style="background:#eaecf0" | | |7 жніўня 2018 |- |[[Файл:Logo MVD KZ.jpg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства ўнутраных спраў Казахстана|Міністр ўнутраных спраў]]''' | |[[Ярлан Заманбекавіч Тургумбаеў|Ярлан Тургумбаеў]] | style="background:#0c2c84" | |[[Нур Атан]] |12 лютага 2019 |- |[[Файл:Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства фінансаў Казахстана|Міністр фінансаў]]''' | |[[Аліхан Асхановіч Смайлаў|Аліхан Смайлаў]] | style="background:#eaecf0" | | |18 верасня 2018 |- |[[Файл:Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства інфармацыі і грамадскага развіцця Рэспублікі Казахстан|Міністр інфармацыі і грамадскага развіцця]]''' |[[Файл:Dauren Abayev (37573770292).jpg|118x118пкс]] |[[Даўрен Аскербекавіч Абаеў|Даўрен Абаеў]] | style="background:#eaecf0" | | |25 лютага 2019 |- |[[Файл:Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства сельскай гаспадаркі Казахстана|Міністр сельскай гаспадаркі]]''' | |[[Сапархан Кесікбаевіч Амараў|Сапархан Амараў]] | style="background:#eaecf0" | | |25 лютага 2019 |- |[[Файл:Emblem of the Ministry of Justice of the Republic of Kazakhstan.jpg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства юстыцыі Казахстана|Міністр юстыцыі]]''' | |[[Марат Бакытжанавіч Бекетаеў|Марат Бекетаеў]] | style="background:#eaecf0" | | |13 верасня 2016 |- |[[Файл:Logotip ministry of education of the Kazakhstan.svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства адукацыі і навукі Казахстана|Міністр адукацыі і навукі]]''' | |[[Асхат Канатавіч Аймагамбетаў|Асхат Аймагамбетаў]] | style="background:#eaecf0" | | |13 чэрвеня 2019 |- |[[Файл:Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Казахстан|Міністр аховы здароўя]]''' | |[[Ялжан Амантаевіч Біртанаў|Ялжан Біртанаў]] | style="background:#eaecf0" | | |25 студзеня 2017 |- |[[Файл:Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства працы і сацыяльнай абароны насельніцтва Казахстана|Міністр працы і сацыяльнай абароны насельніцтва]]''' | |[[Біржан Бідайбекулы Нурымбетаў|Біржан Нурымбетаў]] | style="background:#eaecf0" | | |20 жніўня 2019 |- |[[Файл:Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства індустрыі і інфраструктурнага развіцця Рэспублікі Казахстан|Міністр індустрыі і інфраструктурнага развіцця]]''' |[[Файл:Beibut Atamkulov.jpg|118x118пкс]] |[[Бейбут Бакіравіч Атамкулаў|Бейбут Атамкулаў]] | style="background:#eaecf0" | | |18 верасня 2019 |- |[[Файл:Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства культуры і спорту Рэспублікі Казахстан|Міністр культуры і спорту]]''' | |[[Актоты Рахматулаеўна Раімкулава|Актоты Раімкулава]] | style="background:#0c2c84" | |[[Нур Атан]] |17 чэрвеня 2019 |- |[[Файл:Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства гандлю і інтэграцыі Казахстана|Міністр гандлю і інтэграцыі]]''' | |[[Бахыт Турлыханавіч Султанаў|Бахыт Султанаў]] | style="background:#0c2c84" | |[[Нур Атан]] |17 чэрвеня 2019 |- |[[Файл:Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства нацыяльнальнай эканомікі Казахстана|Міністр нацыяльнальнай эканомікі]]''' | |[[Руслан Ярбалатавіч Даленаў|Руслан Даленаў]] | style="background:#0c2c84" | |[[Нур Атан]] |25 лютага 2019 |- |[[Файл:Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства лічбавага развіцця, інавацый і аэракасмічнай прамысловасці Казахстана|Міністр лічбавага развіцця, інавацый і аэракасмічнай прамысловасці]]''' | |[[Аскар Куанышавіч Жумагаліеў|Аскар Жумагаліеў]] | style="background:#eaecf0" | | |25 лютага 2019 |- |[[Файл:Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства экалогіі, геалогіі і прыродных рэсурсаў Казахстана|Міністр экалогіі, геалогіі і прыродных рэсурсаў]]''' | |[[Магзум Маратавіч Мірзагаліеў|Магзум Мірзагаліеў]] | style="background:#eaecf0" | | |17 чэрвеня 2019 |- |[[Файл:Emblem of Kazakhstan (1992-2018).svg|100x100пкс]] '''[[Міністэрства энергетыкі Рэспублікі Казахстан|Міністр энергетыкі]]''' |[[Файл:Nurlan Nogayev at Atyrau Petrochemical Day 2016.jpg|118x118пкс]] |[[Нурлан Аскаравіч Нагаеў|Нурлан Нагаеў]] | style="background:#0c2c84" | |[[Нур Атан]] |18 снежня 2019 |- |} === Скасаваныя міністэрствы === * Міністэрства інфармацыі і камунікацый * [[Міністэрства нацыяльнальнай эканомікі Казахстана|Міністэрства нацыяльнальнай эканомікі]] * [[Міністэрства транспарту і камунікацый Казахстана|Міністэрства транспарту і камунікацый]] * Міністэрства рэгіянальнага развіцця * Міністэрства сувязі і інфармацыі * Міністэрства навакольнага асяроддзя і водных рэсурсаў * Міністэрства нафты і газу * Міністэрства індустрыі і новых тэхналогій * Міністэрства аховы здароўя і сацыяльнага развіцця * Міністэрства па справах дзяржаўнай службы {{зноскі}} == Ссылкі == {{Commonscat}} * [http://ru.government.kz/ Официальный сайт Правительства Республики Казахстан] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20100208202348/http://ru.government.kz/ |date=8 лютага 2010 }} * [http://e.gov.kz/wps/portal?lang=ru/ Портал e-правительства Республики Казахстан] * [http://www.zonakz.net/articles/3103 Смена правительства: Любопытная статистика / Социология / Интернет-газета. Казахстан] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20081109184509/http://www.zonakz.net/articles/3103 |date=9 лістапада 2008 }} {{Еўропа паводле тэм|Урад|Урады}} {{Азія паводле тэм|Урад|Урады}} [[Катэгорыя:Палітыка Казахстана]] a9iq4l40oq9yd1g4opus85telowcn15 0 347424 5155158 4758905 2026-06-17T03:05:13Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155158 wikitext text/x-wiki {{Этнічная група| group = <center>Абенакі <br /> ''ăbnäˈkē''</center> | image = [[Выява:Abenaki Tribe.jpg|300px]] | caption = <div style="background-color:#fee8ab"><small> | poptime = 12000 | popplace = {{Сцягафікацыя|Канада}} {{Сцягафікацыя|ЗША}} | langs = [[абенакі, мова|абенакі]] | rels = [[анімізм]], [[шаманізм]], [[хрысціянства]] | related = [[малісіт]], [[пасамакуоды]], [[пенабскот]], [[мікмак]] }} '''Абенакі''', або '''абнакі''' (саманазва: ''ăbnäˈkē'') — усходняя група [[Алганкіны|алганкінаў]], карэнныя жыхары ўсходу [[Канада|Канады]] і [[ЗША]]. У нашы дні вызначаюцца як асобны народ у Канадзе і [[Вермонт|Вермонце]] (ЗША). Агульная колькасць - каля 12 000 чал. == Гісторыя == Старажытныя алганкіны, продкі абенакі, мігрыравалі на ўсход [[ЗША]] і [[Канада|Канады]] каля 3000 - 2500 гадоў таму. Да прыходу еўрапейцаў яны падзяляліся на асобныя плямёны і разам з блізкімі па мове і культуры [[мікмак]], [[пасамакуоды]] і [[малісіт]] складалі асобную канфедэрацыю [[Вабанакі]]. Яе назва стала вытворнай у дачыненні да назвы абенакі. Ужо да прыходу [[Еўропа|еўрапейцаў]] абенакі знаходзіліся ў варожых адносінах да [[Іракезы|іракезаў]], чыя міграцыя на поўнач прыводзіла да згубы заходніх тэрыторый і разрыву з астатнімі алганкінамі<ref>{{Cite web |url=http://www.utm.utoronto.ca/~crawfor7/gcrawford_site/North_America_Publications_files/migration.pdf |title=Gary W. Crawford and David G. Smith, MIGRATION IN PREHISTORY: PRINCESS POINT AND THE NORTHERN IROQUOIAN CASE |access-date=30 верасня 2016 |archive-date=15 верасня 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190915185331/https://www.utm.utoronto.ca/~crawfor7/gcrawford_site/North_America_Publications_files/migration.pdf |url-status=dead }}</ref>. [[Археалогія|Археолагі]] выявілі, што суседства абенакі і іракезаў мела месца не толькі на захадзе, але і на поўдні<ref>[http://www.sevendaysvt.com/vermont/uvm-archaeologist-suggests-abenaki-had-company-in-pre-european-vermont/Content?oid=2266185 UVM Archaeologist Suggests Abenaki Had Company in Pre-European Vermont]</ref>. Каля [[1600]] г. плямёны абенакі падзяляліся на 2 масіва — заходні і ўсходні. Усходнія абенакі ([[пенабскот]], кенебек, адраскогін, аданак, квапахаг і інш.) жылі на тэрыторыі сучасных штатаў [[Мэн (штат)|Мэн]], [[Вермонт]], [[Нью-Гэмпшыр]]. Заходнія абенакі (сакокі, кавасук, місіквоі, пеквакет, вініпесаўкі, вавенок і інш.) насялялі поўнач [[Новая Англія|Новай Англіі]], поўдзень [[Квебек (правінцыя)|Квебека]], [[Атлантычны акіян|атлантычнае]] ўзбярэжжа паўднёвага ўсходу [[Канада|Канады]]. Колькасць усходніх абенакі дасягала 12 000 чалавек, заходніх — 10 000 чалавек. Першыя кантакты з еўрапейцамі прывялі да распаўсюдання [[эпідэмія|эпідэмічных]] захворванняў і хуткага вымірання значнай колькасці насельніцтва. Гэта ў сваю чаргу прывяло да распаду традыцыйных племянных груп, фарміравання новых саюзаў і ўнутраных міграцый. У барацьбе з іракезамі абенакі былі вымушаны абапірацца на падтрымку [[Францыя|французскіх]] каланістаў і захоўваць варожыя адносіны ў дачыненні да [[Вялікабрытанія|брытанскіх]] перасяленцаў. Падчас [[Вайна за незалежнасць ЗША|вайны за незалежнасць ЗША]] ўсходнія абенакі падтрымалі амерыканскіх паўстанцаў. Пасля заканчэння [[Сямігадовая вайна|Сямігадовай вайны]] заходнія абенакі апынуліся на землях, што фармальна лічыліся калоніяй Вялікабрытаніі. Каралеўская пракламацыя [[Георг III|Георга III]] ([[1763]] г.)<ref>[http://indigenousfoundations.arts.ubc.ca/home/government-policy/royal-proclamation-1763.html Royal Proclamation, 1763] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20150416024028/http://indigenousfoundations.arts.ubc.ca/home/government-policy/royal-proclamation-1763.html |date=16 красавіка 2015 }}</ref> спыняла некантраляваны захоп індзейскіх тэрыторый, але на працягу другой паловы [[18 стагоддзе|XVIII]] - пачатку [[20 стагоддзе|XX]] стст. яны значна скараціліся. У нашы дні абенакі прызнаны карэннымі насельнікамі Канады. На тэрыторыі Квебека створаны 2 рэзервацыі. Акрамя таго, асобныя групы абенакі жывуць у іншых правінцыях гэтай дзяржавы і карыстаюцца дзяржаўнымі землямі, перададзенымі ім па пагадненню. У [[1976]] г. абенакі былі прызнаны асобным народам губернатарам штата Вермонт, аднак у [[1977]] г. гэта прызнанне было адменена<ref>[https://www.culturalsurvival.org/publications/cultural-survival-quarterly/united-states/vermont-finally-recognizes-abenaki Vermont Finally Recognizes the Abenaki]</ref>. [[7 мая]] [[2012]] г. штат Вермонт канчаткова прызнаў [[нацыя|нацыю]] абенакі<ref>[http://vcnaa.vermont.gov/recognition/recognized-tribes STATE RECOGNIZED TRIBES]</ref>, што гарантуе прадстаўнікам трох груп гэтага народа пэўную аўтаномію. == Культура == [[Выява:Wabanaki wigwam with birch bark covering.jpg|thumb|Вігвам, крыты бярозавай карой]] Да [[17 стагоддзе|XVII]] ст. абенакі вялі вандроўны лад жыцця, сезонна перамяшчаліся ўздоўж [[рака|рэк]], узбярэжжа [[Атлантычны акіян|акіяна]] і [[возера|азёр]]. Галоўнымі заняткамі былі [[рыбалоўства]], збор [[малюскі|малюскаў]], лясных [[арэх]]аў і [[ягада|ягад]], [[паляванне]]. Было вядома [[земляробства]], якое адыгрывала значную ролю на поўдні. Вырошчвалі [[кукуруза|кукуруз]]у, [[тытунь]] і [[бабовыя]]<ref>[https://books.google.by/books?id=_DleD-FXovgC&dq=abenaki+horticulture&source=gbs_navlinks_s Christopher McGrory Klyza, Stephen C. Trombulak, The Story of Vermont: A Natural and Cultural History] б p. 51</ref>. [[Рамяство]] не было адмежавана ад іншых традыцыйных форм гаспадарання. Абенакі выраблялі [[зброя|зброю]], [[каркас]]ныя [[лодка|лодкі]], хатняе начынне, [[кераміка|кераміку]]. Шырока выкарыстоўваліся [[бяроза]]вая [[Кара (біялогія)|кара]] і [[дзёгаць]]. [[Гандаль]] паміж рознымі вандроўнымі групамі не меў вялікай эзначнасці. Аднак з пачатку кантактаў з еўрапейцамі абмен скур і футраў дзікіх жывёл на [[прамысловасць|прамысловыя]] тавары прывёў да падвышэння ролі палявання і ў выніку — да [[Бабровыя войны|Бабровых войн]]. Вынішчэнне футравых жывёл абясцэніла [[лес|лясныя]] землі ў вачах правадыроў, так што яны лёгка ішлі на продаж земляў каланістам. Ужо ў [[19 стагоддзе|XIX]] ст. многія абенакі працавалі ў якасці наёмных рабочых у дробнай прамысловасці, лесапільнях, выраблялі на продаж лодкі, скураны [[абутак]], [[кошык]]і, дзёгаць і попел. Абенакі жылі ў сталых [[вёска]]х уздоўж рэк, каля якіх ладзіліся палеткі, а таксама ў часовых сезонных паселішчах. Асноўным традыцыйным жытлом з'яўляўся каркасны [[вігвам]]. Ён мог умяшчаць да некалькі дзесяткаў чалавек. У часовых паселішчах найчасцей усталёўвалі лёгкія каркасныя [[будан]]ы. Пасля кантактаў з еўрапейцамі таксама будавалі бервяныя і каркасныя хаты. У [[Новая Францыя|Новай Францыі]] з дапамогай ваенных будавалі бервяныя [[крэпасць|крэпасці]]<ref>[http://www.cbc.ca/news/canada/montreal/archeological-dig-reveals-abenaki-fortress-in-quebec-1.2732240 Archeological dig reveals Abenaki fortress in Quebec]</ref>. Традыцыйная мужчынская летняя [[вопратка]] ўключала насцегнавыя повязі, счэпленыя скураным рамянём. Да іх маглі дадавацца вузкія скураныя штаны з махрамі. Жанчыны насілі скураныя [[спадніца|спадніцы]], [[Сукенка|сукенкі]], кароткія штаны. Звычайным абуткам былі высокія [[макасіны]] з доўгім языком. Узімку выкарыстоўвалі снегаступы і плашчы. Мужчыны і жанчыны апраналі [[капялюш|капелюшы]]. Хаця ў [[літаратура|літаратуры]] распаўсюджаны ўзгадкі пра [[племя|плямёны]], гэты тып арганізацыі быў практычна не вядомы абенакі. Асноўнай сацыяльнай адзінкай з'яўляўся род, які займаў цэлую сталую вёску, складаўся з малых нуклеарных [[сям'я|сем'яў]] і кіраваўся правадыром ''сагамор''. У буйных родах магло мецца адначасова 2 правадыра. Яны сумяшчалі ваенныя, палітычныя і рэлігійныя функцыі. Часам другі правадыр прадстаўляў апазіцыю першаму. Роды ўваходзілі ў склад канфедэрацыі [[Вабанакі]]. Забараняліся эндагамныя [[шлюб]]ы<ref>[http://www.everyculture.com/North-America/Abenaki-Marriage-and-Family.html Abenaki - Marriage and Family]</ref>, былі пашыраны [[палігінія]], [[левірат]], [[сарарат]]. Блізкія сваякі адыгрывалі значную ролю ў выхаванні дзяцей. Мужчыны заключалі сяброўскія саюзы, што падтрымоўваліся на працягу жыцця і часам лічыліся больш важнымі, чым сваяцкія. [[Фальклор]] абенакі вядомы сваімі [[казка]]мі, [[міф]]амі, [[легенда]]мі, [[генеалогія|генеалагічнымі]] і [[гісторыя|гістарычнымі]] паданнямі. Папулярны цыкл смешных гісторый пра прыгоды Глускабэ<ref>{{Cite web |url=http://www.firstpeople.us/FP-Html-Legends/GluskabeChangesMapleSyrup-Abenaki.html |title=Native American Indian Legends - Gluskabe Changes Maple |access-date=5 кастрычніка 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170107174433/http://www.firstpeople.us/FP-Html-Legends/GluskabeChangesMapleSyrup-Abenaki.html |archivedate=7 студзеня 2017 |url-status=dead }}</ref>. [[Танец|Танцы]] мелі цырыманіяльны характар. == Рэлігія == Старажытныя релігійныя вераванні абапіраліся на веру ў [[бог|багоў]], духаў, шматлікіх чарадзейных істот. У [[міфалогія|міфалогіі]] гісторыя [[сусвет]]у падзялялася на 3 перыяды, у выніку якіх чалавек адасобіўся ад свету жывёл. Сакральныя функцыі звычайна належалі правадыру ''сагамор''. [[Шаманізм|Шаманская]] практыка засноўвалася на патаемным мастацтве лекавання ''мідэвівін''. З [[17 стагоддзе|XVII]] ст. пашырана хрысціянства. Большасць вернікаў — [[каталіцызм|каталікі]]. == Мова == Родная [[абенакі, мова|мова абенакі]] належыць да [[Алганкінскія мовы|алганкінскай групы моў]]. У нашы дні знаходзіцца пад пагрозай знікнення. Большасць носьбітаў жыве ў [[Квебек (правінцыя)|Квебеку]]. {{зноскі}} == Спасылкі == {{Commonscat|Abenaki}} * [http://www.everyculture.com/North-America/Abenaki.html Abenaki: Countries and Their Cultures] * [https://www.warpaths2peacepipes.com/indian-tribes/abenaki-tribe.htm Abenaki Tribe: Facts, Clothes, Food and History] * [http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/abenaki/ Abenaki - The Canadian Encyclopedia] * [http://rhondabesaw.com/images/Resources.pdf Abenaki and their neighbors] * [http://www.native-languages.org/abenaki.htm Abenaki Tribe (Abanaki, Abnaki, Abenakis)] * [http://academics.smcvt.edu/winooskimills/Abenaki/AbenakiToday.htm The Abenaki Today] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160704161058/http://academics.smcvt.edu/winooskimills/Abenaki/AbenakiToday.htm |date=4 ліпеня 2016 }} * [http://www.cowasuck.org Cowasuck Band of the Pennacook-Abenaki People] {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Алганкіны]] [[Катэгорыя:Народы Канады]] [[Катэгорыя:Народы ЗША]] 6e0n2a7f35ohwu5w555tw2dqzmz5c35 0 348120 5155092 5017406 2026-06-16T20:41:14Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155092 wikitext text/x-wiki [[Выява:Guerrier Iroquois.JPG|thumb|Воін-іракез. Малюнак канца XVIII ст.]] '''Іраке́зы''' (саманазва: ''Haudenosaunee'', літаральна «людзі доўгай хаціны») — група [[індзейцы|індзейскіх]] народаў [[Паўночная Амерыка|Паўночнай Амерыкі]]. Сфарміравалася як канфедэрацыя (ліга) пяці народаў: [[Магаўкі|магаўкаў]], [[анандага]], [[анейда]], [[каюга]], [[Сенека (народ)|сенека]]. Пазней да яе далучыліся [[тускарора]]. Карэннымі тэрыторыямі іракезаў лічыцца паўночны захад сучаснага [[Нью-Ёрк (штат)|штата Нью-Ёрк]] у [[ЗША]]. У нашы дні большасць іракезаў стала жыве ў ЗША і [[Канада|Канадзе]]. Акрамя таго, іракезамі называюць індзейскія народы Паўночнай Амерыкі, якія размаўляюць на [[іракезскія мовы|іракезскіх мовах]]. == Паходжанне == Згодна [[міф]]алагічным паданням іракезаў, яны былі створаны непасрэдна Трымальнікам Неба. Прычым, кожны народ быў ашчасліўлены пэўнай тэрыторыяй з адметнымі багаццямі<ref>[http://www.ilhawaii.net/~stony/lore37.html The Origin of the Iroquois Nations] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170922185402/http://www.ilhawaii.net/~stony/lore37.html |date=22 верасня 2017 }}</ref>. [[Магаўкі]] атрымалі землі на вялікай [[рака|рацэ]] і [[кукуруза|кукурузу]]. Анейда пасяліліся каля камянёў і маглі карыстацца [[арэх]]амі і драўнянымі [[плод|пладамі]]. [[Анандага]] мелі высокія пагоркі, [[вінаград]], [[кабачок|кабачкі]] і [[тытунь]]. [[Каюга]] — [[балота|балоты]] і [[Корань расліны|карані]] раслін. [[Сенека (народ)|Сенека]] дасталіся ўзвышшы і [[фасоля]]. Тускарора, што прыйшлі ў [[18 стагоддзе|XVIII]] ст. з поўдню, лічылі, што ў іх землях знаходзіўся дом Трымальніка Неба. [[Мовазнаўства|Лінгвісты]] сцвярджаюць блізкасць [[іракезскія мовы|іракезскай сям’і моў]] да [[Сіў, мовы|сіўанскай]] і [[Кадаанскія мовы|кадаанскай]] груп моў<ref>{{Cite web |url=http://www.mingolanguage.org/iroquoianlanguages.html |title=Iroquoian Languages |access-date=7 мая 2017 |archive-date=21 кастрычніка 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131021013232/http://www.mingolanguage.org/iroquoianlanguages.html |url-status=dead }}</ref>, што сведчыць пра тое, што продкі іракезамоўных народаў здаўна жылі на ўсходзе [[Паўночная Амерыка|Паўночнай Амерыкі]]. [[Археалогія|Археолагі]] лакалізуюць старажытныя паселішчы іракезаў і іх блізкіх моўных сваякоў ([[ваяндот|гуронаў]], [[мехерын]], [[натавэй]], [[Нейтраль (народ)|нейтраль]], [[саскуэханцы|саскуэханцаў]], [[тыанантаты]], [[чэрокі]], [[Эры (народ)|эры]]) раёнам усходу [[Вялікія азёры|Вялікіх азёр]], часткі [[Агая]] і землямі на захад да ўзбярэжжа [[Атлантычны акіян|Атлантыкі]]<ref>[https://archive.org/stream/jstor-660119/660119_djvu.txt Arthur C. Parker, The Origin of the Iroquois as Suggested by Their Archeology]</ref>. З’яўленне непасрэдна іракезаў звязваецца з [[археалагічная культура|археалагічнай культурай]] [[земляробства|земляробаў]] Аваска на тэрыторыі сучаснага [[Нью-Ёрк (штат)|штата Нью-Ёрк]]<ref>[http://nativeamericannetroots.net/diary/1219 The Ancestors of the Iroquois]</ref>. Для носьбітаў Аваска былі характэрны добра ўмацаваныя драўлянымі платамі паселішчы з доўгімі хацінамі. Мяркуецца, што ў ранні перыяд яны вялі частыя войны. Пранікненне іракезамоўных народаў на паўночнае ўзбярэжжа Вялікіх азёр датуецца не раней за сярэдзіну [[13 стагоддзе|XIII]] ст.<ref>{{Cite web |url=http://ontarioarchaeology.wildapricot.org/Resources/Publications/oa25-5-pendergast.pdf |title=JAMES F. PENDERGAST, AN IN-SITU HYPOTHESIS TO EXPLAIN THE ORIGIN OF THE ST. LAWRENCE IROQUOIANS |access-date=7 мая 2017 |archive-date=5 ліпеня 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220705134355/https://ontarioarchaeology.wildapricot.org/Resources/Publications/oa25-5-pendergast.pdf |url-status=dead }}</ref> Упершыню назву '''іракезы''' ў [[1603]] г. выкарыстаў [[Самюэль дэ Шамплейн]]<ref>Гл.: ''Gordon M. Day'', In Search of New England’s Native Past, p. 114</ref>. Высоўваюцца версіі аб яе паходжанні з моў гуронаў (''ierokwa'' — «тыя, хто кураць»), [[каюга]] (''iakwai'' — «мядзведзь»), [[алганкіны|алганкінаў]] (''Iriⁿakhoiw'' — «сапраўдныя змеі»), [[баскі|баскаў]] (''hilokoa''— «забойцы») і г. д. Самі іракезы называюць сваё аб’яднанне ''Haudenosaunee'' (ад ''hodensote'' — доўгая хаціна). Хаціна як агульны сімвал паходзіць ад традыцыі сваяцкіх матрылакальных [[сям'я|сямей]] мець у адным жытле некалькі агменяў<ref>[http://nativeamericannetroots.net/diary/1081 The Iroquois Longhouse]</ref>. Кожны народ, што ўваходзіў у лігу, таксама меў свой агмень, каля якога збіралася рада правадыроў. Такім чынам ліга атаесамлялася з пашыранай матрылакальнай сям’ёй. == Фарміраванне лігі == [[Выява:Flag of the Iroquois Confederacy.svg|thumb|Вампум і дрэва міру на сцягу лігі іракезаў]] Дакладны час фарміравання лігі іракезаў не вядомы, паколькі падзеі перадаваліся толькі праз [[вусная гісторыя|вусную традыцыю]]. Мяркуюць, што гэта адбылося ў [[14 стагоддзе|XIV]] — [[16 стагоддзе|XVI]] стст. Паколькі ў легендах [[Сенека (народ)|сенека]] пачатак першай рады лігі звязаны з сонечным зацьменнем, то верагодным годам заснавання з’яўляецца [[1451]]. Згодна паданням, [[магаўкі]], [[анандага]], [[анейда]], [[каюга]] і сенека доўгі час вялі ўзаемныя крывавыя войны, пакуль да іх не прыбыў вялікі міратворац [[Дэганавайда]] з краіны [[ваяндот|гуронаў]] на поўнач ад [[Антарыа (возера)|возера Антарыа]]. Ён вандраваў на ўсход і заклікаў ваяроў аб’яднацца і жыць у міры<ref>[http://www.indians.org/welker/hiawatha.htm De-Ka-Nah-Wi-Da and Hiawatha]</ref>. Адным з найбольш амбітных паслядоўнікаў Дэганавайды стаў [[Гаявата]]<ref>[https://www.warpaths2peacepipes.com/famous-native-americans/hiawatha.htm Hiawatha]</ref>, правадыр племені магаўкаў, які выступаў ад імя міратворцы з планам аб’яднання. Супраць міру быў правадыр анандага, чараўнік [[Тададаха]]. Дзякуючы яго чарадзейству Гаявата згубіў тры дачкі. Разам з Дэганавайдам правадыр магаўкаў пранік у [[пячора|пячору]], дзе жыў Тададаха. Там яны ўбачылі пачварнага монстра са [[змеі|змеямі]], ўплеценымі ў валасы. Аднак Тададаха пагадзіўся выслухаць прыхільнікаў міру і ў выніку прыняў іх план. Яго твар пры гэтым стаў чалавечым. Гаявата вычасаў змей з яго валасоў<ref>[http://www.jamboree.freedom-in-education.co.uk/real_history/hiawatha_deganawida.htm REAL HISTORY: Deganawida and Hiawatha]</ref>. Дэганавайда ў знак іх пагаднення пасадзіў на тэрыторыі анандага дрэва міру і сфармуляваў асноўны [[Закон (права)|законы]] іракезаў ''Gayanashagowa''<ref>[http://www.indigenouspeople.net/iroqcon.htm The Great Binding Law GAYANASHAGOWA]</ref>. Ён рэгламентаваў узаемаадносіны паміж чальцамі лігі. Усе спрэчныя пытанні павінны былі вырашацца радай з 13 прадстаўнікоў. Галоўную ролю пры вырашэнні адыгрывалі прадстаўнікі магаўкаў як «трымальнікі закону». Прадстаўнікі анандага не ўдзельнічалі ў прыняцці рашэнняў, аднак мелі правы склікаць раду і накласці на ніх [[вета]]. У радзе не маглі ўдзельнічаць прадстаўнікі народаў, якія не ўваходзілі ў лігу. ''Gayanashagowa'' не забараняў пашырэнне лігі за лік новых добраахвотнікаў. Пасля паражэння ў вайне [[1711]]—[[1715]] гг. ад [[Англія|англійскіх]] каланістаў з [[Паўночная Караліна|Паўночнай Караліны]] на тэрыторыю [[Нью-Ёрк (штат)|штата Нью-Ёрк]] прыбылі [[тускарора]]<ref>[http://www.tuscaroranationnc.com/history Tuscarora Nation — History] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140908155432/http://www.tuscaroranationnc.com/history |date=8 верасня 2014 }}</ref>. Яны пажадалі стаць шостым чальцом лігі. == Бабровыя войны == {{main|Бабровыя войны}} [[Выява:Grande Paix Montreal.jpg|thumb|[[Піктаграма|Піктаграмы]]-подпісы [[індзейцы|індзейцаў]] пад дагаворам у [[Манрэаль|Манрэалі]], [[1701]] г.]] У пачатку [[17 стагоддзе|XVII]] ст. ліга іракезаў налічвала ўсяго каля 20 тысяч чалавек, але адыгрывала значную ролю ў палітычным жыцці [[індзейцы|індзейскіх]] плямён усходняга ўзбярэжжа [[Паўночная Амерыка|Паўночнай Амерыкі]]. З пачатку [[17 стагоддзе|XVII]] ст. у Паўночнай Амерыцы з’явіліся [[Нідэрланды|галандскія]], [[Францыя|французскія]] і [[Англія|англійскія]] каланісты. Іх прыбыццё змяніла расстаноўку сіл, пачалося распаўсюджванне тавараў з [[метал]]аў і [[агнястрэльная зброя|агнястрэльнай зброі]]. Наўзамен еўрапейскія гандляры куплялі мясцовыя тавары. Іх асабліва цікавілі скуры [[Бабры|баброў]]. Іракезы традыцыйна падтрымлівалі сувязі з галандскімі, а потым англійскімі калоніямі, іх праціўнікі, [[ваяндот|гуроны]] і [[алганкіны]], — з французскімі. [[29 ліпеня]] [[1609]] г. 10 французаў, узброеных [[аркебуза]]мі, на чале [[Самюэль дэ Шамплейн|Самуэля дэ Шамплейна]] прынялі ўдзел у бітве [[іну]] супраць [[магаўкі|магаўкаў]]<ref>[http://nyindependencetrail.org/stories-champlains-battle.html Discovery of Lake Champlain, Champlain’s Battle with the Iroquois, July 1609]</ref><ref>[http://historymatters.gmu.edu/d/6594 «The Iroquois were much astonished that two men should have been killed so quickly»: Samuel de Champlain Introduces Firearms to Native Warfare, 1609]</ref>. 2 правадыра магаўкаў былі забіты, астатнія збеглі з поля бою. Наступныя перамогі французаў, а таксама заключэнне імі ў [[1614]] г. пагаднення з магутнай канфедэрацыяй гуронаў на некаторы час спынілі экспансію іракезаў на поўнач, але не перапынілі ваенныя дзеянні паміж варожымі індзейцамі. У першай палове XVII ст. назіралася хуткае пераўзбраенне індзейскіх плямён, выкарыстанне імі агнястрэльнай зброі. У [[1636]]—[[1637]] гг. у іракезаў, якія набылі стрэльбы ў галандцаў, атрымалася выціснуць саюзных французам [[амамівініні]] на поўнач<ref>[http://www.tolatsga.org/alg.html ALGONKIN HISTORY] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20050107094124/http://www.tolatsga.org/alg.html |date=7 студзеня 2005 }}</ref>. Аднак гандлёвыя кантакты з еўрапейцамі, што садзейнічалі ўзбраенню, таксама вялі да вынішчэння баброў. У выніку, ужо да [[1650]] г. іракезы сутыкнуліся з нястачай бабровага футра. Іх [[паляванне|паляўнічыя]] былі вымушаны асвойваць даліну [[Агая (рака)|ракі Агая]] на ўсходзе<ref>[http://www.ohiohistorycentral.org/w/Iroquois_Indians Iroquois Indians]</ref>, а таксама весьці перамовы з паўночнымі плямёнамі. Апошнія не прывялі да істотных зрухаў, таму з [[1642]] г. іракезы пачалі наступ у раёне ракі [[Рака Святога Лаўрэнція|Святога Лаўрэнція]]. У [[1649]]—[[1675]] гг. яны здолелі разграміць канфедэрацыі гуронаў, [[Нейтраль (народ)|нейтраль]], [[тыанантаты]], [[Эры (народ)|эры]], [[Саскуэханцы|саскуэханцаў]], нанесці жорсткае паражэнне [[Ілінойс (індзейцы)|ілінойс]]. З самога пачатку 1650-х гг. у канфлікт паміж індзейцамі была ўцягнута [[Новая Францыя]]<ref>{{Cite web |url=https://www.uswars.net/french-iroquois-wars/ |title=The French and Iroquois Wars (1642—1698) |access-date=19 мая 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170603030413/https://www.uswars.net/french-iroquois-wars/ |archivedate=3 чэрвеня 2017 |url-status=dead }}</ref>. Чарага ваенных сутычак паміж французамі і іх саюзнікамі з аднаго боку і іракезамі з другога атрымала назву [[Бабровыя войны|Бабровых войн]]. У [[1665]] г., [[1684]] г., [[1687]] г., [[1696]] г. французы арганізоўвалі ваенныя экспедыцыі супраць іракезаў, але ўсе яны мелі часовы поспех. Толькі ваеннае паражэнне [[анандага]] і [[анейда]] ў [[1696]] г. дапамагло французам пазбавіцца ад рэйдаў на каланіяльныя паселішчы. Францыя несла вялізныя страты з-за перапынення гандлёвых адносін уздоўж [[Вялікія азёры|Вялікіх азёр]] і ракі Святога Лаўрэнція. У [[1700]] г. правадыры анандага, анейда, [[каюга]] і [[Сенека (народ)|сенека]] сустрэліся з губернатарам [[Манрэаль|Манрэаля]] і дамовіліся працягнуць перагаворы ў наступным годзе. У [[1701]] г. у Манрэалі сустрэліся прадстаўнікі 13 розных народаў (усяго 1300 чалавек)<ref>[http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/peace-of-montreal-1701/ Peace of Montréal 1701 — The Canadian Encyclopedia]</ref>, каб заключыць мір з іракезамі. Іракезы абавязваліся захоўваць нейтралітэт у канфліктах паміж Францыяй і [[Вялікабрытанія]]й. Французскія каланіяльныя ўлады станавіліся пасрэднікамі ў спрэчках іракезаў з іншымі плямёнамі. Бабровыя войны былі адным з найбольш працяглых і жорсткіх канфліктаў паміж еўрапейскімі каланістамі і карэннымі народамі Паўночнай Амерыкі. == Палітыка лігі ў XVIII ст == [[Выява:Iroquois western goods.jpg|thumb|Гандаль з еўрапейцамі, [[1722]] г.]] [[Бабровыя войны]] і ў большай ступені [[эпідэмія|эпідэмічныя]] захворванні, завезеныя еўрапейцамі, прывялі да скарачэння насельніцтва і саслаблення лігі. У [[1768]] г. агульная колькасць іракезаў была каля 12 000 чалавек<ref>[http://www.tolatsga.org/iro.html Iroquois History] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110218151003/http://www.tolatsga.org/iro.html |date=18 лютага 2011 }}</ref>. Пры гэтым, іракезы імкнуліся скараціць свае чалавечыя страты з дапамогай традыцыі прыняцця ў свой склад ваеннапалонных. У першай палове [[18 стагоддзе|XVIII]] ст. яны давалі дазвол на пасяленне на бязлюдных землях, што заставаліся пад іх кантролем, прадстаўнікам іншых плямён, у тым ліку раней варожым [[ваяндот|гуронам]] і [[алганкіны|алганкінам]]. Перасяленцы лічыліся падначаленымі і не праводзілі актыўную асабістую палітыку. У [[1722]] г. у склад лігі былі прыняты [[тускарора]]<ref>[http://www.crystalinks.com/iroquois.html Iroquois Nation]</ref>. Фармальна яны лічыліся роўнымі з іншымі народамі, што складалі лігу, аднак атрымалі вельмі абмежаваныя правы ў агульным кіраванні. У [[1710]] г. чатыры правадыры [[магаўкі|магаўкаў]] (на самой справе, адзін з іх прадстаўляў [[магіканы|магіканаў]]) па ініцыятыве брытанцаў наведалі [[Лондан]]. Падчас сустрэчы з [[Ганна Сцюарт|каралевай Ганнай]] [[19 красавіка]] [[1710]] г. яны фактычна заявілі пра імкненне да [[нейтралітэт]]у ў адносінах да [[Францыя|Францыі]], але спадзяваліся на далейшае развіццё адносін з Вялікабрытаніяй<ref>[https://ratical.org/many_worlds/6Nations/EoL/chp3.html Chp 3: Natural Man in an Unnatural Land]</ref>. Брытанская грамадскасць уважліва сачыла за прыбыццём правадыроў. Ім прысвячаліся [[літаратура|літаратурныя]] і [[тэатр]]альныя творы, якія скажалі рэчаісны стан спраў, але спрыялі цікавасці еўрапейскіх інтэлектуалаў да [[культура|культуры]] індзейцаў. У [[1721]]—[[1722]] гг. і ў [[1744]] г. іракезы заключылі мірныя пагадненні з брытанскімі калоніямі ў [[Паўночная Амерыка|Паўночнай Амерыцы]]<ref>[http://www.virginiaplaces.org/settleland/treaties.html Key Treaties Defining the Boundaries Separating English and Native American Territories in Virginia]</ref><ref>[http://www.lancasterhistory.org/county-commonwealth-country/turmoil-transitions/3009-the-treaty-of-1744 The Treaty of 1744] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160930155018/http://www.lancasterhistory.org/county-commonwealth-country/turmoil-transitions/3009-the-treaty-of-1744 |date=30 верасня 2016 }}</ref>. Лічыцца, што Канасатэга, правадыр [[анандага]], які вёў перагаворы ў [[1744]] г., параіў каланістам скласці канфедэрацыю па прыкладу іракезаў. Падчас [[Сямігадовая вайна|Сямігадовай вайны]] і паўстання [[Пантыяк (правадыр)|Пантыяка]], іракезы фармальна падтрымалі Вялікабрытанію, але актыўнага ўдзелу у ваенных дзеяннях не прымалі. У [[1768]] г. яны пагадзіліся на пашырэнне каланіяльных паселішчаў на незанятыя землі ў [[Садружнасць Пенсільванія|Пенсільваніі]]<ref>[https://www.nps.gov/fost/learn/historyculture/1768-boundary-line-treaty.htm 1768 Boundary Line Treaty of Fort Stanwix]</ref>, каб саслабіць ціск на свае тэрыторыі ў [[Нью-Ёрк (штат)|Нью-Ёрку]]. Адначасова адбываліся значныя змены ва ўнутраным эканамічным жыцці, мадэрнізацыя традыцыйнай гаспадаркі. Так, у [[1779]] г. амерыканскія салдаты выявілі, што [[Сенека (народ)|сенека]] ўжо будавалі хаціны еўрапейскага тыпу і вялі інтэнсіўную [[сельская гаспадарка|сельскую гаспадарку]]. У пачатку [[Вайна за незалежнасць ЗША|Амерыканскай рэвалюцыі]] іракезы імкнуліся захаваць нейтралітэт. У лісце правадыроў [[анейда]] губернатару Нью-Ёрка паведамлялася, што яны не падрыхтаваны да таго, каб прыняць пэўную пазіцыю, бо любяць [[Англія|Старую]] і [[Новая Англія|Новую Англіі]] аднолькава<ref>[https://www.nps.gov/fost/learn/historyculture/the-six-nations-confederacy-during-the-american-revolution.htm The Six Nations Confederacy During the American Revolution]</ref>. Але брытанскі і [[ЗША|амерыканскі]] бакі аказвалі ціск на лігу. У выніку ў стане іракезаў адбыўся раскол. Анейда і тускарора падтрымалі амерыканцаў, а астатнія іракезы — брытанцаў. Амерыканская даследчыцца Барбара Грэймант тлумачыць падтрымку брытанцаў больш шчыльнымі [[эканоміка|эканамічнымі]] сувязямі і пашырэннем паставак брытанскіх тавараў<ref>[https://scholarworks.iu.edu/journals/index.php/imh/article/view/9688/13087 The Iroquois in the American Revolution]</ref>. [[Кантынентальная армія]] выкарыстоўвала саюзнікаў-іракезаў пераважна як праводнікаў і выведвальнікаў. Іракезы, што падтрымалі Вялікабрытанію, здзяйснялі спусташальныя рэйды супраць каланістаў. У [[1779]] г. па ініцыятыве [[Джордж Вашынгтон|Джорджа Вашынгтона]] часткі Кантынентальнай арміі (4469 салдат і прадстаўнікоў анейда) арганізавалі ваенную кампанію супраць іракезаў<ref>[https://www.nps.gov/fost/learn/historyculture/the-western-expedition-against-the-six-nations-1779.htm The Clinton-Sullivan Campaign of 1779]</ref>. Мэтай кампаніі былі разгром асноўных ваенных сіл сенека і [[каюга]], а таксама спусташэнне іх [[вёска|вёсак]]. Амерыканцы знішчылі больш за 40 паселішчаў, але ня здолелі нанесці істотную шкоду ваенным сілам і нават захапіць ваеннапалонных. Іракезы ратаваліся ў гарнізонах [[лаялісты|лаялістаў]], і з [[1780]] г. працягвалі рэйды супраць праціўніка. Паражэнне Вялікабрытаніі вымусіла іракезаў падпісаць шэраг дагавораў з [[ЗША]]. У [[1784]] г. быў падпісаны агульны дагавор, які прывёў да скарачэння індзейскіх тэрыторый. У [[1788]] г. штат Нью-Ёрк падпісаў асобны дагавор з анейда, у [[1788]] г. і [[1790]] г. — з анандага, у [[1790]] г. — з каюга<ref>[https://www.nps.gov/fost/learn/historyculture/treaties-intro.htm Treaties of the Fort]</ref>. Анейда і тускарора атрымалі пэўную зямельную кампенсацыю, у той час як іншыя народы страцілі частку сваіх зямель. Пасля вайны частка іракезаў, паслядоўнікаў [[Джозеф Брант|Джозефа Бранта]], перасялілася ў [[Канада|Канаду]]. == Іракезы ў ЗША == Пасля заканчэння [[Вайна за незалежнасць ЗША|вайны за незалежнасць ЗША]] правадыры іракезаў імкнуліся ўзнавіць лігу. З гэтай мэтай была адроджана рада з 13 прадстаўнкоў. У [[1794]] г. яна падпісала пагадненне з [[ЗША]] аб прызнанні зямельных правоў іракезаў на тэрыторыі [[Нью-Ёрк (штат)|штата Нью-Ёрк]]<ref>[http://nmai.si.edu/nationtonation/treaty-of-canandaigua.html Treaty of Canandaigua, 1794 — National Museum of the American Indian]</ref>. Асаблівую ролю ва ўзнаўленні лігі адыгралі правадыры [[Сенека (народ)|сенека]] [[:en:Cornplanter|Джон Эбіл III]], [[:en:Red Jacket|Сагаевата]] і [[:en:Handsome Lake|Хэндсам Лэйк]], якія выступалі за мірнае супрацоўніцтва з белымі людзьмі, захаванне культурных і рэлігійных традыцый, паляпшэнне адукацыі, вялі перагаворы з палітыкамі ЗША. Аднак доўгі час захоўваўся раскол паміж іракезамі ЗША і [[Канада|Канады]], адчуваўся ціск з боку амерыканскіх зямельных махляроў. У [[1831]] г. іракезы даліны [[Агая (рака)|Агая]] перасяліліся ў [[Аклахома|Аклахому]]<ref>[http://www.okhistory.org/publications/enc/entry.php?entry=SE018 SENECA-CAYUGA.]</ref>. У [[1838]] г. група [[пратэстантызм|пратэстантаў]]-[[анейда]] атрымала правы на землі ў [[Вісконсін]]е<ref>[https://oneida-nsn.gov Oneida Tribe Of Indians Of Wisconsin]</ref>. Многія іракезы ўдзельнічалі ў асваенні [[Захад ЗША|Захаду ЗША]] і Канады ў якасці гандляроў і перасяленцаў. З сярэдзіны [[19 стагоддзе|XIX]] ст. у ЗША вялося актыўнае [[навука|навуковае]] вывучэнне іракезаў, пачаліся сістэматычныя публікацыі іракезскага [[фальклор]]а. Адным з найбольш выбітных даследчыкаў [[гісторыя|гісторыі]] і [[этнаграфія|этнаграфіі]] іракезаў быў [[Льюіс Генры Морган]]. У нашы дні сістэма прадстаўнічага кіравання лігай мае фармальны характар. Федэральныя ўлады ЗША прызнаюць насельнікаў кожнай рэзервацыі як аўтаномную [[нацыя|нацыю]] паасобку. У кожнай рэзервацыі ёсць свае заканадаўствы, органы кіравання і [[суд]]<ref>[http://www.srmt-nsn.gov/government/culture_and_history/history_of_tribal_government/ History of Tribal Government] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170706012023/http://www.srmt-nsn.gov/government/culture_and_history/history_of_tribal_government/ |date=6 ліпеня 2017 }}</ref>. == Іракезы ў Канадзе == Іракезы, што перасяліліся пасля [[Вайна за незалежнасць ЗША|Амерыканскай рэвалюцыі]] ў [[Канада|Канаду]], былі заахвочаны [[Вялікабрытанія|брытанскімі]] ўладамі. [[25 кастрычніка]] [[1784]] г. [[:en:Frederick Haldimand|Фрэдэрык Халдыманд]], губернатар [[Квебек (правінцыя)|Квебека]], абвясціў дэкларацыю<ref>[http://www.sixnations.ca/LandsResources/HaldProc.htm Haldimand Tract — Six Nations Lands and Resources]</ref>, паводле якой каля [[:en:Grand River (Ontario)|Вялікай ракі]] ствараўся зямельны калідор, што пераходзіў у маёмасць іракезаў. Хаця дэкларацыя Ф. Халдыманда пазней аспрэчвалася канадскім ўрадам, на Вялікай рацэ была створана аўтаномная рэзервацыя для ўсіх шасці народаў лігі. [[Джозеф Брант]] заахвочваў для перасялення ў рэзервацыю белых [[лаялісты|лаялістаў]]. Яны арэндавалі зямлю іракезаў і прымалі ўдзел у стварэнні эфектыўнай гаспадаркі, медыцынскім абслугоўванні індзейцаў, іх адукацыі. Сярод перасяленцаў у рэзервацыю таксама былі прадстаўнікі іншых залежных ад іракезаў плямён. Канадскія іракезы ўдзельнічалі ў [[Англа-амерыканская вайна (1812—1814)|вайне 1812—1814 гг.]] на баку Вялікабрытаніі. Джон Брант, сын Джозефа Бранта, удзельнічаў у баях супраць [[ЗША|амерыканцаў]] у [[1812]] г. і ў [[1830]] г. быў абраны ў Заканадаўчы сход [[Верхняя Канада|Верхняй Канады]]<ref>[http://www.biographi.ca/en/bio/tekarihogen_1794_1832_6E.html TEKARIHOGEN (Dekarihokenh, Ahyonwaeghs, Ahyouwaeghs, John Brant)]</ref>. Іракезскія правадыры імкнуліся захаваць традыцыйнае прадстаўнічае кіраванне лігай, у 1920-я гг. звярталіся ў [[Ліга Нацый|Лігу Нацый]] для прызнання свайго суверынітэта<ref>[http://www2.warwick.ac.uk/fac/soc/law/elj/lgd/2003_1/woo/ Canada’s Forgotten Founders: The Modern Signifance of the Haudenosaunee (Iroquois) Application for Membership in the League of Nations]</ref>. У [[1924]] г. канадскія ўлады прынялі акт, які прадпісваў стварэнне агульнавыбарчых органаў кіравання<ref>[http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/indian-act/ Indian Act]</ref>. Гэта прывяло да з’яўлення дваістай сістэмы, калі адначасова існуюць рада правадыроў, што прытрымліваецца старой сістэмы выбараў, і органы ўлады, абраныя прамым галасаваннем<ref>[http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/iroquois/ Haudenosaunee (Iroquois)]</ref>. У нашы дні іракезы маюць у Канадзе статус першаснай [[нацыя|нацыі]]. Рэзервацыя на Вялікай рацэ складае плошчу каля 183,20 км² з насельніцтвам 13 389 чалавек ([[2013]] г.). Яшчэ 12 271 чалец селяцца па-за межамі рэзервацыі<ref>[http://www.sixnations.ca/CommunityProfile.htm Community Profile — Six Nations Of The Grand River] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170618022029/http://www.sixnations.ca/CommunityProfile.htm |date=18 чэрвеня 2017 }}</ref>. Акрамя іракезаў, у ёй жывуць [[ленапэ]]. У радзе правадыроў іх інтарэсы прадстаўляюць [[каюга]]. == Культура == === Эканоміка === [[Выява:Iroquois women work.JPG|thumb|Іракезскія жанчыны падчас працы, [[1664]] г.]] Ужо да з’яўлення еўрапейцаў іракезы вялі комплексную гаспадарку. Сведчанні пра наяўнасць [[земляробства]] прасочваюцца ў [[археалогія|археалагічных]] знаходках часоў [[археалагічная культура|культуры]] Аваска (з другой паловы 1 тысячагоддзя н. э.). Асноўнымі [[сельская гаспадарка|сельскагаспадарчымі]] культурамі былі [[кукуруза]], [[гарбуз]]ы і [[бабовыя]]<ref>[http://www.everyculture.com/North-America/Iroquois-Economy.html Iroquois — Economy]</ref>. [[Тытунь]] вырошчвалі для [[рэлігія|сакральных]] мэтаў. Зямлю апрацоўвалі ўручную. Мужчыны расшчышчалі ад [[лес]]у будучыя палеткі, але далейшы клопат пра атрыманне ўраджаю клаўся на жанчын. Зямля перадавалася па жаночай спадчыне, што ў выніку абумовіла высокі статус жанчын у грамадстве. Жанчыны і дзеці таксама забяспечвалі [[сям'я|сем’і]] прадуктамі [[збіральніцтва]] — ядомымі [[Корань расліны|карэннем]] і [[трава]]мі, [[арэх]]амі і [[ягада]]мі. Галоўнымі мужчынскімі гаспадарчымі заняткамі лічыліся [[паляванне]], [[рыбалоўства]] і [[гандаль]]. Палявалі на [[Алені|аленяў]], [[барыбал]]аў, увесну — на пералётных [[Голубападобныя|галубоў]]. Здабыча [[рыбы]] мела важнае сезоннае значэнне. Для лову выкарыстоўвалі самыя розныя прылады, у тым ліку пасткі на берагах [[рака|рэк]] і [[возера|азёр]]<ref>[http://www.carnegiemnh.org/online/indians/iroquois/hunting.html Hunting and Fishing — Carnegie Museum of Natural History] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20171004134558/http://www.carnegiemnh.org/online/indians/iroquois/hunting.html |date=4 кастрычніка 2017 }}</ref>. У [[17 стагоддзе|XVII]] — [[18 стагоддзе|XVIII]] стст. вызначальнае месца заняла здабыча [[бабёр канадскі|баброў]]<ref>[http://www.carnegiemnh.org/online/indians/iroquois/beaver.html Beaver — Carnegie Museum of Natural History] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20171006150352/http://www.carnegiemnh.org/online/indians/iroquois/beaver.html |date=6 кастрычніка 2017 }}</ref>, скуры якіх выменьвалі ў еўрапейцаў на [[агнястрэльная зброя|агнястрэльную зброю]], прылады працы, [[метал]]ы. Хуткае знішчэнне баброў на землях іракезаў прывяло да іх экспансіі на поўнач і на захад, у выніку — да [[Бабровыя войны|Бабровых войн]]. [[Рамяство]] не вылучылася ў самастойны від дзейнасці. Мужчыны ладзілі [[зброя|зброю]], будавалі хаціны і [[лодка|лодкі]]. Жанчыны плялі [[кошык]]і, рабілі [[кераміка|кераміку]], [[вопратка|вопратку]] і хатняе начынне. Іракезы былі выдатнымі апрацоўшчыкамі [[драўніна|драўніны]], шырока выкарыстоўвалі [[крэмень]]. Апошні здабывалі і прывозілі з земляў [[Нейтраль (народ)|нейтраль]]<ref>[http://angloboerwarmuseum.com/Boer9d_relics8_axes_stone.html Great Canadian Aboriginal Stone Age Tools]</ref>. Традыцыйнае рамяство моцна пацярпела ад гандлю з еўрапейцамі, паколькі пакупныя тавары хутка выцеснілі традыцыйныя. Даволі складаная сістэма менавага гандлю склалася на ўсходзе [[Паўночная Амерыка|Паўночнай Амерыкі]] ўжо да XVII ст., прычым іракезы ўдзельнічалі ў ім як пасрэднікі<ref>[http://www.newworldencyclopedia.org/entry/Iroquois Iroquois — New World Encyclopedia]</ref>. Прыход еўрапейцаў змяніў традыцыйныя гандлёвыя маршруты, што таксама стала важнай прычынай Бабровых войн. З [[18 стагоддзе|XVIII]] ст. эканоміка іракезаў перажыла моцныя змены. Галоўнай галіной стала сучасная фермерская гаспадарка<ref>[http://elearning.la.psu.edu/anth/146/lesson-5/the-iroquois-and-the-fur-trade The Iroquois and the Fur Trade]</ref>. Іракезы актыўна пераймалі вопыт еўрапейскіх каланістаў. === Кухня === Традыцыйная [[кулінарыя|кухня]] іракезаў уключала разнастайныя прадукты [[земляробства]], [[паляванне|палявання]] і [[рыбалоўства]]. Для забеспячэння захаванасці [[мяса]] і [[рыбы|рыбу]] вэндзілі на агменях у доўгіх хацінах. [[Кукуруза|Кукурузныя]] катахі падвешвалі на вяроўкі і сушылі. Харч доўгатэрмінова захоўваўся ў [[кераміка|керамічным]] посудзе<ref>[http://iroquoisgroup24.weebly.com/food.html Diet]</ref>. Гатавалі на плоскіх камянях, над агнём, у керамічных катлах. Звычайнай ежай была кукурузная каша, што цэлы дзень знаходзілася над агменем, так што кожны мог у любы момант паесці. З кукурузы таксама рабілі плоскія перапечкі<ref>{{Cite web |url=http://quatr.us/northamerica/before1500/food/iroquois.htm |title=Iroquois Food |access-date=7 чэрвеня 2017 |archive-date=5 чэрвеня 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170605144357/http://quatr.us/northamerica/before1500/food/iroquois.htm |url-status=dead }}</ref>. Мяса, рыбу і [[гародніна|гародніну]] смажылі, ужывалі самастойна або з кукурузнай кашай. === Вопратка === Выраб [[вопратка|вопраткі]] лічыўся справай жанчын. Яны ўжывалі [[тканіны]] з раслінных валокнаў, [[скура|скуру]] дзікіх жывёл, галоўным чынам [[алені|аленяў]], для ўпрыгожванняў — [[бісер]], [[Пяро|пер’е]] птушак, іглы [[дзікабразы|дзікабразаў]] і г. д. Мужчынская вопратка ўключала кавалак тканіны, які абгортвалі вакол стану накшталт [[Саронг (вопратка)|саронга]], і доўгія вузкія [[штаны]]. У якасці абутку выкарыстоўвалі скураныя [[макасіны]], адрозныя па крою і ўпрыгожванню ў кожнага народа. Зімовыя макасіны часцяком шылі з футра [[барыбал]]а. Важны элемент мужчынскай вопраткі — галаўное ўпрыгожванне з пер’я ''gustoweh''. Яно разглядалася як частка асобы, таму было абавязковым. У розных народаў і нават родаў ''gustoweh'' меў свае асаблівасці. Так, [[Сенека (народ)|сенека]] насілі только адно пяро, накіраванае ўгару, а [[анандага]] — два пяра (адно накіравана ўгару, другое — да долу)<ref>[http://www.onondaganation.org/culture/dress/ The Gustoweh — Dress]</ref>. Жанчыны насілі [[Спадніца|спадніцы]], [[кашуля|кашулі]] ці сукенкі накшталт [[Сукенка|понча]], кароткія вузкія нагавіцы. У дрэннае надвор’е апраналі [[капялюш]]<ref>[http://www.haudenosauneeconfederacy.com/appearance.html TRADITIONAL APPEARANCE]</ref>. === Жытло === Іракезы жылі ў вялікіх паселішчах ад 300 да 600 чалавек<ref>[http://www.encyclopedia.com/history/united-states-and-canada/north-american-indigenous-peoples/iroquoian Iroquoian facts, information, pictures]</ref>. Паселішчы будавалі на сухіх пагорках і прыпаднятых тэрасах каля [[рака|рэк]] і [[возера|азёр]] у непасрэднай блізкасці ад [[сельская гаспадарка|сельскагаспадарчых]] зямель і [[лес]]у з запасам дроў. Вакол паселішчаў узводзілі частакол. Ён нагадваў вялізарны плецены кошык<ref>[http://exhibitions.nysm.nysed.gov/iroquoisvillage/slideonea.html A Mohawk Iroquois Village. Scenes from the Mohawk Iroquois Village (circa 1600) at the New York State Museum]</ref>. Знутры будаваліся жытлы. Асноўным жытлом з’яўлялася [[драўніна|драўляная]] доўгая хаціна, што стала распаўсюджанай ужо да [[12 стагоддзе|XII]] ст. Яна была каля 12 м у шырыню, рознай даўжыні. На поўдні [[Антарыа (правінцыя)|правінцыі Антарыа]] [[археалогія|археолагамі]] была знойдзена хаціна 94 м у даўжыню. [[Францыя|Французскіе]] [[езуіты]] [[17 стагоддзе|XVII]] ст. апісвалі значна меней доўгія дамы<ref>[http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/longhouse/ Longhouse — The Canadian Encyclopedia]</ref>. Асновай [[каркас]]а былі [[слуп]]ы, да якіх палоскамі [[Кара (біялогія)|кары]] гарызантальна прымацоўвалі доўгія тычкі. Са знешняга боку крылі шырокімі лустамі кары. Знутры прастора падзялялася на камеры, разлічаныя на 1 — 2 сям’і і злучаныя праходам. У цэнтры камеры памяшчаўся агмень. Над ім рабілася адтуліна для выхаду дыму і пранікнення святла. Паабапал праходу месцілі лавы, на якіх спалі, і паміж якімі захоўвалі асабістыя рэчы і хатняе начынне. У адной хаціне магло жыць да 20 [[сям'я|сем’яў]], звычайна сваякі па жаночай лініі. Доўгая хаціна з’яўлялася сімвалам грамадства, у тым ліку ўсёй лігі іракезаў<ref>[http://exhibitions.nysm.nysed.gov/iroquoisvillage/constructiontwo.html A Mohawk Iroquois Village — Exhibitions]</ref>. Але ў [[18 стагоддзе|XVIII]] ст. шырока распаўсюдзіліся невялікія па памерах хаты еўрапейскага тыпу, разлічаныя на нуклеарную сям’ю. <gallery> An Iroquois Fort.png|Умацаванае паселішча анандага, [[1619]] г. PNIB 193.jpg|Сучасная рэканструкцыя доўгай хаціны Ganondagan-house.jpg|Сучасная рэканструкцыя доўгай хаціны Iroquoian Village, Ontario, Canada52.JPG|Знутры доўгай хаціны </gallery> === Сацыяльная арганізацыя === Ужо першыя еўрапейцы, якія сутыкаліся з іракезамі, бачылі выразныя адрозненні паміж еўрапейскім і іракезскім [[грамадства]]мі. У першую чаргу, у іракезаў меўся высокі сацыяльны статус жанчын. Жанчыны займаліся [[земляробства]]м, адказвалі за [[сям'я|сямейную]] і родавую гаспадарку, таму зямля і маёмасць перадаваліся па жаночай спадчыне. У доўгай хаціне распараджалася старэйшая жанчына. Жанчыны былі ўключаны ў абмеркаванне найбольш важных пытанняў<ref>[http://theiroquoisstory.weebly.com/iroquois-social-roles.html The Iroquois]</ref>. Пры разводзе дзеці і маёмасць даставаліся жанчыне. Нарэшце, адлік сваяцтва вёўся па жаночай лініі. Налічвалася 15 матрылакальных родаў. У [[каюга]], [[анандага]], [[Сенека (народ)|сенека]] і [[тускарора]] таксама вылучаліся больш дробныя матрылакальныя падраздзяленні<ref>[http://www.everyculture.com/North-America/Iroquois-Kinship.html Iroquois — Kinship]</ref>. Чальцы матрылакальных родаў супрацоўнічалі і аказвалі падтрымку адзін іншаму, супольна арганізоўвалі гульні і [[рэлігія|рэлігійныя]] абрады, помсцілі за забойства сваякоў<ref>[http://www.everyculture.com/North-America/Iroquois-Sociopolitical-Organization.html Iroquois — Sociopolitical Organization]</ref>. Роды ня мелі пэўнай мяжы, іх прадстаўнікі сустракаліся ў кожным паселішчы, часам жылі ў розных доўгіх хацінах. На чале рода стаяла старэйшая жанчына. [[Шлюб]]ы заключаліся па сузгоднасці. У выбары жонкі пэўную ролю магла адыгрываць маці. Нявеста часцяком была старэйшая за жаніха<ref>[https://katiepology.wordpress.com/2015/01/19/marriage-practices-of-the-iroquois-indians-more-than-just-a-totem-pole/ MARRIAGE PRACTICES OF THE IROQUOIS INDIANS — «MORE THAN JUST A TOTEM POLE» — A CULTURAL REVIEW]</ref>. Сустракаўся звычай [[палігінія|палігініі]], але да канца [[18 стагоддзе|XVIII]] ст. ён практычна знік. Мужчына пераходзіў жыць у сям’ю жонкі, але цалкам не адлучаўся ад сям’і бацькоў. Малыя нуклеарныя сем’і аб’ядноўваліся ў вялікія пашыраныя, што займалі адну доўгую хаціну. Дзеці супольна выхоўваліся пашыранай сям’ёй. Дзеці аднаго ўзросту з розных нуклеарных сем’яў называлі адзін іншага «брат» або «сястра»<ref>[http://www.haudenosauneeconfederacy.com/familystructure.html FAMILY STRUCTURE]</ref>. Хаця ў наш час пашыраныя сем’і практычна не існуюць, іракезы захоўваюць цесную прыхільнасць да блізкіх сваякоў і суседзяў. Іракезы [[ЗША]] працягваюць перадаваць сваяцтва і спадчыну па жаночай лініі. Важную сацыяльную і ваенную ролю меў звычай «усынаўлення». Падчас вайны іракезы застаўлялі частку палонных у жывых, калі жанчыны, што згубілі сына або мужа, пагаджаліся іх «усынавіць»<ref>[http://www.lagrange.edu/resources/pdf/citations08/CULTURALASPECTSOFWARFARE.pdf CANDICE CAMPBELL, CULTURAL ASPECTS OF WARFARE: THE IROQUOIS INSTITUSION OF THE MOURNING WAR] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20171026163059/http://www.lagrange.edu/resources/pdf/citations08/culturalaspectsofwarfare.pdf |date=26 кастрычніка 2017 }}</ref>. Палонныя пераходзілі ў род жанчыны і праз некаторы час набывалі роўны з іншымі іракезамі статус. Такім чынам кампенсаваліся ваенныя згубы. Сярод іракезаў сустракаліся прадстаўнікі многіх плямён, з якімі вяліся войны. === Палітычная арганізацыя === Кожны народ, што ўваходзіў у лігу іракезаў, захоўваў асабістую ідэнтычнасць, тэрыторыю і палітычную аўтаномію. Кіраванне належала правадырам ''sachem''<ref>[https://www.britannica.com/topic/Iroquois-Confederacy Iroquois Confederacy AMERICAN INDIAN CONFEDERATION]</ref>. Яны не вылучаліся ў маёмасным плане, не маглі перадаць сваё званне па спадчыне, а выконвалі функцыю прадстаўнікоў, ваенных лідараў і [[рыторыка|аратараў]]. Кіраванне лігай здзяйсняла рада правадыроў, створаная адпаведна закону, уведзенаму [[Дэганавайда]]м. Галоўную ролю пры прыняцці рашэнняў мелі правадыры [[магаўкі|магаўкаў]]. Правадыры [[анандага]] склікалі і распускалі раду, абвяшчалі канчатковыя рашэнні, але не ўдзельнічалі ў іх прыняцці. У [[1722]] г., калі ў лігу ўступілі [[тускарора]], іх правадыры не атрымалі месца ў агульнай радзе, а былі прадстаўлены анейда<ref>[https://americanindian.si.edu/sites/1/files/pdf/education/HaudenosauneeGuide.pdf HAUDENOSAUNEE GUIDE FOR EDUCATORS]</ref>. У [[18 стагоддзе|XVIII]] ст. складаная палітычная арганізацыя іракезаў вывучалася еўрапейскімі [[Асветніцтва|асветнікамі]], яна аказала пэўны ўплыў на [[Канстытуцыя|канстытуцыйны]] лад [[ЗША]]. === Ваенная справа === [[Выява:Iroq3.jpg|thumb|Іракезы ў ваенным аблачэнні]] Іракезы традыцыйна выкарыстоўвалі доўгія [[Дзіда|дзіды]], [[лук]]і і [[страла|стрэлы]], [[нож|нажы]], [[тамагаўк]]і, [[булава|булавы]], [[шчыт]]ы і г. д.<ref>[http://peopleof.oureverydaylife.com/traditional-iroquois-weapons-10561.html Traditional Iroquois Weapons]</ref><ref>[https://cayuga-iroquois.wikispaces.com/weapons+%26+tools weapons & tools] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20151201235241/http://cayuga-iroquois.wikispaces.com/weapons+%26+tools |date=1 снежня 2015 }}</ref> Дзіды мелі каменныя навершы. Звычайна для іх выкарыстоўваліся вострыя рачныя камяні<ref>{{Cite web |url=https://sites.google.com/a/theearthschool.org/iroquoisonline2013/the-haudenosaunee/weapons-2 |title=Tools and Weapons |access-date=11 чэрвеня 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210219032048/https://sites.google.com/a/theearthschool.org/iroquoisonline2013/the-haudenosaunee/weapons-2 |archivedate=19 лютага 2021 |url-status=dead }}</ref>. Нажы рабілі з крэменю. Пасля з’яўлення еўрапейцаў хутка распаўсюдзілася [[агнястрэльная зброя]]. Іракезскія паселішчы былі добра ўмацаванымі, прычым традыцыя будаваць умацаванні характэрна ўжо для [[Археалагічная культура|культуры]] Аваска. Стварэнне адзінай лігі іракезаў спрыяла заканчэнню міжусобіц. Крывавыя канфлікты стрымліваліся міжплемянным [[суд]]ом. Калі ж яны ўзнікалі паміж іракезамі, то дзейнічала «[[дыпламатыя]]» [[вампум]]аў — перадача вампума ад рода забойцы да рода пацярпелага. Часам яна выкарыстоўвалася ў дачыненні да іншых [[Іракезскія мовы|іракезамоўных]] народаў і суседніх плямёнаў [[алганкіны|алганкінаў]]. Аднак знешнія агрэсіўныя войны з’яўляліся часткай культуры іракезаў<ref>[http://www.lagrange.edu/resources/pdf/citations08/CULTURALASPECTSOFWARFARE.pdf CANDICE CAMPBELL, CULTURAL ASPECTS OF WARFARE: THE IROQUOIS INSTITUSION OF THE MOURNING WAR] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20171026163059/http://www.lagrange.edu/resources/pdf/citations08/culturalaspectsofwarfare.pdf |date=26 кастрычніка 2017 }}</ref>. Яны дапамагалі [[Сацыяльная адаптацыя|сацыялізацыі]] маладых мужчын, набыццю пэўнага статуса. Згуба на вайне выклікала гора сваякоў і патрабавала абавязковай помсты, так што на роўні са звычайнымі войнамі існавалі і так званыя «жалобныя войны». Буйным ваенным дзеянням папярэднічалі дыпламатычныя высілкі. Ліга або адзін з народаў лігі імкнуўся заключыць саюз супраць узаемнага ворага. У [[Бабровыя войны|Бабровых войнах]] ліга іракезаў паспяхова дзейнічала супраць ваенна-палітычнага саюза на чале з [[Новая Францыя|Новай Францыяй]], а таксама супраць нейтральных плямён. Гэта дасягалася з дапамогай перамоў, адцягнення сіл супернікаў шляхам набегаў. Арганізацыя ваеннай справы сярод іракезаў засноўвалася на традыцыйных прынцыпах, калі рашэнні аб пачатку буйных войн прымала рада правадыроў, а ваенныя атрады ўзначальвалі ваенныя правадыры, якія маглі наогул ня мець дачынення да мірнага кіравання. [[Тактыка]] заключалася ў спалучэнні дробных набегаў з буйнымі ваеннымі кампаніямі. Мэтай набегаў было адцягненне ўвагі ворагаў ад магчымых актыўных дзеянняў да абароны. Таксама набегі дазвалялі спустошыць палеткі і малыя часовыя паселішчы, лодкі, месцы здабычы і захавання харчу, арганізаваць выведванне тылоў. У [[17 стагоддзе|XVII]] ст. буйныя ваенныя кампаніі хутка ператвараліся ў майстэрства захопу ўмацаванняў<ref>[http://www.academicroom.com/article/ethnohistorical-analysis-iroquois-assault-tactics-used-against-fortified-settlements-northeast-seventeenth-century An Ethnohistorical Analysis of Iroquois Assault Tactics Used against Fortified Settlements of the Northeast in the Seventeenth Century] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170904175458/http://www.academicroom.com/article/ethnohistorical-analysis-iroquois-assault-tactics-used-against-fortified-settlements-northeast-seventeenth-century |date=4 верасня 2017 }}</ref>, таму іракезы аддавалі перавагу стварэнню вялікіх атрадаў не меней за 200 воінаў. Пры аблозе ўмацаваных паселішчаў і [[крэпасць|крэпасцяў]] яны выкарыстоўвалі сталыя атакі з розных бакоў, падпальвалі драўляныя [[абарончая сцяна|муры]], маглі весці сепаратныя перамовы. Так, пры аблозе французскай крэпасці ў [[1660]] г. іракезы схілілі да пераходу на свой бок [[ваяндот|гуронаў]], што складалі асноўную ваенную сілу, а потым расправіліся з малалікім французскім гарнізонам<ref>[http://www.canadahistory.com/sections/eras/newfrance/theiroquois.htm The Iroquois — Canada History] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170611055759/http://www.canadahistory.com/sections/eras/newfrance/theiroquois.htm |date=11 чэрвеня 2017 }}</ref>. === Канібалізм === Ваенныя дзеянні суправаджаліся практыкай [[канібалізм]]а ў дачыненні да ваеннапалонных. [[Археалогія|Археолагі]] фіксуюць існаванне звычая людаедства з [[1300]] г. Сустракаюцца меркаванні, што ён мог існаваць ужо ў эпоху [[археалагічная культура|культуры]] Аваска. У паданнях [[эпас|эпічны]] герой [[Гаявата]] раскайваецца ў людаедстве падчас вайны. Згадванні пра жаданне з’есці цела ворага маюцца ў запісах ваяўнічых прамоў правадыроў іракезаў і [[ваяндот|гуронаў]] [[17 стагоддзе|XVII]] ст. [[Францыя|Французскія]] [[езуіты]] апісвалі выпадкі канібалізма з боку гуронаў і іракезаў у перыяд [[Бабровыя войны|Бабровых войн]]. Так, у [[1677]] г. 50 палонных, дастаўленых да [[Сенека (народ)|сенека]], былі падвергнуты катаванням, пасля чаго [[сэрца|сэрцы]] памерлых былі з’едзены. Апошнія выпадкі канібалізма сярод [[магаўкі|магаўкаў]] зафіксаваны падчас [[Вайна за незалежнасць ЗША|вайны за незалежнасць ЗША]]<ref>[http://www.jstor.org/stable/481728?origin=JSTOR-pdf&seq=1#page_scan_tab_contents Thomas S. Abler, Iroquois Cannibalism: Fact Not Fiction]</ref>. === Фальклор === Іракезы захавалі надзвычай багаты [[фальклор]]: [[міф]]ы, [[казка|казкі]], [[легенда|легенды]], [[Прымаўка|прымаўкі]] і г. д. Асабліва вылучаюцца цыкл міфаў пра стварэнне [[сусвет|свету]], [[эпас|эпічныя]] паданні пра [[Гаявата|Гаявату]] і [[Дэганавайда|Дэганавайду]], стваральнікаў лігі іракезаў, чарадзейныя і сацыяльныя казкі пра звышнатуральных істот. [[музыка|Музычныя]], [[песня|спеўныя]] і [[танец|танцавальныя]] традыцыі шчыльна сплецены з [[рэлігія|рэлігійнай]] абраднасцю і сацыяльнымі адносінамі. Існуюць танцы і песні, якія выконваюцца падчас рэлігійных [[свята]]ў, прысвечаных [[прырода|прыроднаму]] і [[земляробства|земляробчаму]] цыклам<ref>[http://www.native-drums.ca/index.php/Music/Social_Dance?tp=a&bg=1&ln=e Iroquois Social Dance] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160911045357/http://www.native-drums.ca/index.php/Music/Social_Dance?tp=a&bg=1&ln=e |date=11 верасня 2016 }}</ref>. Адначасова танцы выконваліся пры сустрэчы прадстаўнікоў народаў, што ўваходзілі ў лігу, з’яўляліся важным грамадскім чыннікам<ref>[http://naiscurationproject.weebly.com/iroquois.html Iroquois Music]</ref>. Распаўсюджаныя [[Музычны інструмент|музычныя інструменты]]: [[флейта]], [[барабан]], бразготкі. Галоўную ролю ў супольных танцах адыгрываў барабан. Флейтамі часцей карысталіся маладыя мужчыны, каб прывабіць каханую. === Спорт === Іракезы аддавалі перавагу камандным відам [[спорт]]у. Старажытныя карані мела гульня «Зімовая змяя»<ref>[http://jenssannerud.com/SPORTS.htm SPORTS & TOYS] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170503171151/http://jenssannerud.com/SPORTS.htm |date=3 мая 2017 }}</ref>, падчас якой 2 каманды спаборнічалі ў цягненні і кіданні бервяна. Аднак найбольшую папулярнасць набыў [[лакрос]] ''Tewaarathon''<ref>[http://iroquoisgroup24.weebly.com/art-and-games.html Art and Games — Iroquois]</ref><ref>[http://iroquoisnationals.org/the-iroquois/a-history-of-iroquois-nationals-lacrosse/ A History of Iroquois Nationals Lacrosse] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170702042911/http://iroquoisnationals.org/the-iroquois/a-history-of-iroquois-nationals-lacrosse/ |date=2 ліпеня 2017 }}</ref>. Ён меў [[рэлігія|рэлігійную]] функцыю, паколькі ўслаўляў [[бог|багоў]]. У найбольш важных спаборніцтвах адначасова маглі прымаць удзел некалькі сотняў гульцоў. Прафесійныя каманды іракезаў па лакросу ўзніклі ў [[Канада|Канадзе]] ужо ў [[19 стагоддзе|XIX]] ст. == Рэлігія == [[Выява:False face mask 1 EthnM.jpg|thumb|Маска «фальшывы твар»]] Традыцыйная [[рэлігія]] іракезаў уключала [[анімізм|анімістычныя]] і [[політэізм|політэістычныя]] вераванні. Згодна [[міфалогія|міфалагічным]] уяўленням, існуюць духоўны (нябесны) ''Karonhia:ke'' і рэчаісны [[сусвет]]ы. Рэчаісны свет у мінулым уяўляў сабою паветра. Аднойчы праз дзірку ў небе з духоўнага сусвету ў рэчаісны патрапіла Нябесная жанчына. Яна была выратавана [[птушкі|птушкамі]], якія апусцілі яе на спіну вялізарнай [[чарапахі]]. Гразь на спіне чарапахі ператварылася ў зямлю<ref>[http://dept.cs.williams.edu/~lindsey/myths/myths_12.html Iroquois Creation Myth]</ref>. Чарапаха паступова расце, і разам з ёю — наш сусвет. Доказам гэтага іракезы лічылі [[землятрус]]ы. Праз некаторы час Нябесная жанчына нарадзіла дачку, якая зацяжарыла ад бога заходняга ветру і нарадзіла хлопчыкаў-блізнят ''Tawiskaron'' («Крэмень») і ''Teharonghyawago'' («Трымальнік неба»). ''Tawiskaron'' разглядаўся як добрае [[бог|бажаство]], што стварыла ўсе прыемные рэчы. ''Teharonghyawago'' атаесамляўся са злом. Яму прыпісвалі забойства маці пры нараджэнні<ref>[http://coursesite.uhcl.edu/HSH/Whitec/texts/Amerind/origins/AmindorsIroquois.htm Three versions of Iroquois Creation story] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170605222036/http://coursesite.uhcl.edu/HSH/Whitec/texts/Amerind/origins/AmindorsIroquois.htm |date=5 чэрвеня 2017 }}</ref>. З галавы мёртвай жанчыны нарадзіліся [[кукуруза]], [[фасоля]] і [[гарбуз]]ы. Іракезы таксама верылі ў іншых багоў і духаў. Яны ўяўляліся ў абліччы людзей або жывёл. Адной з найважнейшых цырымоній было паленне [[тытунь|тытуню]]. У старажытнасці памерлых хавалі ў сядзячым становішчы. Існавала традыцыя спачування, калі наведваліся сваякі памерлага. Найбольш устойлівай яна аказалася ў дачыненні правадыроў і практыкавалася да 1970-х гг.<ref>[http://www.everyculture.com/North-America/Iroquois-Religion-and-Expressive-Culture.html Iroquois — Religion and Expressive Culture]</ref> Памінанне доўжылася каля года. Іракезы верылі, што пасля смерці душа чалавека перажывае выпрабаванні, але ў выніку трапляе ў духоўны сусвет. Рэлігійныя [[рэлігія|святы]] былі прысвечаны [[земляробства|земляробчаму]] і [[прырода|прыроднаму]] цыклам, уключалі падзякі за ўраджай, дары прыроды. Узімку святкаваўся сямідзённы [[Новы год]]<ref>[http://theiroquoisstory.weebly.com/iroquois-religion.html Iroquois Religion — The Iroquois]</ref>. Іракезы мелі традыцыйных лекараў, што практыкавалі [[шаманізм]] і аб’ядноўваліся ў таварыства «фальшывых твараў» (падчас цырымоній яны апраналі [[маска|маскі]])<ref>[http://nativeamericans.mrdonn.org/northeast/iroquois/religion.html Northeast Iroquois Nation Religion & the False Face Society]</ref>. У нашы дні большасць іракезаў належыць да розных плыняў [[хрысціянства]], аднак працягвае спраўляць традыцыйныя рэлігійныя цырымоніі. == Выбітныя асобы == * '''[[:uk:Генрі Армстронг (боксер)|Генры Армстронг]]''' — выдатны [[ЗША|амерыканскі]] [[бокс|баксёр]] * '''[[Джозеф Брант]]''' — правадыр [[магаўкі|магаўкаў]] падчас [[Вайна за незалежнасць ЗША|Амерыканскай рэвалюцыі]] * '''[[:en:Graham Greene (actor)|Грэхам Грын]]''' — [[Канада|канадскі]] актор * '''[[Льюіс Генры Морган]]''' — амерыканскі [[Антрапалогія|антраполаг]], прыняты ў лігу іракезаў * '''[[Робі Робертсан]]''' — канадскі спявак * '''[[Кацярына Тэкаквіта]]''' — [[Святы|святая]] [[Рымска-Каталіцкая Царква|Рымска-Каталіцкай царквы]] * '''[[:en:Gary Farmer|Гары Фармер]]''' — канадскі актор і рэжысёр {{зноскі|3}} == Літаратура == * ''Day, G.'' [https://books.google.by/books?id=7-9Afcy47XgC&dq=Irocois+1603&source=gbs_navlinks_s In Search of New England’s Native Past: Selected Essays.] / Gordon M. Day. — Boston: University of Massachusetts Press, 1998. — ISBN 9781558491519 * ''Shannon, T.'' [https://books.google.by/books?id=s_Zte_nv634C&printsec=frontcover Iroquois Diplomacy on the Early American Frontier: The Penguin Library of American Indian History (Penguin’s Library of American Indian History)] / Timothy J. Shannon. — New York: Viking Adult, 2008. — ISBN 1-55849-150-3 == Спасылкі == {{Commonscat|Iroquois}} * [http://www.crystalinks.com/iroquois.html Iroquois Nation] * [http://www.zoesaadia.com/category/the-rise-of-the-iroquois/ The Rise of the Iroquois] * [https://www.mpm.edu/wirp/ICW-155.html The League of the Iroquois] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20151101014726/http://www.mpm.edu/wirp/ICW-155.html |date=1 лістапада 2015 }} * [http://www.ushistory.org/us/1d.asp The Iroquois Tribes] * [http://www.iroquoismuseum.org Iroquois indian museum] * [http://www.sixnations.ca Six Nations Of The Grand River] * [http://whisperingbooks.com/Show_Page/?book=Legends_Of_The_Iroquois Legends Of The Iroquois] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170516221344/http://whisperingbooks.com/Show_Page/?book=Legends_Of_The_Iroquois |date=16 мая 2017 }} [[Катэгорыя:Іракезы| ]] [[Катэгорыя:Народы ЗША]] [[Катэгорыя:Народы Канады]] sncprzi8m3f8qr98qvqi3vegiot4zux 0 350483 5155049 4755171 2026-06-16T18:26:23Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155049 wikitext text/x-wiki У [[КНДР]] ёсць абмежаваны '''доступ у Інтэрнэт''' для шэрага арганізацый, што атрымваюць для гэтага афіцыйны дазвол. На 2013 год колькасць IP, што выходзяць у сетку, ацэньвалася ў 1200<ref>[http://piter.tv/event/Severnaya_Koreya_vipustila/ Северная Корея выпустила собственный смартфон]</ref>. Доступ маюць партыйныя дзеячы, прапагандысты [[Чучхэ]] навакольнаму свету, МЗС, замежныя прадстаўніцтвы, некаторыя навукова-тэхнічныя арганізацыі, у тым ліку [[Карэйскі камп'ютарны цэнтр]], суб'екты замежнаэканамічнай дзейнасці, улучаючы супольныя прадпрыемствы і вытворчасці, якія выпускаюць тавары на [[экспарт]]<ref name=autogenerated1>[http://www.naenara.com.kp/ru/periodic/f_trade/index.php?2011-1+list Северокорейский журнал «Внешняя торговля КНДР» 2011 № 1] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160306075738/http://www.naenara.com.kp/ru/periodic/f_trade/index.php?2011-1+list |date=6 сакавіка 2016 }}</ref><ref>[http://www.naenara.com.kp/ru/periodic/f_trade/index.php?contents+1611+2011-01+47+2 Чугунолитейный комплекс «Сонгун» Рёнсонского машиностроительного объединения] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160304205358/http://www.naenara.com.kp/ru/periodic/f_trade/index.php?contents+1611+2011-01+47+2 |date=4 сакавіка 2016 }}</ref><ref>[http://www.naenara.com.kp/ru/periodic/f_trade/index.php?contents+1612+2011-01+47+3 Корейская генеральная компания по строительству за рубежом] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140914120819/http://www.naenara.com.kp/ru/periodic/f_trade/index.php?contents+1612+2011-01+47+3 |date=14 верасня 2014 }}</ref><ref>[http://www.naenara.com.kp/ru/periodic/f_trade/index.php?contents+1627+2011-01+47+18 Центр подготовки моряков «Мёхян»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140914120852/http://www.naenara.com.kp/ru/periodic/f_trade/index.php?contents+1627+2011-01+47+18 |date=14 верасня 2014 }}</ref><ref>[http://www.naenara.com.kp/ru/periodic/f_trade/index.php?contents+1639+2011-01+47+29 Токарный станок с КЧУ типа RT-170] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140914120748/http://www.naenara.com.kp/ru/periodic/f_trade/index.php?contents+1639+2011-01+47+29 |date=14 верасня 2014 }}</ref>, некаторыя сталічныя ўніверсітэты<ref name=autogenerated2>[http://ria.ru/economy/20130108/917342089.html Топ-менеджер Google лично убедился, что в КНДР используют поисковик]</ref>, служба бяспекі. Спіс устаноў, што маюць доступ, сцвярджаецца і пераглядаецца асабіста [[Кім Чэн Ын]]ам. У гэтых арганізацыях далучаныя да Інтэрнэту камп'ютары стаяць у адмысловых пакоях, доступ у якія ажыццяўляецца па спецпропусках<ref>{{Cite web |url=http://www.polit.ru/article/2007/02/22/lankov/ |title=Естественная смерть корейского сталинизма |access-date=2 лістапада 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120201050135/http://polit.ru/article/2007/02/22/lankov/ |archivedate=1 лютага 2012 |url-status=dead }}</ref>. == Нацыянальны дамен .kp == {{main|.kp}} У Паўночнай Карэі доўгі час не было свайго нацыянальнага дамена, таму нешматлікія афіцыйныя сайты грунтаваліся ў Кітаі, Японіі, Германіі і ЗША. З 2007 года [[КНДР]] мае ў [[Інтэрнэт|Інтэрнэце]] ўласны [[.kp|дамен першага роўня .kp]]<ref name=".kp">[http://losangeles2007.icann.org/files/losangeles/LA-ccNSO-30OCT07.txt ICANN Meeting. Monday, October 30, 2007]</ref>. Пасля выточных даменаў другога роўня com.kp і edu.kp былі зарэгістраваны наступныя: net.kp, gov.kp, org.kp, rep.kp, tra.kp і co.kp. У 2010 годзе нечакана ўсе дамены Паўночнай Карэі аказаліся недаступныя, і паўночнакарэйскія сайты былі даступныя толькі па IP-адрасах. Прычыны дагэтуль невядомыя<ref>[http://habrahabr.ru/post/111730/ Доменная зона КНДР возвращается в Интернет]</ref>. Серверы даменавых імёнаў знаходзяцца ва ўласнасці аператара Star JV. Гэта тэлекамунікацыйная кампанія, створаная пры ўдзеле паўночнакарэйскага ўрада і тайландскай кампаніі Loxley Pacific. У дадзены момант для замежных карыстачоў даступны Дзяржаўны сайт Паўночнай Карэі http://175.45.176.14/ru/ {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110124090537/http://175.45.176.14/ru/ |date=24 студзеня 2011 }}, які адмініструецца Кампутарным цэнтрам Карэі, што мае філіялы ў Еўропе. Другі зарэгістраваны на дамене сайт самага [[Карэйскі камп'ютарны цэнтр|Камп'ютарнага цэнтра]] http://kcce.kp/ {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20100825085744/http://kcce.kp/ |date=25 жніўня 2010 }} утрымвае некалькі старонак пра арганізацыю, а http://www.kcce.kp {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20100825085744/http://kcce.kp/ |date=25 жніўня 2010 }} утрымвае адзіную тэхнічную старонку. [[IP-адрас]]а абодвух сайтаў ставяцца да правайдара [http://ipberlin.com Internet Provider Berlin] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20081006085255/http://www.ipberlin.com/ |date=6 кастрычніка 2008 }}. Ёсць таксама яшчэ трохі дзяржаўных сайтаў (з люстэркамі): * http://www.kpnic.gov.kp {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20100808152048/http://www.kpnic.gov.kp/ |date=8 жніўня 2010 }} — Сеткавы Інфармацыйны Цэнтр КНДР; * http://www.naenara.com.kp/ru/ {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20161022054721/http://www.naenara.com.kp/ru/ |date=22 кастрычніка 2016 }} — дзяржаўны партал КНДР «Нэнара»; * http://www.koredufund.org.kp; * http://www.friend.com.kp {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120815044324/http://www.friend.com.kp/ |date=15 жніўня 2012 }} — Камітэт па культурных сувязях з замежнымі краінамі; * http://www.rodong.rep.kp/ — газета «Надон сінмун»; * http://www.uriminzokkiri.com/ {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160307233123/http://www.uriminzokkiri.com/ |date=7 сакавіка 2016 }} — сайт «Уры мінджакіры» («Толькі наша нацыя»); * http://www.kcna.kp {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200912013712/http://www.kcna.kp/ |date=12 верасня 2020 }} — Цэнтральнае навінавае агенцтва Карэі; * http://www.vok.rep.kp — радыё «Голас Карэі». == Унутраная сетка Кванмён == {{main|Кванмён, сетка}} У Паўночнай Карэі існуе [[Кванмён, сетка|ўнутраная сетка Кванмён]], прысвечаная прапагандзе ідэй Чучхэ, а таксама рознай навукова-тэхнічнай інфармацыі, вядома таксама, што Кванмён стаў даступны простым жыхарам КНДР, у сетцы з'явіліся форумы, але напаўненне такіх парталаў цвёрда абмежавана ўладамі. Функцыянаванне дадзенай сеткі ажыццяўляецца наступным чынам. Па заказах устаноў Цэнтр камп'ютарнай інфармацыі згружае з Інтэрнэту сайты, галоўным чынам навукова-тэхнічнага ўтрымання, праводзіць рэвізію ўтрымання сайта, пасля чаго ён загружаецца ў нацыянальную сетку, і ім могуць карыстацца карэйцы. Некаторыя крыніцы сцвярджаюць, што ўлады КНДР маюць намер спыніць ізаляцыю [[Кванмён, сетка|ўнутранай сеткі Кванмён]] і далучыць яе да Інтэрнэту<ref>{{Cite web |url=http://eseo.ru/2007/08/20/1039.html |title=.KP — КНДР в Сети |access-date=2 лістапада 2016 |archive-date=15 сакавіка 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090315021655/http://eseo.ru/2007/08/20/1039.html |url-status=dead }}</ref>. Разам з тым, у прымежных з Кітаем раёнах паўночнай часткі КНДР існавалі інтэрнэт-кафэ, якія дазваляюць ужыццяўляць выхад у Інтэрнэт (у 2007 годзе Міністэрства грамадскай бяспекі краіны распарадзілася пра іх зачыненне)<ref>[https://web.archive.org/web/20090320155935/http://www.mk.ru/blogs/MK/2007/07/11/srochno/299840/ В КНДР закрываются интернет-кафе] // Московский комсомолец, 11.07.2007</ref>. З канца 2004 года замежным фірмам і пасольствам у Пхеньяне дазволена свабоднае карыстанне Інтэрнэтам. У лютым 2013 г. афіцыйна адкрыты доступ да сетак мабільнага Інтэрнэту і [[3G]] па ўсёй краіне, які быў ізноў абмежаваны 29 сакавіка 2013 года. Доступ быў дазволены толькі замежнікам і турыстам, з 29 сакавіка 2013 года мабільны Інтэрнэт даступны толькі супрацоўнікам дыпламатычных місій і замежных кампаній<ref>{{cite web|url=http://www.nzherald.co.nz/technology/news/article.cfm?c_id=5&objectid=10868343|title=Social media allows peek at life in North Korea in real time - Technology - NZ Herald News|accessdate=2013-03-04|archiveurl=https://www.webcitation.org/6F39GetOM?url=http://www.nzherald.co.nz/technology/news/article.cfm?c_id=5|archivedate=11 сакавіка 2013|url-status=live}}</ref><ref>[http://soft.mail.ru/pressrl_page.php?id=51174 «Туристический» Интернет в Северной Корее продержался 1 месяц] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130331023459/http://soft.mail.ru/pressrl_page.php?id=51174 |date=31 сакавіка 2013 }} — [[Mail.ru|Софт@Mail.ru]]</ref>. == У навучальных установах == Студэнты сталічных універсітэтаў навучаюцца навыкам працы ў Інтэрнэце, у тым ліку ў [[Вікіпедыя|Вікіпедыі]]<ref>[http://vz.ru/news/2013/1/8/614903.html Главе Google показали, как в КНДР пользуются интернет-поисковиком] // [[Взгляд.ру]], 08.01.2013</ref>: {{пачатак цытаты}}Кіраўнік рады дырэктараў Google [[Эрык Шміт]] і экс-губернатар штата Нью-Мексіка [[Уільям Блэйн Рычардсан|Біл Рычардсан]] пачалі візіт у Пхеньян з наведвання ў аўторак галоўнага паўночнакарэйскага [[Універсітэт імя Кім Ір Сена|ўніверсітэта імя Кім Ір Сена]], паведамілі СМІ. Амерыканскіх візітантаў пазнаёмілі з тым, як студэнты скарыстаюць Інтэрнэт і, у прыватнасці, Google і «Вікіпедыю», для пошуку патрэбнай ім у навучальным працэсе інфармацыі, перадае «Інтэрфакс».{{канец цытаты}} Сёння тры навучальных установы ў КНДР маюць выйсце ў сусветную сетку: [[Універсітэт імя Кім Ір Сена]], [[Політэхнічны ўніверсітэт імя Кім Чхэка|Універсітэт навукі і тэхналогій імя Кім Чхэка]] і Пхеньянскі ўніверсітэт навукі і тэхналогій. Для атрымання доступу ў Інтэрнэт трэба атрымаць афіцыйны дазвол. Аднак, РІА Навіны цытуе неназванага прадстаўніка Ўніверсітэта імя Кім Чхэка, які сцвярджае, што за з'яўленнем абмежаванага доступу рушыць услед шыранне сусветнага павуціння па ўсіх навучальных установах і прадпрыемствах краіны<ref name=autogenerated2 />. == Электронная пошта == Каардынаты паўночнакарэйскіх суб'ектаў замежнаэканамічнай дзейнасці, што публікуюцца ў выпусканым Гандлёвай палатай КНДР і пхеньянскім Замежнагандлёвым выдавецтвам каталозе «Вонкавы гандаль КНДР», часцяком (але не заўсёды) утрымваюць факс і адрасы электроннай пошты, зарэгістраваныя як на нацыянальным дамене .kp, так і на міжнародных. Прыкладам, Карэйская генеральная кампанія па будаванні за мяжой мае адрас genI22@co.chesin.com, а Гандлёвая палата КНДР — micom@silibank.net.kp<ref name=autogenerated1 />. {{зноскі}} == Спасылкі == *[http://www.bbc.com/russian/features-37430423 Что представляет собой северокорейский интернет] // Би-би-си 2016 * [https://www.gazeta.ru/tech/2016/09/22/10209779/tam_tozhe_khorosho.shtml Интернет от Ким Чен Ына] // Газета.Ру, 22.09.2016 {{Азія паводле тэм 2|Інтэрнэт}} {{КНДР у тэмах}} [[Катэгорыя:Інтэрнэт у КНДР| ]] rh56v0p3vf0ewe6m4urx6ok7epdfuim 0 353275 5155042 5129662 2026-06-16T18:10:43Z Gruszecki 8918 /* Літаратура */ 5155042 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Барысюк}} {{Пісьменнік | Імя = Таццяна Барысюк | Арыгінал імя = | Фота = БарысюкТаццяна.jpg | Шырыня = 200пкс | Подпіс = | Імя пры нараджэнні = | Псеўданімы = | Жонка = | Муж = | Дзеці = | Гады актыўнасці = з 1993 | Кірунак = | Жанр = | Дэбют = 1993 год, часопіс «[[Першацвет (1992)|Першацвет]]» | Мова твораў = | Прэміі = | Узнагароды = | Сайт = | Вікікрыніцы = }} '''Таццяна Барысюк''' (нар. {{Датанараджэння|18|10|1971}}, [[Мінск]]) — беларуская паэтка, крытык, літаратуразнаўца, перакладчыца і празаік. Вядучая шэрагу паэтычна-музычных вечарын «Таццянін дзень»<ref>{{артыкул|аўтар= Вінарская І.|загаловак= Таццянін дзень святкавала сталічная бібліятэка імя Талстога |спасылка= |выданне= [[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]|тып=газета |месца=Мн. |выдавецтва= |год= 5 лютага 2021|выпуск= 5110|нумар= 5|старонкі= 15}}</ref><ref>{{артыкул |аўтар=Вінарская І. |загаловак=Таццянін дзень прывітала сталічная бібліятэка імя Талстога |спасылка=https://www.nslowa.by/2021/02/09/tatstsyanin-dzen-pryvitala-stalichnaya-bibliyateka-imya-talstoga/ |выданне=[[Наша слова (1990)|Наша слова]] |тып=газ. |месца=Ліда |выдавецтва= |год=9 лютага 2021 |выпуск=1520 |нумар=5 |старонкі=7 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240212170319/https://www.nslowa.by/2021/02/09/tatstsyanin-dzen-pryvitala-stalichnaya-bibliyateka-imya-talstoga/ |archivedate=12 лютага 2024 }}</ref> і вечарыны «Містыка лічбаў» у паэтычным тэатры [[Паэтычны тэатр «Арт.С»|Арт. С]]<ref>{{артыкул |аўтар=Вінарская І.|загаловак=Прывітанне ад Таццян для «Беларускай хаткі» |спасылка=https://www.nslowa.by/2020/02/18/pryvitanne-ad-tatstsyan-dlya-belaruskaj-hatki/ |выданне=[[Наша слова (1990)|Наша слова ]] |тып=газ. |месца= |выдавецтва=[[Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны|Таварыства беларускай мовы]] |год=12 лютага 2020 |выпуск=1470 |нумар=7 |старонкі=3 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200303102858/https://www.nslowa.by/2020/02/18/pryvitanne-ad-tatstsyan-dlya-belaruskaj-hatki/ |archivedate=3 сакавіка 2020 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://novychas.by/kultura/taccjanin-dzen-u-belaruskaj-hatcy |title=Таццянін дзень у «Беларускай хатцы» |author=[[Алег Грушэцкі|Грушэцкі А.]] |date=24 студзеня 2020 |publisher=[[Новы Час (газета)|Новы Час]] |accessdate=2 сакавіка 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200203033349/https://novychas.by/kultura/taccjanin-dzen-u-belaruskaj-hatcy |archivedate=3 лютага 2020 |url-status=live }}</ref>. Навуковы супрацоўнік аддзела ўзаемасувязей літаратур у «[[Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры|Цэнтры даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі]]». == Біяграфія == [[Файл:Таццянін дзень.jpg|thumb|right|300px|Вядучая паэтычна-музычнай вечарыны «Таццянін дзень» Таццяна Барысюк (2020 г.).]] Паходзіць з творчай сям’і, з’яўляецца дачкой беларускага рускамоўнага паэта Пятра Пятровіча Барысюка (1938—2001) Навучалася ў мінскіх школах № 138, 149. З 1986 па 1990 гг. вучылася ў мінскім педвучылішчы № 1. У 1995 г. скончыла [[Філалагічны факультэт БДУ|філфак БДУ]]. У 2001 г. скончыла аспірантуру Інстытута літаратуры імя Янкі Купалы НАН Беларусі, дзе цяпер працуе навуковым супрацоўнікам у аддзеле ўзаемасувязей літаратур<ref name="kamunikat">{{cite web| author =| date =| url =http://kamunikat.org/Barysiuk_Tacciana.html | title =Таццяна Барысюк |publisher =[[Kamunikat.org]]| accessdate = 10 снежня 2016}}</ref>. З 2004 г. сябра [[Саюз беларускіх пісьменнікаў|Саюза беларускіх пісьменнікаў]]<ref name="kamunikat" />. З 2004 па 2007 г. вучылася ў [[Беларускі Калегіюм|Беларускім Калегіюме]] на аддзяленні філасофіі і літаратуры. З 2003 г. — сябра суполкі «Літаратурны квартал» (заснавана пры газ. «[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]»; з 2004 г. — «Літаратурнае прадмесце»). Удзельніца [[Паэтычны тэатр «Арт.С»|Паэтычнага тэатра «Арт. С»]]. З 2018 года — сябра літаратурнага клуба «Экватар». Дэбютавала як паэт і крытык 1993 г. у часопісе «[[Першацвет (1992)|Першацвет]]». Публікавалася ў анталогіі «Агледзіны», альманахах «Панядзелак», «Літаратурны квартал», «Дзень паэзіі-2005», у часопісах «Першацвет», «[[Маладосць (1953)|Маладосць]]», «Крыніца», «[[Беларуская думка (1991)|Беларуская думка]]», «[[Полымя (1922)|Полымя]]», «[[Беларусь (1944)|Беларусь]]», газеце «[[Літаратура і мастацтва (1932)|Літаратура і мастацтва]]» і іншых выданнях<ref name="СБП">{{cite web | url =http://lit-bel.org/by/friends/b/166.html | title =Барысюк Таццяна Пятроўна | publisher =[[Саюз беларускіх пісьменнікаў|Саюз беларускіх пісьменнікаў]] | accessdate =10 снежня 2016 | archiveurl =https://web.archive.org/web/20180411005723/http://lit-bel.org/by/friends/b/166.html | archivedate =11 красавіка 2018 | url-status =dead }}</ref>. Аўтар 5 аб’ёмных навуковых прац і больш за 150 крытычных і літаратуразнаўчых публікацый{{Sfn|Грушэцкі|2024|с=5}}, сярод якіх рэцэнзіі, артыкулы, творчыя партрэты і даклады на канферэнцыях па сучаснай беларускай паэзіі<ref name="СБП" />. Таццяна Барысюк з’яўляецца вынаходніцай новай цвёрдай формы ў паэзіі — «залатое сячэнне» (13-радковая форма верша)<ref>{{cite web| author =Алег Грушэцкі| date =2022-01-27| url =https://novychas.online/kultura/taccjanin-dzen-u-notna-muzycznaj-biblijatecy | title = Таццянін дзень у нотна-музычнай бібліятэцы|publisher =Новы Час| accessdate = 2022-10-23}}</ref><ref>{{cite web |url=https://novychas.online/kultura/farby-i-melodyi-voseni |title= Фарбы і мелодыі восені |author=Алег Грушэцкі |date= 2022-10-2 | publisher= Новы Час|accessdate=2022-10-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221022191331/https://novychas.online/kultura/farby-i-melodyi-voseni |archivedate= 2022-10-22}}</ref>. Частка вершаў Таццяны Барысюк перакладзена на рускую мову («Моим читателям»; «Почему нашу Русь называют Белою?»; «Советы Лилит»; «Хмурым утром проснувшись» і інш.)<ref>Борисюк,Т. Моим читателям; Почему нашу Русь называют Белою?..; Советы Лилит; Хмурым утром проснувшись…: стихотворения / Т. Борисюк; пер. Елены Софрыгиной // Софрыгина, Е. С. Всё, что люблю: стихотворения и переводы / Е. С. Софрыгина. — Богданович: Литературный музей Степана Щипачёва, 2014. — 108 с. — С. 94-103.</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Оксаны Ярошёнок |загаловак=Борисюк,Т. Истина в весне: поэзия / Т. Борисюк; пер. Оксаны Ярошёнок |спасылка= |мова=ru |выданне=[[Нёман (1945)|Нёман]] |тып=часопіс |год=2014 |нумар= 9|старонкі= 91–92}}</ref>. == Водгукі == Беларускі крытык і літаратуразнаўца акадэмік [[Уладзімір Васільевіч Гніламёдаў|Уладзімір Гніламёдаў]] назваў кнігу вершаў «Аўтапартрэт» Таццяны Барысюк сярод дзесяці лепшых кніг, выдадзеных у 2002-м годзе<ref>{{артыкул|аўтар= Гніламёдаў, У.В.|загаловак=“Кніг магло б быць болей…” / У.В. Гніламёдаў / Пришёл, увидел. Прочитал: Рейтинг итогов литературного [2002-го] года |спасылка=http://www.sb.by/articles/prishel-uvidel-prochital.html |выданне= [[Советская Белоруссия|Советская Белоруссия. Беларусь сегодня]]|тып= газета|месца=Мн. |выдавецтва= Адміністрацыя Прэзідэнта РБ|год= 16 студзеня 2013 |нумар= 8|старонкі= 5}}</ref>. == Узнагароды == * [[2011|2011 год]] — 1 месца ў літаратурным конкурсе «Песня натхнення» у [[Дзяржаўны літаратурна-мемарыяльны музей Якуба Коласа|Доме-музеі Якуба Коласа]] (за верш «Трайны санет пра вечнае каханне»)<ref>{{cite web |url=http://www.yakubkolas.by/ru/114/122/168/ |title=Песня натхнення ў Доме Коласа 2011 |date=11 лютага 2011 |publisher=[[Дзяржаўны літаратурна-мемарыяльны музей Якуба Коласа|Дом-музей Я. Коласа]] |accessdate=11 снежня 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160902204037/http://yakubkolas.by/ru/114/122/168/ |archivedate=2 верасня 2016 |url-status= }}</ref>. * [[2021|2021 год]] — 1 месца ў творчым конкурсе «Песня сэрца» ў [[Дзяржаўны літаратурна-мемарыяльны музей Якуба Коласа|Доме-музеі Якуба Коласа]] (за нізку вершаў «Платанічнае каханне»)<ref>{{cite web |url=http://kolasmuseum.by/be/novyya-videa-na-nashym-kanale/uznagarodzhanne-peramozhcy |title=Узнагароджанне пераможцы |date=17 лютага 2021 |publisher=[[Дзяржаўны літаратурна-мемарыяльны музей Якуба Коласа]] |accessdate=2021-04-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210429164527/http://kolasmuseum.by/be/novyya-videa-na-nashym-kanale/uznagarodzhanne-peramozhcy |archivedate=29 красавіка 2021 |url-status=dead }}</ref>. * [[2021|2021 год]] — Ганаровая грамата ад «[[Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры|Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры Нацыянальная акадэміі навук Беларусі]]» за плённую навукова-асветніцкую дзейнасць, папулярызацыю дасягненняў беларускіх літаратуразнаўцаў у сродках масавай інфармацыі і ў сувязі з 90-годдзем з дня заснавання [[Інстытут літаратуры імя Янкі Купалы НАН Беларусі|Інстытута літаратуразнаўства імя Янкі Купалы]]. * [[2026|2026 год]] — грамата [[Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры|ЦДБКМЛ НАН Беларусі]] «за навукова асветніцкую дзеяйнасць, папулярызацыю беларускай літаратуры, і ў сувязі з 95-годдзем з дня заснавання Інстытута літаратуразнаўства імя Янкі Купалы». == Бібліяграфія == === Кнігі === * {{кніга|аўтар = Барысюк Т. |загаловак =Аўтапартрэт |спасылка =http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=13386 |месца = Мн.|выдавецтва = Тэхнапрынт|год = 2002|старонак =180 |isbn =985-464-240-2 |тыраж =500 }} === Проза === * Спружына жыцця [Абразок] // [[Чырвоная змена]], 1993, 21 верасня. С. 3. * Барысюк, Т. П. Каханне да двайніка, або Амаль галівудскія гісторыі (аповесць-інтэрв’ю) / Т. П. Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. — Вып. 9 (11). — Мінск: Ковчег, 2020. — 335 с. — С. 41—53. * Барысюк, Т. «Мая прынцэса» (авантурна-прыгодніцкая аповесць), «Пяцьдзясят наложніц і адна роднасная душа» (смс-апавяданне), «Аблом» (апавяданне-дыялог аб адным расчараванні) // Літаратурны экватар. 2021. Выпуск № 10 (12). С. 23—42. * Барысюк, Т. Пошукі неўміручасці (казка-канферэнцыя) // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 11 (13). — Мінск: Ковчег, 2022. — 311 с. — С. 46-51. * {{артыкул|аўтар=Барысюк Т. |загаловак=Навагоднія адчуванні |спасылка=https://zviazda.by/sites/default/files/09-2023.pdf |выданне=Літаратура і мастацтва |тып=газета |месца=Мн. |выдавецтва= |год=3 сакавіка 2023|выпуск= |нумар= 9|старонкі=9}} === У зборніках === * {{кніга|аўтар = |частка =Дванаццаць подзвігаў пацучыхі Дусі|загаловак = [[Нявеста для Базыля|Нявеста для Базыля: казкі]] |спасылка = |адказны =уклад. [[Аксана Спрынчан|А. Спрынчан]] |выданне = |месца = Мн.|выдавецтва =[[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 2017 |старонкі =37—51 |старонак = 214|серыя =Беларуская аўтарская казка |isbn = 978-985-02-1803-2 |тыраж =1200 }} === Супольныя зборнікі паэзіі ў суаўтарстве === * «Літаратурны квартал» (2003) * «Дзень паэзіі 2005» * «Свет на дваіх» (2006) * «Літаратурнае прадмесце» (2012) * «Мы — маладыя» (2012) * «За всё Создателю спасибо» (2018) === Паэзія (абранае) === * Барысюк, Т. Трыялет // Першацвет. 1993. № 4. С. 3. * Барысюк, Т. Вершы // Першацвет. 1993. № 7. С. 39-41. * Барысюк, Т. Вершы // Першацвет. 1994. № 5. С. 19-22. * Барысюк, Т. Вершы // Першацвет. 1995. № 5. С. 81-84. * Барысюк, Т. Вершы // Малад. 1995. № 8. С. 3-5. * Барысюк, Т. З цыкла «Мацярынства»; З цыкла «Начныя іерогліфы з-пад падушкі»: вершы / Т.Барысюк // [[Першацвет (часопіс)|Першацвет]]. — 1998. — № 9. — С. 57—59. * Барысюк, Т. Вершы // ЛіМ. 1999. 2 ліп. (№ 26). С. 12. * Барысюк, Т. Ты помніш?..: верш // Крыніца. 1999. № 10 (56). С. 115. * Барысюк, Т. У бездань сэрца правал небяспечны: Акраліст; Акрасанет / Т.Барысюк // Мінская праўда. — 1999. — 9 кастрычніка. — С. 4. * Барысюк, Т. Загадкі акравершаў: Акраэлегія; Акрапраклён / Т.Барысюк // Цэнтральная. — 1999. — 5 лістапада. — С. 3. * Барысюк, Т. Вершы // Маладосць. 2000. № 2. С. 79—83. * Барысюк, Т. Містыка існавання: вершы / Т.Барысюк // [[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 2001. — 9 лістапада (№ 45). — С. 8. * Барысюк, Т. З нізкі “Маланкавы боль”: вершы // Беларуская думка. 2003. № 3. С. 174-175. * Барысюк, Т. Элегія кветак (вянок паўсанетаў); Віхрысты вятрыска…: вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2003. — 11 красавіка. — С. 13. * Барысюк, Т. Каханне рэальнае і фантомнае // Полымя. 2003. № 7. С. 77-80. * Барысюк, Т. Трайны санет пра вечнае каханне / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2003. — 26 верасня. — С. 13. * Барысюк, Т. [Фігурныя хоку і танка] / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2004. — 30 красавіка. — С. 8. * Барысюк, Т. Адно адному – мрояў цені…: вершы // Маладосць. 2004. №6. С. 3-5. * Барысюк, Т. Модніца (санет); Стыхіі танцаў : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2005. — 30 верасня. — С. 8. * Барысюк, Т. Уратую чароўнасць натхнення: вершы // Маладосць. 2005. № 10. С. 3-5. * Барысюк, Т. Уратую чароўнасць натхнення: вершы / Т.Барысюк // [[Маладосць (часопіс)|Маладосць]]. — 2005. — № 10. — С. 3—5. * Барысюк, Т. Дзве пародыі [на радкі Сяргея Патаранскага] / Т. Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2005. — 28 кастрычніка. — С. 13. * Барысюк, Т. Фантомнае каханне; Гэтай ноччу поўня расцвіла…; Калыханка (брахікалан); Тэорыя адноснасці: вершы / Т. Барысюк // [[Голас Радзімы]]. — 2006. — 25 мая (№ 21-22). — С. 14. * Барысюк, Т. Усходнія вершы / Т.Барысюк // Маладосць. — 2007. — № 6. — С. 41—42. * Барысюк, Т. Чалавек чалавеку: верш // Маладосць. 2014. № 5. С. 55. * Барысюк, Т. [Вершы] / Т.Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. — Вып. 5. — Мінск: Ковчег, 2016. — 360 с. — С. 22-30. * Барысюк, Т. Раманс, Адысей і Пенелопа, Шчасце: вершы // Переходный возраст. 2017. № 35 (сентябрь). С. 13. * Барысюк, Т. Адказ на «Стыхійную віртуалізацыю», Апошні дзень вясны…: вершы // Переходный возраст. 2017. № 44 (ноябрь). С. 13. * Вершы // Зямлі, навекі блаславёнай: зб. вершаў супрацоўнікаў НАН Беларусі. — Мінск:, 2018. * Вершы-алюзіі на радкі Алега Лойкі // Чалавек з сонечнаю ўсмешкай. — Мінск, 2019. * Вершы // ЛіМ. — 2019. — 25 студз. — С. 8. * Барысюк, Т. Платанічнае каханне (нізка вершаў) / Т.Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. — Вып. 8 (10). — Мінск: Ковчег, 2019. — 352 с. — С. 14-34. * Барысюк, Т. Лісы ілюзій; Мне не трэба… : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2020. — 30 кастрычніка (№ 41). — С. 8. * Барысюк, Т. Квэст Бога; Я — архідэя… : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2021. — 26 сакавіка (№ 12). — С. 8. * Барысюк, Т. [https://novychas.by/pdf/litbiel_2021_05.pdf Яблычны Спас; Пошукі і знаходкі; Наша Італія; Ваўчыцца… : вершы] / Т.Барысюк // [[Новы Час (газета)#Змест|Літаратурная Беларусь]]. — 2021. — 28 мая (Выпуск № 5 (177)). — С. 14. * Барысюк, Т. Самае чыстае каханне — платанічнае (нізка вершаў) // [[Дзеяслоў (часопіс)|Дзеяслоў]]. — 2021. — № 3 (112). — С. 122—128. * Барысюк, Т. Яблычны Спас; Праверка пачуцця часам; Трансёрфінг маёй рэальнасці… : вершы / Т.Барысюк // Маладосць. — 2021. — № 10. — С. 70—71. * Барысюк, Т. Страсць; Жнівень; Раманс : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2021. — 10 снежня (№ 49). — С. 8. * Барысюк, Т. Рубаі; Першаму каханню; Хайку пра лёс; Танка : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2022. — 28 студзеня (№ 4). — С. 10. * Барысюк, Т. Хайку : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2022. — 28 ліпеня (№ 29). — С. 8. * Барысюк, Т. [https://zviazda.by/sites/default/files/42-2022.pdf Асенні трыялет; Асенняя кветка; Барвовая восень; Велічная прахалода; Пачатак кастрычніка; Мая тэорыя адноснасці : вершы] / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2022. — 21 кастрычніка (№ 42). — С. 8. * Барысюк, Т. Ружа (газель) / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2023. — 17 лютага (№ 7). — С. 8. * Барысюк, Т. Папялішча / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2023. — 10 лютага (№ 10). — С. 8. * Барысюк, Т. [https://zviazda.by/sites/default/files/14-2023.pdf Што такое каханне? (Залатое сячэнне перавернутае); Зімовая імпрэсія (залатое сячэнне перавернутае)] / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2023. — 7 красавіка (№ 14). — С. 8. * Барысюк, Т. Кармічнае каханне (нізка вершаў) // [[Дзеяслоў (часопіс)|Дзеяслоў]]. — 2023. — № 6 (127). — С. 111—122. * Барысюк, Т. Формула прыгажосці: вершы // Полымя. 2024. № 12. С. 49-52. * Барысюк, Т. Расправіць крылы: Залатое сячэнне // Маладосць. 2025. № 6. С. 24-26. * Барысюк, Т. Ёсць шлях да шчасця?: Хоку // Літаратура і мастацтва. 2025. 15 жніўня (№ 30). С. 8. === Пераклады === * [http://old.belcollegium.org/pamizh/5_2006/article07.htm На мяжы сну і явы : З польскае паэзіі]{{Недаступная спасылка}} / прадмова і пераклад Т. Барысюк («У гэтым сьне» В. Варашыльскі, «Сон» Е. Гарасымовіч, «Сон» Я. Івашкевіч, «п’еш усё мацнейшую каву…» Ю. А. Копэць, «віхура дабіралася да вокнаў…» Т. Ружэвіч, «Тэмпэратура» М. Скварніцкі, «Палявыя кветкі» Я. Тамашчык, «Бяссоньне» Т. Сьлівяк) // Паміж. — 2006. — № 5. — С. 106—110. — 0,3 д. а. * {{артыкул|аўтар= |загаловак= Барысюк, Пётр. (5 вершаў) / пер. з рускай мовы Таццяны Барысюк|спасылка= http://www.lim.by/limbyfiles/lim/lim42-2013.pdf|выданне= [[Літаратура і мастацтва (1932)|Літаратура і мастацтва]]|тып= газета|месца= Мн.|выдавецтва= [[Выдавецкі дом «Звязда»|РВУ «Звязда»]]|год= 25 кастрычніка 2013|нумар= 42|старонкі= 6|archiveurl= https://web.archive.org/web/20160330003655/http://www.lim.by/limbyfiles/lim/lim42-2013.pdf|archivedate= 30 сакавіка 2016}} * ''Шчарбакоў, В. І.'' Паэтычныя радкі пра сябе і сяброў / пер. з рускай Т. П. Барысюк / В. І. Шчарбакоў. — Нікапаль: VIS-press, 2018. — 38 c. — 0,45 д.а. * ''Барысюк, Т.'' Аўтабіяграфія; Пераклады з рускай (Глеб Пудаў), беларускай рускамоўнай (Пётр Барысюк, Аляксандр Паўлоўскі) і ўкраінскай рускамоўнай паэзіі (Віталь Шчарбакоў) / Т.Барысюк // Літаратурны экватар: Альманах. — Мінск: Ковчег, 2018. — 336 с. — С. 9-23. — 0,4 д.а. == Пераклады творчасці Т. Барысюк на іншыя мовы == === На рускую мову === * Татьяна Борисюк: [Биография, переводы стихотворений] // Пудов, Г. А. «Поют переспелые травы…»: Переводы из белорусской поэзии / Г. А. Пудов, предисловие И. Л. Шевляковой. — СПб.: Союз писателей Петербурга, 2020. — 191 с. — С. 84-93. === Артыкулы === {{Урэзка | ##Шырыня = 90% | Змест = {{Схаваны |##Выраўноўванне = right |Фон_загалоўку= #B4CDCD |Загаловак = Артыкулы |Утрыманне = # ''Барысюк, Т.'' "Не наракай! Усё ад Бога..." [рэц. на кнігу В.Аксак "Цвінтар"] // [[Першацвет (часопіс)|Першацвет]]. – 1993. – № 12. – С. 80-83. # ''Барысюк, Т.'' "...І неба зорнае ўва мне" [рэц. на кнігу М.Лукшы "Замова"] // Першацвет. – 1994. – № 4. – С. 100-103. # ''Барысюк, Т.'' "Жыццё – не баль у чужым садзе..." [рэц. на кнігу В.Якавенкі "Чорная ружа: Казкі"] // Першацвет. – 1997. – № 4. – С. 83–86. # ''Барысюк, Т.'' Свет у кішэні лёнікавашкоўства, альбо Вар'яцкі дом для філосафаў [рэц. на кнігу Л.Вашко "Паэты-цары (трыццаць пяць беларускіх малюнкаў)"] // Першацвет. – 1998. – № 6. – С. 98–111. # ''Барысюк, Т.'' Скарбы рэфлексійных мініяцюр [рэц. на кн. Л.Галубовіча "Зацемкі з левай кішэні", 1998] // Першацвет. – 1999. – № 7–8. – С. 53. # ''Баркоўская Т. (Барысюк, Т.)'' Сучасны беларускі акраверш // Славянскія літаратуры ў кантэксце сусветнай : матэрыялы IV Міжнар. навук. канф. (Мінск, 12–14 кастрычніка 1999 г.): у 2 ч. – Ч. 1: Тэарэтычныя праблемы літаратуразнаўства, міфалагічныя матывы і фальклорныя традыцыі ў літаратуры, славянскія літаратуры ад сярэднявечча да Асветніцтва, беларуская літаратура ў яе ўзаемасувязях з іншымі літаратурамі свету. – Мінск : БДУ, 2000. – С. 17–19. # ''Барысюк, Т.'' Дзве душы [Штрыхі да паэтычнага партрэта Л. Рублеўскай] // Крыніца. – 2000. – № 11–12 (60). – С. 47–48. # ''Барысюк, Т.''. Храм для анёла [рэцэнзія на кн. “Радно” Э. Акуліна] // Літ. і мастацтва. – 2000. – 1 снежня. – С. 7. # ''Барысюк, Т.'' Вобраз і жанр у кнізе В. Шніпа “На рэштках Храма” // Мастацкі вобраз : генезіс, эвалюцыя, сучасны стан: матэрыялы міжнар. навук. канф. (Брэст, 28–30 верасня 2000 г.). – Брэст : Брэсцкі дзярж. універсітэт імя А.С.Пушкіна, 2001. – С. 14–18. # ''Баркоўская, Т.П. (Барысюк, Т.)'' Ідэйна-жанравыя пошукі ў кнізе Э. Акуліна “Крыло анёла” (1995) // Взаимодействие литератур в мировом литературном процессе. Проблемы теоретической и исторической поэтики : материалы междунар. науч. конф. (Гродно, ГрГУ, 3 окт. 2000 г.): в 2 ч. – Ч. 1. – Гродно: ГрГУ, 2001. – С. 350–355. # ''Баркоўская, Т. (Барысюк, Т.)''Ідэйна-жанравыя пошукі ў паэзіі Л.Рублеўскай // Зборнік дакладаў: матэрыялы дакладаў і паведамленняў Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі (1999 г.) // Літаратурны музей Максіма Багдановіча. – Мінск, 2001. – С. 286–294. # ''Барысюк, Т.'' Самотны містык вершасвету [Штрыхі да творчага партрэту А.Мінкіна] // Крыніца. – 2001. – № 5 (65). – С. 42–43. # ''Баркоўская, Т.П.'' Мова і стыль у сучаснай беларускай паэзіі (на матэрыяле творчасці Л.Дранько-Майсюка, В.Шніпа, Л.Рублеўскай і Э.Акуліна)” // Пісьменнік – мова – стыль: матэрыялы II Міжнар. навук. канф., прысвечанай 75-годдзю з дня нараджэння праф. Л.М. Шакуна (Мінск, 15-16 лістапада 2001 г.): у 2 т. – Т. 1. – Мінск, 2002. – С. 23–30. # ''Баркоўская, Т.'' «На крыжах аконных – ціхія паэты» : [рэцэнзія на кн. “Балаган” Л. Рублеўскай] // Полымя. – 2001. – № 9. – С. 283–286. # ''Баркоўская, Т.П.'' Сучасная беларуская інтымная лірыка (на матэрыяле творчасці Л.Дранько-Майсюка, В.Шніпа, Л.Рублеўскай і Э.Акуліна) // Славянскія літаратуры ў кантэксце сусветнай: матэрыялы V Міжнар. навук. канф., прысвеч. 80-годдзю Беларускага дзяржаўнага універсітэта (Мінск, 16–18 кастр. 2001 г.): у 3 ч. – Ч. 1: Беларуская літаратура ў кантэксце сусветнай. – Мінск : БДУ, 2001. – 218 с. – С. 13–20. # ''Баркоўская, Т.'' Сучасныя інфармацыйныя тэхналогіі ў літаратуразнаўстве // Роднае слова. – 2001. – № 4. – С. 78–83. # ''Баркоўская, Т. (Барысюк).'' Творчы партрэт як адбітак стылю : Леанід Дранько-Майсюк // Крыніца. – 2001. – № 7 (67). – С. 27–29. # ''Барысюк, T.'' Літаратурныя традыцыі і наватарства ў сучаснай беларускай паэзіі / T. Barysiuk // Dziedzictwo przeszłości związków językowych, literackich i kulturowych polsko-bałto-wschodniosłowiańskich. – Tom VII. Z badań humanistycznych [матэр. XII Міжнар. навук. канф., Беласток, 26–27 лістап. 2001 г.]. – Białystok, 2001. – S. 16–21. # ''Барысюк, Т.П.'' Янка Купала і Якуб Колас у сучаснай беларускай паэзіі (на матэрыяле творчасці Л.Дранько-Майсюка, В.Шніпа і Э.Акуліна) / Т.П.Барысюк // Янка Купала і Якуб Колас у кантэксце славянскіх літаратур : матэрыялы Міжнар. навук.-тэарэт. канф. (Мінск, 3–4 кастр. 2002 г.). – Мінск, 2002. – С. 165–167. # ''Барысюк, Т.П.'' Віды верша ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П.Барысюк // Весці НАН Беларусі. Сер. гуманіт. навук. – 2002. – № 2. – С. 98–107. # ''Барысюк, Т.П.'' Цвёрдыя формы верша ў сучаснай беларускай паэзіі // Весці НАН Беларусі. Сер. гуманіт. навук. – 2002. – № 3. – С. 87–94. # ''Барысюк, Т.П.'' Тыпалагічныя сыходжанні ў вершах Максіма Танка і ў сучаснай беларускай паэзіі (на матэрыяле творчасці Л. Дранько-Майсюка, В. Шніпа, Л. Рублеўскай і Э. Акуліна) / Т.П. Барысюк // Танкаўскія чытанні “Максім Танк і сучасны літаратурны працэс” : мат. Рэсп. навук.-практ. канф., 17–18 вер. 2002 г. – Мінск, 2003. – С. 34–35. # ''Барысюк, Т.П.'' «Ад “Чырвонага ліхтара” да “Інквізіцыі” Віктара Шніпа» [рэц. на кн. «Інквізіцыя» В. Шніпа] // Маладосць. – 2003. – № 6. – С. 163–168. # ''Барысюк, Т.'' Цнатлівасць пачуцця [рэц. на кн. «Ляўша на тэнісным корце: Аповесці і апавяданні» (2002) А.Бязлепкінай] // Літ. і мастацтва. – 2003. – 18 ліпеня. – С. 6–7. # ''Барысюк, Т.П.'' Барбара Радзівіл і Жыгімонт II Аўгуст : Інтэрпрэтацыя гісторыі кахання ў беларускай і польскай літаратурах XIX – XX стст. // Роднае слова. – 2003. – № 7. – С. 22–24. # ''Барысюк, Т.П.'' Лірычны герой у сучаснай беларускай паэзіі (на матэрыяле творчасці Л. Дранько-Майсюка, В. Шніпа, Л. Рублеўскай і Э. Акуліна) / Т.П. Барысюк // Сборник трудов молодых учёных Национальной Академии наук Беларуси. – Том 1. Отделение гуманитарных наук и искусств. – Минск, 2003. – С. 158–160. # ''Барысюк, Т.П.'' Беларускія, грэчаскія і французскія матывы ў паэзіі Л.Дранько-Майсюка // Філалагічныя навукі : Маладыя вучоныя ў пошуку : матэрыялы навук. канф. 25 красавіка 2003 г. [БДУ]. – Мінск, 2004. – С. 204–206. # ''Барысюк, Т.П.'' Тэматычная разнастайнасць сноў у беларускай паэзіі 80–90–х гг. XX ст. (на матэрыяле творчасці Л. Дранько-Майсюка, В. Шніпа, Л. Рублеўскай і Э. Акуліна) / Т.П. Барысюк // Славянскія літаратуры ў сусветным кантэксце : праблемы развіцця беларускай і рускай літаратур : матэрыялы VI Міжнар. навук. канф. Мінск, БДУ, 8–10 кастрычніка 2003 г. : у 2 ч. – Ч. 1: Славянскія літаратуры ў кантэксце сусветнай / Пад агул. рэд. І.А. Чароты. – Мінск : РІВШ БДУ, 2003. – С. 11–14. # ''Барысюк, Т.'' «Не знайшоў я на вечным шляху ні грымотнае славы, ні волі» (Па старонках кнігі лірыкі Алеся Бадака "Маланкавы посах") // Маладосць. – 2004. – № 11. – С. 146–149. # ''Барысюк, Т.'' Зачараваньне Барадуліным [Арт. да 70-годдзя паэта] // Наша ніва. – 2005. – 25 лют. – С. 15. – 0,2 а. # Барысюк, Т. Паэзія, выпрабаваная вайной [Творчасць М.Аўрамчыка пра вайну] // Літ. і мастацтва. – 2005. – 29 крас. – С. 4. – 0,3 а. # ''Барысюк, Т.П.'' Экзістэнцыйнае вымярэнне паэзіі Міколы Аўрамчыка пра вайну (да 60-годдзя Перамогі і 85-годдзя М.Аўрамчыка) // Вялікая Айчынная вайна ў мастацкай літаратуры. – Мн.: БДУ, 2005. – С. 232-237. # ''Барысюк, Т.П.'' Ідэйна-тэматычныя пошукі ў сучасных беларускіх ліра-драматычных творах / Т.П.Барысюк // Весці НАН Беларусі. Сер. гуманіт. навук. – 2005. – № 5. – Ч. 2. – С. 95–97. # ''Барысюк Т.П.'' Сучасная беларуская пейзажная лірыка (на матэрыяле творчасці Л.Дранько-Майсюка, В.Шніпа, Э.Акуліна і Л.Рублеўскай) // Актуальныя праблемы сучаснага літаратурнага працэсу: матэрыялы Рэсп. навук. канф. (Мінск, 31 мая 2004 г.). – Мінск : Бел. навука, 2005. – 252 с. – С. 27–33. # ''Борисюк, Т.П.'' Теория поэтических жанров // Мова і культура. (Науковій щорічний журнал). - К: Видавничий Дім Дмитра Бураго, 2005. - Вип. 8. - Т. VI. Ч. 3. Художня література в контексті культури. - 252 с. С. 43-48. # ''Барысюк, Т.П.'' Рэцэпцыя А.Міцкевіча і Ц.К.Норвіда ў сучаснай беларускай паэзіі // Взаимодействие литератур в мировом литературном процессе. Проблемы теоретической и исторической поэтики: материалы X Междунар. науч. конф. (Гродно, 19–21 сентября 2004 г.). – Гродно: ГрГУ, 2005. – 425 с. – С. 175–179. # ''Барысюк, Т.П.'' Рэцэпцыя творчасці Юліюша Славацкага на Беларусі / Т.П. Барысюк // Актуальныя праблемы паланістыкі 2005 / рэд. С. Важнік, А. Кожынава; Бел. дзярж. ун-т. – Мінск: Права і эканоміка, 2006. – 192 с. – С. 55–62. – 0,4 д. а. # На вяршыні і «на першым паверсе ад неба» [Пра прэзентацыю кнігі "Вершы ад А" Аксаны Спрынчан на Лысай гары] // Голас Радзімы. – 2006. – 14 верасня. – С. 14. # {{кніга|аўтар = Барысюк Т.|частка =Беларуская кніга паэзіі для дзяцей выдавецтва "Мастацкая літаратура" (2003-2005 гг.) |загаловак = Беларуская кніга ў кантэксце сусветнай кніжнай культуры : зборнік навуковых артыкулаў : [у 2 ч.] |спасылка частка= http://repository.buk.by:8080/jspui/bitstream/123456789/3972/1/BELARUSKAYA%20KNIGA%20PAE'ZII%20DLYA%20DZYACEY%20VYIDAVECTVA%20MASTACKAYA%20LITARATURA%20(2003-2005%20GG.).pdf |месца =Мн. |выдавецтва = Беларускі дзяржаўны універсітэт культуры і мастацтваў|год =2006 |том = 2|старонкі =135—139|старонак =139 |тыраж = }} # ''Барысюк, Т.П.'' Сон у беларускай і польскай паэзіі 80–90-х гадоў XX ст. / Т.П.Барысюк // Беларуская літаратура ў кантэксце славянскіх літаратур XIX—XX стст. – Мн.: Бел. навука, 2006. – С. 336–374. # ''Барысюк, Т.П.'' Маё фантомнае каханне інтэрв’ю / Т.П. Барысюк ; запісаў Зміцер Арцюх // Літ. і мастацтва. – 2006. – 17 сакав. (0,2 д. а.). # ''Барысюк, Т.П.'' Pager-рамантык [рэц. на кн. : Лабадзенка Г. Pager-вершы. 2005] / Т.П. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2006. – 25 мая (0,1 д. а.). # ''Барысюк, Т.П.'' Ці ёсць чукоўскія, міхалковы і барто на Беларусі? : Кнігі паэзіі для дзяцей выдавецтва “Мастацкая літаратура” за 2003–2005 гг. / Т.П. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2006. – 7 снеж. (0,3 д. а.). # ''Барысюк, Т.П.'' Сучасная беларуская грамадзянская лірыка (на матэрыяле творчасці Л.Дранько-Майсюка, В.Шніпа, Э.Акуліна і Л.Рублеўскай) // Сучасны гісторыка-культурны працэс : самавызначэнне і самарэалізацыя суб’екта : матэр. Рэсп. навук. канф., г. Мінск, 16–17 мая 2006 г. / Бел. дзярж. пед. ун-т імя М.Танка ; рэдкал. С.В. Снапкоўская [і інш.] ; адк. рэд. А.У. Рагуля. – Мінск : БДПУ, 2006. – 239 с. – С. 183–186. # ''Барысюк, Т.П.'' Ідэйна-тэматычныя пошукі ў баладах В. Шніпа // Русская и белорусская литературы на рубеже XX – XXI веков : сборник научных статей: в 2 ч. – Ч. 2 / редкол.: С.Я. Гончарова-Грабовская (отв. ред.) [и др.]. – Минск : РИВШ, 2007. – 248 с. – C. 8–12. # ''Барысюк, Т.П.'' Парадоксы і антыноміі “метафізічнага” разбуральніка Парыжу [рэцэнзія на кн. “Разбурыць Парыж” (2004) В. Акудовіча] / Т.П. Барысюк // Новы час. – 2007. – № 22. – С. 21 (у дадатку да газ. “Літаратурная Беларусь” (№ 4–5. – С. 13). – 0,2 д. а. # ''Барысюк, Т.'' Паэзія абуджанага краю : інтэрв’ю з мастаком Алесем Цыркуновым да яго 60-годдзя / Т. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2008. –23 мая. – С. 10. – 0,3 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Традыцыі англійскага і польскага рамантызму ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П.Барысюк // Еўрапейскі рамантызм і беларуская літаратура XIX – XX стст. / Ж.С.Шаладонава [і інш.] ; навук. рэд. У.І. Мархель ; НАН Беларусі, Ін-т мовы і літ. імя Я.Коласа і Я.Купалы. – Мінск: Беларус. навука, 2008. – 363 с. – С. 254–324. # ''Барысюк, Т.П.'' Паэтычнае крэда Л.Дранько-Майсюка, В.Шніпа, Л.Рублеўскай і Э.Акуліна / Т.П.Барысюк // Выяўленча-мастацкія, арганізацыйныя і ідэалагічныя праблемы сучаснай беларускай літаратуры ў яе сувязях з грамадскімі практыкамі: матэр. рэсп. навук.-тэарэт. канф., Мінск, 19–20 мая 2009 г. / НАН Беларусі, Інст. мовы і літ. ім. Я. Коласа і Я. Купалы ; рэдкал. : М.А. Тычына (навук.рэд.) [і інш.]. – Мінск: Права і эканоміка, 2009. – С. 300–303. # ''Барысюк, Т.'' Поўная прыгод эпоха : [інтэрв’ю з Сержам Мінскевічам з нагоды выхаду кнігі “Я з Бум-Бам-Літу” (2008)] / Т. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2009. – 12 чэрв. – С. 14. – 0,4 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Беларуская паэтычная жанралогія / Т.П. Барысюк // Літаратуразнаўства. Этналогія : матэрыялы IV Міжнар. кангрэса беларусістаў “Беларуская культура ў кантэксце культур еўрапейскіх краін” (Мінск, 6–9 чэрвеня 2005 г.) / пад рэд. І. Багдановіч, Т. Валодзінай. – Мінск: Лімарыус, 2010. – (Беларусіка = Albaruthenica ; кн. 29). – С. 23–26. # ''Барысюк, Т.П.'' Тэорыя паэтычных ідэй ва ўсходнеславянскім літаратуразнаўстве / Т.П. Барысюк // Славянскія літаратуры ў кантэксце сусветнай : VII Міжнар. навук. канф., Мінск, 12–14 кастр. 2005 г. : зб. навук. арт. : у 3 т. – Т. 3 / БДУ, філфак. – Мінск : РІВШ, 2010. – С. 235–242. # {{кніга|аўтар = Барысюк Т.|частка =Уплывы на паэзію Пятра Барысюка расійскіх пісьменнікаў хіх-хх стст.|загаловак = Славянскія літаратуры ў кантэксце сусветнай: Матэрыялы IX Міжнар. навук. канф., прысвеч. 70-годдзю філалагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага універсітэта : [у 2 ч.] |спасылка частка= http://elib.bsu.by/bitstream/123456789/55088/1/%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%8E%D0%BA%20%D0%A2.%D0%9F.%20%D0%A3%D0%BF%D0%BB%D1%8B%D0%B2%D1%8B%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%BF%D0%B0%D1%8D%D0%B7%D1%96%D1%8E%20%D0%9F%D1%8F%D1%82%D1%80%D0%B0%20%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%8E%D0%BA%D0%B0%20%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%96%D0%B9%D1%81%D0%BA%D1%96%D1%85%20%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%B0%D1%9E%20%D0%A5%D0%86%D0%A5%20-%20%D0%A5%D0%A5%20%D1%81%D1%82%D1%81%D1%82..pdf |месца =Мн. |выдавецтва =БДУ|год =2010 |том =I|старонкі =128—130|старонак =|тыраж =|isbn =}} # ''Барысюк, Т.П.'' Паэзія літаратуразнаўцы [Да 70-годдзя У.І. Мархеля] / Т.П. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2010. – 23 красав. – С. 12. – 0,4 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Пошукі бессмяротнасці ў паэзіі Алеся Разанава / Т.П. Барысюк // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст: матэрыялы Рэсп. навук. канф. (да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І.Я. Навуменкі) Мінск, 16 лют. 2010 года. / Ін-т мовы і літ. імя Я. Коласа і Я. Купалы НАН Беларусі. – Мінск: Права і эканоміка, 2010. – С. 104–109. – 0,4 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Матыў помніка ў творчасці А.С. Пушкіна і ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Беларуская пісьмовая спадчына ў кантэксце еўрапейскага культурна-гістарычнага працэсу XI – XIX стагоддзяў : вытокі, традыцыі, уплывы: матэрыялы Рэспубліканскай навукова-практычнай канферэнцыі (Мінск, 24 мая 2010 г.) / Ін-т мовы і літ. імя Я. Коласа і Я. Купалы НАН Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 339–344. – 0,5 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Канцэпцыя бессмяротнасці ў сучаснай рускай і рускамоўнай паэзіі Беларусі / Т.П. Барысюк // Русская и белорусская литературы на рубеже XX – XXI веков. К 70-летию кафедры русской литературы : сб. науч. ст. : в 2 ч. – Ч. 2 / под ред. проф. С.Я. Гончаровой-Грабовской. – Минск : РИВШ, 2010. – С. 93–96. – 0,25 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Пошукі бессмяротнасці ў паэзіі І. Бродскага і У. Караткевіча / Т.П. Барысюк // Мова – Літаратура – Культура : матэрыялы VI Міжнар. навук. канф., Мінск, 28–29 кастр. 2010 г. : у 2 ч. – Ч. 2 / Беларус. дзярж. ун-т. – Мінск : Выд. цэнтр БДУ, 2011. – 310 с. – С. 196–200. – 0,3 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' ...І працай наталіцца : [інтэрв’ю з мастаком Аляксандрам Падгорным] / Т.П. Барысюк // Переходный возраст. – 2011. – № 8, люты. – С. 16. – 0,1 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Пошукі бессмяротнасці ў паэзіі Васіля Зуёнка / Т.П. Барысюк // Национальная философия в контексте современных глобальных процессов : материалы Междунар. научно-практич. конф., Минск, 16 – 17 декабря 2010 г. / науч. ред. совет : А.А. Лазаревич [и др.]; Нац. акад. наук Беларуси, Ин-т философии. – Минск : Право и экономика, 2011. – 725 с. – С. 696–698. – 0,25 д. а. # ''Барысюк Т.П.'' Пошукі бессмяротнасці ў паэзіі Бахыта Кенжэева / Т.П. Барысюк // Язык и социум : теоретич. и прикладные аспекты исследования : материалы IX Междунар. науч. конф., Минск, 3 – 4 дек. 2010 г. / под общ. ред. Л.Ф. Гербик. – Минск : РИВШ, 2011. – 266 с. – С. 22–25. – 0,2 д. а. # {{артыкул|аўтар= Барысюк Т. |загаловак= “Рунець, красаваць, налівацца” – вечна! Пошукі неўміручасці ў паэзіі Рыгора Барадуліна|спасылка=|выданне=Роднае слова |тып= часопіс|месца=Мн.|выдавецтва= Мінадукацыі РБ|год=2011 |выпуск= |нумар=9 |старонкі= 25—26 }} # ''Барысюк, Т.П.'' Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў творчасці Максіма Багдановіча і Андрэя Вазнясенскага / Т.П. Барысюк // Творчасць Максіма Багдановіча ў кантэксце сусветнай літаратуры : матэрыялы Міжнар. навук. канф. (да 120-годдзя з дня нараджэння Максіма Багдановіча), Мінск, 25 – 26 лістап. 2011 г. / Ін-т мовы і літ. імя Якуба Коласа і Янкі Купалы НАН Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2011. – 242 с. – С. 57–60. – 0,3 д. а. # ''Барысюк Т.П.'' Змест і форма ў філасофіі і літаратуры / Т.П. Барысюк // Междунар. науч. конф. “Философия в Беларуси и перспективы мировой интеллектуальной культуры. К 80-летию Института философии НАН Беларуси” (Минск, 14 – 15 апр. 2011 г.). – С. 571–573. – 0,2 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Пошукі бессмяротнасці ў сучаснай беларускай і рускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Літаратурная карта Еўропы: кантакты, тыпалогія, інтэртэкстуальнасць / А.В. Вальчук [і інш]; навук. рэд. М.У. Мікуліч; Нац. акад. навук Беларусі; Інстытут мовы і літаратуры імя Я. Коласа і Я. Купалы. – Мінск: Беларус. навука, 2012. – С. 387 – 446. – 3,55 д.а.; # ''Барысюк, Т.П.'' Што прыдасца літаратуразнаўцу ў інтэрнэце? / Т.П. Барысюк // Роднае слова. – 2012. – № 5. – С. 32 – 36. – 2,5 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў паэзіі Рыгора Барадуліна і Бахыта Кенжэева / Т.П. Барысюк // Беларуская і руская літаратуры : тыпалогія ўзаемасувязей і нацыянальнай ідэнтыфікацыі : матэрыялы Міжнар. навук. канф. (Мінск, 18 – 19 красавіка 2012 г. / Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы НАН Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2012. – 420 с. – С. 28–35. – 0,6 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Матыў помніка ў А.С. Пушкіна і ў сучаснай рускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Пушкин и мировая литература : материалы IV Междунар. науч. конф., г. Минск, 17 – 18 апр. 2012 г. / Белорус. гос. пед. ун-т им. М. Танка ; редкол. : В.Д. Старичёнок [и др.]. – Минск : РИВШ, 2012. – 236 с. – С. 95–97. – 0,2 д. а. # {{артыкул|аўтар=Барысюк Т. |загаловак=Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў паэзіі Леаніда Дранько-Майсюка, Віктара Шніпа, Эдуарда Акуліна і Людмілы Рублеўскай |спасылка=http://csl.bas-net.by/press-nan/2012/11/08_nacuyanalnyja_vobrazy_svetu.pdf|выданне=[[Роднае слова (1988)|Роднае слова]] |тып=часопіс|месца=Мн. |выдавецтва= [[Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь|Мінадукацыі РБ]]|год=2012 |выпуск= |нумар=11 |старонкі=23—25}} # ''Барысюк, Т.П.'' Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў паэзіі Максіма Танка 80–90-х гг. XX ст. / Т.П. Барысюк // Максім Танк у дыялогу славянскіх літаратур: традыцыі, наватарства, адметнасць : матэрыялы Міжнароднай навук. канф. (да 100-годдзя з дня нараджэння Максіма Танка), Мінск, 17 – 18 верасня 2012 г. / Ін-т мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы НАН Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2012. – 209 с. – С. 71–75. – 0,4 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў паэзіі Янкі Купалы / Т.П. Барысюк // Творчая спадчына Янкі Купалы і Якуба Коласа ў сістэме дзяржаўна-культурных і духоўна-эстэтычных прыярытэтаў XXI стагоддзя : матэрыялы Міжнар. навук. канф. (да 130-годдзя з дня нараджэння Янкі Купалы і Якуба Коласа), Мінск, 25–26 верас. 2012 г. / Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі Ін-т мовы і літ. імя Якуба Коласа і Янкі Купалы. – Мінск : Права і эканоміка, 2012. – 239 с. – С. 62–66. – 0,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' І шлях, і водгулле, і памяць...: [артыкул-некралог пра У.І. Мархеля] / Т.П. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2013. – 4 кастр. (№ 39). – С. 12. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Творчае крэда паэтаў Л.Дранько-Майсюка, В.Шніпа, Л.Рублеўскай і Э.Акуліна (паводле іх апошніх зборнікаў) / Т.П. Барысюк // Императивы творчества и гармонии в проектировании человекомерных систем: материалы Междунар. науч. конф., г. Минск, 15-16 нояб. 2012 г. / Ин-т философии НАН Беларуси, науч. ред. совет: А.А. Лазаревич [и др.]. – Минск: Право и экономика, 2013. – 497 с. – С. 432–433. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Газель і туюг у сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Турция и Беларусь в мировом литературном процессе : материалы Междунар. науч.-практ. конф., Минск, 18 окт. 2012 г. – Минск : РИВШ, 2013. – 140 с. – С. 96–104. – 0,5 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' На лініі лёсу: [арт. да 70-годдзя Казіміра Камейшы] / Т.П. Барысюк // ЛіМ. – 2013. – 6 снеж. – С. 7. – 0,2 д.а. # {{кніга|аўтар = Барысюк Т.|частка =Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў паэзіі Яўгенія Еўтушэнкі (1986–1995 гады) |загаловак =Славянскія літаратуры ў кантэксце сусветнай: да 900-годдзя Кірыла Тураўскага і 200-годдзя Тараса Шаўчэнкі : матэрыялы XI Міжнар. навук. канф. : [у 2 ч.] |спасылка = |месца =Мн. |выдавецтва = РІВШ БДУ|год =2013 |том =II |старонкі =52—58|старонак = |тыраж =|isbn =978-985-500-707-5}} # ''Барысюк, Т.П.'' Мая Танкініяна / Т.П. Барысюк // Białorutenistyka Białostocka. – 2013. – T. 5. – S. 441–450. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' «Сны без лілеі абмялелі»: [рэц. на кн. Міколы Касцюкевіча “Колеры” (2013)] / Т.П. Барысюк // ЛіМ. – 2014. – 3 студз. – С. 7. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Ідэйна-жанравыя пошукі ў паэзіі Мікалая Віняцкага / Т.П. Барысюк // Творчасць Аркадзя Куляшова ў дыялогу славянскіх літаратур : традыцыі, наватарства, нацыянальная адметнасць : мат. Міжнар. навук. канф. (да 100-годдзя з дня нараджэння Аркадзя Куляшова), Мінск, 29 студз. 2014 г. / Цэнтр даследаванняў бел. культуры, мовы і літ. Нац. акадэміі навук Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2014. – 418 с. – С. 294–298. – 0,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' «Мне б да праўды жыццёвай дайсці»: [творчы партрэт Віктара Гардзея за апошнія 30 гадоў] / Т.П. Барысюк // ЛіМ. – 2014. – 25 красавіка. – С. 7. – 0,2 д.а. # {{кніга|аўтар = Барысюк Т.|частка = Запазычаныя з фальклору жанры (замова, праклѐн, калыханка, загадка) у сучаснай беларускай паэзіі |загаловак =Традыцыі і сучасны стан культуры і мастацтваў. Матэрыялы Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі : [у 2 ч.] |спасылка = http://www.academia.edu/9196567/%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%BD%D0%BE_%D0%9A.%D0%AE._%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BC%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%BD%D1%8B%D0%B5_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%8B_%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%87%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%B8_%D0%B2_%D1%83%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%B8_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B5 |месца =Мн. |выдавецтва =Права і эканоміка |год =2014 |том =II|старонкі =223—232|старонак =463 |тыраж =60|isbn =978-985-552-324-7}} # {{кніга|аўтар = Барысюк Т.|частка =Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў паэзіі Віктара Бокава і Уладзіслава Арцёмава (пасля 1986 года) |загаловак = Русская и белорусская литература на рубеже XX—XXI веков: сб. науч. ст. |спасылка = |месца =Мн. |выдавецтва = РІВШ БДУ|год =2014 |том =|старонкі =234—244|старонак = |тыраж =|isbn =978-985-500-761-7}} # ''Барысюк, Т.П.'' Антымілітарысцкая лірыка (чэшская аб Першай сусветнай і сучасная беларуская аб Другой сусветнай войнах) / Т.П. Барысюк // Першая сусветная вайна ў народнай памяці і мастацкім адлюстраванні: мат. Міжнар. навук. канф., Мінск, 7–8 кастрычніка 2014 года / прадм. і ўклад. С.Л. Гараніна; навук. рэд. А.І. Лакотка; Цэнтр даследаванняў бел. культуры, мовы і літ. НАН Беларусі. – Мінск: Права і эканоміка, 2014. – 368 с. – С. 253–258. – 0,35 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Авіцэна, Аль-Газалі, Халіль Джэбран, Цік Нат Хан, Юсуф Хас Хаджыб – паэзія Пятра Барысюка: тыпалагічныя сыходжанні / Т.П. Барысюк // Авиценна: мыслитель, учёный, гуманист: Материалы Междунар. науч. конф., Минск, Ин-т философии НАНБ, 18 декабря 2013 г. / ред. коллегия : А.А. Лазаревич, Хамид Сафари [и др.]. – Минск: Ковчег, 2014. – 261 с. – С. 199–203. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Нацыянальная паэтычная філасофія ў творчасці сучасных беларускіх і рускіх аўтараў (Р.Барадулін, А.Разанаў, А.Кушнер, Г.Айгі) / Т.П. Барысюк // Вечны рух жыцця і заканамернасці творчых пошукаў літаратуры: Матэрыялы Рэсп. навук.-практыч. канф.: да 90-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І.Я. Навуменкі, Мінск, 26–27 лютага 2015 года / [рэдкал.: А.А. Манкевіч (уклад.) і інш.]. – Мінск: Права і эканоміка, 2015. – 503 с. – С. 445–460. – 0,4 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Святло вясковага калосся: [Рэцэнзія на кнігу “Дзівасіл” (2013) Уладзіміра Гайдука] / Т.П. Барысюк // Літаратура і мастацтва. – 2015. – 14 жн. (№ 32). – С. 11. – 0,1 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Паэтычныя ідэі і жанры як сістэмы (на прыкладах з сучаснай беларускай лірыкі) / Т.П. Барысюк // Девятые Карповские научные чтения, посвящённые 75-летию со дня рождения В.А. Карпова (Мінск, БДУ, 13–14 сакавіка 2015 г.). – 0,3 д.а. # {{кніга|аўтар = Барысюк Т.|частка =Нацыянальнае паэтычнае мастацтва ў сучаснай беларускай і рускай лірыцы |загаловак =Славянскія літаратуры ў кантэксце сусветнай: да 750-годдзя са дня нараджэння Дантэ Аліг’еры і 85-годдзя Уладзіміра Караткевіча : матэрыялы XII Міжнар. навук. канф. : [у 2 ч.] |спасылка частка= http://elib.bsu.by/bitstream/123456789/141540/1/%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%8E%D0%BA%20%D0%A2_%D0%9D%D0%B0%D1%86%D1%8B%D1%8F%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D0%B5%20%D0%BF%D0%B0%D1%8D%D1%82%D1%8B%D1%87%D0%BD%D0%B0%D0%B5%20%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%86%D1%82%D0%B2%D0%B0%20%20%D1%9E%20%D1%81%D1%83%D1%87%D0%B0%D1%81%D0%BD%D0%B0%D0%B9%20%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B9%20%D1%96%20%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B9%20%D0%BB%D1%96%D1%80%D1%8B%D1%86%D1%8B.pdf |месца =Мн. |выдавецтва = БДУ |год =2016 |том = I|старонкі =212—219|старонак = |тыраж = }} # ''Барысюк, Т.П.'' «Сваё» і «чужое» ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Беларуская літаратура ў культурнай прасторы сучаснага грамадства: матэрыялы Міжнар. навук. канф. да 120-годдзя з дня нараджэння Кандрата Крапівы, Мінск, 3–4 сакав. 2016 г.) / Цэнтр даследаванняў бел. культуры, мовы і літ. Нац. акадэміі навук Беларусі. – Мінск: Права і эканоміка, 2016. – 396 с. – С. 291–293. – 0,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Інавацыі ў сучасных беларускіх цвёрдых формах і відах верша / Т.П. Барысюк // Интеллектуальная культура Беларуси: управление знаниями в контексте задач социально-экономической модернизации: материалы Второй междунар. науч. конф., Минск, 12–13 нояб. 2015 г. / Ин-т философии НАН Беларуси. – Минск: Право и экономика, 2016. – 465 с. – С. 458–460. – 0,25 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Заходнія і ўсходнія жанры ў паэзіі Эдуарда Дубянецкага як праява міжкультурнага дыялога / Т.П. Барысюк // Диалог культур в эпоху глобальных рисков: материалы Междунар. науч. конф. и X науч.-теорет. семинара “Инновац. стратегии в соврем. социал. философии”, Минск, 17–18 мая 2016 г.: В 2 ч. Ч. 2 / науч.-ред. совет: А.В. Данильченко [и др.]; редкол.: В.В. Анохина [и др.]. – Электрон. дан. (5,07 Мб). – Минск: Изд. центр БГУ, 2016. – 1 электрон. опт. диск (CD-ROM). – С. 24–26. – 0,15 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' «Сузор’і росныя планет…» [рэцэнзія на зб. выбраных вершаў Генадзя Пашкова “Парад планет” (2016)] / Т.П. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2016. – 16 верас. (№ 37). – С. 6. – 0,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Запазычаныя з рэлігіі жанры ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Традыцыі і сучасны стан культуры і мастацтваў: зборнік дакладаў і тэзісаў VI міжнар. навук.-практ. канф., Мінск, 19–20 лістап. 2015 г. / гал. рэд. А.І. Лакотка. – Мінск: Права і эканоміка, 2016. – 854 с. – С. 467–469. – 0,35 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' «…И рассыпаться каплями солнца»: [Слово о кн. стихотворений Г.Пашкова “Парад планет”] / Т.П. Борисюк // Белая вежа. – 2016. – № 10 (37). – С. 7–12. – 0,35 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' «Мая моц і слабасць у тым, што я не іду следам за іншымі»: гутарка з прафесарам Арнольдам МакМілінам / Т.П. Барысюк // Дзеяслоў. – 2016. – № 4 (83). – С. 249–253. – 0,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Сон у беларускай і польскай паэзіі 80–90-х гадоў XX стагоддзя / Т.П. Барысюк // Беларуска-польскія культурна-моўныя ўзаемадачыненні: ад гісторыі да сучаснасці: зб. навук. арт. / Нац. акад. навук Беларусі [і інш.]; навук. рэд. В.М. Курцова, Н.А. Снігірова, M. Jankowiak, M. Ostrówka. – Мінск: Беларуская навука, 2016. – 435 с. – С. 256–271. – 1 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Венецыянскі тэкст у сучаснай беларускай і рускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Беларуска-італьянскае культурнае ўзаемадзеянне і праблема захавання нацыянальнай ідэнтычнасці: гістарычны вопыт і сучасныя праблемы: зб. навук. арт. / Нац. акад. навук Беларусі [і інш.]; навук. рэд.: С.Л. Гаранін, І.У. Ялынцава. – Мінск: Беларуская навука, 2016. – 342 с. – С. 195–198. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Сучасная англійская паэзія: Бары Тэб / Т.П. Барысюк // Сучасная беларуская тэксталогія: актуальныя праблемы і перспектывы развіцця: матэрыялы Рэсп. навук.-практ. канф., Мінск, 22–23 лістап. 2016 г. – Мінск: Права і эканоміка, 2016. – С. 299–302. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Залатое сячэнне: абгрунтаванне новай цвёрдай формы верша / Т.П. Барысюк // Пушкин и мировая культура: сб. науч. ст. [материалы Междунар. науч. конф. (Минск, 20–21 окт. 2016 г.)] / редкол.: Т.Е. Комаровская (отв. ред.), Т.В. Данилович, О.Р. Хомякова. – Минск: БГПУ, 2017. – 256 с. – С. 228–233. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў сучаснай беларускай і рускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Паэтыка літаратурных сувязей / У.В. Гніламедаў [і інш.] ; навук. рэд.: У.В. Гніламедаў, М.У. Мікуліч. – Мінск: Беларус. навука, 2017. – 549 с. – С. 364–414. – 4,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Вобразы Вялікабрытаніі і брытанцаў у сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Карповские научные чтения: сб. науч. ст.: Выпуск 11: в 2 ч. Ч. 2. – Минск: ИВЦ Минфина, 2017. – 319 с. – С. 218–221. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Варажбітныя “іцзін-шасцірадковікі” Людмілы Паўлікавай-Хейдаравай як новая цвёрдая форма верша / Т.П. Барысюк // Роднае слова. – 2017. – № 9. – С. 24–25. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Нацыянальная паэтычная філасофія ў творчасці сучасных беларускіх і рускіх аўтараў (Р. Барадулін, А. Разанаў, А. Кушнер, Г. Айгі) / Т.П. Барысюк // Национальная философия в глобальном мире : тезисы Первого белорусского философского конгресса / НАН Беларуси, Ин-т философии; редкол.: В.Г. Гусаков (пред.) [и др.]. – Минск : Беларуская навука, 2017. – 766 с. – С. 34. – 0,1 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' «Кожны народ мае свой твар» (Я.Колас): «сваё» і «чужое» ў сучаснай брытанскай англамоўнай паэзіі / Т.П.Барысюк // Гісторыя беларускай літаратуры: стан і перспектывы даследавання (да 135-годдзя з дня нараджэння Янкі Купалы і Якуба Коласа): матэрыялы Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі (Мінск, 15–16 лістапада 2017 г.) / Цэнтр даследаванняў бел. культуры, мовы і літ. Нац. акадэміі навук Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2017. – 400 с. – С. 257–260. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Акраверш, актава, рандо, рандэль, тэрцыны ў М.Багдановіча і ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Максім Багдановіч: дыялог з часам (асоба пісьменніка і яго творчасць у сусветным дыскурсе XX–XXI стст.): матэрыялы Міжнар. навук.-практ. канф., Мінск, 21 снеж. 2016 г. / Літ. муз. Максіма Багдановіча; уклад. М.М.Запартыка. – Мінск: РІВШ, 2017. – 132 с. – С. 8–15. – 0,5 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Дранько-Майсюк Леанід Васілевіч / Т.П. Барысюк // Янка Купала: энцыклапедыя. Т. 1. А–З / рэдкал.: У.У. Андрыевіч (гал. рэд.) [і інш.]. – Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2017. – 400 с. – С. 319. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Містычныя матывы ў старажытнай беларускай літаратуры / Т.П. Барысюк // Франциск Скорина и его время: 500-летие белорусского и восточнославянского книгопечатания: мат. Междунар. науч. конф., Минск, 30 нояб. – 2 дек. 2017 г. / сост. Е.И. Богдан; НАН Беларуси; Отделение гуманитарных наук и искусств НАН Беларуси; Центр исследований белорусской культуры, языка и литературы НАН Беларуси; Институт литературоведения имени Янки Купалы; Межгосударственный фонд гуманитарного сотрудничества государств – участников Содружества Независимых Государств. – Минск: Право и экономика, 2017. – 276 с. – С. 252–256. – 0,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Пад зоркай нацыянальнага космасу: Справы і мары Алеся Цыркунова: інтэрв’ю / Т.П. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2018. – 20 красав. (№ 15). – С. 12. – 0,25 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' З фантазіяй і намёкам: [матэрыялы выступленняў пісьменнікаў-казачнікаў на круглым стале форума казкі] / запісала Т.П. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2018. – 1 чэрв. (№ 21). – С. 4. – 0,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Канцэпт “творчасць” у паэзіі Максіма Танка (80-я гг. XX ст.) / Т.П. Барысюк // Адзінаццатыя Танкаўскія чытанні (да Года малой радзімы): зб. навук. арт. / Беларус. дзярж. пед. ун-т імя М. Танка; рэдкал.: В.Д. Старычонак [і інш.]; адк. рэд. В.Д. Старычонак. – Мінск: БДПУ, 2018. – 299 с. – С. 24–26. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Бачыць красу ў сваім: [інтэрв’ю з паэтэсай Аксанай Спрынчан да яе 45-годдзя] / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. – 2018. – 21 снеж. – С. 10. – 0,25 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Концепт «творчество» в дневниках Максима Танка современного периода (1986–1994) / Т.П. Борисюк // Белорусская земля в воспоминаниях и документах XIX – XX вв. – Вып. 1. – Москва: ИМЛИ РАН, 2018. – 448 с. – С. 441–447. – 0,4 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Вершы, натхнёныя малой радзімай: [рэцэнзія] / Т.П.Барысюк // Навука. – 2019. – 4 сакавіка (№ 10). – С. 8. – 0,25 д.а. # {{cite web| author =Барысюк, Т.П.| date =26 студзеня 2019 | url = https://novychas.by/kultura/taccjanin-dzen-jak-belaruskae-svjata| title =Таццянін дзень як беларускае свята |publisher =[[Новы Час (газета)|Новы Час]]| accessdate = }} # Барысюк, Т.П. Зямное і нябеснае ў паэзіі Мар’яна Дуксы / Т.П.Барысюк // Христианство как интегрирующий фактор мировой культуры. Сборник докладов XXIV международных Кирилло-Мефодиевских чтений / ГУО «Институт теологии имени святых Мефодия и Кирилла» Белорусского государственного университета: С. И. Шатравский, священник Святослав Рогальский. – Минск: Христианский образовательный центр имени святых Мефодия и Кирилла, 2019. – 484 с. – C. 186. # Барысюк, Т.П. Вершаваная казка ў творчасці В.Шніпа і Л.Рублеўскай // Казка ў еўрапейскай прасторы: гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднага форуму даследчыкаў беларускай казкі (Мінск, 17–18 мая 2018 г.) / НАН Беларусі, Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры; склад. Я.І. Грыневіч; рэдкал.: А.І. Лакотка (гал. рэд.) [і інш.]. – Мінск: Беларуская навука, 2019. – 303 с. – С. 256–257. # Борисюк Т.П. Концепт “творчество” в письмах Максима Танка к русским корреспондентам (1946–1966) // Белорусская земля в воспоминаниях и документах XIX–XX вв. Вып. 2. – М.: ИМЛИ РАН, 2019. – 336 с. – С. 330–334. # Барысюк, Т.П. Малая радзіма, якая натхняе: [рэц. на зб. вершаў супрацоўнікаў НАН Беларусі “Зямлі, навекі блаславёнай” (2018)] / Т.П.Барысюк // Полымя. – 2019. – № 6. – С. 173–175. # Барысюк, Т.П. Вакол “Экватара” / Т.П.Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2020. – 24 студз. (№3). – С. 3. # Барысюк, Т.П. Нам даражэйшая роднасць духоўная: Літаратурнаму клубу “Экватар” – 10 год / Т.П. Барысюк // Наша слова. – 2020. – 5 лют. (№ 6). – С. 4. # Барысюк, Т.П. Імагалагічныя канцэпты “сваё” і “чужое” ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П.Барысюк // Адлюстраванне сучаснай Беларусі ў мастацкай літаратуры: зб. навук. арт. / уклад. Н.В. Якавенка; навук. рэд. І.В. Саверчанка; рэдкал.: А.А. Каваленя [і інш.] – Мінск: Беларуская навука, 2020. – 158 с. – С. 121–132. # Барысюк, Т.П. Канцэпт “творчасць” у перакладах Максіма Танка з італьянскай і рускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Беларуска-італьянскае культурнае ўзаемадзеянне і праблема захавання нацыянальнай ідэнтычнасці: гістарычны вопыт і сучасныя праблемы: зб. навук. арт. / Нац. акад. навук Беларусі [і інш.]; навук. рэд.: В.У. Міцкевіч, І.У. Ялынцава. – Мінск: Беларуская навука, 2020. – 192 с. – С. 20–22. # Барысюк, Т.П. Анталогія рускамоўнай паэзіі / Т.П. Барысюк // Навука. – 2020. – 16 сакавіка (№ 11). – С. 8. # Барысюк, Т.П. Шэдэўры рускамоўнай паэзіі / Т.П. Барысюк // Настаўніцкая газета. – 2020. – 4 красав. (№ 39). – С. 13. # Барысюк, Т. П. Ідэйна-жанравыя пошукі ў паэзіі Максіма Танка (1986–1995) / Т.П.Барысюк // Дванаццатыя Танкаўскія чытанні: зб. навук. арт. / Беларус. дзярж. пед. ун-т імя М.Танка; рэдкал.: В.Д. Старычонак [і інш.]; адк. рэд. В.Д. Старычонак. – Мінск: БДПУ, 2020. – 300 с. – С. 11–12. # Барысюк, Т.П. Нам даражэйшая роднасць духоўная: Літаратурнаму клубу “Экватар” – 10 год / Т.П. Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. – 2020. – Вып. 9 (11). – 335 с. – С. 29–31. # Барысюк, Т.П. Мінскі тэкст у сучаснай беларускай паэзіі // Вялікая Айчынная вайна і пасляваенны час у беларускай літаратуры : матэрыялы Міжнар. навук. канф. (да 75-годдзя Вялікай Перамогі і 95-годдзя з дня нараджэння І.Я. Навуменкі), Мінск, 15–16 кастр. 2020 г. / Цэнтр даслед. бел. культуры, мовы і літ. Нац. акад. навук Беларусі. – Мінск : А.М. Янушкевіч, 2020. – 256 с. – С. 17–22. – 0,25 д.а. # Барысюк, Т.П. [http://gazeta-navuka.by/novosti/1842-yubilej-akademichnaga-litaraturazna-stva Юбілей акадэмічнага літаратуразнаўства] / Т.П. Барысюк // Навука. – 2021. – 13 красавіка (№15). – С. 3. # Барысюк, Т.П. Крэатыўны патэнцыял сучаснай беларускай паэзіі / Т.П.Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2021. – 6 жніўня (№31). – С. 7. # Барысюк, Т.П. Трымацца бацькоўскай зямлі / Т.П.Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2021. – 1 кастрычніка (№39). – С. 6. # Барысюк, Т.П. Мой Багдановіч / Т.П. Барысюк // Маладосць: часопіс. – 2021. – №11. – С. 108–109. # Barysiuk, Т. Канцэпты “сваё” і “чужое” ў сучаснай брытанскай англамоўнай паэзіі / Т. Barysiuk // Białorutenistyka Białostocka. – 2021. – Т. 13. – S. 379–392. # Барысюк, Т.П. Канцэпты “сваё” і “чужое” ў сучаснай беларускай і брытанскай англамоўнай паэзіі / Т.П. Барысюк // Беларуска-еўрапейскія літаратурныя ўзаемасувязі і імагалогія / Т.П. Барысюк [і інш.]; навук. рэд. У.В. Гніламёдаў, М.У. Мікуліч. – Мінск: Беларуская навука, 2022. – 492 с. – С. 270–322. – 4, 35 д.а. # Барысюк Т.П. Залатое сячэнне – новая цвёрдая форма верша // Традыцыі і сучасны стан культуры і мастацтваў : зб. навук. арт. Вып. 3 / гал. рэд. А. І. Лакотка; Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2022. – 770 с. – С. 300–302. – 0,2 д.а. [Матэрыялы II Міжнароднага навуковага кангрэсу беларускай культуры (10–11 верасня 2020 г.)]. # ''Барысюк, Т.П.'' «Сучасная Вялікабрытанія: міфы і рэальнасць»: гутарка Арнольдам МакМілінам / Т.П. Барысюк // Дзеяслоў. – 2022. – № 2 (117). – С. 191–198. – 0,7 д.а. # {{кніга|аўтар =Барысюк, Т.П. |частка =Хоку і танка ў сучаснай беларускай паэзіі |загаловак =Беларуская літаратура і літаратуразнаўства: зборнік навуковых артыкулаў (да 90-годдзя Інстытута літаратуразнаўства імя Янкі Купалы) / Нац. акад. навук Беларусі [і інш.] |спасылка = |адказны =уклад. Н. В. Якавенка; навук. рэд. І. В. Саверчанка |выданне = |месца =Мн. |выдавецтва =Інстытут літаратуразнаўства НАН Беларусі, ВД «Беларуская навука» |год =2022 |старонкі =269—278 |старонак = 507 |isbn =978-985-08-2897-2 |тыраж = |ref = }} # Барысюк, Т. П. Функцыі англіцызмаў у сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Вестник МГЛУ. Сер. 1. Филология. – 2022. – № 4 (119). – С. 118–126. – 0,65 д.а. # Барысюк, Т. П. Містычная лірыка Максіма Танка / Т.П. Барысюк // Роднае слова. – 2022. – № 9. – С. 30–32. – 0,4 д.а. # {{кніга|аўтар = Барысюк, Т.П.|частка =Ідэйна-жанравыя пошукі ў кнізе казак А. Грушэцкага «Рыцар Янка і каралеўна Мілана. Таямнічае каралеўства» |загаловак =Казка ў еўрапейскай прасторы 2: гісторыя і сучаснасць : матэрыялы II Міжнароднага форуму даследчыкаў беларускай казкі (Мінск, 27—29 мая 2021 г.) / [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі]], [[Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры]]|арыгінал = |спасылка = |адказны =уклад. [[Юрась Пацюпа|Ю. В. Пацюпа]]; рэдкал.: А. І. Лакотка (гал. рэд.) [і інш.] |выданне = |месца =Мн. |выдавецтва =[[Беларуская навука (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год =2022 |старонкі =144—149 |старонак =211 |серыя = |isbn = 978-985-08-2933-7|тыраж = |ref =Барысюк }} # Барысюк, Т.П. Дзень аб’яднання Беларусі 17 верасня 1939 г. у беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Рыжскі мір 1921 года і Беларусь (да 100-годдзя заключэння): зборнік артыкулаў / рэдкал.: А.А. Каваленя [і інш.]. — Мінск: Беларуская навука, 2022. — 303 с. – С. 281–285. – 0,3 д.а. # Барысюк, Т.П. Аўтабіяграфія / Т.П. Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 11 (13). – Мінск: Ковчег, 2022. – 311 с. – С. 39-44. – 0,3 д.а. # Барысюк, Т.П. Шляхі абнаўлення аўтарскай казкі. Пісьменніцкі вопыт Таццяны Барысюк (эсэ) / Т.П. Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 11 (13). – Мінск: Ковчег, 2022. – 311 с. – С. 45-46. – 0,1 д.а. # Борисюк, Т.П. О друзьях, творчестве, Тантре, йоге и квантовой физике: интервью с [поэтом, прозаиком и фотохудожником] Виталием Ивановичем Щербаковым / Т.П. Борисюк // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 11 (13). – Мінск: Ковчег, 2022. – 311 с. – С. 52-58. – 0,25 д.а. # Барысюк, Т.П. Канцэпт “творчасць” у дзённіках Максіма Танка (1975-1982) / Т.П. Барысюк // Трынаццатыя Танкаўскія чытанні: зборнік навуковых артыкулаў / Беларус. дзярж. пед. ун-т імя М.Танка; рэдкал. В.Д. Старычонак (і інш.); адк. рэд. В.Д. Старычонак. – Мінск: БДПУ, 2022. – 416 с. – С. 20-24. – 0,4 д.а. # Барысюк, Т.П. Поўная прыгод эпоха: інтэрв’ю з Сержам Мінскевічам для штотыднёвіка “Літаратура і мастацтва”. Надрукавана 12 чэрвеня 2009 г. / Т.П. Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 11 (13). – Мінск: Ковчег, 2022. – 311 с. – С. 205-208. – 0,2 д.а. # Барысюк, Т.П. Традыцыі і рэцэпцыя творчасці Цыпрыяна Каміля Норвіда ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // II Броўкавы чытанні: матэрыялы навук.-практ. канф., прысвеч. 55-годдзю стварэння Галоўнай рэдакцыі Беларускай Савецкай Энцыклапедыі (БелСЭ) (Мінск, 27 кастр. 2022 г.). – Мінск: ІВЦ Мінфіна. 2022. – 88 с. – С. 13–16. – 0,2 д.а. # Барысюк, Т.П. Гібрыдныя жанры ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // От слова к дискурсу: взаимодействие форм и (не)предсказуемость смыслов: тез. докл. междунар. науч. конф., Минск, 12–13 мая 2023 г. / редкол.: Л.М. Лещёва (отв. ред.) [и др.]. – Минск: МГЛУ, 2023. – 287 с. – С. 142-144. – 0,15 д.а. # {{артыкул|аўтар=Барысюк, Т.П. |загаловак= Казка: набыткі і планы |спасылка= https://zviazda.by/sites/default/files/25-2023.pdf|аўтар выдання= |выданне= Літаратура і мастацтва|тып=газ. |месца=Мн. |выдавецтва=РВУ «Звязда» |год=2023-06-23 |выпуск= 5234 |нумар= 25|старонкі= 14}} # Барысюк, Т.П. Хірург-анестэзіёлаг, паэт і публіцыст Пётр Барысюк. Успаміны дачкі / Т.П.Барысюк // Медицинский вестник. – 2023. – 29 июня (№ 26). – С. 16–17. # {{cite web| author =Барысюк, Т.П. | date =2023-0704| url =https://medvestnik.by/dosug/khirurg-anestezijolag-paet-i-publitsyst-pjotr-barysyuk-uspaminy-dachki | title = Хірург-анестэзіёлаг, паэт і публіцыст Пётр Барысюк. Успаміны дачкі|publisher =Медицинский вестник| accessdate = 2023-07-11| lang =}} # Барысюк, Т.П. Скрушная страта: Серж Мінскевіч — сябар, паэт, літаратуразнавец / Т.П. Барысюк // [[Маладосць (часопіс)|Маладосць]]. – 2023. – № 6. – С. 102–104. # Барысюк, Т.П. Прымяненне прынцыпу залатога сячэння ў паэзіі: аднайменная новая цвёрдая форма верша / Т.П. Барысюк // Интеллектуальная культура Беларуси: гуманитарная безопасность в условиях глобальных вызовов: материалы Седьмой междунар. науч. конф. (16–17 ноября 2023 г., г. Мінск). В 2 т. Т. 1 / Институт философии НАН Беларуси; редкол. А.А. Лазаревич (пред.) [и др.]. – Мн.: [[Чатыры чвэрці|Четыре четверти]], 2023. – 396 с. – С. 213-217. – 0,2 д.а. # Барысюк, Т.П. Ідэі У.В. Гніламёдава і іх развіццё: астралагічнае і антрапанімічнае літаратуразнаўства / Т.П. Барысюк // Беларуская літаратура на сучасным этапе : аўтар, герой, чытач : зб. навук. арт. : да 85-годдзя з дня нарадж. акад. У.В. Гніламёдава / Нац. акад. навук Беларусі (і інш.) ; уклад. К.В. Часнакова ; навук. рэд. М.У. Мікуліч. – Мінск : Беларуская навука, 2023. – 284 с. – С. 85-92. – 0,4 д.а. # Барысюк, Т.П. Паэт і медык Пётр Пятровіч Барысюк: жыццё і творчасць / Т.П. Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 12 (14). – Мінск: Ковчег, 2023. – 336 с. – С. 19-31. – 0,65 д.а. # Борисюк, Т.П. Путь героя в книгах Исмата Кучиева / Т.П. Борисюк // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 12 (14). – Мінск: Ковчег, 2023. – 336 с. – С. 32-39. – 0,35 д.а. # Барысюк, Т.П. Сучасная беларуская калядная і купальская аўтарская лірыка / Т.П. Барысюк // Творчая спадчына Янкі Купалы і Якуба Коласа ў эпоху інфармацыйных тэхналогій: : зб. навук. арт. : да 140-годдзя з дня араджэння класікаў беларус. літ. / уклад. А. А. Манкевіч ; рэдкал.: А. А. Бараноўскі [і інш.] ; Нац. акад. Навук Беларусі, Цэнтр даслед. беларус. культуры, мовы і літ., Ін-т літаратуразнаўства імя Я. Купалы. – Мінск : Беларуская навука, 2023. – 281 с. – С. 264-271. – 0,35 д.а. # Барысюк, Т.П. Дык руская ці беларуская рускамоўная літаратура Беларусі? / Т.П. Барысюк // Навука : газета. — 2024. – 4 студз. – № 1 (2988). – Мн. : [[Беларуская навука (выдавецтва)|Беларуская навука]]. – С. 8. – 0,2 д.а. # Барысюк, Т.П. Філасофія жыцця і творчасці Максіма Танка (паводле дзённікаў паэта за 1986-1994 гг.) // «Шчаслівы, што пяю цябе, Радзіма…»: зб. навук. арт.: да 110-годдзя з дня нараджэння народнага паэта Беларусі акадэміка Максіма Танка і да Дня народнага адзінства / Нац. акад. навук Беларусі, Цэнтр даслед. беларус. культуры, мовы і літ., Ін-т літаратуразнаўства імя Я. Купалы ; уклад. К.В. Часнакова ; навук. рэд.: У.В. Гніламёдаў, М.У. Мікуліч. – Мінск : Беларуская навука, 2024. – 201 с. – С. 152-158. – 0,4 д.а. # {{артыкул |аўтар=Барысюк, Т.П. |загаловак=Спецыфіка рубаі ў беларускай паэзіі канца ХХ – пачатку ХХІ ст. |спасылка=https://vestihum.belnauka.by/jour/article/view/1033/895 |аўтар выдання= |выданне=[[Весці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]] |тып=часопіс |месца=Мн. |выдавецтва=[[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|АН Беларусі]] |год=2024 |том=69 |нумар=3 |старонкі=230—240 |isbn= |issn= |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813131930/https://vestihum.belnauka.by/jour/article/view/1033/895 |archive-date=13 жніўня 2024 }} # Барысюк, Т. П. [http://e-lib.mslu.by/bitstream/edoc/16623/1/115-120.pdf Усходнія формы ў паэзіі Сержа Мінскевіча (да 55-годдзя з дня нараджэння)] / Т. П. Барысюк // Соловьевские чтения–2024 : сб. науч. ст. / редкол.: А. В. Ломовая (отв. ред.) [и др.]. – Минск : МГЛУ, 2024. – С. 115–120. # Барысюк, Т.П. Касмічная лірыка Міколы Мятліцкага / Т.П. Барысюк // Літаратура і мастацтва. – 2024. – 26 красав. (№ 16). – С. 5. – 0,15 д.а. # Барысюк, Т.П. Спецыфіка рубаі ў беларускай паэзіі канца ХХ – пачатку ХХІ ст. / Т.П. Барысюк // Весці НАН Беларусі. Сер. гуманітар. навук. – 2024. – Т. 69, № 3. – С. 230-240. – 1,05 д.а. # Борисюк, Т.П. Насими и современная белорусская поэзия: газели и рубаи / Т.П. Борисюк // Беларуская мова і літаратура ў славянскім этнакультурным кантэксце : матэрыялы ІV Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі, Віцебск, 23–24 кастрычніка 2024 г. / Віцеб. дзярж. ун-т ; рэдкал.: Г. К. Семянькова (адк. рэд.) [і інш.]. – Віцебск : ВДУ імя П. М. Машэрава, 2024. – 289 с. – С. 37-45. – 0,4 д.а. # Барысюк Т.П. Усходнія формы ў паэзіі Сержа Мінскевіча / Т.П. Барысюк // Соловьёвские чтения–2024 : сб. науч. ст. / редкол.: А. В. Ломовая (отв. ред.) [и др.]. – Минск : МГЛУ, 2024. – 3,39 Мб. – С. 115-120. – 0,35 д.а. # Борисюк, Т.П. Насими и современная белорусская поэзия: газели и рубаи / Т.П. Борисюк // Беларуская мова і літаратура ў славянскім этнакультурным кантэксце : матэрыялы ІV Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі, Віцебск, 23–24 кастрычніка 2024 г. / Віцеб. дзярж. ун-т ; рэдкал.: Г. К. Семянькова (адк. рэд.) [і інш.]. – Віцебск : ВДУ імя П. М. Машэрава, 2024. – 289 с. – С. 37-45. – 0,4 д.а. # Барысюк Т.П. Адам Міцкевіч у сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Літаратура Новага часу ў люстэрку сучаснай гуманітарыстыкі : зборнік навуковых артыкулаў / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры, Інстытут літаратуразнаўства імя Янкі Купалы ; навук. рэд. Г. М. Кісліцына. – Мінск : Беларуская навука, 2024. – 401 с. – С. 62-69. – 0,4 д.а. # Барысюк, Т.П. Імануіл Кант, Максім Танк і Пётр Барысюк: высокая маральнасць (вернасць, доўг) як галоўнае правіла канцэпцыі асобы / Т.П. Барысюк // Интеллектуальная культура Беларуси: от Просвещения к Современности : материалы Восьмой междунар. науч. конф. (21–22 ноября 2024 г., г. Минск): В 2 т. Т. 1 / Ин-т философии НАН Беларуси ; редкол. А.А. Лазаревич (пред.) [и др.]. – Минск : Четыре четверти, 2024. – 352 с. – С. 35-37. – 0,2 д.а. # Барысюк Т.П. Касмічная тэма ў вершаванай казцы “Вася Вясёлкін ляціць на Месяц” Сяргея Грахоўскага і беларуская касмічная лірыка 1960-х – 2020-х гг. // Казка і міф у еўрапейскай прасторы 3 : традыцыі і навацыі : матэрыялы ІІІ-і Міжнароднага форуму даследчыкаў беларускай казкі (Мінск, 18–20 мая 2023 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры ; уклад. Ю.В. Пацюпа, В.Д. Міцкевіч ; рэдкал. : А.І. Лакотка (гал. рэд.) [і інш.]. – Мінск : Беларуская навука, 2024. – 180 с. – С. 123-130. – 0,5 д.а. # Барысюк, Т.П. Ідэі М.Бахціна, Э.Фрома, Э.Сарокі і М.Эпштэйна для развіцця сучаснага беларускага літаратуразнаўства / Т.П. Барысюк // Интеллектуальная культура Беларуси в глобальных и региональных контекстах : материалы Девятой междунар. науч. конф. (20-21 ноября 2025 г., г. Минск). В 2 т. Т. 1 / Ин-т философии НАН Беларуси ; редкол. А.А. Лазаревич (пред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2025. – 287 с. – С. 20-23. - 0,2 д.а. # Барысюк, Т.П. Усходнія формы ў сучаснай рускай паэзіі / Т.П.Барысюк // Трынаццатыя Калеснікаўскія чытанні : зб. матэрыялаў Рэсп. навук.-практ. канф., Брэст, 14 лістап. 2024 г. / Брэсц. дзярж.ун-т імя А.С.Пушкіна ; рэдкал.: З.П. Мельнікава (і інш.). - Брэст : БрДУ, 2025. - 300 с. - С. 43-47. - 0,2 д.а. }}}} === Каментарыі да збору твораў === * Танк, Максім. Збор твораў: У 13 т. — Т. 8. Празаічныя творы. Артыкулы. Выступленні. Рэкамендацыі, некралогі / Максім Танк; рэд. тома М. А. Тычына; падрыхтоўка тэкстаў і каментар: Т. П. Барысюк, М. П. Барташэвіч; НАН Беларусі, Ін-т мовы і літ. імя Я.Коласа і Я.Купалы. — Мінск: Беларус. навука, 2009. — 642 с. * Танк, Максім. Збор твораў: У 13 т. — Т. 11. Пераклады / Максім Танк; рэд.тома Л. Г. Кісялёва; падрыхтоўка тэкстаў і каментар: Т. П. Барысюк, А. А. Данільчык, В. Л. Хацяновіч; НАН Беларусі, Ін-т мовы і літ. імя Я.Коласа і Я.Купалы. — Мінск: Беларус. навука, 2010. — 1026 с. == Крыніцы == {{reflist}} == Літаратура == * ''ЛеГал ([[Леанід Міхайлавіч Галубовіч|Леанід Галубовіч]])''. Штрыхі да «Аўтапартрэта» // [[Літаратура і мастацтва (1932)|Літ. і мастацтва]]. — 2002. — 25 кастр. — С. 6-7. * ''Еўчык Н.'' Антыноміі паэтычнага свету. Трафімчык А. Недачытаная кніга Таццяны [Кніга вершаў Таццяны Барысюк «Аўтапартрэт». Дзве думкі] // [[Маладосць (1953)|Маладосць]]. — 2003. — № 3. — С. 137—141. * ''Капа Наталля.'' Паралель асацыяцый (Зборнік «Аўтапартрэт» Таццяны Барысюк) // Крыніца. Славянскі свет. — 2003. — № 7. — С. 78-80. * Вам і не снілася, або Што бачаць у снах паэты: Інтэрв’ю з Таццянай Барысюк / запісаў Мікола Чэмер // [[Настаўніцкая газета (1945)|Настаўніцкая газета]]. — 2004. — 14 снеж. — С. 4. * Маё фантомнае каханне: Інтэрв’ю з Таццянай Барысюк / запісаў [[Зміцер Арцюх]] // Літ. і мастацтва. 2006. 17 сакав. С. 12. — 0,2 а. * ''Гарэлік, Л. М.'' [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Sucasnyja/Polymia.djvu_pdf.zip/Polymia.2006-10.pdf Выявы інтэртэкстуальнасці ў творах маладых паэтаў : сучасная беларуская паэзія] // [[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 2006. — № 10. — С. 196—200. * ''Вабішчэвіч, Т.'' У шматгалоссі еўрапейскіх літаратур: [рэцэнзія на калектыўную манаграфію «Еўрапейскі рамантызм і беларуская літаратура XIX—XX стст.» (2008)] / Т.Вабішчэвіч // Літаратура і мастацтва. — 2009. — 13 лют. — С. 7. * ''Кандакоў, Д. А.'' [Рэцэнзія на калектыўную манаграфію «Еўрапейскі рамантызм і беларуская літаратура XIX—XX стст.» (2008)] / Д. А. Кандакоў // Вестник Полоцкого гос. университета. Серия А. Гуманит. науки. — 2009. — № 7. — С. 199—201. * ''МакМілін, Арнольд.'' Таццяна Барысюк / А. МакМілін // Пісьменства ў халодным клімаце: беларуская літаратура ад 70-х гг. XX ст. да нашых дзён / А. МакМілін. — Białystok: Wyd-wo Orthdruk, 2011. — 910 с. — С. 794—798. * ''Калядка, С.'' Шукайма сябе ў слове… / С.Калядка // Верасень. — 2012. — № 2 (7). — С. 155—167. * ''Лысова, Н. Б.'' [Рэцэнзія на калектыўную манаграфію "Літаратурная карта Еўропы: кантакты, тыпалогія, інтэртэкстуальнасць (2012)] / Н. Б. Лысова // Вестник Полоцкого гос. университета. Серия А. Гуманит. науки. — 2013. — № 10. — С. 115—117. * ''Гніламёдаў, У. В.'' «Шчыруе над светам душа, як пчала…» (нататкі пра сучасную паэзію). Артыкул другі / У. В. Гніламёдаў // Полымя. — 2014. — № 1. — С. 124—136. * Гоўзіч, І. М. Ад тэксту да кантэксту / І. М. Гоўзіч // Весці НАН Беларусі. Серыя гуманітарных навук. — 2019. — Т. 64, № 3. — С. 376—378. — С. 378. * Гніламёдаў У., Мікуліч М. Новае слова ў беларускім літаратуразнаўстве / У. Гніламёдаў, М. Мікуліч // Літаратура і мастацтва. — 2022. — 22 красавіка (№ 16). — С. 7. * Бахановіч, Н. Дыдактыка мінулага на карысць сваім здабыткам // Літаратура і мастацтва. — 2025. — 24 студзеня (№ 3). — С. 7. * {{артыкул|аўтар=[[Наталля Васільеўна Якавенка|Якавенка, Н.В.]] |загаловак=У рэчышчы літаратурнай інтэграцыі |спасылка= http://gazeta-navuka.by/79622335723-roqxos/vl1dzvbtb906/1506 |выданне=Навука |тып=газ. |год=19 лютага 2018 |нумар=8 |старонкі= 7|issn=}} * {{артыкул|аўтар= [[Таццяна Будовіч|Яна Будовіч]]|загаловак= Які характар, такі і лёс|спасылка=https://zviazda.by/sites/default/files/29-2021_2.pdf |выданне=[[Літаратура і мастацтва (1932)|Літаратура і мастацтва]] |тып=газета |месца=Мн. |выдавецтва= |год= 23 ліпеня 2021|выпуск= |нумар=29 |старонкі=16}} * {{артыкул |аўтар=Цухло С., Слабадзянюк Д. |загаловак=Ці ёсць сэрца ў паэта? |спасылка=https://zviazda.by/be/news/20211102/1635849992-ci-yosc-serca-u-paeta |выданне=Літаратура і мастацтва |тып=газета |месца=Мн. |выдавецтва= |год=29 кастрычніка 2021 |выпуск= |нумар=43 |старонкі=10 |archive-date=11 лістапада 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111165620/https://zviazda.by/be/news/20211102/1635849992-ci-yosc-serca-u-paeta }} * ''Часнакова, Кацярына''. У імагалагічным аспекце / К. Часнакова // Полымя. — 2023. — № 3. — С. 140—143. * ''Гардзей, Алена''. Кісялёўскі трыпціх / А. Гардзей // Навука. — 2023. — 3 мая (№ 18). — С. 7. * {{артыкул|аўтар= [[Алег Грушэцкі|Грушэцкі, А. Л.]]|загаловак=Таццяна – слаўнае імя! |спасылка=https://www.nslowa.by/2024/02/03/tatstsyana-slaunae-imya/ |выданне= [[Наша слова (1990)|Наша слова]]|тып=газета |месца= |выдавецтва= |год= 2024|выпуск= 109 |нумар= 5|старонкі=4—5|ref= Грушэцкі |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240204124803/https://www.nslowa.by/2024/02/03/tatstsyana-slaunae-imya/ |archivedate=2024-02-04}} * {{артыкул|аўтар=Сяржант, Н. Л. |загаловак= Iмагалогiя - новая галiна беларускага лiтаратуразнау'ства: Па старонках маштабнага даследавання |спасылка= |выданне=[[Роднае слова (часопіс)|Роднае слова]] |тып= часопіс|месца=Мн. |выдавецтва=[[Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь|Міністэрства адукацыі РБ]] |год= 2024|выпуск= |нумар=3 |старонкі= 31—34|isbn= |issn=}} * Гніламедаў У., Мікуліч М. Пошук вядзе ў глыбіню: сучасная жаночая паэзія / У.Гніламедаў, М.Мікуліч // [[Роднае слова (часопіс)|Роднае слова]]. — 2026. — № 3. — С. 10—13 == Спасылкі == {{Commonscat|Tatsiana Barysjuk}} * [https://ilit.basnet.by/interconnection?fbclid=IwAR3sp6BEjmD0YA4Fkr87rHHvTMDiZYOEk2uH_tnBOGKLeCXouexRAER95v4#!/tproduct/104153685-1553896458160 Біяграфія Таццяны Барысюк] на сайце [[Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры|Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі]] * [http://art-s.by/udelniki-tatsiana-barysiuk.html Біяграфія Таццяны Барысюк] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20211215173746/http://art-s.by/udelniki-tatsiana-barysiuk.html |date=15 снежня 2021 }} на сайце [[Паэтычны тэатр «Арт.С»|Паэтычнага тэатру «Арт. С»]] * [http://lit-bel.org/by/friends/b/166.html Біяграфія Таццяны Барысюк] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20180411005723/http://lit-bel.org/by/friends/b/166.html |date=11 красавіка 2018 }} на сайце [[Саюз беларускіх пісьменнікаў|СБП]] * Аўдыё — ([https://files.knihi.com/Knihi/radiokultura/dnk/Tacciana_Barysiuk.Dvanaccac_podzvihau_Pacucychi_Dusi.mp3.zi mp3.zip]{{Недаступная спасылка}}) «[https://knihi.com/Tacciana_Barysiuk/Dvanaccac_podzvihau_Pacucychi_Dusi_mp3.zip.html Дванаццаць подзьвігаў Пацучыхі Дусі]» * Кнігі — ([https://files.knihi.com/Knihi/scanned-n/Barysiuk_Tacciana.Autapartret.djvu djvu]) «[https://knihi.com/Tacciana_Barysiuk/Autapartret.html Аўтапартрэт]» * {{YouTube|vVgQMdV3i5E|«Творчасць і навука ў жыцці Таццяны Барысюк»: інтэрв’ю / гутарыла Наталля Сіротка|logo=1}} ([[Культура (радыёканал)|канал «Культура»]] Беларускага радыё, перадача «Дыялогі пра культуру», 20 чэрвеня 2025) {{DEFAULTSORT:Барысюк Таццяна}} [[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты]] [[Катэгорыя:Паэты Беларусі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі з польскай мовы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі з рускай мовы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі на англійскую мову]] 10tciky109hjg7nd16d95ifbpb9gcdl 5155043 5155042 2026-06-16T18:12:53Z Gruszecki 8918 /* Артыкулы */ 5155043 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Барысюк}} {{Пісьменнік | Імя = Таццяна Барысюк | Арыгінал імя = | Фота = БарысюкТаццяна.jpg | Шырыня = 200пкс | Подпіс = | Імя пры нараджэнні = | Псеўданімы = | Жонка = | Муж = | Дзеці = | Гады актыўнасці = з 1993 | Кірунак = | Жанр = | Дэбют = 1993 год, часопіс «[[Першацвет (1992)|Першацвет]]» | Мова твораў = | Прэміі = | Узнагароды = | Сайт = | Вікікрыніцы = }} '''Таццяна Барысюк''' (нар. {{Датанараджэння|18|10|1971}}, [[Мінск]]) — беларуская паэтка, крытык, літаратуразнаўца, перакладчыца і празаік. Вядучая шэрагу паэтычна-музычных вечарын «Таццянін дзень»<ref>{{артыкул|аўтар= Вінарская І.|загаловак= Таццянін дзень святкавала сталічная бібліятэка імя Талстога |спасылка= |выданне= [[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]|тып=газета |месца=Мн. |выдавецтва= |год= 5 лютага 2021|выпуск= 5110|нумар= 5|старонкі= 15}}</ref><ref>{{артыкул |аўтар=Вінарская І. |загаловак=Таццянін дзень прывітала сталічная бібліятэка імя Талстога |спасылка=https://www.nslowa.by/2021/02/09/tatstsyanin-dzen-pryvitala-stalichnaya-bibliyateka-imya-talstoga/ |выданне=[[Наша слова (1990)|Наша слова]] |тып=газ. |месца=Ліда |выдавецтва= |год=9 лютага 2021 |выпуск=1520 |нумар=5 |старонкі=7 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240212170319/https://www.nslowa.by/2021/02/09/tatstsyanin-dzen-pryvitala-stalichnaya-bibliyateka-imya-talstoga/ |archivedate=12 лютага 2024 }}</ref> і вечарыны «Містыка лічбаў» у паэтычным тэатры [[Паэтычны тэатр «Арт.С»|Арт. С]]<ref>{{артыкул |аўтар=Вінарская І.|загаловак=Прывітанне ад Таццян для «Беларускай хаткі» |спасылка=https://www.nslowa.by/2020/02/18/pryvitanne-ad-tatstsyan-dlya-belaruskaj-hatki/ |выданне=[[Наша слова (1990)|Наша слова ]] |тып=газ. |месца= |выдавецтва=[[Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны|Таварыства беларускай мовы]] |год=12 лютага 2020 |выпуск=1470 |нумар=7 |старонкі=3 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200303102858/https://www.nslowa.by/2020/02/18/pryvitanne-ad-tatstsyan-dlya-belaruskaj-hatki/ |archivedate=3 сакавіка 2020 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://novychas.by/kultura/taccjanin-dzen-u-belaruskaj-hatcy |title=Таццянін дзень у «Беларускай хатцы» |author=[[Алег Грушэцкі|Грушэцкі А.]] |date=24 студзеня 2020 |publisher=[[Новы Час (газета)|Новы Час]] |accessdate=2 сакавіка 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200203033349/https://novychas.by/kultura/taccjanin-dzen-u-belaruskaj-hatcy |archivedate=3 лютага 2020 |url-status=live }}</ref>. Навуковы супрацоўнік аддзела ўзаемасувязей літаратур у «[[Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры|Цэнтры даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі]]». == Біяграфія == [[Файл:Таццянін дзень.jpg|thumb|right|300px|Вядучая паэтычна-музычнай вечарыны «Таццянін дзень» Таццяна Барысюк (2020 г.).]] Паходзіць з творчай сям’і, з’яўляецца дачкой беларускага рускамоўнага паэта Пятра Пятровіча Барысюка (1938—2001) Навучалася ў мінскіх школах № 138, 149. З 1986 па 1990 гг. вучылася ў мінскім педвучылішчы № 1. У 1995 г. скончыла [[Філалагічны факультэт БДУ|філфак БДУ]]. У 2001 г. скончыла аспірантуру Інстытута літаратуры імя Янкі Купалы НАН Беларусі, дзе цяпер працуе навуковым супрацоўнікам у аддзеле ўзаемасувязей літаратур<ref name="kamunikat">{{cite web| author =| date =| url =http://kamunikat.org/Barysiuk_Tacciana.html | title =Таццяна Барысюк |publisher =[[Kamunikat.org]]| accessdate = 10 снежня 2016}}</ref>. З 2004 г. сябра [[Саюз беларускіх пісьменнікаў|Саюза беларускіх пісьменнікаў]]<ref name="kamunikat" />. З 2004 па 2007 г. вучылася ў [[Беларускі Калегіюм|Беларускім Калегіюме]] на аддзяленні філасофіі і літаратуры. З 2003 г. — сябра суполкі «Літаратурны квартал» (заснавана пры газ. «[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]»; з 2004 г. — «Літаратурнае прадмесце»). Удзельніца [[Паэтычны тэатр «Арт.С»|Паэтычнага тэатра «Арт. С»]]. З 2018 года — сябра літаратурнага клуба «Экватар». Дэбютавала як паэт і крытык 1993 г. у часопісе «[[Першацвет (1992)|Першацвет]]». Публікавалася ў анталогіі «Агледзіны», альманахах «Панядзелак», «Літаратурны квартал», «Дзень паэзіі-2005», у часопісах «Першацвет», «[[Маладосць (1953)|Маладосць]]», «Крыніца», «[[Беларуская думка (1991)|Беларуская думка]]», «[[Полымя (1922)|Полымя]]», «[[Беларусь (1944)|Беларусь]]», газеце «[[Літаратура і мастацтва (1932)|Літаратура і мастацтва]]» і іншых выданнях<ref name="СБП">{{cite web | url =http://lit-bel.org/by/friends/b/166.html | title =Барысюк Таццяна Пятроўна | publisher =[[Саюз беларускіх пісьменнікаў|Саюз беларускіх пісьменнікаў]] | accessdate =10 снежня 2016 | archiveurl =https://web.archive.org/web/20180411005723/http://lit-bel.org/by/friends/b/166.html | archivedate =11 красавіка 2018 | url-status =dead }}</ref>. Аўтар 5 аб’ёмных навуковых прац і больш за 150 крытычных і літаратуразнаўчых публікацый{{Sfn|Грушэцкі|2024|с=5}}, сярод якіх рэцэнзіі, артыкулы, творчыя партрэты і даклады на канферэнцыях па сучаснай беларускай паэзіі<ref name="СБП" />. Таццяна Барысюк з’яўляецца вынаходніцай новай цвёрдай формы ў паэзіі — «залатое сячэнне» (13-радковая форма верша)<ref>{{cite web| author =Алег Грушэцкі| date =2022-01-27| url =https://novychas.online/kultura/taccjanin-dzen-u-notna-muzycznaj-biblijatecy | title = Таццянін дзень у нотна-музычнай бібліятэцы|publisher =Новы Час| accessdate = 2022-10-23}}</ref><ref>{{cite web |url=https://novychas.online/kultura/farby-i-melodyi-voseni |title= Фарбы і мелодыі восені |author=Алег Грушэцкі |date= 2022-10-2 | publisher= Новы Час|accessdate=2022-10-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221022191331/https://novychas.online/kultura/farby-i-melodyi-voseni |archivedate= 2022-10-22}}</ref>. Частка вершаў Таццяны Барысюк перакладзена на рускую мову («Моим читателям»; «Почему нашу Русь называют Белою?»; «Советы Лилит»; «Хмурым утром проснувшись» і інш.)<ref>Борисюк,Т. Моим читателям; Почему нашу Русь называют Белою?..; Советы Лилит; Хмурым утром проснувшись…: стихотворения / Т. Борисюк; пер. Елены Софрыгиной // Софрыгина, Е. С. Всё, что люблю: стихотворения и переводы / Е. С. Софрыгина. — Богданович: Литературный музей Степана Щипачёва, 2014. — 108 с. — С. 94-103.</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Оксаны Ярошёнок |загаловак=Борисюк,Т. Истина в весне: поэзия / Т. Борисюк; пер. Оксаны Ярошёнок |спасылка= |мова=ru |выданне=[[Нёман (1945)|Нёман]] |тып=часопіс |год=2014 |нумар= 9|старонкі= 91–92}}</ref>. == Водгукі == Беларускі крытык і літаратуразнаўца акадэмік [[Уладзімір Васільевіч Гніламёдаў|Уладзімір Гніламёдаў]] назваў кнігу вершаў «Аўтапартрэт» Таццяны Барысюк сярод дзесяці лепшых кніг, выдадзеных у 2002-м годзе<ref>{{артыкул|аўтар= Гніламёдаў, У.В.|загаловак=“Кніг магло б быць болей…” / У.В. Гніламёдаў / Пришёл, увидел. Прочитал: Рейтинг итогов литературного [2002-го] года |спасылка=http://www.sb.by/articles/prishel-uvidel-prochital.html |выданне= [[Советская Белоруссия|Советская Белоруссия. Беларусь сегодня]]|тып= газета|месца=Мн. |выдавецтва= Адміністрацыя Прэзідэнта РБ|год= 16 студзеня 2013 |нумар= 8|старонкі= 5}}</ref>. == Узнагароды == * [[2011|2011 год]] — 1 месца ў літаратурным конкурсе «Песня натхнення» у [[Дзяржаўны літаратурна-мемарыяльны музей Якуба Коласа|Доме-музеі Якуба Коласа]] (за верш «Трайны санет пра вечнае каханне»)<ref>{{cite web |url=http://www.yakubkolas.by/ru/114/122/168/ |title=Песня натхнення ў Доме Коласа 2011 |date=11 лютага 2011 |publisher=[[Дзяржаўны літаратурна-мемарыяльны музей Якуба Коласа|Дом-музей Я. Коласа]] |accessdate=11 снежня 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160902204037/http://yakubkolas.by/ru/114/122/168/ |archivedate=2 верасня 2016 |url-status= }}</ref>. * [[2021|2021 год]] — 1 месца ў творчым конкурсе «Песня сэрца» ў [[Дзяржаўны літаратурна-мемарыяльны музей Якуба Коласа|Доме-музеі Якуба Коласа]] (за нізку вершаў «Платанічнае каханне»)<ref>{{cite web |url=http://kolasmuseum.by/be/novyya-videa-na-nashym-kanale/uznagarodzhanne-peramozhcy |title=Узнагароджанне пераможцы |date=17 лютага 2021 |publisher=[[Дзяржаўны літаратурна-мемарыяльны музей Якуба Коласа]] |accessdate=2021-04-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210429164527/http://kolasmuseum.by/be/novyya-videa-na-nashym-kanale/uznagarodzhanne-peramozhcy |archivedate=29 красавіка 2021 |url-status=dead }}</ref>. * [[2021|2021 год]] — Ганаровая грамата ад «[[Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры|Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры Нацыянальная акадэміі навук Беларусі]]» за плённую навукова-асветніцкую дзейнасць, папулярызацыю дасягненняў беларускіх літаратуразнаўцаў у сродках масавай інфармацыі і ў сувязі з 90-годдзем з дня заснавання [[Інстытут літаратуры імя Янкі Купалы НАН Беларусі|Інстытута літаратуразнаўства імя Янкі Купалы]]. * [[2026|2026 год]] — грамата [[Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры|ЦДБКМЛ НАН Беларусі]] «за навукова асветніцкую дзеяйнасць, папулярызацыю беларускай літаратуры, і ў сувязі з 95-годдзем з дня заснавання Інстытута літаратуразнаўства імя Янкі Купалы». == Бібліяграфія == === Кнігі === * {{кніга|аўтар = Барысюк Т. |загаловак =Аўтапартрэт |спасылка =http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=13386 |месца = Мн.|выдавецтва = Тэхнапрынт|год = 2002|старонак =180 |isbn =985-464-240-2 |тыраж =500 }} === Проза === * Спружына жыцця [Абразок] // [[Чырвоная змена]], 1993, 21 верасня. С. 3. * Барысюк, Т. П. Каханне да двайніка, або Амаль галівудскія гісторыі (аповесць-інтэрв’ю) / Т. П. Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. — Вып. 9 (11). — Мінск: Ковчег, 2020. — 335 с. — С. 41—53. * Барысюк, Т. «Мая прынцэса» (авантурна-прыгодніцкая аповесць), «Пяцьдзясят наложніц і адна роднасная душа» (смс-апавяданне), «Аблом» (апавяданне-дыялог аб адным расчараванні) // Літаратурны экватар. 2021. Выпуск № 10 (12). С. 23—42. * Барысюк, Т. Пошукі неўміручасці (казка-канферэнцыя) // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 11 (13). — Мінск: Ковчег, 2022. — 311 с. — С. 46-51. * {{артыкул|аўтар=Барысюк Т. |загаловак=Навагоднія адчуванні |спасылка=https://zviazda.by/sites/default/files/09-2023.pdf |выданне=Літаратура і мастацтва |тып=газета |месца=Мн. |выдавецтва= |год=3 сакавіка 2023|выпуск= |нумар= 9|старонкі=9}} === У зборніках === * {{кніга|аўтар = |частка =Дванаццаць подзвігаў пацучыхі Дусі|загаловак = [[Нявеста для Базыля|Нявеста для Базыля: казкі]] |спасылка = |адказны =уклад. [[Аксана Спрынчан|А. Спрынчан]] |выданне = |месца = Мн.|выдавецтва =[[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 2017 |старонкі =37—51 |старонак = 214|серыя =Беларуская аўтарская казка |isbn = 978-985-02-1803-2 |тыраж =1200 }} === Супольныя зборнікі паэзіі ў суаўтарстве === * «Літаратурны квартал» (2003) * «Дзень паэзіі 2005» * «Свет на дваіх» (2006) * «Літаратурнае прадмесце» (2012) * «Мы — маладыя» (2012) * «За всё Создателю спасибо» (2018) === Паэзія (абранае) === * Барысюк, Т. Трыялет // Першацвет. 1993. № 4. С. 3. * Барысюк, Т. Вершы // Першацвет. 1993. № 7. С. 39-41. * Барысюк, Т. Вершы // Першацвет. 1994. № 5. С. 19-22. * Барысюк, Т. Вершы // Першацвет. 1995. № 5. С. 81-84. * Барысюк, Т. Вершы // Малад. 1995. № 8. С. 3-5. * Барысюк, Т. З цыкла «Мацярынства»; З цыкла «Начныя іерогліфы з-пад падушкі»: вершы / Т.Барысюк // [[Першацвет (часопіс)|Першацвет]]. — 1998. — № 9. — С. 57—59. * Барысюк, Т. Вершы // ЛіМ. 1999. 2 ліп. (№ 26). С. 12. * Барысюк, Т. Ты помніш?..: верш // Крыніца. 1999. № 10 (56). С. 115. * Барысюк, Т. У бездань сэрца правал небяспечны: Акраліст; Акрасанет / Т.Барысюк // Мінская праўда. — 1999. — 9 кастрычніка. — С. 4. * Барысюк, Т. Загадкі акравершаў: Акраэлегія; Акрапраклён / Т.Барысюк // Цэнтральная. — 1999. — 5 лістапада. — С. 3. * Барысюк, Т. Вершы // Маладосць. 2000. № 2. С. 79—83. * Барысюк, Т. Містыка існавання: вершы / Т.Барысюк // [[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 2001. — 9 лістапада (№ 45). — С. 8. * Барысюк, Т. З нізкі “Маланкавы боль”: вершы // Беларуская думка. 2003. № 3. С. 174-175. * Барысюк, Т. Элегія кветак (вянок паўсанетаў); Віхрысты вятрыска…: вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2003. — 11 красавіка. — С. 13. * Барысюк, Т. Каханне рэальнае і фантомнае // Полымя. 2003. № 7. С. 77-80. * Барысюк, Т. Трайны санет пра вечнае каханне / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2003. — 26 верасня. — С. 13. * Барысюк, Т. [Фігурныя хоку і танка] / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2004. — 30 красавіка. — С. 8. * Барысюк, Т. Адно адному – мрояў цені…: вершы // Маладосць. 2004. №6. С. 3-5. * Барысюк, Т. Модніца (санет); Стыхіі танцаў : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2005. — 30 верасня. — С. 8. * Барысюк, Т. Уратую чароўнасць натхнення: вершы // Маладосць. 2005. № 10. С. 3-5. * Барысюк, Т. Уратую чароўнасць натхнення: вершы / Т.Барысюк // [[Маладосць (часопіс)|Маладосць]]. — 2005. — № 10. — С. 3—5. * Барысюк, Т. Дзве пародыі [на радкі Сяргея Патаранскага] / Т. Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2005. — 28 кастрычніка. — С. 13. * Барысюк, Т. Фантомнае каханне; Гэтай ноччу поўня расцвіла…; Калыханка (брахікалан); Тэорыя адноснасці: вершы / Т. Барысюк // [[Голас Радзімы]]. — 2006. — 25 мая (№ 21-22). — С. 14. * Барысюк, Т. Усходнія вершы / Т.Барысюк // Маладосць. — 2007. — № 6. — С. 41—42. * Барысюк, Т. Чалавек чалавеку: верш // Маладосць. 2014. № 5. С. 55. * Барысюк, Т. [Вершы] / Т.Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. — Вып. 5. — Мінск: Ковчег, 2016. — 360 с. — С. 22-30. * Барысюк, Т. Раманс, Адысей і Пенелопа, Шчасце: вершы // Переходный возраст. 2017. № 35 (сентябрь). С. 13. * Барысюк, Т. Адказ на «Стыхійную віртуалізацыю», Апошні дзень вясны…: вершы // Переходный возраст. 2017. № 44 (ноябрь). С. 13. * Вершы // Зямлі, навекі блаславёнай: зб. вершаў супрацоўнікаў НАН Беларусі. — Мінск:, 2018. * Вершы-алюзіі на радкі Алега Лойкі // Чалавек з сонечнаю ўсмешкай. — Мінск, 2019. * Вершы // ЛіМ. — 2019. — 25 студз. — С. 8. * Барысюк, Т. Платанічнае каханне (нізка вершаў) / Т.Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. — Вып. 8 (10). — Мінск: Ковчег, 2019. — 352 с. — С. 14-34. * Барысюк, Т. Лісы ілюзій; Мне не трэба… : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2020. — 30 кастрычніка (№ 41). — С. 8. * Барысюк, Т. Квэст Бога; Я — архідэя… : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2021. — 26 сакавіка (№ 12). — С. 8. * Барысюк, Т. [https://novychas.by/pdf/litbiel_2021_05.pdf Яблычны Спас; Пошукі і знаходкі; Наша Італія; Ваўчыцца… : вершы] / Т.Барысюк // [[Новы Час (газета)#Змест|Літаратурная Беларусь]]. — 2021. — 28 мая (Выпуск № 5 (177)). — С. 14. * Барысюк, Т. Самае чыстае каханне — платанічнае (нізка вершаў) // [[Дзеяслоў (часопіс)|Дзеяслоў]]. — 2021. — № 3 (112). — С. 122—128. * Барысюк, Т. Яблычны Спас; Праверка пачуцця часам; Трансёрфінг маёй рэальнасці… : вершы / Т.Барысюк // Маладосць. — 2021. — № 10. — С. 70—71. * Барысюк, Т. Страсць; Жнівень; Раманс : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2021. — 10 снежня (№ 49). — С. 8. * Барысюк, Т. Рубаі; Першаму каханню; Хайку пра лёс; Танка : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2022. — 28 студзеня (№ 4). — С. 10. * Барысюк, Т. Хайку : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2022. — 28 ліпеня (№ 29). — С. 8. * Барысюк, Т. [https://zviazda.by/sites/default/files/42-2022.pdf Асенні трыялет; Асенняя кветка; Барвовая восень; Велічная прахалода; Пачатак кастрычніка; Мая тэорыя адноснасці : вершы] / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2022. — 21 кастрычніка (№ 42). — С. 8. * Барысюк, Т. Ружа (газель) / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2023. — 17 лютага (№ 7). — С. 8. * Барысюк, Т. Папялішча / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2023. — 10 лютага (№ 10). — С. 8. * Барысюк, Т. [https://zviazda.by/sites/default/files/14-2023.pdf Што такое каханне? (Залатое сячэнне перавернутае); Зімовая імпрэсія (залатое сячэнне перавернутае)] / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2023. — 7 красавіка (№ 14). — С. 8. * Барысюк, Т. Кармічнае каханне (нізка вершаў) // [[Дзеяслоў (часопіс)|Дзеяслоў]]. — 2023. — № 6 (127). — С. 111—122. * Барысюк, Т. Формула прыгажосці: вершы // Полымя. 2024. № 12. С. 49-52. * Барысюк, Т. Расправіць крылы: Залатое сячэнне // Маладосць. 2025. № 6. С. 24-26. * Барысюк, Т. Ёсць шлях да шчасця?: Хоку // Літаратура і мастацтва. 2025. 15 жніўня (№ 30). С. 8. === Пераклады === * [http://old.belcollegium.org/pamizh/5_2006/article07.htm На мяжы сну і явы : З польскае паэзіі]{{Недаступная спасылка}} / прадмова і пераклад Т. Барысюк («У гэтым сьне» В. Варашыльскі, «Сон» Е. Гарасымовіч, «Сон» Я. Івашкевіч, «п’еш усё мацнейшую каву…» Ю. А. Копэць, «віхура дабіралася да вокнаў…» Т. Ружэвіч, «Тэмпэратура» М. Скварніцкі, «Палявыя кветкі» Я. Тамашчык, «Бяссоньне» Т. Сьлівяк) // Паміж. — 2006. — № 5. — С. 106—110. — 0,3 д. а. * {{артыкул|аўтар= |загаловак= Барысюк, Пётр. (5 вершаў) / пер. з рускай мовы Таццяны Барысюк|спасылка= http://www.lim.by/limbyfiles/lim/lim42-2013.pdf|выданне= [[Літаратура і мастацтва (1932)|Літаратура і мастацтва]]|тып= газета|месца= Мн.|выдавецтва= [[Выдавецкі дом «Звязда»|РВУ «Звязда»]]|год= 25 кастрычніка 2013|нумар= 42|старонкі= 6|archiveurl= https://web.archive.org/web/20160330003655/http://www.lim.by/limbyfiles/lim/lim42-2013.pdf|archivedate= 30 сакавіка 2016}} * ''Шчарбакоў, В. І.'' Паэтычныя радкі пра сябе і сяброў / пер. з рускай Т. П. Барысюк / В. І. Шчарбакоў. — Нікапаль: VIS-press, 2018. — 38 c. — 0,45 д.а. * ''Барысюк, Т.'' Аўтабіяграфія; Пераклады з рускай (Глеб Пудаў), беларускай рускамоўнай (Пётр Барысюк, Аляксандр Паўлоўскі) і ўкраінскай рускамоўнай паэзіі (Віталь Шчарбакоў) / Т.Барысюк // Літаратурны экватар: Альманах. — Мінск: Ковчег, 2018. — 336 с. — С. 9-23. — 0,4 д.а. == Пераклады творчасці Т. Барысюк на іншыя мовы == === На рускую мову === * Татьяна Борисюк: [Биография, переводы стихотворений] // Пудов, Г. А. «Поют переспелые травы…»: Переводы из белорусской поэзии / Г. А. Пудов, предисловие И. Л. Шевляковой. — СПб.: Союз писателей Петербурга, 2020. — 191 с. — С. 84-93. === Артыкулы === {{Урэзка | ##Шырыня = 90% | Змест = {{Схаваны |##Выраўноўванне = right |Фон_загалоўку= #B4CDCD |Загаловак = Артыкулы |Утрыманне = # ''Барысюк, Т.'' "Не наракай! Усё ад Бога..." [рэц. на кнігу В.Аксак "Цвінтар"] // [[Першацвет (часопіс)|Першацвет]]. – 1993. – № 12. – С. 80-83. # ''Барысюк, Т.'' "...І неба зорнае ўва мне" [рэц. на кнігу М.Лукшы "Замова"] // Першацвет. – 1994. – № 4. – С. 100-103. # ''Барысюк, Т.'' "Жыццё – не баль у чужым садзе..." [рэц. на кнігу В.Якавенкі "Чорная ружа: Казкі"] // Першацвет. – 1997. – № 4. – С. 83–86. # ''Барысюк, Т.'' Свет у кішэні лёнікавашкоўства, альбо Вар'яцкі дом для філосафаў [рэц. на кнігу Л.Вашко "Паэты-цары (трыццаць пяць беларускіх малюнкаў)"] // Першацвет. – 1998. – № 6. – С. 98–111. # ''Барысюк, Т.'' Скарбы рэфлексійных мініяцюр [рэц. на кн. Л.Галубовіча "Зацемкі з левай кішэні", 1998] // Першацвет. – 1999. – № 7–8. – С. 53. # ''Баркоўская Т. (Барысюк, Т.)'' Сучасны беларускі акраверш // Славянскія літаратуры ў кантэксце сусветнай : матэрыялы IV Міжнар. навук. канф. (Мінск, 12–14 кастрычніка 1999 г.): у 2 ч. – Ч. 1: Тэарэтычныя праблемы літаратуразнаўства, міфалагічныя матывы і фальклорныя традыцыі ў літаратуры, славянскія літаратуры ад сярэднявечча да Асветніцтва, беларуская літаратура ў яе ўзаемасувязях з іншымі літаратурамі свету. – Мінск : БДУ, 2000. – С. 17–19. # ''Барысюк, Т.'' Дзве душы [Штрыхі да паэтычнага партрэта Л. Рублеўскай] // Крыніца. – 2000. – № 11–12 (60). – С. 47–48. # ''Барысюк, Т.''. Храм для анёла [рэцэнзія на кн. “Радно” Э. Акуліна] // Літ. і мастацтва. – 2000. – 1 снежня. – С. 7. # ''Барысюк, Т.'' Вобраз і жанр у кнізе В. Шніпа “На рэштках Храма” // Мастацкі вобраз : генезіс, эвалюцыя, сучасны стан: матэрыялы міжнар. навук. канф. (Брэст, 28–30 верасня 2000 г.). – Брэст : Брэсцкі дзярж. універсітэт імя А.С.Пушкіна, 2001. – С. 14–18. # ''Баркоўская, Т.П. (Барысюк, Т.)'' Ідэйна-жанравыя пошукі ў кнізе Э. Акуліна “Крыло анёла” (1995) // Взаимодействие литератур в мировом литературном процессе. Проблемы теоретической и исторической поэтики : материалы междунар. науч. конф. (Гродно, ГрГУ, 3 окт. 2000 г.): в 2 ч. – Ч. 1. – Гродно: ГрГУ, 2001. – С. 350–355. # ''Баркоўская, Т. (Барысюк, Т.)''Ідэйна-жанравыя пошукі ў паэзіі Л.Рублеўскай // Зборнік дакладаў: матэрыялы дакладаў і паведамленняў Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі (1999 г.) // Літаратурны музей Максіма Багдановіча. – Мінск, 2001. – С. 286–294. # ''Барысюк, Т.'' Самотны містык вершасвету [Штрыхі да творчага партрэту А.Мінкіна] // Крыніца. – 2001. – № 5 (65). – С. 42–43. # ''Баркоўская, Т.П.'' Мова і стыль у сучаснай беларускай паэзіі (на матэрыяле творчасці Л.Дранько-Майсюка, В.Шніпа, Л.Рублеўскай і Э.Акуліна)” // Пісьменнік – мова – стыль: матэрыялы II Міжнар. навук. канф., прысвечанай 75-годдзю з дня нараджэння праф. Л.М. Шакуна (Мінск, 15-16 лістапада 2001 г.): у 2 т. – Т. 1. – Мінск, 2002. – С. 23–30. # ''Баркоўская, Т.'' «На крыжах аконных – ціхія паэты» : [рэцэнзія на кн. “Балаган” Л. Рублеўскай] // Полымя. – 2001. – № 9. – С. 283–286. # ''Баркоўская, Т.П.'' Сучасная беларуская інтымная лірыка (на матэрыяле творчасці Л.Дранько-Майсюка, В.Шніпа, Л.Рублеўскай і Э.Акуліна) // Славянскія літаратуры ў кантэксце сусветнай: матэрыялы V Міжнар. навук. канф., прысвеч. 80-годдзю Беларускага дзяржаўнага універсітэта (Мінск, 16–18 кастр. 2001 г.): у 3 ч. – Ч. 1: Беларуская літаратура ў кантэксце сусветнай. – Мінск : БДУ, 2001. – 218 с. – С. 13–20. # ''Баркоўская, Т.'' Сучасныя інфармацыйныя тэхналогіі ў літаратуразнаўстве // Роднае слова. – 2001. – № 4. – С. 78–83. # ''Баркоўская, Т. (Барысюк).'' Творчы партрэт як адбітак стылю : Леанід Дранько-Майсюк // Крыніца. – 2001. – № 7 (67). – С. 27–29. # ''Барысюк, T.'' Літаратурныя традыцыі і наватарства ў сучаснай беларускай паэзіі / T. Barysiuk // Dziedzictwo przeszłości związków językowych, literackich i kulturowych polsko-bałto-wschodniosłowiańskich. – Tom VII. Z badań humanistycznych [матэр. XII Міжнар. навук. канф., Беласток, 26–27 лістап. 2001 г.]. – Białystok, 2001. – S. 16–21. # ''Барысюк, Т.П.'' Янка Купала і Якуб Колас у сучаснай беларускай паэзіі (на матэрыяле творчасці Л.Дранько-Майсюка, В.Шніпа і Э.Акуліна) / Т.П.Барысюк // Янка Купала і Якуб Колас у кантэксце славянскіх літаратур : матэрыялы Міжнар. навук.-тэарэт. канф. (Мінск, 3–4 кастр. 2002 г.). – Мінск, 2002. – С. 165–167. # ''Барысюк, Т.П.'' Віды верша ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П.Барысюк // Весці НАН Беларусі. Сер. гуманіт. навук. – 2002. – № 2. – С. 98–107. # ''Барысюк, Т.П.'' Цвёрдыя формы верша ў сучаснай беларускай паэзіі // Весці НАН Беларусі. Сер. гуманіт. навук. – 2002. – № 3. – С. 87–94. # ''Барысюк, Т.П.'' Тыпалагічныя сыходжанні ў вершах Максіма Танка і ў сучаснай беларускай паэзіі (на матэрыяле творчасці Л. Дранько-Майсюка, В. Шніпа, Л. Рублеўскай і Э. Акуліна) / Т.П. Барысюк // Танкаўскія чытанні “Максім Танк і сучасны літаратурны працэс” : мат. Рэсп. навук.-практ. канф., 17–18 вер. 2002 г. – Мінск, 2003. – С. 34–35. # ''Барысюк, Т.П.'' «Ад “Чырвонага ліхтара” да “Інквізіцыі” Віктара Шніпа» [рэц. на кн. «Інквізіцыя» В. Шніпа] // Маладосць. – 2003. – № 6. – С. 163–168. # ''Барысюк, Т.'' Цнатлівасць пачуцця [рэц. на кн. «Ляўша на тэнісным корце: Аповесці і апавяданні» (2002) А.Бязлепкінай] // Літ. і мастацтва. – 2003. – 18 ліпеня. – С. 6–7. # ''Барысюк, Т.П.'' Барбара Радзівіл і Жыгімонт II Аўгуст : Інтэрпрэтацыя гісторыі кахання ў беларускай і польскай літаратурах XIX – XX стст. // Роднае слова. – 2003. – № 7. – С. 22–24. # ''Барысюк, Т.П.'' Лірычны герой у сучаснай беларускай паэзіі (на матэрыяле творчасці Л. Дранько-Майсюка, В. Шніпа, Л. Рублеўскай і Э. Акуліна) / Т.П. Барысюк // Сборник трудов молодых учёных Национальной Академии наук Беларуси. – Том 1. Отделение гуманитарных наук и искусств. – Минск, 2003. – С. 158–160. # ''Барысюк, Т.П.'' Беларускія, грэчаскія і французскія матывы ў паэзіі Л.Дранько-Майсюка // Філалагічныя навукі : Маладыя вучоныя ў пошуку : матэрыялы навук. канф. 25 красавіка 2003 г. [БДУ]. – Мінск, 2004. – С. 204–206. # ''Барысюк, Т.П.'' Тэматычная разнастайнасць сноў у беларускай паэзіі 80–90–х гг. XX ст. (на матэрыяле творчасці Л. Дранько-Майсюка, В. Шніпа, Л. Рублеўскай і Э. Акуліна) / Т.П. Барысюк // Славянскія літаратуры ў сусветным кантэксце : праблемы развіцця беларускай і рускай літаратур : матэрыялы VI Міжнар. навук. канф. Мінск, БДУ, 8–10 кастрычніка 2003 г. : у 2 ч. – Ч. 1: Славянскія літаратуры ў кантэксце сусветнай / Пад агул. рэд. І.А. Чароты. – Мінск : РІВШ БДУ, 2003. – С. 11–14. # ''Барысюк, Т.'' «Не знайшоў я на вечным шляху ні грымотнае славы, ні волі» (Па старонках кнігі лірыкі Алеся Бадака "Маланкавы посах") // Маладосць. – 2004. – № 11. – С. 146–149. # ''Барысюк, Т.'' Зачараваньне Барадуліным [Арт. да 70-годдзя паэта] // Наша ніва. – 2005. – 25 лют. – С. 15. – 0,2 а. # Барысюк, Т. Паэзія, выпрабаваная вайной [Творчасць М.Аўрамчыка пра вайну] // Літ. і мастацтва. – 2005. – 29 крас. – С. 4. – 0,3 а. # ''Барысюк, Т.П.'' Экзістэнцыйнае вымярэнне паэзіі Міколы Аўрамчыка пра вайну (да 60-годдзя Перамогі і 85-годдзя М.Аўрамчыка) // Вялікая Айчынная вайна ў мастацкай літаратуры. – Мн.: БДУ, 2005. – С. 232-237. # ''Барысюк, Т.П.'' Ідэйна-тэматычныя пошукі ў сучасных беларускіх ліра-драматычных творах / Т.П.Барысюк // Весці НАН Беларусі. Сер. гуманіт. навук. – 2005. – № 5. – Ч. 2. – С. 95–97. # ''Барысюк Т.П.'' Сучасная беларуская пейзажная лірыка (на матэрыяле творчасці Л.Дранько-Майсюка, В.Шніпа, Э.Акуліна і Л.Рублеўскай) // Актуальныя праблемы сучаснага літаратурнага працэсу: матэрыялы Рэсп. навук. канф. (Мінск, 31 мая 2004 г.). – Мінск : Бел. навука, 2005. – 252 с. – С. 27–33. # ''Борисюк, Т.П.'' Теория поэтических жанров // Мова і культура. (Науковій щорічний журнал). - К: Видавничий Дім Дмитра Бураго, 2005. - Вип. 8. - Т. VI. Ч. 3. Художня література в контексті культури. - 252 с. С. 43-48. # ''Барысюк, Т.П.'' Рэцэпцыя А.Міцкевіча і Ц.К.Норвіда ў сучаснай беларускай паэзіі // Взаимодействие литератур в мировом литературном процессе. Проблемы теоретической и исторической поэтики: материалы X Междунар. науч. конф. (Гродно, 19–21 сентября 2004 г.). – Гродно: ГрГУ, 2005. – 425 с. – С. 175–179. # ''Барысюк, Т.П.'' Рэцэпцыя творчасці Юліюша Славацкага на Беларусі / Т.П. Барысюк // Актуальныя праблемы паланістыкі 2005 / рэд. С. Важнік, А. Кожынава; Бел. дзярж. ун-т. – Мінск: Права і эканоміка, 2006. – 192 с. – С. 55–62. – 0,4 д. а. # На вяршыні і «на першым паверсе ад неба» [Пра прэзентацыю кнігі "Вершы ад А" Аксаны Спрынчан на Лысай гары] // Голас Радзімы. – 2006. – 14 верасня. – С. 14. # {{кніга|аўтар = Барысюк Т.|частка =Беларуская кніга паэзіі для дзяцей выдавецтва "Мастацкая літаратура" (2003-2005 гг.) |загаловак = Беларуская кніга ў кантэксце сусветнай кніжнай культуры : зборнік навуковых артыкулаў : [у 2 ч.] |спасылка частка= http://repository.buk.by:8080/jspui/bitstream/123456789/3972/1/BELARUSKAYA%20KNIGA%20PAE'ZII%20DLYA%20DZYACEY%20VYIDAVECTVA%20MASTACKAYA%20LITARATURA%20(2003-2005%20GG.).pdf |месца =Мн. |выдавецтва = Беларускі дзяржаўны універсітэт культуры і мастацтваў|год =2006 |том = 2|старонкі =135—139|старонак =139 |тыраж = }} # ''Барысюк, Т.П.'' Сон у беларускай і польскай паэзіі 80–90-х гадоў XX ст. / Т.П.Барысюк // Беларуская літаратура ў кантэксце славянскіх літаратур XIX—XX стст. – Мн.: Бел. навука, 2006. – С. 336–374. # ''Барысюк, Т.П.'' Маё фантомнае каханне інтэрв’ю / Т.П. Барысюк ; запісаў Зміцер Арцюх // Літ. і мастацтва. – 2006. – 17 сакав. (0,2 д. а.). # ''Барысюк, Т.П.'' Pager-рамантык [рэц. на кн. : Лабадзенка Г. Pager-вершы. 2005] / Т.П. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2006. – 25 мая (0,1 д. а.). # ''Барысюк, Т.П.'' Ці ёсць чукоўскія, міхалковы і барто на Беларусі? : Кнігі паэзіі для дзяцей выдавецтва “Мастацкая літаратура” за 2003–2005 гг. / Т.П. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2006. – 7 снеж. (0,3 д. а.). # ''Барысюк, Т.П.'' Сучасная беларуская грамадзянская лірыка (на матэрыяле творчасці Л.Дранько-Майсюка, В.Шніпа, Э.Акуліна і Л.Рублеўскай) // Сучасны гісторыка-культурны працэс : самавызначэнне і самарэалізацыя суб’екта : матэр. Рэсп. навук. канф., г. Мінск, 16–17 мая 2006 г. / Бел. дзярж. пед. ун-т імя М.Танка ; рэдкал. С.В. Снапкоўская [і інш.] ; адк. рэд. А.У. Рагуля. – Мінск : БДПУ, 2006. – 239 с. – С. 183–186. # ''Барысюк, Т.П.'' Ідэйна-тэматычныя пошукі ў баладах В. Шніпа // Русская и белорусская литературы на рубеже XX – XXI веков : сборник научных статей: в 2 ч. – Ч. 2 / редкол.: С.Я. Гончарова-Грабовская (отв. ред.) [и др.]. – Минск : РИВШ, 2007. – 248 с. – C. 8–12. # ''Барысюк, Т.П.'' Парадоксы і антыноміі “метафізічнага” разбуральніка Парыжу [рэцэнзія на кн. “Разбурыць Парыж” (2004) В. Акудовіча] / Т.П. Барысюк // Новы час. – 2007. – № 22. – С. 21 (у дадатку да газ. “Літаратурная Беларусь” (№ 4–5. – С. 13). – 0,2 д. а. # ''Барысюк, Т.'' Паэзія абуджанага краю : інтэрв’ю з мастаком Алесем Цыркуновым да яго 60-годдзя / Т. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2008. –23 мая. – С. 10. – 0,3 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Традыцыі англійскага і польскага рамантызму ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П.Барысюк // Еўрапейскі рамантызм і беларуская літаратура XIX – XX стст. / Ж.С.Шаладонава [і інш.] ; навук. рэд. У.І. Мархель ; НАН Беларусі, Ін-т мовы і літ. імя Я.Коласа і Я.Купалы. – Мінск: Беларус. навука, 2008. – 363 с. – С. 254–324. # ''Барысюк, Т.П.'' Паэтычнае крэда Л.Дранько-Майсюка, В.Шніпа, Л.Рублеўскай і Э.Акуліна / Т.П.Барысюк // Выяўленча-мастацкія, арганізацыйныя і ідэалагічныя праблемы сучаснай беларускай літаратуры ў яе сувязях з грамадскімі практыкамі: матэр. рэсп. навук.-тэарэт. канф., Мінск, 19–20 мая 2009 г. / НАН Беларусі, Інст. мовы і літ. ім. Я. Коласа і Я. Купалы ; рэдкал. : М.А. Тычына (навук.рэд.) [і інш.]. – Мінск: Права і эканоміка, 2009. – С. 300–303. # ''Барысюк, Т.'' Поўная прыгод эпоха : [інтэрв’ю з Сержам Мінскевічам з нагоды выхаду кнігі “Я з Бум-Бам-Літу” (2008)] / Т. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2009. – 12 чэрв. – С. 14. – 0,4 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Беларуская паэтычная жанралогія / Т.П. Барысюк // Літаратуразнаўства. Этналогія : матэрыялы IV Міжнар. кангрэса беларусістаў “Беларуская культура ў кантэксце культур еўрапейскіх краін” (Мінск, 6–9 чэрвеня 2005 г.) / пад рэд. І. Багдановіч, Т. Валодзінай. – Мінск: Лімарыус, 2010. – (Беларусіка = Albaruthenica ; кн. 29). – С. 23–26. # ''Барысюк, Т.П.'' Тэорыя паэтычных ідэй ва ўсходнеславянскім літаратуразнаўстве / Т.П. Барысюк // Славянскія літаратуры ў кантэксце сусветнай : VII Міжнар. навук. канф., Мінск, 12–14 кастр. 2005 г. : зб. навук. арт. : у 3 т. – Т. 3 / БДУ, філфак. – Мінск : РІВШ, 2010. – С. 235–242. # {{кніга|аўтар = Барысюк Т.|частка =Уплывы на паэзію Пятра Барысюка расійскіх пісьменнікаў хіх-хх стст.|загаловак = Славянскія літаратуры ў кантэксце сусветнай: Матэрыялы IX Міжнар. навук. канф., прысвеч. 70-годдзю філалагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага універсітэта : [у 2 ч.] |спасылка частка= http://elib.bsu.by/bitstream/123456789/55088/1/%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%8E%D0%BA%20%D0%A2.%D0%9F.%20%D0%A3%D0%BF%D0%BB%D1%8B%D0%B2%D1%8B%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%BF%D0%B0%D1%8D%D0%B7%D1%96%D1%8E%20%D0%9F%D1%8F%D1%82%D1%80%D0%B0%20%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%8E%D0%BA%D0%B0%20%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%96%D0%B9%D1%81%D0%BA%D1%96%D1%85%20%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%B0%D1%9E%20%D0%A5%D0%86%D0%A5%20-%20%D0%A5%D0%A5%20%D1%81%D1%82%D1%81%D1%82..pdf |месца =Мн. |выдавецтва =БДУ|год =2010 |том =I|старонкі =128—130|старонак =|тыраж =|isbn =}} # ''Барысюк, Т.П.'' Паэзія літаратуразнаўцы [Да 70-годдзя У.І. Мархеля] / Т.П. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2010. – 23 красав. – С. 12. – 0,4 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Пошукі бессмяротнасці ў паэзіі Алеся Разанава / Т.П. Барысюк // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст: матэрыялы Рэсп. навук. канф. (да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І.Я. Навуменкі) Мінск, 16 лют. 2010 года. / Ін-т мовы і літ. імя Я. Коласа і Я. Купалы НАН Беларусі. – Мінск: Права і эканоміка, 2010. – С. 104–109. – 0,4 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Матыў помніка ў творчасці А.С. Пушкіна і ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Беларуская пісьмовая спадчына ў кантэксце еўрапейскага культурна-гістарычнага працэсу XI – XIX стагоддзяў : вытокі, традыцыі, уплывы: матэрыялы Рэспубліканскай навукова-практычнай канферэнцыі (Мінск, 24 мая 2010 г.) / Ін-т мовы і літ. імя Я. Коласа і Я. Купалы НАН Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 339–344. – 0,5 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Канцэпцыя бессмяротнасці ў сучаснай рускай і рускамоўнай паэзіі Беларусі / Т.П. Барысюк // Русская и белорусская литературы на рубеже XX – XXI веков. К 70-летию кафедры русской литературы : сб. науч. ст. : в 2 ч. – Ч. 2 / под ред. проф. С.Я. Гончаровой-Грабовской. – Минск : РИВШ, 2010. – С. 93–96. – 0,25 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Пошукі бессмяротнасці ў паэзіі І. Бродскага і У. Караткевіча / Т.П. Барысюк // Мова – Літаратура – Культура : матэрыялы VI Міжнар. навук. канф., Мінск, 28–29 кастр. 2010 г. : у 2 ч. – Ч. 2 / Беларус. дзярж. ун-т. – Мінск : Выд. цэнтр БДУ, 2011. – 310 с. – С. 196–200. – 0,3 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' ...І працай наталіцца : [інтэрв’ю з мастаком Аляксандрам Падгорным] / Т.П. Барысюк // Переходный возраст. – 2011. – № 8, люты. – С. 16. – 0,1 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Пошукі бессмяротнасці ў паэзіі Васіля Зуёнка / Т.П. Барысюк // Национальная философия в контексте современных глобальных процессов : материалы Междунар. научно-практич. конф., Минск, 16 – 17 декабря 2010 г. / науч. ред. совет : А.А. Лазаревич [и др.]; Нац. акад. наук Беларуси, Ин-т философии. – Минск : Право и экономика, 2011. – 725 с. – С. 696–698. – 0,25 д. а. # ''Барысюк Т.П.'' Пошукі бессмяротнасці ў паэзіі Бахыта Кенжэева / Т.П. Барысюк // Язык и социум : теоретич. и прикладные аспекты исследования : материалы IX Междунар. науч. конф., Минск, 3 – 4 дек. 2010 г. / под общ. ред. Л.Ф. Гербик. – Минск : РИВШ, 2011. – 266 с. – С. 22–25. – 0,2 д. а. # {{артыкул|аўтар= Барысюк Т. |загаловак= “Рунець, красаваць, налівацца” – вечна! Пошукі неўміручасці ў паэзіі Рыгора Барадуліна|спасылка=|выданне=Роднае слова |тып= часопіс|месца=Мн.|выдавецтва= Мінадукацыі РБ|год=2011 |выпуск= |нумар=9 |старонкі= 25—26 }} # ''Барысюк, Т.П.'' Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў творчасці Максіма Багдановіча і Андрэя Вазнясенскага / Т.П. Барысюк // Творчасць Максіма Багдановіча ў кантэксце сусветнай літаратуры : матэрыялы Міжнар. навук. канф. (да 120-годдзя з дня нараджэння Максіма Багдановіча), Мінск, 25 – 26 лістап. 2011 г. / Ін-т мовы і літ. імя Якуба Коласа і Янкі Купалы НАН Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2011. – 242 с. – С. 57–60. – 0,3 д. а. # ''Барысюк Т.П.'' Змест і форма ў філасофіі і літаратуры / Т.П. Барысюк // Междунар. науч. конф. “Философия в Беларуси и перспективы мировой интеллектуальной культуры. К 80-летию Института философии НАН Беларуси” (Минск, 14 – 15 апр. 2011 г.). – С. 571–573. – 0,2 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Пошукі бессмяротнасці ў сучаснай беларускай і рускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Літаратурная карта Еўропы: кантакты, тыпалогія, інтэртэкстуальнасць / А.В. Вальчук [і інш]; навук. рэд. М.У. Мікуліч; Нац. акад. навук Беларусі; Інстытут мовы і літаратуры імя Я. Коласа і Я. Купалы. – Мінск: Беларус. навука, 2012. – С. 387 – 446. – 3,55 д.а.; # ''Барысюк, Т.П.'' Што прыдасца літаратуразнаўцу ў інтэрнэце? / Т.П. Барысюк // Роднае слова. – 2012. – № 5. – С. 32 – 36. – 2,5 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў паэзіі Рыгора Барадуліна і Бахыта Кенжэева / Т.П. Барысюк // Беларуская і руская літаратуры : тыпалогія ўзаемасувязей і нацыянальнай ідэнтыфікацыі : матэрыялы Міжнар. навук. канф. (Мінск, 18 – 19 красавіка 2012 г. / Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы НАН Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2012. – 420 с. – С. 28–35. – 0,6 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Матыў помніка ў А.С. Пушкіна і ў сучаснай рускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Пушкин и мировая литература : материалы IV Междунар. науч. конф., г. Минск, 17 – 18 апр. 2012 г. / Белорус. гос. пед. ун-т им. М. Танка ; редкол. : В.Д. Старичёнок [и др.]. – Минск : РИВШ, 2012. – 236 с. – С. 95–97. – 0,2 д. а. # {{артыкул|аўтар=Барысюк Т. |загаловак=Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў паэзіі Леаніда Дранько-Майсюка, Віктара Шніпа, Эдуарда Акуліна і Людмілы Рублеўскай |спасылка=http://csl.bas-net.by/press-nan/2012/11/08_nacuyanalnyja_vobrazy_svetu.pdf|выданне=[[Роднае слова (1988)|Роднае слова]] |тып=часопіс|месца=Мн. |выдавецтва= [[Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь|Мінадукацыі РБ]]|год=2012 |выпуск= |нумар=11 |старонкі=23—25}} # ''Барысюк, Т.П.'' Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў паэзіі Максіма Танка 80–90-х гг. XX ст. / Т.П. Барысюк // Максім Танк у дыялогу славянскіх літаратур: традыцыі, наватарства, адметнасць : матэрыялы Міжнароднай навук. канф. (да 100-годдзя з дня нараджэння Максіма Танка), Мінск, 17 – 18 верасня 2012 г. / Ін-т мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы НАН Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2012. – 209 с. – С. 71–75. – 0,4 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў паэзіі Янкі Купалы / Т.П. Барысюк // Творчая спадчына Янкі Купалы і Якуба Коласа ў сістэме дзяржаўна-культурных і духоўна-эстэтычных прыярытэтаў XXI стагоддзя : матэрыялы Міжнар. навук. канф. (да 130-годдзя з дня нараджэння Янкі Купалы і Якуба Коласа), Мінск, 25–26 верас. 2012 г. / Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі Ін-т мовы і літ. імя Якуба Коласа і Янкі Купалы. – Мінск : Права і эканоміка, 2012. – 239 с. – С. 62–66. – 0,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' І шлях, і водгулле, і памяць...: [артыкул-некралог пра У.І. Мархеля] / Т.П. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2013. – 4 кастр. (№ 39). – С. 12. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Творчае крэда паэтаў Л.Дранько-Майсюка, В.Шніпа, Л.Рублеўскай і Э.Акуліна (паводле іх апошніх зборнікаў) / Т.П. Барысюк // Императивы творчества и гармонии в проектировании человекомерных систем: материалы Междунар. науч. конф., г. Минск, 15-16 нояб. 2012 г. / Ин-т философии НАН Беларуси, науч. ред. совет: А.А. Лазаревич [и др.]. – Минск: Право и экономика, 2013. – 497 с. – С. 432–433. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Газель і туюг у сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Турция и Беларусь в мировом литературном процессе : материалы Междунар. науч.-практ. конф., Минск, 18 окт. 2012 г. – Минск : РИВШ, 2013. – 140 с. – С. 96–104. – 0,5 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' На лініі лёсу: [арт. да 70-годдзя Казіміра Камейшы] / Т.П. Барысюк // ЛіМ. – 2013. – 6 снеж. – С. 7. – 0,2 д.а. # {{кніга|аўтар = Барысюк Т.|частка =Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў паэзіі Яўгенія Еўтушэнкі (1986–1995 гады) |загаловак =Славянскія літаратуры ў кантэксце сусветнай: да 900-годдзя Кірыла Тураўскага і 200-годдзя Тараса Шаўчэнкі : матэрыялы XI Міжнар. навук. канф. : [у 2 ч.] |спасылка = |месца =Мн. |выдавецтва = РІВШ БДУ|год =2013 |том =II |старонкі =52—58|старонак = |тыраж =|isbn =978-985-500-707-5}} # ''Барысюк, Т.П.'' Мая Танкініяна / Т.П. Барысюк // Białorutenistyka Białostocka. – 2013. – T. 5. – S. 441–450. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' «Сны без лілеі абмялелі»: [рэц. на кн. Міколы Касцюкевіча “Колеры” (2013)] / Т.П. Барысюк // ЛіМ. – 2014. – 3 студз. – С. 7. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Ідэйна-жанравыя пошукі ў паэзіі Мікалая Віняцкага / Т.П. Барысюк // Творчасць Аркадзя Куляшова ў дыялогу славянскіх літаратур : традыцыі, наватарства, нацыянальная адметнасць : мат. Міжнар. навук. канф. (да 100-годдзя з дня нараджэння Аркадзя Куляшова), Мінск, 29 студз. 2014 г. / Цэнтр даследаванняў бел. культуры, мовы і літ. Нац. акадэміі навук Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2014. – 418 с. – С. 294–298. – 0,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' «Мне б да праўды жыццёвай дайсці»: [творчы партрэт Віктара Гардзея за апошнія 30 гадоў] / Т.П. Барысюк // ЛіМ. – 2014. – 25 красавіка. – С. 7. – 0,2 д.а. # {{кніга|аўтар = Барысюк Т.|частка = Запазычаныя з фальклору жанры (замова, праклѐн, калыханка, загадка) у сучаснай беларускай паэзіі |загаловак =Традыцыі і сучасны стан культуры і мастацтваў. Матэрыялы Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі : [у 2 ч.] |спасылка = http://www.academia.edu/9196567/%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%BD%D0%BE_%D0%9A.%D0%AE._%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BC%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%BD%D1%8B%D0%B5_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%8B_%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%87%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%B8_%D0%B2_%D1%83%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%B8_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B5 |месца =Мн. |выдавецтва =Права і эканоміка |год =2014 |том =II|старонкі =223—232|старонак =463 |тыраж =60|isbn =978-985-552-324-7}} # {{кніга|аўтар = Барысюк Т.|частка =Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў паэзіі Віктара Бокава і Уладзіслава Арцёмава (пасля 1986 года) |загаловак = Русская и белорусская литература на рубеже XX—XXI веков: сб. науч. ст. |спасылка = |месца =Мн. |выдавецтва = РІВШ БДУ|год =2014 |том =|старонкі =234—244|старонак = |тыраж =|isbn =978-985-500-761-7}} # ''Барысюк, Т.П.'' Антымілітарысцкая лірыка (чэшская аб Першай сусветнай і сучасная беларуская аб Другой сусветнай войнах) / Т.П. Барысюк // Першая сусветная вайна ў народнай памяці і мастацкім адлюстраванні: мат. Міжнар. навук. канф., Мінск, 7–8 кастрычніка 2014 года / прадм. і ўклад. С.Л. Гараніна; навук. рэд. А.І. Лакотка; Цэнтр даследаванняў бел. культуры, мовы і літ. НАН Беларусі. – Мінск: Права і эканоміка, 2014. – 368 с. – С. 253–258. – 0,35 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Авіцэна, Аль-Газалі, Халіль Джэбран, Цік Нат Хан, Юсуф Хас Хаджыб – паэзія Пятра Барысюка: тыпалагічныя сыходжанні / Т.П. Барысюк // Авиценна: мыслитель, учёный, гуманист: Материалы Междунар. науч. конф., Минск, Ин-т философии НАНБ, 18 декабря 2013 г. / ред. коллегия : А.А. Лазаревич, Хамид Сафари [и др.]. – Минск: Ковчег, 2014. – 261 с. – С. 199–203. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Нацыянальная паэтычная філасофія ў творчасці сучасных беларускіх і рускіх аўтараў (Р.Барадулін, А.Разанаў, А.Кушнер, Г.Айгі) / Т.П. Барысюк // Вечны рух жыцця і заканамернасці творчых пошукаў літаратуры: Матэрыялы Рэсп. навук.-практыч. канф.: да 90-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І.Я. Навуменкі, Мінск, 26–27 лютага 2015 года / [рэдкал.: А.А. Манкевіч (уклад.) і інш.]. – Мінск: Права і эканоміка, 2015. – 503 с. – С. 445–460. – 0,4 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Святло вясковага калосся: [Рэцэнзія на кнігу “Дзівасіл” (2013) Уладзіміра Гайдука] / Т.П. Барысюк // Літаратура і мастацтва. – 2015. – 14 жн. (№ 32). – С. 11. – 0,1 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Паэтычныя ідэі і жанры як сістэмы (на прыкладах з сучаснай беларускай лірыкі) / Т.П. Барысюк // Девятые Карповские научные чтения, посвящённые 75-летию со дня рождения В.А. Карпова (Мінск, БДУ, 13–14 сакавіка 2015 г.). – 0,3 д.а. # {{кніга|аўтар = Барысюк Т.|частка =Нацыянальнае паэтычнае мастацтва ў сучаснай беларускай і рускай лірыцы |загаловак =Славянскія літаратуры ў кантэксце сусветнай: да 750-годдзя са дня нараджэння Дантэ Аліг’еры і 85-годдзя Уладзіміра Караткевіча : матэрыялы XII Міжнар. навук. канф. : [у 2 ч.] |спасылка частка= http://elib.bsu.by/bitstream/123456789/141540/1/%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%8E%D0%BA%20%D0%A2_%D0%9D%D0%B0%D1%86%D1%8B%D1%8F%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D0%B5%20%D0%BF%D0%B0%D1%8D%D1%82%D1%8B%D1%87%D0%BD%D0%B0%D0%B5%20%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%86%D1%82%D0%B2%D0%B0%20%20%D1%9E%20%D1%81%D1%83%D1%87%D0%B0%D1%81%D0%BD%D0%B0%D0%B9%20%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B9%20%D1%96%20%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B9%20%D0%BB%D1%96%D1%80%D1%8B%D1%86%D1%8B.pdf |месца =Мн. |выдавецтва = БДУ |год =2016 |том = I|старонкі =212—219|старонак = |тыраж = }} # ''Барысюк, Т.П.'' «Сваё» і «чужое» ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Беларуская літаратура ў культурнай прасторы сучаснага грамадства: матэрыялы Міжнар. навук. канф. да 120-годдзя з дня нараджэння Кандрата Крапівы, Мінск, 3–4 сакав. 2016 г.) / Цэнтр даследаванняў бел. культуры, мовы і літ. Нац. акадэміі навук Беларусі. – Мінск: Права і эканоміка, 2016. – 396 с. – С. 291–293. – 0,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Інавацыі ў сучасных беларускіх цвёрдых формах і відах верша / Т.П. Барысюк // Интеллектуальная культура Беларуси: управление знаниями в контексте задач социально-экономической модернизации: материалы Второй междунар. науч. конф., Минск, 12–13 нояб. 2015 г. / Ин-т философии НАН Беларуси. – Минск: Право и экономика, 2016. – 465 с. – С. 458–460. – 0,25 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Заходнія і ўсходнія жанры ў паэзіі Эдуарда Дубянецкага як праява міжкультурнага дыялога / Т.П. Барысюк // Диалог культур в эпоху глобальных рисков: материалы Междунар. науч. конф. и X науч.-теорет. семинара “Инновац. стратегии в соврем. социал. философии”, Минск, 17–18 мая 2016 г.: В 2 ч. Ч. 2 / науч.-ред. совет: А.В. Данильченко [и др.]; редкол.: В.В. Анохина [и др.]. – Электрон. дан. (5,07 Мб). – Минск: Изд. центр БГУ, 2016. – 1 электрон. опт. диск (CD-ROM). – С. 24–26. – 0,15 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' «Сузор’і росныя планет…» [рэцэнзія на зб. выбраных вершаў Генадзя Пашкова “Парад планет” (2016)] / Т.П. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2016. – 16 верас. (№ 37). – С. 6. – 0,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Запазычаныя з рэлігіі жанры ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Традыцыі і сучасны стан культуры і мастацтваў: зборнік дакладаў і тэзісаў VI міжнар. навук.-практ. канф., Мінск, 19–20 лістап. 2015 г. / гал. рэд. А.І. Лакотка. – Мінск: Права і эканоміка, 2016. – 854 с. – С. 467–469. – 0,35 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' «…И рассыпаться каплями солнца»: [Слово о кн. стихотворений Г.Пашкова “Парад планет”] / Т.П. Борисюк // Белая вежа. – 2016. – № 10 (37). – С. 7–12. – 0,35 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' «Мая моц і слабасць у тым, што я не іду следам за іншымі»: гутарка з прафесарам Арнольдам МакМілінам / Т.П. Барысюк // Дзеяслоў. – 2016. – № 4 (83). – С. 249–253. – 0,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Сон у беларускай і польскай паэзіі 80–90-х гадоў XX стагоддзя / Т.П. Барысюк // Беларуска-польскія культурна-моўныя ўзаемадачыненні: ад гісторыі да сучаснасці: зб. навук. арт. / Нац. акад. навук Беларусі [і інш.]; навук. рэд. В.М. Курцова, Н.А. Снігірова, M. Jankowiak, M. Ostrówka. – Мінск: Беларуская навука, 2016. – 435 с. – С. 256–271. – 1 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Венецыянскі тэкст у сучаснай беларускай і рускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Беларуска-італьянскае культурнае ўзаемадзеянне і праблема захавання нацыянальнай ідэнтычнасці: гістарычны вопыт і сучасныя праблемы: зб. навук. арт. / Нац. акад. навук Беларусі [і інш.]; навук. рэд.: С.Л. Гаранін, І.У. Ялынцава. – Мінск: Беларуская навука, 2016. – 342 с. – С. 195–198. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Сучасная англійская паэзія: Бары Тэб / Т.П. Барысюк // Сучасная беларуская тэксталогія: актуальныя праблемы і перспектывы развіцця: матэрыялы Рэсп. навук.-практ. канф., Мінск, 22–23 лістап. 2016 г. – Мінск: Права і эканоміка, 2016. – С. 299–302. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Залатое сячэнне: абгрунтаванне новай цвёрдай формы верша / Т.П. Барысюк // Пушкин и мировая культура: сб. науч. ст. [материалы Междунар. науч. конф. (Минск, 20–21 окт. 2016 г.)] / редкол.: Т.Е. Комаровская (отв. ред.), Т.В. Данилович, О.Р. Хомякова. – Минск: БГПУ, 2017. – 256 с. – С. 228–233. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў сучаснай беларускай і рускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Паэтыка літаратурных сувязей / У.В. Гніламедаў [і інш.] ; навук. рэд.: У.В. Гніламедаў, М.У. Мікуліч. – Мінск: Беларус. навука, 2017. – 549 с. – С. 364–414. – 4,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Вобразы Вялікабрытаніі і брытанцаў у сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Карповские научные чтения: сб. науч. ст.: Выпуск 11: в 2 ч. Ч. 2. – Минск: ИВЦ Минфина, 2017. – 319 с. – С. 218–221. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Варажбітныя “іцзін-шасцірадковікі” Людмілы Паўлікавай-Хейдаравай як новая цвёрдая форма верша / Т.П. Барысюк // Роднае слова. – 2017. – № 9. – С. 24–25. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Нацыянальная паэтычная філасофія ў творчасці сучасных беларускіх і рускіх аўтараў (Р. Барадулін, А. Разанаў, А. Кушнер, Г. Айгі) / Т.П. Барысюк // Национальная философия в глобальном мире : тезисы Первого белорусского философского конгресса / НАН Беларуси, Ин-т философии; редкол.: В.Г. Гусаков (пред.) [и др.]. – Минск : Беларуская навука, 2017. – 766 с. – С. 34. – 0,1 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' «Кожны народ мае свой твар» (Я.Колас): «сваё» і «чужое» ў сучаснай брытанскай англамоўнай паэзіі / Т.П.Барысюк // Гісторыя беларускай літаратуры: стан і перспектывы даследавання (да 135-годдзя з дня нараджэння Янкі Купалы і Якуба Коласа): матэрыялы Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі (Мінск, 15–16 лістапада 2017 г.) / Цэнтр даследаванняў бел. культуры, мовы і літ. Нац. акадэміі навук Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2017. – 400 с. – С. 257–260. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Акраверш, актава, рандо, рандэль, тэрцыны ў М.Багдановіча і ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Максім Багдановіч: дыялог з часам (асоба пісьменніка і яго творчасць у сусветным дыскурсе XX–XXI стст.): матэрыялы Міжнар. навук.-практ. канф., Мінск, 21 снеж. 2016 г. / Літ. муз. Максіма Багдановіча; уклад. М.М.Запартыка. – Мінск: РІВШ, 2017. – 132 с. – С. 8–15. – 0,5 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Дранько-Майсюк Леанід Васілевіч / Т.П. Барысюк // Янка Купала: энцыклапедыя. Т. 1. А–З / рэдкал.: У.У. Андрыевіч (гал. рэд.) [і інш.]. – Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2017. – 400 с. – С. 319. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Містычныя матывы ў старажытнай беларускай літаратуры / Т.П. Барысюк // Франциск Скорина и его время: 500-летие белорусского и восточнославянского книгопечатания: мат. Междунар. науч. конф., Минск, 30 нояб. – 2 дек. 2017 г. / сост. Е.И. Богдан; НАН Беларуси; Отделение гуманитарных наук и искусств НАН Беларуси; Центр исследований белорусской культуры, языка и литературы НАН Беларуси; Институт литературоведения имени Янки Купалы; Межгосударственный фонд гуманитарного сотрудничества государств – участников Содружества Независимых Государств. – Минск: Право и экономика, 2017. – 276 с. – С. 252–256. – 0,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Пад зоркай нацыянальнага космасу: Справы і мары Алеся Цыркунова: інтэрв’ю / Т.П. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2018. – 20 красав. (№ 15). – С. 12. – 0,25 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' З фантазіяй і намёкам: [матэрыялы выступленняў пісьменнікаў-казачнікаў на круглым стале форума казкі] / запісала Т.П. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2018. – 1 чэрв. (№ 21). – С. 4. – 0,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Канцэпт “творчасць” у паэзіі Максіма Танка (80-я гг. XX ст.) / Т.П. Барысюк // Адзінаццатыя Танкаўскія чытанні (да Года малой радзімы): зб. навук. арт. / Беларус. дзярж. пед. ун-т імя М. Танка; рэдкал.: В.Д. Старычонак [і інш.]; адк. рэд. В.Д. Старычонак. – Мінск: БДПУ, 2018. – 299 с. – С. 24–26. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Бачыць красу ў сваім: [інтэрв’ю з паэтэсай Аксанай Спрынчан да яе 45-годдзя] / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. – 2018. – 21 снеж. – С. 10. – 0,25 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Концепт «творчество» в дневниках Максима Танка современного периода (1986–1994) / Т.П. Борисюк // Белорусская земля в воспоминаниях и документах XIX – XX вв. – Вып. 1. – Москва: ИМЛИ РАН, 2018. – 448 с. – С. 441–447. – 0,4 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Вершы, натхнёныя малой радзімай: [рэцэнзія] / Т.П.Барысюк // Навука. – 2019. – 4 сакавіка (№ 10). – С. 8. – 0,25 д.а. # {{cite web| author =Барысюк, Т.П.| date =26 студзеня 2019 | url = https://novychas.by/kultura/taccjanin-dzen-jak-belaruskae-svjata| title =Таццянін дзень як беларускае свята |publisher =[[Новы Час (газета)|Новы Час]]| accessdate = }} # Барысюк, Т.П. Зямное і нябеснае ў паэзіі Мар’яна Дуксы / Т.П.Барысюк // Христианство как интегрирующий фактор мировой культуры. Сборник докладов XXIV международных Кирилло-Мефодиевских чтений / ГУО «Институт теологии имени святых Мефодия и Кирилла» Белорусского государственного университета: С. И. Шатравский, священник Святослав Рогальский. – Минск: Христианский образовательный центр имени святых Мефодия и Кирилла, 2019. – 484 с. – C. 186. # Барысюк, Т.П. Вершаваная казка ў творчасці В.Шніпа і Л.Рублеўскай // Казка ў еўрапейскай прасторы: гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднага форуму даследчыкаў беларускай казкі (Мінск, 17–18 мая 2018 г.) / НАН Беларусі, Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры; склад. Я.І. Грыневіч; рэдкал.: А.І. Лакотка (гал. рэд.) [і інш.]. – Мінск: Беларуская навука, 2019. – 303 с. – С. 256–257. # Борисюк Т.П. Концепт “творчество” в письмах Максима Танка к русским корреспондентам (1946–1966) // Белорусская земля в воспоминаниях и документах XIX–XX вв. Вып. 2. – М.: ИМЛИ РАН, 2019. – 336 с. – С. 330–334. # Барысюк, Т.П. Малая радзіма, якая натхняе: [рэц. на зб. вершаў супрацоўнікаў НАН Беларусі “Зямлі, навекі блаславёнай” (2018)] / Т.П.Барысюк // Полымя. – 2019. – № 6. – С. 173–175. # Барысюк, Т.П. Вакол “Экватара” / Т.П.Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2020. – 24 студз. (№3). – С. 3. # Барысюк, Т.П. Нам даражэйшая роднасць духоўная: Літаратурнаму клубу “Экватар” – 10 год / Т.П. Барысюк // Наша слова. – 2020. – 5 лют. (№ 6). – С. 4. # Барысюк, Т.П. Імагалагічныя канцэпты “сваё” і “чужое” ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П.Барысюк // Адлюстраванне сучаснай Беларусі ў мастацкай літаратуры: зб. навук. арт. / уклад. Н.В. Якавенка; навук. рэд. І.В. Саверчанка; рэдкал.: А.А. Каваленя [і інш.] – Мінск: Беларуская навука, 2020. – 158 с. – С. 121–132. # Барысюк, Т.П. Канцэпт “творчасць” у перакладах Максіма Танка з італьянскай і рускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Беларуска-італьянскае культурнае ўзаемадзеянне і праблема захавання нацыянальнай ідэнтычнасці: гістарычны вопыт і сучасныя праблемы: зб. навук. арт. / Нац. акад. навук Беларусі [і інш.]; навук. рэд.: В.У. Міцкевіч, І.У. Ялынцава. – Мінск: Беларуская навука, 2020. – 192 с. – С. 20–22. # Барысюк, Т.П. Анталогія рускамоўнай паэзіі / Т.П. Барысюк // Навука. – 2020. – 16 сакавіка (№ 11). – С. 8. # Барысюк, Т.П. Шэдэўры рускамоўнай паэзіі / Т.П. Барысюк // Настаўніцкая газета. – 2020. – 4 красав. (№ 39). – С. 13. # Барысюк, Т. П. Ідэйна-жанравыя пошукі ў паэзіі Максіма Танка (1986–1995) / Т.П.Барысюк // Дванаццатыя Танкаўскія чытанні: зб. навук. арт. / Беларус. дзярж. пед. ун-т імя М.Танка; рэдкал.: В.Д. Старычонак [і інш.]; адк. рэд. В.Д. Старычонак. – Мінск: БДПУ, 2020. – 300 с. – С. 11–12. # Барысюк, Т.П. Нам даражэйшая роднасць духоўная: Літаратурнаму клубу “Экватар” – 10 год / Т.П. Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. – 2020. – Вып. 9 (11). – 335 с. – С. 29–31. # Барысюк, Т.П. Мінскі тэкст у сучаснай беларускай паэзіі // Вялікая Айчынная вайна і пасляваенны час у беларускай літаратуры : матэрыялы Міжнар. навук. канф. (да 75-годдзя Вялікай Перамогі і 95-годдзя з дня нараджэння І.Я. Навуменкі), Мінск, 15–16 кастр. 2020 г. / Цэнтр даслед. бел. культуры, мовы і літ. Нац. акад. навук Беларусі. – Мінск : А.М. Янушкевіч, 2020. – 256 с. – С. 17–22. – 0,25 д.а. # Барысюк, Т.П. [http://gazeta-navuka.by/novosti/1842-yubilej-akademichnaga-litaraturazna-stva Юбілей акадэмічнага літаратуразнаўства] / Т.П. Барысюк // Навука. – 2021. – 13 красавіка (№15). – С. 3. # Барысюк, Т.П. Крэатыўны патэнцыял сучаснай беларускай паэзіі / Т.П.Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2021. – 6 жніўня (№31). – С. 7. # Барысюк, Т.П. Трымацца бацькоўскай зямлі / Т.П.Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2021. – 1 кастрычніка (№39). – С. 6. # Барысюк, Т.П. Мой Багдановіч / Т.П. Барысюк // Маладосць: часопіс. – 2021. – №11. – С. 108–109. # Barysiuk, Т. Канцэпты “сваё” і “чужое” ў сучаснай брытанскай англамоўнай паэзіі / Т. Barysiuk // Białorutenistyka Białostocka. – 2021. – Т. 13. – S. 379–392. # Барысюк, Т.П. Канцэпты “сваё” і “чужое” ў сучаснай беларускай і брытанскай англамоўнай паэзіі / Т.П. Барысюк // Беларуска-еўрапейскія літаратурныя ўзаемасувязі і імагалогія / Т.П. Барысюк [і інш.]; навук. рэд. У.В. Гніламёдаў, М.У. Мікуліч. – Мінск: Беларуская навука, 2022. – 492 с. – С. 270–322. – 4, 35 д.а. # Барысюк Т.П. Залатое сячэнне – новая цвёрдая форма верша // Традыцыі і сучасны стан культуры і мастацтваў : зб. навук. арт. Вып. 3 / гал. рэд. А. І. Лакотка; Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2022. – 770 с. – С. 300–302. – 0,2 д.а. [Матэрыялы II Міжнароднага навуковага кангрэсу беларускай культуры (10–11 верасня 2020 г.)]. # ''Барысюк, Т.П.'' «Сучасная Вялікабрытанія: міфы і рэальнасць»: гутарка Арнольдам МакМілінам / Т.П. Барысюк // Дзеяслоў. – 2022. – № 2 (117). – С. 191–198. – 0,7 д.а. # {{кніга|аўтар =Барысюк, Т.П. |частка =Хоку і танка ў сучаснай беларускай паэзіі |загаловак =Беларуская літаратура і літаратуразнаўства: зборнік навуковых артыкулаў (да 90-годдзя Інстытута літаратуразнаўства імя Янкі Купалы) / Нац. акад. навук Беларусі [і інш.] |спасылка = |адказны =уклад. Н. В. Якавенка; навук. рэд. І. В. Саверчанка |выданне = |месца =Мн. |выдавецтва =Інстытут літаратуразнаўства НАН Беларусі, ВД «Беларуская навука» |год =2022 |старонкі =269—278 |старонак = 507 |isbn =978-985-08-2897-2 |тыраж = |ref = }} # Барысюк, Т. П. Функцыі англіцызмаў у сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Вестник МГЛУ. Сер. 1. Филология. – 2022. – № 4 (119). – С. 118–126. – 0,65 д.а. # Барысюк, Т. П. Містычная лірыка Максіма Танка / Т.П. Барысюк // Роднае слова. – 2022. – № 9. – С. 30–32. – 0,4 д.а. # {{кніга|аўтар = Барысюк, Т.П.|частка =Ідэйна-жанравыя пошукі ў кнізе казак А. Грушэцкага «Рыцар Янка і каралеўна Мілана. Таямнічае каралеўства» |загаловак =Казка ў еўрапейскай прасторы 2: гісторыя і сучаснасць : матэрыялы II Міжнароднага форуму даследчыкаў беларускай казкі (Мінск, 27—29 мая 2021 г.) / [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі]], [[Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры]]|арыгінал = |спасылка = |адказны =уклад. [[Юрась Пацюпа|Ю. В. Пацюпа]]; рэдкал.: А. І. Лакотка (гал. рэд.) [і інш.] |выданне = |месца =Мн. |выдавецтва =[[Беларуская навука (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год =2022 |старонкі =144—149 |старонак =211 |серыя = |isbn = 978-985-08-2933-7|тыраж = |ref =Барысюк }} # Барысюк, Т.П. Дзень аб’яднання Беларусі 17 верасня 1939 г. у беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Рыжскі мір 1921 года і Беларусь (да 100-годдзя заключэння): зборнік артыкулаў / рэдкал.: А.А. Каваленя [і інш.]. — Мінск: Беларуская навука, 2022. — 303 с. – С. 281–285. – 0,3 д.а. # Барысюк, Т.П. Аўтабіяграфія / Т.П. Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 11 (13). – Мінск: Ковчег, 2022. – 311 с. – С. 39-44. – 0,3 д.а. # Барысюк, Т.П. Шляхі абнаўлення аўтарскай казкі. Пісьменніцкі вопыт Таццяны Барысюк (эсэ) / Т.П. Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 11 (13). – Мінск: Ковчег, 2022. – 311 с. – С. 45-46. – 0,1 д.а. # Борисюк, Т.П. О друзьях, творчестве, Тантре, йоге и квантовой физике: интервью с [поэтом, прозаиком и фотохудожником] Виталием Ивановичем Щербаковым / Т.П. Борисюк // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 11 (13). – Мінск: Ковчег, 2022. – 311 с. – С. 52-58. – 0,25 д.а. # Барысюк, Т.П. Канцэпт “творчасць” у дзённіках Максіма Танка (1975-1982) / Т.П. Барысюк // Трынаццатыя Танкаўскія чытанні: зборнік навуковых артыкулаў / Беларус. дзярж. пед. ун-т імя М.Танка; рэдкал. В.Д. Старычонак (і інш.); адк. рэд. В.Д. Старычонак. – Мінск: БДПУ, 2022. – 416 с. – С. 20-24. – 0,4 д.а. # Барысюк, Т.П. Поўная прыгод эпоха: інтэрв’ю з Сержам Мінскевічам для штотыднёвіка “Літаратура і мастацтва”. Надрукавана 12 чэрвеня 2009 г. / Т.П. Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 11 (13). – Мінск: Ковчег, 2022. – 311 с. – С. 205-208. – 0,2 д.а. # Барысюк, Т.П. Традыцыі і рэцэпцыя творчасці Цыпрыяна Каміля Норвіда ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // II Броўкавы чытанні: матэрыялы навук.-практ. канф., прысвеч. 55-годдзю стварэння Галоўнай рэдакцыі Беларускай Савецкай Энцыклапедыі (БелСЭ) (Мінск, 27 кастр. 2022 г.). – Мінск: ІВЦ Мінфіна. 2022. – 88 с. – С. 13–16. – 0,2 д.а. # Барысюк, Т.П. Гібрыдныя жанры ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // От слова к дискурсу: взаимодействие форм и (не)предсказуемость смыслов: тез. докл. междунар. науч. конф., Минск, 12–13 мая 2023 г. / редкол.: Л.М. Лещёва (отв. ред.) [и др.]. – Минск: МГЛУ, 2023. – 287 с. – С. 142-144. – 0,15 д.а. # {{артыкул|аўтар=Барысюк, Т.П. |загаловак= Казка: набыткі і планы |спасылка= https://zviazda.by/sites/default/files/25-2023.pdf|аўтар выдання= |выданне= Літаратура і мастацтва|тып=газ. |месца=Мн. |выдавецтва=РВУ «Звязда» |год=2023-06-23 |выпуск= 5234 |нумар= 25|старонкі= 14}} # Барысюк, Т.П. Хірург-анестэзіёлаг, паэт і публіцыст Пётр Барысюк. Успаміны дачкі / Т.П.Барысюк // Медицинский вестник. – 2023. – 29 июня (№ 26). – С. 16–17. # {{cite web| author =Барысюк, Т.П. | date =2023-0704| url =https://medvestnik.by/dosug/khirurg-anestezijolag-paet-i-publitsyst-pjotr-barysyuk-uspaminy-dachki | title = Хірург-анестэзіёлаг, паэт і публіцыст Пётр Барысюк. Успаміны дачкі|publisher =Медицинский вестник| accessdate = 2023-07-11| lang =}} # Барысюк, Т.П. Скрушная страта: Серж Мінскевіч — сябар, паэт, літаратуразнавец / Т.П. Барысюк // [[Маладосць (часопіс)|Маладосць]]. – 2023. – № 6. – С. 102–104. # Барысюк, Т.П. Прымяненне прынцыпу залатога сячэння ў паэзіі: аднайменная новая цвёрдая форма верша / Т.П. Барысюк // Интеллектуальная культура Беларуси: гуманитарная безопасность в условиях глобальных вызовов: материалы Седьмой междунар. науч. конф. (16–17 ноября 2023 г., г. Мінск). В 2 т. Т. 1 / Институт философии НАН Беларуси; редкол. А.А. Лазаревич (пред.) [и др.]. – Мн.: [[Чатыры чвэрці|Четыре четверти]], 2023. – 396 с. – С. 213-217. – 0,2 д.а. # Барысюк, Т.П. Ідэі У.В. Гніламёдава і іх развіццё: астралагічнае і антрапанімічнае літаратуразнаўства / Т.П. Барысюк // Беларуская літаратура на сучасным этапе : аўтар, герой, чытач : зб. навук. арт. : да 85-годдзя з дня нарадж. акад. У.В. Гніламёдава / Нац. акад. навук Беларусі (і інш.) ; уклад. К.В. Часнакова ; навук. рэд. М.У. Мікуліч. – Мінск : Беларуская навука, 2023. – 284 с. – С. 85-92. – 0,4 д.а. # Барысюк, Т.П. Паэт і медык Пётр Пятровіч Барысюк: жыццё і творчасць / Т.П. Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 12 (14). – Мінск: Ковчег, 2023. – 336 с. – С. 19-31. – 0,65 д.а. # Борисюк, Т.П. Путь героя в книгах Исмата Кучиева / Т.П. Борисюк // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 12 (14). – Мінск: Ковчег, 2023. – 336 с. – С. 32-39. – 0,35 д.а. # Барысюк, Т.П. Сучасная беларуская калядная і купальская аўтарская лірыка / Т.П. Барысюк // Творчая спадчына Янкі Купалы і Якуба Коласа ў эпоху інфармацыйных тэхналогій: : зб. навук. арт. : да 140-годдзя з дня араджэння класікаў беларус. літ. / уклад. А. А. Манкевіч ; рэдкал.: А. А. Бараноўскі [і інш.] ; Нац. акад. Навук Беларусі, Цэнтр даслед. беларус. культуры, мовы і літ., Ін-т літаратуразнаўства імя Я. Купалы. – Мінск : Беларуская навука, 2023. – 281 с. – С. 264-271. – 0,35 д.а. # Барысюк, Т.П. Дык руская ці беларуская рускамоўная літаратура Беларусі? / Т.П. Барысюк // Навука : газета. — 2024. – 4 студз. – № 1 (2988). – Мн. : [[Беларуская навука (выдавецтва)|Беларуская навука]]. – С. 8. – 0,2 д.а. # Барысюк, Т.П. Філасофія жыцця і творчасці Максіма Танка (паводле дзённікаў паэта за 1986-1994 гг.) // «Шчаслівы, што пяю цябе, Радзіма…»: зб. навук. арт.: да 110-годдзя з дня нараджэння народнага паэта Беларусі акадэміка Максіма Танка і да Дня народнага адзінства / Нац. акад. навук Беларусі, Цэнтр даслед. беларус. культуры, мовы і літ., Ін-т літаратуразнаўства імя Я. Купалы ; уклад. К.В. Часнакова ; навук. рэд.: У.В. Гніламёдаў, М.У. Мікуліч. – Мінск : Беларуская навука, 2024. – 201 с. – С. 152-158. – 0,4 д.а. # {{артыкул |аўтар=Барысюк, Т.П. |загаловак=Спецыфіка рубаі ў беларускай паэзіі канца ХХ – пачатку ХХІ ст. |спасылка=https://vestihum.belnauka.by/jour/article/view/1033/895 |аўтар выдання= |выданне=[[Весці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]] |тып=часопіс |месца=Мн. |выдавецтва=[[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|АН Беларусі]] |год=2024 |том=69 |нумар=3 |старонкі=230—240 |isbn= |issn= |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813131930/https://vestihum.belnauka.by/jour/article/view/1033/895 |archive-date=13 жніўня 2024 }} # Барысюк, Т. П. [http://e-lib.mslu.by/bitstream/edoc/16623/1/115-120.pdf Усходнія формы ў паэзіі Сержа Мінскевіча (да 55-годдзя з дня нараджэння)] / Т. П. Барысюк // Соловьевские чтения–2024 : сб. науч. ст. / редкол.: А. В. Ломовая (отв. ред.) [и др.]. – Минск : МГЛУ, 2024. – С. 115–120. # Барысюк, Т.П. Касмічная лірыка Міколы Мятліцкага / Т.П. Барысюк // Літаратура і мастацтва. – 2024. – 26 красав. (№ 16). – С. 5. – 0,15 д.а. # Барысюк, Т.П. Спецыфіка рубаі ў беларускай паэзіі канца ХХ – пачатку ХХІ ст. / Т.П. Барысюк // Весці НАН Беларусі. Сер. гуманітар. навук. – 2024. – Т. 69, № 3. – С. 230-240. – 1,05 д.а. # Борисюк, Т.П. Насими и современная белорусская поэзия: газели и рубаи / Т.П. Борисюк // Беларуская мова і літаратура ў славянскім этнакультурным кантэксце : матэрыялы ІV Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі, Віцебск, 23–24 кастрычніка 2024 г. / Віцеб. дзярж. ун-т ; рэдкал.: Г. К. Семянькова (адк. рэд.) [і інш.]. – Віцебск : ВДУ імя П. М. Машэрава, 2024. – 289 с. – С. 37-45. – 0,4 д.а. # Барысюк Т.П. Усходнія формы ў паэзіі Сержа Мінскевіча / Т.П. Барысюк // Соловьёвские чтения–2024 : сб. науч. ст. / редкол.: А. В. Ломовая (отв. ред.) [и др.]. – Минск : МГЛУ, 2024. – 3,39 Мб. – С. 115-120. – 0,35 д.а. # Борисюк, Т.П. Насими и современная белорусская поэзия: газели и рубаи / Т.П. Борисюк // Беларуская мова і літаратура ў славянскім этнакультурным кантэксце : матэрыялы ІV Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі, Віцебск, 23–24 кастрычніка 2024 г. / Віцеб. дзярж. ун-т ; рэдкал.: Г. К. Семянькова (адк. рэд.) [і інш.]. – Віцебск : ВДУ імя П. М. Машэрава, 2024. – 289 с. – С. 37-45. – 0,4 д.а. # Барысюк Т.П. Адам Міцкевіч у сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Літаратура Новага часу ў люстэрку сучаснай гуманітарыстыкі : зборнік навуковых артыкулаў / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры, Інстытут літаратуразнаўства імя Янкі Купалы ; навук. рэд. Г. М. Кісліцына. – Мінск : Беларуская навука, 2024. – 401 с. – С. 62-69. – 0,4 д.а. # Барысюк, Т.П. Імануіл Кант, Максім Танк і Пётр Барысюк: высокая маральнасць (вернасць, доўг) як галоўнае правіла канцэпцыі асобы / Т.П. Барысюк // Интеллектуальная культура Беларуси: от Просвещения к Современности : материалы Восьмой междунар. науч. конф. (21–22 ноября 2024 г., г. Минск): В 2 т. Т. 1 / Ин-т философии НАН Беларуси ; редкол. А.А. Лазаревич (пред.) [и др.]. – Минск : Четыре четверти, 2024. – 352 с. – С. 35-37. – 0,2 д.а. # Барысюк Т.П. Касмічная тэма ў вершаванай казцы “Вася Вясёлкін ляціць на Месяц” Сяргея Грахоўскага і беларуская касмічная лірыка 1960-х – 2020-х гг. // Казка і міф у еўрапейскай прасторы 3 : традыцыі і навацыі : матэрыялы ІІІ-і Міжнароднага форуму даследчыкаў беларускай казкі (Мінск, 18–20 мая 2023 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры ; уклад. Ю.В. Пацюпа, В.Д. Міцкевіч ; рэдкал. : А.І. Лакотка (гал. рэд.) [і інш.]. – Мінск : Беларуская навука, 2024. – 180 с. – С. 123-130. – 0,5 д.а. # Барысюк, Т.П. Ідэі М.Бахціна, Э.Фрома, Э.Сарокі і М.Эпштэйна для развіцця сучаснага беларускага літаратуразнаўства / Т.П. Барысюк // Интеллектуальная культура Беларуси в глобальных и региональных контекстах : материалы Девятой междунар. науч. конф. (20-21 ноября 2025 г., г. Минск). В 2 т. Т. 1 / Ин-т философии НАН Беларуси ; редкол. А.А. Лазаревич (пред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2025. – 287 с. – С. 20-23. - 0,2 д.а. # Барысюк, Т.П. Усходнія формы ў сучаснай рускай паэзіі / Т.П.Барысюк // Трынаццатыя Калеснікаўскія чытанні : зб. матэрыялаў Рэсп. навук.-практ. канф., Брэст, 14 лістап. 2024 г. / Брэсц. дзярж.ун-т імя А.С.Пушкіна ; рэдкал.: З.П. Мельнікава (і інш.). - Брэст : БрДУ, 2025. - 300 с. - С. 43-47. - 0,2 д.а. # Барысюк, Т.П. Дзень аб’яднання Беларусі 17 верасня 1939 г. у тагачаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // “Заходняя Беларусь (1921 – 1939): гісторыя, культура, літаратурны рух: зб. навук. арт., прысвечаны 85-годдзю з дня аб’яднання Беларусі і Дню народнага адзінства / Нац. акад. навук Беларусі, Цэнтр даслед. беларус. культуры, мовы і літ., Ін-т літаратуразнаўства імя Янкі Купалы. – Мінск : [[Беларуская навука (выдавецтва)|Беларуская навука]], 2026. – 287 с. – С. 200-204. – 0,3 д.а. }}}} === Каментарыі да збору твораў === * Танк, Максім. Збор твораў: У 13 т. — Т. 8. Празаічныя творы. Артыкулы. Выступленні. Рэкамендацыі, некралогі / Максім Танк; рэд. тома М. А. Тычына; падрыхтоўка тэкстаў і каментар: Т. П. Барысюк, М. П. Барташэвіч; НАН Беларусі, Ін-т мовы і літ. імя Я.Коласа і Я.Купалы. — Мінск: Беларус. навука, 2009. — 642 с. * Танк, Максім. Збор твораў: У 13 т. — Т. 11. Пераклады / Максім Танк; рэд.тома Л. Г. Кісялёва; падрыхтоўка тэкстаў і каментар: Т. П. Барысюк, А. А. Данільчык, В. Л. Хацяновіч; НАН Беларусі, Ін-т мовы і літ. імя Я.Коласа і Я.Купалы. — Мінск: Беларус. навука, 2010. — 1026 с. == Крыніцы == {{reflist}} == Літаратура == * ''ЛеГал ([[Леанід Міхайлавіч Галубовіч|Леанід Галубовіч]])''. Штрыхі да «Аўтапартрэта» // [[Літаратура і мастацтва (1932)|Літ. і мастацтва]]. — 2002. — 25 кастр. — С. 6-7. * ''Еўчык Н.'' Антыноміі паэтычнага свету. Трафімчык А. Недачытаная кніга Таццяны [Кніга вершаў Таццяны Барысюк «Аўтапартрэт». Дзве думкі] // [[Маладосць (1953)|Маладосць]]. — 2003. — № 3. — С. 137—141. * ''Капа Наталля.'' Паралель асацыяцый (Зборнік «Аўтапартрэт» Таццяны Барысюк) // Крыніца. Славянскі свет. — 2003. — № 7. — С. 78-80. * Вам і не снілася, або Што бачаць у снах паэты: Інтэрв’ю з Таццянай Барысюк / запісаў Мікола Чэмер // [[Настаўніцкая газета (1945)|Настаўніцкая газета]]. — 2004. — 14 снеж. — С. 4. * Маё фантомнае каханне: Інтэрв’ю з Таццянай Барысюк / запісаў [[Зміцер Арцюх]] // Літ. і мастацтва. 2006. 17 сакав. С. 12. — 0,2 а. * ''Гарэлік, Л. М.'' [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Sucasnyja/Polymia.djvu_pdf.zip/Polymia.2006-10.pdf Выявы інтэртэкстуальнасці ў творах маладых паэтаў : сучасная беларуская паэзія] // [[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 2006. — № 10. — С. 196—200. * ''Вабішчэвіч, Т.'' У шматгалоссі еўрапейскіх літаратур: [рэцэнзія на калектыўную манаграфію «Еўрапейскі рамантызм і беларуская літаратура XIX—XX стст.» (2008)] / Т.Вабішчэвіч // Літаратура і мастацтва. — 2009. — 13 лют. — С. 7. * ''Кандакоў, Д. А.'' [Рэцэнзія на калектыўную манаграфію «Еўрапейскі рамантызм і беларуская літаратура XIX—XX стст.» (2008)] / Д. А. Кандакоў // Вестник Полоцкого гос. университета. Серия А. Гуманит. науки. — 2009. — № 7. — С. 199—201. * ''МакМілін, Арнольд.'' Таццяна Барысюк / А. МакМілін // Пісьменства ў халодным клімаце: беларуская літаратура ад 70-х гг. XX ст. да нашых дзён / А. МакМілін. — Białystok: Wyd-wo Orthdruk, 2011. — 910 с. — С. 794—798. * ''Калядка, С.'' Шукайма сябе ў слове… / С.Калядка // Верасень. — 2012. — № 2 (7). — С. 155—167. * ''Лысова, Н. Б.'' [Рэцэнзія на калектыўную манаграфію "Літаратурная карта Еўропы: кантакты, тыпалогія, інтэртэкстуальнасць (2012)] / Н. Б. Лысова // Вестник Полоцкого гос. университета. Серия А. Гуманит. науки. — 2013. — № 10. — С. 115—117. * ''Гніламёдаў, У. В.'' «Шчыруе над светам душа, як пчала…» (нататкі пра сучасную паэзію). Артыкул другі / У. В. Гніламёдаў // Полымя. — 2014. — № 1. — С. 124—136. * Гоўзіч, І. М. Ад тэксту да кантэксту / І. М. Гоўзіч // Весці НАН Беларусі. Серыя гуманітарных навук. — 2019. — Т. 64, № 3. — С. 376—378. — С. 378. * Гніламёдаў У., Мікуліч М. Новае слова ў беларускім літаратуразнаўстве / У. Гніламёдаў, М. Мікуліч // Літаратура і мастацтва. — 2022. — 22 красавіка (№ 16). — С. 7. * Бахановіч, Н. Дыдактыка мінулага на карысць сваім здабыткам // Літаратура і мастацтва. — 2025. — 24 студзеня (№ 3). — С. 7. * {{артыкул|аўтар=[[Наталля Васільеўна Якавенка|Якавенка, Н.В.]] |загаловак=У рэчышчы літаратурнай інтэграцыі |спасылка= http://gazeta-navuka.by/79622335723-roqxos/vl1dzvbtb906/1506 |выданне=Навука |тып=газ. |год=19 лютага 2018 |нумар=8 |старонкі= 7|issn=}} * {{артыкул|аўтар= [[Таццяна Будовіч|Яна Будовіч]]|загаловак= Які характар, такі і лёс|спасылка=https://zviazda.by/sites/default/files/29-2021_2.pdf |выданне=[[Літаратура і мастацтва (1932)|Літаратура і мастацтва]] |тып=газета |месца=Мн. |выдавецтва= |год= 23 ліпеня 2021|выпуск= |нумар=29 |старонкі=16}} * {{артыкул |аўтар=Цухло С., Слабадзянюк Д. |загаловак=Ці ёсць сэрца ў паэта? |спасылка=https://zviazda.by/be/news/20211102/1635849992-ci-yosc-serca-u-paeta |выданне=Літаратура і мастацтва |тып=газета |месца=Мн. |выдавецтва= |год=29 кастрычніка 2021 |выпуск= |нумар=43 |старонкі=10 |archive-date=11 лістапада 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111165620/https://zviazda.by/be/news/20211102/1635849992-ci-yosc-serca-u-paeta }} * ''Часнакова, Кацярына''. У імагалагічным аспекце / К. Часнакова // Полымя. — 2023. — № 3. — С. 140—143. * ''Гардзей, Алена''. Кісялёўскі трыпціх / А. Гардзей // Навука. — 2023. — 3 мая (№ 18). — С. 7. * {{артыкул|аўтар= [[Алег Грушэцкі|Грушэцкі, А. Л.]]|загаловак=Таццяна – слаўнае імя! |спасылка=https://www.nslowa.by/2024/02/03/tatstsyana-slaunae-imya/ |выданне= [[Наша слова (1990)|Наша слова]]|тып=газета |месца= |выдавецтва= |год= 2024|выпуск= 109 |нумар= 5|старонкі=4—5|ref= Грушэцкі |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240204124803/https://www.nslowa.by/2024/02/03/tatstsyana-slaunae-imya/ |archivedate=2024-02-04}} * {{артыкул|аўтар=Сяржант, Н. Л. |загаловак= Iмагалогiя - новая галiна беларускага лiтаратуразнау'ства: Па старонках маштабнага даследавання |спасылка= |выданне=[[Роднае слова (часопіс)|Роднае слова]] |тып= часопіс|месца=Мн. |выдавецтва=[[Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь|Міністэрства адукацыі РБ]] |год= 2024|выпуск= |нумар=3 |старонкі= 31—34|isbn= |issn=}} * Гніламедаў У., Мікуліч М. Пошук вядзе ў глыбіню: сучасная жаночая паэзія / У.Гніламедаў, М.Мікуліч // [[Роднае слова (часопіс)|Роднае слова]]. — 2026. — № 3. — С. 10—13 == Спасылкі == {{Commonscat|Tatsiana Barysjuk}} * [https://ilit.basnet.by/interconnection?fbclid=IwAR3sp6BEjmD0YA4Fkr87rHHvTMDiZYOEk2uH_tnBOGKLeCXouexRAER95v4#!/tproduct/104153685-1553896458160 Біяграфія Таццяны Барысюк] на сайце [[Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры|Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі]] * [http://art-s.by/udelniki-tatsiana-barysiuk.html Біяграфія Таццяны Барысюк] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20211215173746/http://art-s.by/udelniki-tatsiana-barysiuk.html |date=15 снежня 2021 }} на сайце [[Паэтычны тэатр «Арт.С»|Паэтычнага тэатру «Арт. С»]] * [http://lit-bel.org/by/friends/b/166.html Біяграфія Таццяны Барысюк] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20180411005723/http://lit-bel.org/by/friends/b/166.html |date=11 красавіка 2018 }} на сайце [[Саюз беларускіх пісьменнікаў|СБП]] * Аўдыё — ([https://files.knihi.com/Knihi/radiokultura/dnk/Tacciana_Barysiuk.Dvanaccac_podzvihau_Pacucychi_Dusi.mp3.zi mp3.zip]{{Недаступная спасылка}}) «[https://knihi.com/Tacciana_Barysiuk/Dvanaccac_podzvihau_Pacucychi_Dusi_mp3.zip.html Дванаццаць подзьвігаў Пацучыхі Дусі]» * Кнігі — ([https://files.knihi.com/Knihi/scanned-n/Barysiuk_Tacciana.Autapartret.djvu djvu]) «[https://knihi.com/Tacciana_Barysiuk/Autapartret.html Аўтапартрэт]» * {{YouTube|vVgQMdV3i5E|«Творчасць і навука ў жыцці Таццяны Барысюк»: інтэрв’ю / гутарыла Наталля Сіротка|logo=1}} ([[Культура (радыёканал)|канал «Культура»]] Беларускага радыё, перадача «Дыялогі пра культуру», 20 чэрвеня 2025) {{DEFAULTSORT:Барысюк Таццяна}} [[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты]] [[Катэгорыя:Паэты Беларусі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі з польскай мовы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі з рускай мовы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі на англійскую мову]] ldac1xmmtowi9rgkdexupkl1y6sbt5n 5155044 5155043 2026-06-16T18:14:45Z JerzyKundrat 174 /* Узнагароды */ 5155044 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Барысюк}} {{Пісьменнік | Імя = Таццяна Барысюк | Арыгінал імя = | Фота = БарысюкТаццяна.jpg | Шырыня = 200пкс | Подпіс = | Імя пры нараджэнні = | Псеўданімы = | Жонка = | Муж = | Дзеці = | Гады актыўнасці = з 1993 | Кірунак = | Жанр = | Дэбют = 1993 год, часопіс «[[Першацвет (1992)|Першацвет]]» | Мова твораў = | Прэміі = | Узнагароды = | Сайт = | Вікікрыніцы = }} '''Таццяна Барысюк''' (нар. {{Датанараджэння|18|10|1971}}, [[Мінск]]) — беларуская паэтка, крытык, літаратуразнаўца, перакладчыца і празаік. Вядучая шэрагу паэтычна-музычных вечарын «Таццянін дзень»<ref>{{артыкул|аўтар= Вінарская І.|загаловак= Таццянін дзень святкавала сталічная бібліятэка імя Талстога |спасылка= |выданне= [[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]|тып=газета |месца=Мн. |выдавецтва= |год= 5 лютага 2021|выпуск= 5110|нумар= 5|старонкі= 15}}</ref><ref>{{артыкул |аўтар=Вінарская І. |загаловак=Таццянін дзень прывітала сталічная бібліятэка імя Талстога |спасылка=https://www.nslowa.by/2021/02/09/tatstsyanin-dzen-pryvitala-stalichnaya-bibliyateka-imya-talstoga/ |выданне=[[Наша слова (1990)|Наша слова]] |тып=газ. |месца=Ліда |выдавецтва= |год=9 лютага 2021 |выпуск=1520 |нумар=5 |старонкі=7 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240212170319/https://www.nslowa.by/2021/02/09/tatstsyanin-dzen-pryvitala-stalichnaya-bibliyateka-imya-talstoga/ |archivedate=12 лютага 2024 }}</ref> і вечарыны «Містыка лічбаў» у паэтычным тэатры [[Паэтычны тэатр «Арт.С»|Арт. С]]<ref>{{артыкул |аўтар=Вінарская І.|загаловак=Прывітанне ад Таццян для «Беларускай хаткі» |спасылка=https://www.nslowa.by/2020/02/18/pryvitanne-ad-tatstsyan-dlya-belaruskaj-hatki/ |выданне=[[Наша слова (1990)|Наша слова ]] |тып=газ. |месца= |выдавецтва=[[Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны|Таварыства беларускай мовы]] |год=12 лютага 2020 |выпуск=1470 |нумар=7 |старонкі=3 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200303102858/https://www.nslowa.by/2020/02/18/pryvitanne-ad-tatstsyan-dlya-belaruskaj-hatki/ |archivedate=3 сакавіка 2020 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://novychas.by/kultura/taccjanin-dzen-u-belaruskaj-hatcy |title=Таццянін дзень у «Беларускай хатцы» |author=[[Алег Грушэцкі|Грушэцкі А.]] |date=24 студзеня 2020 |publisher=[[Новы Час (газета)|Новы Час]] |accessdate=2 сакавіка 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200203033349/https://novychas.by/kultura/taccjanin-dzen-u-belaruskaj-hatcy |archivedate=3 лютага 2020 |url-status=live }}</ref>. Навуковы супрацоўнік аддзела ўзаемасувязей літаратур у «[[Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры|Цэнтры даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі]]». == Біяграфія == [[Файл:Таццянін дзень.jpg|thumb|right|300px|Вядучая паэтычна-музычнай вечарыны «Таццянін дзень» Таццяна Барысюк (2020 г.).]] Паходзіць з творчай сям’і, з’яўляецца дачкой беларускага рускамоўнага паэта Пятра Пятровіча Барысюка (1938—2001) Навучалася ў мінскіх школах № 138, 149. З 1986 па 1990 гг. вучылася ў мінскім педвучылішчы № 1. У 1995 г. скончыла [[Філалагічны факультэт БДУ|філфак БДУ]]. У 2001 г. скончыла аспірантуру Інстытута літаратуры імя Янкі Купалы НАН Беларусі, дзе цяпер працуе навуковым супрацоўнікам у аддзеле ўзаемасувязей літаратур<ref name="kamunikat">{{cite web| author =| date =| url =http://kamunikat.org/Barysiuk_Tacciana.html | title =Таццяна Барысюк |publisher =[[Kamunikat.org]]| accessdate = 10 снежня 2016}}</ref>. З 2004 г. сябра [[Саюз беларускіх пісьменнікаў|Саюза беларускіх пісьменнікаў]]<ref name="kamunikat" />. З 2004 па 2007 г. вучылася ў [[Беларускі Калегіюм|Беларускім Калегіюме]] на аддзяленні філасофіі і літаратуры. З 2003 г. — сябра суполкі «Літаратурны квартал» (заснавана пры газ. «[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]»; з 2004 г. — «Літаратурнае прадмесце»). Удзельніца [[Паэтычны тэатр «Арт.С»|Паэтычнага тэатра «Арт. С»]]. З 2018 года — сябра літаратурнага клуба «Экватар». Дэбютавала як паэт і крытык 1993 г. у часопісе «[[Першацвет (1992)|Першацвет]]». Публікавалася ў анталогіі «Агледзіны», альманахах «Панядзелак», «Літаратурны квартал», «Дзень паэзіі-2005», у часопісах «Першацвет», «[[Маладосць (1953)|Маладосць]]», «Крыніца», «[[Беларуская думка (1991)|Беларуская думка]]», «[[Полымя (1922)|Полымя]]», «[[Беларусь (1944)|Беларусь]]», газеце «[[Літаратура і мастацтва (1932)|Літаратура і мастацтва]]» і іншых выданнях<ref name="СБП">{{cite web | url =http://lit-bel.org/by/friends/b/166.html | title =Барысюк Таццяна Пятроўна | publisher =[[Саюз беларускіх пісьменнікаў|Саюз беларускіх пісьменнікаў]] | accessdate =10 снежня 2016 | archiveurl =https://web.archive.org/web/20180411005723/http://lit-bel.org/by/friends/b/166.html | archivedate =11 красавіка 2018 | url-status =dead }}</ref>. Аўтар 5 аб’ёмных навуковых прац і больш за 150 крытычных і літаратуразнаўчых публікацый{{Sfn|Грушэцкі|2024|с=5}}, сярод якіх рэцэнзіі, артыкулы, творчыя партрэты і даклады на канферэнцыях па сучаснай беларускай паэзіі<ref name="СБП" />. Таццяна Барысюк з’яўляецца вынаходніцай новай цвёрдай формы ў паэзіі — «залатое сячэнне» (13-радковая форма верша)<ref>{{cite web| author =Алег Грушэцкі| date =2022-01-27| url =https://novychas.online/kultura/taccjanin-dzen-u-notna-muzycznaj-biblijatecy | title = Таццянін дзень у нотна-музычнай бібліятэцы|publisher =Новы Час| accessdate = 2022-10-23}}</ref><ref>{{cite web |url=https://novychas.online/kultura/farby-i-melodyi-voseni |title= Фарбы і мелодыі восені |author=Алег Грушэцкі |date= 2022-10-2 | publisher= Новы Час|accessdate=2022-10-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221022191331/https://novychas.online/kultura/farby-i-melodyi-voseni |archivedate= 2022-10-22}}</ref>. Частка вершаў Таццяны Барысюк перакладзена на рускую мову («Моим читателям»; «Почему нашу Русь называют Белою?»; «Советы Лилит»; «Хмурым утром проснувшись» і інш.)<ref>Борисюк,Т. Моим читателям; Почему нашу Русь называют Белою?..; Советы Лилит; Хмурым утром проснувшись…: стихотворения / Т. Борисюк; пер. Елены Софрыгиной // Софрыгина, Е. С. Всё, что люблю: стихотворения и переводы / Е. С. Софрыгина. — Богданович: Литературный музей Степана Щипачёва, 2014. — 108 с. — С. 94-103.</ref><ref>{{артыкул|аўтар=Оксаны Ярошёнок |загаловак=Борисюк,Т. Истина в весне: поэзия / Т. Борисюк; пер. Оксаны Ярошёнок |спасылка= |мова=ru |выданне=[[Нёман (1945)|Нёман]] |тып=часопіс |год=2014 |нумар= 9|старонкі= 91–92}}</ref>. == Водгукі == Беларускі крытык і літаратуразнаўца акадэмік [[Уладзімір Васільевіч Гніламёдаў|Уладзімір Гніламёдаў]] назваў кнігу вершаў «Аўтапартрэт» Таццяны Барысюк сярод дзесяці лепшых кніг, выдадзеных у 2002-м годзе<ref>{{артыкул|аўтар= Гніламёдаў, У.В.|загаловак=“Кніг магло б быць болей…” / У.В. Гніламёдаў / Пришёл, увидел. Прочитал: Рейтинг итогов литературного [2002-го] года |спасылка=http://www.sb.by/articles/prishel-uvidel-prochital.html |выданне= [[Советская Белоруссия|Советская Белоруссия. Беларусь сегодня]]|тып= газета|месца=Мн. |выдавецтва= Адміністрацыя Прэзідэнта РБ|год= 16 студзеня 2013 |нумар= 8|старонкі= 5}}</ref>. == Узнагароды == * 2011 год — 1 месца ў літаратурным конкурсе «Песня натхнення» у [[Дзяржаўны літаратурна-мемарыяльны музей Якуба Коласа|Доме-музеі Якуба Коласа]] (за верш «Трайны санет пра вечнае каханне»)<ref>{{cite web |url=http://www.yakubkolas.by/ru/114/122/168/ |title=Песня натхнення ў Доме Коласа 2011 |date=11 лютага 2011 |publisher=[[Дзяржаўны літаратурна-мемарыяльны музей Якуба Коласа|Дом-музей Я. Коласа]] |accessdate=11 снежня 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160902204037/http://yakubkolas.by/ru/114/122/168/ |archivedate=2 верасня 2016 |url-status= }}</ref>. * 2021 год — 1 месца ў творчым конкурсе «Песня сэрца» ў [[Дзяржаўны літаратурна-мемарыяльны музей Якуба Коласа|Доме-музеі Якуба Коласа]] (за нізку вершаў «Платанічнае каханне»)<ref>{{cite web |url=http://kolasmuseum.by/be/novyya-videa-na-nashym-kanale/uznagarodzhanne-peramozhcy |title=Узнагароджанне пераможцы |date=17 лютага 2021 |publisher=[[Дзяржаўны літаратурна-мемарыяльны музей Якуба Коласа]] |accessdate=2021-04-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210429164527/http://kolasmuseum.by/be/novyya-videa-na-nashym-kanale/uznagarodzhanne-peramozhcy |archivedate=29 красавіка 2021 |url-status=dead }}</ref>. * 2021 год — Ганаровая грамата ад «[[Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры|Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры Нацыянальная акадэміі навук Беларусі]]» за плённую навукова-асветніцкую дзейнасць, папулярызацыю дасягненняў беларускіх літаратуразнаўцаў у сродках масавай інфармацыі і ў сувязі з 90-годдзем з дня заснавання [[Інстытут літаратуры імя Янкі Купалы НАН Беларусі|Інстытута літаратуразнаўства імя Янкі Купалы]]. * 2026 год — грамата [[Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры|ЦДБКМЛ НАН Беларусі]] «за навукова асветніцкую дзеяйнасць, папулярызацыю беларускай літаратуры, і ў сувязі з 95-годдзем з дня заснавання Інстытута літаратуразнаўства імя Янкі Купалы». == Бібліяграфія == === Кнігі === * {{кніга|аўтар = Барысюк Т. |загаловак =Аўтапартрэт |спасылка =http://kamunikat.org/usie_knihi.html?pubid=13386 |месца = Мн.|выдавецтва = Тэхнапрынт|год = 2002|старонак =180 |isbn =985-464-240-2 |тыраж =500 }} === Проза === * Спружына жыцця [Абразок] // [[Чырвоная змена]], 1993, 21 верасня. С. 3. * Барысюк, Т. П. Каханне да двайніка, або Амаль галівудскія гісторыі (аповесць-інтэрв’ю) / Т. П. Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. — Вып. 9 (11). — Мінск: Ковчег, 2020. — 335 с. — С. 41—53. * Барысюк, Т. «Мая прынцэса» (авантурна-прыгодніцкая аповесць), «Пяцьдзясят наложніц і адна роднасная душа» (смс-апавяданне), «Аблом» (апавяданне-дыялог аб адным расчараванні) // Літаратурны экватар. 2021. Выпуск № 10 (12). С. 23—42. * Барысюк, Т. Пошукі неўміручасці (казка-канферэнцыя) // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 11 (13). — Мінск: Ковчег, 2022. — 311 с. — С. 46-51. * {{артыкул|аўтар=Барысюк Т. |загаловак=Навагоднія адчуванні |спасылка=https://zviazda.by/sites/default/files/09-2023.pdf |выданне=Літаратура і мастацтва |тып=газета |месца=Мн. |выдавецтва= |год=3 сакавіка 2023|выпуск= |нумар= 9|старонкі=9}} === У зборніках === * {{кніга|аўтар = |частка =Дванаццаць подзвігаў пацучыхі Дусі|загаловак = [[Нявеста для Базыля|Нявеста для Базыля: казкі]] |спасылка = |адказны =уклад. [[Аксана Спрынчан|А. Спрынчан]] |выданне = |месца = Мн.|выдавецтва =[[Мастацкая літаратура (выдавецтва)|Мастацкая літаратура]] |год = 2017 |старонкі =37—51 |старонак = 214|серыя =Беларуская аўтарская казка |isbn = 978-985-02-1803-2 |тыраж =1200 }} === Супольныя зборнікі паэзіі ў суаўтарстве === * «Літаратурны квартал» (2003) * «Дзень паэзіі 2005» * «Свет на дваіх» (2006) * «Літаратурнае прадмесце» (2012) * «Мы — маладыя» (2012) * «За всё Создателю спасибо» (2018) === Паэзія (абранае) === * Барысюк, Т. Трыялет // Першацвет. 1993. № 4. С. 3. * Барысюк, Т. Вершы // Першацвет. 1993. № 7. С. 39-41. * Барысюк, Т. Вершы // Першацвет. 1994. № 5. С. 19-22. * Барысюк, Т. Вершы // Першацвет. 1995. № 5. С. 81-84. * Барысюк, Т. Вершы // Малад. 1995. № 8. С. 3-5. * Барысюк, Т. З цыкла «Мацярынства»; З цыкла «Начныя іерогліфы з-пад падушкі»: вершы / Т.Барысюк // [[Першацвет (часопіс)|Першацвет]]. — 1998. — № 9. — С. 57—59. * Барысюк, Т. Вершы // ЛіМ. 1999. 2 ліп. (№ 26). С. 12. * Барысюк, Т. Ты помніш?..: верш // Крыніца. 1999. № 10 (56). С. 115. * Барысюк, Т. У бездань сэрца правал небяспечны: Акраліст; Акрасанет / Т.Барысюк // Мінская праўда. — 1999. — 9 кастрычніка. — С. 4. * Барысюк, Т. Загадкі акравершаў: Акраэлегія; Акрапраклён / Т.Барысюк // Цэнтральная. — 1999. — 5 лістапада. — С. 3. * Барысюк, Т. Вершы // Маладосць. 2000. № 2. С. 79—83. * Барысюк, Т. Містыка існавання: вершы / Т.Барысюк // [[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 2001. — 9 лістапада (№ 45). — С. 8. * Барысюк, Т. З нізкі “Маланкавы боль”: вершы // Беларуская думка. 2003. № 3. С. 174-175. * Барысюк, Т. Элегія кветак (вянок паўсанетаў); Віхрысты вятрыска…: вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2003. — 11 красавіка. — С. 13. * Барысюк, Т. Каханне рэальнае і фантомнае // Полымя. 2003. № 7. С. 77-80. * Барысюк, Т. Трайны санет пра вечнае каханне / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2003. — 26 верасня. — С. 13. * Барысюк, Т. [Фігурныя хоку і танка] / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2004. — 30 красавіка. — С. 8. * Барысюк, Т. Адно адному – мрояў цені…: вершы // Маладосць. 2004. №6. С. 3-5. * Барысюк, Т. Модніца (санет); Стыхіі танцаў : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2005. — 30 верасня. — С. 8. * Барысюк, Т. Уратую чароўнасць натхнення: вершы // Маладосць. 2005. № 10. С. 3-5. * Барысюк, Т. Уратую чароўнасць натхнення: вершы / Т.Барысюк // [[Маладосць (часопіс)|Маладосць]]. — 2005. — № 10. — С. 3—5. * Барысюк, Т. Дзве пародыі [на радкі Сяргея Патаранскага] / Т. Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2005. — 28 кастрычніка. — С. 13. * Барысюк, Т. Фантомнае каханне; Гэтай ноччу поўня расцвіла…; Калыханка (брахікалан); Тэорыя адноснасці: вершы / Т. Барысюк // [[Голас Радзімы]]. — 2006. — 25 мая (№ 21-22). — С. 14. * Барысюк, Т. Усходнія вершы / Т.Барысюк // Маладосць. — 2007. — № 6. — С. 41—42. * Барысюк, Т. Чалавек чалавеку: верш // Маладосць. 2014. № 5. С. 55. * Барысюк, Т. [Вершы] / Т.Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. — Вып. 5. — Мінск: Ковчег, 2016. — 360 с. — С. 22-30. * Барысюк, Т. Раманс, Адысей і Пенелопа, Шчасце: вершы // Переходный возраст. 2017. № 35 (сентябрь). С. 13. * Барысюк, Т. Адказ на «Стыхійную віртуалізацыю», Апошні дзень вясны…: вершы // Переходный возраст. 2017. № 44 (ноябрь). С. 13. * Вершы // Зямлі, навекі блаславёнай: зб. вершаў супрацоўнікаў НАН Беларусі. — Мінск:, 2018. * Вершы-алюзіі на радкі Алега Лойкі // Чалавек з сонечнаю ўсмешкай. — Мінск, 2019. * Вершы // ЛіМ. — 2019. — 25 студз. — С. 8. * Барысюк, Т. Платанічнае каханне (нізка вершаў) / Т.Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. — Вып. 8 (10). — Мінск: Ковчег, 2019. — 352 с. — С. 14-34. * Барысюк, Т. Лісы ілюзій; Мне не трэба… : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2020. — 30 кастрычніка (№ 41). — С. 8. * Барысюк, Т. Квэст Бога; Я — архідэя… : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2021. — 26 сакавіка (№ 12). — С. 8. * Барысюк, Т. [https://novychas.by/pdf/litbiel_2021_05.pdf Яблычны Спас; Пошукі і знаходкі; Наша Італія; Ваўчыцца… : вершы] / Т.Барысюк // [[Новы Час (газета)#Змест|Літаратурная Беларусь]]. — 2021. — 28 мая (Выпуск № 5 (177)). — С. 14. * Барысюк, Т. Самае чыстае каханне — платанічнае (нізка вершаў) // [[Дзеяслоў (часопіс)|Дзеяслоў]]. — 2021. — № 3 (112). — С. 122—128. * Барысюк, Т. Яблычны Спас; Праверка пачуцця часам; Трансёрфінг маёй рэальнасці… : вершы / Т.Барысюк // Маладосць. — 2021. — № 10. — С. 70—71. * Барысюк, Т. Страсць; Жнівень; Раманс : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2021. — 10 снежня (№ 49). — С. 8. * Барысюк, Т. Рубаі; Першаму каханню; Хайку пра лёс; Танка : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2022. — 28 студзеня (№ 4). — С. 10. * Барысюк, Т. Хайку : вершы / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2022. — 28 ліпеня (№ 29). — С. 8. * Барысюк, Т. [https://zviazda.by/sites/default/files/42-2022.pdf Асенні трыялет; Асенняя кветка; Барвовая восень; Велічная прахалода; Пачатак кастрычніка; Мая тэорыя адноснасці : вершы] / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2022. — 21 кастрычніка (№ 42). — С. 8. * Барысюк, Т. Ружа (газель) / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2023. — 17 лютага (№ 7). — С. 8. * Барысюк, Т. Папялішча / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2023. — 10 лютага (№ 10). — С. 8. * Барысюк, Т. [https://zviazda.by/sites/default/files/14-2023.pdf Што такое каханне? (Залатое сячэнне перавернутае); Зімовая імпрэсія (залатое сячэнне перавернутае)] / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. — 2023. — 7 красавіка (№ 14). — С. 8. * Барысюк, Т. Кармічнае каханне (нізка вершаў) // [[Дзеяслоў (часопіс)|Дзеяслоў]]. — 2023. — № 6 (127). — С. 111—122. * Барысюк, Т. Формула прыгажосці: вершы // Полымя. 2024. № 12. С. 49-52. * Барысюк, Т. Расправіць крылы: Залатое сячэнне // Маладосць. 2025. № 6. С. 24-26. * Барысюк, Т. Ёсць шлях да шчасця?: Хоку // Літаратура і мастацтва. 2025. 15 жніўня (№ 30). С. 8. === Пераклады === * [http://old.belcollegium.org/pamizh/5_2006/article07.htm На мяжы сну і явы : З польскае паэзіі]{{Недаступная спасылка}} / прадмова і пераклад Т. Барысюк («У гэтым сьне» В. Варашыльскі, «Сон» Е. Гарасымовіч, «Сон» Я. Івашкевіч, «п’еш усё мацнейшую каву…» Ю. А. Копэць, «віхура дабіралася да вокнаў…» Т. Ружэвіч, «Тэмпэратура» М. Скварніцкі, «Палявыя кветкі» Я. Тамашчык, «Бяссоньне» Т. Сьлівяк) // Паміж. — 2006. — № 5. — С. 106—110. — 0,3 д. а. * {{артыкул|аўтар= |загаловак= Барысюк, Пётр. (5 вершаў) / пер. з рускай мовы Таццяны Барысюк|спасылка= http://www.lim.by/limbyfiles/lim/lim42-2013.pdf|выданне= [[Літаратура і мастацтва (1932)|Літаратура і мастацтва]]|тып= газета|месца= Мн.|выдавецтва= [[Выдавецкі дом «Звязда»|РВУ «Звязда»]]|год= 25 кастрычніка 2013|нумар= 42|старонкі= 6|archiveurl= https://web.archive.org/web/20160330003655/http://www.lim.by/limbyfiles/lim/lim42-2013.pdf|archivedate= 30 сакавіка 2016}} * ''Шчарбакоў, В. І.'' Паэтычныя радкі пра сябе і сяброў / пер. з рускай Т. П. Барысюк / В. І. Шчарбакоў. — Нікапаль: VIS-press, 2018. — 38 c. — 0,45 д.а. * ''Барысюк, Т.'' Аўтабіяграфія; Пераклады з рускай (Глеб Пудаў), беларускай рускамоўнай (Пётр Барысюк, Аляксандр Паўлоўскі) і ўкраінскай рускамоўнай паэзіі (Віталь Шчарбакоў) / Т.Барысюк // Літаратурны экватар: Альманах. — Мінск: Ковчег, 2018. — 336 с. — С. 9-23. — 0,4 д.а. == Пераклады творчасці Т. Барысюк на іншыя мовы == === На рускую мову === * Татьяна Борисюк: [Биография, переводы стихотворений] // Пудов, Г. А. «Поют переспелые травы…»: Переводы из белорусской поэзии / Г. А. Пудов, предисловие И. Л. Шевляковой. — СПб.: Союз писателей Петербурга, 2020. — 191 с. — С. 84-93. === Артыкулы === {{Урэзка | ##Шырыня = 90% | Змест = {{Схаваны |##Выраўноўванне = right |Фон_загалоўку= #B4CDCD |Загаловак = Артыкулы |Утрыманне = # ''Барысюк, Т.'' "Не наракай! Усё ад Бога..." [рэц. на кнігу В.Аксак "Цвінтар"] // [[Першацвет (часопіс)|Першацвет]]. – 1993. – № 12. – С. 80-83. # ''Барысюк, Т.'' "...І неба зорнае ўва мне" [рэц. на кнігу М.Лукшы "Замова"] // Першацвет. – 1994. – № 4. – С. 100-103. # ''Барысюк, Т.'' "Жыццё – не баль у чужым садзе..." [рэц. на кнігу В.Якавенкі "Чорная ружа: Казкі"] // Першацвет. – 1997. – № 4. – С. 83–86. # ''Барысюк, Т.'' Свет у кішэні лёнікавашкоўства, альбо Вар'яцкі дом для філосафаў [рэц. на кнігу Л.Вашко "Паэты-цары (трыццаць пяць беларускіх малюнкаў)"] // Першацвет. – 1998. – № 6. – С. 98–111. # ''Барысюк, Т.'' Скарбы рэфлексійных мініяцюр [рэц. на кн. Л.Галубовіча "Зацемкі з левай кішэні", 1998] // Першацвет. – 1999. – № 7–8. – С. 53. # ''Баркоўская Т. (Барысюк, Т.)'' Сучасны беларускі акраверш // Славянскія літаратуры ў кантэксце сусветнай : матэрыялы IV Міжнар. навук. канф. (Мінск, 12–14 кастрычніка 1999 г.): у 2 ч. – Ч. 1: Тэарэтычныя праблемы літаратуразнаўства, міфалагічныя матывы і фальклорныя традыцыі ў літаратуры, славянскія літаратуры ад сярэднявечча да Асветніцтва, беларуская літаратура ў яе ўзаемасувязях з іншымі літаратурамі свету. – Мінск : БДУ, 2000. – С. 17–19. # ''Барысюк, Т.'' Дзве душы [Штрыхі да паэтычнага партрэта Л. Рублеўскай] // Крыніца. – 2000. – № 11–12 (60). – С. 47–48. # ''Барысюк, Т.''. Храм для анёла [рэцэнзія на кн. “Радно” Э. Акуліна] // Літ. і мастацтва. – 2000. – 1 снежня. – С. 7. # ''Барысюк, Т.'' Вобраз і жанр у кнізе В. Шніпа “На рэштках Храма” // Мастацкі вобраз : генезіс, эвалюцыя, сучасны стан: матэрыялы міжнар. навук. канф. (Брэст, 28–30 верасня 2000 г.). – Брэст : Брэсцкі дзярж. універсітэт імя А.С.Пушкіна, 2001. – С. 14–18. # ''Баркоўская, Т.П. (Барысюк, Т.)'' Ідэйна-жанравыя пошукі ў кнізе Э. Акуліна “Крыло анёла” (1995) // Взаимодействие литератур в мировом литературном процессе. Проблемы теоретической и исторической поэтики : материалы междунар. науч. конф. (Гродно, ГрГУ, 3 окт. 2000 г.): в 2 ч. – Ч. 1. – Гродно: ГрГУ, 2001. – С. 350–355. # ''Баркоўская, Т. (Барысюк, Т.)''Ідэйна-жанравыя пошукі ў паэзіі Л.Рублеўскай // Зборнік дакладаў: матэрыялы дакладаў і паведамленняў Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі (1999 г.) // Літаратурны музей Максіма Багдановіча. – Мінск, 2001. – С. 286–294. # ''Барысюк, Т.'' Самотны містык вершасвету [Штрыхі да творчага партрэту А.Мінкіна] // Крыніца. – 2001. – № 5 (65). – С. 42–43. # ''Баркоўская, Т.П.'' Мова і стыль у сучаснай беларускай паэзіі (на матэрыяле творчасці Л.Дранько-Майсюка, В.Шніпа, Л.Рублеўскай і Э.Акуліна)” // Пісьменнік – мова – стыль: матэрыялы II Міжнар. навук. канф., прысвечанай 75-годдзю з дня нараджэння праф. Л.М. Шакуна (Мінск, 15-16 лістапада 2001 г.): у 2 т. – Т. 1. – Мінск, 2002. – С. 23–30. # ''Баркоўская, Т.'' «На крыжах аконных – ціхія паэты» : [рэцэнзія на кн. “Балаган” Л. Рублеўскай] // Полымя. – 2001. – № 9. – С. 283–286. # ''Баркоўская, Т.П.'' Сучасная беларуская інтымная лірыка (на матэрыяле творчасці Л.Дранько-Майсюка, В.Шніпа, Л.Рублеўскай і Э.Акуліна) // Славянскія літаратуры ў кантэксце сусветнай: матэрыялы V Міжнар. навук. канф., прысвеч. 80-годдзю Беларускага дзяржаўнага універсітэта (Мінск, 16–18 кастр. 2001 г.): у 3 ч. – Ч. 1: Беларуская літаратура ў кантэксце сусветнай. – Мінск : БДУ, 2001. – 218 с. – С. 13–20. # ''Баркоўская, Т.'' Сучасныя інфармацыйныя тэхналогіі ў літаратуразнаўстве // Роднае слова. – 2001. – № 4. – С. 78–83. # ''Баркоўская, Т. (Барысюк).'' Творчы партрэт як адбітак стылю : Леанід Дранько-Майсюк // Крыніца. – 2001. – № 7 (67). – С. 27–29. # ''Барысюк, T.'' Літаратурныя традыцыі і наватарства ў сучаснай беларускай паэзіі / T. Barysiuk // Dziedzictwo przeszłości związków językowych, literackich i kulturowych polsko-bałto-wschodniosłowiańskich. – Tom VII. Z badań humanistycznych [матэр. XII Міжнар. навук. канф., Беласток, 26–27 лістап. 2001 г.]. – Białystok, 2001. – S. 16–21. # ''Барысюк, Т.П.'' Янка Купала і Якуб Колас у сучаснай беларускай паэзіі (на матэрыяле творчасці Л.Дранько-Майсюка, В.Шніпа і Э.Акуліна) / Т.П.Барысюк // Янка Купала і Якуб Колас у кантэксце славянскіх літаратур : матэрыялы Міжнар. навук.-тэарэт. канф. (Мінск, 3–4 кастр. 2002 г.). – Мінск, 2002. – С. 165–167. # ''Барысюк, Т.П.'' Віды верша ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П.Барысюк // Весці НАН Беларусі. Сер. гуманіт. навук. – 2002. – № 2. – С. 98–107. # ''Барысюк, Т.П.'' Цвёрдыя формы верша ў сучаснай беларускай паэзіі // Весці НАН Беларусі. Сер. гуманіт. навук. – 2002. – № 3. – С. 87–94. # ''Барысюк, Т.П.'' Тыпалагічныя сыходжанні ў вершах Максіма Танка і ў сучаснай беларускай паэзіі (на матэрыяле творчасці Л. Дранько-Майсюка, В. Шніпа, Л. Рублеўскай і Э. Акуліна) / Т.П. Барысюк // Танкаўскія чытанні “Максім Танк і сучасны літаратурны працэс” : мат. Рэсп. навук.-практ. канф., 17–18 вер. 2002 г. – Мінск, 2003. – С. 34–35. # ''Барысюк, Т.П.'' «Ад “Чырвонага ліхтара” да “Інквізіцыі” Віктара Шніпа» [рэц. на кн. «Інквізіцыя» В. Шніпа] // Маладосць. – 2003. – № 6. – С. 163–168. # ''Барысюк, Т.'' Цнатлівасць пачуцця [рэц. на кн. «Ляўша на тэнісным корце: Аповесці і апавяданні» (2002) А.Бязлепкінай] // Літ. і мастацтва. – 2003. – 18 ліпеня. – С. 6–7. # ''Барысюк, Т.П.'' Барбара Радзівіл і Жыгімонт II Аўгуст : Інтэрпрэтацыя гісторыі кахання ў беларускай і польскай літаратурах XIX – XX стст. // Роднае слова. – 2003. – № 7. – С. 22–24. # ''Барысюк, Т.П.'' Лірычны герой у сучаснай беларускай паэзіі (на матэрыяле творчасці Л. Дранько-Майсюка, В. Шніпа, Л. Рублеўскай і Э. Акуліна) / Т.П. Барысюк // Сборник трудов молодых учёных Национальной Академии наук Беларуси. – Том 1. Отделение гуманитарных наук и искусств. – Минск, 2003. – С. 158–160. # ''Барысюк, Т.П.'' Беларускія, грэчаскія і французскія матывы ў паэзіі Л.Дранько-Майсюка // Філалагічныя навукі : Маладыя вучоныя ў пошуку : матэрыялы навук. канф. 25 красавіка 2003 г. [БДУ]. – Мінск, 2004. – С. 204–206. # ''Барысюк, Т.П.'' Тэматычная разнастайнасць сноў у беларускай паэзіі 80–90–х гг. XX ст. (на матэрыяле творчасці Л. Дранько-Майсюка, В. Шніпа, Л. Рублеўскай і Э. Акуліна) / Т.П. Барысюк // Славянскія літаратуры ў сусветным кантэксце : праблемы развіцця беларускай і рускай літаратур : матэрыялы VI Міжнар. навук. канф. Мінск, БДУ, 8–10 кастрычніка 2003 г. : у 2 ч. – Ч. 1: Славянскія літаратуры ў кантэксце сусветнай / Пад агул. рэд. І.А. Чароты. – Мінск : РІВШ БДУ, 2003. – С. 11–14. # ''Барысюк, Т.'' «Не знайшоў я на вечным шляху ні грымотнае славы, ні волі» (Па старонках кнігі лірыкі Алеся Бадака "Маланкавы посах") // Маладосць. – 2004. – № 11. – С. 146–149. # ''Барысюк, Т.'' Зачараваньне Барадуліным [Арт. да 70-годдзя паэта] // Наша ніва. – 2005. – 25 лют. – С. 15. – 0,2 а. # Барысюк, Т. Паэзія, выпрабаваная вайной [Творчасць М.Аўрамчыка пра вайну] // Літ. і мастацтва. – 2005. – 29 крас. – С. 4. – 0,3 а. # ''Барысюк, Т.П.'' Экзістэнцыйнае вымярэнне паэзіі Міколы Аўрамчыка пра вайну (да 60-годдзя Перамогі і 85-годдзя М.Аўрамчыка) // Вялікая Айчынная вайна ў мастацкай літаратуры. – Мн.: БДУ, 2005. – С. 232-237. # ''Барысюк, Т.П.'' Ідэйна-тэматычныя пошукі ў сучасных беларускіх ліра-драматычных творах / Т.П.Барысюк // Весці НАН Беларусі. Сер. гуманіт. навук. – 2005. – № 5. – Ч. 2. – С. 95–97. # ''Барысюк Т.П.'' Сучасная беларуская пейзажная лірыка (на матэрыяле творчасці Л.Дранько-Майсюка, В.Шніпа, Э.Акуліна і Л.Рублеўскай) // Актуальныя праблемы сучаснага літаратурнага працэсу: матэрыялы Рэсп. навук. канф. (Мінск, 31 мая 2004 г.). – Мінск : Бел. навука, 2005. – 252 с. – С. 27–33. # ''Борисюк, Т.П.'' Теория поэтических жанров // Мова і культура. (Науковій щорічний журнал). - К: Видавничий Дім Дмитра Бураго, 2005. - Вип. 8. - Т. VI. Ч. 3. Художня література в контексті культури. - 252 с. С. 43-48. # ''Барысюк, Т.П.'' Рэцэпцыя А.Міцкевіча і Ц.К.Норвіда ў сучаснай беларускай паэзіі // Взаимодействие литератур в мировом литературном процессе. Проблемы теоретической и исторической поэтики: материалы X Междунар. науч. конф. (Гродно, 19–21 сентября 2004 г.). – Гродно: ГрГУ, 2005. – 425 с. – С. 175–179. # ''Барысюк, Т.П.'' Рэцэпцыя творчасці Юліюша Славацкага на Беларусі / Т.П. Барысюк // Актуальныя праблемы паланістыкі 2005 / рэд. С. Важнік, А. Кожынава; Бел. дзярж. ун-т. – Мінск: Права і эканоміка, 2006. – 192 с. – С. 55–62. – 0,4 д. а. # На вяршыні і «на першым паверсе ад неба» [Пра прэзентацыю кнігі "Вершы ад А" Аксаны Спрынчан на Лысай гары] // Голас Радзімы. – 2006. – 14 верасня. – С. 14. # {{кніга|аўтар = Барысюк Т.|частка =Беларуская кніга паэзіі для дзяцей выдавецтва "Мастацкая літаратура" (2003-2005 гг.) |загаловак = Беларуская кніга ў кантэксце сусветнай кніжнай культуры : зборнік навуковых артыкулаў : [у 2 ч.] |спасылка частка= http://repository.buk.by:8080/jspui/bitstream/123456789/3972/1/BELARUSKAYA%20KNIGA%20PAE'ZII%20DLYA%20DZYACEY%20VYIDAVECTVA%20MASTACKAYA%20LITARATURA%20(2003-2005%20GG.).pdf |месца =Мн. |выдавецтва = Беларускі дзяржаўны універсітэт культуры і мастацтваў|год =2006 |том = 2|старонкі =135—139|старонак =139 |тыраж = }} # ''Барысюк, Т.П.'' Сон у беларускай і польскай паэзіі 80–90-х гадоў XX ст. / Т.П.Барысюк // Беларуская літаратура ў кантэксце славянскіх літаратур XIX—XX стст. – Мн.: Бел. навука, 2006. – С. 336–374. # ''Барысюк, Т.П.'' Маё фантомнае каханне інтэрв’ю / Т.П. Барысюк ; запісаў Зміцер Арцюх // Літ. і мастацтва. – 2006. – 17 сакав. (0,2 д. а.). # ''Барысюк, Т.П.'' Pager-рамантык [рэц. на кн. : Лабадзенка Г. Pager-вершы. 2005] / Т.П. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2006. – 25 мая (0,1 д. а.). # ''Барысюк, Т.П.'' Ці ёсць чукоўскія, міхалковы і барто на Беларусі? : Кнігі паэзіі для дзяцей выдавецтва “Мастацкая літаратура” за 2003–2005 гг. / Т.П. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2006. – 7 снеж. (0,3 д. а.). # ''Барысюк, Т.П.'' Сучасная беларуская грамадзянская лірыка (на матэрыяле творчасці Л.Дранько-Майсюка, В.Шніпа, Э.Акуліна і Л.Рублеўскай) // Сучасны гісторыка-культурны працэс : самавызначэнне і самарэалізацыя суб’екта : матэр. Рэсп. навук. канф., г. Мінск, 16–17 мая 2006 г. / Бел. дзярж. пед. ун-т імя М.Танка ; рэдкал. С.В. Снапкоўская [і інш.] ; адк. рэд. А.У. Рагуля. – Мінск : БДПУ, 2006. – 239 с. – С. 183–186. # ''Барысюк, Т.П.'' Ідэйна-тэматычныя пошукі ў баладах В. Шніпа // Русская и белорусская литературы на рубеже XX – XXI веков : сборник научных статей: в 2 ч. – Ч. 2 / редкол.: С.Я. Гончарова-Грабовская (отв. ред.) [и др.]. – Минск : РИВШ, 2007. – 248 с. – C. 8–12. # ''Барысюк, Т.П.'' Парадоксы і антыноміі “метафізічнага” разбуральніка Парыжу [рэцэнзія на кн. “Разбурыць Парыж” (2004) В. Акудовіча] / Т.П. Барысюк // Новы час. – 2007. – № 22. – С. 21 (у дадатку да газ. “Літаратурная Беларусь” (№ 4–5. – С. 13). – 0,2 д. а. # ''Барысюк, Т.'' Паэзія абуджанага краю : інтэрв’ю з мастаком Алесем Цыркуновым да яго 60-годдзя / Т. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2008. –23 мая. – С. 10. – 0,3 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Традыцыі англійскага і польскага рамантызму ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П.Барысюк // Еўрапейскі рамантызм і беларуская літаратура XIX – XX стст. / Ж.С.Шаладонава [і інш.] ; навук. рэд. У.І. Мархель ; НАН Беларусі, Ін-т мовы і літ. імя Я.Коласа і Я.Купалы. – Мінск: Беларус. навука, 2008. – 363 с. – С. 254–324. # ''Барысюк, Т.П.'' Паэтычнае крэда Л.Дранько-Майсюка, В.Шніпа, Л.Рублеўскай і Э.Акуліна / Т.П.Барысюк // Выяўленча-мастацкія, арганізацыйныя і ідэалагічныя праблемы сучаснай беларускай літаратуры ў яе сувязях з грамадскімі практыкамі: матэр. рэсп. навук.-тэарэт. канф., Мінск, 19–20 мая 2009 г. / НАН Беларусі, Інст. мовы і літ. ім. Я. Коласа і Я. Купалы ; рэдкал. : М.А. Тычына (навук.рэд.) [і інш.]. – Мінск: Права і эканоміка, 2009. – С. 300–303. # ''Барысюк, Т.'' Поўная прыгод эпоха : [інтэрв’ю з Сержам Мінскевічам з нагоды выхаду кнігі “Я з Бум-Бам-Літу” (2008)] / Т. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2009. – 12 чэрв. – С. 14. – 0,4 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Беларуская паэтычная жанралогія / Т.П. Барысюк // Літаратуразнаўства. Этналогія : матэрыялы IV Міжнар. кангрэса беларусістаў “Беларуская культура ў кантэксце культур еўрапейскіх краін” (Мінск, 6–9 чэрвеня 2005 г.) / пад рэд. І. Багдановіч, Т. Валодзінай. – Мінск: Лімарыус, 2010. – (Беларусіка = Albaruthenica ; кн. 29). – С. 23–26. # ''Барысюк, Т.П.'' Тэорыя паэтычных ідэй ва ўсходнеславянскім літаратуразнаўстве / Т.П. Барысюк // Славянскія літаратуры ў кантэксце сусветнай : VII Міжнар. навук. канф., Мінск, 12–14 кастр. 2005 г. : зб. навук. арт. : у 3 т. – Т. 3 / БДУ, філфак. – Мінск : РІВШ, 2010. – С. 235–242. # {{кніга|аўтар = Барысюк Т.|частка =Уплывы на паэзію Пятра Барысюка расійскіх пісьменнікаў хіх-хх стст.|загаловак = Славянскія літаратуры ў кантэксце сусветнай: Матэрыялы IX Міжнар. навук. канф., прысвеч. 70-годдзю філалагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага універсітэта : [у 2 ч.] |спасылка частка= http://elib.bsu.by/bitstream/123456789/55088/1/%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%8E%D0%BA%20%D0%A2.%D0%9F.%20%D0%A3%D0%BF%D0%BB%D1%8B%D0%B2%D1%8B%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%BF%D0%B0%D1%8D%D0%B7%D1%96%D1%8E%20%D0%9F%D1%8F%D1%82%D1%80%D0%B0%20%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%8E%D0%BA%D0%B0%20%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%96%D0%B9%D1%81%D0%BA%D1%96%D1%85%20%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8C%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%B0%D1%9E%20%D0%A5%D0%86%D0%A5%20-%20%D0%A5%D0%A5%20%D1%81%D1%82%D1%81%D1%82..pdf |месца =Мн. |выдавецтва =БДУ|год =2010 |том =I|старонкі =128—130|старонак =|тыраж =|isbn =}} # ''Барысюк, Т.П.'' Паэзія літаратуразнаўцы [Да 70-годдзя У.І. Мархеля] / Т.П. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2010. – 23 красав. – С. 12. – 0,4 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Пошукі бессмяротнасці ў паэзіі Алеся Разанава / Т.П. Барысюк // Творчасць Івана Навуменкі: славянскі, еўрапейскі, сусветны кантэкст: матэрыялы Рэсп. навук. канф. (да 85-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І.Я. Навуменкі) Мінск, 16 лют. 2010 года. / Ін-т мовы і літ. імя Я. Коласа і Я. Купалы НАН Беларусі. – Мінск: Права і эканоміка, 2010. – С. 104–109. – 0,4 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Матыў помніка ў творчасці А.С. Пушкіна і ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Беларуская пісьмовая спадчына ў кантэксце еўрапейскага культурна-гістарычнага працэсу XI – XIX стагоддзяў : вытокі, традыцыі, уплывы: матэрыялы Рэспубліканскай навукова-практычнай канферэнцыі (Мінск, 24 мая 2010 г.) / Ін-т мовы і літ. імя Я. Коласа і Я. Купалы НАН Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2010. – С. 339–344. – 0,5 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Канцэпцыя бессмяротнасці ў сучаснай рускай і рускамоўнай паэзіі Беларусі / Т.П. Барысюк // Русская и белорусская литературы на рубеже XX – XXI веков. К 70-летию кафедры русской литературы : сб. науч. ст. : в 2 ч. – Ч. 2 / под ред. проф. С.Я. Гончаровой-Грабовской. – Минск : РИВШ, 2010. – С. 93–96. – 0,25 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Пошукі бессмяротнасці ў паэзіі І. Бродскага і У. Караткевіча / Т.П. Барысюк // Мова – Літаратура – Культура : матэрыялы VI Міжнар. навук. канф., Мінск, 28–29 кастр. 2010 г. : у 2 ч. – Ч. 2 / Беларус. дзярж. ун-т. – Мінск : Выд. цэнтр БДУ, 2011. – 310 с. – С. 196–200. – 0,3 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' ...І працай наталіцца : [інтэрв’ю з мастаком Аляксандрам Падгорным] / Т.П. Барысюк // Переходный возраст. – 2011. – № 8, люты. – С. 16. – 0,1 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Пошукі бессмяротнасці ў паэзіі Васіля Зуёнка / Т.П. Барысюк // Национальная философия в контексте современных глобальных процессов : материалы Междунар. научно-практич. конф., Минск, 16 – 17 декабря 2010 г. / науч. ред. совет : А.А. Лазаревич [и др.]; Нац. акад. наук Беларуси, Ин-т философии. – Минск : Право и экономика, 2011. – 725 с. – С. 696–698. – 0,25 д. а. # ''Барысюк Т.П.'' Пошукі бессмяротнасці ў паэзіі Бахыта Кенжэева / Т.П. Барысюк // Язык и социум : теоретич. и прикладные аспекты исследования : материалы IX Междунар. науч. конф., Минск, 3 – 4 дек. 2010 г. / под общ. ред. Л.Ф. Гербик. – Минск : РИВШ, 2011. – 266 с. – С. 22–25. – 0,2 д. а. # {{артыкул|аўтар= Барысюк Т. |загаловак= “Рунець, красаваць, налівацца” – вечна! Пошукі неўміручасці ў паэзіі Рыгора Барадуліна|спасылка=|выданне=Роднае слова |тып= часопіс|месца=Мн.|выдавецтва= Мінадукацыі РБ|год=2011 |выпуск= |нумар=9 |старонкі= 25—26 }} # ''Барысюк, Т.П.'' Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў творчасці Максіма Багдановіча і Андрэя Вазнясенскага / Т.П. Барысюк // Творчасць Максіма Багдановіча ў кантэксце сусветнай літаратуры : матэрыялы Міжнар. навук. канф. (да 120-годдзя з дня нараджэння Максіма Багдановіча), Мінск, 25 – 26 лістап. 2011 г. / Ін-т мовы і літ. імя Якуба Коласа і Янкі Купалы НАН Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2011. – 242 с. – С. 57–60. – 0,3 д. а. # ''Барысюк Т.П.'' Змест і форма ў філасофіі і літаратуры / Т.П. Барысюк // Междунар. науч. конф. “Философия в Беларуси и перспективы мировой интеллектуальной культуры. К 80-летию Института философии НАН Беларуси” (Минск, 14 – 15 апр. 2011 г.). – С. 571–573. – 0,2 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Пошукі бессмяротнасці ў сучаснай беларускай і рускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Літаратурная карта Еўропы: кантакты, тыпалогія, інтэртэкстуальнасць / А.В. Вальчук [і інш]; навук. рэд. М.У. Мікуліч; Нац. акад. навук Беларусі; Інстытут мовы і літаратуры імя Я. Коласа і Я. Купалы. – Мінск: Беларус. навука, 2012. – С. 387 – 446. – 3,55 д.а.; # ''Барысюк, Т.П.'' Што прыдасца літаратуразнаўцу ў інтэрнэце? / Т.П. Барысюк // Роднае слова. – 2012. – № 5. – С. 32 – 36. – 2,5 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў паэзіі Рыгора Барадуліна і Бахыта Кенжэева / Т.П. Барысюк // Беларуская і руская літаратуры : тыпалогія ўзаемасувязей і нацыянальнай ідэнтыфікацыі : матэрыялы Міжнар. навук. канф. (Мінск, 18 – 19 красавіка 2012 г. / Інстытут мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы НАН Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2012. – 420 с. – С. 28–35. – 0,6 д. а. # ''Барысюк, Т.П.'' Матыў помніка ў А.С. Пушкіна і ў сучаснай рускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Пушкин и мировая литература : материалы IV Междунар. науч. конф., г. Минск, 17 – 18 апр. 2012 г. / Белорус. гос. пед. ун-т им. М. Танка ; редкол. : В.Д. Старичёнок [и др.]. – Минск : РИВШ, 2012. – 236 с. – С. 95–97. – 0,2 д. а. # {{артыкул|аўтар=Барысюк Т. |загаловак=Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў паэзіі Леаніда Дранько-Майсюка, Віктара Шніпа, Эдуарда Акуліна і Людмілы Рублеўскай |спасылка=http://csl.bas-net.by/press-nan/2012/11/08_nacuyanalnyja_vobrazy_svetu.pdf|выданне=[[Роднае слова (1988)|Роднае слова]] |тып=часопіс|месца=Мн. |выдавецтва= [[Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь|Мінадукацыі РБ]]|год=2012 |выпуск= |нумар=11 |старонкі=23—25}} # ''Барысюк, Т.П.'' Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў паэзіі Максіма Танка 80–90-х гг. XX ст. / Т.П. Барысюк // Максім Танк у дыялогу славянскіх літаратур: традыцыі, наватарства, адметнасць : матэрыялы Міжнароднай навук. канф. (да 100-годдзя з дня нараджэння Максіма Танка), Мінск, 17 – 18 верасня 2012 г. / Ін-т мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы НАН Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2012. – 209 с. – С. 71–75. – 0,4 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў паэзіі Янкі Купалы / Т.П. Барысюк // Творчая спадчына Янкі Купалы і Якуба Коласа ў сістэме дзяржаўна-культурных і духоўна-эстэтычных прыярытэтаў XXI стагоддзя : матэрыялы Міжнар. навук. канф. (да 130-годдзя з дня нараджэння Янкі Купалы і Якуба Коласа), Мінск, 25–26 верас. 2012 г. / Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі Ін-т мовы і літ. імя Якуба Коласа і Янкі Купалы. – Мінск : Права і эканоміка, 2012. – 239 с. – С. 62–66. – 0,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' І шлях, і водгулле, і памяць...: [артыкул-некралог пра У.І. Мархеля] / Т.П. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2013. – 4 кастр. (№ 39). – С. 12. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Творчае крэда паэтаў Л.Дранько-Майсюка, В.Шніпа, Л.Рублеўскай і Э.Акуліна (паводле іх апошніх зборнікаў) / Т.П. Барысюк // Императивы творчества и гармонии в проектировании человекомерных систем: материалы Междунар. науч. конф., г. Минск, 15-16 нояб. 2012 г. / Ин-т философии НАН Беларуси, науч. ред. совет: А.А. Лазаревич [и др.]. – Минск: Право и экономика, 2013. – 497 с. – С. 432–433. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Газель і туюг у сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Турция и Беларусь в мировом литературном процессе : материалы Междунар. науч.-практ. конф., Минск, 18 окт. 2012 г. – Минск : РИВШ, 2013. – 140 с. – С. 96–104. – 0,5 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' На лініі лёсу: [арт. да 70-годдзя Казіміра Камейшы] / Т.П. Барысюк // ЛіМ. – 2013. – 6 снеж. – С. 7. – 0,2 д.а. # {{кніга|аўтар = Барысюк Т.|частка =Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў паэзіі Яўгенія Еўтушэнкі (1986–1995 гады) |загаловак =Славянскія літаратуры ў кантэксце сусветнай: да 900-годдзя Кірыла Тураўскага і 200-годдзя Тараса Шаўчэнкі : матэрыялы XI Міжнар. навук. канф. : [у 2 ч.] |спасылка = |месца =Мн. |выдавецтва = РІВШ БДУ|год =2013 |том =II |старонкі =52—58|старонак = |тыраж =|isbn =978-985-500-707-5}} # ''Барысюк, Т.П.'' Мая Танкініяна / Т.П. Барысюк // Białorutenistyka Białostocka. – 2013. – T. 5. – S. 441–450. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' «Сны без лілеі абмялелі»: [рэц. на кн. Міколы Касцюкевіча “Колеры” (2013)] / Т.П. Барысюк // ЛіМ. – 2014. – 3 студз. – С. 7. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Ідэйна-жанравыя пошукі ў паэзіі Мікалая Віняцкага / Т.П. Барысюк // Творчасць Аркадзя Куляшова ў дыялогу славянскіх літаратур : традыцыі, наватарства, нацыянальная адметнасць : мат. Міжнар. навук. канф. (да 100-годдзя з дня нараджэння Аркадзя Куляшова), Мінск, 29 студз. 2014 г. / Цэнтр даследаванняў бел. культуры, мовы і літ. Нац. акадэміі навук Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2014. – 418 с. – С. 294–298. – 0,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' «Мне б да праўды жыццёвай дайсці»: [творчы партрэт Віктара Гардзея за апошнія 30 гадоў] / Т.П. Барысюк // ЛіМ. – 2014. – 25 красавіка. – С. 7. – 0,2 д.а. # {{кніга|аўтар = Барысюк Т.|частка = Запазычаныя з фальклору жанры (замова, праклѐн, калыханка, загадка) у сучаснай беларускай паэзіі |загаловак =Традыцыі і сучасны стан культуры і мастацтваў. Матэрыялы Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі : [у 2 ч.] |спасылка = http://www.academia.edu/9196567/%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%BD%D0%BE_%D0%9A.%D0%AE._%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BC%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%BD%D1%8B%D0%B5_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%8B_%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%87%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%B8_%D0%B2_%D1%83%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%B8_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B5 |месца =Мн. |выдавецтва =Права і эканоміка |год =2014 |том =II|старонкі =223—232|старонак =463 |тыраж =60|isbn =978-985-552-324-7}} # {{кніга|аўтар = Барысюк Т.|частка =Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў паэзіі Віктара Бокава і Уладзіслава Арцёмава (пасля 1986 года) |загаловак = Русская и белорусская литература на рубеже XX—XXI веков: сб. науч. ст. |спасылка = |месца =Мн. |выдавецтва = РІВШ БДУ|год =2014 |том =|старонкі =234—244|старонак = |тыраж =|isbn =978-985-500-761-7}} # ''Барысюк, Т.П.'' Антымілітарысцкая лірыка (чэшская аб Першай сусветнай і сучасная беларуская аб Другой сусветнай войнах) / Т.П. Барысюк // Першая сусветная вайна ў народнай памяці і мастацкім адлюстраванні: мат. Міжнар. навук. канф., Мінск, 7–8 кастрычніка 2014 года / прадм. і ўклад. С.Л. Гараніна; навук. рэд. А.І. Лакотка; Цэнтр даследаванняў бел. культуры, мовы і літ. НАН Беларусі. – Мінск: Права і эканоміка, 2014. – 368 с. – С. 253–258. – 0,35 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Авіцэна, Аль-Газалі, Халіль Джэбран, Цік Нат Хан, Юсуф Хас Хаджыб – паэзія Пятра Барысюка: тыпалагічныя сыходжанні / Т.П. Барысюк // Авиценна: мыслитель, учёный, гуманист: Материалы Междунар. науч. конф., Минск, Ин-т философии НАНБ, 18 декабря 2013 г. / ред. коллегия : А.А. Лазаревич, Хамид Сафари [и др.]. – Минск: Ковчег, 2014. – 261 с. – С. 199–203. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Нацыянальная паэтычная філасофія ў творчасці сучасных беларускіх і рускіх аўтараў (Р.Барадулін, А.Разанаў, А.Кушнер, Г.Айгі) / Т.П. Барысюк // Вечны рух жыцця і заканамернасці творчых пошукаў літаратуры: Матэрыялы Рэсп. навук.-практыч. канф.: да 90-годдзя з дня нараджэння народнага пісьменніка Беларусі акадэміка І.Я. Навуменкі, Мінск, 26–27 лютага 2015 года / [рэдкал.: А.А. Манкевіч (уклад.) і інш.]. – Мінск: Права і эканоміка, 2015. – 503 с. – С. 445–460. – 0,4 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Святло вясковага калосся: [Рэцэнзія на кнігу “Дзівасіл” (2013) Уладзіміра Гайдука] / Т.П. Барысюк // Літаратура і мастацтва. – 2015. – 14 жн. (№ 32). – С. 11. – 0,1 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Паэтычныя ідэі і жанры як сістэмы (на прыкладах з сучаснай беларускай лірыкі) / Т.П. Барысюк // Девятые Карповские научные чтения, посвящённые 75-летию со дня рождения В.А. Карпова (Мінск, БДУ, 13–14 сакавіка 2015 г.). – 0,3 д.а. # {{кніга|аўтар = Барысюк Т.|частка =Нацыянальнае паэтычнае мастацтва ў сучаснай беларускай і рускай лірыцы |загаловак =Славянскія літаратуры ў кантэксце сусветнай: да 750-годдзя са дня нараджэння Дантэ Аліг’еры і 85-годдзя Уладзіміра Караткевіча : матэрыялы XII Міжнар. навук. канф. : [у 2 ч.] |спасылка частка= http://elib.bsu.by/bitstream/123456789/141540/1/%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%8E%D0%BA%20%D0%A2_%D0%9D%D0%B0%D1%86%D1%8B%D1%8F%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D0%B5%20%D0%BF%D0%B0%D1%8D%D1%82%D1%8B%D1%87%D0%BD%D0%B0%D0%B5%20%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%86%D1%82%D0%B2%D0%B0%20%20%D1%9E%20%D1%81%D1%83%D1%87%D0%B0%D1%81%D0%BD%D0%B0%D0%B9%20%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B9%20%D1%96%20%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B9%20%D0%BB%D1%96%D1%80%D1%8B%D1%86%D1%8B.pdf |месца =Мн. |выдавецтва = БДУ |год =2016 |том = I|старонкі =212—219|старонак = |тыраж = }} # ''Барысюк, Т.П.'' «Сваё» і «чужое» ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Беларуская літаратура ў культурнай прасторы сучаснага грамадства: матэрыялы Міжнар. навук. канф. да 120-годдзя з дня нараджэння Кандрата Крапівы, Мінск, 3–4 сакав. 2016 г.) / Цэнтр даследаванняў бел. культуры, мовы і літ. Нац. акадэміі навук Беларусі. – Мінск: Права і эканоміка, 2016. – 396 с. – С. 291–293. – 0,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Інавацыі ў сучасных беларускіх цвёрдых формах і відах верша / Т.П. Барысюк // Интеллектуальная культура Беларуси: управление знаниями в контексте задач социально-экономической модернизации: материалы Второй междунар. науч. конф., Минск, 12–13 нояб. 2015 г. / Ин-т философии НАН Беларуси. – Минск: Право и экономика, 2016. – 465 с. – С. 458–460. – 0,25 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Заходнія і ўсходнія жанры ў паэзіі Эдуарда Дубянецкага як праява міжкультурнага дыялога / Т.П. Барысюк // Диалог культур в эпоху глобальных рисков: материалы Междунар. науч. конф. и X науч.-теорет. семинара “Инновац. стратегии в соврем. социал. философии”, Минск, 17–18 мая 2016 г.: В 2 ч. Ч. 2 / науч.-ред. совет: А.В. Данильченко [и др.]; редкол.: В.В. Анохина [и др.]. – Электрон. дан. (5,07 Мб). – Минск: Изд. центр БГУ, 2016. – 1 электрон. опт. диск (CD-ROM). – С. 24–26. – 0,15 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' «Сузор’і росныя планет…» [рэцэнзія на зб. выбраных вершаў Генадзя Пашкова “Парад планет” (2016)] / Т.П. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2016. – 16 верас. (№ 37). – С. 6. – 0,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Запазычаныя з рэлігіі жанры ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Традыцыі і сучасны стан культуры і мастацтваў: зборнік дакладаў і тэзісаў VI міжнар. навук.-практ. канф., Мінск, 19–20 лістап. 2015 г. / гал. рэд. А.І. Лакотка. – Мінск: Права і эканоміка, 2016. – 854 с. – С. 467–469. – 0,35 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' «…И рассыпаться каплями солнца»: [Слово о кн. стихотворений Г.Пашкова “Парад планет”] / Т.П. Борисюк // Белая вежа. – 2016. – № 10 (37). – С. 7–12. – 0,35 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' «Мая моц і слабасць у тым, што я не іду следам за іншымі»: гутарка з прафесарам Арнольдам МакМілінам / Т.П. Барысюк // Дзеяслоў. – 2016. – № 4 (83). – С. 249–253. – 0,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Сон у беларускай і польскай паэзіі 80–90-х гадоў XX стагоддзя / Т.П. Барысюк // Беларуска-польскія культурна-моўныя ўзаемадачыненні: ад гісторыі да сучаснасці: зб. навук. арт. / Нац. акад. навук Беларусі [і інш.]; навук. рэд. В.М. Курцова, Н.А. Снігірова, M. Jankowiak, M. Ostrówka. – Мінск: Беларуская навука, 2016. – 435 с. – С. 256–271. – 1 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Венецыянскі тэкст у сучаснай беларускай і рускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Беларуска-італьянскае культурнае ўзаемадзеянне і праблема захавання нацыянальнай ідэнтычнасці: гістарычны вопыт і сучасныя праблемы: зб. навук. арт. / Нац. акад. навук Беларусі [і інш.]; навук. рэд.: С.Л. Гаранін, І.У. Ялынцава. – Мінск: Беларуская навука, 2016. – 342 с. – С. 195–198. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Сучасная англійская паэзія: Бары Тэб / Т.П. Барысюк // Сучасная беларуская тэксталогія: актуальныя праблемы і перспектывы развіцця: матэрыялы Рэсп. навук.-практ. канф., Мінск, 22–23 лістап. 2016 г. – Мінск: Права і эканоміка, 2016. – С. 299–302. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Залатое сячэнне: абгрунтаванне новай цвёрдай формы верша / Т.П. Барысюк // Пушкин и мировая культура: сб. науч. ст. [материалы Междунар. науч. конф. (Минск, 20–21 окт. 2016 г.)] / редкол.: Т.Е. Комаровская (отв. ред.), Т.В. Данилович, О.Р. Хомякова. – Минск: БГПУ, 2017. – 256 с. – С. 228–233. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Нацыянальныя вобразы свету і чалавека ў сучаснай беларускай і рускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Паэтыка літаратурных сувязей / У.В. Гніламедаў [і інш.] ; навук. рэд.: У.В. Гніламедаў, М.У. Мікуліч. – Мінск: Беларус. навука, 2017. – 549 с. – С. 364–414. – 4,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Вобразы Вялікабрытаніі і брытанцаў у сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Карповские научные чтения: сб. науч. ст.: Выпуск 11: в 2 ч. Ч. 2. – Минск: ИВЦ Минфина, 2017. – 319 с. – С. 218–221. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Варажбітныя “іцзін-шасцірадковікі” Людмілы Паўлікавай-Хейдаравай як новая цвёрдая форма верша / Т.П. Барысюк // Роднае слова. – 2017. – № 9. – С. 24–25. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Нацыянальная паэтычная філасофія ў творчасці сучасных беларускіх і рускіх аўтараў (Р. Барадулін, А. Разанаў, А. Кушнер, Г. Айгі) / Т.П. Барысюк // Национальная философия в глобальном мире : тезисы Первого белорусского философского конгресса / НАН Беларуси, Ин-т философии; редкол.: В.Г. Гусаков (пред.) [и др.]. – Минск : Беларуская навука, 2017. – 766 с. – С. 34. – 0,1 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' «Кожны народ мае свой твар» (Я.Колас): «сваё» і «чужое» ў сучаснай брытанскай англамоўнай паэзіі / Т.П.Барысюк // Гісторыя беларускай літаратуры: стан і перспектывы даследавання (да 135-годдзя з дня нараджэння Янкі Купалы і Якуба Коласа): матэрыялы Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі (Мінск, 15–16 лістапада 2017 г.) / Цэнтр даследаванняў бел. культуры, мовы і літ. Нац. акадэміі навук Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2017. – 400 с. – С. 257–260. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Акраверш, актава, рандо, рандэль, тэрцыны ў М.Багдановіча і ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Максім Багдановіч: дыялог з часам (асоба пісьменніка і яго творчасць у сусветным дыскурсе XX–XXI стст.): матэрыялы Міжнар. навук.-практ. канф., Мінск, 21 снеж. 2016 г. / Літ. муз. Максіма Багдановіча; уклад. М.М.Запартыка. – Мінск: РІВШ, 2017. – 132 с. – С. 8–15. – 0,5 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Дранько-Майсюк Леанід Васілевіч / Т.П. Барысюк // Янка Купала: энцыклапедыя. Т. 1. А–З / рэдкал.: У.У. Андрыевіч (гал. рэд.) [і інш.]. – Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2017. – 400 с. – С. 319. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Містычныя матывы ў старажытнай беларускай літаратуры / Т.П. Барысюк // Франциск Скорина и его время: 500-летие белорусского и восточнославянского книгопечатания: мат. Междунар. науч. конф., Минск, 30 нояб. – 2 дек. 2017 г. / сост. Е.И. Богдан; НАН Беларуси; Отделение гуманитарных наук и искусств НАН Беларуси; Центр исследований белорусской культуры, языка и литературы НАН Беларуси; Институт литературоведения имени Янки Купалы; Межгосударственный фонд гуманитарного сотрудничества государств – участников Содружества Независимых Государств. – Минск: Право и экономика, 2017. – 276 с. – С. 252–256. – 0,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Пад зоркай нацыянальнага космасу: Справы і мары Алеся Цыркунова: інтэрв’ю / Т.П. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2018. – 20 красав. (№ 15). – С. 12. – 0,25 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' З фантазіяй і намёкам: [матэрыялы выступленняў пісьменнікаў-казачнікаў на круглым стале форума казкі] / запісала Т.П. Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2018. – 1 чэрв. (№ 21). – С. 4. – 0,3 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Канцэпт “творчасць” у паэзіі Максіма Танка (80-я гг. XX ст.) / Т.П. Барысюк // Адзінаццатыя Танкаўскія чытанні (да Года малой радзімы): зб. навук. арт. / Беларус. дзярж. пед. ун-т імя М. Танка; рэдкал.: В.Д. Старычонак [і інш.]; адк. рэд. В.Д. Старычонак. – Мінск: БДПУ, 2018. – 299 с. – С. 24–26. – 0,2 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Бачыць красу ў сваім: [інтэрв’ю з паэтэсай Аксанай Спрынчан да яе 45-годдзя] / Т.Барысюк // Літаратура і мастацтва. – 2018. – 21 снеж. – С. 10. – 0,25 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Концепт «творчество» в дневниках Максима Танка современного периода (1986–1994) / Т.П. Борисюк // Белорусская земля в воспоминаниях и документах XIX – XX вв. – Вып. 1. – Москва: ИМЛИ РАН, 2018. – 448 с. – С. 441–447. – 0,4 д.а. # ''Барысюк, Т.П.'' Вершы, натхнёныя малой радзімай: [рэцэнзія] / Т.П.Барысюк // Навука. – 2019. – 4 сакавіка (№ 10). – С. 8. – 0,25 д.а. # {{cite web| author =Барысюк, Т.П.| date =26 студзеня 2019 | url = https://novychas.by/kultura/taccjanin-dzen-jak-belaruskae-svjata| title =Таццянін дзень як беларускае свята |publisher =[[Новы Час (газета)|Новы Час]]| accessdate = }} # Барысюк, Т.П. Зямное і нябеснае ў паэзіі Мар’яна Дуксы / Т.П.Барысюк // Христианство как интегрирующий фактор мировой культуры. Сборник докладов XXIV международных Кирилло-Мефодиевских чтений / ГУО «Институт теологии имени святых Мефодия и Кирилла» Белорусского государственного университета: С. И. Шатравский, священник Святослав Рогальский. – Минск: Христианский образовательный центр имени святых Мефодия и Кирилла, 2019. – 484 с. – C. 186. # Барысюк, Т.П. Вершаваная казка ў творчасці В.Шніпа і Л.Рублеўскай // Казка ў еўрапейскай прасторы: гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Міжнароднага форуму даследчыкаў беларускай казкі (Мінск, 17–18 мая 2018 г.) / НАН Беларусі, Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры; склад. Я.І. Грыневіч; рэдкал.: А.І. Лакотка (гал. рэд.) [і інш.]. – Мінск: Беларуская навука, 2019. – 303 с. – С. 256–257. # Борисюк Т.П. Концепт “творчество” в письмах Максима Танка к русским корреспондентам (1946–1966) // Белорусская земля в воспоминаниях и документах XIX–XX вв. Вып. 2. – М.: ИМЛИ РАН, 2019. – 336 с. – С. 330–334. # Барысюк, Т.П. Малая радзіма, якая натхняе: [рэц. на зб. вершаў супрацоўнікаў НАН Беларусі “Зямлі, навекі блаславёнай” (2018)] / Т.П.Барысюк // Полымя. – 2019. – № 6. – С. 173–175. # Барысюк, Т.П. Вакол “Экватара” / Т.П.Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2020. – 24 студз. (№3). – С. 3. # Барысюк, Т.П. Нам даражэйшая роднасць духоўная: Літаратурнаму клубу “Экватар” – 10 год / Т.П. Барысюк // Наша слова. – 2020. – 5 лют. (№ 6). – С. 4. # Барысюк, Т.П. Імагалагічныя канцэпты “сваё” і “чужое” ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П.Барысюк // Адлюстраванне сучаснай Беларусі ў мастацкай літаратуры: зб. навук. арт. / уклад. Н.В. Якавенка; навук. рэд. І.В. Саверчанка; рэдкал.: А.А. Каваленя [і інш.] – Мінск: Беларуская навука, 2020. – 158 с. – С. 121–132. # Барысюк, Т.П. Канцэпт “творчасць” у перакладах Максіма Танка з італьянскай і рускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Беларуска-італьянскае культурнае ўзаемадзеянне і праблема захавання нацыянальнай ідэнтычнасці: гістарычны вопыт і сучасныя праблемы: зб. навук. арт. / Нац. акад. навук Беларусі [і інш.]; навук. рэд.: В.У. Міцкевіч, І.У. Ялынцава. – Мінск: Беларуская навука, 2020. – 192 с. – С. 20–22. # Барысюк, Т.П. Анталогія рускамоўнай паэзіі / Т.П. Барысюк // Навука. – 2020. – 16 сакавіка (№ 11). – С. 8. # Барысюк, Т.П. Шэдэўры рускамоўнай паэзіі / Т.П. Барысюк // Настаўніцкая газета. – 2020. – 4 красав. (№ 39). – С. 13. # Барысюк, Т. П. Ідэйна-жанравыя пошукі ў паэзіі Максіма Танка (1986–1995) / Т.П.Барысюк // Дванаццатыя Танкаўскія чытанні: зб. навук. арт. / Беларус. дзярж. пед. ун-т імя М.Танка; рэдкал.: В.Д. Старычонак [і інш.]; адк. рэд. В.Д. Старычонак. – Мінск: БДПУ, 2020. – 300 с. – С. 11–12. # Барысюк, Т.П. Нам даражэйшая роднасць духоўная: Літаратурнаму клубу “Экватар” – 10 год / Т.П. Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. – 2020. – Вып. 9 (11). – 335 с. – С. 29–31. # Барысюк, Т.П. Мінскі тэкст у сучаснай беларускай паэзіі // Вялікая Айчынная вайна і пасляваенны час у беларускай літаратуры : матэрыялы Міжнар. навук. канф. (да 75-годдзя Вялікай Перамогі і 95-годдзя з дня нараджэння І.Я. Навуменкі), Мінск, 15–16 кастр. 2020 г. / Цэнтр даслед. бел. культуры, мовы і літ. Нац. акад. навук Беларусі. – Мінск : А.М. Янушкевіч, 2020. – 256 с. – С. 17–22. – 0,25 д.а. # Барысюк, Т.П. [http://gazeta-navuka.by/novosti/1842-yubilej-akademichnaga-litaraturazna-stva Юбілей акадэмічнага літаратуразнаўства] / Т.П. Барысюк // Навука. – 2021. – 13 красавіка (№15). – С. 3. # Барысюк, Т.П. Крэатыўны патэнцыял сучаснай беларускай паэзіі / Т.П.Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2021. – 6 жніўня (№31). – С. 7. # Барысюк, Т.П. Трымацца бацькоўскай зямлі / Т.П.Барысюк // Літ. і мастацтва. – 2021. – 1 кастрычніка (№39). – С. 6. # Барысюк, Т.П. Мой Багдановіч / Т.П. Барысюк // Маладосць: часопіс. – 2021. – №11. – С. 108–109. # Barysiuk, Т. Канцэпты “сваё” і “чужое” ў сучаснай брытанскай англамоўнай паэзіі / Т. Barysiuk // Białorutenistyka Białostocka. – 2021. – Т. 13. – S. 379–392. # Барысюк, Т.П. Канцэпты “сваё” і “чужое” ў сучаснай беларускай і брытанскай англамоўнай паэзіі / Т.П. Барысюк // Беларуска-еўрапейскія літаратурныя ўзаемасувязі і імагалогія / Т.П. Барысюк [і інш.]; навук. рэд. У.В. Гніламёдаў, М.У. Мікуліч. – Мінск: Беларуская навука, 2022. – 492 с. – С. 270–322. – 4, 35 д.а. # Барысюк Т.П. Залатое сячэнне – новая цвёрдая форма верша // Традыцыі і сучасны стан культуры і мастацтваў : зб. навук. арт. Вып. 3 / гал. рэд. А. І. Лакотка; Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі. – Мінск : Права і эканоміка, 2022. – 770 с. – С. 300–302. – 0,2 д.а. [Матэрыялы II Міжнароднага навуковага кангрэсу беларускай культуры (10–11 верасня 2020 г.)]. # ''Барысюк, Т.П.'' «Сучасная Вялікабрытанія: міфы і рэальнасць»: гутарка Арнольдам МакМілінам / Т.П. Барысюк // Дзеяслоў. – 2022. – № 2 (117). – С. 191–198. – 0,7 д.а. # {{кніга|аўтар =Барысюк, Т.П. |частка =Хоку і танка ў сучаснай беларускай паэзіі |загаловак =Беларуская літаратура і літаратуразнаўства: зборнік навуковых артыкулаў (да 90-годдзя Інстытута літаратуразнаўства імя Янкі Купалы) / Нац. акад. навук Беларусі [і інш.] |спасылка = |адказны =уклад. Н. В. Якавенка; навук. рэд. І. В. Саверчанка |выданне = |месца =Мн. |выдавецтва =Інстытут літаратуразнаўства НАН Беларусі, ВД «Беларуская навука» |год =2022 |старонкі =269—278 |старонак = 507 |isbn =978-985-08-2897-2 |тыраж = |ref = }} # Барысюк, Т. П. Функцыі англіцызмаў у сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Вестник МГЛУ. Сер. 1. Филология. – 2022. – № 4 (119). – С. 118–126. – 0,65 д.а. # Барысюк, Т. П. Містычная лірыка Максіма Танка / Т.П. Барысюк // Роднае слова. – 2022. – № 9. – С. 30–32. – 0,4 д.а. # {{кніга|аўтар = Барысюк, Т.П.|частка =Ідэйна-жанравыя пошукі ў кнізе казак А. Грушэцкага «Рыцар Янка і каралеўна Мілана. Таямнічае каралеўства» |загаловак =Казка ў еўрапейскай прасторы 2: гісторыя і сучаснасць : матэрыялы II Міжнароднага форуму даследчыкаў беларускай казкі (Мінск, 27—29 мая 2021 г.) / [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі]], [[Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры]]|арыгінал = |спасылка = |адказны =уклад. [[Юрась Пацюпа|Ю. В. Пацюпа]]; рэдкал.: А. І. Лакотка (гал. рэд.) [і інш.] |выданне = |месца =Мн. |выдавецтва =[[Беларуская навука (выдавецтва)|Беларуская навука]] |год =2022 |старонкі =144—149 |старонак =211 |серыя = |isbn = 978-985-08-2933-7|тыраж = |ref =Барысюк }} # Барысюк, Т.П. Дзень аб’яднання Беларусі 17 верасня 1939 г. у беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Рыжскі мір 1921 года і Беларусь (да 100-годдзя заключэння): зборнік артыкулаў / рэдкал.: А.А. Каваленя [і інш.]. — Мінск: Беларуская навука, 2022. — 303 с. – С. 281–285. – 0,3 д.а. # Барысюк, Т.П. Аўтабіяграфія / Т.П. Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 11 (13). – Мінск: Ковчег, 2022. – 311 с. – С. 39-44. – 0,3 д.а. # Барысюк, Т.П. Шляхі абнаўлення аўтарскай казкі. Пісьменніцкі вопыт Таццяны Барысюк (эсэ) / Т.П. Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 11 (13). – Мінск: Ковчег, 2022. – 311 с. – С. 45-46. – 0,1 д.а. # Борисюк, Т.П. О друзьях, творчестве, Тантре, йоге и квантовой физике: интервью с [поэтом, прозаиком и фотохудожником] Виталием Ивановичем Щербаковым / Т.П. Борисюк // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 11 (13). – Мінск: Ковчег, 2022. – 311 с. – С. 52-58. – 0,25 д.а. # Барысюк, Т.П. Канцэпт “творчасць” у дзённіках Максіма Танка (1975-1982) / Т.П. Барысюк // Трынаццатыя Танкаўскія чытанні: зборнік навуковых артыкулаў / Беларус. дзярж. пед. ун-т імя М.Танка; рэдкал. В.Д. Старычонак (і інш.); адк. рэд. В.Д. Старычонак. – Мінск: БДПУ, 2022. – 416 с. – С. 20-24. – 0,4 д.а. # Барысюк, Т.П. Поўная прыгод эпоха: інтэрв’ю з Сержам Мінскевічам для штотыднёвіка “Літаратура і мастацтва”. Надрукавана 12 чэрвеня 2009 г. / Т.П. Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 11 (13). – Мінск: Ковчег, 2022. – 311 с. – С. 205-208. – 0,2 д.а. # Барысюк, Т.П. Традыцыі і рэцэпцыя творчасці Цыпрыяна Каміля Норвіда ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // II Броўкавы чытанні: матэрыялы навук.-практ. канф., прысвеч. 55-годдзю стварэння Галоўнай рэдакцыі Беларускай Савецкай Энцыклапедыі (БелСЭ) (Мінск, 27 кастр. 2022 г.). – Мінск: ІВЦ Мінфіна. 2022. – 88 с. – С. 13–16. – 0,2 д.а. # Барысюк, Т.П. Гібрыдныя жанры ў сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // От слова к дискурсу: взаимодействие форм и (не)предсказуемость смыслов: тез. докл. междунар. науч. конф., Минск, 12–13 мая 2023 г. / редкол.: Л.М. Лещёва (отв. ред.) [и др.]. – Минск: МГЛУ, 2023. – 287 с. – С. 142-144. – 0,15 д.а. # {{артыкул|аўтар=Барысюк, Т.П. |загаловак= Казка: набыткі і планы |спасылка= https://zviazda.by/sites/default/files/25-2023.pdf|аўтар выдання= |выданне= Літаратура і мастацтва|тып=газ. |месца=Мн. |выдавецтва=РВУ «Звязда» |год=2023-06-23 |выпуск= 5234 |нумар= 25|старонкі= 14}} # Барысюк, Т.П. Хірург-анестэзіёлаг, паэт і публіцыст Пётр Барысюк. Успаміны дачкі / Т.П.Барысюк // Медицинский вестник. – 2023. – 29 июня (№ 26). – С. 16–17. # {{cite web| author =Барысюк, Т.П. | date =2023-0704| url =https://medvestnik.by/dosug/khirurg-anestezijolag-paet-i-publitsyst-pjotr-barysyuk-uspaminy-dachki | title = Хірург-анестэзіёлаг, паэт і публіцыст Пётр Барысюк. Успаміны дачкі|publisher =Медицинский вестник| accessdate = 2023-07-11| lang =}} # Барысюк, Т.П. Скрушная страта: Серж Мінскевіч — сябар, паэт, літаратуразнавец / Т.П. Барысюк // [[Маладосць (часопіс)|Маладосць]]. – 2023. – № 6. – С. 102–104. # Барысюк, Т.П. Прымяненне прынцыпу залатога сячэння ў паэзіі: аднайменная новая цвёрдая форма верша / Т.П. Барысюк // Интеллектуальная культура Беларуси: гуманитарная безопасность в условиях глобальных вызовов: материалы Седьмой междунар. науч. конф. (16–17 ноября 2023 г., г. Мінск). В 2 т. Т. 1 / Институт философии НАН Беларуси; редкол. А.А. Лазаревич (пред.) [и др.]. – Мн.: [[Чатыры чвэрці|Четыре четверти]], 2023. – 396 с. – С. 213-217. – 0,2 д.а. # Барысюк, Т.П. Ідэі У.В. Гніламёдава і іх развіццё: астралагічнае і антрапанімічнае літаратуразнаўства / Т.П. Барысюк // Беларуская літаратура на сучасным этапе : аўтар, герой, чытач : зб. навук. арт. : да 85-годдзя з дня нарадж. акад. У.В. Гніламёдава / Нац. акад. навук Беларусі (і інш.) ; уклад. К.В. Часнакова ; навук. рэд. М.У. Мікуліч. – Мінск : Беларуская навука, 2023. – 284 с. – С. 85-92. – 0,4 д.а. # Барысюк, Т.П. Паэт і медык Пётр Пятровіч Барысюк: жыццё і творчасць / Т.П. Барысюк // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 12 (14). – Мінск: Ковчег, 2023. – 336 с. – С. 19-31. – 0,65 д.а. # Борисюк, Т.П. Путь героя в книгах Исмата Кучиева / Т.П. Борисюк // Літаратурны экватар: альманах. Вып. 12 (14). – Мінск: Ковчег, 2023. – 336 с. – С. 32-39. – 0,35 д.а. # Барысюк, Т.П. Сучасная беларуская калядная і купальская аўтарская лірыка / Т.П. Барысюк // Творчая спадчына Янкі Купалы і Якуба Коласа ў эпоху інфармацыйных тэхналогій: : зб. навук. арт. : да 140-годдзя з дня араджэння класікаў беларус. літ. / уклад. А. А. Манкевіч ; рэдкал.: А. А. Бараноўскі [і інш.] ; Нац. акад. Навук Беларусі, Цэнтр даслед. беларус. культуры, мовы і літ., Ін-т літаратуразнаўства імя Я. Купалы. – Мінск : Беларуская навука, 2023. – 281 с. – С. 264-271. – 0,35 д.а. # Барысюк, Т.П. Дык руская ці беларуская рускамоўная літаратура Беларусі? / Т.П. Барысюк // Навука : газета. — 2024. – 4 студз. – № 1 (2988). – Мн. : [[Беларуская навука (выдавецтва)|Беларуская навука]]. – С. 8. – 0,2 д.а. # Барысюк, Т.П. Філасофія жыцця і творчасці Максіма Танка (паводле дзённікаў паэта за 1986-1994 гг.) // «Шчаслівы, што пяю цябе, Радзіма…»: зб. навук. арт.: да 110-годдзя з дня нараджэння народнага паэта Беларусі акадэміка Максіма Танка і да Дня народнага адзінства / Нац. акад. навук Беларусі, Цэнтр даслед. беларус. культуры, мовы і літ., Ін-т літаратуразнаўства імя Я. Купалы ; уклад. К.В. Часнакова ; навук. рэд.: У.В. Гніламёдаў, М.У. Мікуліч. – Мінск : Беларуская навука, 2024. – 201 с. – С. 152-158. – 0,4 д.а. # {{артыкул |аўтар=Барысюк, Т.П. |загаловак=Спецыфіка рубаі ў беларускай паэзіі канца ХХ – пачатку ХХІ ст. |спасылка=https://vestihum.belnauka.by/jour/article/view/1033/895 |аўтар выдання= |выданне=[[Весці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]] |тып=часопіс |месца=Мн. |выдавецтва=[[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|АН Беларусі]] |год=2024 |том=69 |нумар=3 |старонкі=230—240 |isbn= |issn= |archive-url=https://web.archive.org/web/20240813131930/https://vestihum.belnauka.by/jour/article/view/1033/895 |archive-date=13 жніўня 2024 }} # Барысюк, Т. П. [http://e-lib.mslu.by/bitstream/edoc/16623/1/115-120.pdf Усходнія формы ў паэзіі Сержа Мінскевіча (да 55-годдзя з дня нараджэння)] / Т. П. Барысюк // Соловьевские чтения–2024 : сб. науч. ст. / редкол.: А. В. Ломовая (отв. ред.) [и др.]. – Минск : МГЛУ, 2024. – С. 115–120. # Барысюк, Т.П. Касмічная лірыка Міколы Мятліцкага / Т.П. Барысюк // Літаратура і мастацтва. – 2024. – 26 красав. (№ 16). – С. 5. – 0,15 д.а. # Барысюк, Т.П. Спецыфіка рубаі ў беларускай паэзіі канца ХХ – пачатку ХХІ ст. / Т.П. Барысюк // Весці НАН Беларусі. Сер. гуманітар. навук. – 2024. – Т. 69, № 3. – С. 230-240. – 1,05 д.а. # Борисюк, Т.П. Насими и современная белорусская поэзия: газели и рубаи / Т.П. Борисюк // Беларуская мова і літаратура ў славянскім этнакультурным кантэксце : матэрыялы ІV Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі, Віцебск, 23–24 кастрычніка 2024 г. / Віцеб. дзярж. ун-т ; рэдкал.: Г. К. Семянькова (адк. рэд.) [і інш.]. – Віцебск : ВДУ імя П. М. Машэрава, 2024. – 289 с. – С. 37-45. – 0,4 д.а. # Барысюк Т.П. Усходнія формы ў паэзіі Сержа Мінскевіча / Т.П. Барысюк // Соловьёвские чтения–2024 : сб. науч. ст. / редкол.: А. В. Ломовая (отв. ред.) [и др.]. – Минск : МГЛУ, 2024. – 3,39 Мб. – С. 115-120. – 0,35 д.а. # Борисюк, Т.П. Насими и современная белорусская поэзия: газели и рубаи / Т.П. Борисюк // Беларуская мова і літаратура ў славянскім этнакультурным кантэксце : матэрыялы ІV Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі, Віцебск, 23–24 кастрычніка 2024 г. / Віцеб. дзярж. ун-т ; рэдкал.: Г. К. Семянькова (адк. рэд.) [і інш.]. – Віцебск : ВДУ імя П. М. Машэрава, 2024. – 289 с. – С. 37-45. – 0,4 д.а. # Барысюк Т.П. Адам Міцкевіч у сучаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // Літаратура Новага часу ў люстэрку сучаснай гуманітарыстыкі : зборнік навуковых артыкулаў / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры, Інстытут літаратуразнаўства імя Янкі Купалы ; навук. рэд. Г. М. Кісліцына. – Мінск : Беларуская навука, 2024. – 401 с. – С. 62-69. – 0,4 д.а. # Барысюк, Т.П. Імануіл Кант, Максім Танк і Пётр Барысюк: высокая маральнасць (вернасць, доўг) як галоўнае правіла канцэпцыі асобы / Т.П. Барысюк // Интеллектуальная культура Беларуси: от Просвещения к Современности : материалы Восьмой междунар. науч. конф. (21–22 ноября 2024 г., г. Минск): В 2 т. Т. 1 / Ин-т философии НАН Беларуси ; редкол. А.А. Лазаревич (пред.) [и др.]. – Минск : Четыре четверти, 2024. – 352 с. – С. 35-37. – 0,2 д.а. # Барысюк Т.П. Касмічная тэма ў вершаванай казцы “Вася Вясёлкін ляціць на Месяц” Сяргея Грахоўскага і беларуская касмічная лірыка 1960-х – 2020-х гг. // Казка і міф у еўрапейскай прасторы 3 : традыцыі і навацыі : матэрыялы ІІІ-і Міжнароднага форуму даследчыкаў беларускай казкі (Мінск, 18–20 мая 2023 г.) / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры ; уклад. Ю.В. Пацюпа, В.Д. Міцкевіч ; рэдкал. : А.І. Лакотка (гал. рэд.) [і інш.]. – Мінск : Беларуская навука, 2024. – 180 с. – С. 123-130. – 0,5 д.а. # Барысюк, Т.П. Ідэі М.Бахціна, Э.Фрома, Э.Сарокі і М.Эпштэйна для развіцця сучаснага беларускага літаратуразнаўства / Т.П. Барысюк // Интеллектуальная культура Беларуси в глобальных и региональных контекстах : материалы Девятой междунар. науч. конф. (20-21 ноября 2025 г., г. Минск). В 2 т. Т. 1 / Ин-т философии НАН Беларуси ; редкол. А.А. Лазаревич (пред.) [и др.]. – Минск: Четыре четверти, 2025. – 287 с. – С. 20-23. - 0,2 д.а. # Барысюк, Т.П. Усходнія формы ў сучаснай рускай паэзіі / Т.П.Барысюк // Трынаццатыя Калеснікаўскія чытанні : зб. матэрыялаў Рэсп. навук.-практ. канф., Брэст, 14 лістап. 2024 г. / Брэсц. дзярж.ун-т імя А.С.Пушкіна ; рэдкал.: З.П. Мельнікава (і інш.). - Брэст : БрДУ, 2025. - 300 с. - С. 43-47. - 0,2 д.а. # Барысюк, Т.П. Дзень аб’яднання Беларусі 17 верасня 1939 г. у тагачаснай беларускай паэзіі / Т.П. Барысюк // “Заходняя Беларусь (1921 – 1939): гісторыя, культура, літаратурны рух: зб. навук. арт., прысвечаны 85-годдзю з дня аб’яднання Беларусі і Дню народнага адзінства / Нац. акад. навук Беларусі, Цэнтр даслед. беларус. культуры, мовы і літ., Ін-т літаратуразнаўства імя Янкі Купалы. – Мінск : [[Беларуская навука (выдавецтва)|Беларуская навука]], 2026. – 287 с. – С. 200-204. – 0,3 д.а. }}}} === Каментарыі да збору твораў === * Танк, Максім. Збор твораў: У 13 т. — Т. 8. Празаічныя творы. Артыкулы. Выступленні. Рэкамендацыі, некралогі / Максім Танк; рэд. тома М. А. Тычына; падрыхтоўка тэкстаў і каментар: Т. П. Барысюк, М. П. Барташэвіч; НАН Беларусі, Ін-т мовы і літ. імя Я.Коласа і Я.Купалы. — Мінск: Беларус. навука, 2009. — 642 с. * Танк, Максім. Збор твораў: У 13 т. — Т. 11. Пераклады / Максім Танк; рэд.тома Л. Г. Кісялёва; падрыхтоўка тэкстаў і каментар: Т. П. Барысюк, А. А. Данільчык, В. Л. Хацяновіч; НАН Беларусі, Ін-т мовы і літ. імя Я.Коласа і Я.Купалы. — Мінск: Беларус. навука, 2010. — 1026 с. == Крыніцы == {{reflist}} == Літаратура == * ''ЛеГал ([[Леанід Міхайлавіч Галубовіч|Леанід Галубовіч]])''. Штрыхі да «Аўтапартрэта» // [[Літаратура і мастацтва (1932)|Літ. і мастацтва]]. — 2002. — 25 кастр. — С. 6-7. * ''Еўчык Н.'' Антыноміі паэтычнага свету. Трафімчык А. Недачытаная кніга Таццяны [Кніга вершаў Таццяны Барысюк «Аўтапартрэт». Дзве думкі] // [[Маладосць (1953)|Маладосць]]. — 2003. — № 3. — С. 137—141. * ''Капа Наталля.'' Паралель асацыяцый (Зборнік «Аўтапартрэт» Таццяны Барысюк) // Крыніца. Славянскі свет. — 2003. — № 7. — С. 78-80. * Вам і не снілася, або Што бачаць у снах паэты: Інтэрв’ю з Таццянай Барысюк / запісаў Мікола Чэмер // [[Настаўніцкая газета (1945)|Настаўніцкая газета]]. — 2004. — 14 снеж. — С. 4. * Маё фантомнае каханне: Інтэрв’ю з Таццянай Барысюк / запісаў [[Зміцер Арцюх]] // Літ. і мастацтва. 2006. 17 сакав. С. 12. — 0,2 а. * ''Гарэлік, Л. М.'' [https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/Sucasnyja/Polymia.djvu_pdf.zip/Polymia.2006-10.pdf Выявы інтэртэкстуальнасці ў творах маладых паэтаў : сучасная беларуская паэзія] // [[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 2006. — № 10. — С. 196—200. * ''Вабішчэвіч, Т.'' У шматгалоссі еўрапейскіх літаратур: [рэцэнзія на калектыўную манаграфію «Еўрапейскі рамантызм і беларуская літаратура XIX—XX стст.» (2008)] / Т.Вабішчэвіч // Літаратура і мастацтва. — 2009. — 13 лют. — С. 7. * ''Кандакоў, Д. А.'' [Рэцэнзія на калектыўную манаграфію «Еўрапейскі рамантызм і беларуская літаратура XIX—XX стст.» (2008)] / Д. А. Кандакоў // Вестник Полоцкого гос. университета. Серия А. Гуманит. науки. — 2009. — № 7. — С. 199—201. * ''МакМілін, Арнольд.'' Таццяна Барысюк / А. МакМілін // Пісьменства ў халодным клімаце: беларуская літаратура ад 70-х гг. XX ст. да нашых дзён / А. МакМілін. — Białystok: Wyd-wo Orthdruk, 2011. — 910 с. — С. 794—798. * ''Калядка, С.'' Шукайма сябе ў слове… / С.Калядка // Верасень. — 2012. — № 2 (7). — С. 155—167. * ''Лысова, Н. Б.'' [Рэцэнзія на калектыўную манаграфію "Літаратурная карта Еўропы: кантакты, тыпалогія, інтэртэкстуальнасць (2012)] / Н. Б. Лысова // Вестник Полоцкого гос. университета. Серия А. Гуманит. науки. — 2013. — № 10. — С. 115—117. * ''Гніламёдаў, У. В.'' «Шчыруе над светам душа, як пчала…» (нататкі пра сучасную паэзію). Артыкул другі / У. В. Гніламёдаў // Полымя. — 2014. — № 1. — С. 124—136. * Гоўзіч, І. М. Ад тэксту да кантэксту / І. М. Гоўзіч // Весці НАН Беларусі. Серыя гуманітарных навук. — 2019. — Т. 64, № 3. — С. 376—378. — С. 378. * Гніламёдаў У., Мікуліч М. Новае слова ў беларускім літаратуразнаўстве / У. Гніламёдаў, М. Мікуліч // Літаратура і мастацтва. — 2022. — 22 красавіка (№ 16). — С. 7. * Бахановіч, Н. Дыдактыка мінулага на карысць сваім здабыткам // Літаратура і мастацтва. — 2025. — 24 студзеня (№ 3). — С. 7. * {{артыкул|аўтар=[[Наталля Васільеўна Якавенка|Якавенка, Н.В.]] |загаловак=У рэчышчы літаратурнай інтэграцыі |спасылка= http://gazeta-navuka.by/79622335723-roqxos/vl1dzvbtb906/1506 |выданне=Навука |тып=газ. |год=19 лютага 2018 |нумар=8 |старонкі= 7|issn=}} * {{артыкул|аўтар= [[Таццяна Будовіч|Яна Будовіч]]|загаловак= Які характар, такі і лёс|спасылка=https://zviazda.by/sites/default/files/29-2021_2.pdf |выданне=[[Літаратура і мастацтва (1932)|Літаратура і мастацтва]] |тып=газета |месца=Мн. |выдавецтва= |год= 23 ліпеня 2021|выпуск= |нумар=29 |старонкі=16}} * {{артыкул |аўтар=Цухло С., Слабадзянюк Д. |загаловак=Ці ёсць сэрца ў паэта? |спасылка=https://zviazda.by/be/news/20211102/1635849992-ci-yosc-serca-u-paeta |выданне=Літаратура і мастацтва |тып=газета |месца=Мн. |выдавецтва= |год=29 кастрычніка 2021 |выпуск= |нумар=43 |старонкі=10 |archive-date=11 лістапада 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111165620/https://zviazda.by/be/news/20211102/1635849992-ci-yosc-serca-u-paeta }} * ''Часнакова, Кацярына''. У імагалагічным аспекце / К. Часнакова // Полымя. — 2023. — № 3. — С. 140—143. * ''Гардзей, Алена''. Кісялёўскі трыпціх / А. Гардзей // Навука. — 2023. — 3 мая (№ 18). — С. 7. * {{артыкул|аўтар= [[Алег Грушэцкі|Грушэцкі, А. Л.]]|загаловак=Таццяна – слаўнае імя! |спасылка=https://www.nslowa.by/2024/02/03/tatstsyana-slaunae-imya/ |выданне= [[Наша слова (1990)|Наша слова]]|тып=газета |месца= |выдавецтва= |год= 2024|выпуск= 109 |нумар= 5|старонкі=4—5|ref= Грушэцкі |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240204124803/https://www.nslowa.by/2024/02/03/tatstsyana-slaunae-imya/ |archivedate=2024-02-04}} * {{артыкул|аўтар=Сяржант, Н. Л. |загаловак= Iмагалогiя - новая галiна беларускага лiтаратуразнау'ства: Па старонках маштабнага даследавання |спасылка= |выданне=[[Роднае слова (часопіс)|Роднае слова]] |тып= часопіс|месца=Мн. |выдавецтва=[[Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь|Міністэрства адукацыі РБ]] |год= 2024|выпуск= |нумар=3 |старонкі= 31—34|isbn= |issn=}} * Гніламедаў У., Мікуліч М. Пошук вядзе ў глыбіню: сучасная жаночая паэзія / У.Гніламедаў, М.Мікуліч // [[Роднае слова (часопіс)|Роднае слова]]. — 2026. — № 3. — С. 10—13 == Спасылкі == {{Commonscat|Tatsiana Barysjuk}} * [https://ilit.basnet.by/interconnection?fbclid=IwAR3sp6BEjmD0YA4Fkr87rHHvTMDiZYOEk2uH_tnBOGKLeCXouexRAER95v4#!/tproduct/104153685-1553896458160 Біяграфія Таццяны Барысюк] на сайце [[Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры|Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі]] * [http://art-s.by/udelniki-tatsiana-barysiuk.html Біяграфія Таццяны Барысюк] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20211215173746/http://art-s.by/udelniki-tatsiana-barysiuk.html |date=15 снежня 2021 }} на сайце [[Паэтычны тэатр «Арт.С»|Паэтычнага тэатру «Арт. С»]] * [http://lit-bel.org/by/friends/b/166.html Біяграфія Таццяны Барысюк] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20180411005723/http://lit-bel.org/by/friends/b/166.html |date=11 красавіка 2018 }} на сайце [[Саюз беларускіх пісьменнікаў|СБП]] * Аўдыё — ([https://files.knihi.com/Knihi/radiokultura/dnk/Tacciana_Barysiuk.Dvanaccac_podzvihau_Pacucychi_Dusi.mp3.zi mp3.zip]{{Недаступная спасылка}}) «[https://knihi.com/Tacciana_Barysiuk/Dvanaccac_podzvihau_Pacucychi_Dusi_mp3.zip.html Дванаццаць подзьвігаў Пацучыхі Дусі]» * Кнігі — ([https://files.knihi.com/Knihi/scanned-n/Barysiuk_Tacciana.Autapartret.djvu djvu]) «[https://knihi.com/Tacciana_Barysiuk/Autapartret.html Аўтапартрэт]» * {{YouTube|vVgQMdV3i5E|«Творчасць і навука ў жыцці Таццяны Барысюк»: інтэрв’ю / гутарыла Наталля Сіротка|logo=1}} ([[Культура (радыёканал)|канал «Культура»]] Беларускага радыё, перадача «Дыялогі пра культуру», 20 чэрвеня 2025) {{DEFAULTSORT:Барысюк Таццяна}} [[Катэгорыя:Беларускамоўныя паэты]] [[Катэгорыя:Паэты Беларусі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі з польскай мовы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі з рускай мовы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі на англійскую мову]] gd7amb7ya3yqdqc6uj63cffwoi0n4n9 0 354821 5155051 4994256 2026-06-16T18:32:15Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155051 wikitext text/x-wiki {{Этнічная група| group = <center>Іну <br /> ''Innu''<center> | image = [[Выява:Geneviève McKenzie-Sioui (Shanipiap).jpg|250px]] | caption = <div style="background-color:#fee8ab"><small> | poptime = 22000 | popplace = [[Канада]] | langs = мантанье-наскапі | rels = [[анімізм]], [[шаманізм]], [[хрысціянства]], [[пеётызм]] | related = [[кры]], [[атыкамек]] }} '''Іну''' (саманазва: ''Innu''), упярод былі вядомы як '''мантанье''' ({{lang-fr|Montagnais}}) і '''наскапі''' ({{lang-fr|Naskape}}) — [[Алганкіны|алганкінскі]] народ, карэнныя жыхары [[Канада|Канады]]. Найбольш жывуць у правінцыях [[Квебек (правінцыя)|Квебек]] і [[Ньюфаўндленд і Лабрадор]]. Агульная колькасць (2014 г.) — 22 000 чалавек<ref>{{Cite web |url=http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/innu-montagnais-naskapi/ |title=Innu (Montagnais-Naskapi) |access-date=26 снежня 2016 |archive-date=17 сакавіка 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170317054352/http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/innu-montagnais-naskapi/ |url-status=dead }}</ref>. == Паходжанне == Іну адносяцца да [[алганкіны|алганкінскай]] групы народаў, якая з'явілася на ўсходзе [[Паўночная Амерыка|Паўночнай Амерыкі]] каля 3000 — 2500 гадоў таму. У першай палове [[20 стагоддзе|XX]] ст. амерыканскі [[культурная антрапалогія|антраполаг]] [[:en:Frank Speck|Фрэнк Спек]] высунуў тэорыю, згодна з якой продкі іну мігрыравалі на [[паўвостраў Лабрадор]] з [[рака Святога Лаўрэнція|ракі Святога Лаўрэнція]] толькі пасля [[1700]] г. у выніку войн з [[іракезы|іракезамі]]<ref>[http://www.heritage.nf.ca/articles/aboriginal/innu-history.php Innu History] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20150910151005/http://www.heritage.nf.ca/articles/aboriginal/innu-history.php |date=10 верасня 2015 }}</ref>. Аднак дадзеная тэорыя абапіралася на памылковую інтэрпрэтацыю старых [[Францыя|французскіх]] [[Геаграфічная карта|карт]]. Сучасныя [[археалогія|археолагі]] лічаць, што [[індзейцы]] з'явіліся на паўвостраве Лабрадор у сярэдзіне 8 тысячагоддзя да н. э. На працягу некалькіх тысячагоддзяў яны сфарміравалі некалькі [[археалагічная культура|археалагічных культур]], носьбіты якіх займаліся [[рыбалоўства]]м, [[паляванне]]м на [[карыбу]] і [[збіральніцтва]]м. Непасрэднымі продкамі іну маглі быць прадстаўнікі культуры Пойнт-Рэвендж<ref>[http://www.heritage.nf.ca/articles/aboriginal/innu-land-use.php Precontact Innu Land Use] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170324215812/http://www.heritage.nf.ca/articles/aboriginal/innu-land-use.php |date=24 сакавіка 2017 }}</ref>. Яны занялі Лабрадор каля [[10 стагоддзе|X]] ст. н. э., увабралі многія рысы носьбітаў папярэдніх архаічных культур, але ў меншай ступені залежалі ад рэсурсаў [[акіян]]а. Да [[15 стагоддзе|XV]] ст. іх галоўнымі канкурэнтамі на марскім ўзбярэжжы былі прадстаўнікі [[эскімосы|эскімоскай]] [[Археалагічная культура Туле|культуры Туле]]. == Гісторыя == Першыя [[пісьмо]]выя звесткі пра іну з'явіліся ў [[1608]] г.<ref>[http://www.dickshovel.com/mon.html MONTAGNAIS HISTORY]</ref>, калі [[Самюэль дэ Шамплейн]] атрымаў падтрымку групы паўднёвых іну супраць [[іракезы|іракезаў]]. У [[17 стагоддзе|XVII]] - [[19 стагоддзе|XIX]] стст. сувязь з [[Еўропа|еўрапейскімі]] каланістамі падтрымлівалася галоўным чынам праз [[гандаль]] футрам. [[Францыя|Французскія]] перасяленцы ў [[Канада|Канадзе]] называлі паўднёвых іну горцамі ({{lang-fr|Montagnais}}). Паўночныя групы атрымалі найменне наскапі, якое мела [[алганкіны|алганкінскае]] паходжанне, але ўтрымоўвала абразлівы сэнс. Сучаснае найменне іну было агульна прынята толькі ў [[1990]] г. У [[18 стагоддзе|XVIII]] ст. сярод паўднёвых іну пачалі актыўна дзейнічаць [[пратэстантызм|пратэстанцкія]] місіянеры. З канца [[19 стагоддзе|XIX]] ст. унутраныя вобласці [[Паўвостраў Лабрадор|Лабрадора]] паступова асвойваліся перасяленцамі, якія займаліся здабычай футра і рубкай [[лес]]у. Гэта прывяло да скарачэння колькасці [[карыбу]] і нястач сярод абарыгенаў. Да сярэдзіны [[20 стагоддзе|XX]] ст. іну апынуліся ў залежнасці ад дапамогі з боку канадскіх улад і місіянераў. З 1970-х гг. назіраецца паступовае адраджэнне [[культура|культуры]], арганізаваная барацьба за свае правы на зямлю і гаспадарчую дзейнасць. У [[1975]] г. у [[Квебек (правінцыя)|Квебеку]] ўзнікла Рада Атыкамек і Мантанье<ref>[http://www.atikamekwsipi.com/histoire_et_mission Histoire et mission] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20171024081336/http://www.atikamekwsipi.com/histoire_et_mission |date=24 кастрычніка 2017 }}</ref>. У [[1976]] г. у [[Ньюфаўндленд і Лабрадор|правінцыі Ньюфаўндленд і Лабрадор]] — Асацыяцыя Наскапі-Мантанье Іну (у нашы дні Нацыя Іну)<ref>[http://www.heritage.nf.ca/articles/aboriginal/innu-land-claims.php Innu Organizations and Land Claims] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170324203442/http://www.heritage.nf.ca/articles/aboriginal/innu-land-claims.php |date=24 сакавіка 2017 }}</ref>. Гэтыя дзве арганізацыі з'яўляюцца асноўнымі палітычнымі супольнасцямі, што прадстаўляюць інтарэсы іну, супрацоўнічаюць з дзяржаўнымі органамі Канады, размяркоўваюць знешнюю дапамогу. == Культура == [[Выява:Innu making canoes near Sheshatshiu, ca. 1920.jpg|thumb|Выраб каноэ. Фота каля 1920 г.]] Да другой паловы [[20 стагоддзе|XX]] ст. іну вялі вандроўны лад жыцця, займаліся [[паляванне]]м, [[рыбалоўства]]м і [[збіральніцтва]]м. Галоўнымі аб'ектамі палявання з'яўляліся [[лось|ласі]] і [[карыбу]]. На іх палявалі на працягу ўсяго года. Быў распаўсюджаны загонны від палявання, калі статак аленяў гналі да [[возера]] або шырокай [[рака|ракі]], а потым забівалі ў вадзе<ref>[http://www.everyculture.com/North-America/Montagnais-Naskapi-Economy.html Montagnais-Naskapi - Economy]</ref>. Узімку здабывалі спячых [[Мядзведзі|мядзведзяў]] і футравую жывёлу. Лавілі [[вугор|вугроў]], [[Ласосепадобныя|ласосевых]], [[Судакі|судакоў]], [[Сом|самоў]], [[Асятры|асятроў]] і інш. Для гэтага карысталіся [[лук]]ам, [[страла|стрэламі]], [[дзіда]]мі, [[каноэ]], снегаступамі, рознымі пасткамі. Вандроўны лад жыцця вымушаў жыць невялікімі групамі, якія мелі свае тэрыторыі для перамяшчэння. Аднак улетку яны часцяком сустракаліся для арганізацыі сумесных [[свята|свят]], [[гандаль|гандлю]] і абмену навінамі. Узімку жылі разам у вялікіх хацінах. У кожнай групе мелася некалькі паселішчаў. Звычайна іх месцілі каля вады. Паўднёвыя іну ладзілі канічныя [[вігвам]]ы, якія крылі [[бяроза]]вай [[Кара (біялогія)|карой]]. Жытлы паўночных іну былі выцягнутымі, крытымі аленевымі [[скура]]мі. [[вопратка|Вопратку]] шылі са скур. Жанчыны насілі доўгія скураныя [[спадніца|спадніцы]] са здымнымі рукавамі, мужчыны — вузкія скураныя [[штаны]] і [[паліто]]. Скуру для вопраткі апрацоўвалі, адбельвалі і размалёўвалі<ref>{{Cite web |url=http://www.arcticphoto.com/innu.asp |title=Innu - ArcticPhoto- Facts |access-date=28 снежня 2016 |archive-date=9 кастрычніка 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161009111242/http://www.arcticphoto.com/innu.asp |url-status=dead }}</ref>. Да нашых дзён многія іну аддаюць перавагу скураным [[макасіны|макасінам]]. Скурамі таксама крылі лёгкія [[каркас]]ныя каноэ. Традыцыйная [[кулінарыя]] багата [[мяса|мяснымі]] і [[рыбы|рыбнымі]] стравамі, але бедная [[Вугляводы|вугляводамі]]<ref>[http://www.heritage.nf.ca/articles/aboriginal/innu-culture.php Innu Culture] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170118034640/http://www.heritage.nf.ca/articles/aboriginal/innu-culture.php |date=18 студзеня 2017 }}</ref>. Асновай сацыяльнай арганізацыі былі паляўнічыя групы з некалькіх нуклеарных [[сям'я|сем'яў]]. Яны налічвалі да 20 чалавек, але ў пэўных выпадках перавышалі гэту лічбу. Паляўнічыя групы аб'ядноўваліся ў тэрытарыяльныя. Да прыняцця [[хрысціянства]] лепшым лічыўся [[шлюб]] паміж стрыечнымі сваякамі. Сустракаліся звычаі [[палігінія|палігініі]] і [[сарарат]]у. Падчас супольнага палявання або ваенных дзеянняў мужчыны выбіралі правадыроў. [[Фальклор]] іну багаты [[казка]]мі і [[міф]]амі. Вылучаюцца цыклы казак пра вясёлага карліка Тшакапеша<ref>[http://www.native-languages.org/tshakapesh.htm Legendary Native American Figures: Tshakapesh (Chakabesh)]</ref> і [[Расамаха|расамаху]] Куекуатшэу<ref>[http://www.native-languages.org/kuekuatsheu.htm Legendary Native American Figures: Kuekuatsheu (Carcajou)]</ref>. Асноўны музычны інструмент — [[барабан]]. Вылучаюцца рамантычныя і рытуальныя [[песня|песні]]. [[Танец|Танцы]] звычайна мелі рытуальны характар, прысвячаліся паляванню і нагадвалі [[карагод]]<ref>{{Cite web |url=http://www.native-dance.ca/index.php/Innu/Traditional_Dances |title=The Dances of the Innu of Labrador |access-date=29 снежня 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160408072155/http://www.native-dance.ca/index.php/Innu/Traditional_Dances |archivedate=8 красавіка 2016 |url-status=dead }}</ref>. == Рэлігія == Іну верылі ў шматлікіх духаў [[прырода|прыроды]], якія насялялі навакольны свет і маглі ўзаемадзейнічаць з чалавекам. Асабліва шанаваліся духі-заступнікі пэўных жывёл. Найбольш вядомае [[рытуал]]ьнае [[свята]] Макушан арганізоўвалася пасля ўдалага [[паляванне|палявання]] і прысвячалася баўленню душ забітых звяроў. Іну былі вядомы [[шаманізм|шаманы]], звычайна старыя людзі, што імкнуліся ўступіць у кантакт з духамі жывёл. У нашы дні большасць вернікаў — [[хрысціянства|хрысціяне]]. Сярод паўднёвых іну пераважаюць [[каталіцызм|каталікі]]. Сярод паўночных — [[пратэстантызм|пратэстанты]]. {{зноскі}} == Спасылкі == {{Commonscat|Innu}} * [http://www.innu.ca Innu Nation] * [http://www.heritage.nf.ca/articles/aboriginal/innu.php The Innu — Newfoundland and Labrador Heritage] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20161219193918/http://www.heritage.nf.ca/articles/aboriginal/innu.php |date=19 снежня 2016 }} * [http://www.native-languages.org/innu.htm Innu Culture and History] * [http://www.everyculture.com/North-America/Montagnais-Naskapi.html Montagnais-Naskapi: Countries and Their Cultures] {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Народы Канады]] [[Катэгорыя:Алганкіны]] 7aqtv78l9rb7h9w8128aoco724mzrnj 0 420453 5155186 4871521 2026-06-17T05:42:20Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155186 wikitext text/x-wiki {{Пісьменнік}} '''Аванес Тадэвосавіч Туманян''' ({{lang-hy|Հովհաննես Թադևոսի Թումանյան}}; {{OldStyleDate2|19|лютага|1869|7}}, сяло [[Дсех]], Арменія — [[23 сакавіка]] [[1923]], [[Масква]], [[РСФСР]]) — [[Армяне|армянскі]] [[паэт]] і [[пісьменнік]], грамадскі дзеяч. Нацыянальны паэт Арменіі. == Біяграфія == [[Файл:Tumanyan's museum.jpg|thumb|Дом у сяле Дсех, у якім нарадзіўся Аванес Туманян.]] Аванес Туманян нарадзіўся ў сям’і святара. Згодна радавому паданню, род Туманянаў паходзіць ад галіны армянскага княскага (нахарарскага) роду [[Маміканяны|Маміканянаў]], які кіраваў у сярэднія вякі ў сяле [[Дсех]] ([[Ларыйская вобласць|Лары]]). У [[1878]]—[[1883]] годах атрымаў пачатковую адукацыю ў школе [[Сцепанаван|Джэлалаглы]], а потым перавёўся ў школу Нерсісян у [[Тыфліс]]е (Тбілісі), аднак па прычыне матэрыяльных цяжкасцей быў змушаны ў [[1887]] годзе пакінуць яе і паступіць на працу ў Тыфліскі армянскі народны суд, а пазней — у Армянскі выдавецкі саюз. Пісаць пачаў з сярэдзіны 1880-х гадоў, супрацоўнічаў у армянскіх газетах і часопісах. Атрымаў шырокую слыннасць пасля выхаду складанкі «Вершы» (на арм., 2 т., [[1890]]—[[1892]]). У многіх сваіх творах Туманян звяртаецца да нялёгкага лёсу армянскага сялянства, да розных бакоў традыцыйнага парадку яго жыцця, пра гэта расказваюць яго паэмы: «Маро» (1887 г., апублікавана ў 1892 г.), «Сако з Лары» ([[1889]] г., апублікавана ў 1890 г.), паэма «Ануш» (1890 г., апублікавана ў 1892 г., [[Армен Тыгранавіч Тыгранян|А. Тыгранянам]] да яе напісана опера). У [[1899]] годзе ў Тыфлісе стварыў літаратурны кружок «Вернатун», членам якога былі бачныя армянскія паэты, пісьменнікі, мастакі і кампазітары. Быў вядомы таксама як грамадскі дзеяч, двойчы быў арыштаваны царскім урадам. У 1912—1921 гадах быў старшынём Каўказскага саюза армянскіх пісьменнікаў, у гады [[генацыд армян|генацыду армян]] дапамагаў уцекачам з [[Заходняя Арменія|Заходняй Арменіі]] (завошта быў узнагароджаны народным званнем «Паэт усіх армян»), выступаў за перамір’е ў [[армяна-грузінская вайна|армяна-грузінскай вайне]] [[1918]] года. Пасля саветызацыі Арменіі ўзначальваў Камітэт дапамогі Арменіі. Быў у сяброўскіх адносінах са многімі армянскімі, грузінскімі, рускімі паэтамі і пісьменнікамі свайго часу, перакладаў з некалькіх моў ([[Джордж Гордан Байран|Байран]], [[Іаган Вольфганг Гётэ|Гётэ]], [[Аляксандр Сяргеевіч Пушкін|Пушкін]]). Памёр у [[Масква|маскоўскай]] [[Гарадская клінічная лякарня № 1|гарадской лякарні]] ад раку. Пахаваны ў [[Тбілісі]] ў [[Пантэон Хаджыванка|Пантэоне Хаджыванка]]<ref>{{Cite web |url=http://ru.esosedi.org/GE/TB/4963841/panteon_hodzhivanka/ |title=Пантеон Ходживанка |access-date=17 лютага 2017 |archive-date=4 красавіка 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150404024229/http://ru.esosedi.org/GE/TB/4963841/panteon_hodzhivanka/ |url-status=dead }}</ref>. === Асабістае жыццё === [[Файл:Tumanyan Family.jpg|left|thumb|250px]] У [[1888]] годзе жаніўся з Вольнай Мачкальян (сканала на 100-м годзе жыцця ў [[Ерэван]]е). Меў моцную і вялікую сям’ю, 10 дзяцей — 4 сыны і 6 дачок, некаторыя з якіх пасля сталі вядомымі грамадскімі дзеячамі. Адзін з сыноў Туманяна — Артавазд ([[1894]]—1918) загінуў у [[1918]] годзе падчас наступу турэцкіх войскаў на [[Каўказскі фронт (Першая сусветная вайна)|Каўказскім фронце]]. Трое іншых сыноў — Мушэг ([[1889]]—[[1938]]), Алік ([[1896]]—[[1937]]) і Арэг ([[1900]]—1938) былі рэпрэсаваны і расстраляныя ў эпоху [[сталінізм]]у. Вядомымі туманянаведамі былі Седа і Ануш Туманян. Дачка Туманяна Тамара была [[архітэктар]]ам, заслужаным дзеячам культуры Армянскай ССР. == Памяць == [[Файл:5,000 Armenian dram - 1999 (obverse).png|thumb|Купюра 5000 [[Армянскі драм|драм]].]] * У Арменіі імем Туманяна названы [[Туманян|горад]], вуліцы, школы, яму ўсталяваны помнікі. * З [[1953]] годзе ў [[Ерэван]]е дзеійнічае [[Дом-музей Аванеса Туманяна, Ерэван|дом-музей паэта]]. Пазней адкрыўся дом-музей і ў сяле [[Дсех]]. * Туманяну прысвечаны верш [[Валерый Якаўлевіч Брусаў|В. Я. Брусава]] «Ды будзе справядліва адплата…» ([[1916]]). * Туманян намаляваны на сучаснай купюры 5000 [[Армянскі драм|драм]]. * У [[1969]] годзе была выпушчана [[паштовая марка]] [[СССР]], прысвечаная Туманяну. * У [[2000]] годзе была выпушчана паштовая марка Арменіі, прысвечаная Туманяну. * У [[2011]] годзе была выпушчана паштовая марка [[Арменія|Арменіі]], прысвечаная Туманяну. * У 2011 годзе была выпушчана паштовая марка [[Расія|Расіі]], прысвечаная Туманяну. * Амаль ва ўсіх гарадах Арменіі ёсць школа імя Аванеса Туманяна. Імем паэта названа таксама школа № 3 у горадзе [[Сцепанаван]]. У Сцепанаване вучыўся і сам паэт. * Імем Туманяна названа [[Плошча Туманяна|плошча]] ў [[Масква|Маскве]]. * У Тбілісі і Кіеве, Данецку ёсць вуліцы Туманяна. * Імя прысвоена Ерэванскаму дзяржаўнаму тэатру лялек. <center><gallery widths=180 heights=180 caption="На паштовых марках і памятных манетах"> Файл:Tumanyan coin.jpg|Памятная манета, прысвечаная Туманяну. Файл:The Soviet Union 1969 CPA 3787 stamp (Hovhannes Tumanyan).jpg|[[Паштовыя маркі СССР|Паштовая марка СССР]] [[1969]] года. File:Tumanyan russian stamp.jpg|[[Паштовая марка]] [[Расія|Расіі]] [[2011] год]а. Файл:Stamp of Armenia b2.jpg|[[Мікалай Георгіевіч Адонц|Адонц]], [[Манк Хачатуравіч Абегян|Абегян]], Туманян, [[Рачыя Акопавіч Ачаран|Ачаран]], [[Геворг Эмін|Эмін]], [[Ерванд Аляксандравіч Лалаян|Лалаян]], [[Даніел Рыгоравіч Варужан|Варужан]], [[Паруйр Рафалавіч Севак|Севак]], [[Уільям Сараян|Сараян]] </gallery></center> <center><gallery widths=180 heights=180 caption="Помнікі"> File:Tumanyan Opera statue.jpg|У [[Ерэван]]е, перад будынкам [[Армянскі акадэмічны тэатр оперы і балета ім. А. Спендыярава|Тэатра оперы і балета]]. File:Tumanyan statue in Dsegh, Armenia.jpg|У сяле [[Дсех]]. File:Tumanyan's monument.jpg|У сяле Дсех, перад домам-музеем пісьменніка. File:Tumanyan Yerevan house-museum statue.jpg|У [[Ерэван]]е, на будынку музея пісьменніка File:The tombstone of Hovhannes Tumanyan in Khojivank.JPG|Магіла ў Хаджыванку. </gallery></center> == Бібліяграфія == * {{кніга |аўтар = |частка = |загаловак = Армянская муза |арыгінал = |спасылка = |адказны = |выданне = |месца = М. |выдавецтва = Типо-литогр. Т-ва И. Н. Кушнерев и Ко |год = 1907 }} * Избранное. Стихи и проза, Перевод с армянского «Заря Востока», Тбилиси, 1937, 187 стр. * Избранные произведения, М., Гослитиздат. 1937, 255 стр. * Избранное, Под редакцией С. Шервинского, Армгиз, Ереван, 1941, 359 стр. (В конце книги имеется указатель «Ованес Туманян в русских переводах».) * Избранное, Перевод с армянского под редакцией С. Шервинского, рисунки В. Бехтеева, Детиздат, М.—Л., 1945, 110 стр. * Избранные произведения. Перевод с армянского, составление и редакция С. Хитаровой, М., Гослитиздат, 1946, 414 стр. * Избранные сочинения. Под редакцией Мариэтты Шагинян. Армгиз. Ереван — Москва. 1950, 541 стр. * Легенды и сказки: Пер. с арм. /Ованес Туманян; Ил. Е. Садовниковой. Москва: 2005. == Беларускія пераклады == На беларускую мову творы пераклалі [[Мікола Аўрамчык]], [[Пятрусь Броўка]], [[Рыгор Іванавіч Барадулін|Рыгор Барадулін]], [[Сцяпан Гаўрусёў]], [[Алесь Звонак]], [[Міхась Калачынскі]], [[Еўдакія Якаўлеўна Лось|Еўдакія Лось]], [[Янка Сіпакоў]]<ref>Галасы з-за небакраю: анталогія паэзіі свету ў беларускіх перакладах ХХ ст. Склад. М. Скобла. — Мн.: Лімарыус 2008. — 896 с.</ref><ref>{{Крыніцы/БелЭн|16}}</ref>. * Казкі і легенды: Для малод.узросту / Маст. В.Варанецкі. — Мн. : Дзяржвыд БССР. Рэд. дзіцячай і юн. літ., 1958. — 48с. * Лірыка: пераклады з армянскай мовы / Аванес Туманян. — Мінск : Беларусь, 1969. — 117, [1] с. {{зноскі}} == Спасылкі == {{Навігацыя}} * [http://toumanian.am Сайт Музея Туманяна] * [http://www.armenianhouse.org/tumanyan/bio-ru.html Биография писателя на сайте Armenianhouse.org] * [http://www.golos.am/index.php?option=com_content&task=view&id=6237&Itemid=53 К 135-летию со дня рождения Ольги Туманян] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090505094704/http://www.golos.am/index.php?option=com_content&task=view&id=6237&Itemid=53 |date=5 мая 2009 }} * [http://www.vbooks.ru/AUTHORS/OVANES-TUMANYAN/030804.html# Сказки О. Туманяна в интернете, на русском языке] * [http://www.armenianhouse.org/tumanyan/tumanyan-ru.html Произведения О. Туманяна на русском, армянском, а также английском языках, сайт Armenianhouse.org] * [http://eanc.net/EANC/library/library.php?interface_language=ru Полное собрание сочинений Ованеса Туманяна на армянском языке] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170124221628/http://eanc.net/EANC/library/library.php?interface_language=ru |date=24 студзеня 2017 }} * [http://armen-tales.ru/glava/Ovanes-Tumanyan/ Все Сказки О. Туманяна на русском языке] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130310231523/http://armen-tales.ru/glava/Ovanes-Tumanyan/ |date=10 сакавіка 2013 }} * [http://coollib.com/b/303765/read Ованес Туманян] {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Туманян, Аванес Тадэвосавіч}} [[Катэгорыя:Казачнікі]] [[Катэгорыя:Пісьменнікі Арменіі]] cwg8uyiobnenum6niad0f33yel160lc 0 446234 5155113 5153085 2026-06-16T21:07:47Z 5155113 wikitext text/x-wiki {{Музычны калектыў | Назва = Dzieciuki | Гады = [[2012 год у гісторыі музыкі|2012]]-па сённяшні дзень | Краіна = Беларусь | Горад = [[Гродна]] | Мова = [[беларуская]] | Жанр = [[фолк-панк]], [[кельцік-панк]] | Тэматыка = Гісторыя Беларусі і беларуская нацыя | Склад = [[Дзяніс Жыгавец]]<br />[[Алесь Дзянісаў]]<br />Андрэй «Пітон»<br />Мікола «Калямба» Палякоў<br />Лёха Пудзін<br />Андрэй Пудзін<br />Саня «Сыр» | Былыя ўдзельнікі = Паша «Трабл»<br /> | Іншыя праекты ўдзельнікаў = [[КальЯн]], [[Людзі на балоце, гурт|Людзі на балоце]] | Іншая назва = Дзецюкі }} '''«Dzieciuki»''' (Дзецюкі́) — беларускі фолк-панкавы гурт з [[Гродна]]. Заснаваны [[10 красавіка]] [[2012 год у гісторыі музыкі|2012 года]]. Гурт мае тры студыйныя альбомы: «Гарадзенскі гармідар»<ref name=":0">[http://tuzin.by/albums/1054/haradzienski-harmidar.html КАРОТКІ КУРС ГІСТОРЫІ БЕЛАРУСІ АД ГАРАДЗЕНСКІХ ПАНКАЎ] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20190226093052/http://tuzin.by/albums/1054/haradzienski-harmidar.html |date=26 лютага 2019 }} / [[Тузін Гітоў|Tuzin.fm]]</ref>, «Рэха»<ref name=":1">[http://www.experty.by/content/dzieciuki-vydali-kantseptualny-albom-rekha-slukhats-spampavats Dzieciuki выдалі канцэптуальны альбом «Рэха» (+слухаць/+спампаваць)] / [[Experty.by]]</ref> і «Радыё „Harodnia“». Гурт пазіцыяніруе сябе як асветніцкая фолк-панк брыгада, якая распавядае пра невядомыя старонкі беларускай гісторыі. Частка складу «Дзецюкоў» адначасова з’яўляецца ўдзельнікамі гурта «[[Людзі на балоце (гурт)|Людзі на балоце]]»<ref>[http://tuzin.by/article/477/dzieciuki-krytyki-projducca-pa-nasym-albomie-nazdakom.html DZIECIUKI: «КРЫТЫКІ ПРОЙДУЦЦА ПА НАШЫМ АЛЬБОМЕ НАЖДАКОМ»]{{Недаступная спасылка}} / [[Тузін Гітоў|Tuzin.fm]]</ref>. У [[2014 год у гісторыі музыкі|2014 годзе]] музыкі сталі пераможцамі музычнай прэміі ад партала [[Тузін Гітоў]] у намінацыі «Героі году»<ref>[http://www.experty.by/content/gero-2014-leibonik-dzieciuki-slukhats «Героі 2014»: Leibonik і Dzieciuki (+слухаць)] / [[Experty.by]]</ref>. Ад пачатку актыўнай канцэртнай дзейнасці гурт сутыкнуўся са шматлікімі забаронамі выступаў<ref>[http://tuzin.by/article/3027/hurt-dzieciuki-papouniu-corny-spis--kamentar-hurtu.html DZIECIUKI ПАПОЎНІЛІ «ЧОРНЫ СЬПІС» (+КАМЭНТАР ГУРТУ)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20201121061305/https://tuzin.by/article/3027/hurt-dzieciuki-papouniu-corny-spis--kamentar-hurtu.html |date=21 лістапада 2020 }} / [[Тузін Гітоў|Tuzin.fm]]</ref>. Так, былі забаронены канцэрты ў [[Брэст|Брэсце]]<ref>[http://tuzin.by/article/604/kancert-hurta-dzieciuki-zabaronieny-bierasciejskim-kdb.html КАНЦЭРТ ГУРТА DZIECIUKI ЗАБАРОНЕНЫ БЕРАСЬЦЕЙСКІМ КДБ (ВІДЭА І КАМЭНТАР ГУРТА)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20201116050058/https://tuzin.by/article/604/kancert-hurta-dzieciuki-zabaronieny-bierasciejskim-kdb.html |date=16 лістапада 2020 }} / [[Тузін Гітоў|Tuzin.fm]]</ref> і ў [[Мінск]]у<ref>[http://tuzin.by/article/3662/ideolahi-praciahvajuc-vajnu-suprac-dzieciukou-a-brutto.html ІДЭОЛЯГІ ПРАЦЯГВАЮЦЬ ВАЙНУ СУПРАЦЬ «ДЗЕЦЮКОЎ», А BRUTTO ПАДТРЫМАЛІ ДЗЯРЖАЎНЫЯ ПРАФСАЮЗЫ] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20201118160248/https://tuzin.by/article/3662/ideolahi-praciahvajuc-vajnu-suprac-dzieciukou-a-brutto.html |date=18 лістапада 2020 }} / [[Тузін Гітоў|Tuzin.fm]]</ref>. == Гісторыя гурта == Гурт быў створаны ў Гродна ў 2012 годзе удзельнікамі гуртоў «[[КальЯн]]» і «[[Людзі на балоце (гурт)|Людзі на балоце]]». Амаль адразу музыкі выдалі міні-альбом з чатырох спеваў<ref>[http://budzma.by/news/dzieciuki-naradzhenne-superhurta-fotarepartazh.html Будзьма беларусамі! Dziеciuki: нараджэнне супергурта (фотарэпартаж)]</ref>. Першы паўнавартасны альбом гурта выйшаў у [[люты]]м 2014 года пад той жа назвай што і папярэдняя праца — «[[Гарадзенскі гармідар]]». Частка тэкстаў альбома была прысвечаная беларускім паўстанцам і партызанам розных часоў: [[Кастусь Каліноўскі|каліноўцам]], [[Станіслаў Нікадзімавіч Булак-Балаховіч|балахоўцам]], «лясным братам» (магчыма памылка, ці проста супадзенне прыдуманай назвы для спева і [[Лясныя браты|ляснымых братоў]] з [[Краіны Балтыі|краін Балтыі]]. Спеў «Сумнае рэгі» была аб масавых расстрэлах у [[Курапаты|Курапатах]] і [[Хатынь|Хатыні]]. У плане гучання крытыкі знайшлі музыку падобнай да [[Кельцік-панк|ірландскага панк-рока]]. Матэрыял альбома крытыкавалі за пэўную «сыраватасць» і «няроўнасць». На думку музычнага крытыка Сяргея Будкіна гурт стаў ўлюбёнцамі публікі па той прычыне, што заняла нішу нацыянальнаарыентаванага панку, чаго раней не было<ref name="автоссылка1">{{Cite web |url=http://www.experty.by/content/dzieciuki-garadzensk-garm-dar-dye |title=Dzieciuki «Гарадзенскі гармідар» (+аўдыё) {{!}} Experty.by — белорусская музыка |accessdate=2017-06-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170623032709/http://www.experty.by/content/dzieciuki-garadzensk-garm-dar-dye |archivedate=2017-06-23 |url-status=dead }}</ref>. Прэзентацыя альбома прайшла ў Мінску ў клубе «Re:Public», аднак наступны канцэрт у Брэсце быў адменены мясцовым аддзяленнем [[Камітэт дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь|КДБ]]<ref>{{Cite web |url=http://tuzinfm.by/article/604/kancert-hurta-dzieciuki-zabaronieny-bierasciejskim-kdb.html |title=Канцэрт гурта Dzieciuki забаронены берасьцейскім КДБ (відэа і камэнтар гурта). Тузін Гітоў. Слушны музычны партал |access-date=1 мая 2021 |archive-date=26 чэрвеня 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170626190249/http://tuzinfm.by/article/604/kancert-hurta-dzieciuki-zabaronieny-bierasciejskim-kdb.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=https://news.tut.by/culture/388367.html|title=У Брэсце адмянілі канцэрт гурта «Dzieciuki»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210501115636/https://news.tut.by/culture/388367.html |archivedate=1 мая 2021 |website=[[TUT.BY]] |lang=ru |url-status=dead}}</ref>. Затым музыкі адправілася з гастролямі ў [[Польшча|Польшчу]], [[Германія|Германію]], [[Чэхія|Чэхію]], [[Славакія|Славакію]] і [[Аўстрыя|Аўстрыю]]. У 2014 годзе споўнілася 45 гадоў ансамблю «[[Песняры]]» і музычным парталам «[[Тузін Гітоў]]» быў арганізаваны запіс трыб’ют альбома «Re:Песняры». Сучасныя беларускія музыкі павінны былі запісаць свае версіі спеваў «Песняроў». «Dzieciuki» ўзялі ўдзел у праекце і запісалі кампазіцыю «а хто там ідзе?» па [[А хто там ідзе?|аднайменым вершы]] [[Янка Купала|Янкі Купалы]]. Гэты спеў на верш Янкі Купалы лічыцца рарытэтным, бо ніколі не выдаваўся і быў запісаны «Пяснярамі» спецыяльна для фільма «[[Раскіданае гняздо (фільм)|Раскіданае гняздо]]» [[1982 год у гісторыі кіно|1982 года]]. Пазней кампазітар, народны артыст Рэспублікі Беларусь і аўтар арыгінальнай музыкі для гэтага спева [[Сяргей Альбертавіч Картэс|Сяргей Картэс]] запрасіў музыкаў выканаць яе ў [[Беларуская дзяржаўная філармонія|Белдзяржфілармоніі]] на афіцыйным святочным вечары з нагоды свайго 80-годдзя<ref>{{cite web|url=https://euroradio.fm/kampazitar-syargey-kartes-zaprasiu-gurt-dzieciuki-vystupic-na-svaim-yubilei|title=Кампазітар Сяргей Картэс запрасіў гурт Dzieciuki выступіць на сваім юбілеі|website=[[Еўрапейскае радыё для Беларусі]]}}</ref>. У сярэдзіне [[лістапад]]а 2014 года у полі недалёка ад [[Заслаўе|Заслаўя]] музыкі здымалі кліп на спеў «Хлопцы-балахоўцы». Пасля завяршэння здымак на месца прыехаў аўтазак з [[АМАП (Беларусь)|АМАПам]] і павёз усю здымачную каманду з 18 чалавек у аддзяленне [[Міліцыя Беларусі|міліцыі]]. Па словах міліцыянтаў іх выклікаў мясцовы жыхар, якога напалохалі ўзброеныя людзі. Музыкі сапраўды былі ўзброеныя рознымі муляжамі і былі апранутыя ў ваенную форму часоў [[Грамадзянская вайна ў Расіі|Грамадзянскай вайны ў Расіі]]. Музыкам таксама было абвешчана, што на арганізацыю гэтага мерапрыемства трэба мець дазвол, без якога іх дзеянні лічацца несанкцыянаванай акцыяй. Затрыманыя былі апытаныя і адпушчаныя праз 3 гадзіны. Зняты матэрыял супрацоўнікі міліцыі забралі на 10 дзён «для высвятлення зместу»<ref>{{cite web|url=https://news.tut.by/society/423500.html|title=Милиция объяснила, почему задержала музыкантов во время съемок клипа|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210501115633/https://news.tut.by/society/423500.html |archivedate=1 мая 2021 |website=[[TUT.BY]] |lang=ru |url-status=dead}}</ref><ref>[http://tuzinfm.by/zhamerun/1401/hurt-dzieciuki-u-pounym-skladzie-zatrymau-amap.html Гурт Dzieciuki ў поўным складзе затрымаў АМАП (онлайн, фота, аўдыё). Тузін Гітоў. Слушны музычны партал]</ref>. Музычны партал «Тузін Гітоў», які па выніках года штогод прысуджае ўзнагароды ў намінацыях «Адкрыццё года» і «Героі года», назваў «героямі года—2014» гурт «Dzieciuki». На пачатку [[2016 год у гісторыі музыкі|2016 года]] выйшаў другі альбом гурта — «[[Рэха]]». У адрозненне ад папярэдняга гэты альбом быў цалкам прысвечаны гістарычнай тэматыцы. Гукарэжысёрам выступіў Андрэй Баброўка, які працуе з гуртам «[[Brutto (гурт)|Brutto]]». Крытыкі аднагалосна адзначылі творчы рост гурта. Конрад Ерафееў асобна вылучыў гумар, які звычайна не ўласцівы беларускаму нацыянальнаарыентаванаму року. Канцэрт-прэзентацыя новага альбома ў Мінску адмянялася і пераносілася тры разы. У рэшце рэшт ідэалагічнае кіраванне [[Мінскі гарадскі выканаўчы камітэт|Мінгарвыканкама]] запатрабавала тэксты спеваў гурта, а пасля прыняло рашэнне не дазваляць канцэрт па прычыне «экстрэмізму»<ref>{{Cite web |url=http://tuzinfm.by/article/3027/hurt-dzieciuki-papouniu-corny-spis--kamentar-hurtu.html |title=Dzieciuki папоўнілі «чорны сьпіс» (+камэнтар гурту). Тузін Гітоў. Слушны музычны партал |access-date=1 мая 2021 |archive-date=21 чэрвеня 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170621170420/http://tuzinfm.by/article/3027/hurt-dzieciuki-papouniu-corny-spis--kamentar-hurtu.html |url-status=dead }}</ref><ref>[http://tuzinfm.by/article/3464/ideolah-skalaban-adkaza-za-dzieciukou-u-sudzie.html Ідэоляг Скалабан адкажа за «Дзецюкоў» у судзе. Тузін Гітоў. Слушны музычны партал]</ref>. На працягу 2016 года неаднаразова выступалі ў Польшчы з сумеснымі канцэртамі з гуртам «Brutto». Таксама ў пачатку 2016 года «Dzieciuki» прынялі ўдзел у міжнародным трыб’юце «Tribute To The Pogues», прысвечаным англа-ірландскаму фолк-панк-гурту «[[The Pogues]]», якія лічацца заснавальнікамі кельцік-панка. Для альбома была запісаная кампазіцыя «Не саскочу!» (беларуская версія спева «Streams of Whiskey»). [[25 сакавіка]] [[2017 год у гісторыі музыкі|2017 года]] бралі ўдзел у здымках праграмы «Belsat Music Liv» на канале «[[Белсат]]». У [[кастрычнік]]у 2017 года споўнілася 80 гадоў з дня расстрэлаў [[29 кастрычніка]] 1937 года [[Народны камісарыят унутраных спраў СССР|НКУС]] [[Спіс дзеячаў Беларусі, расстраляных 29—30 кастрычніка 1937 года|больш за сотню дзеячаў беларускай культуры]]. Партал «Тузін Гітоў» падрыхтаваў трыб’ют-альбом «(Не) расстраляная паэзія», куды ўвайшлі спевы на вершы забітых паэтаў. «Dzieciuki» ўзялі ўдзел у праекце і запісалі спеў «Бунтар» на верш [[Міхась Чарот|Міхася Чарота]]. [[27 красавіка]] [[2019 год у гісторыі музыкі|2019 года]] гурт прэзентаваў кліп на спеў «Калі над лугам бусел праляцеў» з будучага новага альбома. Відэа было знятае ў польскай вёсцы [[Чарна Бухта]] на мяжы Польшчы, [[Літва|Літвы]] і Беларусі. На наступны дзень [[28 красавіка]] ў мінскім клубе «Re:Public» адбыўся вялікі сольны канцэрт гурта. Гэта быў першы за апошнія тры гады сольны канцэрт гурта «Dzieciuki», дазволены ў Мінску. На канцэрце музыкі прэзентавалі спевы з новага альбома. Сам альбом пад назвай «[[Радыё «Harodnia»]]» павінен быў выйсці ў гэтыя ж дні, аднак з-за тэхнічных прычын, рэліз быў перанесены на пачатак восеня. Альбом стаў даступны для праслухоўвання [[2 верасня]]. Павел Трублін, адзін з вакалістаў гурта, пасля завяршэння працы над запісам альбома, пакінуў калектыў, каб пачаць працаваць над сольным праектам. Яго месца заняў Улад Бернат. 21 снежня 2019 года ўпершыню за сем год існавання гурта ўлады дазволілі Dzieciuk’ам даць сольны канцэрт у Гродне. Ён адбыўся ў клубе BIG BAR і сабраў больш за 200 наведвальнікаў<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://hrodna.life/articles/dzieciuki-solnyi-kancert/|title=Dzieciuki далі першы сольны канцэрт у Гродне і сабралі 200 наведвальнікаў|website=[[Hrodna.life]]|date=2024-02-28|access-date=2024-02-28}}</ref>. Пасля выбараў 2020 года ўдзельнікі гурта трапілі пад рэпрэсіі<ref>{{Cite web|lang=be|url=https://hrodna.life/2020/08/12/ales-denisov-sud/|title=Вакаліста гурта Dzieciuki Алеся Дзянісава адпусцілі з ІЧУ. Але ўсё роўна будуць судзіць|last=HL|website=[[Hrodna.life]]|date=2020-08-12|access-date=2024-02-28}}</ref>. Запланаваны на 2020 год альбом запісаць не атрымалася, музыкі пакінулі краіну, ратуючыся ад крымінальнага пераследу. За мяжой аднавілі выступы. У 2023 годзе ў Польшчы выпусцілі міні-альбом «Зямля, вагонь ды вада». З папярэдняга складу ў гурце засталіся трое: [[Алесь Дзянісаў]], Аляксей Пудзін і Уладзіслаў Бернат. На бубнах грае гродзенец Цімафей Штароў, на дудзе — Дзяніс Шматко з гурта Lity Taler, на бас-гітары і акардыёне граюць палякі, арганізацыйнымі пытаннямі займаецца Пётр Дудановіч<ref name=":2">{{Cite web|lang=be|url=https://hrodna.life/articles/dzieciuki-mini-albom/|title="Стыхіі супраць вайны". Гродзенскі гурт Dzieciuki прэзентаваў міні-альбом|website=[[Hrodna.life]]|date=2024-02-28|access-date=2024-02-28}}</ref>. 10 ліпеня 2025 года [[Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь]] аб’явіла групу Dzieciuki [[Экстрэмісцкае фарміраванне|экстрэмісцкім фарміраваннем]]. Раней у красавіку таго ж года інтэрнэт-старонкі гурта і яго лідэра Алеся Дзянісава ўключылі ў [[Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў|спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў]]<ref>{{cite web|lang=ru|url=https://reform.news/gruppu-dzieciuki-priznali-jekstremistskim-formirovaniem|title=Группу Dzieciuki признали «экстремистским формированием»|website=[[Reform.news]]}}</ref>. == Дыскаграфія == * Гарадзенскі гармідар (EP (міні-альбом), [[2012 год у гісторыі музыкі|2012]]) * [[Гарадзенскі гармідар]] ([[2014 год у гісторыі музыкі|2014]])<ref name=":0" /> * [[Рэха (альбом)|Рэха]] ([[2016 год у гісторыі музыкі|2016]])<ref name=":1" /> * [[Радыё «Harodnia»]] ([[2019 год у гісторыі музыкі|2019]]) * Зямля, вагонь ды вада (EP (міні-альбом), 2023)<ref name=":2" /> === Удзел у зборніках === * [[Re:Песняры]] ([[2014 год у гісторыі музыкі|2014]]), трэк «А хто там ідзе» * Tribute To The Pogues ([[2016 год у гісторыі музыкі|2016]]), трэк «Не саскочу!» * (Не) расстраляная паэзія (2017) (спеў «Бунтар») == Відэаграфія == * [[2014 год у гісторыі музыкі|2014 год]] — [https://www.youtube.com/watch?v=q17IMkfRib0 «Ладзьдзя роспачы»] * 2014 год — [https://www.youtube.com/watch?v=NclFX17eeXg «Лясныя браты»]<ref>[http://tuzin.by/article/3766/pasa-trabl-vielmi-drenna-kali-z-historyji-nia-robiac.html ПАША ТРАБЛ: «ВЕЛЬМІ ДРЭННА, КАЛІ З ГІСТОРЫІ НЯ РОБЯЦЬ ВЫСНОВАЎ» (ВІДЭА)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170610070212/http://tuzin.by/article/3766/pasa-trabl-vielmi-drenna-kali-z-historyji-nia-robiac.html |date=10 чэрвеня 2017 }} / [[Tuzin.fm]]</ref> * 2014 год — [https://www.youtube.com/watch?v=39jMugc6eHE «Сумнае рэгі»] * 2014 год — [https://www.youtube.com/watch?v=Kjp6J0blNWQ «Хлопцы-балахоўцы»] * [[2016 год у гісторыі музыкі|2016 год]] — [https://www.youtube.com/watch?v=wEFDq7dIptA «Эпілог»] * 2016 год — [https://www.youtube.com/watch?v=bvlSY334G2I «Тадэвуш Касьцюшка»] (сумесна з польскім гуртам «Hańbа») * [[2019 год у гісторыі музыкі|2019 год]] — [https://www.youtube.com/watch?v=2uVl_nf8zLg «Калі над лугам бусел праляцеў»] == Склад == * [[Дзяніс Жыгавец]]: вершы * Влад «DzyaDZEN’ka» Бернат: [[спеў]], [[беларуская дуда]] * [[Алесь Дзянісаў]]: [[акустычная гітара]], [[банджа]], [[спеў]], вершы * Андрэй «Пітон»: [[бас-гітара]], [[спеў]] * Мікола «Калямба» Палякоў: [[акардэон]], [[тамбурын]], [[бэк-вакал]] * Лёха Пудзін: [[гітара]] * Андрэй Пудзін: [[гітара]] * Саня «Сыр»: [[Ударная ўстаноўка|ударныя]] * Аляксандр «Барабан»: ударныя (з 2019) === Былыя ўдзельнікі === Паша «Трабл»: вакал, валынка, бэк-вакал (2012—2018){{зноскі}} == Спасылкі == * [https://www.last.fm/ru/music/Dzieciuki Dzieciuki] на Last.fm {{Вонкавыя спасылкі}} {{Dzieciuki}} [[Катэгорыя:Рок-гурты Беларусі]] [[Катэгорыя:Музычныя калектывы паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Панк-рокавыя гурты Беларусі]] [[Катэгорыя:Музычныя калектывы, якія з’явіліся ў 2012 годзе]] [[Катэгорыя:Гурты з Гродна]] [[Катэгорыя:Цэнзура ў Беларусі]] cz6zzt6edf98pke9b92tnzuvvsc076h 0 467258 5155262 5057776 2026-06-17T09:24:03Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155262 wikitext text/x-wiki {{літаратурны твор}} '''«Адве́чным шля́хам»''' — філасофскае [[эсэ]], напісанае пад псеўданімам [[Ігнат Канчэўскі|Ігнат Абдзіраловіч]] у [[1921]] годзе ў [[Вільня|Вільні]], у якім глыбока раскрыты драматызм гістарычнага лёсу беларусаў, іх неадольнае імкненне захаваць незалежнасць свайго [[дух]]у. == З’яўленне і гісторыя друку == * 1921 — упершыню быў выдадзены ў Вільні невялікім тыражом, каля шасцідзесяці год праляжаў у сховах спецфондаў. * У 1988 годзе — тэкст быў надрукаваны ў перакладзе на рускую мову ў часопісе «[[Нёман (1945)|Нёман]]» і ў газеце «[[Супольнасць, газета|Супольнасць]]» (№ 4—5, 1988) * У 1989 годзе — другое выданне ажыццявіла [[Самвыдат|самвыдавецкая]] «Супольнасць»<ref>[[Сяргей Дубавец]]. [http://www.knihi.com/abdziralovic/slach0.html Прадмова] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20071027221105/http://www.knihi.com/abdziralovic/slach0.html |date=27 кастрычніка 2007 }} // Ігнат Абдзіраловіч. Адвечным шляхам. — [[Мінск]]: [[Беларуская навука (выдавецтва)|Навука і тэхніка]], 1993. {{ISBN|5-343-01308-2}}</ref> * У 1990 годзе — поўны друк тэксту ў зборніку «Вобраз-90» * У 1993 годзе — ў выдавецтве [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|Акадэміі навук Беларусі]] «[[Беларуская навука (выдавецтва)|Навука і тэхніка]]» пабачыла свет чацвёртае выданне<ref>[http://www.knihi.com/abdziralovic/slach.html Internet-версія кнігі: 4-е выданне: Ігнат Абдзіраловіч. Адвечным шляхам. Змест] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20080327023451/http://www.knihi.com/abdziralovic/slach.html |date=27 сакавіка 2008 }}// [[Беларуская Палічка]]. Дата доступу: 19 сакавіка 2010</ref> * У 2007 годзе — парахвія святога [[Кірыла Тураўскі|Кірылы Тураўскага]] [[Беларуская аўтакефальная праваслаўная царква|Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы]] зрабіла пятае выданне ў [[Львоў|Львове]] з захаваннем асаблівасцей арыгіналу<ref>Ігнат Абдзіраловіч. [http://www.kamunikat.org/download.php?item=3584-2.pdf Адвечным шляхам]{{Недаступная спасылка}}. — [[Львоў]]: Парахвія Св. Кірылы Тураўскага [[Беларуская аўтакефальная праваслаўная царква|Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы]], 2007. 21 с.</ref> * У 2021 годзе, адмыслова да 100-годдзя выдання, эсэ было перавыдадзенае ў серыі Gradus выдавецтва «Зміцер Колас» з захаваннем асаблівасцей арыгіналу. У кнізе таксама змяшчаюцца ўсе вядомыя на сёння вершы Ігната Канчэўскага. == Перадумовы ўзнікнення тэксту == Варта адзначыць і тое, што час змены [[парадыгма|парадыгмы]] ў еўрапейскім мысленні на пачатку [[20 стагоддзе|20 стагоддзя]] супаў з [[палітыка|палітычнымі]] і [[сацыялогія|сацыяльнымі]] пераўтварэннямі ў Беларусі, дзе ў гэты перыяд адбываецца фарміраванне ўласнай ідэнтычнасці, праяўлянае ў культуры [[Беларускае нацыянальнае адраджэнне|Адраджэннем]], а ў палітыцы — імкненнем да пабудовы незалежнай [[дзяржава|дзяржавы]]. Дух часу, пазначанага «пераацэнкай каштоўнасцей» (тэрмін [[Фрыдрых Ніцшэ|Ніцшэ]]) і адмаўленнем класічных падыходаў у мысленні, не мог не паўплываць на беларускіх [[філасофія|філосафаў]], у тым ліку і на Ігната Абдзіраловіча. Гэта часы вялікай інтэлектуальнай і сацыяльнай актыўнасці. На тле палітычных пераваротаў ([[рэвалюцыя|рэвалюцыі]] 1905 і 1917 гадоў), [[Першая сусветная вайна|Першай сусветнай]] і [[Грамадзянская вайна|грамадзянскіх войнаў]] на Беларусі ўтвараюцца пэўныя інтэлектуальныя колы, адбываецца развіццё [[літаратура|літаратуры]], [[навука|навукі]] і [[мастацтва]]. У 1918 годзе група беларускіх інтэлектуалаў на чале з [[Антон Луцкевіч|Антонам Луцкевічам]] утварае [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускую Народную Рэспубліку]], якая, праўда, прайснавала нядоўга і не была прызнана ні нямецкім, ні расійскім [[урад]]амі. Але гэтая падзея паўплывала на далейшае вырашэнне пытання беларускай дзяржаўнасці, і ў 1919 годзе была ўтворана [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка]]<ref name="slinka">[http://bk.baj.by/lekcyji/litaratura/slinka01.htm Таццяна Слінка. Праблема Беларускай ідэнтычнасці ў тэксце Ігната Абдзіраловіча «Адвечным шляхам»]{{Недаступная спасылка}}</ref>. == Жанр і структура тэксту == Тэкст Ігната Абдзіраловіча '''«Адвечным шляхам»''' ёсць мастацкім подле сваёй формы ([[метафарычнасць]], значная колькасць эмацыйна-афарбаванай [[лексіка|лексікі]], апавядальная інтанацыя) і філосафічным подле зместу, што дазваляе вызначыць яго, з прыналежнасці да жанру, як філосафічнае эсэ<ref name="slinka"/>. Але, не зважаючы на мастацкасць і вобразнасць, тэкст мае досыць выразную структуру і складаецца з: * ''Назвы'' — '''Адвечным шляхам''' * ''Падзагалоўка'' — '''Даследзіны беларускага светагляду''' * ''Эпіграфа прысвячэння'' — акрэсліваецца час узнікнення тэксту і яго кантэкст, а менавіта час пераацэнкі каштоўнасцей * ''Сціслы ўступ'' * ''Частка першая'' — '''Беларусь паміж [[Захад]]ам і [[Усход]]ам''' — прысвечаны беларускай ідэнтычнасці ў сістэме ''Захад — Усход''. Прычым, Беларусь падаецца як ''граніца паміж Усходам і Захадам''. Аўтар разглядае ''гісторыю ваганняў беларусаў паміж Усходам і Захадам'' і дае выразныя характарыстыкі абодвух. Мэтай раздзелу было акрэсліць тагачасную беларускую сітуацыю і сфармуляваць прычыны размытасці беларускай ідэнтычнасці * ''Частка другая'' — '''Форма як механізм падпарадкавання''' — прысвечаны аналізу формы, якая выступае як сродак падпарадкавання беларускай культуры. Гісторыя Еўропы таксама бачна Абдзіраловічу як гісторыя ўсталявання тых ці іншых форм жыцця і іх заняпаду. Ён разважае над прычынамі трываласці ''мёртвых'', неадпаведных жыццёвым патрэбам, форм і прапануе сваю ідэю ''ліючайся'' формы * ''Частка трэцяя'' — '''Творчасць''' — аўтар назірае творчасць, як касмічную сілу і як жыццёвую падставу, а таксама акрэслівае патрэбу сацыяльнай творчасці. Абдзіраловіч аналізуе сучасныя яму [[палітычны рух|палітычныя рухі]] ў кантэксце прынцыпу сацыяльнай творчасці і робіць выснову пра неадпаведнасць іх гэтаму прынцыпу * ''Частка чацвертая'' — паўстае як абагульненне, у якім аўтар сцвярджае неадменнасць пошуку непрымусовых формаў жыцця дзеля здзяйснення ідэалу сацыяльнай творчасці і вырашэння праблемы беларускай ідэнтычнасці. На пачатку кожнай з частак змешчаны асноўныя тэзісы. == Праблематыка твору == У філасофскім эсэ «Адвечным шляхам» аўтар раскрыў драматызм гістарычнага лёсу беларусаў, іх імкненне захаваць незалежнасць свайго духу. Галоўнай мэтай народа лічыў ён дзяржаўную незалежнасць, разглядаў яе як агульначалавечы ідэал. Адной з галоўных перашкод лічыў бюракратычную сістэму дзяржавы і дух «канцылярыі». Цывілізаваны шлях вырашэння грамадскіх праблем бачыў у вольнай творчасці, непрымусовых формах сацыяльнага аб’яднання людзей, у выбары «трэцяга, сялянска-рамесніцкага шляху вольных брацтваў і кааперацыі — паміж дзікім капіталізмам і тыранічным сацыялізмам». Абдзіраловіч сцвярджаў, што {{Цытата|ваганьне паміж Захадам і Ўсходам і шчырая непрыхільнасьць ні да аднаго ні да другога зьяўляецца асноўнаю адзнакаю гісторыі беларускага народу}}. Прычым, на яго думку, беларускі народ не стварыў выразнай культуры з-за таго, што ў яго гісторыі была {{Цытата|вялікая трагедыя народнага духу, якую перажыць выпала толькі двум-тром эўрапейскім народам: Беларусь ад 10 веку і да гэтай пары фактычна зьяўляецца полем змаганьня двух кірункаў эўрапейскай, пэўна, — арыйскай, культуры — усходняга і заходняга…}}.<ref>[http://slounik.org/154214.html Беларускія слоўнікі і энцыклапедыі]</ref> == Гл. таксама== * [[Канцэпцыя прамежкавага становішча Беларусі]] {{Зноскі}} == Літаратура == * Новік І. М. Тэмпаральная семантыка ў эсэ І. Абдзіраловіча «Адвечным шляхам» // Философские исследования. Сборник научных трудов. Выпуск 5. — Мн.: Беларуская навука, 2018. — С. 343—357. == Спасылкі == {{Commonscat|}} * [http://bk.baj.by/lekcyji/litaratura/slinka01.htm Таццяна Слінка. Праблема беларускай ідэнтычнасці ў тэксце Ігната Абдзіраловіча «Адвечным шляхам»]{{Недаступная спасылка}} * [http://kamunikat.org/knihi.html?pubid=3584 Беларуская Інтэрнэт-бібліятэка. Адвечным шляхам] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090409031933/http://kamunikat.org/knihi.html?pubid=3584 |date=9 красавіка 2009 }} [[Катэгорыя:Творы 1921 года]] [[Катэгорыя:Эсэ]] [[Катэгорыя:Творы на беларускай мове]] leltb3zv65pi72miiguapm4itdskb3t 0 467894 5155105 4743855 2026-06-16T21:00:58Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5155105 wikitext text/x-wiki {{Сайт |імя =Experty.by. Музыкальный гид |лагатып =Experty (лагатып).png |url ={{URL|experty.by}} |скрыншот = |подпіс = |камерцыйны =Не |тып =Музыкальны сайт |рэгістрацыя =Ёсць, не абавязкова |мовы =[[Руская мова|руская]], [[Беларуская мова|беларуская]] |наведвальнасць = |размяшчэнне =[[Беларусь]] |уладальнік =Зміцер Безкаравайны<ref>{{Cite web|url=http://old.euroradio.fm/by/1211/interview/47584/|title=Experty.by: Маленькай краіне — маленькі шоў-бізнес|date=2010-05-11|publisher=[[Еўрапейскае радыё для Беларусі]]|language=be|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120326061856/http://old.euroradio.fm/by/1211/interview/47584/|archive-date=2012-03-26|access-date=2019-11-03}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://euroradio.fm/bezkaravayny-galounae-razviccyo-adbyvaecca-u-mezhah-nezalezhnay-kultury|title=Безкаравайны: Галоўнае развіццё адбываецца ў межах незалежнай культуры|last=Калеснікава|first=Маша|date=2013-05-14|publisher=[[Еўрапейскае радыё для Беларусі]]|language=be|archive-url=https://web.archive.org/web/20130815113325/http://euroradio.fm/bezkaravayny-galounae-razviccyo-adbyvaecca-u-mezhah-nezalezhnay-kultury|archive-date=15 жніўня 2013|access-date=2020-01-21|url-status=live}}</ref> |аўтар = |адкрыты =[[13 чэрвеня]] [[2008 год у гісторыі музыкі|2008]] |закрыты = |цяперашні стан =Замарожаны |абарот = |чысты прыбытак = }} '''Experty.by''' — інтэрнэт-праект, прысвечаны беларускай музыцы<ref>{{Cite web|url=https://naviny.by/rubrics/culture/2008/06/13/ic_news_117_292123|title=Открылся сетевой проект Experty.by, посвященный белорусской музыке|date=2008-06-13|publisher=[[БелаПАН]]|language=ru|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191009161318/https://naviny.by/rubrics/culture/2008/06/13/ic_news_117_292123|archive-date=2019-10-09|access-date=2019-10-09}}</ref>, а таксама звязаныя з ім аднайменныя музычныя ўзнагароды<ref name="first">{{Cite web|url=http://news.tut.by/culture/215873.html|title=Лучший белорусский альбом 2010: "Детидетей" или "Нейро Дюбель"?|date=2011-02-21|publisher=[[TUT.BY]]|language=ru|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191009162126/http://news.tut.by/culture/215873.html|archive-date=2013-01-26|access-date=2013-01-26}}</ref> беларускіх музычных крытыкаў<ref>{{Cite journal|last=Карпицкая|first=Катерина|year=2011|title=Пациент скорее мёртв, чем жив|url=https://readmemagazine.files.wordpress.com/2011/05/read-me-n2-3d0b3d180.pdf|journal=Read Me|language=ru|volume=2 (2)|pages=28–30|archive-url=https://web.archive.org/web/20190915070540/https://readmemagazine.files.wordpress.com/2011/05/read-me-n2-3d0b3d180.pdf|archive-date=15 верасня 2019|access-date=2019-09-15|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://mpby.ru/news-1995.htm|title=У Беларусі зьявілася новая музычная прэмія|last=ТГ|date=2009-11-02|publisher=mpby.ru|agency=[[Беларускае Радыё Рацыя]]|work=[[Тузін Гітоў]]|language=be|archive-url=https://web.archive.org/web/20191117155518/http://mpby.ru/news-1995.htm|archive-date=17 лістапада 2019|access-date=2019-11-17|url-status=live}}</ref>. Акрамя таго, партал выступае суарганізатарам іншай музычнай прэміі «[[Rock Profi]]»<ref>{{Cite journal|last=Замировская|first=Татьяна|date=2014-05-05|title=Товарищеский суд. Белорусские музыканты опять сами себя наградили|url=http://www.belgazeta.by/ru/2014_05_05/life/28960/|journal=[[БелГазета]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200214180707/http://www.belgazeta.by/ru/2014_05_05/life/28960/|archive-date=14 лютага 2020|access-date=2020-02-14|issue=16 (943)|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Замировская|first=Татьяна|date=2013-04-22|title=Сами себе «Грэмми»|url=http://www.belgazeta.by/ru/2013_04_22/event/26416/|journal=[[БелГазета]]|language=ru|issue=16 (892)|archive-url=https://web.archive.org/web/20130626173510/http://www.belgazeta.by/ru/2013_04_22/event/26416/|archive-date=26 чэрвеня 2013|access-date=2020-02-15|url-status=live}}</ref>. == Гісторыя праекта == Сайт адкрыўся 13 чэрвеня [[2008 год у гісторыі музыкі|2008]] года<ref name="Четверо смелых" />. Заснаваны беларускімі музычнымі журналістамі Змітром Безкаравайным (у мінулым «[[Музыкальная газета]]», «[[БелГазета]]» — кіраўнік праекта), [[Зміцер Альбертавіч Падбярэзскі|Змітром Падбярэзскім]] (у мінулым «[[Белорусская деловая газета]]», радыё «[[Радыё Свабодная Еўропа/Радыё Свабода|Свабода]]»), [[Алег Клімаў|Алегам ''«О’К»'' Клімавым]] (шэф-рэдактар «Музыкальной газеты», часопіса «[[НОТ-7|HOT-7]]») і [[Сяргей Будкін|Сяргеем Будкіным]] («[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]]», «[[Тузін Гітоў]]») для сістэматычнага апісання і ацэнкі дыскаў беларускіх артыстаў і папулярызацыі беларускай музыкі<ref>{{Cite web|url=http://naviny.by/rubrics/culture/2011/09/15/ic_articles_117_175135/|title=Experty.by ломают стереотип о недостатке интересной белорусской музыки|last=Прудникова|first=Ольга|date=2011-09-15|publisher=[[БелаПАН]]|language=ru|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191009163752/https://naviny.by/rubrics/culture/2011/09/15/ic_articles_117_175135|archive-date=2019-10-09|access-date=2019-10-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.experty.by/content/expertyby-opisanie-proekta-versiya-2016|title=Experty.by — описание проекта (версия 2016)|date=2016-03-29|access-date=2019-10-09|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191009164312/http://www.experty.by/content/expertyby-opisanie-proekta-versiya-2016|archive-date=2019-10-09|publisher=Experty.by|language=ru}}</ref>. Аснова праекта — рэцэнзіі чатырох пастаянных аўтараў («штатныя эксперты»<ref>{{Cite web|url=http://news.tut.by/culture/279978.html|title=Эксперты назвали альбом "Троіцы" лучшим в 2011 году|last=Прудникова|first=Ольга|date=2012-03-20|language=ru|work=[[БелаПАН]]|publisher=[[TUT.BY]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191009165326/http://news.tut.by/culture/279978.html|archive-date=2013-10-09|access-date=2013-10-09}}</ref>), якія аглядаюць кожны дыск. У 2013 годзе арыгінальны квартэт узмацнілі [[Аляксандр Чарнуха]] («[[Ultra-music.com]]») ды [[Ягор Цывілька]] (блог «Broken CD»)<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|url=http://www.belmarket.by/ne-luchshee-polugodie|title=Не лучшее полугодие|last=Жданович|first=Анна|date=2013-09-16|publisher=[[Белорусы и рынок (1990)|Белорусы и рынок]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200409181459/http://www.belmarket.by/ne-luchshee-polugodie|archive-date=9 красавіка 2020|access-date=2020-04-09|url-status=live}}</ref>. Аўтары пішуць рэцэнзію, выстаўляюць сваю ацэнку, з сумы якіх вылічваецца сярэдні бал дыска ў рамках праекта. На аснове гэтага бала складаюцца рэйтынгі па выніках кожнага паўгоддзя і года<ref>{{Cite web|url=https://news.tut.by/culture/110990.html|title=Experty.by: известные критики о белорусской музыке|date=2008-06-14|publisher=[[TUT.BY]]|language=ru|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191009165816/http://news.tut.by/culture/110990.html|archive-date=2019-10-09|access-date=2019-10-09}}</ref>. З [[2009 год у гісторыі музыкі|2009]] года ў працы праекта таксама прымае ўдзел 8 пазаштатных экспертаў — аўтарытэтных прадстаўнікоў беларускай медыя-супольнасці<ref>{{Cite web|url=http://n1.by/news/2011/02/21/69964.html|title=Лучший белорусский альбом 2010: «Детидетей» или «Нейро Дюбель»?|date=2011-02-21|publisher=[[n1.by]]|language=ru|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191010061301/https://n1.by/news/69964-luchshiy-belorusskiy-albom-2010-detidetey-ili-neyro-dyubel|archive-date=2019-10-10|access-date=2019-10-10}}</ref>. З [[2010 год у гісторыі музыкі|2010]] года на сайце даступна магчымасць праслухоўвання практычна ўсіх рэцэнзуемых альбомаў анлайн<ref>{{Cite web|url=http://www.experty.by/content/katalog-audiozapisei-na-saite-expertyby|title=Каталог аудиозаписей на сайте Experty.by|access-date=2019-10-10|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190727041025/http://www.experty.by/content/katalog-audiozapisei-na-saite-expertyby|archive-date=2019-07-27|publisher=Experty.by|language=ru}}</ref>. У маі таго ж года партал правёў свой фестываль<ref>{{Cite journal|last=Замировская|first=Татьяна|date=2010-05-17|title=Всем спасибо, все задаволены|url=http://www.belgazeta.by/ru/2010_05_17/radosti_zhizni/20877/|journal=[[БелГазета]]|language=ru|issue=19 (742)|archive-url=https://web.archive.org/web/20200213194513/http://www.belgazeta.by/ru/2010_05_17/radosti_zhizni/20877/|archive-date=13 лютага 2020|access-date=2020-02-13|url-status=live}}</ref>. З 2014 года пераможцу ў намінацыі «Альбом года» прапануецца дапамога ў арганізацыі канцэрту<ref>{{Cite web|url=http://www.belmarket.by/nedostayushchiy-resurs|title=Недостающий ресурс|first=Анна|last=Жданович|date=2014-02-03|publisher=[[Белорусы и рынок (1990)|Белорусы и рынок]]|language=ru|access-date=2020-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20200409172427/http://www.belmarket.by/nedostayushchiy-resurs|archive-date=9 красавіка 2020|url-status=live}}</ref>. За дзевяць год крытыкамі было разгледжана больш за 500 (уключаючы класіку «[[Ляпіс Трубяцкі|Ляпіса Трубяцкога]]», «[[N.R.M.]]», «[[Песняры|Песняроў]]» і яшчэ некаторыя альбомы, выпушчаныя ў 2007 годзе і раней) сучасных альбомаў беларускіх артыстаў: 59 па выніках 2008<ref>{{Cite web|url=http://naviny.by/rubrics/culture/2009/02/12/ic_news_117_306229/|title=«Experty.by» назовёт лучшие белорусские альбомы-2008|date=2009-02-12|publisher=[[БелаПАН]]|language=ru|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305112726/http://naviny.by/rubrics/culture/2009/02/12/ic_news_117_306229/|archive-date=2016-03-06|access-date=2019-10-10}}</ref>, 60 па выніках 2009<ref>{{Cite web|url=http://naviny.by/rubrics/culture/2010/02/18/ic_news_117_326254/|title=The Toobes победили в четырёх номинациях премии Experty.by|date=2010-02-18|publisher=[[БелаПАН]]|language=ru|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150327064008/http://naviny.by/rubrics/culture/2010/02/18/ic_news_117_326254/|archive-date=2015-03-27|access-date=2019-10-10}}</ref>, 44 па выніках 2010<ref>{{Cite web|url=http://naviny.by/rubrics/culture/2011/03/01/ic_media_video_117_5344/|title=Experty.by объявили лучшие альбомы за 2010 год|date=2011-03-01|publisher=[[БелаПАН]]|language=ru|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150613002759/http://naviny.by/rubrics/culture/2011/03/01/ic_media_video_117_5344/|archive-date=2015-06-13|access-date=2019-10-10}}</ref>, 63 па выніках 2011<ref>{{Cite web|url=http://naviny.by/rubrics/culture/2012/03/20/ic_articles_117_177239/|title=Награды Experty.by: между "Троіцай" и "Ляписами"|last=Прудникова|first=Ольга|date=2012-03-20|publisher=[[БелаПАН]]|language=ru|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170131095944/http://naviny.by/rubrics/culture/2012/03/20/ic_articles_117_177239|archive-date=2017-01-31|access-date=2019-01-01}}</ref>, 67 па выніках 2012<ref>{{Cite web|url=https://naviny.by/rubrics/culture/2013/03/25/ic_articles_117_181243|title=Experty.by: должна быть и "гвардия", и "шпана"|last=Прудникова|first=Ольга|date=2013-03-25|access-date=2019-10-10|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150605120618/http://naviny.by/rubrics/culture/2013/03/25/ic_articles_117_181243/|archive-date=2015-05-05|publisher=[[БелаПАН]]|language=ru}}</ref>, 47 па выніках 2013<ref>{{Cite web|url=http://ultra-music.com/news/19331|title=Experty.by объявили состав иностранного жюри|date=2014-02-20|access-date=2019-10-10|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191010063836/http://ultra-music.com/news/19331|archive-date=2019-10-10|publisher=[[Ultra-music.com]]|language=ru}}</ref>, 38 па выніках 2014<ref>{{Cite web|url=https://euroradio.fm/ru/expertyby-obyavili-nominantov-premii-za-2014-god|title=Experty.by объявили номинантов премии за 2014 год|date=2015-03-03|publisher=[[Еўрапейскае радыё для Беларусі]]|language=ru|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191010064149/https://euroradio.fm/ru/expertyby-obyavili-nominantov-premii-za-2014-god|archive-date=2019-10-10|access-date=2019-10-10}}</ref>, 45 па выніках 2015<ref>{{Cite web|url=https://belaruspartisan.by/life/343485/|title=Brutto и Re1ikt — лидеры музыкальной премии Rock Profi — 2016|date=2016-05-18|publisher=[[Белорусский партизан]]|language=ru|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191010072301/https://belaruspartisan.by/life/343485/|archive-date=2019-10-10|access-date=2019-10-10}}</ref>, 29 па выніках 2016<ref>{{Cite web|url=https://tuzinfm.by/zhamerun/3794/akute-re1ikt-vajciuskievic-stary-olsa-nia-trapili-u.html|title=Akute, Re1ikt, Вайцюшкевіч, "Стары Ольса" ня трапілі ў намінанты Experty.by (аўдыё)|last=Tuzin.fm|date=2017-03-15|publisher=[[Тузін Гітоў]]|language=be|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191010190208/https://tuzinfm.by/zhamerun/3794/akute-re1ikt-vajciuskievic-stary-olsa-nia-trapili-u.html|archive-date=2019-10-10|access-date=2019-10-10}}</ref>, 33 па выніках 2017 гадоў<ref>{{Cite web|url=https://34mag.net/piarshak/news/experty-best/p/35|title=На награды Experty.by в этом году номинированы 13 альбомов|date=2018-04-03|publisher=[[34mag]]|language=ru|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191010073628/https://34mag.net/piarshak/news/experty-best/p/35|archive-date=2019-10-10|access-date=2019-10-10}}</ref>. У [[2018]] годзе праект сышоў у ''«бестэрміновы адпачынак»'', па словах кіраўніка праекта Зміцера Безкаравайнага ў каментары «[[Белсат]]у»<ref>{{Cite web|url=https://belsat.eu/ru/news/experty-by-nazvali-luchshie-belorusskie-albomy-10-let-i-zamorozili-sajt/|title=Experty.by назвали наилучшие белорусские альбомы 10 лет и заморозили сайт|last=ИО|date=2018-06-13|publisher=[[Белсат]]|language=ru|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191010064719/https://belsat.eu/ru/news/experty-by-nazvali-luchshie-belorusskie-albomy-10-let-i-zamorozili-sajt/|archive-date=2019-10-10|access-date=2019-10-10}}</ref>. У той жа час партал выбраў топ-10 найлепшых альбомаў за 2008—2017 годы, і «Thou» ад «[[Port Mone]]» узначаліў фінальны чарт<ref>{{Cite web|url=https://34mag.net/piarshak/post/itogi-goda-2018|title=Беларусские музыкальные итоги 2018 года|last=34mag|date=2018-12-21|publisher=[[34mag]]|language=ru|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191010072010/https://34mag.net/piarshak/post/itogi-goda-2018|archive-date=2019-10-10|access-date=2019-10-10}}</ref>. == Штатныя эксперты == {{col-begin}} {{col-2}} * Зміцер Безкаравайны — <small>(2008—2018)</small> * Ягор Цывілько — <small>(2013—2018)</small> * Конрад Ерафееў — <small>(2016—2018)</small> * Мікалай Янкойць — <small>(2016—2018)</small> {{col-2}} ;Былыя штатныя эксперты * [[Зміцер Альбертавіч Падбярэзскі|Зміцер Падбярэзскі]] — <small>(2008—2014)</small> * [[Алег Клімаў|Алег «О’К» Клімаў]] — <small>(2008—2014)</small> * [[Сяргей Будкін]] — <small>(2008—2016)</small> * Аляксандр Чарнуха — <small>(2013—2016)</small> {{col-end}} ;Часовая шкала {{#tag:timeline|ImageSize=width:950 height:auto barincrement:20 PlotArea = left:130 bottom:80 top:0 right:15 Alignbars = justify DateFormat = dd/mm/yyyy Period = from:01/01/2008 till:23/01/2018 TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy Legend = orientation:vertical position:bottom columns:2 ScaleMajor = increment:1 start:2008 ScaleMinor = increment:1 start:2008 Colors = id:Vocals value:green legend:Арыгінальны_эксперт id:BVocals value:yellow legend:Новы_эксперт BarData = bar:Biezkaravajny text:"Зміцер Безкаравайны" bar:Padbiarezski text:"Зміцер Падбярэзскі" bar:Klimov text:"Алег «О’К» Клімаў" bar:Budkin text:"Сяргей Будкін" bar:Chernuho text:"Аляксандр Чарнуха" bar:Tsyvilko text:"Ягор Цывілько" bar:Erofeev text:"Конрад Ерафееў" bar:Yankoit text:"Мікалай Янкойць" PlotData= width:11 textcolor:black align:left anchor:from shift:(10,-4) bar:Biezkaravajny from:start till: end color:Vocals bar:Padbiarezski from:start till:05/02/2014 color:Vocals bar:Klimov from:start till:05/02/2014 color:Vocals bar:Budkin from:start till:16/02/2016 color:Vocals bar:Chernuho from:01/01/2013 till:16/02/2016 color:BVocals bar:Tsyvilko from:07/05/2013 till:23/01/2018 color:BVocals bar:Erofeev from:17/02/2016 till:23/01/2018 color:BVocals bar:Yankoit from:17/02/2016 till:23/01/2018 color:BVocals}} == Узнагароды Experty.by == Штогадовыя ўзнагароды Experty.by называюць найлепшы беларускі альбом кожнага года па некалькіх версіях (па кожнай з іх таксама абнародуецца топ-10)<ref>{{Cite web|url=https://news.tut.by/culture/344164.html|title=Отчего в Беларуси нет своей "Грэмми"?|last=Прокопович|first=Виктория|date=2013-04-16|publisher=[[TUT.BY]]|language=ru|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191004163343/https://news.tut.by/culture/344164.html|archive-date=2019-10-04|access-date=2019-10-04|work=Завтра твоей страны}}</ref>. * «Альбом года» па версіі штатных аўтараў. * «Прыз вялікага журы», па версіі «Вялікага журы», якое складаецца з прадстаўнікоў беларускіх СМІ (4 штатных аўтара праекта і 8 пазаштатных экспертаў). * «Прыз штатных экспертаў» — на аснове ацэнак чатырох штатных экспертаў. * «Прыз замежных экспертаў» — на аснове топ-10 музычных экспертаў з краін, з якімі мяжуе Беларусь ([[Расія]], [[Украіна]], [[Літва]], [[Латвія]], [[Польшча]]). * «Прыз народных экспертаў» (з 2009 года) — на аснове балаў ад карыстальнікаў сайта, якія ацанілі не менш за 15 % альбомаў каляндарнага года. * «Найлепшы дэбютны альбом», «Найлепшы беларускамоўны альбом» (з 2009 года) і стылістычныя намінацыі таксама ўручаюцца на аснове балаў штатных экспертаў. === Пазаштатныя эксперты (і члены «Вялікага журы» узнагарод Experty.by) === * Сяргей Будкін (з 2016 года). * [[Зміцер Альбертавіч Падбярэзскі|Зміцер Падбярэзскі]] (з 2014 года). * [[Віталь Драздоў]] (2008—2012) — беларускі і ўкраінскі FM-спецыяліст, генеральны дырэктар «{{нп3|Хіт FM|Хіт FM|uk|Хіт FM}}». * [[Максім Расціслававіч Жбанкоў|Максім Жбанкоў]] (з 2008 года) — культуролаг, крытык, аўтар «[[БелГазета|БелГазеты]]», «[[Белорусская деловая газета|Белорусской деловой газеты]]», часопіса «[[Мастацтва (часопіс)|Мастацтва]]». * [[Таццяна Міхайлаўна Заміроўская|Таццяна Заміроўская]] (з 2008 года) — аглядальнік «[[БелГазета|БелГазеты]]», часопіса «Большой». * Надзея Кудрэйка (з 2008 года) — журналіст «[[Першы Нацыянальны канал Беларускага радыё|Першага Нацыянальнага канала Беларускага радыё]]», «{{нп3|Радио 1|Радио 1|ru|Радио 1}}». * [[Віктар Сямашка]] (з 2008 года) — аўтар і вядучы праграм «Новая зямля» на «{{нп3|Радыё Unistar|Радыё Unistar|ru|Радио Unistar}}», «Кракатук» на «[[Беларускае Радыё Рацыя|Радыё Рацыя]]». * [[Сяргей Яўгенавіч Пукст|Сяргей Пукст]] (2008—2010) — музыкант, музычны крытык «[[СБ. Беларусь сегодня]]». * Сяргей Маліноўскі (2008—2010) — журналіст «[[Камсамольская праўда ў Беларусі|Камсамольскай праўды ў Беларусі]]», рэдактар газеты «Антэна». * Анатоль Вечар (2008—2011) — аўтар музычных перадач на ТБ, [[Відэакліп|кліпмэйкер]]. * Яўген Доўгіх (2011—2014) — экс-рэдактар часопіса «Jazz-квадрат», вядучы музычных праграм «[[TUT.BY]]». * Маша Калеснікава (з 2011 года) — журналіст «[[Еўрапейскае радыё для Беларусі|Еўрапейскага радыё для Беларусі]]». * Вячаслаў Радыёнаў (2012—2014) — заснавальнік і галоўны рэдактар партала «[[Ultra-music.com]]». * Аляксандр Карняйчук (2017) — галоўны рэдактар «[[34mag]]», [[дыджэй]]. * Ганна Маркевіч (2017) — вядучая «[[Belsat Music Live]]», экс-журналіст «[[Еўрапейскае радыё для Беларусі|Еўрапейскага радыё для Беларусі]]». * Марына Савіцкая (з 2016 года) — вядучая музычных праграм на радыё «[[Сталіца (радыё)|Сталіца]]». * [[Сяргей Філімонаў (тэлевядучы)|Сяргей Філімонаў]] (з 2013 года) — аўтар і вядучы музычнай праграмы «[[Відзьмо-невідзьмо]]», якая выходзіла на «[[Беларусь 1]]», «[[СТБ]]», зараз ідзе па «[[Белсат]]у». * Ларыса Харук (2017) — адміністратар суполкі [https://vk.com/belmus «Беларуская музыка»] «[[У Кантакце]]». * Аляксандр Чарнуха (з 2016 года) — рэдактар «[[Onliner.by]]», былы рэдактар «[[Ultra-music.com]]» і журналіст «[[Народная газета|Народнай газеты]]». * Ілля Маліноўскі (2013—2016) — музычны рэдактар «[[Еўрапейскае радыё для Беларусі|Еўрапейскага радыё для Беларусі]]», экс-рыдыёвядучы «{{нп3|Радыё Мір|Радыё Мір|ru|Радио Мир (Белоруссия)}}», «[[Радыё Мінск]]» і інш. * Конрад Ерафееў (2014—2015) — музычны крытык «[[Kyky.org]]». * Мікалай Янкойць (2014—2015) — музычны крытык «[[Kyky.org]]», экс-рэдактар «[[Ultra-music.com]]». * Ягор Квартальны (2013) — аўтар і вядучы музычных праграм на радыё «[[Сталіца (радыё)|Сталіца]]». * Яўген Карпаў (2015) — рэдактар «[[TUT.BY]]», экс-рэдактар «[[Ultra-music.com]]», аўтар «{{нп3|Nowa Europa Wschodnia|Nowa Europa Wschodnia|pl|Nowa Europa Wschodnia}}», «[[The Guardian]]». === Замежныя эксперты === * 2017 — Ян Блашчак («{{нп3|Polityka|Polityka|ru|Polityka}}», Польшча), Эмілія Вісацкайце («{{нп3|15min|15min|lt|15min}}», Літва), Аляксей Горбаш («The Flow», Расія), Максім Сярдзюк («Muzmapa», Украіна), {{нп3|Ілмарс Шлапіньш|Ілмарс Шлапіньш|lv|Ilmārs Šlāpins}} («{{нп3|Satori|Satori|lv|Satori (interneta žurnāls)}}», Латвія)<ref>{{Cite web|url=https://tuzinfm.by/article/4107/carhovy-zruch-pakalenniau-nazvanyja-naminanty.html|title=Чарговы зрух пакаленьняў. Абвешчаныя намінанты ўзнагародаў Experty.by (аўдыё)|last=TuzinFM|publisher=[[Тузін Гітоў]]|language=be|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191010190802/https://tuzinfm.by/article/4107/carhovy-zruch-pakalenniau-nazvanyja-naminanty.html|archive-date=2019-10-10|access-date=2019-10-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://novychas.by/kultura/abveszczanyja-13-naminantau-na-lepszy-belaruski-al|title=Абвешчаныя 13 намінантаў на лепшы беларускі альбом (+слухаць)|date=2018-04-03|publisher=[[Новы Час (газета)|Новы Час]]|language=be|archive-url=https://web.archive.org/web/20180604182836/http://novychas.by/kultura/abveszczanyja-13-naminantau-na-lepszy-belaruski-al|archive-date=4 чэрвеня 2018|access-date=2020-02-09|url-status=live}}</ref>. * 2016 — [[Андрэй Валер’евіч Бухарын|Андрэй Бухарын]] («{{нп3|Rolling Stone Russia|Rolling Stone Russia|ru|Rolling Stone Russia}}», Расія), Міхал Вечорэк («{{нп3|Gazeta Magnetofonowa|Gazeta Magnetofonowa|pl|Gazeta Magnetofonowa}}», Польшча), Хенрыкс Эліас Зэгнерс («[[DELFI|Delfi.lv]]» і інш., Латвія), Міла Краўчук («Karabas Live», Украіна), Валдас Лапета («Ghost Note», Літва)<ref>{{Cite web|url=https://people.onliner.by/2017/03/15/experty-3|title="Конкуренция такая сильная, что Войтюшкевич не попал в шорт-лист". Корж, IOWA и Вольский поспорят за лучший альбом года|last=Чернухо|first=Александр|date=2017-03-15|publisher=[[Onliner.by]]|language=ru|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191010065822/https://people.onliner.by/2017/03/15/experty-3|archive-date=2019-10-10|access-date=2019-10-10}}</ref>. * 2015 — Лаўрыс Анстраўтс («Intro.lv», Латвія), Людас Закарэвічус («Manomuzika.lt», Літва), Дзмітрый Куркін («{{нп3|Zvuki.ru|Zvuki.ru|ru|Zvuki.ru}}», Расія), Яцэк Скалімоўскі («{{нп3|Newsweek Polska|Newsweek Polska|pl|Newsweek Polska}}», Польшча), Сяргей Кейн («Comma.com.ua», Украіна)<ref>{{Cite web|url=https://naviny.by/rubrics/culture/2016/03/17/ic_news_117_472128|title=Experty.by: лучший альбом года — "Жніво" группы Shuma|date=2016-03-17|publisher=[[БелаПАН]]|language=ru|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191010185322/https://naviny.by/rubrics/culture/2016/03/17/ic_news_117_472128|archive-date=2019-10-10|access-date=2019-10-10}}</ref>. * 2014 — {{нп3|Улдзіс Рудакс|Улдзіс Рудакс|lv|Uldis Rudaks}} («{{нп3|Diena|Diena|ru|Diena}}», Латвія), Анджэй Бонг («Suru.lt», Літва), Барыс Барабанаў («[[Коммерсантъ]]», Расія), {{нп3|Дамініка Вецлавек|Дамініка Вецлавек|pl|Dominika Węcławek}} («MImagazyn.pl», Польшча), Аляксей Бандарэнка («LiRoom.com.ua», Украіна)<ref>{{Cite web|url=https://people.onliner.by/2015/03/03/proekt-experty-by|title=Руководитель проекта Experty.by: бюджеты на запись альбомов не имеют значения, Макс Корж вообще сделал все дома на компьютере|last=Шумицкая|first=Полина|date=2015-03-03|publisher=[[Onliner.by]]|language=ru|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191010072704/https://people.onliner.by/2015/03/03/proekt-experty-by|archive-date=2019-10-10|access-date=2019-10-10}}</ref>. * 2013 — Нормундс Вуцанс («Eroks.lv», Латвія), Дамінінкас Кунчынас («Ore.lt», Літва), {{нп3|Мажаеў Аляксей Ігаравіч|Аляксей Мажаеў|ru|Мажаев, Алексей Игоревич}} («{{нп3|InterMedia|InterMedia|ru|InterMedia}}», Расія), Марыюш Херма («{{нп3|Polityka|Polityka|ru|Polityka}}», Польшча), Яўген Шабацін («Topmusic.in.ua», Украіна). * 2012 — Кароліс Вішняўскас («[[DELFI|Delfi.lt]]», Літва), Каспарс Завілейскіс («{{нп3|Rīga 2014|Rīga 2014|lv|Rīga 2014}}», Латвія), Юлія Каламіец («Rock.kiev.ua», Украіна), Аляксандр Філімонаў («{{нп3|Lenta.ru|Lenta.ru|ru|Lenta.ru}}», Расія), Ярэк Шубрэхт («T-Mobile Music», Польшча)<ref name="Шчарабкоў" />. * 2011 — {{нп3|Гарбачоў Аляксандр Вітальевіч Гарбачоў|Аляксандр Гарбачоў|ru|Горбачёв, Александр Витальевич}} («{{нп3|Афіша (часопіс)|Афіша|ru|Афиша (журнал)}}», Расія), Яніс Жылдэ («{{нп3|TVnet.lv|TVnet.lv|lv|tvnet.lv}}», Латвія), Павел Кастжэва («{{нп3|Onet.pl|Onet.pl|pl|Onet.pl}}», Польшча), Канстанцін Трэгубаў («RockYou», Украіна), {{нп3|Дарус Ужкурайціс|Дарус Ужкурайціс|lt|Darius Užkuraitis}} («{{нп3|Opus 3|Opus 3|lt|LRT Opus}}», Літва)<ref>{{Cite web|url=https://naviny.by/rubrics/culture/2012/03/15/ic_news_117_389143|title=Experty.by назовут лучшие белорусские альбомы 2011 года|date=2012-03-15|publisher=[[БелаПАН]]|language=ru|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191012053350/https://naviny.by/rubrics/culture/2012/03/15/ic_news_117_389143|archive-date=2019-10-12|access-date=2019-10-12}}</ref>. * 2010 — Дзяніс Баярынаў («{{нп3|OpenSpace.ru|OpenSpace.ru|ru|OpenSpace.ru}}», Расія), Роберт Санкоўскі («[[Gazeta Wyborcza]]», Польшча), Ёнас Ошкініс («Ore.lt», Літва), Даце Волфа («Mūzikas Saule», Латвія), Макс Віхоць («@music», Украіна)<ref name="kp.by/daily/25647.4">{{Cite web|url=https://www.kp.by/daily/25647.4/810894/|title=Группа "ДетиДетей" воссоединилась!|last=Шахнович|first=Татьяна|date=2011-03-03|publisher=[[КП у Беларусі]]|language=ru|archive-url=https://archive.today/20130120201040/http://www.kp.by/daily/25647.4/810894/|archive-date=20 студзеня 2013|access-date=2019-10-12|url-status=live}}</ref>. * 2009 — {{нп3|Арцемій Ківавіч Троіцкі|Арцемій Троіцкі|ru|Троицкий, Артемий Кивович}} ({{нп3|Факультэт журналістыкі МДУ|факультэт журналістыкі МДУ|ru|Факультет журналистики МГУ}}, Расія), Ігар Панасаў («@music», Украіна), Рамунас Зілніс («{{нп3|Lietuvos rytas|Lietuvos rytas|ru|Lietuvos rytas}}», Літва), Яніс Стундыньш («{{нп3|Encyclopedia of Popular Music|Encyclopedia of Popular Music|ru|Encyclopedia of Popular Music}}», Латвія), Катажына Палух («{{нп3|Onet.pl|Onet.pl|pl|Onet.pl}}», Польшча)<ref>{{Cite web|url=https://www.kp.by/online/news/620911/|title=Артемий Троицкий: "В белорусской музыке, в отличие от российской, нет блатняка и шансона" (видео)|last=Шахнович|first=Татьяна|date=2010-02-19|publisher=[[КП у Беларусі]]|language=ru|archive-url=https://archive.today/20200124161356/https://www.kp.by/online/news/620911/|archive-date=24 студзеня 2020|access-date=2020-01-24|url-status=live}}</ref>. * 2008 — Глеб Лісічкін («{{нп3|Play (часопіс)|Play|ru|Play (журнал)}}», Расія), Давід Блюўштэйн («[[Be2gether]]», Літва), Марцін Полец («{{нп3|Pro-Rock|Pro-Rock|pl|Pro-Rock}}», Польшча), Орэстс Сілабрыедзіс («Mūzikas Saule», Латвія), Джой Тарталля («@music», Украіна)<ref>{{Cite web|url=https://news.tut.by/culture/129706.html|title=Эксперты назвали лучшие белорусские альбомы 2008 года|last=Тюхай|first=Татьяна|date=2009-02-19|publisher=[[TUT.BY]]|language=ru|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191013064812/https://news.tut.by/culture/129706.html|archive-date=2019-10-13|access-date=2019-10-13}}</ref>. == Пераможцы ўзнагарод Experty.by == === Па выніках 2017 года === * Альбом года — [[Tonqixod]] «[[Колер якога няма|Колер, якога няма]]» * Найлепшы дэбютны альбом — [[Ulyanica]] «Вясна» * Найлепшы інды-поп/электронны альбом — Аня Жданава «Appetiizer» * Найлепшы поп-альбом — [[ЛСП]] «{{нп3|Tragic City|Tragic City|ru|Tragic City}}» * Найлепшы фолк-альбом — [[Ulyanica]] «Вясна» * Найлепшы рок-альбом — [[Tonqixod]] «Колер, якога няма» * Найлепшы беларускамоўны альбом — [[Tonqixod]] «Колер, якога няма» * Прыз народных экспертаў — [[ZERO-85|Zero-85]] «Turritopsis Nutricula» * Прыз замежных экспертаў — [[ЛСП]] «{{нп3|Tragic City|Tragic City|ru|Tragic City}}» * Прыз штатных экспертаў — [[Tonqixod]] «Колер, якога няма» * Прыз вялікага журы — [[Tonqixod]] «Колер, якога няма»<ref>{{Cite web|url=https://naviny.by/new/20180412/1523557508-expertyby-nazvali-luchshiy-belorusskiy-albom-2017-goda|title=Experty.by назвали лучший белорусский альбом 2017 года|date=2018-04-12|publisher=[[БелаПАН]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191010191034/https://naviny.by/new/20180412/1523557508-expertyby-nazvali-luchshiy-belorusskiy-albom-2017-goda|archive-date=2019-10-10|access-date=2019-10-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://novychas.by/kultura/abveszczany-imjony-tyh-hto-uznaharody-experty-by|title=Абвешчаны імёны ўладальнікаў узнагарод ад Experty.by|last=Ляшкевіч|first=Алена|date=2018-04-11|publisher=[[Новы Час (газета)|Новы Час]]|language=be|archive-url=https://web.archive.org/web/20180917164835/http://novychas.by/kultura/abveszczany-imjony-tyh-hto-uznaharody-experty-by|archive-date=17 верасня 2018|access-date=2020-02-09|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://shakal.today/breaking/950-ex-perty-poslednee-v-istorii-vruchenie-nagrad-proekta-experty-by|title=Ex-перты. Последнее (?) в истории вручение наград проекта Experty.by|last=Kaidanovsky|first=Igor|last2=Alter|date=2018-04-11|publisher=Шакал.Тудэй|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200405163500/https://shakal.today/breaking/950-ex-perty-poslednee-v-istorii-vruchenie-nagrad-proekta-experty-by|archive-date=5 красавіка 2020|access-date=2020-04-05|url-status=live}}</ref> === Па выніках 2016 года === * Альбом года — [[Петля Пристрастия]] «Мода и облака» * Найлепшы дэбютны альбом — {{нп3|Nebulae Come Sweet|Nebulae Come Sweet|en|Nebulae Come Sweet}} «It Is Not The Night That Covers You» * Найлепшы інды-поп/электронны альбом — [[Shuma]] «Сонца» * Найлепшы поп-альбом — [[IOWA]] «Import» * Найлепшы фолк-альбом — Shuma «Сонца» * Найлепшы рок-альбом — Петля Пристрастия «Мода и облака» * Найлепшы беларускамоўны альбом — [[Лявон Вольскі]] «[[Псіхасаматыка]]» * Прыз народных экспертаў — Лявон Вольскі «Псіхасаматыка» * Прыз замежных экспертаў — Shuma «Сонца» * Прыз штатных экспертаў — Петля Пристрастия «Мода и облака» * Прыз вялікага журы — Петля Пристрастия «Мода и облака»<ref>{{Cite web|url=https://naviny.by/new/20170323/1490285211-itogi-nagrad-expertyby-albom-goda-u-gruppy-petlya-pristrastiya|title=Итоги наград Experty.by: "Альбом года" — у группы "Петля пристрастия"|last=Ерчак|first=Евгений|date=2017-03-23|publisher=[[БелаПАН]]|language=ru|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191010073046/https://naviny.by/new/20170323/1490285211-itogi-nagrad-expertyby-albom-goda-u-gruppy-petlya-pristrastiya|archive-date=2019-10-10|access-date=2019-10-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://novychas.by/kultura/ahuczany-peramozcy-premii-experty-by-fota|title=Агучаны пераможцы прэміі Experty.by (фота)|last=Аксіновіч|first=Павел|date=2017-03-22|language=be|publisher=[[Новы Час (газета)|Новы Час]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170505203841/http://novychas.by/kultura/ahuczany-peramozcy-premii-experty-by-fota|archive-date=5 мая 2017|access-date=2020-02-09|url-status=live}}</ref> === Па выніках 2015 года === * Альбом года — Shuma «Жніво»<ref>{{Cite web|url=http://www.belmarket.by/eksperty-golosuyut-za-elektronnyy-folk|title=Эксперты голосуют за электронный фолк|last=Тарналицкий|first=Тарас|date=2016-03-21|publisher=[[Белорусы и рынок (1990)|Белорусы и рынок]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200409191929/http://www.belmarket.by/eksperty-golosuyut-za-elektronnyy-folk|archive-date=9 красавіка 2020|access-date=2020-04-09|url-status=live}}</ref> * Найлепшы дэбютны альбом — [[NABR]] «Наша автономная боевая ракета» * Найлепшы інды-поп/электронны альбом — [[Серебряная свадьба]] «[[Музыка — всё!]]» * Найлепшы фолк-альбом — Shuma «Жніво» * Найлепшы рок-альбом — [[Re1ikt]] «[[Лекавыя травы (альбом)|Лекавыя травы]]» * Найлепшы беларускамоўны альбом — Shuma «Жніво» * Прыз народных экспертаў — Re1ikt «Лекавыя травы» * Прыз замежных экспертаў — Shuma «Жніво» * Прыз штатных экспертаў — Re1ikt «Лекавыя травы» * Прыз вялікага журы — Shuma «Жніво»<ref>{{Cite web|url=https://nashaniva.by/?c=ar&i=166851&lang=ru|title=Experty.by выбрал лучшие музыкальные альбомы 2015 года|last=Недаверков|first=Никита|date=2016-03-16|publisher=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]]|language=ru|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191012162833/https://nashaniva.by/?c=ar&i=166851&lang=ru|archive-date=2019-10-12|access-date=2019-10-12}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sb.by/articles/gruppa-shuma-poluchila-priz-za-luchshiy-albom-2015-goda.html|title=Группа Shuma получила приз за лучший альбом 2015 года|last=Леонович|first=Юлиана|last2=Пивоварчик|first2=Виталий|date=2016-03-17|publisher=[[СБ. Беларусь сегодня]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200206070051/https://www.sb.by/articles/gruppa-shuma-poluchila-priz-za-luchshiy-albom-2015-goda.html|archive-date=6 лютага 2020|access-date=2020-02-06|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://novychas.by/kultura/expertyby_aljbom_hoda_zn|title=«Experty.by»: альбом года — «Жніво» гурта «Shuma». Фотарэпартаж.|last=Аксіновіч|first=Павел|date=2016-03-17|publisher=[[Новы Час (газета)|Новы Час]]|language=be|archive-url=https://web.archive.org/web/20200209125951/https://novychas.by/kultura/expertyby_aljbom_hoda_zn|archive-date=9 лютага 2020|access-date=2020-02-09|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Замировская|first=Татьяна|date=2016-03-21|title=Всем «Жніво»!|url=http://www.belgazeta.by/ru/1039/society/32640/|journal=[[БелГазета]]|language=ru|publication-date=2016-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20180208101717/http://www.belgazeta.by/ru/1039/society/32640|archive-date=8 лютага 2018|access-date=2020-02-13|issue=11 (1036)|url-status=live}}</ref> === Па выніках 2014 года === * Альбом года — [[Port Mone]] «[[Thou]]» * Найлепшы дэбютны альбом — [[Tonqixod]] «Прадмова» * Найлепшы поп-альбом — IOWA «Export» * Найлепшы інды-поп/электронны альбом — [[Mustelide]] «Secret» * Найлепшы фолк-альбом — [[Vuraj]] «[[Rajok]]» * Найлепшы інструментальны альбом — Port Mone «Thou» * Найлепшы рок-альбом — Tonqixod «Прадмова» * Найлепшы беларускамоўны альбом — Tonqixod «Прадмова» * Прыз народных экспертаў — Port Mone «Thou» * Прыз замежных экспертаў — [[(((O)))]] «Motherland» * Прыз штатных экспертаў — Tonqixod «Прадмова» * Прыз вялікага журы — Port Mone «Thou»<ref>{{Cite web|url=https://naviny.by/rubrics/culture/2015/03/11/ic_articles_117_188420|title=Experty.by назвали альбомом года пластинку Thou группы Port Mone|last=Турчина|first=Ирина|last2=Сацюк|first2=Сергей|coauthors=Сацюк, Сергей|date=2015-03-11|publisher=[[БелаПАН]]|language=ru|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191010071559/https://naviny.by/rubrics/culture/2015/03/11/ic_articles_117_188420|archive-date=2019-10-10|access-date=2019-10-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://people.onliner.by/2017/03/15/experty|title=Награды Experty.by: лучший альбом года записан в лесу, а Макс Корж и «Ляпис Трубецкой» не попали в номинанты|last=Чернухо|first=Александр|last2=Соболев|first2=Аркадий|date=2015-03-10|publisher=[[Onliner.by]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200105075908/https://people.onliner.by/2017/03/15/experty|archive-date=5 студзеня 2020|access-date=2020-01-05|url-status=live}}</ref> === Па выніках 2013 года === * Альбом года — [[Pukstband]] «Последний альбом»<ref>{{Cite web|url=http://www.belmarket.by/muzykalnyy-risunok-goda|title=Музыкальный рисунок года|last=Жданович|first=Анна|date=2014-03-03|publisher=[[Белорусы и рынок (1990)|Белорусы и рынок]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200409192623/http://www.belmarket.by/muzykalnyy-risunok-goda|archive-date=9 красавіка 2020|access-date=2020-04-09|url-status=live}}</ref> * Найлепшы дэбютны альбом — [[pafnutiy's Dreams]] «The Sandman» * Найлепшы беларускамоўны альбом — [[BosaeSonca]] «Адпусці» * Найлепшы поп-альбом — [[Макс Корж]] «Жить в кайф» * Найлепшы рок-альбом — Pukstband «Последний альбом» * Найлепшы фолк-альбом — [[KRIWI]] «[[Traukamurauka]]» * Найлепшы інструментальны альбом — pafnutiy’s Dreams «The Sandman» * Прыз народных экспертаў — [[The UNB]] «Крот-фронт» * Прыз замежных экспертаў — (((O))) «Forever I Am» * Прыз вялікага журы — Pukstband «Последний альбом» * Прыз штатных экспертаў — pafnutiy’s Dreams «The Sandman»<ref name=":0">{{Cite web|url=https://tuzinfm.by/article/605/expertyby-pukst-u-sakaladzie-fota.html|title=Experty.by: Пукст у шакалядзе (фота)|last=Дарапей|first=Хрысьціна|date=2014-02-26|publisher=[[Тузін Гітоў]]|language=be|archive-url=https://web.archive.org/web/20200305045339/https://tuzinfm.by/article/605/expertyby-pukst-u-sakaladzie-fota.html|archive-date=5 сакавіка 2020|access-date=2020-03-05|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://people.onliner.by/2014/02/26/luchshij-albom-2013|title=Сергей Пукст круче Макса Коржа: лучший альбом 2013 года записывался 5 лет и деньги на него дал Сергей Михалок|last=Кузьмич|first=Катерина|date=2014-02-26|publisher=[[Onliner.by]]|language=ru|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191010074144/https://people.onliner.by/2014/02/26/luchshij-albom-2013|archive-date=2019-10-10|access-date=2019-10-10}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Куманін|first=Арсен|date=2014-03-01|title=Папсавікоў толькі шкада...|url=http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=9947&mode=print|journal=[[Культура (газета)|Культура]]|language=be|issue=9 (1135)|archive-url=https://web.archive.org/web/20200211065438/http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=9947&mode=print|archive-date=11 лютага 2020|access-date=2020-02-11|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Замировская|first=Татьяна|date=2014-03-03|title=Андерграунд на старте. Экс-трубач «Ляписов» и Пукст победили Коржа|url=http://www.belgazeta.by/ru/2014_03_03/life/28475/|journal=[[БелГазета]]|language=ru|issue=8 (935)|archive-url=https://web.archive.org/web/20200213195652/http://www.belgazeta.by/ru/2014_03_03/life/28475/|archive-date=13 лютага 2020|access-date=2020-02-13|url-status=live}}</ref> === Па выніках 2012 года === * Альбом года — [[Зміцер Вайцюшкевіч|Зміцер Вайцюшкевіч & WZ-Orkiestra]] «Ваячак» * Найлепшы дэбютны альбом — [[Clover Club]] «Random Mood Jukebox» * Найлепшы фолк-альбом — [[Палац (гурт)|Палац]] «[[Кола грукатала]]» * Найлепшы рок-альбом — [[Akute]] «[[Nie Isnuje]]» * Найлепшы беларускамоўны альбом — Зміцер Вайцюшкевіч & WZ-Orkiestra «Ваячак» * Прыз народных экспертаў — Серебряная свадьба «Laterna Magica» * Прыз замежных экспертаў — {{нп3|ДахаБраха|ДахаБраха|uk|ДахаБраха}} & [[Port Mone]] «Хмелева project» * Прыз вялікага журы — Серебряная свадьба «Laterna Magica»<ref name="Шчарабкоў">{{Cite web|url=https://novychas.by/kultura/vajacak_zmitra_vajciushkievica|title="Ваячак" Змітра Вайцюшкевіча стаў альбомам года па версіі Experty.by|last=Шчарабкоў|first=Захар|date=2013-03-28|work=[[БелаПАН]]|publisher=[[Новы Час (газета)|Новы Час]]|language=be|archive-url=https://web.archive.org/web/20200209132144/https://novychas.by/kultura/vajacak_zmitra_vajciushkievica|archive-date=9 лютага 2020|access-date=2020-02-09|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://nashaniva.by/?c=ar&i=107204&lang=ru|title=Премия Experty.by: Войтюшкевич против "Палаца"|last=Усков|first=Юрась|date=2013-03-28|publisher=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]]|language=ru|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191013065753/https://nashaniva.by/?c=ar&i=107204&lang=ru|archive-date=2019-10-13|access-date=2019-10-13}}</ref><ref>{{Cite journal|issue=13 (889)|last=Замировская|first=Татьяна|date=2013-04-07|title=Без панков и понтов|url=http://www.belgazeta.by/ru/2013_04_01/life/26243/|url-status=live|journal=[[БелГазета]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20190727080618/http://www.belgazeta.by/ru/2013_04_01/life/26243|archive-date=27 ліпеня 2019|access-date=2020-02-15|publication-date=2013-04-07}}</ref> === Па выніках 2011 года === * Альбом года — [[Троіца (гурт)|Троіца]] «[[Зімачка]]» * Найлепшы дэбютны альбом — [[B side (гурт)|B_Side]] «[[Smooth Season]]» * Найлепшы фолк-альбом — Троіца «Зімачка» * Найлепшы рок-альбом — [[Ляпіс Трубяцкі]] «[[Весёлые картинки]]» * Найлепшы беларускамоўны альбом — Троіца «Зімачка» * Найлепшы рэкард-лэйбл — «[[Vigma]]» * Прыз народных экспертаў — Троіца «Зімачка» * Прыз замежных экспертаў — Серебряная свадьба «Сердечная мускулатура» * Прыз вялікага журы — Троіца «Зімачка»<ref>{{Cite web|url=https://belapan.by/archive/2012/03/20/media_experty_v/|title=Альбом "Зімачка" этно-трио "Троіца" удостоен сразу пяти наград музыкальной премии портала Experty.by|last=Сацюк|first=Сергей|date=2012-03-20|publisher=[[БелаПАН]]|language=ru|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191010201350/https://belapan.by/archive/2012/03/20/media_experty_v/|archive-date=2019-10-10|access-date=2019-10-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sb.by/articles/etno-trio-stalo-laureatom-srazu-trekh-belorusskikh-premiy.html|title=Этно-трио стало лауреатом сразу трех белорусских премий.|last=Чернухо|first=Александр|date=2012-03-23|publisher=[[СБ. Беларусь сегодня]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200206061005/https://www.sb.by/articles/etno-trio-stalo-laureatom-srazu-trekh-belorusskikh-premiy.html|archive-date=6 лютага 2020|access-date=2020-02-06|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://novychas.by/kultura/sajt_experty_by_uznagarodz_lep|title=Сайт Experty.by узнагародзіў лепшыя альбомы 2011 году|last=Броўка|first=Мікіта|date=2012-03-21|publisher=[[Новы Час (газета)|Новы Час]]|language=be|archive-url=https://web.archive.org/web/20200209131101/https://novychas.by/kultura/sajt_experty_by_uznagarodz_lep|archive-date=9 лютага 2020|access-date=2020-02-09|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://novychas.by/kultura/triumfataram_muzichnaj_prem_pa|title=Трыумфатарам музычнай прэміі партала Experty.by стала этна-трыа "Троіца"|last=Пруднікава|first=Вольга|date=2012-03-21|work=[[БелаПАН]]|publisher=[[Новы Час (газета)|Новы Час]]|language=be|archive-url=https://web.archive.org/web/20200209133513/https://novychas.by/kultura/triumfataram_muzichnaj_prem_pa|archive-date=9 лютага 2020|access-date=2020-02-09|url-status=live}}</ref><ref name="Дзімачка">{{Cite journal|issue=12 (837)|last=Замировская|first=Татьяна|date=2012-03-26|title=«Дзімачка!»|url=http://www.belgazeta.by/ru/2012_03_26/mneniya/455/|journal=[[БелГазета]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20121025173526/http://www.belgazeta.by/ru/2012_03_26/mneniya/455/|archive-date=25 кастрычніка 2012|access-date=2020-02-14|url-status=live}}</ref><ref name="при жизни" /><ref>{{Cite web|url=http://www.belmarket.by/premialnaya-vesna|title=Премиальная весна|last=Александров|first=Алексей|date=2012-03-26|publisher=[[Белорусы и рынок (1990)|Белорусы и рынок]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200410071908/http://www.belmarket.by/premialnaya-vesna|archive-date=10 красавіка 2020|access-date=2020-04-10|url-status=live}}</ref> === Па выніках 2010 года === * Найлепшы альбом — [[Дзецідзяцей]] «[[Рух, альбом|Рух]]» * Найлепшы дэбютны альбом — [[PANaNieba|Pananieba]] «[[На балоце]]» * Найлепшы фолк-альбом — [[Hvarna]] «Кола вяртанняў» * Найлепшы рок-альбом — Дзецідзяцей «Рух» * Найлепшы беларускамоўны альбом — Дзецідзяцей «Рух» * Найлепшы рэкард-лэйбл — [[West Records]] * Прыз народных экспертаў — Hvarna «Кола вяртанняў» * Прыз замежных экспертаў — Hvarna «Кола вяртанняў» * Прыз вялікага журы — Дзецідзяцей «Рух»<ref name="kp.by/daily/25647.4" /><ref>{{Cite web|url=https://www.belta.by/culture/view/luchshie-belorusskie-muzykalnye-albomy-2010-goda-nazvany-v-minske-125737-2011|title=Лучшие белорусские музыкальные альбомы 2010 года названы в Минске|date=2011-03-01|publisher=[[Беларускае тэлеграфнае агенцтва]]|language=ru|archive-url=https://archive.today/20200206063252/https://www.belta.by/culture/view/luchshie-belorusskie-muzykalnye-albomy-2010-goda-nazvany-v-minske-125737-2011|archive-date=6 лютага 2020|access-date=2020-02-06|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sb.by/articles/i-vse-taki-oni-vertyatsya-2.html|title=И все–таки они вертятся|last=Клусов|first=Валерий|date=2011-03-03|publisher=[[СБ. Беларусь сегодня]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200206064208/https://www.sb.by/articles/i-vse-taki-oni-vertyatsya-2.html|archive-date=6 лютага 2020|access-date=2020-02-06|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Замировская|first=Татьяна|date=2011-03-14|title=Музон оцифрованный|url=http://www.belgazeta.by/ru/2011_03_14/radosti_zhizni/22440/_tpl//ru/2011_03_14/radosti_zhizni/|journal=[[БелГазета]]|language=ru|issue=10 (784)|archive-url=https://web.archive.org/web/20200214070628/http://www.belgazeta.by/ru/2011_03_14/radosti_zhizni/22440/_tpl//ru/2011_03_14/radosti_zhizni/|archive-date=14 лютага 2020|access-date=2020-02-14|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.belmarket.by/pobediteli-ili-luchshie|title=Победители или лучшие?|last=Фролкин|first=Сергей|date=2011-03-05|publisher=[[Белорусы и рынок (1990)|Белорусы и рынок]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200409171526/http://www.belmarket.by/pobediteli-ili-luchshie|archive-date=9 красавіка 2020|access-date=2020-04-09|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://by.belapan.by/archive/2011/03/01/by_media_expert_ph/|title=Лепшым дэбютным альбомам мінулага года Experty.by назвалі "На балоце" гурту Pananieba|last=Сямашка|first=Васіль|date=2011-03-01|publisher=[[БелаПАН]]|language=be|archive-url=https://archive.today/20200416145519/https://by.belapan.by/archive/2011/03/01/by_media_expert_ph/|archive-date=16 красавіка 2020|access-date=2020-04-16|url-status=live}}</ref> === Па выніках 2009 года === * Найлепшы альбом — [[The Toobes]] «[[Hello, альбом|Hello]]» * Найлепшы дэбютны альбом — The Toobes «Hello» * Найлепшы поп-альбом — [[Atlantica]] «Taboo» * Найлепшы рок-альбом — The Toobes «Hello» * Найлепшы беларускамоўны альбом — [[Глюкі (гурт)|Глюкі]] «[[Idyjatyzm]]» * Найлепшы рэкард-лэйбл — [[West Records]] * Прыз народных экспертаў — [[CherryVata]] «ViaVanilla» * Прыз замежных экспертаў — Port Mone «Dip» * Прыз вялікага журы — The Toobes «Hello»<ref>{{Cite web|url=http://generation.by/news3353.html|title=Лепшыя альбомы 2009 паводле Experty.by: The Toobes атрымаў 4 узнагароды|last=Кузьміч|first=Воля|last2=Sidun|first2=Jura|coauthors=Sidun, Jura|date=2010-02-18|publisher=[[Задзіночанне беларускіх студэнтаў|generation.by]]|language=be|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191012183931/http://generation.by/news3353.html|archive-date=2019-10-12|access-date=2019-10-12}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Замировская|first=Татьяна|date=2010-02-22|title=Нужен переводчик!|url=http://www.belgazeta.by/ru/2010_02_22/lichnyi_vkus/20400/|journal=[[БелГазета]]|language=ru|issue=07 (730)|archive-url=https://web.archive.org/web/20200213191404/http://www.belgazeta.by/ru/2010_02_22/lichnyi_vkus/20400/|archive-date=13 лютага 2020|access-date=2020-02-13|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.belmarket.by/iz-potoka-novostey-83|title=Из потока новостей|last=Жданович|first=Анна|date=2010-02-22|publisher=[[Белорусы и рынок (1990)|Белорусы и рынок]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200409193238/http://www.belmarket.by/iz-potoka-novostey-83|archive-date=9 красавіка 2020|access-date=2020-04-09|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://by.belapan.by/archive/2010/02/18/by_media_premii_musik_ph/|title=Найбольшую колькасць узнагарод па выніках Experty.by 2009 года атрымаў малады беларускі рок-гурт The Toobes|last=Васіль|first=Сямашка|date=2010-02-18|publisher=[[БелаПАН]]|language=be|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200416142950/https://by.belapan.by/archive/2010/02/18/by_media_premii_musik_ph/|archive-date=2020-04-16|access-date=2020-04-16}}</ref> === Па выніках 2008 года === * Найлепшы альбом — Троіца «[[Сон-трава (альбом)|Сон-трава]]» * Найлепшы дэбютны альбом — [[NHS]] «700» * Найлепшы фолк-альбом — Троіца «Сон-трава» * Найлепшы рок-альбом — [[Ляпіс Трубяцкі]] «[[Манифест, альбом|Манифест]]» * Найлепшы поп-альбом — [[Ядвіга Канстанцінаўна Паплаўская|Ядвіга Паплаўская]] і [[Аляксандр Рыгоравіч Ціхановіч|Аляксандр Ціхановіч]] «Любовь-судьба» * Найлепшы рэкард-лэйбл — [[West Records]] * Прыз замежных экспертаў — [[Джамбібум]] «Жавараначкі» * Прыз вялікага журы — [[Ляпіс Трубяцкі]] «[[Манифест, альбом|Манифест]]»<ref>{{Cite web|url=https://euroradio.fm/ru/kalmykov-proroki-v-svoyom-otechestve-eto-ne-expertyby-lyapis-trubeckoy|title=Калмыков: Пророки в своём отечестве — это не "Experty.by", а "Ляпис Трубецкой"|date=2009-02-19|publisher=[[Еўрапейскае радыё для Беларусі]]|language=ru|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191012175406/https://euroradio.fm/ru/kalmykov-proroki-v-svoyom-otechestve-eto-ne-expertyby-lyapis-trubeckoy|archive-date=2019-10-12|access-date=2019-10-12}}</ref><ref>{{Cite journal|url=http://www.belgazeta.by/ru/2009_02_23/radosti_zhizni/18340/_tpl//ru/2009_02_23/radosti_zhizni/|title=Экспертно-винегретные отношения|last=Замировская|first=Татьяна|date=2009-02-23|journal=[[БелГазета]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200213192117/http://www.belgazeta.by/ru/2009_02_23/radosti_zhizni/18340/_tpl//ru/2009_02_23/radosti_zhizni/|archive-date=13 лютага 2020|access-date=2020-02-13|issue=7 (679)|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://belapan.by/archive/2009/02/18/albomy/|title=Лучший музыкальный альбом 2008 года — "Сон-трава" группы "Троіца"|last=Клещук|first=Ольга|date=2009-02-18|publisher=[[БелаПАН]]|language=ru|archive-url=https://archive.today/20200416144151/https://belapan.by/archive/2009/02/18/albomy/|archive-date=16 красавіка 2020|access-date=2020-04-16|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://by.belapan.by/archive/2009/02/18/by_albomy/|title=Лепшы музычны альбом 2008 года — "Сон-трава" гурту «Троіца»|last=Вольга|first=Кляшчук|date=2009-02-18|publisher=[[БелаПАН]]|language=be|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200416150438/https://by.belapan.by/archive/2009/02/18/by_albomy/|archive-date=2020-04-16|access-date=2020-04-16}}</ref> == Ацэнкі == Таццяна Заміроўская як калумніст «[[БелаПАН]]» у 2009 годзе так ацаніла першыя вынікі працы праекта: ''«Спроба стварэння Інтэрнэт-партала, дзе кожны новы CD-рэліз беларускіх музыкаў аглядаецца цалкам разнамаснай чацвёркай лепшых музычных крытыкаў краіны, як ні дзіўна, удалася»''<ref>{{Cite web|url=https://naviny.by/rubrics/opinion/2009/01/04/ic_articles_410_160616|title=Татьяна Замировская. ШОУ-БИЗ. Кажется, мы вас подвели|last=Замировская|first=Татьяна|date=2009-01-04|publisher=[[БелаПАН]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20180201075018/https://naviny.by/rubrics/opinion/2009/01/04/ic_articles_410_160616|archive-date=1 лютага 2018|access-date=2020-02-05|url-status=live}}</ref>. Яна ж ужо як аўтар «[[БелГазета|БелГазеты]]» адзначала, што к 2012 году музычная прэмія сайта стала больш важкай, чым «[[Рок-каранацыя]]»<ref name="Дзімачка" />. У 2018 годзе з нагоды замарозкі сайта Таццяна Заміроўская напіша ў часопісе «{{lang-ru|Большой}}»: ''«Пакінутая база тэксту нават важней за пакінутую музыку. Бо, калі мы вывучаем нейкі перыяд у мастацтве, мы ў першую чаргу звяртаемся да тэксту, да архіва, да дакументацыі. А, калі сканчаецца нешта класнае, мы ў першую чаргу ныем»''<ref>{{Cite web|url=https://bolshoi.by/kolumnist/no-criticism/|title=Почему не нужен критик|last=Замировская|first=Татьяна|date=2018-07-23|publisher=Журнал «Большой»|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200330170115/https://bolshoi.by/kolumnist/no-criticism/|archive-date=30 сакавіка 2020|access-date=2020-03-30|url-status=live}}</ref>. [[Алег Хаменка]], франтмен гурта «[[Палац (гурт)|Палац]]», праз «[[СБ. Беларусь сегодня]]» ў 2008 годзе падкрэсліў важнасць з’яўлення дадзенага музычнага рэсурсу, так як ''«нам усім не хапала менавіта такой прадметнай крытыкі за подпісам прафесійных і вядомых у музычных колах людзей»''<ref name="Четверо смелых">{{Cite web|url=https://www.sb.by/articles/chetvero-smelykh.html|title=Четверо смелых|last=Бобров|first=Сергей|date=2008-06-19|publisher=[[СБ. Беларусь сегодня]]|language=ru|archive-url=https://archive.today/20200205193856/https://www.sb.by/articles/chetvero-smelykh.html|archive-date=5 лютага 2020|access-date=2020-02-05|url-status=live}}</ref>. Віталь Артыст, франтмен гурта «[[Без Билета]]», у 2010 годзе праз «[[СБ. Беларусь сегодня]]» так ацаніў партал: ''«Добра, дарэчы, што з’явіўся сайт experty.by ''—'' цікавае напаўненне і таксама ёсць свая музычная прэмія»''<ref>{{Cite web|url=https://www.sb.by/articles/vkhod-svobodnyy-6.html|title=Вход свободный|last=Ружечка|first=Александр|last2=Декола|first2=Надежда|date=2010-04-24|publisher=[[СБ. Беларусь сегодня]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205182811/https://www.sb.by/articles/vkhod-svobodnyy-6.html|archive-date=5 лютага 2020|access-date=2020-02-05|last3=Незванов|first3=Анатолий|coauthors=Декола, Надежда; Незванов, Анатолий|url-status=live}}</ref>. Павел Свярдлоў, рэдактар «KYKY.ORG», у аглядзе ўсіх музычных прэмій Беларусі на 2013 год адзначыў асаблівасцю ўручэння узнагарод сайта тое, што яно ''«праходзіць у камернай абстаноўцы, без канцэрту і іншай мітусні»''<ref>{{Cite web|url=https://kyky.org/music/pliaski-na-kostiakh-rok-karanatsyi-ili-zachiem-bielarusi-shiest-muzykalnykh-priemii|title=Пляски на костях «Рок-каранацыі», или зачем Беларуси шесть музыкальных премий|last=Свердлов|first=Павел|date=2013-01-31|publisher=KYKY.ORG|language=ru|archive-url=https://archive.today/20200321195946/https://kyky.org/music/pliaski-na-kostiakh-rok-karanatsyi-ili-zachiem-bielarusi-shiest-muzykalnykh-priemii|archive-date=21 сакавіка 2020|access-date=2020-03-21|url-status=live}}</ref>. Музычны крытык, аўтар «Энцыклапедыі беларускай папулярнай музыкі» Зміцер Падбярэзскі праз «[[Sputnik]]» у 2015 годзе прыпісаў прэмію «Experty.by» да ліку ''«найбольш аб’ектыўных з усіх беларускіх музычных прэмій»''<ref name="Жбанаў">{{Cite web|url=https://bel.sputnik.by/culture/20150605/1015580396.html|title=Дзмітрый Падбярэзскі: нам ёсць што паказаць Еўропе|last=Жбанаў|first=Аляксандр|date=2015-06-05|publisher=[[Sputnik]]|language=be|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215145019/https://bel.sputnik.by/culture/20150605/1015580396.html|archive-date=15 лютага 2020|access-date=2020-02-15|url-status=live}}</ref>. Рэната Харват, суарганізатар фестывалю «Budapest Showcase Hub», для [[Беларускае тэлеграфнае агенцтва|Беларускага тэлеграфнага агенцтва]] ў 2017 годзе станоўча ацаніў высілкі партала па прасоўванні айчынных артыстаў за мяжу і канстатаваў, што ''«за апошнія некалькі гадоў намаганнямі праекта Experty.by сучасная беларуская музыка атрымала прыкметную прысутнасць на міжнародных шоукейс-фэстах і канферэнцыях»''<ref>{{Cite web|url=https://www.belta.by/culture/view/belorusy-vpervye-vystupjat-na-festivale-budapest-showcase-hub-v-vengrii-269880-2017|title=Белорусы впервые выступят на фестивале Budapest Showcase Hub в Венгрии|date=2017-10-05|publisher=[[Беларускае тэлеграфнае агенцтва]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20180317111517/http://www.belta.by/culture/view/belorusy-vpervye-vystupjat-na-festivale-budapest-showcase-hub-v-vengrii-269880-2017|archive-date=17 сакавіка 2018|access-date=2020-02-06|url-status=live}}</ref>. [[Ілля Сін|Ілля Свірын]], галоўны рэдактар газеты «[[Культура (газета)|Культура]]», у 2017 годзе ацаніў карыснасць парталу так: ''«Без сумневу, гэты праект сяк-так уплывае на агульную музычную сітуацыю. З’яўляюцца новыя цікавыя і зусім нефарматныя праекты, а музыканты выграбаюць з кішэняў апошнія {{нп3|Пенязь|пенязі|uk|Пенязь}}, каб зрабіць сабе якасны запіс, бо ведаюць, што яго будуць ацэньваць — прыдзірліва і {{нп3|Гамбургскі рахунак|па гамбургскім рахунку|ru|Гамбургский счёт}}. Ды і публіка даведваецца шмат новага»''<ref>{{Cite journal|url=http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=14623&mode=print|title=Эксперты ў дапамогу марсіянам|last=Свірын|first=Ілья|author-link=Ілля Сін|date=2017-10-14|issue=41 (1324)|journal=[[Культура (газета)|Культура]]|language=be|archive-url=https://web.archive.org/web/20200210184440/http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=14623&mode=print|archive-date=10 лютага 2020|access-date=2020-02-10|url-status=live}}</ref>. За два гады да таго ў ацэнках творчасці гурта «[[Port Mone]]» ён жа звяртаўся да вынікаў ''«самай кваліфікаванай і выразнай музычнай прэміі Беларусі»''<ref>{{Cite journal|last=Свірын|first=Ілья|author-link=Ілля Сін|access-date=2020-02-13|archive-date=13 лютага 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200213073121/http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=11656&mode=print|language=be|journal=[[Культура (газета)|Культура]]|issue=23 (1201)|url=http://www.kimpress.by/index.phtml?page=2&id=11656&mode=print|title=Зазірнулі ў “Port Mone”|date=2015-06-06|coauthors=Бунцэвіч, Надзея|last2=Бунцэвіч|first2=Надзея|url-status=live}}</ref>, падзяліў меркаванне Аляксандра Чарнуха, рэдактара «[[Ultra-music.com]]», які назваў яе самай грунтоўнай ''«з пункту гледжання крытэрыяў для адбору самых моцных рэлізаў года»'' ў 2012 годзе<ref name="при жизни">{{Cite web|url=http://ultra-music.com/articles/7900|title=Иван Кирчук: «Хорошо, что награждают при жизни»|last=Чернухо|first=Александр|last2=Шарай|first2=Полина|date=2012-03-21|coauthors=Шарай, Полина|publisher=[[Ultra-music.com]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200330082304/http://ultra-music.com/articles/7900|archive-date=30 сакавіка 2020|access-date=2020-03-30|url-status=live}}</ref>. У 2019 годзе Лёша Горбаш з «[[34mag]]» у рэтраспектыве 2010—2019 гадоў назваў партал, эксперты якога 10 гадоў ''«цярпліва адслухвалі і ацэньвалі ўсе альбомы і выбіралі найлепшыя з іх»'', адзіным, хто займаўся каталагізацыяй беларускай музыкі<ref>{{Cite web|url=https://34mag.net/piarshak/post/belmusic-timeline|title=Вспомнить все: таймлайн беларусской музыки 2010–2019|last=Горбаш|first=Леша|last2=Кашликов|first2=Антон|coauthors=Кашликов, Антон; palasatka|last3=palasatka|date=2019-12-26|publisher=[[34mag]]|language=ru|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191230064444/https://34mag.net/piarshak/post/belmusic-timeline|archive-date=2019-12-30|access-date=2019-12-30}}</ref>. {{зноскі}} == Гл. таксама == * [[Рок-каранацыя]] == Спасылкі == * [http://experty.by/ Афіцыйны сайт праекта Experty.by] * [https://www.facebook.com/experty.by Старонка праекта на Facebook] {{ВС}} [[Катэгорыя:Сайты паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Сайты Беларусі]] [[Катэгорыя:Музыка Беларусі]] gixvnfx9tje3xk5ayqow0iwd0n9q0c9 0 474585 5155167 5036651 2026-06-17T04:23:14Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155167 wikitext text/x-wiki {{Музыкант}} {{Цёзкі2|Бернштэйн}} '''Абрахам Мошэ Бернштэйн''' ({{lang-en|Abraham Moshe Bernstein}}; {{ДН|21|8|1866}}, в. {{МН|Шацк||Аграгарадок Шацк}}, [[Шацкая воласць]], [[Ігуменскі павет]], [[Мінская губерня]], [[Расійская імперыя]] — {{ДС|4|6|1932}}, [[Вільня]], [[Віленскае ваяводства (1926—1939)|Віленскае ваяводства]], [[Польская Рэспубліка (1918—1939)|Польская Рэспубліка]]) — кантар, хормайстар, кампазітар яўрэйскай літургічнай і народнай музыкі, {{Музычны педагог|Літвы|Польшчы}}, музыказнавец і {{празаік|Літвы|Польшчы}}. == Біяграфія == Нарадзіўся 21 жніўня 1866 года ў [[Шацк (Пухавіцкі раён)|Шацку]]. Быў шостым дзіцём у сям’і. Вучыўся ў яўрэйскай школе. У 1876 годзе памерла маці Бернштэйна. Быў кантарам і дырыжорам хору у [[Беласток]]у. У 1893—1923 гадах — кантар сінагогі Тагарас Кадэш у [[Вільня|Вільні]]. Памёр 4 чэрвеня 1932 года ў Вільні. == Творчасць == Бернштэйн паклаў на музыку звыш 150 вершаў на іўрыце і ідышы, з якіх найболей вядомыя «Замд унд Штэрн» («Пясок і зоркі») і «Хэмерл» («Малаточак»). Сабраў калекцыю народных мелодый (выдадзены ў складанцы «Музікалішэр Пін-кос», 1927) і кантарскіх песень. == Сям’я == * Сын — Авіасаф Бернштэйн (Барнеа) (1903—1957) — вядомы ізраільскі кампазітар.<ref>https://geoffreyshisler.com/biographies-2/avraham-moshe-bernstein/</ref> {{зноскі}} == Спасылкі == * [http://www.ejwiki.org/wiki/%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D1%88%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BD,_%D0%90%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%B0%D0%BC_%D0%9C%D0%BE%D1%88%D0%B5 Бернштейн, Авраам Моше] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170919112412/http://ejwiki.org/wiki/%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%BD%D1%88%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BD,_%D0%90%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%B0%D0%BC_%D0%9C%D0%BE%D1%88%D0%B5 |date=19 верасня 2017 }} {{ref-ru}} * [http://yiddishmusic.jewniverse.info/bernsteinavrahammoshe/index.html Avraham Moshe Bernstein (1866—1932)] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160303170140/http://yiddishmusic.jewniverse.info/bernsteinavrahammoshe/index.html |date=3 сакавіка 2016 }} {{ref-en}} * [http://digital.cjh.org//exlibris/dtl/d3_1/apache_media/L2V4bGlicmlzL2R0bC9kM18xL2FwYWNoZV9tZWRpYS8xMzg0NzA0.pdf ABRAHAM MOSHE BERNSTEIN (1866—1932)] {{ref-en}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Бернштэйн Абрахам}} [[Катэгорыя:Хормайстры Літвы]] [[Катэгорыя:Хормайстры Польшчы]] rdws8oo9qfkfftja1q7xpwoi7qum10r 0 495585 5154978 4994866 2026-06-16T12:45:29Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5154978 wikitext text/x-wiki {{Falseredirect|Двач}} '''Іміджбо́рд''' ({{lang-en|imageboard}}, «дошка выяў», разм. '''іміджбо́рда''', бо́рда, дошка) — разнавіднасць [[Вэб-форум|вэб-форуму]] з магчымасцю прымацоўваць да паведамленняў [[Графічны файл|графічныя файлы]]. Першыя іміджборды былі створаны на тэрыторыі [[Японія|Японіі]], а англамоўныя адпаведнікі пабудаваны вакол [[Японская культура|японскай культуры]]. Іміджборды засанваны на канцэпцыі Тэкстбо́рд, якія адрозніваюца толькі адсутнасцю магчымасці прымацоўваць графічныя файлы. У цэлым на іміджбордах пануе нефармальная атмасфера з-за магчымасці ананімнай публікацыі паведамленняў. Нягледзячы на падабенства слоў, іміджборды не маюць адносіны да [[Імідж|іміджу]]. Абодва словы паходзяць ад англійскага ''image'' (выява). Іміджборды адрозніваюцца ад іншых тыпаў форумаў паводле некалькіх параметраў: * '''Ананімнасць''' — магчымасць пакідаць паведамленні без будзь-якіх рэгістрацый і ўліковых запісаў. У некаторых раздзелах некаторых іміджбордаў дазволеныя толькі ананімныя паведамленні. Калі дазволеныя неананімныя паведамленні, то замест рэгістрацыі звычайна прымяняецца сістэма трыпкодаў — хэш-сум, генерыруемых на аснове псеўдапароля карыстальніка. Варта адзначыць, што нішто не замінае карыстальніку падпісаць сваё паведамленне ці выкарыстоўваць адну і тую ж фатаграфію, каб абазначыць сябе сярод ананімаў. Такая з’ява нярэдка ганьбуецца ананімусам і завецца ''неймфажэствам''. * '''Прымацаванне файлаў''' — магчымасць прымацаваць да кожнага паведамлення файл (радзей — некалькі файлаў). Звычайна можна прымацоўваць толькі графічныя файлы, але сустракаюцца і іншыя варыянты, напрыклад прымацаванне файлаў [[Adobe Flash|webm]] ці [[MP3]]. Прымацаваныя файлы захоўваюцца на серверы іміджборда. * '''Адсутнасць архівацыі па змоўчанні.''' Кожны раздзел іміджборда можа змяшчаць не больш акрэсленай колькасці трэдаў. Новае паведамленне ў трэдзе падымае яго наверх. Пры стварэнні новага трэду самы ніжні, гэта значыць той, у які пісалі найболей даўно, выдаляецца. Існуюць іншыя сервісы, якія ажыццяўляюць архівацыю па патрабаванні (трэды замест выдалення пераносяццца ў асобную дырэкторыю)<ref>{{Cite web|url=http://arhivach.org/|title=Архивач — Архив тредов имиджборд|publisher=arhivach.org|lang=ru|accessdate=2017-05-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170524020208/http://arhivach.org/|archivedate=24 мая 2017|url-status=dead}}</ref>. == Выкарыстоўваемае праграмнае забеспячэнне == Першы форумны рухавік для іміджборда Futaba выкарыстоўваецца у Futaba channel, напісаны на PHP. У 2003 году з’явіўся англамоўны форк Futaba пад назвай Futallaby. У цяперашні час папулярныя форумныя рухавікі Wakaba, напісаны на [[Perl]], і заснаваныя на Kusaba, напісаныя на PHP. Kusaba — напісаны на [[PHP]] форумны рухавік (першапачаткавая назва скрыпта Trevorchan), мэтай распрацоўкі якога з’яўлялася павышэнне прадукцыйнасці работы скрыпта і стварэнне агульнага кансалідаванага ўпраўлення ўсімі дошкамі іміджборда. 31 жніўня 2007 года стваральнік Kusaba спыніў распрацоўку скрыпта. Апошняй версіяй Kusaba стаў SVN r193. Цяпер стваральнік Kusaba займаецца аналагічным скрыптом PyIB (напісаны на Python). Работу над скрыптом Kusaba працягнулі тры незалежныя групы распрацоўнікаў: Kusaba X, Kusaba 2 і Serissa. На дадзены момант, работу працягваюць толькі распрацоўшчыкі Kusaba X. Грунтоўна менш папулярным, але тэхнічна развітым форумным рухавіком з’яўляецца Orphereus, напісаны на [[Python (мова праграмавання)|Python]] з выкарыстаннем фрэймворка Pylons, няшмат больш слабай функцыянальнасцю, чым Kusaba X, аднак мае магчымасці, якіх няма ва ўсіх астатніх форумных рухавікоў для іміджбордаў (рэгістрацыя, магчымасць ставіць тэгі, замест таго, каб пісаць на адной акрэсленай дошцы і т. д.). Большая частка з гэтай спецыфічнай функцыянальнасці і не дазволіла скрыпту заваяваць належную папулярнасць. Таксама сустракаюцца іміджборды з уласнымі ўнікальнымі форумнымі рухавікамі, такі від іміджбордаў часта абнаўляецца і пастаянна змяняецца, рэагуючы на запыты аўдыторыі. == Danbooru == Галерэі выяў у стылі Danbooru (данбору) часам таксама называюць іміджбордамі, і сам праект Danbooru называе сябе «taggable image board»<ref>{{Cite web|url=https://help.ubuntu.com/community/Danbooru|title=Danbooru: Ubuntu Community Documentation|lang=en|accessdate=2010-01-05}}</ref><ref>https://github.com/r888888888/danbooru</ref>. У адрозненне ад традыцыйных Futaba-падобных іміджбордаў, для Danbooru-падобных галерэй асноўная мэта — не-іерархічная семантычная структура, у якой карыстальнікі могуць публікаваць змесціва і дадаць тэгі, анатацыі, пераклады і каментарыі. Вядомыя рухавікі Danbooru-падобных сайтаў — сам Danbooru (Ruby on Rails), Shimmie ([[PHP]]) і Gelbooru. == Асноўныя рысы іміджбордаў == Уласцівым для любого іміджборда з’яўляецца наяўнасць раздзела /b/, які не является тэматычным. Астатнія раздзелы (таксама мянуемыя бордамі ці дошкамі) могуць спецыялізавацца на абмеркаванні розных тэм: пачынаючы ад [[анімэ]]<ref>{{Cite web|url=https://2ch.hk/a/|title=/a/ - Аниме|lang=ru|publisher=2ch.hk|accessdate=2017-05-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170902084700/https://2ch.hk/a/|archivedate=2 верасня 2017|url-status=dead}}</ref> і [[Хентай|хентая]]<ref>{{Cite web|url=https://2ch.hk/h/|title=Двач - Хентай|accessdate=14 верасня 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150526110105/https://2ch.hk/h/|archivedate=26 мая 2015|url-status=dead}}</ref>, заканчвая садоўніцтвам і [[Крыптавалюта|крыптавалютай]]<ref>{{Cite web|url=https://2ch.hk/cc/|title=/cc/ - Криптовалюта|lang=ru|publisher=2ch.hk|accessdate=2017-05-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170902154304/https://2ch.hk/cc/|archivedate=2 верасня 2017|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://2ch.hk/sad/|title=/sad/ - Садоводство|lang=ru|publisher=2ch.hk|accessdate=2017-05-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170902013158/https://2ch.hk/sad/|archivedate=2 верасня 2017|url-status=dead}}</ref>. Наогул, колькасць раздзелаў можа вагацца ў розных іміджбордаў, але, у асноўным, яны маюць падобныя раздзелы. == Папулярныя іміджборды == * [[Futaba Channel]] — адзін з першых і самых папулярных іміджбордаў на тэрыторыі Японіі. * [[4chan]] — англамоўны іміджборд. * [https://2ch.hk 2ch.hk] (Двач) — самы папулярны рускамоўны іміджборд. На цяперашні момант адкрыта 156 дошак.<ref>{{Cite web|url=http://2ch.hk/|title=Два.ч — Свободное общение|publisher=2ch.hk|accessdate=2017-05-24}}</ref> * <nowiki>http://dobrochan.com/</nowiki> * <nowiki>http://iichan.hk/</nowiki> * [http://www.belchan.eu/ Белчан] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20201126012153/https://belchan.eu/ |date=26 лістапада 2020 }} — адзіны беларускамоўны іміджборд, у 2010—2019 гады існаваў як belchan.org. == Гл. таксама == * [[2channel]] * [[4chan]] * [[Анонімус]] {{Зноскі}} [[Катэгорыя:Сеткавыя супольнасці]] 0us6ue8rk7n2qqqougcv1lgpqq2au0g 0 533690 5154985 5148744 2026-06-16T13:55:36Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5154985 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Індра}}{{значэнні|Бальбінава (значэнні)}} {{НП |статус = мястэчка |беларуская назва = Індра |арыгінальная назва = {{lang-lv|Indra}} |падпарадкаванне = цэнтр воласці |краіна = Латвія |герб = |сцяг = |шырыня герба = |шырыня сцяга = |lat_dir = N|lat_deg=55|lat_min=52|lat_sec=37 |lon_dir = E|lon_deg=27|lon_min=32|lon_sec=11 |CoordAddon = type:city(10053)_region:LV |памер карты краіны = 300 |памер карты рэгіёна = |від рэгіёна = Рэгіёны Латвіі{{!}}Рэгіён |рэгіён = Латгалія |рэгіён у табліцы = |від раёна = Край |раён = Краслаўскі край |раён у табліцы = Краслаўскі край {{!}} Краслаўскі |унутранае дзяленне = |від главы = |глава = |першае згадванне = |ранейшыя імёны = |статус з = |плошча = |вышыня цэнтра НП = 165 |клімат = |афіцыйная мова = |афіцыйная мова-ref = |насельніцтва = 612<ref>[http://www.pmlp.gov.lv/lv/statistika/dokuments/2016/ISPV_Pasvaldibas_iedzivotaju_skaits_pagasti.pdf Колькасць жыхароў у самакіраваннях. 01.01.2016] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160817031101/http://www.pmlp.gov.lv/lv/statistika/dokuments/2016/ISPV_Pasvaldibas_iedzivotaju_skaits_pagasti.pdf |date=17 жніўня 2016 }}{{ref-lv}}</ref> |год перапісу = 2016 |шчыльнасць = |агламерацыя = |нацыянальны склад = |канфесійны склад= |этнахаронім = |часавы пояс = +2 |DST = ёсць |тэлефонны код = (+371) 656 |паштовы індэкс = LV-5664<ref>[http://www.pasts.lv/lv/uzzinas/Indeksu_gramata/novadi/Novadi_aprilis_2011.xls Кніга паштовых індэксаў Латвіі] - красавік 2011 {{ref-lv}}</ref> |паштовыя індэксы = |аўтамабільны код = |від ідэнтыфікатара = код ATVK |лічбавы ідэнтыфікатар = |катэгорыя ў Commons = |сайт = |мова сайта = }} '''І́ндра''' ({{lang-lv|Indra}}; да 1925 года — ''Бальбінава'') — буйная вёска (да 2009 года — мястэчка) на паўднёвым усходзе [[Латвія|Латвіі]]. Адміністрацыйны цэнтр [[Індрская воласць|Індрскай воласці]] [[Краслаўскі край|Краслаўскага края]]. Памежная чыгуначная станцыя Латвійскай чыгункі на лініі [[Даўгаўпілс]] — [[Полацк]]. Знаходзіцца на беразе возера Шнокавас, за 32 км на паўднёвы ўсход ад [[Краслава|Краславы]], за 299 км ад [[Рыга|Рыгі]] і менш чым за 6 км ад [[Беларуска-латвійская граніца|мяжы Латвіі з Рэспублікай Беларусь]]. == Гісторыя == Па рацэ [[Індрыца|Індрыцы]], якая працякае на паўночны захад ад паселішча, раней праходзіла мяжа паміж [[Лівонія]]й і [[Вялікае Княства Літоўскае|Вялікім Княствам Літоўскім]]. Паблізу размяшчаецца таксама археалагічны помнік — Індрыцкае гарадзішча. Населены пункт пачаў фарміравацца на землях Бальбінаўскага маёнтка дзякуючы пракладцы [[Дзвінска-Віцебская чыгунка|Дзвінска-Віцебскай чыгункі]]. 24 мая 1866 года тут была адкрыта чыгуначная станцыя. Развіццё транспартнай інфраструктуры ператварыла Бальбінава ў важны гандлёвы і транспартны цэнтр. У 1925 годзе паселішчу быў афіцыйна нададзены статус шчыльнанаселенага пункта (вёскі) і новая назва — Індра. === Беларускі рух у міжваенны перыяд === У 1920—1930-я гады Індра была адным з асяродкаў нацыянальна-культурнага жыцця беларускай дыяспары ў [[Латгалія|Латгаліі]]. Значную ролю ў гэтым адыграў вядомы беларускі педагог, паэт і грамадскі дзеяч [[Мікалай Нікандравіч Талерка|Мікалай Талерка]], які працаваў на чыгуначнай станцыі Бальбінава з 1917 па 1920 год, а ў 1940 годзе вярнуўся працаваць настаўнікам у Індру. Тут ён пабудаваў уласны дом, які ператварыў у сапраўдны краязнаўчы музей з багатымі калекцыямі гістарычных артэфактаў і вялікай бібліятэкай<ref name="Shidlovskaya">{{артыкул |аўтар= Шидловская О. |загаловак= Николай Талерко — белорусский самородок Латгалии |выданне= Латыши и белорусы: вместе сквозь века |тып=часопіс |год= 2018 |выпуск= 7 |старонкі= 72—76 |спасылка=https://cyberleninka.ru/article/n/nikolay-talerko-belorusskiy-samorodok-latgalii}}</ref>. [[Файл:Дзіцячая беларуская трупа М. Талеркі у Індры. П'еса "Цар Максіміліян".jpg|міні|злева|Дзіцячая беларуская трупа [[Мікалай Нікандравіч Талерка|М. Талеркі]] ў Індры. П’еса «Цар Максіміліян»]] Мясцовая беларуская моладзь прымала актыўны ўдзел у тэатральным і грамадскім жыцці. 20 верасня 1931 года суседні Прыдруйскі аддзел [[Таварыства беларускай моладзі ў Латвіі]] арганізаваў у Індры паказ дзвюх камедый — «[[Чорт у бочцы]]» і «[[Міхалка (п’еса)|Міхалка]]»{{sfn|Грыбоўскі (моладзь)|2023|с=124}}. 25 чэрвеня 1933 года ў вёсцы адбылася нарада прадстаўнікоў аддзелаў ТБМЛ з усёй Дзвіншчыны, на якой абмяркоўваліся пытанні паляпшэння працы арганізацыі{{sfn|Грыбоўскі (моладзь)|2023|с=128}}. Тэатральная дзейнасць працягвалася і пазней. 20 студзеня 1935 года артысты-аматары з [[Даўгаўпілс|Дзвінска]] пад кіраўніцтвам Канстанціна Александровіча прыехалі з гастролямі і паставілі тут п’есу [[Янка Купала|Янкі Купалы]] «[[Паўлінка (п’еса)|Паўлінка]]»{{sfn|Грыбоўскі (тэатр)|2023|с=18}}. У сваю чаргу Мікалай Талерка заснаваў у Індры дзіцячую беларускую тэатральную трупу, з якой паставіў п’есу «[[Цар Максіміліян]]». Таксама ён актыўна супрацоўнічаў з мясцовым каталіцкім святаром Уладзіславам Літаўніекам, разам з якім арганізаваў парафіяльны драматычны калектыў і паставіў п’есу [[Рудольф Блаўманіс|Рудольфа Блаўманіса]] «Блудны сын»<ref name="Shidlovskaya" />. === Савецкі перыяд і сучаснасць === З 1921 па 1940 гады на станцыі Індра размяшчаліся органы мытнага і памежнага кантролю Латвіі на мяжы з Савецкім Саюзам. У савецкі час населены пункт быў цэнтрам Індрскага сельсавета Краслаўскага раёна. У мястэчку размяшчалася цэнтральная сядзіба калгаса імя Фрунзэ і цэнтральная сядзіба калгаса імя Калініна. З 1991 года тут адноўлены органы кантролю на [[Беларуска-латвійская граніца|мяжы з Рэспублікай Беларусь]]. Ажыццяўляецца мытнае і пагранічнае афармленне пасажырскіх і грузавых цягнікоў. Сёння ў Індры дзейнічаюць валасная адміністрацыя, пачатковая школа, музычная і мастацкая школа, дом культуры, бібліятэка, пошта, пункт хуткай медыцынскай дапамогі, а таксама Бальбінаўскі каталіцкі і Індрскі лютэранскі касцёлы. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * T. Altbergs, K. Augustāne, I. Pētersone. Dzelzceļi Latvijā. — Rīga: Jumava, 2009, С. 42. ISBN 978-9984-38-698-0 * {{артыкул |аўтар= [[Юры Грыбоўскі|Грыбоўскі Ю.]] |загаловак= Беларускі тэатр у міжваеннай Латвіі |выданне= Acta Albaruthenica |тып=часопіс |год= 2023 |выпуск= 23 |старонкі= 7—30 |issn= 1898-8091 |doi= 10.31338/2720-698Xaa.23.1 |спасылка=https://www.academia.edu/113173985/%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D1%96_%D1%82%D1%8D%D0%B0%D1%82%D1%80_%D1%83_%D0%BC%D1%96%D0%B6%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%9B%D0%B0%D1%82%D0%B2%D1%96%D1%96 |ref=Грыбоўскі (тэатр)}} * {{артыкул |аўтар= [[Юры Грыбоўскі|Грыбоўскі Ю.]] |загаловак= Беларускі моладзевы й студэнцкі рух у міжваеннай Латвіі |выданне= [[Запісы БІНіМ]] |тып=зборнік |год= 2023 |нумар= 43 |старонкі= 116—145 |спасылка=https://www.academia.edu/112683665/%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D1%96_%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%B2%D1%8B_%D0%B9_%D1%81%D1%82%D1%83%D0%B4%D1%8D%D0%BD%D1%86%D0%BA%D1%96_%D1%80%D1%83%D1%85_%D1%83_%D0%BC%D1%96%D0%B6%D0%B2%D0%B0%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%9B%D0%B0%D1%82%D0%B2%D1%96%D1%96 |ref=Грыбоўскі (моладзь)}} * T. Altbergs, K. Augustāne, I. Pētersone. Dzelzceļi Latvijā. — Rīga: Jumava, 2009, С. 42. ISBN 978-9984-38-698-0 == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Краслаўскі край]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты Латвіі]] [[Катэгорыя:Беларусы ў Латвіі]] ahd2uqydwizpkozgs9axjpufcbozjub 0 535437 5155154 5081857 2026-06-17T01:33:34Z 5155154 wikitext text/x-wiki {{Вайсковае фарміраванне}} '''АМАП''' (Атрад міліцыі асобага прызначэння; {{lang-ru|Отряд милиции особого назначения, ОМОН}}) — спецыяльнае падраздзяленне міліцыі палка [[Патрульна-паставой службы]] [[Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь]], якое прыцягваецца для рашэння задач забеспячэння [[правапарадак|правапарадку]], у тым ліку на масавых акцыях і мерапрыемствах, задушэнні [[масавыя беспарадкі|масавых беспарадкаў]], аховы аб’ектаў, таксама адной з задач АМАПа з’яўляецца забеспячэнне сілавой падтрымкі органаў следства, унутраных спраў, дзяржаўнай бяспекі. У сучаснай Беларусі АМАП часта выкарыстоўваюць як інструмент рэпрэсій<ref>{{cite web|url=https://www.hrw.org/ru/news/2017/04/11/301930|title=Беларусь: Репрессии на День Воли|work=[[Human Rights Watch]]|language=en}}</ref>. У лістападзе 2020 года [[Святлана Георгіеўна Ціханоўская|Святлана Ціханоўская]] абвясціла пра запуск працэсу міжнароднага прызнання структур [[Галоўнае ўпраўленне па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю і карупцыяй|ГУБАЗіК]] і АМАП [[Тэрарызм|тэрарыстычнымі арганізацыямі]] ў сувязі з учыненымі імі злачынствамі ў час задушэння [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|пратэстаў супраць фальсіфікацыі выбараў і гвалту]] з боку [[Рэжым Лукашэнкі|рэжыму Лукашэнкі]]<ref>{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/30960975.html|title=Сьвятлана Ціханоўская запускае працэс прызнаньня ГУБАЗіК і АМАП тэрарыстычнымі арганізацыямі|work=[[Радыё Свабода]]|date=20 лістапада 2020}}</ref>. == Гісторыя спецпадраздзялення == Першае падраздзяленне было створана ў Мінску ў 1988 годзе, а ў абласных цэнтрах былі ўтвораны роты і ўзводы АМАПа. [[Файл:Belarus protest.jpg|міні|176x176пкс|[[Праспект Незалежнасці (Мінск)|Праспект Незалежнасці]] ў [[Мінск]]у, перакрыты АМАП, [[25 сакавіка]] [[2017]] г.]] Ва УУС Мінска з лютага 1995 года таксама пачаў дзейнічаць атрад міліцыі асобага прызначэння, які дыслакаваўся ў [[Мачулішчы|Мачулішчах]]. Узімку 2002 года, з улікам набліжанасці да сталіцы, рэгіянальны АМАП быў перададзены ў падраздзяленне [[Галоўнае ўпраўленне ўнутраных спраў Мінскага гарвыканкама|ГУУС Мінгарвыканкама]]. Але праз тое, што ў [[Мінская вобласць|Мінскай вобласці]] праводзіцца вялікая колькасць масавых мерапрыемстваў, забеспячэнне правапарадку на дзевяць гадоў стала абавязкам асабовага склада тэрытарыяльных падраздзяленняў унутраных спраў — участковых інспектараў, аператыўнікаў, супрацоўнікаў іншых службаў. 17 студзеня 2011 года быў падпісаны загад аб стварэнні падраздзялення АМАП Мінаблвыканкама. Камандзірам атрада прызначылі Мікалая Максімовіча. На запыт «[[Радыё Свабодная Еўропа/Радыё Свабода|Радыё Свабода]]» ў 2014 годзе пасля публікацыі сайту газеты «[[Салідарнасць (газета)|Салідарнасць]]» пра тое, што ў беларускім АМАПе працаўладковаюцца былыя супрацоўнікі ўкраінскага «[[Беркут (спецпадраздзяленне)|Беркуту]]», прэс-сакратар [[Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь|МУС]] Канстанцін Шалкевіч адказаў адмоўна, бо ''«МУС не каментуе нізкаякасныя сачыненні на вольную тэму, размешчаныя ў інтэрнэце»''<ref>{{Cite web|authorlink=Алег Груздзіловіч|last=Грузьдзіловіч|first=Алег|date=2014-06-06|title=МУС не камэнтуе зьвесткі пра ўладкаваньне беркутаўцаў у АМАП|url=https://www.svaboda.org/a/25412973.html|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210307191000/https://www.svaboda.org/a/25412973.html|archivedate=2021-03-07|accessdate=2021-03-07|website=|publisher=[[Беларуская служба Радыё «Свабода»]]|language=be}}</ref>. Тым не менш у 2020 годзе былі апазнаныя экс-супрацоўнікі расфармаванага «[[Беркут (спецпадраздзяленне)|Беркута]]» ў радах АМАПа<ref>{{Cite web|authorlink=Дзяніс Яўгенавіч Івашын|last=Івашын|first=Дзяніс|date=2020-12-02|title=Спецрасследаванне: што абараняе «Беркут» у Беларусі. Частка І|url=https://novychas.by/hramadstva/specrassledavanne-szto-abaranjae-berkut-u-belar|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201203132226/https://novychas.by/hramadstva/specrassledavanne-szto-abaranjae-berkut-u-belar|archivedate=2020-12-03|accessdate=2020-12-03|website=|publisher=[[Новы Час (газета)|Новы Час]]|language=be}}</ref>. Выданне «[[Новы Час (газета)|Новы Час]]» працягнула журналісцкі цыкл расследаванняў і ў 2021 годзе, выявіла яшчэ больш такіх асоб<ref>{{Cite journal|last=Івашын|first=Дзяніс|date=2021-02-26|title=Спецрасследаванне: каго ці што абараняе «Беркут» у Беларусі. Частка III|journal=[[Новы Час (газета)|Новы Час]]|language=be|issue=8 (716)|pages=6, 19|authorlink=Дзяніс Яўгенавіч Івашын}}</ref>. == Міжнародныя санкцыі == Супрацоўнікі АМАП неаднаразова траплялі пад міжнародныя санкцыі. Так, 2 кастрычніка 2020 года [[Еўрапейскі Саюз]] унёс у [[Чорны спіс Еўрасаюза]] [[Дзмітрый Уладзіміравіч Балаба|Дзмітрыя Балабу]], Леаніда Жураўскага, Міхаіла Дамарнацкага, Максіма Міховіча — камандзіраў адпаведна мінскага, віцебскага, гомельскага і брэсцкага АМАП<ref>[https://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/PDF/?uri=OJ:L:2020:319I:FULL&from=EN Council Implementing Regulation (EU) 2020/1387 of 2 October 2020 implementing Article 8a(1) of Regulation (EC) No 765/2006 concerning restrictive measures in respect of Belarus // Official Journal of the European Union L 319 I]</ref>. Гэтыя ж супрацоўнікі былі ўключаныя ў санкцыйныя спісы [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]]<ref>{{cite web|url=https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/996772/Belarus.pdf|title=Consolidated List of Financial Sanctions Targets in the UK|date=2021-06-25|publisher=Office of Financial Sanctions Implementation HM Treasury|lang=en}}</ref>, [[Канада|Канады]]<ref>{{cite web|url=https://www.canada.ca/en/global-affairs/news/2020/10/belarus-sanctions.html|title=Belarus sanctions|date=2020-10-15|publisher={{нп3|Міністэрства міжнародных спраў Канады|Міністэрства міжнародных спраў Канады|en|Global Affairs Canada}}|accessdate=2021-09-19|lang=en|archive-date=15 кастрычніка 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211015004913/https://www.canada.ca/en/global-affairs/news/2020/10/belarus-sanctions.html|url-status=dead}}</ref> і [[Швейцарыя|Швейцарыі]]<ref>[https://www.seco.admin.ch/seco/en/home/Aussenwirtschaftspolitik_Wirtschaftliche_Zusammenarbeit/Wirtschaftsbeziehungen/exportkontrollen-und-sanktionen/sanktionen-embargos/sanktionsmassnahmen/suche_sanktionsadressaten.html Searching for subjects of sanctions]</ref>. [[Злучаныя Штаты Амерыкі|ЗША]] ўнеслі [[Дзмітрый Уладзіміравіч Балаба|Дзмітрыя Балабу]] ў [[спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб]] 2 кастрычніка<ref>{{cite web|url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm1143 |title=Treasury Sanctions Belarus Officials for Undermining Democracy |publisher=[[Міністэрства фінансаў ЗША]]|date=2020-10-02|accessdate=2021-09-19|lang=en}}</ref>, а 23 снежня пад амерыканскія санкцыі трапіў і мінскі АМАП<ref>{{cite web|url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm1222 |title=Treasury Sanctions Additional Belarusian Regime Actors for Undermining Democracy |publisher=[[Міністэрства фінансаў ЗША]]|date=2020-12-23|accessdate=2021-09-19|lang=en}}</ref>. 27 студзеня 2025 года [[Канада]] ўвяла санкцыі супраць падраздзялення «ў сувязі з працяглымі грубымі і сістэматычнымі парушэннямі правоў чалавека рэжымам Лукашэнкі ў Беларусі, а таксама яго падтрымкай парушэння Расіяй суверэнітэту і тэрытарыяльнай цэласнасці Украіны»<ref>{{cite web|url = https://www.canada.ca/en/global-affairs/news/2025/01/backgrounder-sanctions-against-individuals-and-entities-in-belarus.html|title = Backgrounder: Sanctions against individuals and entities in Belarus|date = 27.01.2025|work = Government of Canada|language = en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://nashaniva.com/360347|title=Пасля выбараў Вялікабрытанія і Канада пашырылі свае санкцыі супраць рэжыму Лукашэнкі|work=[[Наша Ніва (1991)|Наша Ніва]]|date=2025-01-28}}</ref>. == Патрабаванні да кандыдатаў == [[Файл:Задержания 25 марта 2017.jpg|thumb|250px|АМАП затрымлівае ўдзельнікаў «несанкцыяванага» мерапрыемства на [[Дзень Волі]], 2017 год.]] Атрад камплектуецца з ліку супрацоўнікаў [[Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь|МУС]], [[Камітэт дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь|КДБ]], ваеннаслужачых унутраных войскаў МУС Рэспублікі Беларусь, а таксама асоб, звольненых у запас з узброеных сіл, унутраных войскаў МУС і пагранічныя службы. Прыём на службу ў атрад міліцыі асобага прызначэння ажыццяўляецца на [[конкурс]]най аснове. Асноўныя патрабаванні да кандыдатаў: * грамадзянства Рэспублікі Беларусь; * узрост да 25 гадоў; * наяўнасць поўнай [[сярэдняя адукацыя|сярэдняй]], [[сярэдняя спецыяльная адукацыя|сярэдняй спецыяльнай]] ці [[вышэйшая адукацыя|вышэйшай адукацыі]] ; * добрая фізічная падрыхтоўка адсутнасць судзімасці і адміністрацыйных спагнанняў у кандыдата і яго блізкіх сваякоў, а таксама звестак у тэрытарыяльных органаў унутраных спраў па месцы жыхарства кандыдата, якія кампраметуюць яго; * станоўчыя характарыстыкі кандыдата з усіх месцаў яго службы, вучобы і працы; * прыдатнасць па стане здароўя. == Камандзіры == * [[Уладзімір Іванавіч Арцёмаў]] (лістапад 1988 — чэрвень 1990) * [[Аляксандр Аркадзьевіч Кудзін]] (чэрвень 1990 — студзень 1999) * [[Аляксандр Мікалаевіч Французаў]] (студзень — лістапад 1999) * [[Юрый Мікалаевіч Падабед]] (лістапад 1999 — ліпень 2008) * [[Юрый Хаджымуратавіч Караеў]] (ліпень — кастрычнік 2008) * [[Аляксандр Валянцінавіч Лукомскі]] (з кастрычніка 2008)<ref>{{Cite web |url=https://belaruspartisan.by/life/129213/ |title=Что за человек возглавил ОМОН |access-date=29 верасня 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201107050514/https://belaruspartisan.by/life/129213/ |archivedate=7 лістапада 2020 |url-status=dead }}</ref> * [[Дзмітрый Уладзіміравіч Балаба]] (з мая 2016) == Аналагі == === Беларусь === * [[Алмаз (спецпадраздзяленне)|Алмаз]] * [[Альфа (спецпадраздзяленне КДБ)|Альфа]] * [[САХР (спецпадраздзяленне РБ)|САХР]] * [[АСАМ]] {{Зноскі}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:АМАП]] [[Катэгорыя:Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь]] gb2yhdrc1x6sverxxbwsy3oeq5bm7lm 0 541016 5155155 4792821 2026-06-17T01:53:31Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155155 wikitext text/x-wiki {{TOCright}} {{Гласарый|Сістэматыка}} '''Скарачэнні і іншыя абазначэнні, якія выкарыстоўваюцца ў назвах біялагічных [[таксон]]аў''' == Агульныя правілы == * Назву [[таксон]]а ў рангу вышэй за [[біялагічны від|від]] рэкамендуецца пісаць з вялікай літары. * Раней дапушчалася напісанне відавых эпітэтаў з вялікай літары ў тым выпадку, калі яны ўтвораны ад імя ці прозвішча, але цяпер усе відавыя эпітэты пішуць з малой літары. * Эпітэты, якімі пазначаюць [[культывар]]ы, пішуцца з вялікай літары (гл. [[#cv.|cv.]]). == Спіс абазначэнняў == === aggr. === * '''aggr.''' (скар. ад {{lang-la|aggrego}}) — нефармальная група падобных відаў === anon. === * '''anon.''' (скар. ад {{lang-la|anonymus}}) — аўтар невядомы === auct. === * '''auct.''' (скар. ад {{lang-la|auctorum}}) — у аўтараў, у розных аўтараў === auct. pl. === * '''auct. pl.''' (скар. ад {{lang-la|auctorum plurimorum}}) — у розных аўтараў : <font color=#363636>Прыклад: у [http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?6655 спісе таксонаў роду Сардэчнік ''(Leonurus)'' на сайце GRIN] маюцца запісы: :: {{bt|Leonurus sibiricus|[[L.]]}} :: {{bt|Leonurus sibiricus|auct. pl.}} = {{bt|Leonurus japonicus|[[Houtt.]]}} : Іх варта разумець так: правільнай варта лічыць назву, аўтарам якога з’яўляецца [[Карл Ліней]] — {{bt|Leonurus sibiricus|[[L.]]}}; назвы ж {{bt|Leonurus sibiricus}}, у якасці аўтара якіх названы якія-небудзь іншыя асобы, з’яўляюцца няправільнымі і павінны разглядацца ў якасці сіноніма правільнай назвы {{bt|Leonurus japonicus|[[Houtt.]]}}</font> === candidatus === * '''candidatus''' ([[лац.]]) — кандыдат, сушукальнік; у [[мікрабіялогія|мікрабіялогіі]]: слова, якое ідзе перад назвай таксона і паказвае на тое, што гэты [[мікраарганізм]] пакуль не культываваны (гэта значыць тыпавыя [[штам]]ы гэтага мікраарганізма яшчэ не дэпанаваны, што ў наш час з’яўляецца абавязковай умовай прызнання яго назвы)<ref>[http://www.rfbr.ru/pics/20863ref/st-6.pdf ''Калакуцкий Л. В.'' Обращение с микроорганизмами: правила писаные и неписаные]{{Недаступная спасылка}}</ref> : <font color=#363636>Прыклад: ''Candidatus'' {{bt|[[Brocadia anammoxidans]]|[[Jetten]] [[#et al.|et al.]]}}</font> === cf. === * '''cf.''' (скар. ад {{lang-la|confer}}) — непацверджаная ідэнтыфікацыя : <font color=#363636>Прыклады: * {{bt|[[Pteridinium]] cf. simplex Gurich}} * {{bt|cf 1963. Pteridinium simplex Glaessner}}</font> === comb. nov. === * '''comb. nov.''' (скар. ад {{lang-la|combinatio nova}}) — новая камбінацыя, гэта значыць камбінацыя, утвораная ад раней апублікаванай законнай назвы{{sfn|МКБН (Венскі кодэкс)|2009|с=194, 199}} === convar. === * '''convar.''' (скар. ад {{lang-la|convarietas}}) — група [[разнавіднасць|разнавіднасцей]] === ct. === * '''ct.''' (скар. ад {{lang-la|chemotypus}}) — [[хематып]] (група арганізмаў, якая вылучаецца з таксона і мае здольнасць да ўтварэння тых ці іншых хімічных рэчываў) : <font color=#363636>Прыклад: {{bt|Thymus vulgaris|ct=thymol}} —Чабор звычайны, тымольны тып</font> {{main|Хематып}} === cv. === * '''cv.''' (скар. ад {{lang-la|cultivar}}) — [[культывар]] (група раслін, якая падтрымліваецца культываваннем) [[Выява:Pieris forest flame A.jpg|thumb|left|upright=0.5]]{{main|Сорт}} Назва сорту пішацца пасля назвы таксона (роду, віда, падвіда). Выкарыстоўваецца два варыянты запісу назвы культывара: гэта назва можа аддзяляцца ад назвы таксона абазначэннем cv., а можа быць у адзіночныя двукоссі (у другім выпадку скарачэнне cv. не выкарыстоўваецца). <span style="color:#363636">Прыклады запісу назвы для аднаго з сартоў піерыса японскага — Forest Flame (на фатаграфіі): ::* [[Піерыс#Сарты|''Pieris formosa'' cv. ''Forest Flame'']] ::* [[Піерыс#Сарты|''Pieris formosa ‘Forest Flame’'']]</span> === emend. === * '''emend.''', часам '''em.''' (скар. ад {{lang-la|emendavit}}) — выправіў, перарабіў{{sfn|Джэфры|1980|с=111}} * '''emend.''', часам '''em.''' (скар. ад {{lang-la|emendatus, emendata, emendatum}} — выпраўлены, зменены, палепшаны) — абазначэнне, якое паказвае на тое, што граніцы таксона былі зменены без змены [[Наменклатурны тып|тыпу]] яго назвы; ставіцца пасля абазначэння аўтара назвы таксона ў яго першапачатковых граніц і да абазначэння аўтара, адказнага за гэтыя змены{{sfn|Джэфры|1980|с=68, 111}} : <font color=#363636>Прыклад: {{bt|[[Bacillus]]|[[Kohn]]}} emend. {{bt||[[Migula]]}}</font> === et === * '''et''' ([[лац.]]) і === et al. === * '''et al.''' (скар. ад {{lang-la|et alii}}) — і іншыя; абазначэнне выкарыстоўваецца для скарочанага запісу спісу аўтараў данага таксона; гэта [[Спіс лацінскіх скарачэнняў|скарачэнне]] шырока выкарыстоўваецца і ў іншых галінах навукі : <font color=#363636>Прыклад: замест запісу {{bt|[[Petasites hybridus]]|([[L.]]) [[G.Gaertn.]], [[B.Mey.]] & [[Scherb.]]}} дапушчальна выкарыстоўваць скарочаны запіс {{bt|[[Petasites hybridus]]|([[L.]]) [[G.Gaertn.]] ''et al.''}}</font> === ex === * '''ex''' ([[лац.]]) — з, у адпаведнасці з, паводле : 1. у [[батаніка|батаніцы]] выкарыстоўваецца для сувязі прозвішчаў двух аўтараў, з якіх другі ''сапраўды апублікаваў'' назву [[таксон]]а, прапанаваную, але ''сапраўды не апублікаваную'' першым; : 2. у [[заалогія|заалогіі]] і [[бактэрыялогія|бактэрыялогіі]] выкарыстоўваецца для сувязі прозвішчаў двух аўтараў, з якіх першы апублікаваў назву [[таксон]]а, прапанаваную, але не апублікаваную другім === f. === * {{anchor|f1}}'''f.''', ці '''fil.''' (скар. ад {{lang-la|filius}}) — сын : <font color=#363636>Прыклад: Hook. — скарачэнне прозвішча батаніка [[Уільям Джэксан Гукер|Уільяма Джэксана Гукера]]; Hook.f. — скарачэнне прозвішча яго сына, батаніка [[Джозеф Долтан Гукер|Джозефа Долтана Гукера]]</font> * {{anchor|f2}}'''f.''' (скар. ад {{lang-la|forma}}) — [[форма (біялогія)|форма]]; у батаніцы: слова, якое ўваходзіць у назву таксона і паказвае на адпаведны ранг гэтага [[таксон]]а {{main|Інфравідавыя рангі}} === f. sp. === * {{anchor|f. sp.}}'''f. sp.''' (скар. ад {{lang-la|forma specialis}}) — спецыяльная форма; у батаніку і мікалогіі: абазначэнне, якое ўваходзіць у назву таксона і паказвае на форму паразіта (расліны, грыба), адаптаванага да спецыфічнага гаспадара; наменклатура спецыяльных формаў не рэгулюецца палажэннямі [[Міжнародны кодэкс батанічнай наменклатуры|Міжнароднага кодэкса батанічнай наменклатуры]] === fil. === * '''fil.''' — гл. ''[[#f1|f.]]'' {{anchor|hort}} === hort. === * '''hort.''' (скар. ад {{lang-la|hortulanorum}}) — у [[садоўнік]]аў; у батаніцы выкарыстоўваецца для пазнячэння садоўніцкага паходжання назвы : <font color=#363636>Прыклад: {{bt|Dioscorea illustrata|hort. [[#ex|ex]] [[W.Bull]]}} — запіс пазначае, што батанік W. Bull ''сапраўды апублікаваў'' назву гэтага віду, які і да яго выкарыстоўваўся ў садаводстве</font> === in === * '''in''' ([[лац.]]) — у; выкарыстоўваецца для сувязі прозвішчаў двух аўтараў, з якіх другі быў выдаўцом ці аўтарам усёй працы, а першы адказны за ''сапраўднае'' апублікаванне ці прыдатнасць назвы [[таксон]]а : <font color=#363636>Прыклад: {{bt|Pimpinella hookeri|[[C.B.Clarke]] in [[Hook.f.]]}} — гэта азначае, што [[Чарлз Бэран Кларк]] апублікаваў назву віду ў працы [[Джозеф Долтан Гукер|Джозефа Долтана Гукера]].</font> === incertae sedis === * '''incertae sedis''' ([[лац.]]) — нявызначанага становішча; выраз, які паказвае на тое, што становішча таксона ў сістэме няяснае {{main|Incertae sedis}} === ined. === * '''ined.''' (скар. ад {{lang-la|ineditus}}) — не апублікавана; пішацца пасля назвы таксона, каб паказаць, што гэта назва да гэтага моманту часу яшчэ не апублікавана === MS === * '''MS''' (скар. ад {{lang-la|manuscriptum}}) — рукапіс; пішацца пасля назвы таксона, каб паказаць, што гэтая назва не была апублікавана, а згадвалася іншым чынам === nec === * '''nec''' ([[лац.]]) — і не; выкарыстоўваецца ў канструкцыі '''non… nec''' для тлумачэння, што гэты таксон не варта разумець ні ў тым сэнсе, які прыведзены пасля слова ''non'', ні ў тым сэнсе, які прыведзены пасля слова '''nec''' (звычайна гэта адносіцца да таксанамічных [[амонім (таксанамія)|амонімаў]]) : <font color=#363636>Прыклад: {{btname|[[Bartlingia]]|[[Brongn.]] (1827) non [[Rchb.]] (1824) nec [[F.Muell.]] (1877)}} — запіс пазначае, што разглядаецца таксон ''[[Bartlingia]]'', апісаны [[Адольф Тэадор Браньяр|Адольфам Тэадорам Браньярам]] у 1827 годзе, а не таксоны, якім у 1824 і 1877 годзе адпаведна [[Генрых Готліб Людвіг Райхенбах|Людвіг Райхенбах]] і [[Фердынанд Мюлер|Фердынанд фон Мюлер]] далі тое ж імя</font> === nom. ambig. === * '''nom. ambig.''' (скар. ад {{lang-la|nomen ambiguum}}) — двухсэнсоўная назва; назва, якая рознымі аўтарамі выкарыстоўвалася для розных таксонаў === nom. cons. === * '''nom. cons.''' (скар. ад {{lang-la|nomen conservandum}}) : 1. у батаніцы: ''кансерваваная назва таксона''; такая назва сямейства, рода ці віду, якая зацверджана ў якасці законнай і з’яўляецца прыярытэтнай у параўнанні з іншымі назвамі гэтага таксона пры тым, што яна супярэчыць аднаму ці некалькім палажэнням [[Міжнародны кодэкс батанічнай наменклатуры|Міжнароднага кодэкса батанічнай наменклатуры (МКБН)]] (напрыклад, была незаконнай пры апублікаванні ці не мела прыярытэту); гэты ж тэрмін ужываецца да назвы, для якой быў пастаўлены пасродкам кансервацыі яго тып, напісанне або граматычны род{{sfn|МКБН (Венскі кодэкс)|2009|с=193, 199}} :: <font color=#363636>Прыклад: {{bt|[[Amborellaceae]]|[[Pichon]], nom. cons. (1948)}}</font> : 2. у заалогіі: ''захаваная назва таксона''; выкарыстанне такой назвы афіцыйна дазволена, нягледзячы на тое, што яна супярэчыць аднаму ці некалькім палажэнням [[Міжнародны кодэкс заалагічнай наменклатуры|Міжнароднага кодэкса заалагічнай наменклатуры (МКЗН)]] === nom. dub. === * '''nom. dub.''' (скар. ад {{lang-la|nomen dubium}}) — назва сумніўная; гэтая назва мае нявызначанае ўжыванне ці з прычыны немагчымасці здавальняючай [[тыпіфікацыя|тыпіфікацыі]], ці з прычыны немагчымасці ўсталяваць, да якога таксона мусіць быць аднесены [[наменклатурны тып]] гэтай назвы === nom. illeg. === * '''nom. illeg.''', ці '''nom. illegit.''' (скар. ад {{lang-la|nomen illegitimum}}) — незаконная назва; назва таксона, якая не адпавядае артыкулам адпаведнага наменклатурнага кодэкса, хоць і сапраўды была апублікавана; прыкладам незаконнай назвы можа служыць [[амонім (таксанамія)|амонім]] (назва, арфаграфічна ідэнтычная іншай, але заснаваная на іншым [[наменклатурны тып|наменклатурным тыпе]]) === nom. inval. === * '''nom. inval.''' (скар. ад {{lang-la|nomen invalidum}}) — несапраўдная (невалідная) назва таксона === nom. nov. === * '''nom. nov.''' (скар. ад {{lang-la|nomen novum}}) — новая назва; назва таксона, якая прапанавана і апублікавана з мэтай неабходнай замены раней апублікаванай назвы; гэтае скарачэнне можа адносіцца да назвы толькі таго таксона, які быў вядомы і раней, але пад іншай назвай{{sfn|МКБН (Венскі кодэкс)|2009|с=192, 199}} === nom. nud. === * '''nom. nud.''' (скар. ад {{lang-la|nomen nudum}}) — назва «голая»; назва, апублікаваная без суправаджэння адпаведным апісальным матэрыялам; таксама лічыцца несапраўднай ([[nom. inval.]]) === nom. prov. === * '''nom. prov.''' (скар. ад {{lang-la|nomen provisorum}}) — папярэдняя (загадзя прапанаваная) назва таксона, сапраўднае апісанне якой адбудзецца ў будучыні === nom. rej. === * '''nom. rej.''', '''nom. rejic.''' (скар. ад {{lang-la|nomen rejiciendum}}) — назва адпрэчаная; назва, выкарыстанне якога афіцыйна адпрэчана (звычайна з прычыны перавагі іншай назвы) === nom. subnud. === * '''nom. subnud.''' (скар. ад {{lang-la|nomen subnudum}}) — «амаль голая» назва; назва, якая не мае дастатковага апісання для аднясення да таго ці іншага арганізма; абазначэнне неафіцыйнае, тэрмін не прызнаецца [[МКБН]] і [[МКЗН]] === nom. superfl. === * '''nom. superfl.''' (скар. ад {{lang-la|nomen superfluum}}) — залішняя назва; назва, заснаваная на тым жа тыпе, што і іншая раней апублікаваная сапраўдная назва; таксама лічыцца незаконнай ([[nom. illeg.]]) === nom. utique rej. === * '''nom. utique rej.''' — безумоўна адпрэчаная назва; яна сама і ўсе камбінацыі, заснаваныя на ёй, не павінны выкарыстоўвацца, нягледзячы на магчымы прыярытэт. === non === * '''non''' ([[лац.]]) — не : 1. выкарыстоўваецца для таго, каб паказаць, у якім сэнсе не варта разумець гэтую назву (звычайна гэта адносіцца да таксанамічных [[амонім (таксанамія)|амонімаў]]) : <font color=#363636>Прыклад: {{btname|[[Pfeifferella]]|[[Labbe]] (1899) non [[Buchanan]] (1918)}} — запіс паказвае, што разглядаецца таксон {{btname|[[Pfeifferella]]|[[Labbe]] (1899)}}, а не таксон {{btname|[[Pfeifferella]]| [[Buchanan]] (1918)}}</font> : 2. выкарыстоўваецца ў канструкцыі '''non… nec''' для тлумачэння, што гэты таксон не варта разумець ні ў тым сэнсе, які прыведзены пасля слова ''non'', ні ў тым сэнсе, які прыведзены пасля слова ''nec'' : <font color=#363636>Прыклад гл. у раздзеле '''[[#nec|nec]]'''</font> : 3. выкарыстоўваецца ў канструкцыі '''sensu… non''' для тлумачэння, што гэты таксон разумеецца ў тым сэнсе, які прыведзены пасля слова ''sensu'', а не ў тым, што прыведзены пасля слова ''non'' : <font color=#363636>Прыклад: гл. у раздзеле '''[[#sensu|sensu]]'''.</font> === nothof. === * '''nothof.''' (скар. ад {{lang-la|nothoforma}}) — гібрыдная форма (аналаг рангу [[форма (таксанамія)|форма]] для [[гібрыд]]аў); скарачэнне nothof. выкарыстоўваецца па аналогіі са скарачэннем [[#f2|f.]] === nothosubsp. === * '''nothosubsp.''' (скар. ад {{lang-la|nothosubspecies}}) — гібрыдны падвід (аналаг рангу [[падвід]] для [[гібрыд]]аў); скарачэнне nothosubsp. выкарыстоўваецца па аналогіі са скарачэннем [[#subsp.|subsp.]] === nothovar. === * '''nothovar.''' (скар. ад {{lang-la|nothovarietas}}) — гібрыдная разнавіднасць (аналаг рангаў [[разнавіднасць]] ці [[варыетэт]] для [[гібрыд]]аў); скарачэнне nothovar. выкарыстоўваецца па аналогіі са скарачэннем [[#var.|var.]] === opus utique oppr. === * '''opus utique oppr.''' (скар. ад {{lang-la|opus utique oppressa}}) — у батаніцы: безумоўна адпрэчаная праца; назвы таксонаў, якія змяшчаюцца ў іх, не з’яўляюцца сапраўды апублікаванымі ([[nom. inval.]]) === orth. var. === * '''orth. var.''' (скар. ад {{lang-la|varietas orthographia}} ці {{lang-en|orthographic variant}}) — [[арфаграфія|арфаграфічны]] варыянт; напрыклад, няправільны варыянт напісання назвы таксона ці варыянт па правілах іншага [[Кодэксы біялагічнай наменклатуры|кодэкса біялагічнай наменклатуры]]. : <font color=#363636>Прыклады няправільных варыянтаў напісання назвы роду {{btname|[[Mammillaria]]|[[Haw.]]}} з сямейства [[Кактусавыя]]: :* {{btname|Mamillaria|[[F.Rchb.]]}}, orth. var. :* {{btname|Mammilaria|[[Torr.]] & [[A.Gray]]}}, orth. var. : Прыклад арфаграфічных варыянтаў, якія ўзніклі пры пераносе таксона ў іншае царства: :* {{btname|Labyrinthulomycota|[[Whittaker]] 1969}}, mycol. orth. var. :* {{btname|[[Labyrinthista]]|[[Caval.-Sm.]] 1989}}, zool. orth. var. === p. p. === * '''p. p.''' (скар. ад {{lang-la|pro parte}}) — часткова; абазначэнне выкарыстоўваецца ў якасці пазначэння назваў таксонаў, якія з’яўляюцца [[Сінонім (таксанамія)|сінонімамі]] ў названым сэнсе толькі часткова (у некаторых выпадках) : Прыклад: у спісе сінонімаў віду {{btname|[[Peltophorum linnaei]]|[[Griseb.]]}} у базе даных ''[[The Plant List]]'' прысутнічае назва {{btname|Caesalpinia brasiliensis}} «[[L.]], p.p.»<ref>{{TPL|ild-13284|Peltophorum linnaei|{{V|19|4|2017}}}}</ref>, у гэтай жа базе даных у спісе сінонімаў віду {{btname|[[Caesalpinia violacea]]|([[Mill.]]) [[Standl.]]}} маецца назва {{btname|Caesalpinia brasiliensis|[[L.]]}} без пазнакі ''p.p.''<ref>{{TPL|ild-11076|Caesalpinia violacea|{{V|19|4|2017}}}}</ref> === s. l. === * '''s. l.''' — гл. ''[[#sensu lato|sensu lato]]'' === s. s. === * '''s. s.''' — гл. ''[[#sensu stricto|sensu stricto]]'' === s. str. === * '''s. str.''' — гл. ''[[#sensu stricto|sensu stricto]]'' === sect. === * '''sect.''' (скар. ад {{lang-la|sectio}}) — [[Секцыя (батаніка)|секцыя]]; у батаніцы: слова, якое ўваходзіць у назву таксона і паказвае на адпаведны ранг гэтага [[таксон]]а {{main|Рангі паміж родам і відам}} === sensu === * '''sensu''' ([[лац.]]) — у сэнсе : 1. выкарыстоўваецца для тлумачэнняў, у якім сэнсе разумеецца гэтая назва; : 2. выкарыстоўваецца ў канструкцыі '''sensu… non''' для тлумачэння, што гэтая таксон разумеецца ў тым сэнсе, які прыведзены пасля слова ''sensu'', а не ў тым, які прыведзены пасля слова ''non'' : <font color=#363636>Прыклад: {{btname|[[Rosa majalis]]|[[Herrm.]] (1762)}} ([[#syn.|syn.]] {{btname|Rosa cinnamomea|sensu [[L.]] 1759, non 1753}}) — запіс азначае, што назва {{btname|Rosa cinnamomea|[[L.]] (1759)}} з’яўляецца сінонімам правільнай назвы {{btname|[[Rosa majalis]]|[[Herrm.]] (1762)}}, у той час як назва {{btname|Rosa cinnamomea|[[L.]] (1753)}} такім сінонімам не з’яўляецца.</font> === sensu lato === * '''sensu lato''' ([[лац.]]) — у шырокім сэнсе; выраз, які дадаецца да назвы таксона з мэтай удакладніць, што аб’ём гэтага таксона разумеецца ў «шырокім» сэнсе {{main|Sensu stricto і sensu lato}} === sensu stricto === * '''sensu stricto''' ([[лац.]]) — у вузкім сэнсе; выраз, які дадаецца да назвы таксона з мэтай удакладніць, што аб’ём гэтага таксона разумеецца ў «вузкім» сэнсе {{main|Sensu stricto і sensu lato}} === ser. === * '''ser.''' (скар. ад {{lang-la|series}}) — [[рад (біялогія)|рад]], ці серыя; у батаніцы: слова, якое ўваходзіць у назву таксона і паказвае на адпаведны ранг гэтага [[таксон]]а {{main|Рангі паміж родам і відам}} === sp. === * '''sp.''' (скар. ад {{lang-la|species}}) — від; выкарыстоўваецца пасля радавой назвы і азначае, што таксон вызначаны з дакладнасцю да роду (напрыклад, у апісанні, на выяве, у каталогу, на цэнніку) {{main|Біялагічны від}} === spp. === * '''spp.''' (скар. ад {{lang-la|species}}) — віды; выкарыстоўваецца пасля радавой назвы : 1. Выкарыстоўваецца ў якасці зборнага відавога эпітэта для абазначэння ўсіх таксонаў, якія ўваходзяць у [[род (біялогія)|род]] : 2. Пры выкарыстанні ў спісе таксонаў [[род (біялогія)|роду]]: абазначае ўсе астатнія таксоны, якія ўваходзяць у гэты род, якія не ўключаны ў гэты спіс : <font color=#363636>Прыклад: [http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?311605 ''Viola spp.'' — асобная старонка на сайце GRIN] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20090120070929/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?311605 |date=20 студзеня 2009 }} нароўні са старонкамі іншых таксонаў, якія ўваходзяць у род ''Viola''</font> {{main|Біялагічны від}} === ssp. === * '''ssp.''' (скар. ад {{lang-la|subspecies}}) — [[падвід]]; гл. ''[[#subsp.|subsp.]]'' === subf. === * '''subf.''' (скар. ад {{lang-la|subforma}}) — [[падформа (біялогія)|падформа]]; у батаніцы: слова, якое ўваходзіць у назву таксона і паказвае на адпаведны ранг гэтага [[таксон]]а {{main|Інфравідавыя рангі}} === subg. === * '''subg.''' (скар. ад {{lang-la|subgenus}}) — [[падрод (біялогія)|падрод]]; у батаніцы: слова, якое ўваходзіць у назву таксона і паказвае на адпаведны ранг гэтага [[таксон]]а {{main|Рангі паміж родам і відам}} === subgen. === * '''subgen.''' (скар. ад {{lang-la|subgenus}}) — [[падрод (біялогія)|падрод]]; у батаніцы: слова, якое ўваходзіць у назву таксона і паказвае на адпаведны ранг гэтага [[таксон]]а {{main|Рангі паміж родам і відам}} === subsect. === * '''subsect.''' (скар. ад {{lang-la|subsectio}}) — [[Падсекцыя (батаніка)|падсекцыя]]; у батаніцы: слова, якое ўваходзіць у назву таксона і паказвае на адпаведны ранг гэтага [[таксон]]а {{main|Рангі паміж родам і відам}} === subser. === * '''subser.''' (скар. ад {{lang-la|subseries}}) — [[падрад (біялогія)|падрад]], ці падсерыя; у батаніцы: слова, якое ўваходзіць у назву таксона і паказвае на адпаведны ранг гэтага [[таксон]]а {{main|Рангі паміж родам і відам}} === subsp. === * '''subsp.''' (скар. ад {{lang-la|subspecies}}) — [[падвід (біялогія)|падвід]]; у батаніцы і бактэрыялогіі: слова, якое ўваходзіць у назву таксона і паказвае на адпаведны ранг гэтага [[таксон]]а (у заалагічных таксонах, што маюць ранг падвіда, выкарыстоўваецца трынаміяльная форма, якая не мае дадатковага слова) : <font color=#363636>Прыклад: {{bt|[[Linnaea borealis]]|subsp=longiflora|([[Torr.]]) [[Hulten]]}}</font> {{main|Падвід}} === subvar. === * '''subvar.''' (скар. ад {{lang-la|subvarietas}}) — [[падразнавіднасць (біялогія)|падразнавіднасць]]; у батаніцы: слова, якое ўваходзіць у назву таксона і паказвае на адпаведны ранг гэтага [[таксон]]а {{main|Інфравідавыя рангі}} === supersect. === * '''supersect.''' (скар. ад {{lang-la|supersectio}}) — [[надсекцыя (біялогія)|надсекцыя]]; у батаніцы: слова, якое ўваходзіць у назву таксона і паказвае на адпаведны ранг гэтага [[таксон]]а {{main|Рангі паміж родам і відам}} === syn. === * '''syn.''' (скар. ад {{lang-la|synonymum}}) — [[сінонім (таксанамія)|сінонім]]; у скарочаным выглядзе слова выкарыстоўваецца перад назвай таксона, калі патрабуецца паказаць, што гэтая назва з’яўляецца сінонімам той назвы, якая павінна выкарыстоўвацца для дадзенага таксона; у беларускамоўнай літаратуры для той жа мэты зрэдку выкарыстоўваецца скарачэнне '''сін.'''; нярэдка гэтыя скарачэнні і назвы, якія ідуць на імі, дадаткова змяшчаюць у квадратныя дужкі. : <font color=#363636>Прыклад: {{btname|[[Petasites spurius]]|}} <nowiki>[</nowiki>[[syn.]] {{btname|Tussilago spuria|}}]</font> {{main|Сінонім (таксанамія)}} : ''Гл. таксама: '''[[Базіёнім]]''''' === typ. cons. === * '''typ. cons.''' (скар. ад {{lang-la|typus conservandus}}) — захаваны [[наменклатурны тып]] (наменклатурны тып, які павінен быць закансерваваны); сапраўды апублікаваная назва можа быць захавана (закансервавана) у якасці правільнай для таксона, у які не ўключаны яго наменклатурны тып, толькі ў тым выпадку, калі гэта назва будзе захавана (закансервавана) з новым наменклатурным тыпам, які будзе пазначаны як ''typ. cons.'' {{main|Наменклатурны тып}} === var. === * '''var.''' (скар. ад {{lang-la|varietas}}) : 1. [[разнавіднасць (біялогія)|разнавіднасць]] — у батаніцы: слова, якое ўваходзіць у назву [[таксон]]а і паказвае на адпаведны ранг гэтага таксона :: <font color=#363636>Прыклад: {{bt|[[Petasites frigidus]]|var=palmatus|([[Aiton]]) [[Cronquist]]}}</font> : 2. [[варыетэт (біялогія)|варыетэт]] — у заалогіі: слова, якое ўваходзіць у назву таксона і паказвае на адпаведны ранг гэтага таксона : 3. [[варыетэт (біялогія)|варыетэт]] — у бактэрыялогіі: сінонім слова «[[падвід]]» ({{lang-la|subspecies}}) {{main|Інфравідавыя рангі}} === () === * <big>'''()'''</big> прыкмета ''двайнога цытавання''; паказвае, што мела месца змяненне сістэматычнага становішча рангу — пры гэтым скарачэнне першапачатковага аўтара ставіцца ў круглыя дужкі :* <font color=#363636>{{bt|Petasites frigidus|([[L.]]) [[Fr.]]}} — прыклад двайнога цытавання пры перамяшчэнні віду з аднаго роду ў іншы. [[Карл Ліней]] першапачаткова змясціў гэты від у род {{bt-bellat|Падбел|Tussilago}} пад назвай ''Tussilago frigida'', пазней [[Эліяс Магнус Фрыс]] аднёс гэты від да роду {{bt-bellat|Белакапытнік|Petasites}} і ''сапраўды апублікаваў'' новае спалучэнне.</font> :* <font color=#363636>{{bt|Populus canescens|([[Aiton]]) [[Sm.]]}} — прыклад двайнога цытавання пры змяненні таксанамічнага рангу. [[Уільям Айтан]] ''сапраўды апублікаваў'' назву разнавіднасці віду {{bt|Populus alba}} — {{bt|Populus alba|var=canescens|[[Aiton]]}}. Пазней [[Джэймс Эдвард Сміт]] паказаў, што гэтую разнавіднасць варта лічыць самастойным відам і ''сапраўды апублікаваў'' для яго назву {{bt|Populus canescens|([[Aiton]]) [[Sm.]]}}.</font> === [] === * <big>'''[]'''</big> квадратныя дужкі : 1. у батаніцы: выкарыстоўваюцца для ўказання прозвішча аўтара дадзенай назвы ў тым выпадку, калі назва была прысвоена таксону раней за [[Міжнародны кодэкс батанічнай наменклатуры|зыходную дату (1 мая 1753)]] :: <font color=#363636>Прыклад: {{btname|Lupinus|<nowiki>[</nowiki>[[Tourn.]]<nowiki>]</nowiki> [[L.]]}} — запіс азначае, што назва [[лубін]]у, ''Lupinus'', ''сапраўды апублікаваная'' [[Карл Ліней|Карлам Лінеем]], была дадзена гэтаму роду [[Жазеф Пітон дэ Турнефор|Жазефам Пітонам дэ Турнефорам]], але ён апублікаваў гэту назву да зыходнай даты</font> : 2. у заалогіі: выкарыстоўваюцца для ўказання прозвішча аўтара дадзенай назвы ў тым выпадку, калі назва была першапачаткова апублікавана ананімна : 3. тэкст у квадратных дужках, які ідзе пасля назвы таксона, з’яўляецца тлумачальным: напрыклад, у такіх дужках могуць быць прыведзены яго сінонімы ці тыя таксоны, вынікам скрыжавання якіх з’яўляецца апісваны таксон === + === * <big>'''+'''</big> знак [[прышчэпка (батаніка)|прышчэпкі]] : 1. знак складання ставіцца перад назвай так званага [[прышчэпкавы гібрыд|прышчэпкавага гібрыда]] — у такога гібрыда тканкі [[шчэпа|шчэпы]] і [[прышчэпа|прышчэпы]] змешваюцца, утварачы новыя [[парастак|парастку]], якія нясуць прыкметы абодвух [[від (біялогія)|відаў]]. :: <font color=#363636>Гэта рэдкая з’ява, вядома ўсяго некалькі падобных прыкладаў: ::* ''+ [[Crataegomespilus]]'' (прышчэпкавы гібрыд [[глога-мушмула]]): шчэпа — {{bt-bellat|мушмула германская|Mespilus germanica}}, прышчэпа — розныя віды {{bt-bellat|глог{{!}}глогу|Crataegus}}; адзін з прадстаўнікоў гэтага гібрыднага роду — ''+ [[Crataegomespilus dardarii]]'' ([[глога-мушмула Дардара]]): тут у якасці прышчэпы выступае {{bt-bellat|глог аднаслупковы|Crataegus monogyna}}; ::* ''+ [[Laburnocytisus]]'' (прышчэпкавы гібрыд [[бабоўніка-ракітнік]]): шчэпа — {{bt-bellat|ракітнік|Cytisus}}, прышчэплены на {{bt-bellat|Лабурнум{{!}}бабоўнік|Laburnum}}.</font> : 2. знак складання паміж дзвюма назвамі таксонаў азначае вынік непалавога скрыжавання гэтых таксонаў {{main|Вегетатыўная гібрыдызацыя}} === × === * <big>'''×'''</big> знак [[гібрыд (біялогія)|гібрыднага]] паходжання : 1. знак множання перад відавым эпітэтам таксона абазначае [[гібрыд]]нае паходжанне дадзенага таксона (натуральнае ці штучнае) :: <font color=#363636>Прыклад: {{bt|Viola &#215; wittrockiana|[[Gams]] [[#ex|ex]] [[Hegi]]}}</font> : 2. знак множання перад найменнем роду выкарыстоўваецца для абазначэння міжродавага [[гібрыд]]а :: <font color=#363636>Прыклад: {{bt|&#215; Hookerara|[[#hort|hort.]]}}</font> </font> : 3. знак множання паміж дзвюма ці большай колькасцю назваў таксонаў пазначае вынік скрыжавання гэтых таксонаў :: <font color=#363636>Прыклад 1: {{bt|Forsythia &#215; intermedia|[[Zabel]]}} [= {{bt|Forsythia suspensa|([[Thunb.]]) [[Vahl]]}} × {{bt|Forsythia viridissima|[[Lindl.]]}}]</font> :: <font color=#363636>Пример 2: {{btname|× Sorbocotoneaster|[[Pojark.]]}} [= {{btname|Sorbus|[[L.]]}} × {{btname|Cotoneaster|[[Medik.]]}}]</font> === & === * <big>'''&'''</big> гл. ''[[#et|et]]'' == Гл. таксама == * [[Спіс батанікаў-сістэматыкаў]] * [[Бінамінальная наменклатура]] * [[Кодэксы біялагічнай наменклатуры]] * [[Спіс лацінскіх скарачэнняў]] {{зноскі}} == Літаратура == * {{кніга|загаловак=Международный кодекс ботанической номенклатуры (Венский кодекс), принятый Семнадцатым международным ботаническим конгрессом, Вена, Австрия, июль 2005|арыгінал=|адказны=Пер. с [[англійская мова|английского]]. Ответственный редактор [[Мікалай Мікалаевіч Цвялёў|Н. Н. Цвелёв]]|месца=М.; СПб.|выдавецтва=Товарищество научных изданий КМК|год=2009|старонкі=124—136|старонак=282|isbn=978-5-87317-588-8|тыраж=800|ref=МКБН (Венскі кодэкс)}} — [[УДК]] 58(083.7) * {{кніга|аўтар=Джеффри Ч.|загаловак=Биологическая номенклатура|арыгінал=''Charles Jeffrey''. Biological Nomenclature. Second edition|спасылка=http://books.prometey.org/download/14092.html|адказны=Пер. с англ|месца=М.|выдавецтва=Мир|год=1980|старонак=120|тыраж=15 000|ref=Джэфры|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170819000012/http://books.prometey.org/download/14092.html|archivedate=19 жніўня 2017}} — [[УДК]] 574:001.4 * {{кніга|аўтар=Алексеев Е. Б., Губанов И. А., Тихомиров В. Н.|загаловак=Ботаническая номенклатура|спасылка=http://herba.msu.ru/shipunov/school/books/alekseev1989_bot_nomenkl.djvu|месца=М.|выдавецтва=Изд-во МГУ|год=1989|старонак=168|isbn=5-211-00419-1|тыраж=8300|ref=Алексеев и др.}} — [[УДК]] 582.57.06 * Ботаника. Энциклопедия «Все растения мира»: Пер. с англ. (ред. Григорьев Д. и др.) — Könemann, 2006 (русское издание). — С. 946—957. — ISBN 3-8331-1621-8. * Международный Кодекс номенклатуры культурных растений. 1969. — Л.: Наука, 1974. == Спасылкі == * [https://web.archive.org/web/20060822093707/http://www.iczn.org/iczn/ International Code of the Zoological Nomenclature] (Чацвёртае выданне, 2000){{ref-en}} * [http://www.bgbm.fu-berlin.de/iapt/nomenclature/code/SaintLouis/0000St.Luistitle.htm International Code of the Botanical Nomenclature] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20021212031259/http://www.bgbm.fu-berlin.de/iapt/nomenclature/code/SaintLouis/0000St.Luistitle.htm |date=12 снежня 2002 }} (St. Louis, 2000){{ref-en}} * [http://www.iapt-taxon.org/nomen/main.php ''International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants (Melbourne Code)''] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20151115102503/http://www.iapt-taxon.org/nomen/main.php |date=15 лістапада 2015 }} * [http://ibot.sav.sk/icbn/main.htm International Code of the Botanical Nomenclature] (Vienna, 2005){{ref-en}} * [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/bv.fcgi?call=bv.View..ShowTOC&rid=icnb.TOC&depth=2 International Code of Nomenclature of Bacteria] (1990){{ref-en}} * [http://www.ictvonline.org/codeOfVirusClassification_2002.asp The International Code of Virus Classification and Nomenclature] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20110916045158/http://www.ictvonline.org/codeOfVirusClassification_2002.asp |date=16 верасня 2011 }} (2002){{ref-en}} * [http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/paper.pl?language=en&chapter=symb Symbols and abbreviations in GRIN taxonomy] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20130218030411/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/paper.pl?language=en&chapter=symb |date=18 лютага 2013 }}{{ref-en}} * [http://apps.kew.org/wcsp/about.do#abbreviations KEW. World checklist of selected plant families. About the Checklist. Abbreviations used] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120911002823/http://apps.kew.org/wcsp/about.do#abbreviations |date=11 верасня 2012 }}{{ref-en}}{{V|16|8|2011}} * [http://www2.dijon.inra.fr/flore-france/abrev.htm INDEX SYNONYMIQUE DE LA FLORE DE FRANCE] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20120313014402/http://www2.dijon.inra.fr/flore-france/abrev.htm |date=13 сакавіка 2012 }}{{ref-fr}}{{V|17|11|2008}} * [http://www.flowersweb.info/asclepiadaceae/care/latin.php ''Хрипко В.'' О нужной латыни замолвим слово… Статья на сайте www.flowersweb.info]{{V|20|11|2008}} [[Катэгорыя:Біялагічная сістэматыка]] [[Катэгорыя:Лацінскія выслоўі ў біялогіі і медыцыне]] [[Катэгорыя:Спісы:Біялогія]] gmxc7s7c9rjtasiag1ugahbxy0fmuap 0 581976 5155212 4997114 2026-06-17T08:30:01Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155212 wikitext text/x-wiki {{архітэктар}} {{цёзкі2|Васкалей}} '''Адам Аляксандравіч Васкалей''' (нар. {{ДН|6|1|1949}}, в. [[Канюхі (Пінскі раён)|Канюхі]], [[Пінскі раён]], [[Брэсцкая вобласць]]) — беларускі [[архітэктар]]. == Біяграфія == Скончыў [[Пінскі дзяржаўны прафесійны ліцэй будаўнікоў|Пінскае ГПТВ-88 будаўнікоў]], у [[1974]] годзе — [[архітэктурны факультэт Брэсцкага інжынерна-будаўнічага інстытута|архітэктурны факультэт]] [[Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут|Брэсцкага інжынерна-будаўнічага інстытута]]. У [[1974]]—[[1979]] гадах галоўны архітэктар [[Лунінецкі раён|Лунінецкага раёна]] і г. [[Лунінец|Лунінца]]; у [[1979]]—[[1991]] гадах галоўны архітэктар [[Пінск]]а<ref>{{cite web|url= https://www.kp.by/daily/26287.4/3164724/|title= Учитель-пенсионер совратил несовершеннолетнюю прямо в кабинете?|publisher= Комсомольская правда|accessdate= 05.01.2019|lang= ru}}{{Недаступная спасылка}}</ref>. У [[1991]]—[[1995]] гадах кіраўнік персанальнай творчай майстэрні Саюза архітэктараў. У [[1995]]—[[1997]] гадах намеснік дырэктары ВА «[[Гідрасельмаш]]». З [[1997]] па [[2014]]<ref>{{cite web|url= https://news.tut.by/society/417116.html|title= Подчиненные задержанного за педофилию: Он нормальный адекватный человек|publisher= TUT.BY|accessdate= 05.01.2019|lang= ru|archiveurl= https://web.archive.org/web/20141030055454/http://news.tut.by/society/417116.html|archivedate= 30 кастрычніка 2014|url-status= dead}}</ref><ref name=":0">{{cite web|url= http://varjag.net/pinskomu-pedofilu-sud-uvelichil-srok-zaklyucheniya-s-4-do-10-let-obvinyaemyj-obzhaloval-prigovor/|title= Пинскому педофилу суд увеличил срок заключения с 4 до 10 лет, обвиняемый обжаловал приговор|publisher= Варяг|accessdate= 05.01.2019|lang= ru|archive-date= 29 мая 2017|archive-url= https://web.archive.org/web/20170529100622/http://varjag.net/pinskomu-pedofilu-sud-uvelichil-srok-zaklyucheniya-s-4-do-10-let-obvinyaemyj-obzhaloval-prigovor/|url-status= dead}}</ref><ref>{{cite web|url= https://www.kp.by/daily/26327.5/3210786/|title= Расследование дела о директоре школы, обвиняемом в педофилии: «Он убеждал учениц, что в происходящем ничего страшного нет»|publisher= Комсомольская правда|accessdate= 05.01.2019|lang= ru}}{{Недаступная спасылка}}</ref> дырэктар [[Пінская дзіцячая школа выяўленчага мастацтва|Пінскай дзіцячай школы выяўленчага мастацтва]]. Абіраўся дэпутатам [[Пінскі гарсавет|Пінскага гарсавета]]. Член [[Саюз архітэктараў Беларусі|Саюза архітэктараў Беларусі]] з [[1985]] года па [[2018]]<ref>{{cite web |url= http://bsa.by/news/BUA/isklyuchenyi-iz-oo-bsa-na-osnovanii-resheniya-soveta|title= ИСКЛЮЧЕНЫ ИЗ ОО "БСА" НА ОСНОВАНИИ РЕШЕНИЯ СОВЕТА|publisher= Белорусский Союз Архитекторов|accessdate=05.01.2019 |lang=ru}}</ref>. == Крымінальная справа == У сакавіку 2015 года [[суд Пінскага раёна і горада Пінска]] прызнаў Адама Васкалея вінаватым у распусных дзеяннях у дачыненні да непаўналетніх і прысудзіў яму да чатырох гадоў пазбаўлення свабоды ў калоніі агульнага рэжыму. Аднак пракуратура палічыла прысуд занадта мяккім і падала касацыйны пратэст. Ужо 5 мая судовая калегія па крымінальных справах [[Брэсцкі абласны суд|Брэсцкага абласнога суда]] адмяніла прысуд і накіравала справу на паўторны разгляд. 12 чэрвеня суд прызнаў Васкалея вінаватым  у тым ліку і ў гвалтоўных дзеяннях сексуальнага характару, прысудзіўшы яму да 10 гадоў пазбаўлення волі ў калоніі ўзмоцненага рэжыму, а таксама пакрыць агулам 270 млн рублёў маральнай шкоды пацярпелым<ref name=":0" />. == Творчасць == Кіраўнік і сааўтар распрацоўкі генпланаў і праектаў дэталёвай планіроўкі [[Лунінец|Лунінца]] і [[Пінск]]а; аўтар асобных праектаў добраўпарадкавання і азелянення Пінска; кіраўнік і сааўтар праекта рэгенерацыі [[Гістарычны цэнтр Пінска|гістарычнага цэнтра Пінска]]. Аўтар [[уязны знак|уязнога знака]] ў Пінск, памятнага знака «У гонар першага бою партызанскага атрада В. З. Каржа», праектаў праваслаўнай царквы ў в. [[Сошна]] [[Пінскі раён|Пінскага раёна]], Дамоў малітваў у [[Баранавічы|Баранавічах]] і Пінску. {{зноскі}} == Літаратура == * {{крыніцы/Хто ёсць хто ў Беларусі. Архітэктары|Восколей Адам Александрович}} {{DEFAULTSORT:Васкалей Адам Аляксандравіч}} [[Катэгорыя:Архітэктары Беларусі]] [[Катэгорыя:Архітэктары Пінска]] [[Катэгорыя:Архітэктары XX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Члены Беларускага саюза архітэктараў]] [[Катэгорыя:Галоўныя архітэктары Лунінца]] [[Катэгорыя:Галоўныя архітэктары Пінска]] [[Катэгорыя:Дэпутаты Пінскага гарадскога Савета дэпутатаў]] 1et1dphbzg66xlcqedxwqyks9zpg296 0 595717 5155183 4843477 2026-06-17T05:34:28Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155183 wikitext text/x-wiki {{Дзяржаўны дзеяч |арыгінальнае імя={{Lang-ar|أحمد عوض بن عوف}} |пасада = в.а. [[прэзідэнт Судана|прэзідэнта Судана]] (Старшыня Пераходнага ваеннага савета) |парадак = |сцяг = Flag of Sudan.svg |перыядпачатак = [[11 красавіка]] [[2019]] |перыядканец = [[12 красавіка]] [[2019]] |папярэднік = [[Амар аль-Башыр]] |пераемнік = [[Абдэль Фатах аль-Бурхан]] |пасада_2 = Першы віцэ-прэзідэнт Судана |парадак_2 = |сцяг_2 = Flag of Sudan.svg |перыядпачатак_2 = [[23 лютага]] [[2019]] |перыядканец_2 = [[11 красавіка]] [[2019]] |папярэднік_2 = [[Бакры Хасан Салех]] |пераемнік_2 = |пасада_3 = Міністр абароны Судана |парадак_3 = |сцяг_3 = Flag of Sudan.svg |перыядпачатак_3 = [[23 жніўня]] [[2015]] |перыядканец_3 = [[14 красавіка]] [[2019]] |папярэднік_3 = Мустафа Асман Абейд Салім |пераемнік_3 = }} '''Авад Мухамед Ахмед ібн Ауф''' або '''Авад бэн Ауф''' ({{Lang-ar|أحمد عوض بن عوف}}; нар. 1954) — дзяржаўны, [[Палітык|палітычны]] і ваенны дзеяч [[Судан]]а<ref name="africanews.com">{{Cite web |url=http://www.africanews.com/2019/02/24/sudan-protest-hub-africanews-updates/ |title=Sudan protest hub: Bashir swears in new prime minister |access-date=12 красавіка 2019 |archive-date=25 лютага 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190225141328/http://www.africanews.com/2019/02/24/sudan-protest-hub-africanews-updates/ |url-status=dead }}</ref><ref>[https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/pdfs/SU.pdf] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20201019040802/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/pdfs/SU.pdf |date=19 кастрычніка 2020 }}</ref>. Выконваў абавязкі [[прэзідэнт Судана|прэзідэнта Судана]] 11—12 красавіка 2019 года. == Біяграфія == Ауф займаў пасаду начальніка ваеннай разведкі, а таксама старшыні Аб’яднанага камітэта начальнікаў штабоў, перш чым быў вызвалены ад пасады ў чэрвені 2010 года ў рамках буйной ваеннай перастаноўкі<ref>{{Cite web |url=https://uk.reuters.com/article/uk-sudan-army/sudan-retires-general-sanctioned-over-darfur-idUKTRE65A11Y20100611 |title=Sudan retires general sanctioned over Darfur |access-date=12 красавіка 2019 |archive-date=8 снежня 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191208090240/http://uk.reuters.com/article/2010/06/11/uk-sudan-army-idUKTRE65A11Y20100611 |url-status=dead }}</ref>. Ауф быў у спісе грамадзян, на якіх у маі 2007 года былі накладзены санкцыі з боку [[ЗША]]. У Вашынгтоне былі незадаволены яго добрымі сувязямі з [[Іран]]ам. Акрамя гэтага генерал падазраваўся ў тым, што ён аддаваў загады жорстка распраўляцца з мірным насельніцтвам падчас [[Дарфурскі канфлікт|вайны ў Дарфуры]]<ref>[https://nashaniva.by/?c=ar&i=228708 nashaniva.by]</ref>. Заяўляецца, што ібн Ауф мог каардынаваць авіябамбардзіроўкі мірных жыхароў, атакі на вёскі, перасяленні іх жыхароў і масавыя гвалтаванні<ref name="belsat.eu">[https://belsat.eu/news/u-sudane-znou-zmyanilasya-ulada/ belsat.eu]</ref>. Пасля 2010 года ён некаторы час займаў пасаду пасла Судана ў [[Аман]]е. 23 лютага 2019 года Ауф быў першым віцэ-прэзідэнтам Судана, змяніўшы Бакры Хасана Салеха на гэтай пасадзе пасля роспуску ўрада прэзідэнтам [[Амар аль-Башыр|Амарам аль-Башырам]], які адбыўся ў выніку масавых пратэстаў<ref name="africanews.com"/>. 11 красавіка 2019 года Авад бэн Ауф аб’явіў аб затрыманні [[Амар аль-Башыр|Амара аль-Башыра]] і распусціў дзеючыя органы ўлады, а затым узначаліў новы Ваенны пераходны савет<ref>[https://nashaniva.by/?c=ar&i=228708 У Судане назвалі новага кіраўніка краіны]</ref>. [[12 красавіка]] падаў у адстаўку дзеля захавання адзінства ўзброеных сілаў, назваўшы сваім пераемнікам генерала Абдэль Фатаха Бурхана<ref>[https://www.gazeta.ru/politics/news/2019/04/12/n_12859699.shtml Глава Военного совета Судана ушел в отставку]</ref>. Адстаўка адбылася на фоне масавых пратэстаў з патрабаваннем найхутчэйшых палітычных пераўтварэнняў<ref name="belsat.eu"/>. {{зноскі}} {{start box}} {{succession box|before= [[Амар аль-Башыр]]|title=в.а. [[прэзідэнт Судана|прэзідэнта Судана]] (Старшыня Пераходнага ваеннага савета)<br /> [[Выява:Flag of Sudan.svg|70px]]|after= [[Абдэль Фатах аль-Бурхан]] |years=[[11 красавіка]] [[2019]] - [[12 красавіка]] [[2019]]}} {{end box}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Прэзідэнты Судана]] [[Катэгорыя:Палітыкі XXI стагоддзя]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў]] [[Катэгорыя:Ваенныя Судана]] 4fz32hlyeu6kkao76v55tn0nc8usw8o 0 600730 5155213 5036990 2026-06-17T08:30:25Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155213 wikitext text/x-wiki {{пісьменнік}} '''Адам Аляксандравіч Паўлюкавец''' ({{ДН|4|12|1939}}, [[Лунінец]], [[Пінская вобласць]], [[БССР]] — {{ДС|30|10|1994}}, [[Мінск]], [[Рэспубліка Беларусь]]) — беларускі паэт, публіцыст, перакладчык<ref>http://krytyka.by/by/page/reviews/litaratura-ahliady/6647{{Недаступная спасылка}}</ref>, паліглот (валодаў беларускай, рускай, [[эсперанта]], французскай, англійскай і польскай мовамі). == Біяграфія == Нарадзіўся ў 4 снежня 1939 года ў [[Лунінец|Лунінцы]] ў сялянскай сям’і. Быў апошнім (сёмым) дзіцем<ref>Звесткі пра бацькоў А. А. Паўлюкаўца ўзяты з прыхадской кнігі Лунінецкага прыхода І акругі благачынія Лунінецкага павета Палескай епархіі.</ref>. Бацька Аляксандр Адамавіч (06.06.1901 — 23.12.1951) працаваў кладаўшчыком на базе па перапрацоўцы садавіны і гародніны. Афіцыйная прычына смерці — сухоты. Яго жонка Кацярына Данілаўна (23.11.1906 — 25.12.1980) працавала пасудамыйкай. Пра раннія гады жыцця А. А. Паўлюкаўца амаль нічога не вядома, бо дакументы ў архівах не захаваліся. Вядома<ref>Біяграфічныя звесткі пра А. А. Паўлюкаўца, датычныя школьных і студэнцкіх гадоў, а таксама службы ў арміі, узяты з асабовай справы, якая захоўваецца ў архіве Мінскага дзяржаўнага лінгвістычнага ўніверсітэта.</ref>, што ён пайшоў у першы клас школы № 1 г. Лунінца ў 1948 годзе. 28 лютага 1954 года атрымаў камсамольскі білет (аднак у асабовым лістку па ўліку кадраў, які запаўняўся ў студзені 1987 года на [[Мінскі завод шасцерняў|Мінскім заводзе шасцерань]], у графе «Партыйнасць» указана «б/парт.»). У 1958 годзе скончыў школу і паступіў на першы курс [[Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут замежных моў|Мінскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута замежных моў]], адкуль быў адлічаны ў сакавіку 1960 года (прычыну высветліць не атрымалася). Некаторы час працаваў на цаліне. У лістападзе 1960 года, пасля сканчэння ўборачнага сезона, вярнуўся ў г. Лунінец, адкуль Лунінецкім раённым аддзелам культуры быў накіраваны ў Гродзенскую школу кінамеханікаў. Спыніў навучанне ў сувязі з тым, што быў прызваны ў рады Савецкай арміі (служыў з 1961 па 1963 год у Мурманскай вобласці, воінскае званне па заканчэнні службы — старшы лейтэнант запасу). Менавіта ў арміі А. А. Паўлюкавец знаёміцца з мовай эсперанта. У жніўні 1963 года, атрымаўшы добрую характарыстыку з боку камандавання, зноў паступае на першы курс Мінскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута замежных моў (факультэт французскай мовы). У жніўні 1966 года ўдзельнічаў у Першым кангрэсе студэнтаў-эсперантыстаў у Балгарыі. Некалькі гадоў быў старшынёй студэнцкага клуба эсперантыстаў. Пазней атрымаў пасаду сакратара Міжнароднага саюза студэнтаў-эсперантыстаў. У чэрвені 1968 года паспяхова скончыў інстытут, атрымаўшы спецыяльнасць настаўніка французскай і англійскай моў сярэдняй школы. Пасля сканчэння вышэйшай навучальнай установы працаваў<ref>Звесткі пра месцы працы А. А. Паўлюкаўца ўзяты з асабовай справы, якая захоўваецца ў архіве Мінскага завода шасцерань.</ref> настаўнікам французскай мовы Слабадской сярэдняй школы (в. Слабада Смалявіцкага раёна, 1968—1976), настаўнікам англійскай і нямецкай мовы Варанёўскай сярэдняй школы (в. Варані Столінскага раёна, 1976—1977), перакладчыкам на Лунінецкім заводзе электрарухавікоў (1978), настаўнікам замежнай мовы Азярніцкай васьмігадовай школы (в. Азярніца Лунінецкага раёна, 1978—1981), дыспетчарам Мінскага гарадскога ўпраўлення аўтобуснага транспарту, 1-ы аўтобусны парк (1981—1984), паштальёнам па дастаўцы тэлеграм (г. Мінск, 1984), прыёмаздатчыкам [[Мінскі завод безалкагольных напіткаў|Мінскага завода безалкагольных напіткаў]] (1985), загадчыкам склада экспедыцыйнага атрада ЦС АСВОД БССР (г. Мінск, 1985), прыёмаздатчыкам Мінгараб'яднання малочнай прамысловасці, малочны завод № 3 (г. Мінск, 1986), настаўнікам французскай мовы Дабрэнеўскай васьмігадовай школы (в. Дабрэнева Лагойскага раёна, 1986). З 1987 па 1990 год працаваў на [[Мінскі завод шасцерняў|Мінскім заводзе шасцерань]]. Асабістае жыццё А. А. Паўлюкаўца склалася няўдала. У канцы 1970-х гадоў ён пазнаёміўся ў бібліятэцы са сваёй будучай жонкай — Ганнай. Агульных захапленняў у іх не было. Жонка да канца жыцця не падзяляла нацыяналістычных поглядаў мужа наконт Беларусі, не падтрымлівала ягонае захапленне [[эсперанта]]. Па ўспамінах сяброў, яны жылі яны як чужыя людзі. Дзяцей пасля сябе не пакінулі. Вядома, што жонка была ўдзельніцай адной з рэлігійных сект, да якой неўзабаве далучыўся і муж. У яго асабовай картцы з [[Мінскі завод шасцерняў|Мінскага завода шасцерань]] у графе «Сямейнае становішча» алоўкам напісана «разведзены», у той час як на момант запаўнення асабовага лістка па ўліку кадраў на тым жа прадпрыемстве (студзень 1987 года) указана «халасты». З гэтага вынікае, што ў шлюбе пара пражыла толькі некалькі гадоў. Апошнія гады свайго жыцця А. А. Паўлюкавец прысвяціў выкладанню эсперанта ў мінскіх гуртках (усе заняткі былі бясплатныя), самастойна выдаваў машынапісны часопіс «Эсперантыст Беларусі» (з 15 мая па 25 снежня 1988 года выйшла 14 нумароў), падрыхтаваў і выдаў беларускамоўны падручнік «Мова эсперанта» (1992), пісаў вершы, у тым ліку на эсперанта, падтрымліваў сувязь з разнастайнымі арганізацыямі, звязанымі з гэтай мовай. Сродкі на жыццё атрымліваў дзякуючы перакладам для рэлігійных арганізацый. Памёр 30 кастрычніка 1994 года ў Мінску пры малавядомых абставінах. Пахаваны на [[Міханавіцкія могілкі|Міханавіцкіх могілках]] (участак 22, рад 2, месца 2). Помнік быў усталяваны ў 2002 годзе, агароджа — у 2012-м<ref>https://by-esperanto.livejournal.com/27264.html</ref> дзякуючы сродкам, якія змаглі сабраць эсперантысты з Беларусі. Месца пахавання даглядае эсперантыстка Яўгенія Якаўлеўна Пячкова, якая была блізкім сябрам А. А. Паўлюкаўца. == Гл. таксама == * [[Гісторыя эсперанта]] {{зноскі}} == Літаратура == * [http://www.belgazeta.by/ru/1247/society/40887/ Кіркевіч, А. Гродна — сталіца эсперанта / А. Кіркевіч // БелГазета. — № 22 (1245) ад 09.06.2020.] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200617223604/http://www.belgazeta.by/ru/1247/society/40887/ |date=17 чэрвеня 2020 }} * [https://novychas.by/asoba/nespravjadliva-zabytyja-adam-pauljukavec Кошаль, А. Несправядліва забытыя: Адам Паўлюкавец / А. Кошаль // Агульнапалiтычная штотыднёвая газета «Новы час». — Публікацыя ад 01.02.2019.] * [https://niva.bialystok.pl/issue/2009/30/30_2009.pdf Падборка артыкулаў, прысвечаных эсперанта ў Беларусі // Тыднёвік беларусаў у Польшчы «Ніва». — № 30 ад 26.07.2009. — С. I—IV.] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20190604140034/https://niva.bialystok.pl/issue/2009/30/30_2009.pdf |date=4 чэрвеня 2019 }} * [https://esperanto.dyskurs.be/ Паўлюкавец, А. А. Мова эсперанта : Практ. дапам. / А. А. Паўлюкавец. — Мінск : Навука і тэхніка, 1992. — 157, [3<nowiki>]</nowiki> с.] * [http://esperanto.by/ {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20111123090555/http://esperanto.by/ |date=23 лістапада 2011 }} Сайт Esperanto.by] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20111123090555/http://esperanto.by/ |date=23 лістапада 2011 }} {{DEFAULTSORT:Паўлюкавец Адам Аляксандравіч}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Лунінцы]] [[Катэгорыя:Перакладчыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Публіцысты Беларусі]] [[Катэгорыя:Эсперантысты]] [[Катэгорыя:Пахаваныя на Міханавіцкіх могілках]] 85jnmd5utlmvttpgkqeh66o3so1do7o 0 623392 5154988 4995988 2026-06-16T14:51:26Z Inry 84552 +1 5154988 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Барысенка}} {{Пісьменнік}} '''Уладзімір Уладзіміравіч Барысенка''' (нар. {{ДН|5|1|1949}}, Фабрычны пасёлак ([[Якаўлевічы (вёска)|Якаўлевічы]]), [[Аршанскі раён]], [[Віцебская вобласць]]) — беларускі [[журналіст]], [[паэт]], публіцыст. == Біяграфія == Сярэднюю адукацыю здабыў у Якаўлевіцкай СШ. У 1975 годзе скончыў [[Факультэт журналістыкі БДУ|факультэт журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта]], у 1991 г. — з адзнакай [[Інстытут паліталогіі і сацыяльнага кіравання Кампартыі Беларусі]]. Пасля школы працаваў памочнікам камбайнёра ў калгасе імя Дзяржынскага Аршанскага раёна, электраманцёрам на [[Аршанскі льнокамбінат|Аршанскім льнокамбінаце]]. У 1968—1970 гадах служыў у Савецкай Арміі (войскі супрацьпаветранай абароны) на тэрыторыі Беларусі і Латвіі. У 1973 годзе быў дэлегатам {{нп5|Сусветны фестываль моладзі і студэнтаў|Х Сусветнага фестывалю моладзі і студэнтаў у Берліне|ru|Всемирный фестиваль молодёжи и студентов}}. Пасля заканчэння [[БДУ]] працаваў літаратурным супрацоўнікам газеты «[[Знамя юности]]». Удзельнік [[Усесаюзная нарада маладых журналістаў|Усесаюзнай нарады маладых журналістаў у Маскве (1977 г.)]]. З верасня 1975 па люты 1998 г. працаваў у выданні «[[Сельская газета]]», дзе прайшоў шлях ад карэспандэнта да адказнага сакратара. У 1998—2000 гадах — у часопісах «[[Беларуская думка (часопіс)|Беларуская думка]]», «[[Служба спасения 01 (часопіс)|Служба спасения 01]]», рэдагаваў газеты «[[Пожар (газета)|Пожар]]», «[[Охрана (газета)|Охрана]]», «[[Ветеран Чернобыля (газета)|Ветеран Чернобыля]]». Адначасова ў 1998—2002 гадах з’яўляўся ўласным карэспандэнтам газеты «[[Экологический вестник]]». Са студзеня 2001 па травень 2009 года — літаратурны рэдактар, аглядальнік, намеснік галоўнага рэдактара газеты «[[На страже]]». Пазней працаваў літаратурным супрацоўнікам цэнтра культурна-выхаваўчай работы [[Дэпартамент аховы МУС РБ|Дэпартамента аховы МУС Рэспублікі Беларусь]]. Сябра [[Беларускі саюз журналістаў|Беларускага саюза журналістаў]] з 1977 года, [[Саюз беларускіх пісьменнікаў|Саюза беларускіх пісьменнікаў]] з 1998 года. == Творчасць == Дэбютаваў вершам «Живой памятник» у газеце 2-й асобнай Чырванасцяжнай арміі супрацьпаветранай абароны «[[Воздушный часовой(газета)|Воздушный часовой]]» (1969). Аўтар кніг: * «Прописан на этой земле» (1978) * «Рельсы судьбы» (1994) * «Запаленне душы» (1996) * «Вірус адзіноты» (2000) * «Калінавы лес» (2003) * «Транспортная милиция. История и современность» (2004) * «Cлужба охраны столицы» (2017) * «На варце грамадскага спакою» (2018) * «Перамовы з жыццём» (2020), Мінск, выд. А. Вараксін * «Водгук фабрычнага гудка» (2022), Мінск * «На страже экономической безопасности» (2022), Минск, УП "Издательство «Беларусь» * «Доверие, оправданное временем» (2022), Минск, изд. «Транспортная безопасность» * «І колькі б часу ні прайшло…» (2022), Мінск, выд. А. Вараксін * «Карані сілы» (2024), Мінск, выд. А. Вараксін * «На глебе спадчыны» (2025), Мінск, выд. А. Вараксін * «Салдаты і дзеці вайны» (2026), Мінск, выд. А. Вараксін == Узнагароды == * 2001 — [[ганаровая грамата Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь]]. * 2001 — нагрудны знак Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь «Выдатнік друку Беларусі». * 2003 — падзяка Беларускай Праваслаўнай Царквы. * 2005 — пераможца Віцебскага абласнога літаратурна-мастацкага конкурсу, прысвечанага 75-годдзю з дня нараджэння У. С. Караткевіча. * 2006 — грамата Патрыярха Маскоўскага і ўсяе Русі Алексія II. * 2008 — ганаровае званне «Заслужаны журналіст БСЖ». * 2009 — ганаровая грамата МУС Рэспублікі Беларусь. * 2016 — нагрудны знак Дэпартамента аховы МУС Рэспублікі Беларусь «За адзнаку». * 2017 — лаўрэат творчага конкурсу «Спадчына», прымеркаванага да 500-годдзя беларускага кнігадрукавання, у намінацыі «Лепшы літаратурна-публіцыстычны твор». * 2017 — лаўрэат прэміі БСЖ «Залатое пяро». * 2017 — ганаровая грамата Дэпартамента аховы МУС Рэспублікі Беларусь == Літаратура == * Федюкович, Н. В разгар исканий, тревог и надежд / Николай Федюкович // Рельсы судьбы / В. Борисенко. — Орша, 1994. — С. 5 — 7. * Сіпакоў, Я. Хваляванне слова / Янка Сіпакоў // Запаленне душы / У. Барысенка. — Мінск, 1996. — С. 3 — 4. * Вераб’ёў, П. «З мінус нуля пачынаю» / Павел Вераб’ёў // Мінская праўда. — 1997. — 16 сн. — С. 4. * Маркевіч, М. Запаленне душы (Кнігі нашых землякоў) // Аршанская газета. — 1997. — 13 лют. — С. 4. * Маркевіч, М. У пошуках дабра і справядлівасці / Мікалай Маркевіч // Аршанская газета. — 1999. — 5 студз. — С. 4. * Маркевіч, М. Маці ад сына / Мікалай Маркевіч // Аршанская газета. — 1999. — 4 сн. — С. 4. * Вёска Якаўлевічы, цэнтр сельсавета // Літаратурныя мясціны Беларусі / [[Л. Я. Кулажанка|Л. Кулажанка]], [[А. Мальдзіс]], [[С. Сачанка]]. — Мінск, 2000. — С. 137. * Чыгір, Г. Бліжэй да згубленага раю… / Георгій Чыгір // Народная газета. — 2000. — 25 кастр. — С. 4. * Вайсёнак, Ю. Вірус адзіноты // Юрась Вайсёнак // Літаратура і Мастацтва — 2000. — 27 кастр. — С. 6 * Кліменценка, С. Згубіўшы памяць — згубіце ўсё! / Святлана Кліменценка // Народная воля. — 2000. — 20 ліст. — С. 3. * Яршоў, І. Кошык выспелых суніц / І. Яршоў // Вёрсты пройдзеных дарог / І. Яршоў, В. Сіднякова. — Магілёў, 2003. — С. 166—172. * [[Юрый Уладзіміравіч Кур’яновіч|Кур’яновіч, Ю.]] Пад зоркай Купалы / Юры Кур’яновіч // Наша слова. — 2019. — 2 студз. — С. 5, 6. * Часавіціна, Н. «Сельская газета» на 23 гады, родная вёска — на ўсё жыццё / Наталля Часавіціна // Сельская газета. — 2019. — 5 студз. — С. 30. * Кур’яновіч, Ю. Сусвет, які заўжды з табою / Юры Кур’яновіч // Літаратура і Мастацтва. — 2020. — 19 чэрв. — С. 7. * Кур’яновіч, Ю. [https://www.nslowa.by/wp-content/uploads/2018/08/2anonash26i.pdf Час і памяць Уладзіміра Барысенкі] / Юры Кур’яновіч // Наша слова. — 2020. — 24 чэрв. — С. 7, 8. * Басікірская, А. Дзе вербалозы цалуюць Друць / Алена Басікірская // Сельская газета — 2020 — 8 кастр. — С. 12 * Барысенка, Уладзімір Уладзіміравіч // Уладзімір Караткевіч : энцыклапедыя / рэдкал.: В. У. Ваніна (гал. рэд.) [і інш.]. — Мінск, 2020. — С. 39. * Саламаха, У. Сумленне ёсць, пакуль жывы / Уладзімір Саламаха // Сельская газета — 2021 — 20 лют. — С. 22. * Пячонкін, В. Школьны музей на старонках энцыклапедыі / Валерый Пячонкін // Аршанская газета — 2021 — 6 сак. — С. 6. * [https://www.nslowa.by/wp-content/uploads/2018/08/zj14.pdf Водгук фабрычнага гудка паклікаў Уладзіміра Барысенку] / Яраслаў Грынкевіч // Наша слова № 14, 6 красавіка 2022 — С.5-6 * Саламаха, У. Радзіма ва ўсіх адна / Уладзімір Саламаха // Сельская газета — 2022 — 30 крас. — С. 24. * [https://www.nslowa.by/wp-content/uploads/2018/08/wb51.pdf Водбліск вечнага святла] / Яраслаў Грынкевіч // Наша слова № 51, 21 снежня 2022 — С. 8-10. * Штэрн, І. «Ганіце прэч эпігонства…» / Ірына Штэрн // На страже — 2024 — 5 студз. — С. 12. * Пячонкін, В. «Любіце сваю зямлю аддана і да канца, іншай вам не дадзена, дый не патрэбна» / Валерый Пячонкін // Сельская газета — 2024 — 6 студз. — С. 26. * Пячонкін, В. «Заняткі па кнігах сучаснікаў» / Валерый Пячонкін // Сельская газета — 2024 — 14 снежня. — С. 21. * Пячонкін, В. «Кіраўнік школьнага музея „Гісторыя роднай вёскі“». Кніга ў падарунак // Аршанская газета — 2025 — 22 студз. — С. 17. * Маляўскі, А. Ад прадзедаў спакон вякоў… / Алесь Маляўскі // [https://www.nslowa.by/wp-content/uploads/2018/08/rf18.pdf Наша слова]. — 2025. ― 30 крас. — С. 10―12. == Спасылкі == * {{Cite web|lang=ru-ru|url=http://pridvinie.vlib.by/index.php/mtree-lib/pismenniki-paety-litaratary/barysenka-uladzimir-uladzimiravich|title=Барысенка Уладзімір Уладзіміравіч|last=|website=pridvinie.vlib.by|access-date=2025-04-25}} * {{Cite web|url=https://lit-bel.org/friends/b/Barisenka-Uladzmr-Uladzmravch-165/|title=Барысенка Уладзімір Уладзіміравіч|website=lit-bel.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20190702195152/https://lit-bel.org/friends/b/Barisenka-Uladzmr-Uladzmravch-165/|archive-date=2019-07-02|access-date=2025-04-25}} * {{Cite web|lang=ru-RU|url=https://www.sb.by/articles/uladzimir-barysenka-selskaya-gazeta-na-23-gady-rodnaya-vyeska-na-sye-zhytstsye-.html|title=Владимир Борисенко о призвании журналиста, малой родине Оршанщине и первом стихотворении о любви|first=Наталья|last=ЧАСОВИТИНА|website=www.sb.by|date=2019-01-05|access-date=2025-04-25}} * {{Cite web|lang=be|url=https://bellit.store/%D0%BD%D0%B0-%D0%B3%D0%BB%D0%B5%D0%B1%D0%B5-%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D1%87%D1%8B%D0%BD%D1%8B-%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96%D1%80-%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BA/|title=На глебе спадчыны. Уладзімір Барысенка|last=|website=Новыя беларускія кнігі|date=2025-04-18|access-date=2025-04-25}} {{ВС}} {{DEFAULTSORT:Барысенка Уладзімір Уладзіміравіч}} [[Катэгорыя:Журналісты Беларусі]] [[Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі]] [[Катэгорыя:Члены Саюза беларускіх пісьменнікаў]] ppp4kqi6l8r22llkfn5oc9qjtpqvto1 0 629595 5155004 4968498 2026-06-16T16:16:44Z Spokiyny 153126 ▼ 5155004 wikitext text/x-wiki {{НП-Украіна|Насельніцтва=803|крыніца насельніцтва=<ref>[https://postcode.in.ua/ua/codes/city/brs с. Скоморохи]</ref>}} '''Скамарахы'''<ref name="ТКП">{{ТКП-Украіна}}</ref> ({{lang-uk|Скоморохи́}}) — вёска ў [[Сакальскі раён|Сакальскім раёне]] [[Львоўская вобласць|Львоўскай вобласці]] [[Украіна|Украіны]]. == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Сакальскі раён}} {{Заліўка НП-Украіна}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Сакальскага раёна]] awkcr659go3bd8l6pnmbgsznt76da1n 5155010 5155004 2026-06-16T16:50:21Z M.L.Bot 261 Адхілена апошняя змена (зробленая [[Адмысловае:Contributions/Spokiyny|Spokiyny]]) і адноўлена версія 4968498, зробленая Artsiom91Bot 5155010 wikitext text/x-wiki {{НП-Украіна}} '''Скамарахы'''<ref name="ТКП">{{ТКП-Украіна}}</ref> ({{lang-uk|Скоморохи́}}) — вёска ў [[Сакальскі раён|Сакальскім раёне]] [[Львоўская вобласць|Львоўскай вобласці]] [[Украіна|Украіны]]. == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Сакальскі раён}} {{Заліўка НП-Украіна}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Сакальскага раёна]] el4b7k7k0xmzt4rzdu4qvn8blhsnupc 5155276 5155010 2026-06-17T10:46:55Z Spokiyny 153126 с. Скоморохи Поштовий індекс: 80022 Додаткова інформація: Назва старого району: Сокальський Назва ТГ: Сокальська Код КАТОТТГ: UA46120110440067599 Населення: 803 чоловік 5155276 wikitext text/x-wiki {{НП-Украіна|Насельніцтва=803|крыніца насельніцтва=<ref>https://postcode.in.ua/ua/codes/city/brs</ref>|год перапісу=2020}} '''Скамарахы'''<ref name="ТКП">{{ТКП-Украіна}}</ref> ({{lang-uk|Скоморохи́}}) — вёска ў [[Сакальскі раён|Сакальскім раёне]] [[Львоўская вобласць|Львоўскай вобласці]] [[Украіна|Украіны]]. == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Сакальскі раён}} {{Заліўка НП-Украіна}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Сакальскага раёна]] 8hlyufy900fibcbxfe0trarur5giuf7 0 632316 5155041 5103260 2026-06-16T18:06:59Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155041 wikitext text/x-wiki {{Узброены канфлікт | канфлікт = Турэцкая інтэрвенцыя ў Лівію | частка = [[Грамадзянская вайна ў Лівіі (2014—2020)]] | дата = [[5 студзеня]]—[[23 кастрычніка]] [[2020]] |вынік = спыненне агню<ref name="LibHerald_Oct2020_ceasefire">{{cite news | last1= Zaptia | first1= Sami | title= Immediate and permanent ceasefire agreement throughout Libya signed in Geneva | date= 2020-10-23 |newspaper= Libya Herald | url= https://www.libyaherald.com/2020/10/23/immediate-and-permanent-ceasefire-agreement-throughout-libya-signed-in-geneva/ |accessdate=2020-10-23 |archiveurl= https://archive.today/20201023134857/https://www.libyaherald.com/2020/10/23/immediate-and-permanent-ceasefire-agreement-throughout-libya-signed-in-geneva/ |archivedate= 2020-10-23 |url-status=live |url-access = }}</ref> | месца = паўночны захад [[Лівія|Лівіі]] | праціўнік1 = {{Сцяг|Лівія}} [[Палата прадстаўнікоў Лівіі|Палата прадстаўнікоў]]: * [[Выява:Libyan National Army.png|20px]] [[Лівійская нацыянальная армія]] {{Сцяг|Расія}} [[Група Вагнера|ПВК Вагнер]]<br>'''пры падтрымцы''':<br>{{Сцягафікацыя|Егіпет}}<br>{{Сцягафікацыя|ААЭ}}<br>{{Сцягафікацыя|Расія}}<br>[[File:Flag of France (1976–2020).svg|22пкс]] [[Францыя]]<br>{{Сцягафікацыя|Грэцыя}} ---- {{Сцягафікацыя|ЗША}} <small>(у залежнасці ад крыніц і меркаванняў, падтрымліваюць той ці іншы бок)</small> | праціўнік2 = {{Сцягафікацыя|Турцыя}}<br>[[File:Flag of Syria (2025-).svg|22px]] [[Сірыйская нацыянальная армія]]<br>{{Сцяг|Лівія}} [[Урад нацыянальнага адзінства (Лівія)|Урад нацыянальнай згоды]]<br>[[File:Flag of the Islamic State of Iraq and the Levant2.svg|22px]] [[Ісламская дзяржава Ірака і Леванта|ІДІЛ]] <small>(па даных ЛНА<ref name="игил"/> і SOHR<ref name="фан"/>)</small><br>{{Сцяг|Джыхад}} [[Фронт аль-Нусра]] <small>(па даных ЛНА<ref name="игил"/>)</small><br>'''пры падтрымцы:'''<br>{{Сцягафікацыя|Катар}}<br>{{Сцягафікацыя|Італія}}<br>{{Сцягафікацыя|Вялікабрытанія}}<br>{{Сцягафікацыя|Алжыр}} | камандзір1= {{Сцяг|Лівія}} [[Агіла Салах Іса]]<br>[[Выява:Libyan National Army.png|22px]] [[Халіф Хафтар]] | камандзір2 = {{Сцяг|Турцыя}} [[Рэджэп Таіп Эрдаган]]<br>{{Сцяг|Лівія}} [[Фаіз Сарадж]] | сілы1 = [[Выява:Libyan National Army.png|20px]] 25 000 байцоў<ref>[https://www.lemonde.fr/afrique/article/2019/04/05/en-libye-le-marechal-haftar-intensifie-la-pression-sur-tripoli_5446168_3212.html En Libye, le maréchal Haftar intensifie la pression sur Tripoli]</ref><ref name="fr">[http://www.lefigaro.fr/international/tripoli-les-tensions-se-poursuivent-20190406 Tripoli: les tensions se poursuivent]</ref><br>{{Сцяг|Расія}} 800—1200 наймітаў <small>(па даных ААН<ref>[https://m.lenta.ru/news/2020/05/07/vagner_wagner/ ООН подсчитала бойцов ЧВК Вагнера в Ливии] // Lenta.ru, 7 мая 2020</ref>)</small> | сілы2 = {{Flagicon|Turkey}} 50 ваенных<ref>{{cite news | last1= McKernan | first1= Bethan | last2= Akoush | first2=Hussein | title= Exclusive: 2,000 Syrian fighters deployed to Libya to support government | date= 2020-01-15 |newspaper= The Guardian | url= https://www.theguardian.com/world/2020/jan/15/exclusive-2000-syrian-troops-deployed-to-libya-to-support-regime |accessdate=2020-01-17}}</ref><ref>https://www.syriahr.com/%d8%a7%d9%84%d9%85%d8%b1%d8%aa%d8%b2%d9%82%d8%a9-%d8%a7%d9%84%d8%b3%d9%88%d8%b1%d9%8a%d9%88%d9%86-%d9%81%d9%8a-%d9%84%d9%8a%d8%a8%d9%8a%d8%a7-%d9%85%d9%86-%d8%a7%d9%84%d8%a5%d8%b0%d8%b9%d8%a7%d9%86/</ref> [[File:Flag of Syria (2025-).svg|22px]] 17 000<ref name="Syrian">{{cite web|url=https://www.syriahr.com/en/?p=169902|title= Celebrating the return of commander from Libya - Al-Hamza Division members open fire up in the air in Jendires triggering panic among people |date=15 June 2020}}</ref><ref name="12мая">[https://www.bfm.ru/news/443495 Ситуация в Ливии обостряется] // BFM.ru, 12 мая 2020</ref> баевікоў<br>{{Сцяг|Лівія}} 35 000 байцоў<ref name="fr"/><ref>[https://www.france24.com/fr/20190406-libye-milices-haftar-tripoli Qui s’affrontent sur le terrain en Libye ?]</ref><br>[[File:Flag of the Islamic State of Iraq and the Levant2.svg|22px]]{{Сцяг|Джыхад}} 2 000 баевікоў <small>(па даных ЛНА<ref name="игил"/>)</small> |страты1 = [[Выява:Libyan National Army.png|20px]] 100 забітых <small>(па даных Турцыі<ref>[https://www.voanews.com/europe/erdogan-confirms-first-turkish-soldier-deaths-libya Erdogan Confirms First Turkish Soldier Deaths in Libya]</ref>)</small>, 8—9 ЗРК «Панцыр» <small>(па даных Турцыі<ref name="Панцирь"/>)</small><br>{{Сцяг|Расія}} 40 забітых <small>(па даных УНЗ<ref name="махач 6-7 красавіка"/>)</small>, 1 палонны <small>(па даных Sham Center<ref name="26 сакавіка"/>)</small>, шэсць адзінак тэхнікі знішчана <small>(па даных УНЗ<ref name="29 красавіка"/>) |страты2 = {{Сцяг|Турцыя}} 3<ref name="22 лютага"/>—27<ref>[https://www.egypttoday.com/Article/2/81946/LNA-kills-16-Turkish-military-personnel-including-3-commanders LNA kills 16 Turkish military personnel including 3 commanders]<br>{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-libya-security/eastern-libya-forces-say-16-turkish-soldiers-killed-in-fighting-idUSKCN20H0JX|title=Eastern Libya forces say 16 Turkish soldiers killed in fighting - Libya as Haftar’s forces advance on Misrata|website=Reuters}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.alarabiya.net/ar/north-africa/2020/02/28/بعد-ادلب-7-قتلى-أتراك-بقصف-الجيش-الليبي-على-معيتيقة.html|title=7 قتلى أتراك بقصف الجيش الليبي على معيتيقة|first=العربية|last=نت|date=February 28, 2020|website=العربية نت}}</ref><ref>[https://www.almasdarnews.com/article/libyan-army-killed-4-turkish-soldiers-syrian-militant-leader-near-tripoli/ Libyan Army killed 4 Turkish soldiers, Syrian militant leader near Tripoli] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200420121509/https://www.almasdarnews.com/article/libyan-army-killed-4-turkish-soldiers-syrian-militant-leader-near-tripoli/ |date=20 красавіка 2020 }}</ref> забітых вайскоўцаў і 1 перакладчык<ref name="22 лютага"/>, 9 БПЛА знішчаны <small>(па даных ЛНА<ref name="31 марта"/><ref name="дрон21"/><ref name="сбитые"/><ref name="беспилотник6апр"/>)</small><br>[[File:Flag of Syria (2025-).svg|22px]] 481<ref>https://www.syriahr.com/en/176611/</ref>—500<ref>{{cite web|url=https://english.aawsat.com/home/article/2212856/lna-says-turkish-battleship-strikes-area-western-libya|title=LNA Says Turkish Battleship Strikes Area in Western Libya|website=Asharq AL-awsat}}</ref> забітых<br>{{Сцяг|Лівія}} няма інфармацыі }} {{Вайна ў Лівіі}} '''Інтэрвенцыя Турцыі ў Лівіі''' — ваеннае ўмяшанне [[Турцыя|Турцыі]] ў [[Грамадзянская вайна ў Лівіі (з 2014)|грамадзянскую вайну ў Лівіі]]. Умяшанне Турцыі паступова пагоршыла становішча для [[Лівійская нацыянальная армія|ЛНА]], асабліва ў красавіку—маі 2019 года. Туркі паўплывалі на паспяховае наступленне войск [[Фаіз Сарадж|Сараджа]], якое прывяло да аднаўлення кантролю над мяжой з [[Туніс]]ам і захопа паветраннай базы Аль-Ватыя, гарадоў Сабрата, Сурман і Эль-Аджайлат. Супраціў [[Урад нацыянальнага адзінства (Лівія)|урада Трыпалі]] стаў больш жорсткім, а само прасоўванне атрадаў ЛНА прыпынілася. Пратурэцкія СМІ пісалі, што гэта таксама выклікана няздольнасцю нацыянальнай арміі браць сталіцу, у той час як палітолаг і ўсходазнаўца Карыне Геваргян звязвала гэта з нежаданнем [[Халіф Хафтар|Хафтара]] павялічваць страты сярод мірных жыхароў і разбурэння сталіцы<ref name="Геворгян">[https://radiosputnik.ria.ru/20200520/1571734734.html "Благородный жест". Почему Хафтар отводит армию от Триполи] // Radio Sputnik, 20 мая 2020</ref>. == Перадгісторыя == [[28 лістапада]] [[2019]] года [[Турцыя]] і [[Урад нацыянальнага адзінства (Лівія)|Урад нацыянальнай згоды Лівіі]] заключылі мемарандум аб супрацоўніцтве, у тым ліку ваенным. Адначасова дакумент пашыраў марскія межы Турцыі да ўзбярэжжа [[Дэрна|Дэрны]] і [[Табрук]]а. Турэцкі лідар [[Рэджэп Таіп Эрдаган]] зацвердзіў яго [[26 снежня]] і ў той жа дзень паведаміў, што ўжо ў студзені запытае ў парламента дазвол адправіць у Лівію войскі<ref name="дамова">[https://www.newsru.com/world/27dec2019/libyaturk.html ПНС Ливии запросило военную поддержку у Турции]</ref>. Гэта адбылося на фоне [[Грамадзянская вайна ў Лівіі (з 2014)|грамадзянскай вайны]] і [[Бітва за Трыпалі (з 2019)|наступлення на Трыпалі]] войскаў фельдмаршала [[Халіф Хафтар|Хафтара]], якога падтрымлівала канкурэнт УНЗ у барацьбе за ўладу ў краіне [[Палата прадстаўнікоў Лівіі|Палата прадстаўнікоў]]. Прычым яшчэ з вясны 2019 года Турцыя актывізавала падтрымку сілам, лаяльным УНЗ. Турэцкае кіраўніцтва забяспечвала іх ваеннай тэхнікай, дронамі, а таксама, па заявах [[Лівійская нацыянальная армія|Лівійскай Нацыянальнай Арміі]] Х. Хафтара, у Лівіі дзейнічалі турэцкія ваенныя саветнікі. [[27 снежня]] ўрад [[Фаіз Сарадж|Фаіза Сараджа]], які ўзначальваў УНЗ, звярнуўся з афіцыйным запытам да Турцыі аб аказанні ваеннай дапамогі<ref name="дамова"/>. [[4 студзеня]] [[2020]] Халіфа Хафтар абвясціў у краіне масавую мабілізацыю для «выгнання замежных сіл» у адказ на планы ўладаў Турцыі адправіць войскі ў Трыпалі. Ён заклікаў лівійцаў забыцца пра рознагалоссі, «аб’яднацца і ўзяцца за зброю», каб «абараніць зямлю і гонар». Камандуючы нацыянальнай арміяй абвінаваціў прэзідэнта Эрдагана ў імкненні адрадзіць «асманскае валадарства» ў Лівіі і назваў магчымае сутыкненне «бітвай з каланізатарамі»<ref>[https://news.tut.by/world/667554.html Фельдмаршал Халифа Хафтар объявил всеобщую мобилизацию в Ливии для «изгнания иностранных сил»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210421142142/https://news.tut.by/world/667554.html |date=21 красавіка 2021 }}</ref>. == Інтэрвенцыя == === Студзень === [[5 студзеня]] 2020 г. Эрдаган заявіў, што турэцкія вайскоўцы накіраваліся ў Лівію. Яны, паводле слоў прэзідэнта, зоймуцца каардынацыяй Урада нацыянальнай згоды. Гаворка ідзе, па даных СМІ, аб паветранай, наземнай і марской ваеннай падтрымцы для адлюстравання наступлення ЛНА. Адпраўку вайскоўцаў у Лівію ўхваліў турэцкі парламент<ref>[https://radiosputnik.ria.ru/20200105/1563136154.html Президент Турции сообщил об отправке военных в Ливию // Радио Sputnik, 5 января 2020]</ref>. [[8 студзеня]] ў Трыпалі ўжо прыбылі першыя атрады Узброеных сіл Турцыі для падтрымкі арміі Фаіза Сараджа<ref>[https://112.ua/mir/pervye-otryady-tureckoy-armii-pribyli-v-stolicu-livii-tripoli-521087.html Первые отряды турецкой армии прибыли в столицу Ливии Триполи] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200221173835/https://112.ua/mir/pervye-otryady-tureckoy-armii-pribyli-v-stolicu-livii-tripoli-521087.html |date=21 лютага 2020 }} // 112.ua, 8 января 2020</ref>. 28 і 29 студзеня, паводле інфармацыі тэлеканала «218», турэцкія вайскоўцы высадзіліся ля Трыпалі з двух ваенных караблёў, яшчэ адзін прывёз тэхніку. Партал «Ахмар Лівія» са спасылкай на ўласныя крыніцы паведаміў пра дастаўку боепрыпасаў і абсталявання на базу ВПС у цэнтры лівійскай сталіцы<ref>[https://radiosputnik.ria.ru/20200130/1564043660.html?in=t Турция перебросила в Триполи солдат и танки, сообщили ливийские СМИ]</ref>. === Люты === [[5 лютага]] ў лівійскіх сацыяльных сетках са спасылкай на прадстаўніка арміі Хафтара Ахмада аль-Місмары з’явілася інфармацыя аб тым, што Турцыя нібыта пачала перакідваць пад Трыпалі баевікоў з [[Ірак]]а. Раней пацвердзілася інфармацыя, што ў Лівію Анкара перакідае ўзброеныя атрады [[Сірыйская апазіцыя|сірыйскай апазіцыі]]<ref>[https://riafan.ru/1248114-v-liviiskikh-socsetyakh-soobshili-o-perebroske-turkami-v-tripoli-boevikov-iz-iraka В ливийских соцсетях сообщили о переброске турками в Триполи боевиков из Ирака] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200221173837/https://riafan.ru/1248114-v-liviiskikh-socsetyakh-soobshili-o-perebroske-turkami-v-tripoli-boevikov-iz-iraka |date=21 лютага 2020 }}</ref>. [[18 лютага]] войскі фельдмаршала Хафтара нанеслі два ракетных удара па порце Трыпалі, у выніку чаго загінула трое мірных жыхароў. У сетцы між тым былі апублікаваны спадарожнікавыя здымкі месцы атакі на турэцкае судна ў порце Трыпалі, якое, як заявілі ў ЛНА, перавозіла зброю і боепрыпасы. Па даных Al Arabiya, эскалацыя канфлікту ў гавані прывяла да тэрміновай эвакуацыі танкераў з нафтай у Лівійскай нацыянальнай нафтавай карпарацыі (NOC). Іх адгрузка была адменена пасля таго, як снарады ўпалі ў некалькіх метрах ад аднаго з танкераў. Акрамя таго, увечары 18 лютага ў арміі Хафтара паведамілі пра знішчэнне беспілотніка на поўдні Трыпалі. Як мяркуецца, апарат накіраваўся ў бок пазіцый хафтараўцаў у адказ на атаку на порт<ref name="18 лютага">[https://m.lenta.ru/news/2020/02/19/haftarstrikesagain/ Появились подробности атаки на турецкий корабль с оружием в Ливии]</ref>. [[22 лютага]] Al Arabiya са спасылкай на іншыя крыніцы паведаміла, што ў выніку абстрэлу Лівійскай нацыянальнай арміяй судна ў порце Трыпалі 18 лютага загінулі трое турэцкіх афіцэраў і іх сірыйскі перакладчык. Інфармацыя была пацверджана прэзідэнтам Эрдаганам<ref name="22 лютага">[https://regnum.ru/news/2866091.html Эрдоган рассказал о гибели турецких военных в Ливии] — ИА REGNUM, 22 февраля 2020</ref>. [[29 лютага]] генерал-маёр ЛНА Ахмад Місмары пацвердзіў інфармацыю аб тым, што армія Хафтара пры адбіцці нападу праціўніка збіла 6 турэцкіх беспілотнікаў<ref name="сбитые">[https://rueconomics.ru/431160-mismari-podtverdil-informaciyu-o-shesti-sbityh-lna-tureckih-bespilotnikah Мисмари подтвердил информацию о шести сбитых ЛНА турецких беспилотниках] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200229100343/https://rueconomics.ru/431160-mismari-podtverdil-informaciyu-o-shesti-sbityh-lna-tureckih-bespilotnikah |date=29 лютага 2020 }}</ref>. === Сакавік === У сакавіку турэцкія вайскоўцы замацаваліся ў раёнах Мітыгі і Місураты. Пры падтрымцы байцоў Сараджа туркі ўжывалі сістэмы СПА, радыёлакацыйныя сістэмы і артылерыю. Сама Місурата ператварылася ў апорны пункт, які выкарыстоўваўся для назапашвання ваенных рэсурсаў. Гэта заахвоціла Хафтара звярнуцца да актыўных дзеянняў супраць праціўніка ў гэтых раёнах<ref>[https://inforeactor.ru/290953-oficialnyi-spiker-lna-rasskazal-o-provokaciyah-boevikov-pns-v-livii Официальный спикер ЛНА рассказал о провокациях боевиков ПНС в Ливии] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210418122506/https://inforeactor.ru/290953-oficialnyi-spiker-lna-rasskazal-o-provokaciyah-boevikov-pns-v-livii |date=18 красавіка 2021 }} // Инфореактор, 15 марта 2020</ref>. [[12 сакавіка]] ў сябе на старонцы Facebook прэс-сакратар ЛНА Місмары даў справаздачу пра знішчэнне некалькіх адзінак замежнай, пераважна турэцкай, ваеннай тэхнікі, якая належала Ураду Нацыянальнай Згоды. Тэхніка была знішчана ў баях у раёне Місураты, дзе размяшчалася турэцкая авіябаза. Артылерыя і ВПС ЛНА знішчылі турэцкі радар KALKAN на авіябазе Місураты; у раёне вёскі Абу Грэйн — рэактыўную сістэму залпавага агню, калібр 107-мм, тры платформы для перавозкі кулямётаў, склад боепрыпасаў; на тэрыторыі лётнага каледжа Місураты — турэцкія зенітна-ракетныя комплексы SkyGuard і Oerlikon, а таксама рэактыўныя сістэмы залпавага агню 177-мм «Тып-53», кітайскай вытворчасці. Місмары адзначыў, што ўзбраенне было знішчана дзякуючы разведзвесткам<ref>[https://rossaprimavera.ru/news/61eaafd3 Турецкие радары и зенитки уничтожены ливийской армией под Триполи] // ИА Красная Весна, 13 марта 2020</ref>. [[15 сакавіка]] Лівійская нацыянальная армія нанесла ўдары па аэрадроме Мітыга, нібыта ліквідаваўшы некалькіх турэцкіх вайскоўцаў. Авіяцыя ўдарыла і па Місураце, знішчыўшы «ўсё, што прыраўноўваецца да турэцкай прысутнасці», у тым ліку ваенныя склады. Акрамя таго, па заяве прэс-службы ЛНА, армія ўвайшла ў некалькі раёнаў Трыпалі, але выконвала перамір’е, а аперацыі праводзіліся толькі ў якасці адказу на правакацыі сіл Урада нацыянальнай згоды<ref>[https://ria.ru/20200315/1568627253.html ЛНА заявила о ликвидации турецких военных при ударе в Ливии]</ref>. Разам з тым ЛНА выпусціла заяву, у якой паведамляла, што Турцыя перакідае ў Лівію баевікоў з [[Ісламская дзяржава Ірака і Леванта|ІД]] і [[Фронт аль-Нусра]], агульнай колькасцю ў дзве тысячы чалавек. Таксама ў Трыпалітаніі знаходзяцца 7,5 тысяч іншых сірыйскіх баевікоў. ЛНА заявіла, што ў краіне знаходзяцца каля тысячы афіцэраў і турэцкіх ваенных спецыялістаў, пры гэтым Анкара ўсталёўвае радыёлакацыйныя станцыі і ракетныя сістэмы на тэрыторыі Лівіі для перакідання з Сірыі яшчэ 6,5 тысячы баевікоў. Таксама яна зафіксавала факт уцёкаў у Еўропу 190 турэцкіх наймітаў. Уся гэтая заява, акрамя крыніц у арміі Хафтара, нідзе не пацвердзілася<ref name="игил">[https://news-front.info/2020/03/15/turcziya-perebrosila-v-liviyu-okolo-2-tysyach-boevikov/?utm_source=yxnews&utm_medium=mobile&utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.by%2Fnews Турция перебросила в Ливию около 2 тысяч боевиков] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210710092705/https://news-front.info/2020/03/15/turcziya-perebrosila-v-liviyu-okolo-2-tysyach-boevikov/?utm_source=yxnews&utm_medium=mobile&utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.by%2Fnews |date=10 ліпеня 2021 }} // Newsfront, 15 марта 2020</ref>. [[18 сакавіка]], як заявіў 128-ы пяхотны батальён ЛНА, была праведзена паспяховая аперацыя па знішчэнні пунктаў назірання турэцкіх і сірыйскіх баевікоў<ref name="18 сакавіка">[https://inforeactor.ru/291421-boeviki-pns-aktivizirovali-ataki-na-yuge-tripoli Боевики ПНС активизировали атаки на юге Триполи] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200319182640/https://inforeactor.ru/291421-boeviki-pns-aktivizirovali-ataki-na-yuge-tripoli |date=19 сакавіка 2020 }}</ref>. У выніку сутыкненняў [[21 сакавіка]] байцам ЛНА атрымалася знішчыць некалькі турэцкіх бронемашын. Таксама былі ліквідаваны замежныя найміты, якія нібыта адкрылі агонь па мірнаму насельніцтву ў Трыпалі<ref name="21 марта">[https://news-front.info/2020/03/25/boeviki-pns-livii-obstrelyali-zhilye-rajony-tripoli/ Боевики ПНС Ливии обстреляли жилые районы Триполи] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210710092703/https://news-front.info/2020/03/25/boeviki-pns-livii-obstrelyali-zhilye-rajony-tripoli/ |date=10 ліпеня 2021 }} // News Front, 25 марта 2020</ref>. [[26 сакавіка]] агенцтва News Front паведаміла, што воскі УНЗ па памылцы збілі турэцкі беспілотнік вытворчасці Bayraktar Mini<ref name="дрон21">[https://news-front.info/2020/03/26/v-livii-sbit-bpla-tureczkogo-proizvodstva-bayraktar-mini/ В Ливии сбит БПЛА турецкого производства Bayraktar Mini] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210425205330/https://news-front.info/2020/03/26/v-livii-sbit-bpla-tureczkogo-proizvodstva-bayraktar-mini/ |date=25 красавіка 2021 }} // News Front, 26 марта 2020</ref>. У гэты ж дзень турэцкія вайскоўцы і прыхільнікі УНЗ, як паведаміў Sham Center, змаглі захапіць стратэгічную ваенную базу Al-Watier, дзе акрамя ЛНА меркавана грунтаваліся найміты расійскай ПВК Вагнера. Турцыя задзейнічала ўдарныя дроны і разграміла абароны войскаў Хафтара. Пасля гэтага найміты, уключаючы расійскіх салдат, беглі, кінуўшы тэхніку і зброю. Пратурэцкія сілы завалодалі трафеі ў выглядзе дзясятка танкаў і цэлых 6 расійскіх самалётаў. Таксама ў палон нібыта трапіў адзін расійскі наёмнік<ref name="26 сакавіка">[https://www.dialog.ua/war/203931_1585227771 Армия Турции захватила стратегическую авиабазу ЧВК Вагнера в Ливии - россияне бежали, бросив танки, фото] // Диалог, 26 марта 2020</ref>. Як высветлілася потым, штурм базы праходзіў з тэрыторыі суседняга Туніса<ref>[https://vpk-news.ru/articles/56333 Штурм Триполи продолжается, итог предрешен] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210710094214/https://vpk-news.ru/articles/56333 |date=10 ліпеня 2021 }} — VPK News, 7 апреля 2020</ref>. [[31 сакавіка]] падраздзяленні маршала Халіфа Хафтара заявілі пра тое, што ім удалося збіць ударны турэцкі беспілотнік Bayraktar TB2<ref name="31 марта">https://regnum.ru/news/polit/2901128.html</ref>. === Красавік === [[6 красавіка]] ВПС ЛНА заявілі аб знішчэнні турэцкага беспілотніка і склада са зброяй у раёне Бугрэйн у Місураце<ref name="беспилотник6апр">[https://rossaprimavera.ru/news/5bede3fe В Ливии сбит беспилотник турецкого производства] — ИА Красная Весна, 6 апреля 2020</ref>. У ноч з 6 на 7 красавіка адбыўся шэраг буйных атак БПЛА войск Сараджа і яго турэцкіх саюзнікаў на ЛНА<ref name="махач 6-7 красавіка"/>. Спачатку, у 23:26, дроны УС Турцыі разбамбавалі тры машыны з боепрыпасамі сіл Хафтара ля Бені-Валіда. У 23:35 ля Сірта меркавана забіты 20 наймітаў ПВК «Вагнер». Расіяне ліквідаваны пры суправаджэнні ваеннай калоны і грузавікоў з боепрыпасамі, а таксама бензавозаў. У адказ на гэта, у 23:44 ЛНА абстраляла бальніцу Аль-Хадрах у Трыпалі больш чым 20 ракетамі «Град». Значная частка пашкоджанняў унутры бальніцы прыпадала на аддзяленне інтэнсіўнай тэрапіі для нованароджаных і радзільнага аддзялення. У 23:58 дроны Сараджа атакавалі варожую калону ў Бені-Валідзе, уразіўшы пагрузчык, што буксіраваў хафтараўскі [[Т-55]]<ref>[https://m.vk.com/burkanly Ударные беспилотники ливийской армии снова атаковали колонну наёмников Хафтара к югу от города Бени Валид. Результат одного из таких налётов на фото - поражен погрузчик, буксировавший хафтаровский Т55 к линии фронта.] — Операция «Вулкан гнева» (сообщество в ВК), 6 апреля 2020</ref>. Паведамляецца аб мінімум двух дзясятках загінулых вагнераўцах. Затым у 0:12 дроны ўзарвалі паліўныя цыстэрны<ref name="махач 6-7 красавіка">[https://real-vin.com/v-livii-unichtozhili-kolonnu-rossijskih-naemnikov-iz-chvk-vagnera/amp В Ливии уничтожили колонну российских наемников из ЧВК Вагнера]</ref>. [[18 красавіка]] стала вядома, што атрады сараджыстаў пачалі абстрэлы ў Тархуне, аб чым паведамілі жыхары размешчанага непадалёк ад Трыпалі горада ў сябе ў сацсетках. Мірныя жыхары чулі гукі стральбы з цяжкай артылерыі. Акрамя таго, ВПС Турцыі заўважылі ў небе над месцам узброеных правакацый. Напярэдадні прыхільнікі УНЗ Лівіі сумесна з турэцкімі сіламі на падставе «вучэнняў» нанеслі імправізаваны ўдар з знішчальнікаў па Аль-Вішке. Дзеянне выклікала абурэнне ў частцы сусветнай супольнасці. Улады Турцыі паспрабавалі апраўдаць удар пагадненнем аб марскіх межах, заключаным у 2019 годзе<ref>[https://nation-news.ru/516658-zhiteli-okrestnostei-tarhuny-soobshchayut-o-nastuplenii-terroristov-pns-livii Жители окрестностей Тархуны сообщают о наступлении террористов ПНС Ливии] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200425001113/https://nation-news.ru/516658-zhiteli-okrestnostei-tarhuny-soobshchayut-o-nastuplenii-terroristov-pns-livii |date=25 красавіка 2020 }}</ref>. [[20 красавіка]] генерал-маёр Лівійскай нацыянальнай арміі Ахмад Місмары заявіў, што Турцыя рыхтуе ўварванне на тэрыторыю Лівіі пры дапамозе знішчальнікаў [[F-16]]. Вучэнні па гэтай аперацыі ўжо прайшлі ў [[Міжземнае мора|Міжземным моры]], аб чыс паведамілі ў Нацыянальнай абароне Грэцыі<ref>[https://nation-news.ru/517132-pyat-mirnyh-zhitelei-pogibli-v-rezultate-obstrela-so-storony-pns-v-tripoli Пять мирных жителей погибли в результате обстрела со стороны ПНС в Триполи] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200426174603/https://nation-news.ru/517132-pyat-mirnyh-zhitelei-pogibli-v-rezultate-obstrela-so-storony-pns-v-tripoli |date=26 красавіка 2020 }}</ref>. [[22 красавіка]] ў раёне авіябазы Аль-Ватыя ў палон захоплены некалькі байцоў арміі Хафтара, а палкоўнік Амар Зентані, камандзір 134-й брыгады ЛНА, быў ліквідаваны ў выніку атакі турэцкіх дронаў у гэтым жа рэгіёне<ref name="134 брыгада">[https://real-vin.com/turki-unichtozhili-rukovodstvo-boevikov-haftara-i-chvk-vagnera-na-aviabaze-v-livii/amp Турки уничтожили руководство боевиков Хафтара и ЧВК Вагнера на авиабазе в Ливии]</ref>. [[23 сакавіка]] [[Сірыйская абсерваторыя па правах чалавека]] (SOHR) паведаміла аб вярбоўцы Турцыяй баевікоў міжнароднай тэрарыстычнай арганізацыі «Ісламская дзяржава», якія накіроўваліся ў Лівію. Адпаведную заяву зрабіў Рамі Абд ар-Рахман, кіраўнік SOHR. А тэлеканал Al-Arabiya атрымаў у сваё распараджэнне спіс з 28 імёнаў баевікоў ІД, якія цяпер знаходзіліся ў шэрагах сараджыстаў<ref name="фан">[https://riafan.ru/1270461-sohr-soobshila-o-perebroske-turciei-boevikov-igil-v-liviyu SOHR сообщила о переброске Турцией боевиков ИГИЛ в Ливию]{{Недаступная спасылка}} // Федеральное агентство новостей, 23 апреля 2020</ref>. У гэты ж дзень турэцкія СМІ заявілі аб падтрымцы ЛНА з боку [[ЗША]]. Пры гэтым афіцыйна Вашынгтон падтрымліваў іх праціўнікаў — урад нацыянальнай згоды Ф. Сараджа. Турэцкая газета Aydınlık пісала, што кантакты адбываліся на падставе барацьбы з [[тэрарызм]]ам у [[Афрыка|Афрыцы]], але на самой справе амерыканскія спецслужбы займаліся навучаннем байцоў Хафтара. Узаемадзеянне ЛНА і ЗША ажыццяўлялася за кошт авіябазы Беніна ў [[Бенгазі]] — яна знаходзілася пад кантролем амерыканскіх вайскоўцаў. Як адзначаў Aydınlık, на аб’екце разгорнута аператыўная група [[ЦРУ]], якая праводзіла антытэрарыстычныя мерапрыемствы на тэрыторыі ЛНА. У прыватнасці, сумесныя аперацыі праводзіліся з удзелам 106-й брыгады і 155-га батальёна. Акрамя таго, на ўсход ад Бенгазі амерыканскія вайскоўцы разгарнулі трэніравальны лагер, у якім, уласна, і праходзіла навучанне арміі Хафтара. Крыніцы турэцкай газеты былі ўпэўнены, што вайскоўцаў з ЛНА рыхтавалі да наступленне на Трыпалі, што стварала пагрозу для УНЗ і саюзнай яму Турцыі<ref name="пiндосы">[https://m.gazeta.ru/politics/2020/04/23_a_13059853.shtml Иностранное вмешательство: как США и Турция делят Ливию] — Gaseta.ru, 23 апреля 2020</ref>. [[29 красавіка]] (з двух да пяці ночы) турэцкія дроны, ВПС і артылерыя УНЗ атакавалі шэраг пазіцый хафтараўцаў на поўдзень ад Трыпалі і ў Бені-Валідзе, знішчыўшы шэсць адзінак тэхнікі. Яна, як мяркуецца, належала расійскай ПВК «Вагнер»<ref name="29 красавіка">[https://real-vin.com/chvk-vagnera-poterjala-shest-edinic-tehniki-i-otstupila-ot-tripoli/amp ЧВК Вагнера потеряла шесть единиц техники и отступила от Триполи] // Реал, 29 апреля 2020</ref>. === Май === [[5 мая]] армія ўрада нацыянальнага адзінства і турэцкія дроны атакавалі шэраг ваенных мэтаў ЛНА блізу Тархуны. Аднак па некаторых звестках, нападу падвергліся грамадзянскія грузы, якія праходзілі па тэрыторыях, пратэкцыю якіх забяспечвала нацыянальная армія Хафтара. Паведамлялася, што згарэла машына з курыцай, кіроўцу цудам атрымалася сысці з-пад удару<ref>[https://riafan.ru/1273950-boeviki-pns-livii-razbombili-gruzovik-s-kuricei-vydav-ego-za-voennuyu-cel Боевики ПНС Ливии разбомбили грузовик с курицей, выдав его за военную цель]{{Недаступная спасылка}}</ref>. [[9 мая]], па паведамленні Al-Arabiya, кіраўнік турэцкай разведкі Хакан Фідан наведаў Лівію ў пачатку бягучага месяца для збору даных аб сітуацыі ў краіне. Па звестках Федэральнага агенцтва навінаў, кіраўнік турэцкай Нацыянальнай разведвальнай арганізацыі здзейсніў візіт у складзе дэлегацыі, у якую ўвайшлі кіраўніка замежных місій ведамства<ref>[https://politros.com/165746-v-liviyu-dlya-sbora-informacii-pribyl-glava-tureckoi-razvedki В Ливию для сбора информации прибыл глава турецкой разведки]{{Недаступная спасылка}} // ПолитРоссия, 9 мая 2020</ref>. [[18 мая]] стала вядома, што атрады сараджыстаў занялі авіябазу Аль-Ватыя, пры гэтым былі знішчаны дзесяткі наймітаў, вялікая колькасць тэхнікі і ўзбраення, у тым ліку яшчэ два ЗРГК «Панцыр» расійскай вытворчасці. Пра захоп аб’екта паведаміў асабіста Фаіз Сарадж<ref>[https://telegraf.by/world-news/pravitelstvennye-vojska-livii-otbili-aviabazu-u-armii-haftara/ Правительственные войска Ливии отбили авиабазу у армии Хафтара] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210508050800/https://telegraf.by/world-news/pravitelstvennye-vojska-livii-otbili-aviabazu-u-armii-haftara/ |date=8 мая 2021 }} // Telegraf.by, 18 мая 2020</ref>. Адзначаецца, што аперацыя прайшла пры падтрымцы турэцкіх сіл. Гэтая база мела вялікае стратэгічнае значэнне для Хафтара: яе выкарыстоўвалі ў аперацыі ЛНА па ўзяцця Трыпалі<ref>[https://m.lenta.ru/news/2020/05/18/lna/ Армию Хафтара выбили с авиабазы у Триполи] // Lenta.ru, 18 мая 2020</ref>. На [[20 мая]] паведамлялася, што ўсяго было знішчана 8—9 «Панцыраў», пераважна турэцкімі беспілотнікамі<ref name="Панцирь">[https://nv.ua/world/geopolitics/voyna-v-livii-turciya-unichtozhila-rossiyskie-rakety-poslednie-novosti-50089402.html Турция уничтожила более восьми российских ЗРПК Панцирь в Ливии]</ref>. === Чэрвень === [[8 чэрвеня]] некалькі знішчальнікаў МіГ-29 Хафтара ажыццявілі авіяўдар па калоне бранятэхнікі ўзброеных сіл Турцыі і сараджыстаў, якія спрабавалі захапіць Сірт. Адзначаецца, што ваенны канвой суправаджалі некалькі соцень байцоў. Меркавана баявая авіяцыя здзейсніла некалькі ўдараў па калоне<ref>[https://discover24.ru/2020/06/istrebiteli-mig-29-razbombili-turetskuyu-voennuyu-kolonnu-v-livii/ Истребители МиГ-29 разбомбили турецкую военную колонну в Ливии]</ref>. Яшчэ ЛНА збіла турэцкі беспілотнік на захадзе ад Сірта<ref>{{Cite web |url=https://news-front.info/2020/06/08/lna-sbila-tureczkij-bespilotnik-zapadnee-sirta/?utm_source=yxnews&utm_medium=mobile |title=ЛНА сбила турецкий беспилотник западнее Сирта |access-date=10 чэрвеня 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210710103141/https://news-front.info/2020/06/08/lna-sbila-tureczkij-bespilotnik-zapadnee-sirta/?utm_source=yxnews&utm_medium=mobile |archivedate=10 ліпеня 2021 |url-status=dead }}</ref>. [[25 чэрвеня]] ў 14 альбо 17 часоў сілы Сараджа пры падтрымцы Турцыі нанеслі ўдар па авіябазе Jufra (Al-Jufra), на якой былі размешчаны ваенныя самалёты. Паведамляецца, што частка самалётаў знішчылі. Затым у 18:46 адбылася атака з дронаў<ref>[https://real-vin.com/turki-razbombili-v-livii-aviabazu-s-rossijskimi-samoletami/amp Турки разбомбили в Ливии авиабазу с российскими самолетами]</ref>. === Ліпень === [[5 ліпеня]] турэцкія сістэмы СПА на авіябазе Аль-Ватыя падвергліся паветранай бамбардзіроўцы. Па даных турэцкіх СМІ, атаку здзейснілі ВПС ААЭ<ref>[https://rg.ru/2020/07/05/v-livii-unichtozhili-tureckuiu-voennuiu-tehniku.html В Ливии уничтожили турецкую военную технику]</ref>. [[8 ліпеня]] ў [[Twitter]] з’явілася інфармацыя пра ўдар ВПС Турцыі па пазіцыях ЛНА ў Аль-Джуфры. Паведамлялася аб некалькіх дзясятках параненых<ref>[https://politexpert.net/204263-vvs-turcii-sovershili-aviaudar-po-baze-al-dzhufra-v-livii ВВС Турции совершили авиаудар по базе Аль-Джуфра в Ливии] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200711191124/https://politexpert.net/204263-vvs-turcii-sovershili-aviaudar-po-baze-al-dzhufra-v-livii |date=11 ліпеня 2020 }} // Политэксперт, 8 июля 2020</ref>. === Жнівень === [[12 жніўня]] ваенна-паветраныя сілы ЛНА падвергнулі бамбардзіроўцы ўзброеную калону меркавана падтрымоўваных Турцыяй наймітаў у раёне Вадзі-Бі на захад ад Сірта. Паводле крыніцаў ЛНА, група спрабавала трапіць у горад, але яна была разбіта, без якіх-небудзь падрабязнасцяў аб колькасці ўдзельнікаў або стратах<ref>{{cite web|url=https://www.arabnews.com/node/1718581/middle-east|title=Libyan Air Force destroys mercenary convoy near Egyptian ‘red line’|publisher=ARAB NEWS|date=13 August 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.garda.com/crisis24/news-alerts/368451/libya-lna-target-gna-positions-near-sirte-on-august-12|title=LNA target GNA positions near Sirte on August 12|publisher=garda.com|date=13 August 2020}}</ref>. == Пасляваеннае становішча == [[9 снежня]] афіцыйны прадстаўнік ЛНА Ахмед аль-Місмары заявіў, што «ніхто не аб’яўляў аб заканчэнні бітвы» паміж іх сіламі і Турцыяй, а спыненне агню паміж войскамі Халіфы Хафтара і фарміраваннямі УНЗ адбылося «ў знак павагі да намаганняў міжнароднай супольнасці, дружалюбных краін і жадання лівійцаў пакласці канец вайне». Пры гэтым аль-Місмары адзначыў, што прэзідэнт Турцыі Рэджэп Таіп Эрдаган «ніколі не пераставаў адпраўляць зброю ў Лівію». Паводле яго слоў, турэцкае судна, якое было перахоплена ваенна-марскімі сіламі ЛНА ў пачатку месяца, знаходзілася ў «зоне абмежаванага доступу», а адказ МЗС Турцыі на законныя дзеянні прадстаўнікоў Хафтара ля лівійскага ўзбярэжжа ўтрымліваў «недапушчальную пыху»<ref name="Eadaily"/>. [[22 снежня]] турэцкі парламент падоўжыў тэрмін знаходжання вайскоўцаў у Лівіі яшчэ на 18 месяцаў, нягледзячы на абвешчанае ў кастрычніку пры пасярэдніцтве ААН спыненне агню ў Лівіі. Пагадненне прадугледжвала вывад замежных войск і наймітаў на працягу трох месяцаў. У адказ, выступаючы [[24 снежня]] на цырымоніі, прымеркаванай да 69-й гадавіны незалежнасці краіны, Хафтар адкрыта прыгразіў УНЗ новай вайной<ref name="Eadaily">[https://eadaily.com/ru/news/2020/12/25/haftar-budet-bit-turciyu-v-livii-poka-vash-sapog-oskvernyaet-nashu-zemlyu Хафтар будет бить Турцию в Ливии: «Пока ваш сапог оскверняет нашу землю»] // Eadaily, 25 декабря 2020</ref>. У сакавіку [[2021]] года ў ходзе свайго візіту ў [[Анкара|Анкару]] абраны часовы прэм’ер-міністр [[Абдэль Хамід Махамед Дбэйбе]] звярнуўся да Рэджэпа Эрдагана з заклікам вывесці з Лівіі як турэцкіх салдат, так і лаяльных туркам сірыйскіх наймітаў. Прамога адказу з абяцаннямі пайсці на такі крок лівійскі палітык не атрымаў. Эрдаган абмежаваўся запэўненнямі ў падтрымцы новага лівійскага кіраўніцтва<ref>Равиль Мустафин. [https://www.ng.ru/world/2021-03-31/6_8116_libya.html ЛИВИЮ ОБЪЕДИНИЛИ УЖЕ НА 80 ПРОЦЕНТОВ] // Новая газета, 31 марта 2021</ref>. На той момант, паводле даных ААН, у краіне знаходзіліся 20 тысяч замежных вайскоўцаў, наймітаў і добраахвотнікаў, галоўным чынам з Турцыі, Сірыі, Расіі, Ірака і іншых краін. Пад іх кантролем знаходзіліся дзесяць ваенных баз<ref>[https://news.un.org/ru/story/2020/12/1391672 «Иностранные боевики находятся в Ливии для защиты своих, а не ваших интересов», предупредила представительница ООН стороны ливийского конфликта] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210710104326/https://news.un.org/ru/story/2020/12/1391672 |date=10 ліпеня 2021 }} // Новости ООН, 2 декабря 2020</ref>. == Рэакцыя == * {{flag|EU}} [[Еўрапейскі Саюз]] асудзіў размяшчэнне турэцкіх войскаў у Лівіі, і сумесна з міністрамі замежных спраў Італіі, Францыі, Германіі і Вялікабрытаніі 7 студзеня кіраўнік знешняй палітыкі ЕС [[Хасэп Барэль]] заклікаў да неадкладнага спынення агню ў [[Трыпалі]] і вакол яго<ref>{{cite news|url=https://euobserver.com/foreign/147060|title=EU rejects Turkish troops in Libya|date=January 8, 2019|agency=EU Observer}}</ref>. * {{Сцягафікацыя|Кіпр}} паспрабаваў аб’яднаць іншыя краіны ў рэгіёне супраць Турцыі і сумесна ўзяць пад кантроль марскія межы Лівіі<ref>{{cite news|url=https://www.timesofisrael.com/cyprus-rallies-israel-other-neighbors-to-buck-turkey-libya-maritime-deal/|title=Cyprus rallies Israel, other neighbors to counter Turkey-Libya maritime deal|date=December 21, 2019}}</ref>. * {{Сцягафікацыя|Егіпет}} як саюзнік ППЛ асудзіў пагаданне ад 28 лістапада<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/aponline/2019/12/19/world/middleeast/ap-un-united-nations-egypt-turkey-libya.html|title=Egypt Rejects Turkey-Libya Deal on Sea Rights, Security|agency=Washington Post}}</ref>, а міністр замежных спраў Саме Шукры абвясціў яго незаконным у сумеснай заяве 5 снежня з міністрам замежных спраў Францыі Жан-Івам Ле Дрыянам<ref name=FranceEgypt>{{cite news|url=https://www.egypttoday.com/Article/2/78402/Egypt-France-denounce-%E2%80%98illegal%E2%80%99-MoUs-between-Ankara-Libya%E2%80%99s-PM|agency=Egypt Today|title=Egypt, France denounce ‘illegal’ MoUs between Ankara, Libya’s PM |date=December 5, 2019}}</ref>. * {{Сцяг|Францыя}} Міністр замежных спраў [[Францыя|Францыі]] Жан-Ів Ле Дрыян дэнансаваў дамову паміж Анкарой і Трыпалі ў сумеснай заяве з міністрам замежных спраў Егіпта<ref name=FranceEgypt/>. * {{Сцягафікацыя|Грэцыя}} выслала з [[Афіны|Афін]] пасла Лівіі ад УНЗ і адправіла [[ААН]] два лісты пратэсту ў сувязі з падпісаным пагаданнем, якія Грэцыя разглядала як парушэнне ўласнага суверэнітэту і пагрозу стабільнасці рэгіёну<ref>{{cite news|url=https://apnews.com/de4ce245f735703c0a7f1d9a7f712ba5|title=Greece sends letters to UN over Turkey-Libya deal|agency=AP News|date=December 10, 2019}}</ref>. * {{Сцягафікацыя|Ізраіль}} Выконваючы абавязкі міністра замежных спраў І. Кац абвясціў супрацьдзеянне марской мяжы паміж Анкарой і Трыпалі і пацвердзіў, што згодна з афіцыйнай пазіцыяй Ізраіля здзелка была незаконна, адначасова адзначыўшы, што Ізраіль не хоча канфлікту з Турцыя<ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-israel-turkey-greece/israel-opposes-turkey-libya-maritime-border-accord-idUSKBN1YR1VN|title=Israel opposes Turkey-Libya maritime border accord|agency=Reuters|date=23 December 2019}}</ref>. * {{Сцягафікацыя|Туніс}} першапачаткова адхіліў просьбу Турцыі выкарыстоўваць сваю тэрыторыю для ваенных перавозак, але потым стала вядома, что краіна стала плацдармам для нападу на базу «Аль-Ватыя»<ref>[https://www.gercekgundem.com/dunya/147014/tunustan-turkiyenin-libya-tezkeresi-talebine-ret]</ref>. * {{Сцяг|Лівія}} [[Палата прадстаўнікоў Лівіі]], якая на канец 2019 года кантралявала пераважную большасць лівійскіх тэрыторый, а таксама большасць нафтавых радовішчаў Лівіі<ref>{{cite news|url=https://www.dw.com/en/turkey-libya-maritime-deal-triggers-mediterranean-tensions/a-51477783|title=Turkey-Libya maritime deal triggers Mediterranean tensions|agency=Deutsche Welle|date=November 29, 2019}}</ref>, выступіла супраць дамовы, падпісанай паміж Турцыяй і УНЗ, якая пашырала марскія межы Турцыі да ўзбярэжжа [[Дэрна|Дэрны]] і [[Табрук]]а. [[22 снежня]] Лівійская нацыянальная армія ўрада Табрука захапіла турэцкае судна, якое ўвайшло ў воды пад яго кантролем<ref>{{cite news|url=https://www.aljazeera.com/news/2019/12/libya-khalifa-haftar-forces-release-ship-turkish-crew-191223120814584.html|title=Libya: Khalifa Haftar's forces release ship with Turkish crew|date=23 December 2019|agency=Al Jazeera}}</ref>, але назаўтра вызваліла яго. == Гл. таксама == * [[Першая інтэрвенцыя ў Лівіі]] — інтэрвенцыя [[НАТА]] ў [[2011]] годзе ў [[Грамадзянская вайна ў Лівіі (2011)|грамадзянскую вайну ў Лівіі]], санкцыянаваная [[Рэзалюцыя Савета Бяспекі ААН 1973|Рэзалюцыяй Савета Бяспекі ААН 1973]]. * [[Другая інтэрвенцыя ў Лівіі]] — ваеннае ўмяшанне шэрагу краін блока [[НАТА]] ў [[Грамадзянская вайна ў Лівіі (з 2014)|лівійскі канфлікт]] з [[2015]] года, справакаванае актыўнай дзейнасцю тэрарыстычнай арганізацыі [[Ісламская дзяржава|ІДІЛ]] у [[Лівія|Лівіі]]. * [[Аперацыя «Вясновы шчыт»]] — турэцкая вайсковая аперацыя ў [[Сірыя|Сірыі]], якая праходзіла ў гэты ж час. == Заўвагі == {{Reflist}} [[Катэгорыя:Грамадзянская вайна ў Лівіі]] [[Катэгорыя:Канфлікты 2020 года]] [[Катэгорыя:Войны Турцыі]] [[Катэгорыя:2020 год у Лівіі]] hlpcpsb8elrlpzibz1foqidrxdhy9t9 0 639438 5155116 4760329 2026-06-16T21:11:53Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 /* Удзельнікі */ 5155116 wikitext text/x-wiki {{картка:Альбом |Вокладка = Радыё «Harodnia» (вокладка).jpg }} '''«Ра{{націск}}дыё „Haro{{націск}}dnia“»''' — трэці [[студыйны альбом]] [[Беларусь|беларускага]] [[рок-гурт]]а «[[Dzieciuki]]», які быў выдадзены ў [[2019 год у гісторыі музыкі|2019]] годзе<ref name="tuzin">{{cite web|url = https://tuzinfm.by/albums/4478/radyjo-harodnia.html|title = Гаворыць «Радыё Harodnia». Трэці студыйнік гурта Dzieciuki (прэм’ера!)|date = 02.09.2019|publisher = [[Тузін Гітоў]]|archive-url = https://web.archive.org/web/20200421174631/https://tuzinfm.by/albums/4478/radyjo-harodnia.html|archive-date = 21 красавіка 2020|access-date = 2020-04-20|ref = tuzin|url-status = dead}}</ref><ref name="bel">{{cite news |title=«Dzieciuki» прэзентавалі альбом «Радыё Harodnia» з «working сlass heroes» на вокладцы. Паслухайце! |url=https://belsat.eu/news/dzieciuki-prezentavali-albom-radyyo-harodnia-pasluhajtse/ |publisher=«[[Белсат]]» |date=2 верасня 2019 |access-date=2020-04-20 }}</ref>. == Змест == {{tracklist | writing_credits = yes | collapsed = no | title1 = Пажывем ды паглядзім! | writer1 = | length1 = | title2 = Крумкачы | writer2 = | length2 = | title3 = Гародня | writer3 = | length3 = | title4 = Надпіс на каменні над крыніцай | writer4 = | length4 = | title5 = Мальчыш-Кібальчыш | writer5 = | length5 = | title6 = Партызан | writer6 = | length6 = | title7 = Гісторыя-псіхалогія | writer7 = | length7 = | title8 = Калі над лугам бусел праляцеў | writer8 = | length8 = | title9 = Дудар | writer9 = | length9 = | title10 = чЫкіст | writer10 = | length10 = | title11 = Прадаецца краіна | writer11 = | length11 = | title12 = Час Касінераў | writer12 = | length12 = | total_length = }} == Удзельнікі == * [[Дзяніс Жыгавец]] — [[тэкст]]ы, [[чалавечы голас|голас]] * [[Павел Трублін|Павел «Трабл» Трублін]] — вакал, [[беларуская дуда|дуда]] * [[Алесь Дзянісаў]] — тэксты, вакал, [[акустычная гітара]], [[банджа]], [[губны гармонік]], бэк-вакал * [[Андрэй Пудзін]] — [[гітара]], голас * [[Лёха Пудзін]] — гітара, бэк-вакал * [[Мікалай Палякоў|Мікалай «Калямба» Палякоў]] — [[акардэон]], вакал, бэк-вакал * [[Андрэй Пятко|Андрэй «Пітон» Пятко]] — [[бас]], бэк-вакал * [[Саня Сыраежка|Саня «Сыр» Сыраежка]] — [[Бубен|бубны]], вакал * [[Пётрык Дудановіч]] — dear{{націск}}thair * [[Лукаш Ендрыка]] — athair {{зноскі}} == Спасылкі == * [https://soundcloud.com/tuzinhitou/sets/dzieciuki-radyjo-harodnia-2019 «Радыё „Harodnia“»] на «[[Soundcloud]]» {{вонкавыя спасылкі}} {{dzieciuki}} [[Катэгорыя:Альбомы 2019 года]] [[Катэгорыя:Альбомы гурта «Dzieciuki»]] bf1bxh6740r6cevh80losdydon6fraj 0 641798 5155272 5023605 2026-06-17T09:56:10Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155272 wikitext text/x-wiki {{Картка |назва = Адзіная эканамічная прастора |стыль_назвы = background: #AFD6F8; color: black; |стыль_подпісу = |стыль_загалоўкаў = background:#ccf; color: black; |стыль_метак = background:#ddf; |стыль_тэксту = |тэкст1 = [[Файл:Orthographic projection map of the Eurasian Economic Union (2014–2022).svg|250px]] |метка2 = Абрэвіятура |тэкст2 = АЭП |метка3 = Папярэднік |тэкст3 = [[Мытны саюз ЕАЭС|Мытны саюз Беларусі, Казахстана і Расіі]] |метка4 = Пераемнік |тэкст4 = [[Еўразійскі эканамічны саюз]] |метка5 = Утварэнне |тэкст5 = [[1 студзеня]] [[2012]] |метка6 = Юрыдычны статус |тэкст6 = [[агульны рынак]] |метка7 = Штаб-кватэра |тэкст7 = [[Расія]], [[Масква]], [[Цэнтральная адміністрацыйная акруга]], раён Замаскварэчча, вул. Летнікоўская, д. 2 |метка8 = Дзяржавы-члены |тэкст8 = {{Collapsible list | title = 5 |{{ARM}}<br /> {{BLR}}<br /> {{KAZ}}<br /> {{KGZ}}<br /> {{RUS}}<br /> }} |метка9 = Афіцыйныя мовы |тэкст9 = {{Collapsible list | title = 5 |[[Армянская мова|армянская]]<br /> [[Беларуская мова|беларуская]]<br /> [[Казахская мова|казахская]]<br /> [[Кыргызская мова|кыргызская]]<br /> [[Руская мова|руская]]<br /> }} |метка10 = Кіруючы орган |тэкст10 = [[Еўразійская эканамічная камісія]] |метка11 = Сайт |тэкст11 = {{cite web|url=http://www.eurasiancommission.org/be/act/trade/catr/nontariff/Pages/Dogovor_26021999.aspx|title=ЕЭК}} }} '''Адзіная эканамічная прастора''' — [[агульны рынак]] [[Еўразійскі эканамічны саюз|Еўразійскага эканамічнага саюза]], створаны 1 студзеня 2012 года. Задачамі аб’яднання з'яўляюцца лібералізацыя ўнутрыэканамічных адносінаў і здзяйсненне знешняга калектыўнага пратэкцыянізму. Дзяржавамі-членамі зяўляюцца: * {{BLR}} (з 29 мая 2012) * {{KAZ}} (з 29 мая 2012) * {{RUS}} (з 29 мая 2012) * {{ARM}} (з 10 кастрычніка 2014) * {{KGZ}} (з 23 мая 2015) == 17 пагадненняў == 19 снежня 2011 года ў [[Масква|Маскве]] ([[Расія]]) Вышэйшы Еўразійскі эканамічны савет на ўзроўні кіраўнікоў дзяржаваў зацвердзіў Рашэнне № 9 «Аб уступленні ў сілу міжнародных дамоваў, якія ўтвараюць Адзіную эканамічную прастору Рэспублікі Беларусь, Рэспублікі Казахстан і Расійскай Федэрацыі»<ref>{{Навіна|аўтар=[[Максім Карлюк]]|загаловак=Інстытуцыйная структура Еўразійскай інтэграцыі|спасылка=http://www.belinstitute.eu/images/doc-pdf/sa_05_2012_by.pdf|выдавец=[[Беларускі інстытут стратэгічных даследаванняў]] ([[Вільнюс]])|дата публікацыі=27 верасня 2012|дата доступу=9 лістапада 2017|access-date=3 мая 2020|archive-date=19 студзеня 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220119022835/http://www.belinstitute.eu/images/doc-pdf/sa_05_2012_by.pdf|url-status=dead}}</ref>. Паводле Рашэння, прэзідэнты [[Аляксандр Лукашэнка]], [[Нурсултан Назарбаеў]] і [[Дзмітрый Мядзведзеў]] пастанавілі: «З 2012 года, з улікам выканання Рэспублікай Беларусь, Рэспублікай Казахстан і Расійскай Федэрацыяй належных унутрыдзяржаўных працэдураў, увесці ў дзеянне наступныя міжнародныя дамовы»: * Пагадненне аб адзіных прынцыпах і правілах [[Тэхнічнае рэгуляванне|тэхнічнага рэгулявання]] ў Рэспубліцы Беларусь, Рэспубліцы Казахстан і Расійскай Федэрацыі ад 18 лістапада 2010 года; * Пагадненне аб супрацы па супрацьдзеянні нелегальнай працоўнай [[Міграцыя|міграцыі]] з трэціх краін ад 19 лістапада 2010 года; * Пагадненне аб прававым статусе працоўных мігрантаў і членаў іх [[Сям’я|сямей]] ад 19 лістапада 2010 года; * Пагадненне аб забеспячэнні доступу да паслуг натуральных [[манаполія]]ў у сферы электраэнергетыкі, згодна з асновамі [[Цана|цэнаўтварэння]] і [[тарыф]]най палітыкі ад 19 лістапада 2010 года; * Пагадненне аб узгодненай [[Макраэканоміка|макраэканамічнай]] палітыцы ад 9 снежня 2010 года; * Пагадненне аб стварэнні ўмоваў на фінансавых рынках для забеспячэння свабоднага руху [[капітал]]а ад 9 снежня 2010 года; * Пагадненне аб узгодненых прынцыпах [[Валюта|валютнай]] палітыкі ад 9 снежня 2010 года; * Пагадненне аб адзіных прынцыпах і правілах рэгулявання дзейнасці суб'ектаў натуральных [[манаполія]]ў ад 9 снежня 2010 года; * Пагадненне аб адзіных прынцыпах і правілах [[Канкурэнцыя|канкурэнцыі]] ад 9 снежня 2010 года; * Пагадненне аб адзіных правілах выдачы прамысловых [[субсідыя|субсідый]] ад 9 снежня 2010 года; * Пагадненне аб адзіных правілах дзяржаўнай падтрымкі [[Сельская гаспадарка|сельскай гаспадаркі]] ад 9 снежня 2010 года; * Пагадненне аб дзяржаўных [[закупка]]х ад 9 снежня 2010 года; * Пагадненне аб гандлі [[паслуга]]мі і [[інвестыцыя]]мі ў дзяржавах-удзельніцах Адзінай эканамічнай прасторы ад 9 снежня 2010 года; * Пагадненне аб адзіных прынцыпах рэгулявання ў сферы аховы і абароны правоў інтэлектуальнай [[Уласнасць|уласнасці]] ад 9 снежня 2010 года; * Пагадненне аб правілах доступу да паслуг суб'ектаў натуральных манаполіяў у сферы транспартавання [[Прыродны газ|газу]] па газатранспартных сістэмах, згодна з асновамі цэнаўтварэння і тарыфнай палітыкі ад 9 снежня 2010 года; * Пагадненне аб рэгуляванні доступу да паслугаў [[Чыгунка|чыгуначнага]] транспарту, згодна з асновамі тарыфнай палітыкі ад 9 снежня 2010 года<ref>{{Навіна|загаловак=Рашэнне Вышэйшага Еўразійскага эканамічнага савета ад 19 снежня 2011 г. № 9 «Аб уступленні ў сілу міжнародных дамоваў, якія ўтвараюць Адзіную эканамічную прастору Рэспублікі Беларусь, Рэспублікі Казахстан і Расійскай Федэрацыі»|спасылка=http://www.pravo.by/document/?guid=3871&p0=F91100258|выдавец=Нацыянальны прававы інтэрнэт-партал Рэспублікі Беларусь|мова=ru|дата публікацыі=20 снежня 2011|дата доступу=9 лістапада 2017}}</ref>. 17-е пагадненне «Аб парадку арганізацыі, кіравання, функцыянавання і развіцця агульных рынкаў [[Нафта|нафты]] і нафтапрадуктаў Рэспублікі Беларусь, Рэспублікі Казахстан і Расійскай Федэрацыі» ад 9 снежня 2010 года ўступіла ў сілу 23 мая 2013 г., калі ўрад Казахстана ратыфікаваў казаска-расійскае Пагадненне «Аб гандлёва-эканамічнай супрацы ў галіне паставак нафты і нафтапрадуктаў у Рэспубліку Казахстан» ад 9 снежня 2010 года. == Гісторыя == 19 верасня 2003 прэзідэнты Беларусі, Казахстана, Расіі і Ўкраіны падпісалі Пагадненне аб намеры сфарміраваць Адзіную эканамічную прастору. Аднак Украіна зацягвала працэс, імкнуўшыся да атрымання палітычных і эканамічных пераваг, а з прыходам да ўлады прэзідэнта [[Віктар Юшчанка|Юшчанкі]] пачала развіваць ідэю Еўраатлантычнай інтэграцыі (уваходу ў [[Еўрапейскі Саюз]] і [[НАТА]]). 18-19 лістапада 2010 года ў [[Санкт-Пецярбург]]у (Расія) прэм’ер-міністры Беларусі, Казахстана і Расіі [[Сяргей Сідорскі]], [[Карым Масімаў]] і [[Уладзімір Пуцін]] падпісалі першыя 4 пагадненні «ў мэтах утварэння Адзінай эканамічнай прасторы». Падпісанне адбылося ў рамках Міждзяржаўнага савета [[Еўразійская эканамічная супольнасць|Еўразійскай эканамічнай супольнасці]] на ўзроўні кіраўнікоў урадаў. 9 снежня 2010 года ў Маскве, Беларусь, Казахстан і Расія падпісалі на паседжанні Міждзяржсавету ЕўрАзЭС на ўзроўні кіраўнікоў дзяржаў астатнія 13 пагадненняў па стварэнні Адзінай эканамічнай прасторы. З іх 3 падпісалі прэзідэнты [[Аляксандр Лукашэнка]], [[Нурсултан Назарбаеў]] і [[Дзмітрый Мядзведзеў]]: «Аб узгодненай [[Макраэканоміка|макраэканамічнай]] палітыцы», «Аб стварэнні ўмоў на фінансавых рынках для забеспячэння свабоднага руху [[капітал]]у» і «Аб узгодненых прынцыпах [[Валюта|валютнай]] палітыкі». Астатнія 10 падпісалі віцэ-прэм’еры ўрадаў<ref>{{Навіна|загаловак=Адзіная эканамічная прастора: даведка|спасылка=https://ria.ru/spravka/20120101/529308191.html|выдавец=Расійскае інфармацыйнае агенцтва «Навіны»|мова=ru|дата публікацыі=1 студзеня 2012|дата доступу=9 лістапада 2017}}</ref>. 21 снежня 2010 года ўсе 17 пагадненняў ратыфікавала [[Палата прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Беларусі|Палата прадстаўнікоў]] Беларусі, а 22 снежня — [[Савет Рэспублікі Нацыянальнага сходу Беларусі|Савет Рэспублікі]]. 18 лістапада 2011 года ў Маскве (Расія) прэзідэнты Беларусі, Казахстана і Расіі А.Лукашэнка, Н.Назарбаеў і Д.Мядзведзеў падпісалі Дамову «Аб Еўразійскай эканамічнай камісіі», якую стварылі «як адзіны пастаянна дзейны рэгулюючы орган [[Мытны саюз ЕАЭС|Мытнага саюза]] і Адзінай эканамічнай прасторы». Паводле 3-га артыкула Дамовы, Камісія атрымлівала паўнамоцтвы ў 19 галінах, у тым ліку праз 17 пагадненняў 2010 года, якія ўтваралі АЭП<ref>{{Навіна|загаловак=Дамова «Аб Еўразійскай эканамічнай камісіі»|спасылка=http://economy.gov.by/uploads/files/002104_377269_Dogovor.pdf|выдавец=[[Міністэрства эканомікі Рэспублікі Беларусь]]|мова=ru|дата публікацыі=2012|дата доступу=9 лістапада 2017}}</ref>. {{Зноскі}} == Спасылкі == {{Commons}} {{Краіны пасля распаду СССР}} {{Міжнароднае права}} [[Катэгорыя:Еўразійскі эканамічны саюз]] [[Катэгорыя:Гандлёвыя блокі]] [[Катэгорыя:Знешняя палітыка Беларусі]] [[Катэгорыя:Знешняя палітыка Казахстана]] [[Катэгорыя:Знешняя палітыка Расіі]] [[Катэгорыя:Знешняя палітыка Арменіі]] [[Катэгорыя:Знешняя палітыка Кыргызстана]] [[Катэгорыя:Эканоміка Беларусі]] [[Катэгорыя:Эканоміка Казахстана]] [[Катэгорыя:Эканоміка Расіі]] [[Катэгорыя:Эканоміка Арменіі]] [[Катэгорыя:Эканоміка Кыргызстана]] [[Катэгорыя:З’явіліся ў 2012 годзе]] pbmat9hhpyu0wh2ko2o3gkzbbyn7ds9 0 643127 5155261 4187140 2026-06-17T09:23:52Z M.L.Bot 261 5155261 wikitext text/x-wiki '''Юнацтва''' — шматзначнае паняцце. * [[Юнацтва (выдавецтва)]] == Стадыёны == * [[Юнацтва (стадыён, Ліда)]] * [[Юнацтва (стадыён, Мазыр)]] * [[Юнацтва (стадыён, Слонім)]] * [[Юнацтва (стадыён, Смаргонь)]] {{неадназначнасць}} rrlhnqdgjqrzdxg6mbseb6f96lfdwt4 0 648131 5155118 4735147 2026-06-16T21:15:30Z ~2026-35195-85 169908 /* */ 5155118 wikitext text/x-wiki {{фільм}} '''«Рэпрэсава{{'}}ная архітэкту{{'}}ра»''' — [[беларусь|беларускі]] [[кароткаметражны фільм|кароткаметражны]] [[дакументальнае кіно|дакументальны фільм]], зняты [[кінарэжысёр|рэжысёрам]] Марыяй Булавінскай на тэлеканале «[[Белсат]]» у [[2019 год у гісторыі кіно|2019]] годзе.<ref name="bel">{{cite web|url = https://belsat.eu/films/represavanaya-arhitektura/|title = Рэпрэсаваная архітэктура|publisher = [[Белсат]]|access-date = 2020-06-19|ref = bel}}</ref> == Сюжэт == Дакументальная стужка расказвае пра лёс таленавітага архітэктара [[Станіслаў Данілавіч Шабунеўскі|Станіслава Шабунеўскага]], які стварыў адны з найпрыгажэйшых будынкаў [[Гомель|Гомеля]]. == Здымачная група == * рэжысёр — Марыя Булавінская * аўтары — Сяргей Ляпін, Марыя Булавінская * аператары — Дзмітрый Нячаеў, Марыя Булавінская * мастак — Філіп Какоша * графіка і эфекты — Сяргей Ляпін, Марыя Булавінская, Раман Гарлінскі * аператар-пастаноўшчык — Павел Антонаў * паветраныя здымкі — Дзмітрый Нячаеў, Аляксей Шынкароў * мантаж — Марыя Булавінская * закадравы тэкст — Мікола Бянько, Юлія Сівец, Сяргей Ляпін {{зноскі}} == Спасылкі == {{commons}} * {{youTube|4TTA6Bvn8eY|«Рэпрэсаваная архітэктура»}} {{вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:Дакументальныя фільмы Беларусі]] [[Катэгорыя:Кароткаметражныя фільмы Беларусі]] [[Катэгорыя:Фільмы на беларускай мове]] cjmthutk5n225m6ykbdfwdwau3kytzq 0 650649 5155080 4891596 2026-06-16T19:48:37Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155080 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Адамайціс}} {{ДД | імя = Іосіф Адамавіч Адамайціс | выява = | памер = | подпіс = | тытул = [[Наркамат гандлю БССР|Наркам гандлю БССР]] | сцяг = Flag of the Byelorussian Soviet Socialist Republic (1927–1937).svg | сцяг2 = | перыядпачатак = [[1926]] | перыядканец = [[1928]] | прэзідэнт = | прэм'ер = [[Язэп Аляксандравіч Адамовіч|Язэп Адамовіч]]<br/>[[Мікалай Мацвеевіч Галадзед|Мікалай Галадзед]] | папярэднік = [[Іван Антонавіч Васілевіч|Іван Васілевіч]] | пераемнік = [[Нічыпар Лукіч Аксючыц|Нічыпар Аксючыц]] | тытул_2 = Старшыня Віцебскага акрвыканкама | сцяг_2 = Flag of Byelorussian SSR (1919-1927).svg | сцяг2_2 = | перыядпачатак_2 = [[1924]] | перыядканец_2 = [[1926]] | прэзідэнт_2 = | прэм'ер_2 = [[Язэп Аляксандравіч Адамовіч|Язэп Адамовіч]] | папярэднік_2 = | пераемнік_2 = | тытул_3 = [[Народны камісарыят харчавання БССР|Наркам харчавання БССР]] | сцяг_3 = Flag of Byelorussian SSR (1919-1927).svg | сцяг2_3 = | перыядпачатак_3 = [[1920]] | перыядканец_3 = [[1924]] | прэзідэнт_3 = | прэм'ер_3 = [[Аляксандр Рыгоравіч Чарвякоў|Аляксандр Чарвякоў]] | папярэднік_3 = [[Майсей Іосіфавіч Калмановіч|Майсей Калмановіч]] | пераемнік_3 = | дата нараджэння = | месца нараджэння = | дата смерці = | партыя = | адукацыя = | званне = | узнагароды = | Commons = }} '''Іосіф Адамавіч Адамайціс''' ([[1896]], Ясцінінкай, [[Панявежскі павет (Расійская імперыя)|Панявежскі павет]], [[Ковенская губерня]], [[Расійская імперыя]] — [[8 красавіка]], [[1938]], растрэльны палігон «Камунарка», [[Маскоўская вобласць]], [[Расійская Савецкая Федэратыўная Сацыялістычная Рэспубліка|РСФСР]]) — беларускі [[Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік|савецкі]] дзяржаўны дзеяч, [[Народны камісарыят харчавання БССР|народны камісар харчавання БССР]] (1920—1924), [[Народны камісарыят гандлю БССР|знешняга і ўнутранага гандлю Беларускай ССР]] (1926—1928). == Біяграфія == Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. З 1913 года працаваў у кааператыўных арганізацыях. Падчас [[Кастрычніцкая рэвалюцыя|Кастрычніцкай рэвалюцыі]] (1917) — член Васкрасенскага рэвалюцыйнага ваеннага савета Каломенскага павета. У 1918 годзе быў накіраваны на падпольную працу ў акупаваную нямецкімі войскамі [[Літва|Літву]]. Працаваў у ЦК Кампартыі Літвы, у яе [[Вільнюс|Віленскім]] гарадскім камітэце, узначальваў партызанскі атрад у [[Рокішкіс]]е, які ваяваў супраць нямецкіх і польскіх інтэрвентаў. * студзень—верасень 1919 — Надзвычайны камісар харчавання Каўнаскай губерні, * 1919—1920 — член праўлення Смаленскага губернскага харчовага камітэта, * 1920—1924 — народны камісар харчавання Беларускай ССР, упаўнаважаны Народнага камісарыята знешняга гандлю СССР па Беларускай ССР, дырэктар беларускага Дзяржаўнага камітэта па імпарту і экспарту, * 1924—1926 — старшыня выканаўчага [[Віцебская акруга|Віцебскага акруговага савета]] Савета рабочых, сялянскіх і чырванаармейских дэпутатаў, * 1926—1928 — народны камісар знешняга і ўнутранага гандлю Беларускай ССР. Абіраўся членам [[ЦВК Беларускай ССР]]. Са снежня 1928 года працаваў на адказных пасадах у Маскве. На момант арышту ён быў старэйшым інжынерам ва Усесаюзным навукова-даследчым інстытуце халадзільнай прамысловасці. Арыштаваны НКУС СССР 5 лютага 1938 года. 8 красавіка 1938 года [[Ваенная калегія Вярхоўнага суда СССР|Ваеннай калегіяй Вярхоўнага Суда СССР]] па абвінавачванні ў шпіянажы быў асуджаны да вышэйшай меры пакарання. Рэабілітаваны ў лютым 1956 г. == Спасылкі == * http://www.marakou.by/by/davedniki/represavanyya-litaratary/tom-iii-kniga-i/index_26806.html {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20200715181403/http://www.marakou.by/by/davedniki/represavanyya-litaratary/tom-iii-kniga-i/index_26806.html |date=15 ліпеня 2020 }} {{DEFAULTSORT:Адамайціс Іосіф Адамавіч}} [[Катэгорыя:Члены ЦВК БССР]] [[Катэгорыя:Народныя камісары гандлю БССР]] [[Катэгорыя:Расстраляныя і пахаваныя на палігоне «Камунарка»]] [[Катэгорыя:Рэабілітаваныя ў СССР]] trd9x437d8mxw3e8zqoq9aukz2w2eyx 0 652859 5155156 5116755 2026-06-17T02:20:22Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155156 wikitext text/x-wiki {{Этнічная група| group = Канарцы <br /> | image = [[Выява:Canarios Torriani 1590.jpg|300px]] | caption = <div style="background-color:#fee8ab">Абарыгены [[Гран-Канарыя|Гран-Канарыі]]. Малюнак [[1592]] г.<small> | poptime = | popplace = [[Канарскія астравы]] | langs = гуанчскія мовы | rels = [[політэізм]] | related = [[берберы]] }} '''Абарыгены Канарскіх астравоў''' ({{lang-es|Aborígenes canarios}}) — супольная назва тубыльцаў [[Канарскія астравы|Канарскіх астравоў]], заваяваных на працягу [[XV]] ст. [[Іспанцы|іспанцамі]]. У літаратуры таксама шырока выкарыстоўваецца іншая назва '''гуа́нчы''' ({{lang-es|Guanche}}), якая на самой справе адносіцца толькі да тубыльцаў вострава [[Тэнэрыфэ]]. == Назвы == Абарыгены Канарскіх астравоў не з’яўляліся адзіным народам і жылі досыць ізалявана адзін ад іншага, карысталіся рознымі саманазвамі<ref>{{Cite web |url=http://www.rogerblench.info/Archaeology/Africa/Peopling%20of%20the%20Canaries.pdf |title=The peopling of the Canaries: new data and new hypotheses |access-date=14 кастрычніка 2020 |archive-date=27 мая 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250527211435/https://www.rogerblench.info/Archaeology/Africa/Peopling%20of%20the%20Canaries.pdf |url-status=dead }}</ref>: {| class="wikitable" |+ Назвы абарыгенаў Канарскіх астравоў |- ! Сучасная назва вострава !! Назва на мове абарыгенаў !! Саманазва астравіцян |- | style="background:#eaecf0;" | [[Тэнэрыфэ]] || ''Chenech'' || ''Guan Chenech'', ''Chinet'' |- | style="background:#eaecf0;" | [[Фуэртэвентура]] || ''Maxorata'' || ''Majorero'', ''Maxo'' |- | style="background:#eaecf0;" | [[Гран-Канарыя]] || ''Tamaran'' || |- | style="background:#eaecf0;" | [[Эль-Ера]] || ''Hero'' || ''Bimbache'' |- | style="background:#eaecf0;" | [[Ла-Пальма]] || ''Benahoare'' || ''Auarita'' |- | style="background:#eaecf0;" | [[Ла-Гамера]] || ''Gomera'' || ''Gomero'' |- | style="background:#eaecf0;" | [[Лансаротэ]] || ''Tyteroygatra'' || ''Maxo'' |- |} Сучасная шырока распаўсюджаная назва '''гуанчы''' паходзіць ад саманазвы тубыльцаў [[Тэнэрыфэ]] ''Guan Chenech'' (літаральна «мужчыны з Тэнэрыфэ»). Канарцамі ({{lang-la|Canarii}}) [[Іспанія|іспанскія]] заваёўнікі звычайна называлі карэнных жыхароў вострава [[Гран-Канарыя]]. == Паходжанне == На працягу [[16 стагоддзе|XVI]] — [[20 стагоддзе|XX]] стст. высоўваліся розныя тэорыі паходжання абарыгенаў Канарскіх астравоў, у тым ліку нібы ад [[Кельты|кельтаў]] і нават [[Дравідыйскія мовы|дравідаў]]<ref>[https://english.elpais.com/elpais/2019/06/06/inenglish/1559833589_664515.html Studies shed new light on origins of Canary Islands population]</ref><ref>[https://faculty.ucr.edu/~legneref/bronze/guanche.htm COMPARING DRAVIDIAN WITH GUANCHE]</ref>. Аднак да другой паловы [[20 стагоддзе|XX]] ст. яны сканцэнтраваліся пераважна на паходжанні ад выхадцаў з [[Паўночная Афрыка|Паўночнай Афрыкі]] і [[Пірэнейскі паўвостраў|Пірэнейскага паўвострава]]. На карысць гэтага сведчылі матэрыялы [[мовазнаўства|лінгвістыкі]], [[Фізічная антрапалогія|фізічнай антрапалогіі]], пазней — [[генетыка|генетыкі]]. Так, было выяўлена, што [[мова|мовы]] абарыгенаў з’яўляліся блізкімі да моў [[берберы|бербераў]]<ref>[https://www.theneweuropean.co.uk/brexit-news-canary-island-language-history-europe-49668/ The lost language of the Canary Islands]</ref>. Даследаванне [[Мумія|мумій]], што знаходзілі ў месцах старажытных пахаванняў, паказала, што памерлыя абарыгены належалі да міжземнаморскага тыпу [[Еўрапеоідная раса|еўрапеоіднай расы]], радзей — да тыпу, падобнаму на [[Краманьёнец|краманьёнскі]]<ref>[https://anthrosource.onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1525/aa.1900.2.3.02a00040 THE ABORIGINES OF THE CANARY ISLANDS]{{Недаступная спасылка}}</ref>. Падзел старажытных астравіцян на 2 расавыя тыпы стаў прычынай меркавання пра 2 розныя хвалі перасяленняў. Генетычныя даследаванні пачатку [[20 стагоддзе|XXI]] ст. пацвердзілі блізкасць канарскіх тубыльцаў да еўрапеоіднага насельніцтва Паўночнай Афрыкі. Толькі невялікая частка генетычнага радаводу канарцаў належыць да папуляцый, шчыльна звязаных з мігрантамі з [[Пярэдняя Азія|Пярэдняй Азіі]], якія ў [[7 тысячагоддзе да н.э.|7]] тысячагоддзі да н. э. прынеслі ў [[Еўропа|Еўропу]] веды пра [[земляробства]]<ref>[https://www.ed.ac.uk/biomedical-sciences/news/archives/2017/study-reveals-origin-canary-island-aboriginals Skull study Reveals Origin of Canary Island’s Aboriginal People]</ref>. Гэта не значыць, што нашчадкі пярэднеазіяцкай папуляцыі прыбылі на Канарскія астравы з Еўропы. Яны маглі спярша дасягнуць Паўночнай Афрыкі, а ўжо потым — Канарскіх астравоў. Час перасялення нашчадкаў абарыгенаў на астравы з’яўляецца дыскусійным. Найстаражытнейшыя знойдзеныя [[Артэфакт (археалогія)|артэфакты]] датуюцца сярэдзінай [[1 тысячагоддзе да н.э.|1]] тысячагоддзя да н. э.<ref>Onrubia-Pintado J. Les cultures préhistoriques des Îles Canaries état de la question // Lánthropologie, 1987, vol. 91. P. 653—678</ref>, аднак дакладнасць датыроўкі не пэўная. Перасяленне суправаджалася доўгатэрміновай ізаляцыяй і стратай некаторых [[культура|культурных]] навыкаў, у тым ліку [[мараплаўства]]. Адсутнасць на астравах даступных радовішчаў [[металы|металаў]] прывяла да вяртання [[неаліт]]ычных тэхналогій. == Культура == Да еўрапейскага заваявання абарыгены насялялі 7 з буйных астравоў [[Канарскія астравы|Канарскага архіпелага]], прычым насельнікі кожнага вострава былі дастаткова ізаляваны ад астатніх<ref>[http://www.ctspanish.com/communities/canary/guanches.htm The Guanches]</ref>. Астраўныя [[археалагічная культура|культуры]] развіваліся асобна і былі прыстасаваны да мясцовых умоў. Найбольш развітымі з’яўляліся культуры жыхароў астравоў [[Гран-Канарыя]] і [[Тэнэрыфэ]]. Найболей адсталымі — астравоў [[Ла-Пальма]] і [[Ла-Гамера]]. === Заняткі === [[Выява:MNH - Schüssel Garafia.jpg|thumb|Пасудзіна з вострава [[Ла-Гамера]]]] Асноўнымі заняткамі карэннага насельніцтва [[Канарскія астравы|Канарскіх астравоў]] здаўна былі [[земляробства]], [[жывёлагадоўля]] і [[рыбалоўства]]. Вырошчвалі [[Ячмень звычайны|ячмень]], [[бабовыя]], на [[Гран-Канарыя|Гран-Канарыі]] — [[пшаніца|пшаніцу]]. Адбор насення дазваляў атрымліваць дастатковыя ўраджаі [[Збожжавыя культуры|збожжа]] нават у засушлівыя гады. Характэрна, што нават у наш час канарскія фермеры вырошчваюць сарты ячменя, якія бяруць пачатак ад раслін, што раслі на гародах абарыгенаў<ref>[https://www.abc.es/espana/canarias/abci-guanches-hacian-gofio-cebada-vino-marruecos-201701091911_noticia.html Los guanches hacían gofio con cebada que vino de Marruecos]</ref>. Звычайнай ежай з’яўлялася ''гофіа'' — смажаная ячменная [[мука]] з [[арэх]]авым смакам<ref>[https://www.gran-canaria-info.com/en/content/eat-drink-fun/what-do-the-canary-islands-have-in-common-with-tibet-ethiopia Gofio: The History & Origins Of An Ancient Canary Islands Food]</ref>. На [[Тэнэрыфэ]] падрыхтоўкай палеткаў да сяўбы займаліся мужчыны, астатняя праца клалася на жанчын. На Гран-Канарыі захаваліся шматлікія збожжасховішчы<ref>[https://www.hellocanaryislands.com/first-settlers/ The first settlers of the Canary]</ref>. Зямлю апрацоўвалі завостранымі каламі. Астравіцяне таксама збіралі плады дзікіх раслін, у тым ліку [[фінікі]]. Важную ролю ў забеспячэнні адыгрывала трыманне [[Авечка свойская|авечак]] і [[Каза свойская|коз]]. З [[малако|малака]] свойскай жывёлы выраблялі [[сыр]]<ref>{{Cite web |url=http://www.medianias.org/productores/historiaq_en.html |title=HISTORY OF CHEESE IN THE CANARY ISLANDS |access-date=21 верасня 2020 |archive-date=28 кастрычніка 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211028050137/http://www.medianias.org/productores/historiaq_en.html |url-status=dead }}</ref>. Са скур шылі [[вопратка|вопратку]]. Жывёлу пасвілі з дапамогай [[Сабака свойскі|сабак]]. Астравіцянам было знаёма [[пчалярства]], пераважна ў форме [[бортніцтва]]. Лічыцца, што гэты занятак быў прынесены з [[Паўночная Афрыка|Паўночнай Афрыкі]]<ref>Crane, E. The World History of Beekeeping and Honey Hunting. — Taylor & Francis, 1999. P. 218</ref>. Лоў [[рыбы]], [[Крэветкі|крэветак]], [[Малюскі|малюскаў]] адбываўся з дапамогай сетак, крукоў, [[гарпун]]оў. У замкнёных вадаёмах выкарыстоўвалі [[атрута|атруту]]. Радзей здабыча жывёльных прадуктаў адбывалася дзякуючы [[паляванне|паляванню]]. За-за адсутнасці [[металы|металаў]] абарыгены Канарскіх астравоў шырока выкарыстоўвалі [[Прыродны камень|камень]] — [[базальт]], [[абсідыян]], [[амфіболы]]. Звычайнай была ''табона''<ref>[https://www.academiacanarialengua.org/palabra/tabona/ Tabona]</ref> — камень з завостранымі канцамі, які з’яўляўся рэжучай прыладай працы або простай [[зброя]]й. З камянёў таксама ладзілі жорны для расцірання збожжа. Хаця ганчарнае кола не было вядома, з гліны ляпілі пасудзіны, прычым астраўная [[кераміка]] адрознівалася значнай разнастайнасцю. === Жытлы і будынкі === [[Выява:Cenobio de Valerón - Höhlen 4.jpg|thumb|Штучныя пячоры ў скале Валерон на [[Гран-Канарыя|Гран-Канарыі]] выкарыстоўваліся абарыгенамі для захавання збожжа]] Пакуль не існуе адзіна прынятай тыпалагізацыі пабудоў абарыгенаў Канарскага архіпелага, што толькі часткова тлумачыцца розніцай [[археалагічная культура|археалагічных культур]] населеных імі астравоў. Найбольш вядомы [[пячора|пячорныя]] жытлы, якія ў нашы дні з’яўляюцца цэнтрамі [[Археалагічныя даследаванні|археалагічных раскопак]] і [[гісторыя|гістарычнымі]] славутасцямі. Горныя пячоры выкарыстоўваліся тубыльцамі як дамы, магільні і сховішчы. На [[Гран-Канарыя|Гран-Канарыі]] рабілі штучныя пячоры<ref>[https://www.grancanaria.com/turismo/en/culture/heritage/archaeological-heritage/ Archaeological Heritage]</ref>. Знутры іх сцены абмазваліся [[гліна]]й, маглі мецца дзверы і вокны. У сценах высякалі нішы для хатняга начыння, у падлозе — ямы для запасаў. Драўлянай мэблі не было, замест стала і крэслаў выкарыстоўвалі плоскія камяні. На астравах [[Ла-Пальма]], [[Ла-Гамера]] і [[Тэнэрыфэ]] ў пячорах магла жыць большая частка насельніцтва. Але нават там былі вядомы непячорныя каменныя пабудовы і хованкі<ref>[https://en.la-palma.travel/aborigines-la-palma-benahoaritas-auaritas-awaras-benahoare-guanchen-keramik-stone-engravings-history Native Inhabitants of La Palma]</ref><ref name="tenerife-holiday-home-insider.com">[https://www.tenerife-holiday-home-insider.com/guanche.html Much scope by Guanche caves for intrigung cavemen explorations]</ref>. Каменныя хаціны сярод [[скала|скал]] узгадваліся храністамі пры апісанні іншых населеных астравоў. Вядомы [[рытуал]]ьныя пабудовы ''тагарор''. Яны ўяўлялі сабою прастору, замкнёную каменнымі сценамі, без даху. Лічыцца, што ''тагарор'' выкарыстоўвалі для збораў старэйшын, каля сцен у [[свята|святочныя]] дні арганізоўваліся [[Гульня|гульні]] і [[танец|танцы]]. На паўднёвым усходзе Тэнэрыфэ існуюць ступеністыя каменныя [[Піраміда (збудаванне)|піраміды]]<ref>[https://www.piramidesdeguimar.es/el-parque/qu%C3%A9-es-pir%C3%A1mides-de-gue%C3%ADmar/ Que es Pirámides de Güímar?]</ref>. [[Тур Хеердал]], які палічыў іх рэшткамі старажытнай [[рэлігія|сакральнай]] культуры, заснаваў у [[1998]] г. на іх месцы этнаграфічны парк Гуімар. Але пазней вучоныя выявілі, што піраміды не маюць дачынення да абарыгенаў, яны былі створаны ў [[19 стагоддзе|XIX]] ст. Пад адной з пірамід была знойдзена пячора старажытных насельнікаў. Яна сапраўды магла выкарыстоўвацца як [[храм]]. === Вопратка === [[Выява:Pintadera aborigen, Museo Canario, Las Palmas de Gran Canaria, España.jpg|thumb|''Пінтадэра'' з [[Гран-Канарыя|Гран-Канарыі]]]] Астравіцяне шылі [[вопратка|вопратку]] са скур [[Авечка свойская|авечак]] і [[Каза свойская|коз]], карысталіся [[Пальмавыя|пальмавымі]] і [[Трыснёг|трысняговымі]] валокнамі. Найбольш распаўсюджаным адзеннем была скураная [[кашуля]], якая часам дасягала шчыкалатак. На Тэнэрыфэ яна была вядома як ''тамарка''<ref>[https://www3.gobiernodecanarias.org/medusa/wiki/index.php?title=Tamarco Tamarco]</ref>. Акрамя таго, узгадваліся скураное адзенне ''ахіка'', нарукаўнікі ''гуайка'' і [[панчохі]] ''хуйрма'', на [[Ла-Гамеры]] — жаночыя [[Спадніца|спадніцы]] ''тахуаян'', на [[Лансаротэ]] — [[капялюш|капелюшы]] ''гуапіл''. Насельнікі Тэнэрыфэ, Лансаротэ і [[Фуэртэвентура|Фуэртэвентуры]] таксама апраналі [[сандалі]]<ref>[http://www.mundoguanche.com/portada/articulo.php?id_articulo=137 Qu ropas usaban los guanches?]</ref>. Канарскія абарыгены ўпрыгожвалі цела малюнкамі, насілі [[пацеркі]] з [[драўніна|драўніны]], [[Косць|косці]], [[Ракавіна малюскаў|ракавін]]<ref>[https://www.ethnicjewelsmagazine.co.uk/articles/tara-of-gran-canaria/ Tara of Gran Canaria]</ref>. Вядомы ''пінтадэра''<ref>[https://www3.gobiernodecanarias.org/medusa/wiki/index.php?title=Pintaderas Pintaderas — CanariWiki — Gobierno de Canarias]</ref>, невялікія пласціны з [[гліна|гліны]] або драўніны рознай геаметрычнай формы з выпуклым малюнкам, якія маглі насіць на шыі і выкарыстоўваць пасля апускання ў раслінныя [[Пігмент|фарбы]] для адбіткаў на целе або нават упрыгожвання пасудзін. === Сацыяльны лад === Згодна з [[Іспанія|іспанскімі]] [[хроніка]]мі, карэнныя жыхары кожнага вострава падзяляліся на групы ({{lang-es|banda}}), што займалі пэўную тэрыторыю і мелі свае органы ўлады са старэйшын і правадыроў. На [[Тэнэрыфэ]] яны зваліся ''менсэята''. Напрыклад, на [[Гран-Канарыя|Гран-Канарыі]] вылучалася 10 такіх груп, на Тэнэрыфэ — 9<ref>[https://www.holidway.com/en/guanches/pays/spain/ Guanches — History and culture] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20220123001222/https://www.holidway.com/en/guanches/pays/spain/ |date=23 студзеня 2022 }}</ref>, на [[Пальма|Пальме]] — 12<ref>[https://en.la-palma.travel/aborigines-la-palma-benahoaritas-auaritas-awaras-benahoare-guanchen-keramik-stone-engravings-history/ Native Inhabitants of La Palma]</ref>, на [[Эль-Ера]] — 1<ref>[https://elhierro.travel/en/discover/history-el-hierro/ History of El Hierro]</ref>, на [[Фуэртэвентура|Фуэртэвентуры]] — 2 і г. д. На Фуэртэвентуры паміж паўночнай групай ''максарата'' і паўднёвай групай ''хандыя'' быў пабудаваны [[абарончая сцяна|мур]], які, аднак, не стрымліваў узаемныя варожыя дзеянні<ref>[https://www.spiritoffuerteventura.com/index.php/lifestyle-guide-fuerteventura/people-a-history/history/181-history-of-the-guanches History of the Guanches] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20210227122814/https://spiritoffuerteventura.com/index.php/lifestyle-guide-fuerteventura/people-a-history/history/181-history-of-the-guanches |date=27 лютага 2021 }}</ref>. У [[14 стагоддзе|XIV]] ст. прадракальніца Андамана з Гран-Канарыі ўступіла ў [[шлюб]] з Гумідафэ, правадыром групы ''гальдар''. Разам яны заваявалі землі ўсяго вострава і абвясцілі сябе вярхоўнымі правадырамі ''гуанартэмэ''. У сярэдзіне [[15 стагоддзе|XV]] ст. нашчадкі Андаманы і Гумідафэ падзялілі Гран-Канарыю на 2 «каралеўствы», паміж якімі адбываліся войны. Улада вярхоўных правадыроў абмяжоўвалася радай старэйшын ''гуайрэ'' і вярхоўным [[святар|жрацом]] ''файкан''. На Тэнэрыфэ таксама за 150 гадоў да заваявання кіраваў адзін правадыр, але яго сыны падзялілі яго ўладанні на 9 частак. Ла-Гамера з’яўлялася адзіным «каралеўствам» да XIV ст. Сярод абарыгенаў не мелася сацыяльнай роўнасці, што часткова пацвярджаецца пахаваннямі, дзе памерлыя абгортваліся рознай колькасцю скур і мелі розную колькасць прадметаў, пакладзеных у магільні. Храністы ўзгадваюць прадстаўнікоў высакародных пластоў насельніцтва на Гран-Канарыі і Тэнэрыфэ. На апошнім востраве правадыры валодалі ўсёй зямлёй і перадавалі яе за частку ўраджаю простым абшчыннікам<ref name="theodora.com">[https://theodora.com/encyclopedia/g2/guanches.html Guanches — Encyclopedia — Theodora.com]</ref>, што складалі большасць насельніцтва. На ніжэйшай прыступцы сацыяльнай лесвіцы стаялі [[рабства|рабы]] і прадстаўнікі [[рытуал]]ьна нячыстых прафесійных груп, у тым ліку мяснікі і муміфікатары. Жыхары Тэнэрыфэ тлумачылі сацыяльную няроўнасць падзелам людзей, што адбыўся з пачаткам сусвету<ref>[https://books.google.by/books?id=uURACwAAQBAJ&pg=PT101&lpg=PT101&dq=guanche+social+inequality&source=bl&ots=FEWwvahIhf&sig=ACfU3U3lgnzWL5jF_EVi8KxGsvAWAg1Pdw&hl=be&sa=X&ved=2ahUKEwjE-pjZsJTsAhXGk4sKHVNrCtcQ6AEwGXoECAsQAg#v=onepage&q&f=false Gunnar Landtman, The Origin of the Inequality of the Social Classes]</ref>. На Гран-Канарыі некаторыя маладыя воіны прыносілі сябе ў ахвяру пры ўзыходжанні новага правадыра. На ўсіх астравах жанчыны карысталіся значнай павагай. Абраза жанчыне, зробленая ўзброеным мужчынам, каралася смерцю<ref name="theodora.com"/>. Абарыгены лічыліся гасціннымі, праяўлялі павагу да старэйшых і любоў да сям’і<ref>[https://lanzaroteinformation.co.uk/who-were-the-guanches WHO WERE THE GUANCHES?]</ref>. Сустракаліся як [[манагамія|манагамныя]], так і [[палігамія|палігамныя]] сем’і<ref>[https://www.holidway.com/en/guanches/pays/spain/ The Guanche mystery, people of the Canaries] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20220123001222/https://www.holidway.com/en/guanches/pays/spain/ |date=23 студзеня 2022 }}</ref>, прычым была вядома [[паліандрыя]]<ref>[https://www.sisterwives.com/articles/article/28/what-is-polyandry What is Polyandry?]{{Недаступная спасылка}}</ref>. На востраве Ла-Пальма існаваў звычай, калі знясіленыя старыя па ўласнаму жаданню развітваліся са сваякамі і сыходзілі паміраць у [[пячора|пячорныя]] магільні, з сабою бралі толькі міску [[малако|малака]]<ref name="theodora.com"/>. === Веды === Нягледзячы на ізаляванасць і прымітыўнасць матэрыяльнай культуры, абарыгены Канарскіх астравоў захоўвалі веды і навыкі, характэрныя для больш развітых грамадстваў. Так, гуанчы [[Тэнэрыфэ]] мелі ўяўленні пра [[Месяц (спадарожнік Зямлі)|месячныя]] і [[сонца|сонечныя]] астранамічныя цыклы, карысталіся месячным і сонечным [[Каляндар|календарамі]]<ref>[https://www.academia.edu/775626/The_Guanche_lunar_calendar_and_the_virgin_of_Candelaria_Tenerife_14th_15th_centuries_ THE GUANCHE LUNAR CALENDAR AND THE VIRGIN OF CANDELARIA(TENERIFE, 14th-15th CENTURIES)]</ref>. На Тэнэрыфэ, [[Пальма|Пальме]] і [[Лансаротэ]] знойдзены надпісы, якія меркавана маюць [[берберы|берберскае]] і [[Пірэнейскі паўвостраў|іберыйскае]] паходжанне. Найбольш старажытны надпіс на Пальме адносіцца да [[3 стагоддзе|III]] ст. н. э.<ref>[https://journals.openedition.org/corpus/2641 José Farrujia de la Rosa, Written in stones: The Amazigh colonization of the Canary Islands]</ref> === Мастацтва === Захаваліся малюнкі, якія абарыгены Канарскіх астравоў наносілі на сцены жылых і пахавальных [[пячора|пячор]] з дапамогай натуральных [[пігмент]]аў, а таксама ўпрыгожванні на [[кераміка|керамічных]] вырабах у форме геаметрычнага [[арнамент]]а, радзей — [[Антрапамарфізм|антрапаморфных]] і [[Зоамарфізм|зоаморфных]] постацяў<ref>{{Cite web |url=http://www.tenerife-guanches.com/en/arte.aspx |title=Guanche Art |access-date=5 кастрычніка 2020 |archive-date=9 кастрычніка 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009050015/http://www.tenerife-guanches.com/en/arte.aspx |url-status=dead }}</ref><ref>[https://www.ancient-origins.net/ancient-places-africa/cueva-pintada-0012113 Cueva Pintada: Painted Cave of Gran Canaria Reveals Mystery of Ancient Inhabitants]</ref>. Невялікія [[статуя|статуэткі]], магчыма, культавага прызначэння, ляпілі з гліны, потым абпальвалі, таксама выразалі з мяккіх парод каменю. Першыя еўрапейскія даследчыкі архіпелага ў [[14 стагоддзе|XIV]] ст. паведамлялі, што абарыгены выдатна спявалі і танцавалі на [[Францыя|французскі]] манер<ref>[https://www.gevic.net/info/contenidos/mostrar_contenidos.php?idcat=2&idcap=10&idcon=178 CÓMO ERAN LOS GUANCHES?]</ref>. На [[Тэнэрыфэ]] і ў нашы дні вядомы [[фальклор]]ны танец ''таджарастэ'', які паходзіць ад танцаў гуанчаў<ref>[https://milyunviajesporelmundo.com/2018/11/28/guanches-asi-eran/ Guanches: así eran y así vivían los (altísimos) aborígenes de Canarias]</ref>. <gallery> Petroglifo en Las Tricias.jpg|Геаметрычныя [[петрогліф]]ы з [[Пальма|Пальмы]] At Tenerife 2020 274.jpg|Рэканструкцыя пячорнага мастацтва [[Тэнэрыфэ]] Idolo guanche Museo Canario.jpg|Гліняная антрапаморфная статуэтка з [[Гран-Канарыя|Гран-Канарыі]] </gallery> === Рэлігійныя ўяўленні === [[Выява:MNH - Idol Zonzamas.jpg|thumb|[[Ідал]] з вострава [[Лансаротэ]]]] Звесткі пра [[рэлігія|рэлігійныя]] ўяўленні абарыгенаў Канарскіх астравоў дайшлі да нас значна трансфармаванымі. Іх пакідалі мараплаўцы, заваёўнікі і місіянеры [[хрысціянства|хрысціяне]], якія тлумачылі ўбачанае або пачутае па-свойму. Некаторыя запісы былі зроблены пасля заваявання і адлюстроўвалі рэлігійную культуру, вельмі змененую хрысціянствам. Аднак ва ўсіх выпадках можна казаць пра існаванне [[політэізм]]у, заснаванага на веры ў розных [[бог|багоў]]. Напрыклад, гуанчы [[Тэнэрыфэ]] шанавалі бога [[сонца]] Магека, багіню-маці Чаксіраксі, бажаство [[Тэйдэ]] і замагільнага свету ў форме [[сабака свойскі|сабакі]] Гуаёта, багоў ніжэйшага рангу. [[Абрад]]ы арганізоўваліся [[святар|жрацамі]], што мелі пэўную спецыялізацыю<ref>{{Cite web |url=http://www.tenerife-guanches.com/en/religion.aspx |title=Guanche Religion |access-date=3 кастрычніка 2020 |archive-date=9 кастрычніка 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009042626/http://www.tenerife-guanches.com/en/religion.aspx |url-status=dead }}</ref>, у асобных месцах сярод [[гара|гор]] і [[скала|скал]]. Прывілеяванае становішча для рытуалаў займала гара Тэйдэ<ref>[http://www.ctspanish.com/communities/canary/guanche1.htm THE GUANCHE WAY OF LIFE]</ref>. На [[Гран-Канарыя|Гран-Канарыі]] абарыгены шанавалі вышэйшага бога Акарана<ref>[https://www.oocities.org/tragicpixie/GodsAfrica.html African Gods]</ref>, мелася пасада вярхоўнага жраца ''файкан''. Жыхары Пальмы таксама шанавалі адзінага нябеснага бога Абору, для якога ўзводзілі з камянёў насыпы [[Піраміда (збудаванне)|пірамідальнай]] формы<ref>[https://archive.org/details/racesandpeoples00bringoog Daniel Garrison Brinton, Races and Peoples: Lectures on the Science of Ethnography]</ref>. Бімбачэ [[Эль-Ера]] верылі, што сусветам кіруе пара, бог-мужчына Эраорахан і багіня-жанчына Манейба<ref>[http://leyendasytradiciones.blogspot.com/2017/05/eraorahan-isla-de-el-hierro.html Eraorahan — Isla de El Hierro]</ref>. Карэнныя жыхары некаторых астравоў Канарскага архіпелага практыкавалі [[мумія|муміфікацыю]] памерлых. На Тэнэрыфэ гэтым займаліся прадстаўнікі асобнай прафесійнай групы з нізкім сацыяльным становішчам. Жанчыны рыхтавалі да замагільнага свету памерлых жанчын, мужчыны — мужчын. Цела нябожчыка абмывалі і напаўнялі мазямі, прыгатаванымі з [[расліны|раслін]] і [[мінерал]]аў. Потым цела змяшчалі на сонца і сушылі. Тым часам сваякі і сябры павінны былі захоўваць жалобу. Гатовую мумію загортвалі ў скуры, сшывалі іх і адносілі скрутак ў пахавальную [[пячора|пячору]], дзе клалі на дошкі разам з дарамі<ref>[http://www.ctspanish.com/communities/canary/guanche2.htm THE GUANCHES AND DEATH]</ref>. На Гран-Канарыі муміфікавалі найбольш выбітных абшчыннікаў, астатніх закопвалі ў зямлю<ref>[https://allthatsinteresting.com/guanche-cave-tomb 72 Skeletons And Mummies Found In Ancient Guanche Cave]</ref>. На Пальме муміфікацыя адбывалася натуральным шляхам<ref>[https://www.la-palma24.info/en/Harald-braem-mummies-Canary-Islands/ Guest post by Harald Braem on the topic of mummies] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20180316140544/http://www.la-palma24.info/en/Harald-braem-mummies-Canary-Islands/ |date=16 сакавіка 2018 }}</ref>. На астатніх астравах наяўнасць гэтай традыцыі або абвяргаецца, або лічыцца недаказанай. == Мова == На розных астравах Канарскага архіпелага размаўлялі на асобным [[дыялект|дыялекце]] або нават на асобнай [[мова|мове]]. Больш дакладнае вызначэнне немагчыма, паколькі ў [[15 стагоддзе|XV]] — [[18 стагоддзе|XVIII]] стст. лексіка карэннага насельніцтва была выціснута [[іспанская мова|іспанскай]]<ref>{{Cite web |url=http://www.tenerife-guanches.com/en/idioma.aspx |title=Guanche language |access-date=7 кастрычніка 2020 |archive-date=8 кастрычніка 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008205401/http://www.tenerife-guanches.com/en/idioma.aspx |url-status=dead }}</ref>. Захаваліся толькі асобныя словы, якія дазваляюць злучаць мову канарскіх абарыгенаў з [[берберы|берберскімі]] мовамі [[Паўночная Афрыка|Паўночнай Афрыкі]]. Аднак дакладнай класіфікацыі не існуе. Шэраг аўтараў адносяць гуанчскую мову (або мовы) да берберскай групы моў. У іншых выпадках кажуць толькі пра наяўнасць берберскага элемента ў гуанчскай мове<ref>[https://www.theneweuropean.co.uk/brexit-news/canary-island-language-history-europe-49668 The lost language of the Canary Islands] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20201009071114/https://www.theneweuropean.co.uk/brexit-news/canary-island-language-history-europe-49668 |date=9 кастрычніка 2020 }}</ref>. У нашы дні мова карэнных жыхароў архіпелага лічыцца вымерлай<ref>[https://omniglot.com/writing/guanche.htm Guanche language, alphabet and pronunciation — Omniglot]</ref>. Сучасныя насельнікі Канараў выкарыстоўваюць у паўседзённым побыце толькі асобныя словы, накшталт назвы харчовага прадукта ''гофіа'' ({{lang-es|Gofio}}) або расліны ''таджынастэ'' ({{lang-es|Tajinaste}}). Гуанчскія назвы захаваліся ў [[тапонім]]ах і [[прозвішча]]х астравіцян. === Сільба Ла-Гамера === На востраве [[Ла-Гамера]] захавалася свісцячая мова «[[сільба Ла-Гамера]]», на якой у старажытнасці перагукваліся мясцовыя абарыгены. У нашы дні яна адаптавана да [[Іспанская мова|іспанскай мовы]], калі традыцыйныя іспанскія гукі заменены двума свісцячымі [[Галосныя|галоснымі]] і чатырма свісцячымі зычнымі<ref>[https://www.bbc.com/news/magazine-20953138 Silbo gomero: A whistling language revived]</ref>. У [[гара|горнай]] мясцовасці вострава свісцячая мова чутна за 3,2 км. У [[2009]] г. яна была ўнесена ў рэпрезентатыўны [[спіс нематэрыяльнай культурнай спадчыны ЮНЕСКА]]. == Заваяванне і знікненне == [[Выява:AlonsoFernandezdeLugo2.JPG|thumb|Алонса дэ Луга прадстаўляе каралям [[Ізабела I|Ізабеле]] і [[Фердынанд II Арагонскі|Фердынанду]] захопленых ім у палон правадыроў [[Тэнэрыфэ]], [[1496]] г.]] У [[1312]] г. Канарскія астравы былі адкрыты [[Генуэзская рэспубліка|генуэзскім]] мараплаўцам Лансаротам Марачэлі<ref>[https://www.treccani.it/enciclopedia/lanzarotto-malocello_%28Dizionario-Biografico%29/ MALOCELLO, Lanzarotto]</ref>, пасля чаго архіпелаг пачалі наведваць [[гандаль|гандляры]] і [[Пірацтва|піраты]] з [[Паўднёвая Еўропа|Паўднёвай Еўропы]]. У [[1344]] г. Папа [[Клімент VI (Папа Рымскі)|Клімент VI]] фармальна перадаў правы на адкрытыя землі нашчадкам [[Іспанія|іспанскага]] караля, аднак іх каланізацыя ў той перыяд была немагчымай з-за канкурэнцыі з боку [[Партугалія|Партугаліі]] і ўнутраных праблем на [[Пірэнейскі паўвостраў|Пірэнейскім паўвостраве]]. У [[1351]] г. Клімент VI стварыў [[Дыяцэзія|біскупства]] астравоў Фартуны, як тады часам называліся Канары, і садзейнічаў прыбыццю [[хрысціянства|хрысціянскіх]] місіянераў з [[Балеарскія астравы|Балеарскіх астравоў]]. Дзейнасці місіянераў перашкаджалі еўрапейскія піраты, якія захоплівалі карэнных жыхароў у [[рабства]]. У [[1391]] г. раз’юшаныя нападамі тубыльцы вострава [[Ла-Пальма]] пакаралі смерцю 13 місіянераў<ref>[https://www.wikiwand.com/en/Religion_in_the_Canary_Islands Religion in the Canary Islands]</ref>. У адказ, на дапамогу хрысціянам на астравы прыбыў атрад з 53 воінаў на чале з [[Нармандыя|нармандскім]] рыцарам Жанам дэ Бетанкурам. Ён заснаваў на востраве [[Лансаротэ]] крэпасць Рубікон, дамогся дапамогі з боку караля [[Кастылія|Кастыліі]] для далейшага заваявання Лансаротэ, [[Фуэртэвентура|Фуэртэвентуры]] і [[Эль-Ера]], але наўзамен прызнаў свае заваяванні іспанскім [[лен]]ам. Заваяванне Лансаротэ суправаджалася гвалтам у дачыненні да абарыгенаў і іх паўстаннем супраць заваёўнікаў. Каля [[1450]] г. правадыры [[Ла-Гамеры]], знясіленыя нападамі піратаў, далі згоду на хрысціянізацыю і далучэнне да ленных тэрыторый. Але ў далейшым яны таксама паўставалі. Найбольш актыўнае паўстанне на Ла-Гамеры адбылося ў [[1488]] г.<ref>[https://lagomera1.blogspot.com/2012/11/rebellion-on-la-gomera.html Rebellion on La Gomera]</ref> У [[1477]] г. права на лен перайшло непасрэдна да каралевы [[Ізабела I|Ізабелы I]], якая ў [[1478]] г. загадала заваяваць астатнія Канарскія астравы. У [[1478]]—[[1483]] гг. адбылося заваяванне і прымусовая хрысціянізацыя абарыгенаў [[Гран-Канарыя|Гран-Канарыі]]. Яно суправаджалася вынішчэннем непакорнага насельніцтва. Некаторыя абарыгены скончвалі жыццё самагубствам, каб не падпарадкоўвацца заваёўнікам<ref>[https://www.spain-grancanaria.com/en/discover/facts/history.html History of Gran Canaria]</ref>. У [[1492]] г. [[канкістадоры]] на чале Алонса дэ Луга скарылі тубыльцаў Пальмы, у [[1492]]—[[1493]] гг. — гуанчаў [[Тэнэрыфэ]]. Згодна з паданнямі, апошняе «каралеўства» абарыгенаў Пальмы на чале з правадыром Танаусу было заваявана дзякуючы падману, у якім удзельнічаў мясцовы жыхар-хрысціянін<ref>[https://www.ing.iac.es/PR/lapalma/history.html The History of La Palma]</ref>. Заваяванне Тэнэрыфэ стала магчымым дзякуючы [[эпідэмія|эпідэміі]]<ref>[https://www.webtenerife.co.uk/tenerife/history/events/la+conquista+de+tenerife.htm The conquest of Tenerife]</ref>, што значна зменьшыла колькасць гуанчаў. Згубы ў баях і паўстаннях, продаж у [[рабства]], напады еўрапейскіх, а пасля заваявання — і [[Берберскія карсары|берберскіх]] піратаў, эпідэміі — усё гэта садзейнічала рэзкаму скарачэнню карэннага насельніцтва. Заваёўнікі часцяком сілком перасялялі абарыгенаў аднаго вострава на іншы. Гэта садзейнічала захопу іх зямель [[феадал]]амі і зніжала рызыку паўстанняў. Каб эксплуатаваць захопленыя астравы, каланізатары былі вымушаны прыцягваць перасяленцаў з краін Еўропы. У сваю чаргу, выжылыя абарыгены Канараў удзельнічалі ў каланізацыі іспанцамі [[Новы Свет|Новага Свету]]. Абавязковая хрысціянізацыя суправаджалася навязваннем іспанскіх звычаяў, мовы і культуры. Аднак [[Асіміляцыя (сацыялогія)|асіміляцыя]] абарыгенаў Канарскага архіпелага не была імклівай і заняла працяглы адрэзак часу. Так, карэнныя мовы былі выціснуты [[іспанская мова|іспанскай]] толькі паміж [[16 стагоддзе|XVI]] ст. і [[17 стагоддзе|XVII]] ст.<ref>[http://www.linkedvocabs.org/lingvoj/languages/tag-gnc.html Guanche]</ref>. На поўдні Тэнэрыфэ сельскія жыхары працягвалі насяляць [[пячора|пячоры]] і прытрымлівацца старажытнага ладу жыцця да пачатку [[20 стагоддзе|XX]] ст.<ref name="tenerife-holiday-home-insider.com"/> [[генетыка|Генетычныя]] даследаванні паказваюць высокі ўнёсак абарыгенаў у спадчыну сучасных насельнікаў Канарскага архіпелага: ад 19,04 % на Фуэртэвентуры да 60,87 % на Ла-Гамеры<ref>[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2728732/ Demographic history of Canary Islands male gene-pool: replacement of native lineages by European]</ref><ref>[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2986650/ The maternal aborigine colonization of La Palma (Canary Islands)]</ref>. Захаваліся шматлікія абарыгенныя [[тапонім]]ы, мова [[сільба Ла-Гамера]], некаторыя стравы, у трансфармаваным выглядзе — пэўныя лакальныя традыцыі. Цікавасць да спадчыны абарыгенаў сярод канарцаў асабліва ўзрасла ў другой палове XX ст. у сувязі з развіццём канарскага [[нацыяналізм]]у. == Зноскі == {{reflist|2}} == Спасылкі == {{Commonscat|Guanches}} * [http://www.ctspanish.com/communities/canary/guanches.htm THE GUANCHES] * [https://www.holidway.com/en/guanches/pays/spain/ The Guanche mystery, people of the Canaries] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20220123001222/https://www.holidway.com/en/guanches/pays/spain/ |date=23 студзеня 2022 }} * [https://archive.archaeology.org/online/features/canary/ Beyond the Beaches of Gran Canaria] * [https://ia801702.us.archive.org/31/items/jstor-3014084/3014084.pdf THOMAS HODGKIN ON THE ANCIENT INHABITANTS OF THE CANARY ISLANDS] {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Канарскія астравы]] [[Катэгорыя:Старажытныя народы Іспаніі]] [[Катэгорыя:Зніклыя народы]] f1wnkzteiwfsa7f24mrts9jpyv10058 0 660361 5155211 3730348 2026-06-17T08:24:24Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155211 wikitext text/x-wiki [[Выява:Headless statue, the name of the deity Ninshubur is mentioned on the right shoulder. From Adab. 2600-2370 BCE. Iraq Museum.jpg|thumb|Статуя з Адаба, [[3 тысячагоддзе да н.э.|3]] тысячагоддзе да н. э.]] {{coord|31|56|49|N|45|58|08|E|scale:600000|display=title}} '''Ада́б''' ({{lang-ar|أداب}}) — помнік [[археалогія|археалогіі]] на месцы старажытнага [[шумер]]скага [[горад]]а за 230 км на паўночны захад ад [[Басра|Басры]] ([[Ірак]]). == Адкрыццё == Да пачатку [[20 стагоддзе|XX]] ст. Адаб быў вядомы [[Асірыялогія|асірыялогам]] толькі дзякуючы некалькім старажытным тэкстам як цэнтр шанавання багіні [[Інана|Інаны]] і месца кіравання паўміфічнага валадара-лугаля Ан-Мунду, які нібы стварыў адну з першых буйных дзяржаў на тэрыторыі Шумера. У канцы [[19 стагоддзе|XIX]] ст. прадстаўнік экспедыцыі [[Пенсільванскі ўніверсітэт|Пенсільванскага ўніверсітэта]] вылучыў пагорак Бісмая як перспектыўнае месца для [[археалагічныя даследаванні|археалагічных раскопак]]. У [[1902]] г. падчас пробных раскопак і картаграфавання была знойдзена [[клінапіс]]ная таблетка. У [[1903]]—[[1906]] гг. археалагічная экспедыцыя [[Чыкагскі ўніверсітэт|Чыкагскага ўніверсітэта]] выявіла рэшткі буйнога старажытнага горада, пабудаванага вакол [[Канал (гідраграфія)|канала]] з [[храм]]ам Э-мах у гонар багіні Інаны і [[зікурат]]ам. На месцы раскопак былі знойдзены будынкі рознага прызначэння, [[статуя|статуі]], каля 1600 клінапісных таблетак. == Гісторыя == Адаб быў заснаваны ў ранні перыяд існавання [[шумер]]скай цывілізацыі і з’яўляўся важным [[рэлігія|рэлігійным]] і [[гандаль|гандлёвым]] цэнтрам, які падтрымліваў камерцыйныя сувязі з [[Элам]]ам на ўсходзе і [[Эбла]]й на захадзе. Дзякуючы надпісам на [[цэгла|цаглінах]] археолагі выявілі, што горад працягваў будавацца ў перыяд [[Акад|Акадскай імперыі]], а потым у пачатку [[трэцяя дынастыя Ура|трэцяй дынастыі Ура]]. Прычына, па якой ён перастаў існаваць, дакладна не вядома. Аднак яшчэ доўгі час Адаб узгадваўся ў [[Месапатамія|месапатамскім]] фальклоры. Апошнія запісы пра яго былі зроблены ў часы [[Хамурапі]]. == Спасылкі == * [https://www.ancientpages.com/2017/07/19/ancient-city-of-adab-that-flourished-in-north-sumer/ Ancient City Of Adab That Flourished In North Sumer] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20201121160259/https://www.ancientpages.com/2017/07/19/ancient-city-of-adab-that-flourished-in-north-sumer/ |date=21 лістапада 2020 }} * [https://www.historyfiles.co.uk/KingListsMiddEast/MesopotamiaAdab.htm Kingdoms of Mesopotamia — Adab] * [https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/oip138.pdf Bismaya — Oriental Institute — University of Chicago] {{Commonscat|Adab}} {{Старажытная Месапатамія}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гарады Шумера]] [[Катэгорыя:Гістарычныя дзяржавы Блізкага Усходу]] [[Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты ў Іраку]] bvmkjfpyrfmkoaaw55myklnkl342sej 0 666221 5155191 4737124 2026-06-17T06:42:37Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155191 wikitext text/x-wiki {{НП-Расія}} '''Агапанава''' ({{lang-ru|Агапоново}}) — [[вёска]] ў [[Смаленскі раён (Смаленская вобласць)|Смаленскім раёне]] [[Смаленская вобласць|Смаленскай вобласці]] [[Расія|Расіі]]. Уваходзіць у склад Навасельскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 133 жыхара ([[2007]]). == Геаграфія == Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 30 км на паўночны захад ад [[Смаленск]]а, за 3 км на паўночны захад ад аўтадарогі {{таблічка-ru|66К|11}} [[Смаленск]] — [[Невель (горад)|Невель]]. За 14 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя [[416 км (прыпыначны пункт, Маскоўская чыгунка)|416 км]] на лініі Смаленск — [[Віцебск]]. Недалёка ад вёскі знаходзіцца возера [[Каспля (возера)|Каспля]]. За 3 км ад вёскі знаходзіцца парк-гатэль «Барвіха»<ref>{{cite web|url=http://www.visitsmolensk.ru/gde-ostanovitsya/turisticheskie-bazy/park-otel-borviha/|title=Парк-гатэль «Барвіха» - VisitSmolensk.ru|publisher=www.visitsmolensk.ru|lang=ru|accessdate=2017-05-27|archive-date=24 чэрвеня 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170624204142/http://www.visitsmolensk.ru/gde-ostanovitsya/turisticheskie-bazy/park-otel-borviha/|url-status=dead}}</ref>. == Гісторыя == [[25 сакавіка]] [[1918]] года згодна з [[Трэцяя Устаўная грамата|Трэцяй Устаўной граматай]] вёска абвяшчалася часткай [[Беларуская Народная Рэспубліка|Беларускай Народнай Рэспублікі]]. [[1 студзеня]] [[1919]] года згодна з пастановай [[I з’езд КП(б) Беларусі|I з’езда КП(б) Беларусі]] яна ўвайшла ў склад [[Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка|Беларускай ССР]], аднак [[16 студзеня]] Масква адабрала вёску разам з іншымі [[Этнічная тэрыторыя беларусаў|этнічна беларускімі тэрыторыямі]] ў склад [[РСФСР]]. У гады [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені [[1941]] года, вызвалена 26 верасня [[1943]] года<ref>{{cite web|url=http://studabit.h14.ru/day/historycentre/2609.html|url-status=dead|title=Studabit. Гэты дзень у гісторыі. Гістарычны каляндар. Каляндар падзей.|author=George|publisher=studabit.h14.ru|accessdate=2017-05-27}}</ref><ref>{{cite web|title=Перыяд XX - XXI стст. - Гняздова|url=http://gnezdovo.com/history/period-xx-xxi-vv/|website=Гняздова|accessdate=2017-05-27|lang=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170605101005/http://gnezdovo.com/history/period-xx-xxi-vv/|archivedate=5 чэрвеня 2017|url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.admin-smolensk.ru/~websprav/history/raion/book/-Ov-.htm Вызваленне Смаленшчыны./Энцыклапедыя Смаленскай вобласці] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20160827132942/http://websprav.admin-smolensk.ru/history/raion/book/-Ov-.htm |date=27 жніўня 2016 }}</ref>. == Вядомыя асобы == Выхадцам гэтай вёскі з’яўляецца расійскі палітык [[Анатоль Іванавіч Мішнёў]]<ref>{{cite web|url=http://www.cbskiev.ru/glavnoe/6173-senator-ot-smolenshhiny.html|title=Анатоль Мишнев стане сенатарам ад Смаленшчыны|author=Цэнтр Бізнесу і Страхаванні|publisher=www.cbskiev.ru|lang=ru|accessdate=2017-05-27}}</ref>. {{зноскі}} {{Смаленскі раён}} [[Катэгорыя:Населеныя пункты Смаленскага раёна (Смаленская вобласць)]] [[Катэгорыя:Перайменаваныя населеныя пункты Расіі]] mdr1su0p81h6q7j46pdmkbpdeg6wwcd 0 671709 5155207 5115325 2026-06-17T07:53:56Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155207 wikitext text/x-wiki {{Картка факультэта | назва = Агранамічны факультэт | арыгінал = | вну = | эмблема = | памер эмблемы = | выява = | подпіс = | ранейшыя назвы = | міжназва = | дэвіз = | заснаваны = | закрыты = | дэкан = | размяшчэнне = | адрас = | каардынаты = | сайт = }} '''Агранамічны факультэт''' — адзін з факультэтаў [[Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія|Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі]]. == Агульныя звесткі == Факультэт з’яўляеца найстарэйшым, створаны ў 1919 годзе. У 2022 аб’яднаны з [[аграэкалагічны факультэт БДСГА|аграэкалагічным факультэтам]] у [[агратэхналагічны факультэт БДСГА]].<ref name="agronom">{{Cite web |url=https://baa.by/facultet/agronom/istoria/ |title=Главная — Факультеты — Агротехнологический факультет — История создания факультета |access-date=21 сакавіка 2026 |archive-date=8 кастрычніка 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251008160029/https://baa.by/facultet/agronom/istoria/ |url-status=dead }}</ref> Выпускнікі агранамічнага факультэта паспяхова працуюць у навукова-даследчых інстытутах, на вопытных станцыях, дзяржаўных сортавыпрабавальных станцыях, у інспекцыях па насенняводству, каранціну і ахове раслін, на прадпрыемствах, якія вырабляюць арыгінальнае, элітнае і рэпрадукцыйнае насенне раянаваных гатункаў вырошчвальных культур, у сельскагаспадарчых арганізацыях, а таксама арганізацыях, якія абслугоўваюць сельскую гаспадарку. Каля чвэрці выпускнікоў гэтых спецыяльнасцяў звязваюць сваю далейшую дзейнасць з навуковымі даследаваннямі — яны паспяхова працуюць у інстытутах Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Сярод вядомых выпускнікоў дадзенага факультэта [[Аляксандр Андрэевіч Папкоў|А. А. Папкоў]] і [[Міхаіл Іванавіч Русы|М. І. Русы]]; акадэмікі [[Сцяпан Гардзеевіч Скарапанаў|С. Г. Скарапанаў]], [[Пётр Іванавіч Альсмік|П. І. Альсмік]], [[Станіслаў Іванавіч Грыб|С. І. Грыб]], [[Уладзімір Паўлавіч Самсонаў|У. П. Самсонаў]], [[Васіль Мікалаевіч Шлапуноў|В. М. Шлапуноў]], [[Леанід Васілевіч Кукраш|Л. В. Кукраш]]<ref>{{Cite web |url=https://baa.by/en/bel/faculties/ |title=Агранамічны факультэт |access-date=3 сакавіка 2021 |archive-date=15 чэрвеня 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210615224621/https://baa.by/en/bel/faculties/ |url-status=dead }}</ref>. На кафедрах факультэта працавалі 6 дактароў навук, прафесараў, 32 кандыдаты навук. Больш за 85 % выкладчыкаў мелі вучоныя ступені. Кафедры мелі лабараторыі, аснашчаныя сучасным абсталяваннем, камп’ютарныя класы. == Спецыяльнасці == На дадзеным факультэце вялася падрыхтоўка спецыялістаў па спецыяльнасці (вочна і завочна) «аграномія» (у тым ліку скарочаны тэрмін навучання), а таксама «селекцыя і насенняводства». == Кафедры ў 2019 годзе == * Батанікі і фізіялогіі раслін * Земляробства * Раслінаводства * Селекцыі і генетыкі * Кормавытворчасці і захавання прадукцыі раслінаводства<ref>[https://web.archive.org/web/20190716193926/http://baa.by/facultet/agronom/kafedra Главная / Факультеты / Агрономический факультет / Кафедры]</ref> == Дэканы == {{Div col|2}} * А. У. Ключароў (1925—1928)<ref name="agronom" /> * [[Яўген Кузьміч Аляксееў]] (1928—1930)<ref name="agronom" /> * [[Мікалай Мікалаевіч Каўцэвіч]] (1938-?) * [[Пётр Нікіціч Пратасевіч]] (1945—1947)<ref name="agronom" /><ref>[http://unicat.nlb.by/auth/pls/dict.prn_ref?tu=e&tq=v0&name_view=va_all&a001=BY-SEK-323702&strq=l_siz=20 Протасевич, Петр Никитич (зоотехния ; 1886—)]</ref> * [[Сяргей Сцяпанавіч Захараў]] (1950—1951) * [[Аляксандр Арсенавіч Калікінскі]] (1951—1962) * [[Анатолій Уладзіміравіч Каліноўскі]] (1962—1964)<ref name="agronom" /><ref>[http://unicat.nlb.by/opac/pls/dict.prn_ref?tu=r&tq=v0&name_view=va_aall&a001=BY-SEK-289517&strq=l_siz=20 Калиновский, Анатолий Владимирович (кандидат сельскохозяйственных наук)]</ref> * [[Віктар Сцяпанавіч Шавялуха]] (1964—1965) * В. І. Гарбацікаў (1965—1971)<ref name="agronom" /> * [[Рыгор Платонавіч Солапаў]] (1971—1972)<ref name="agronom" /><ref>[https://publ.lib.ru/ARCHIVES/S/SOLOPOV_Grigoriy_Platonovich/_Solopov_G.P..html Григорий Платонович Солопов]</ref> * [[Пётр Мяркур’евіч Шарснёў]] (1972—1984)<ref name="agronom" /><ref>[http://unicat.nlb.by/scient/pls/dict.prn_ref?tu=e&tq=v0&name_view=va_all&a001=BY-NLB-ar773014&strq=l_siz=2 Шарснёў, Пётр Мяркур’евіч (кандыдат сельскагаспадарчых навук; аграномія ; 1932—2005)]</ref> * [[Мікалай Рыгоравіч Ануфрэйчык]] (1984—1989)<ref name="agronom" /><ref>[http://unicat.nlb.by/scient/pls/dict.prn_ref?tu=e&tq=v0&name_view=va_200&a001=BY-NLB-ar831353&strq=l_siz=20 Ануфрэйчык, Мікалай Рыгоравіч (кандыдат сельскагаспадарчых навук; ахова раслін; нар. 1941)]</ref> * А. С. Курляндчык (1989—1991)<ref name="agronom" /> * [[Васіль Іванавіч Качурка]] (1993—2004) * [[Аляксандр Аляксеевіч Шалюта]] (2004—2011) * [[Міхаіл Міхайлавіч Волкаў]] (2011—2012) * [[Наталля Аляксандраўна Дуктава]] (2013—2014) * [[Максім Валянцінавіч Патапенка]] (2014—2015) * [[Сяргей Іванавіч Трапкоў]] (2015—2019) * [[Наталля Аляксандраўна Дуктава]] (2019—2022) {{Div col end}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{БДСГА}} [[Катэгорыя:З’явіліся ў 1919 годзе]] [[Катэгорыя:Зніклі ў 2022 годзе]] [[Катэгорыя:Агранамічны факультэт БДСГА| ]] [[Катэгорыя:Факультэты БДСГА]] fx7gtog9mtlh26n1zlokoj9vva2fu97 0 671978 5155209 5115319 2026-06-17T08:04:41Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 2 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155209 wikitext text/x-wiki {{Картка факультэта | назва = Аграэкалагічны факультэт | арыгінал = | вну = | эмблема = | памер эмблемы = | выява = | подпіс = | ранейшыя назвы = | міжназва = | дэвіз = | заснаваны = | закрыты = | дэкан = | размяшчэнне = | адрас = | каардынаты = | сайт = }} '''Аграэкалагічны факультэт''' — адзін з факультэтаў [[Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія|Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі]]. == Агульныя звесткі == 1 верасня 1996 года для надання экалагічнай накіраванасці падрыхтоўцы высокакваліфікаваных спецыялістаў сельскагаспадарчай вытворчасці быў утвораны аграэкалагічны факультэт. Факультэт рыхтаваў спецыялістаў з кваліфікацыяй «Эколаг» і «Аграном». У 2022 аб’яднаны з [[агранамічны факультэт БДСГА|агранаміным факультэтам]] у [[агратэхналагічны факультэт БДСГА]].<ref name="agronom">{{Cite web |url=https://baa.by/facultet/agronom/istoria/ |title=Главная — Факультеты — Агротехнологический факультет — История создания факультета |access-date=21 сакавіка 2026 |archive-date=8 кастрычніка 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251008160029/https://baa.by/facultet/agronom/istoria/ |url-status=dead }}</ref> На кафедрах факультэта працавала 6 дактароў навук, прафесараў, каля 40 кандыдатаў навук, дацэнтаў. Больш за 90 % выкладчыкаў мела вучоныя ступені. Кафедры былі аснашчаныя сучасным навуковым абсталяваннем, на ўсіх кафедрах меліся камп’ютарныя класы. Меліся глебавы музей і геалагічны кабінет, доследныя палі, зімовыя і плёнкавыя цяпліцы, біятэхналагічны цэнтр, вучэбна-доследнае поле «рытаўскі агарод», вучэбна-доследны сад і пладовы гадавальнік. Больш за сто гадоў функцыянуе вучэбна-доследнае поле «рытаўскі агарод» кафедры плодаагародніцтва, на якім вырошчваюцца і размножваюцца не толькі традыцыйныя культуры, характэрныя для нашай краіны, але і ўнікальныя і рэдкія расліны, у тым ліку востра-духмяныя. Пладовы сад і гадавальнік кафедры налічваюць больш за сто відаў і гатункаў пладовых, ягадных і дэкаратыўных раслін. Жывой лабараторыяй з’яўляецца і [[Батанічны сад Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі|батанічны сад]], створаны ў 1848 годзе. Дадзены ландшафтны аб’ект змяшчае больш за 1000 відаў і разнавіднасцяў раслін<ref>{{Cite web |url=https://baa.by/en/bel/faculties/ |title=Аграэкалагічны факультэт |access-date=7 сакавіка 2021 |archive-date=15 чэрвеня 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210615224621/https://baa.by/en/bel/faculties/ |url-status=dead }}</ref>. == Спецыяльнасці == Факультэт вёў падрыхтоўку спецыялістаў па спецыяльнасцях: «аграхімія і глебазнаўства», «ахова раслін і каранцін», «плодаагародніцтва», «экалогія сельскай гаспадаркі» (у тым ліку і завочна). Выпускнікі факультэта размяркоўваліся ў гаспадаркі краіны, якія займаюцца вытворчасцю сельскагаспадарчай прадукцыі, навукова-даследчыя інстытуты, праектна-пошукавыя станцыі, мытныя пункты па каранціне раслін, цяплічныя камбінаты, інспекцыі прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя, радыялагічныя і экалагічныя лабараторыі. == Кафедры ў 2019 годзе == * Аграхіміі * Плодаагародніцтва * Сельскагаспадарчай біятэхналогіі, экалогіі і радыялогіі * Аховы раслін * Хіміі * Глебазнаўства<ref>[https://web.archive.org/web/20190716192549/http://baa.by/facultet/agroek/kafedra Факультеты / Агроэкологический факультет / Кафедры]</ref> == Дэканы == * [[Павел Аляксандравіч Саскевіч]] (1996—1999)<ref>{{Cite web |url=https://elib.baa.by/jspui/bitstream/123456789/870/1/ecd2730.pdf |title=Агроэкологический факультет. 20 лет : сборник материалов |access-date=21 сакавіка 2026 |archive-date=28 красавіка 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260428040901/https://elib.baa.by/jspui/bitstream/123456789/870/1/ecd2730.pdf |url-status=dead }}</ref> * [[Тамара Піліпаўна Персікава]] (1999—2012) * [[Юрый Аляксандравіч Міранкоў]] (2012—2019)<ref>[https://web.archive.org/web/20190716190424/http://baa.by/facultet/agroek/dekanat Деканат (2019)]</ref> * [[Андрэй Васільевіч Какшынцаў]] (2020—2022)<ref>[https://baa.by/facultet/agronom/kafedra/zashchiti/?sphrase_id=96105 Кафедра защиты растений]{{Недаступная спасылка}}</ref> == Крыніцы == {{крыніцы}} {{БДСГА}} [[Катэгорыя:Факультэты БДСГА| Аграэкалагічны]] [[Катэгорыя:З’явіліся ў 1919 годзе]] [[Катэгорыя:Зніклі ў 2022 годзе]] gwdenc2vxakpnlp7nuvvi1kwla8vqn2 0 675065 5154966 4791679 2026-06-16T12:13:04Z Autumndancer 168015 /* Біяграфія */ 5154966 wikitext text/x-wiki {{Вучоны |Арыгінал імя = {{lang-en|Нoward Тaylor Ricketts}} }} '''Хаўвард Тэйлар Ры́кетс'''{{sfn|БелЭн|2001}} ({{lang-en|Нoward Тaylor Ricketts}}; {{ДН|9|2|1871}} — {{ДС|3|5|1910}}) — [[ЗША|амерыканскі]] вучоны, [[патолаг]] і [[мікрабіёлаг]]. == Біяграфія == Нарадзіўся ў горадзе [[Фіндлі (Агая)|Фіндлі]] (штат [[Агая]], [[ЗША]]). У 1894 годзе скончыў [[Універсітэт штата Небраска]] ў горадзе [[Лінкальн (Небраска)|Лікальн]] і атрымаў ступень [[бакалаўр]]а<ref name="Бі">Биологи. Биографический справочник. — Киев: Наукова думка, 1984. — С. 532. — 816 с.{{ref-ru}}</ref>. У 1897 годзе скончыў медыцынскі каледж [[Паўночна-Заходні ўніверсітэт|Паўночна-Заходняга ўніверсітэта]] ([[Эванстан (Ілінойс)|Эванстан]], штат [[Ілінойс]]). З 1899 года дацэнт, з 1902 года [[прафесар]] [[Паталагічная анатомія|паталагічнай анатоміі]] [[Чыкагскі ўніверсітэт|Чыкагскага ўніверсітэта]]. У 1901—1902 гадах праходзіў стажыроўку ў медыцынскіх установах [[Вена|Вены]], [[Берлін]]а, [[Парыж]]а. У 1909 годзе прыехаў у [[Мексіка|Мексіку]], дзе разам з Уайлдэрам ({{lang-en|R. М. Wilder}}) займаўся вывучэннем сыпнога тыфу, заразіўся і памёр у [[Мехіка]] 3 мая 1910 года. == Навуковая дзейнасць == Аўтар навуковых прац па вывучэнню [[інфекцыйныя захворванні|інфекцыйных хвароб]]. Апісаў плямістую ліхаманку Скалістых гор і выявіў яе ўзбуджальніка. Разам з калегамі выявіў, што від [[Кляшчы|кляшчоў]] {{bt-bellat||Dermacentor andersoni}} здольны пераносіць [[бактэрыі]] роду {{Bt-bellat|бацылы|Bacillus}}. Апісаны ім узбуджальнік атрымаў назву {{Bt-bellat||Rickettsia rickettsi}} (від бактэрый з роду {{Bt-bellat|Рыкетсіі|Rickettsia}}). Таксама высвятліў, што [[брушны тыф]] перадаецца праз адзежную вош. {{зноскі}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелЭн|13|Рыкетс Хаўвард Тэйлар|Маніна А. Ю.|497}} * ''Здродовский П. Ф.'' РИККЕТС Говард // Большая Медицинская Энциклопедия. Изд. 3-е. / Главный редактор Б. В. Петровский. — Т. 22. Растворители — Сахаров. — М.: Советская энциклопедия, 1984. — С. 291.{{ref-ru}} == Спасылкі == * [https://www.todayinsci.com/R/Ricketts_Howard/RickettsHoward-MemorialAddress.htm Howard T. Ricketts // Today In Science History ®]{{ref-en}} * [http://elib.usma.ru/bitstream/usma/1048/1/UMK_2017_020.pdf ''Литусов Н. В.'' Род ''Rickettsia''. Иллюстрированное учебное пособие. — Екатеринбург: Изд-во УГМУ, 2017. — 35 с.]{{ref-ru}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Рыкетс Хаўвард Тэйлар}} [[Катэгорыя:Мікрабіёлагі ЗША]] [[Катэгорыя:Патолагаанатамы]] [[Катэгорыя:Памерлі ад тыфу]] 2k2eqq2hvrkn977kefzrnby1f9t1iny 0 685620 5155179 4278183 2026-06-17T05:11:25Z StarDeg 16311 5155179 wikitext text/x-wiki {{Іерарх}} '''Хрызастом II''' ({{ДН|10|4|1941}}, [[Тала (Кіпр)|Тала]], [[Кіпр]] — {{ДС|7|11|2022}}) — епіскап [[Кіпрская праваслаўная царква|Кіпрскай Праваслаўнай Царквы]]; з [[2006]] года — яе прадстаяцель з тытулам [[Архіепіскап]]а Новай Юстыніяны і ўсяго [[Кіпр]]а. Свецкае імя — Ірадот Дзімітрыу-Энглістрыётыс. == Біяграфія == Нарадзіўся 10 красавіка 1941 года. Ва ўзросце 10 гадоў ён страціў бацьку і праз два гады, скончыўшы пачатковую адукацыю, паступіў у манастыр Айас Неафітас ў Пафасе. Ён таксама наведваў гімназію, якую скончыў у [[1963]] годзе. З лістапада таго ж года ён быў пасвечаны ў сан [[дыякан]]а. На працягу пяці гадоў ён служыў папячыцелем манастыра, а таксама працаваў на ферме. У [[1968]] годзе ён паступіў у тэалагічную школу [[Афінскі ўніверсітэт|Афінскага ўніверсітэта]] і скончыў яе ў [[1972]] годзе. [[19 кастрычніка]] [[1972]] года ён быў абраны ігуменам манастыра Святога Неафіта. [[12 лістапада]] [[1972]] года ён быў рукапаложаны ў прасвітара і ўзведзены ў сан [[ігумен]]а. Падчас кіравання архіепіскапа Макарыя III ён стаяў побач з ім супраць Афінскай [[Хунта|хунты]] і трох мітрапалітаў, якія ўзначалілі царкоўны пераварот. Ён быў абраны мітрапалітам Пафасу [[25 лютага]] [[1978]] года, і яго біскупская хіратонія адбылася [[26 лютага]] [[1978]] года. Калі архіепіскап Хрызастом I быў адхілены ад пасады (па стане здароўя), мітрапаліт Хрызастом быў абраны месцаахоўнікам, а архіепіскапскія выбары былі прызначаныя на [[24 верасня]] [[2006]] года. У кастрычніку [[2006]] года мітрапаліт Хрызастом стаў новым архіепіскапам [[Кіпр]]а як Хрызастом ІІ. Памёр 7 лістапада 2022 года. {{зноскі}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Епіскапы Кіпрскай праваслаўнай царквкы]] j5qfbspw3zuowemrvb7qw37x9rmtlex 0 689122 5155053 4760718 2026-06-16T18:40:15Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155053 wikitext text/x-wiki {{Сайт | імя = ІнфармНапалм | лагатып = InformNapalm logo.png | здымак экрана = | подпіс = | url = [https://informnapalm.org/by/ informnapalm.org] | слоган = ''Ignis vincit tenebris'' | alexa = [http://www.alexa.com/siteinfo/informnapalm.org 1650] (2015; ва Украіне) | камерцыйны = Не | тып = {{нп5|Грамадзянская журналістыка||en|Citizen journalism}} | рэгістрацыя = Няма | мовы = [[Беларуская мова|Беларуская]] і 26 іншых<ref>{{Навіна|загаловак=Мовы|спасылка=https://informnapalm.org/by/languages/|выдавец=ІнфармНапалм|дата публікацыі=2015|дата доступу=20 снежня 2015}}</ref> | уладальнік = Раман Бурко | аўтар = [[Раман Бурко]] | заснаванне = {{Дата пачатку|29|3|2014|1}}<ref>{{Навіна|загаловак=Справаздача аб хостынгу informnapalm.org|спасылка=https://w3bin.com/domain/informnapalm.org|выдавец=W3Bin|дата публікацыі=2015|дата доступу=20 снежня 2015|url-status=dead}}</ref> | прыбытак = | бягучы статус = Дзеючы }} '''ІнфармНапалм''' — шматмоўны [[Некамерцыйная арганізацыя|некамерцыйны]] [[вэб-сайт]] аб [[Расійская інтэрвенцыя ва Украіну (2014)|расійскім вайсковым уварванні ва Украіну]], заснаваны ў сакавіку 2014 года журналістам Раманам Бурко з [[Севастопаль|Севастопаля]] ([[Украіна]])<ref>{{Навіна|загаловак=Інфармацыйным напалмам па крамлёўскай прапагандзе|спасылка=http://www.svaboda.mobi/a/27156822.html|выдавец=[[Свабода (радыё)|Радыё «Свабода»]]|дата публікацыі=28 ліпеня 2015|дата доступу=20 снежня 2015}}</ref>. Змяшчае матэрыялы {{нп5|Разведка з адкрытых крыніц|разведкі з адкрытых крыніц|en|Open-source intelligence}}. [[Пераклад]] беларускамоўнай версіі сайта ажыццяўляе [[Дзяніс Яўгенавіч Івашын|Дзяніс Івашын]] з [[Гродна]] ([[Беларусь]])<ref>{{Навіна|загаловак=Кніжныя войны|спасылка=http://belsat.eu/news/knizhnyya-vojny-u-goradni-adnachasova-znikli-vydanni-putsinista-dy-patryyota-belarusi/|выдавец=Тэлеканал «[[Белсат]]»|дата публікацыі=11 снежня 2015|дата доступу=20 снежня 2015}}</ref>. == Гісторыя == Першае ж відэа сайта аб нападзе ў сакавіку 2014 года расійскіх салдат на ўкраінскую воінскую часць у Севастопалі за першыя суткі сабрала на [[Youtube]] звыш за 2 млн праглядаў. У лістападзе 2014 — жніўні 2015 гадоў сайт размясціў відэазапісы 14 [[допыт]]аў [[Ваеннапалонны|палонных]] расійскіх салдат, затрыманых са зброяй ва Украіне<ref>{{Навіна|загаловак=Палонныя расійскія салдаты|спасылка=https://www.youtube.com/watch?v=pJdcnW6V8Ag&list=PLVwUH_2iB0yzgEZZ5j4t3bxgjyUUJajLW|выдавец=ІнфармНапалм|мова=ru|дата публікацыі=10 жніўня 2015|дата доступу=20 снежня 2015}}</ref>. 28 красавіка і 15 ліпеня 2015 года апублікаваў [[Журналісцкае расследаванне|расследаванне]] аб завозе ў [[Данецкая вобласць|Данецкую вобласць]] Украіны расійскім салдатам Дзмітрыем Зубавым са 147-га аўтамабільнага батальёна (воінская часць № 83466; Масква, Расія) зенітна-ракетнага комплекса (ЗРК) [[Бук (ЗРК)|«Бук-М1»]], з якога 24 ліпеня 2014 года пад Данецкам [[Катастрофа Boeing 777 пад Данецкам|збілі пасажырскі самалёт «Боінг 777»]] з 298 людзьмі на борце<ref>{{Навіна|аўтар=[[Дзяніс Яўгенавіч Івашын|Дзяніс Івашын]]|загаловак=Апошні рэйс расійскага жаўнера для MH17|спасылка=https://informnapalm.org/by/aposhni-rejs-rasejskaga-zhaunera-dlya-mh17/|выдавец=ІнфармНапалм|дата публікацыі=28 красавіка 2015|дата доступу=20 снежня 2015}}</ref><ref>{{Навіна|аўтар=[[Дзяніс Яўгенавіч Івашын|Дзяніс Івашын]]|загаловак=«Джокер» у справе пра цягач Volvo, які перавозіў БУК для рэйсу MH17|спасылка=https://informnapalm.org/by/dzhoker-u-sprave-pra-tsyagach-volvo-yaki-peravoziu-buk-dlya-rejsu-mh17/|выдавец=ІнфармНапалм|дата публікацыі=15 ліпеня 2015|дата доступу=20 снежня 2015}}</ref>. На жнівень 2015 года штодня сайт выдаваў прынамсі 1 матэрыял і праглядаўся звыш 10 тыс. унікальных наведнікаў<ref>{{Навіна|аўтар=Дзяніс Івашын|загаловак=Гісторыя. Адказы на часта задаваныя пытанні|спасылка=https://informnapalm.org/by/gistoryya-informnapalm-adkazy-na-chasta-zadavanyya-pytanni-faq/|выдавец=ІнфармНапалм|дата публікацыі=9 жніўня 2015|дата доступу=20 снежня 2015}}</ref>. 16 кастрычніка 2015 года сайт пачаў у адказ на кожнае парушэнне ва Украіне расійскімі інтэрвентамі [[Мінскае пагадненне|Мінскага пратаколу аб спыненні агню]] ад 12 лютага 2015 г. публікаваць імёны, прозвішчы, фатаздымкі, бартавыя і рэгістрацыйныя нумары расійскіх ваенных пілотаў у [[Сірыя|Сірыі]]<ref>{{Навіна|загаловак=ІнфармНапалм рэалізуе ўльтыматум вайсковаму кіраўніцтву РФ за абстрэл жыхароў Сірыі і Украіны|спасылка=http://novychas.by/zamezza/informnapalm_realizuje_uljtyma/|выдавец=[[Газета]] [[Новы час (газета)|«Новы час»]]|дата публікацыі=16 кастрычніка 2015|дата доступу=20 снежня 2015}}</ref>. У 2015 годзе было правездена расследаванне, у якім сцвярджалася, што InformNapalm — гэта праект кіраўніцтва інфармацыйных тэхналогій Міністэрства абароны Украіны. Аднак дадзеныя звесткі з’яўляюцца непацверджанымі. Паведамлялася, што заснавальнік праекта i яго галоўны рэдактар Раман Бурко насамрэч з’яўляецца старшым афіцэрам УIТ палкоўнікам Раеўскім Вячаславам Міхайлавічам<ref>{{Cite web|url=http://rusvesna.su/news/1437727181/|title=Украинский «популярный блогер» оказался кадровым офицером ВСУ: «Русская Весна» публикует документы Управления информационных технологий Минобороны Украины|publisher=Руская вясна|date=2015-07-24|lang=ru}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://rusvesna.su/news/1437717188/|title=Викиликс «Русской Весны» — очередные документы. О новых проектах пропагандистов Минобороны Украины|publisher=Руская вясна|date=2015-07-24|lang=ru}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.belvpo.com/ru/63272.html/|title=InformNapalm — Проект Специальных Структур Минобороны Украины|publisher=Ваенна-палітычны агляд|date=2016-01-13|lang=ru|access-date=7 кастрычніка 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20190428125151/http://www.belvpo.com/ru/63272.html|archive-date=28 красавіка 2019|url-status=dead}}</ref>. {{зноскі}} == Спасылкі == {{Commonscat|Images from informnapalm.org}} * [[RSS]]-[https://informnapalm.org/by/feed/ паток] * [https://www.facebook.com/by.informnapalm.org Старонка ў Фэйсбуку] * [https://www.youtube.com/channel/UCRMnaLJz27oc1oj4-ZbK2fw Ютуб-канал] * [https://web.archive.org/web/20150709225352/https://by.burkonews.info/ БуркоНавіны] * [https://web.archive.org/web/20150628000913/https://by.burkonews.info/feed/ Паток БуркоНавін] {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Арганізацыі Украіны]] [[Катэгорыя:Інтэрнэт-СМІ]] [[Катэгорыя:Сродкі масавай інфармацыі на беларускай мове]] [[Катэгорыя:Расійска-ўкраінская вайна]] [[Катэгорыя:З’явіліся ў 2014 годзе]] lizipub7uqwsujg1qh641v4zs25tz76 0 692912 5154983 4359900 2026-06-16T13:08:57Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5154983 wikitext text/x-wiki {{Навуковец |Імя = Інга Уладзіміраўна Зянькова |Арыгінал імя = |Фота = Inha_Ziankova.jpg |Шырыня = |Подпіс = |Дата нараджэння = |Месца нараджэння = |Дата смерці = |Месца смерці = |Грамадзянства = {{BLR}} |Навуковая сфера = [[эканоміка]] |Месца працы = |Навуковая ступень = {{Навуковая ступень|кандыдат|эканамічных навук}} |Навуковае званне = [[дацэнт]] |Альма-матэр = |Навуковы кіраўнік = [[Уладзімір Леанідавіч Клюня]] |Знакамітыя вучні = |Вядомы як = |Вядомая як = |Узнагароды і прэміі = |Роспіс = |Шырыня роспісу = |Сайт = |Вікікрыніцы = }} {{цёзкі2|Зянькова}} '''Інга Уладзіміраўна Зянькова''' (нар. {{ДН|22|4|1977}}, {{МН|Полацк||}}) — [[Беларусь|беларускі]] [[навуковец]], [[Эканоміка|эканаміст]], [[Педагогіка|педагог]], [[кандыдат эканамічных навук]], [[дацэнт]]. == Біяграфічныя звесткі == Нарадзілася ў [[Полацк]]у ў [[1977]] годзе ў сям'і [[Урач|медыкаў]]. У [[1994]] годзе паступіла і ў [[1998]] годзе скончыла [[Беларускі камерцыйны інстытут кіравання|Беларускі камерцыйны ўніверсітэт кіравання]] па спецыяльнасці «Эканоміка і кіраванне на прадпрыемстве». Пасля навучалася ў [[Аспірантура|аспірантуры]] гэтай жа [[ВНУ]], пазней таксамам скончыла навучанне ў дактарантуры [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта]]. Дысертацыю на саісканне вучонай ступені [[Кандыдат навук|кандыдата эканамічных навук]] па спецыяльнасці «Эканамічная тэорыя» абараніла [[6 красавіка]] [[2010]] года ў [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт|Беларускім дзяржаўным універсітэце]] пад навуковым кіраўніцтвам [[Уладзімір Леанідавіч Клюня|Уладзіміра Клюні]]. Тэма дысертацыі: «Збалансаванасць занятасці на рынку працы ў Рэспубліцы Беларусь: тэарэтычныя і метадычныя асновы забеспячэння». У [[2011]] годзе [[Вышэйшая атэстацыйная камісія Рэспублікі Беларусь]] надала ёй [[навуковае званне]] [[дацэнт]]а па спецыяльнасці «Эканоміка». У [[1998]]-[[2004]] гадах працавала ў [[Полацк]]ім філіяле [[Беларускі камерцыйны інстытут кіравання|Беларускага камерцыйнага ўніверсітэта кіравання]]. З [[2004]] года і па цяперашні час працуе на [[Фінансава-эканамічны факультэт ПДУ|фінансава-эканамічным факультэце]] [[Полацкі дзяржаўны ўніверсітэт|Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта]]. Працавала [[Асістэнт (пасада ў ВНУ)|ассістэнтам]], [[Старшы выкладчык|старшым выкладчыкам]], [[Дацэнт|дацэнт]]ам ([[2010]]-[[2011]]) і загадчыкам ([[2011]]-[[2014]]) кафедры эканамічнай тэорыі. У [[2014]]-[[2018]] гадах займала пасаду загадчыка кафедры эканомікі, кіравання і эканамічнай тэорыі. З [[2018]] года з'яўляецца загадчыкам кафедры эканомікі [[Полацкі дзяржаўны ўніверсітэт|ПДУ]]. == Навуковая дзейнасць == Асноўная тэматыка навуковых даследаванняў прысвечана пытанням эканомікі [[праца|працы]], функцыянавання рынку працы, рэгулявання працоўных адносін, праблемам эфектыўнага выкарыстання працоўных рэсурсаў рэгіёна і краіны, спосабам дасягнення адпаведнасці рынку [[Адукацыя|адукацыйных]] паслуг і рынку працы і інш. Прымала ўдзел у падрыхтоўкі шматлікіх навуковых праектаў [[Беларускі рэспубліканскі фонд фундаментальных даследаванняў|Беларускага рэспубліканскага фонду фундаментальных даследаванняў]] і іншых устаноў і дзяржаўных органаў. Ажыццяўляе апаніраванне [[Кандыдат навук|кандыдацкіх]] [[Дысертацыя|дысертацый]] па эканоміцы, рэцэнзаванне аўтарэфератаў дысертацый, а таксама артыкулаў, падрыхтаваных для публікацыі ў навуковым часопісе “Веснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта” і іншых навуковых выданнях. Аўтар больш за 100 навуковых публікацый, у тым ліку некалькіх аднаасобных і калектыўных [[Манаграфія|манаграфій]], артыкулаў у навуковых часопісах і сборніках у [[Беларусь|Беларусі]] і за мяжой, некалькіх вучэбна-метадычных выданняў і інш. == Узнагароды і прэміі == * [[2011]] — прэмія Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта таленавітым маладым вучоным і спецыялістам * [[2011]] — стыпендыя Спецыяльнага фонду [[Прэзідэнт Беларусі|Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь]] па падтрымцы таленавітых маладых вучоных * [[2013]] — грамата [[Міністэрства гандлю Рэспублікі Беларусь]] * [[2014]] — нагрудны памятны знак [[Полацкі дзяржаўны ўніверсітэт|Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта]] "За ўклад у патрыятычнае выхаванне моладзі" * [[2015]] — спецыяльная прэмія "Крыніца ведаў" Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэту ў намінацыі "Выкладчык года" * [[2016]] — ганаровая грамата [[Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь]] == Спасылкі == * [https://old.psu.by/universitet/personalii/252-personal-z/6831-zenkova-inga-vladimirovna Біяграфія на сайце Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта]{{Недаступная спасылка}} * [https://scholar.google.ru/citations?user=A_gHyeQAAAAJ&hl=en Профіль аўтара ў Google Scholar] * [https://elibrary.ru/author_profile.asp?id=646879 Профіль аўтара ў eLIBRARY.RU] {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Зянькова Інга Уладзіміраўна}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Полацку]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта]] [[Катэгорыя:Эканамісты Беларусі]] [[Катэгорыя:Кандыдаты эканамічных навук]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Беларускага камерцыйнага інстытута кіравання]] 3kjsie74xe5fssz12r7zhe8rfa7dn97 0 695917 5155138 4766843 2026-06-16T22:34:22Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155138 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Шуміліна (значэнні)}} {{Музыкант | Фон = non_vocal_instrumentalist | Імя = Ірына Міхайлаўна Шуміліна | Арыгінал імя = | Дата нараджэння = 02.12.1956 | Месца нараджэння = | Краіна = {{USSR}} → {{BLR}} | Прафесіі = {{піяніст|}} | Інструменты = [[фартэпіяна]] | Жанры = [[класічная музыка]] | Узнагароды = | Сайт = https://www.youtube.com/channel/UCPXqnEYFuRALWK_yJA_Qd-w }} '''Іры́на Міха́йлаўна Шумі́ліна''' (нар. [[2 снежня]] [[1956]], [[Мінск]]) — беларуская піяністка, салістка [[Беларуская дзяржаўная філармонія|Беларускай дзяржаўнай філармоніі]]. [[Заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь|Заслужаная артыстка Рэспублікі Беларусь]] (1992). == Біяграфія == Нарадзілася ў 1956 годзе ў Мінску, у сям’і кампазітара Міхаіла Міхайлавіча Шуміліна і настаўніцы Мілюціны Ясонаўны. Скончыла [[Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі|Беларускую дзяржаўную кансерваторыю імя Луначарскага]]. Вучылася ў прафесара Рыгора Ільіча Шаршэўскага<ref>{{Cite web|url=https://www.sb.by/articles/khoroshaya-nasledstvennost.html|title=Юлия Андреева: Наши пианисты — музыкальные наследники Антонио Сальери|date=2016-12-06|publisher=Беларусь Сегодня|lang=ru|accessdate=2019-10-30}}</ref>, вучня піяніста [[Уладзімір Уладзіміравіч Сафроніцкі|Уладзіміра Сафроніцкага]]. Скончыла аспірантуру [[Маскоўская дзяржаўная кансерваторыя імя П. І. Чайкоўскага|Маскоўскай дзяржаўнай кансерваторыі]] ў класе прафесара [[Леў Мікалаевіч Уласенка|Льва Уласенкі]]. З 1982 года салістка [[Беларуская дзяржаўная філармонія|Беларускай дзяржаўнай філармоніі]]. З 1992 года [[Заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь|Заслужаная артыстка Рэспублікі Беларусь]]. Жыве і працуе ў Мінску. Член [[Беларускі саюз музычных дзеячаў|Беларускага саюза музычных дзеячаў]] з 1991 года. == Творчасць == Шуміліна выконвае творы буйных музычных формаў: [[Саната|санат]], [[Сюіта|сюіт]], [[Фантазія (музыка)|фантазій]], [[Цыклічныя формы (музыка)|фартэпіянных цыклаў]], канцэртаў. Гастралюе ў Рэспубліцы Беларусь і за мяжой. Прымала ўдзел у многіх фестывалях, у тым ліку ў фестывалі сучаснай музыкі г. [[Дуйсбург]] (1991), XXII Cantiere Internationale d’Arte ([[Мантэпульчана]], 1997), Міжнародным фестывалі імя [[Джаакіна Расіні]] ([[Путбус]], Германія, 1998), «Нямецка-беларуская музычная восень» (Германія, 2000), «Міжнародны музычны фестываль імя [[Роберт Шуман|Роберта Шумана]]» (Германія, 2002), фестывалі імя [[Пётр Ільіч Чайкоўскі|Пятра Чайкоўскага]] і [[Надзея Філарэтаўна фон Мек|Надзеі фон Мек]] (Украіна, 2005). Працавала з многімі дырыжорамі, у тым ліку Чарльзам Ансбахерам ([[:en:Charles Ansbacher|Charles Ansbacher]]), Ёргам Іверам ([[:de:Jörg Iwer|Jörg Iwer]]), [[Юозас Дамаркас|Юозасам Дамаркасам]], [[Валерый Абісалавіч Гергіеў|Валерыем Гергіевым]], [[Фуат Шакіравіч Мансураў|Фуатам Мансуравым]], [[Аляксандр Аляксандравіч Вядзернікаў|Аляксандрам Вядзернікавым]], [[Неэмэ Ярві]], П’ер-Дамінікам Панелем ([[:fr:Pierre-Dominique Ponnelle|Pierre-Dominique Ponnelle]]). Выступала з Дзяржаўным акадэмічным сімфанічным аркестрам Рэспублікі Беларусь. У сваёй творчасці Шуміліна надае ўвагу сваім улюбёным кампазітарам — [[Сяргей Васільевіч Рахманінаў|Рахманінаў]], [[Мадэст Пятровіч Мусаргскі|Мусаргскі]], [[Пётр Ільіч Чайкоўскі|Чайкоўскі]], [[Сяргей Сяргеевіч Пракоф’еў|Пракоф’еў]], [[Людвіг ван Бетховен|Бетховен]], [[Іаганес Брамс|Брамс]], [[Роберт Шуман|Шуман]], [[Франц Шуберт|Шуберт]], [[Фрыдэрык Шапен|Шапен]], [[Ферэнц Ліст|Ліст]]. Шуміліна ў 80-90-я гады сыграла важную ролю ў [[Клавіраўсцуг|фартэпіяннай транскрыпцыі]] розных твораў<ref>{{Cite web|url=http://dep.nlb.by/jspui/handle/nlb/35032|title=Фортепьянная культура Беларуси ХХ столетия|author=Шевченко Ольга Григорьевна|date=2000|publisher=dep.nlb.by|accessdate=2019-10-30|language=ru|archive-date=15 снежня 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211215012853/http://dep.nlb.by/jspui/handle/nlb/35032|url-status=dead}}</ref>. У Беларускім цэнтры інтэлектуальнай уласнасці Шуміліна адзначана як выканаўца некалькіх зарэгістраваных музычных п’ес і песень, у тым ліку «Санеты для фартэпіяна 1 12 цыкл» і «Маятнік»<ref>{{Cite web|url=http://www.belgospatent.by/index.php?option=com_wrapper&view=wrapper&Itemid=102|title=Перечень произведений|publisher=www.belgospatent.by|accessdate=2019-10-30|language=ru}}</ref>. == Узнагароды == * Лаўрэат Міжнароднай прэміі імя [[Сігізмунд Тальберг|Сігізмунда Тальберга]] ([[Неапаль]], Італія, 2010). (Premio speciale Principe di Strongoli)<ref>{{Cite web|url=http://guide.supereva.it/critica_di_musica_classica/interventi/2010/05/nessun-vincitore-assoluto-al-vii-premio-pianistico-thalberg|title=Nessun vincitore assoluto al VII Premio Pianistico Thalberg|publisher=guide.supereva.it|accessdate=2019-10-30|language=it|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211215012843/http://guide.supereva.it/critica_di_musica_classica/interventi/2010/05/nessun-vincitore-assoluto-al-vii-premio-pianistico-thalberg|archivedate=15 снежня 2021|url-status=dead}}</ref> * Нагрудны знак [[Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь]] «За ўклад у развіццё культуры Беларусі» (2007) * Нагрудны знак [[Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь]] «За ўклад у развіццё музычнага мастацтва» (2007) * [[Заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь|Заслужаная артыстка Рэспублікі Беларусь]] (1992)<ref>{{Cite web|url=http://www.levonevski.net/pravo/temy/tema33/char25/dokz4737.html|title=Разное. Ненормативные акты — О присвоении Скорикову Н.Н. и Шумилиной И.М. почетного звания Заслуженный артист Республики Беларусь Архіў 2007|publisher=www.levonevski.net|accessdate=2019-10-30|language=ru}}</ref> * Лаўрэат [[Прэмія Ленінскага камсамола|прэміі Ленінскага камсамола]] (1984)<ref>{{Cite web|url=https://www.belta.by/society/view/kartina-dnja-skolko-ostalos-staryh-deneg-belye-lvjata-i-2-mln-novogodnih-podarkov-221889-2016/|title=Картина дня: сколько осталось старых денег, белые львята и 2 млн новогодних подарков|date=2016-12-02|publisher=[[Беларускае тэлеграфнае агенцтва|БелТА]]|language=ru|accessdate=2019-10-30}}</ref> == У творчасці == Народны паэт Беларусі [[Ніл Гілевіч]] прысвяціў Шумілінай верш «Грае Ірына Шуміліна» (2005)<ref>{{Cite web|url=http://rv-blr.com/verse/show/81253|title=Родныя вобразы / Н. Гілевіч / Прагляд верша|publisher=rv-blr.com|accessdate=2019-10-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191107152225/http://rv-blr.com/verse/show/81253|archivedate=7 лістапада 2019|url-status=dead}}</ref>, апублікаваны ў зборніку «У ноч на Пакровы»<ref>{{Cite web|url=http://kamunikat.org/index.php?q=usie_knihi.html&lang=BE&pubid=13513|title=Гілевіч Ніл, У ноч на Пакровы — Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка Kamunikat.org|publisher=Гілевіч Ніл, У ноч на Пакровы — Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка Kamunikat.org|accessdate=2019-10-30}} ISBN 978-985-6852-41-4</ref> Шумілінай прысвечана глава ў кнізе пісьменніцы Алы Сямёнавай «У святой краіне выгнання» (2011)<ref>{{Cite web|url=http://kamunikat.org/index.php?q=usie_knihi.html&pubid=20035|title=Сямёнава Ала, У святой краіне выгнання — Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка Kamunikat.org|publisher=Сямёнава Ала, У святой краіне выгнання — Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка Kamunikat.org|accessdate=2019-10-30}} ISBN 978-985-6976-84-4</ref>. {{зноскі}} {{DEFAULTSORT:Шуміліна Ірына Міхайлаўна}} [[Катэгорыя:Лаўрэаты прэміі Ленінскага камсамола БССР]] [[Катэгорыя:Піяністы Беларусі]] [[Катэгорыя:Піяністы XX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Выпускнікі Маскоўскай кансерваторыі]] [[Катэгорыя:Піяністы СССР]] [[Катэгорыя:Піяністы XXI стагоддзя]] [[Катэгорыя:Заслужаныя артысты Беларусі]] 9l5f40vxqdhxi99e3m5o0s8v0piexp1 0 698235 5155084 4577535 2026-06-16T20:21:20Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155084 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Тарашкевіч}} {{Асоба}} '''Іосіф Уладзіслававіч Тарашкевіч''' ({{ДН|1|8|1884}}—{{ДС|||1949}}) — дзеяч савецкіх спецслужбаў. == Біяграфія == Нарадзіўся 1 жніўня 1884 года. Скончыў царкоўна-прыходскую школу, пазней працавай слесарам. У [[1915]] годзе мабілізаваны ў [[Руская імператарская армія|Рускую імператарскую армію]], [[радавы]]. У чэрвені [[1917]] года ўступіў у [[РСДРП(б)]]. З [[10 верасня]] [[1917]] года — у 56-м запасным пяхотным палку ў [[Масква|Маскве]], старшыня ротнага камітэта 15-й роты. [[28 студзеня]] [[1918]] года дэмабілізаваны<ref name="Маракоў">{{Cite web|url = http://www.marakou.by/ru/davedniki/minsk-main-street/slovo-ot-avtora.html|title = Галоўная вуліца Мінска (1880-1940 гг.). Кніга 1|author = Маракоў, Леанід|lang = |date = |publisher = |url-status = dead}}</ref>. З чэрвеня [[1918]] года — супрацоўнік [[Усерасійская надзвычайная камісія па барацьбе з контррэвалюцыяй і сабатажам|УНК]]<ref name="Тарасенкова">Тарасенкова, Т. И. Становление белорусской советской государственности в воспоминаниях участников событий (по материалам Государственного архива новейшей истории Смоленской области) / Т. И. Тарасенкова // Гістарычны лёс беларускай савецкай дзяржаўнасці: (да 100-годдзя абвяшчэння Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі): зборнік артыкулаў / Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Інстытут гісторыі; [рэдкалегія: А. А. Каваленя (старшыня) і інш.]. — Мінск: Беларуская навука, 2021. — 373, [1] с.: табл. — С. 18. — ISBN 978-985-08-2784-5. Са спасылкай на: ДЗяяржаўны архіў найноўшай гісторыі Смаленскай вобласці. — Ф. 142. — Воп. 2. — Спр. 286а. — Л. 25, 39—42.</ref>. З 12(27) мая 1919 года — старшыня Мінскай губернскай надзвычайнай камісіі (змяніў на гэтай пасадзе [[Вацлаў Антонавіч Багуцкі|Вацлава Багуцкага]])<ref name="Маракоў"></ref>. У красавіку [[1919]] года працаваў на пасадзе старшыні Надзвычайнай камісіі (НК) [[Літоўска-Беларуская ССР|Літоўска-Беларускай ССР]], на якой супрацьстаяў [[Заходняя добраахвотная армія|антыбальшавіцкім групам]] памешчыка {{нп5|Павел Пляхавічус|П. Пляхавічуса|lt|Povilas Plechavičius}} і [[Павел Рафаілавіч Бермант-Авалаў|П. Бермант-Авалава]]. У выніку [[Польска-савецкая вайна|польскага наступлення]] НК Літоўска-Беларускай ССР эвакуіравалася ў [[Смаленск]] і, пасля распаду структур Літоўска-Беларускай ССР, І. У. Тарашкевіч узначаліў з [[1 верасня]] [[1919]] года Смаленскую губернскую надзвычайную камісію. Пад старшынствам Тарашкевіча губНК нібыта раскрыла аддзяленне манархічнага саюза «Наша Радзіма» ў Смаленску, якая, на думку чэкістаў, планавала звяржэнне бальшавіцкай улады ў заходніх губерніях [[РСФСР]] і усталяванне [[ваенная дыктатура|ваеннай дыктатуры]]<ref name="Тарасенкова"></ref>. З сакавіка 1922 да сакавіка [[1923]] года працаваў начальнікам Смаленскага гарадскога аддзела [[Дзяржаўнае палітычнае ўпраўленне пры НКУС РСФСР|ДПУ]], пазней — начальнікам Пензенскага губернскага аддзела [[Аб’яднанае дзяржаўнае палітычнае ўпраўленне пры СНК СССР|АДПУ]]. З [[1929]] года — начальнік Вяцкага акруговага аддзела АДПУ. У [[1931]]—[[1932]] гадах — памочнік паўнамоцнага прадстаўніка АДПУ па [[Горкаўскі край|Ніжагародскім краі]] па міліцыі, начальнік Ніжагародскага краявога ўпраўлення рабоча-сялянскай міліцыі. З [[11 снежня]] [[1934]] да канца [[1935]] года — начальнік Сароўскага папраўча-працоўнага лагера УНКУС па Горкаўскім краі (па стане на [[1 студзеня]] [[1935]] года ў лагеры налічвалася 3.349 зняволеных; год кіравання І. Тарашкевіча перажылі толькі 2.310). Са жніўня [[1937]] года — у адстаўке ў [[Масква|Маскве]]<ref name="Маракоў"></ref>. {{зноскі}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Тарашкевіч Іосіф Уладзіслававіч}} [[Катэгорыя:Супрацоўнікі беларускіх спецслужбаў]] [[Катэгорыя:Постаці спецслужбаў СССР]] ocula60pnbt6y05u09yi297fbu31584 4 705534 5155039 5154086 2026-06-16T17:56:14Z 5155039 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{/Шапка}} == Спіс на хаванне == <!--для тых, хто ў танку і ў шлемафоне -- тут спасылак не мусіць быць--> * Дарога на Курапаты * Ганна Віктараўна Красуліна (замест Ганна Красуліна) * Санцзян-Волат {{зроблена}} <!--Спіс ніжэй проста сцёрты, у архіваванні няма сэнсу. --> [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Супольнасць]] t1yza8n8uqgg5xlzrp7hufoe11qbawa 5155050 5155039 2026-06-16T18:26:37Z 5155050 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{/Шапка}} == Спіс на хаванне == <!--для тых, хто ў танку і ў шлемафоне -- тут спасылак не мусіць быць--> * Дарога на Курапаты {{зроблена}} * Ганна Віктараўна Красуліна (замест Ганна Красуліна) {{зроблена}} <!--Спіс ніжэй проста сцёрты, у архіваванні няма сэнсу. --> [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Супольнасць]] ncelzlw8uylmed4bhbp7wrckikpanit 5155069 5155050 2026-06-16T19:01:13Z 5155069 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{/Шапка}} == Спіс на хаванне == <!--для тых, хто ў танку і ў шлемафоне -- тут актыўных спасылак не мусіць быць--> * Дарога на Курапаты {{зроблена}} * Ганна Віктараўна Красуліна (замест Ганна Красуліна) {{зроблена}} <!--Спіс ніжэй проста сцёрты, у архіваванні няма сэнсу. --> [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Супольнасць]] ko5uxopbavf13o2iorb02q8vf9vtg1f 2 706425 5155048 5150732 2026-06-16T18:26:12Z 5155048 wikitext text/x-wiki Вікіпедыя:Запыты да схавальнікаў Удзельнік:Wizardist/SuppressionList Вікіпедыя:Запыты да схавальнікаў/Шапка Вікіпедыя:Пра нас пішуць «Чорны» спіс дзеячаў мастацтва і творчых калектываў 140-ы рамонтны завод 1-я асобная дэсантна-штурмавая рота «Беларусь» 225-ы асобны штурмавы полк (Украіна) 20 дзён у Марыупалі 38-я асобная гвардзейская дэсантна-штурмавая брыгада 3-я асобная Чырвонасцяжная брыгада спецыяльнага прызначэння 558-ы авіяцыйны рамонтны завод 5-я асобная брыгада спецыяльнага прызначэння 76-я гвардзейская дэсантна-штурмавая дывізія A1 (тэлекам-правайдар) AP$ENT ARCHE Пачатак Belcanto Airlines Belsat Music Live BYPOL BYSOL Courage (фільм) Dana Holdings Deviation Dzieciuki EcooM Goodbye бацька Hrodna.life Hučna Fest Intex-press Irdorath Kamunikat.org L’Estaca Legalize Belarus Litesound Media-Polesye MINSK (фільм) Naviband Naviny.by NEXTA Nizkiz Onliner.by Politzek.me Press Club Belarus Rada Airlines Reform.by Reform.news Regnum RT Sandvine Symbal.by Synesis Group Tor Band Trollwald Trybunał TUT.BY VAL (гурт) VII Усебеларускі народны сход Wajskowy Whrwlf YMCA Zerkalo.io А1 (тэлекам-правайдар) Аб’яднаная грамадзянская партыя Аб’яднаны пераходны кабінет Беларусі Аб’яднаныя дэмакратычныя сілы Беларусі Аб’яднаныя Масмедыі Абарона Сумаў (2022) Абмежаванне транзітных зносін з Калінінградскай вобласцю Абмен зняволенымі паміж Расіяй і Захадам (2024) Абсалютбанк Авантуры Пранціша Вырвіча (фільм) Авеню (спецаперацыя) Агат — электрамеханічны завод Агляд-хроніка парушэнняў правоў чалавека Агульнанацыянальнае тэлебачанне Адвакаты, пазбаўленыя ліцэнзіі ў час палітычнага крызісу ў Беларусі Адзіная кніга рэгістрацыі злачынстваў Адміністрацыя Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь Аднаполы шлюб Адэса Азоў (полк МУС Украіны) Акрэсціна Аксана Іванаўна Манкевіч Акцыя Любові Ала Мікалаеўна Бодак Алана Гебрэмарыям Алег Аляксандравіч Раманаў Алег Аляксеевіч Белаконеў Алег Анатолевіч Чарнышоў Алег Андрэевіч Буяк Алег Вітольдавіч Праляскоўскі Алег Георгіевіч Давыдзенка Алег Груздзіловіч Алег Іванавіч Карповіч Алег Леанідавіч Алкаеў Алег Леанідавіч Воінаў Алег Леанідавіч Сліжэўскі Алег Мікалаевіч Бябенін Алег Мікалаевіч Гулак Алег Сяргеевіч Гайдукевіч Алег Хаменка Алена Аляксандраўна Церашкова Алена Анабэла Васілеўна Фокс Алена Маслюкова Алена Мікалаеўна Анісім Алена Раманаўна Ляшковіч Алена Сцяпанаўна Леўчанка Алесь Бяляцкі Алесь Кіркевіч Алесь Лагвінец Алесь Мікалаевіч Карлюкевіч Алесь Мікалаевіч Чаркашын Алесь Пушкін Алесь Чумакоў Аліна Ігараўна Войцех Аліна Коўшык Аліса Віктараўна Рыжычэнка Алмаз (спецпадраздзяленне) Альгерд Бахарэвіч Альфа (спецпадраздзяленне КДБ) Альфа-Банк Аляксандр Альгертавіч Дабравольскі Аляксандр Аляксандравіч Азараў Аляксандр Аляксандравіч Віхор Аляксандр Аляксандравіч Галкоўскі Аляксандр Аляксандравіч Лукашанец Аляксандр Аляксандравіч Рахманаў Аляксандр Анатольевіч Жлутка Аляксандр Андрэевіч Нурдзінаў Аляксандр Апейкін Аляксандр Барысавіч Манцэвіч Аляксандр Валер’евіч Тарайкоўскі Аляксандр Валер’евіч Хаджаеў Аляксандр Валянцінавіч Арановіч Аляксандр Васілевіч Аляксандр Васілевіч Пашкевіч Аляксандр Васільевіч Шакуцін Аляксандр Віктаравіч Казела Аляксандр Віктаравіч Чарвякоў Аляксандр Вячаслававіч Драган Аляксандр Генадзевіч Бахановіч Аляксандр Генрыхавіч Турчын Аляксандр Іванавіч Мароз Аляксандр Іосіфавіч Фядута Аляксандр Леанідавіч Зімоўскі Аляксандр Людвігавіч Вярсоцкі Аляксандр Мікалаевіч Зайцаў (бізнесмен) Аляксандр Мікалаевіч Івулін Аляксандр Мікалаевіч Косінец Аляксандр Міхайлавіч Здвіжкоў Аляксандр Міхайлавіч Ласякін Аляксандр Міхайлавіч Лукашук Аляксандр Міхайлавіч Радзькоў Аляксандр Паўлавіч Амельянюк Аляксандр Паўлавіч Шпакоўскі Аляксандр Пятровіч Барсукоў Аляксандр Рыгоравіч Вальфовіч Аляксандр Рыгоравіч Лукашэнка Аляксандр Станіслававіч Данілевіч Аляксандр Станіслававіч Сырскі Аляксандр Сцяпанавіч Рагачук Аляксандр Сяргеевіч Атрошчанкаў Аляксандр Сяргеевіч Лук’янаў Аляксандр Тадзівонавіч Гурнік Аляксандр Уладзіміравіч Дворнікаў Аляксандр Уладзіміравіч Зінгман Аляксандр Уладзіміравіч Канюк Аляксандр Уладзіміравіч Мілінкевіч Аляксандр Уладзіміравіч Францкевіч Аляксандр Уладзіслававіч Казулін Аляксандр Фёдаравіч Гарцуеў Аляксандр Фёдаравіч Ільюшчанка Аляксандр Яраслававіч Малчанаў Аляксандра Алегаўна Раманоўская Аляксандра Віктараўна Герасіменя Аляксей Аляксандравіч Волкаў Аляксей Аляксандравіч Драчоў Аляксей Аляксандравіч Кудзін Аляксей Анатольевіч Міхалевіч Аляксей Анатолевіч Навальны Аляксей Андрэевіч Арцецкі Аляксей Антонавіч Янукевіч Аляксей Валер’евіч Дзермант Аляксей Вітальевіч Лабееў Аляксей Іванавіч Алексін Аляксей Іванавіч Шаланда Аляксей Ігаравіч Санчук Аляксей Мікалаевіч Аўраменка Аляксей Мікалаевіч Скобля Аляксей Міхайлавіч Літвін Аляксей Міхайлавіч Шыдлоўскі Аляксей Пятровіч Шкадарэвіч Аляксей Уладзіміравіч Лазараў Аляксей Уладзіміравіч Ягораў Аляксей Юр’евіч Рэзнікаў Аляксей Якаўлевіч Міхальчанка АМАП (Беларусь) Амерыканка. All included Амкадор Анастасія Аляксандраўна Булыбенка Анастасія Віктараўна Міронцава Анатоль Аляксандравіч Сівак Анатоль Анатолевіч Глаз Анатоль Анатолевіч Котаў Анатоль Герасімавіч Цікавенка Анатоль Іосіфавіч Ляўковіч Анатоль Іосіфавіч Майсеня Анатоль Кунцэвіч Анатоль Мечыслававіч Маркевіч Анатоль Пятровіч Лапо Анатоль Сцяпанавіч Красоўскі Анатоль Уладзіміравіч Лябедзька Анатоль Уладзіміравіч Хіневіч Андрусь Такінданг Андрэй Алегавіч Саннікаў Андрэй Аляксандравіч Радаман Андрэй Аляксеевіч Раўкоў Андрэй Валер’евіч Аляксандраў Андрэй Валянцінавіч Федзін Андрэй Валянцінавіч Паднябенны Андрэй Васілевіч Дынько Андрэй Віктаравіч Салавей Андрэй Гайдукоў Андрэй Генадзевіч Скурко Андрэй Генадзевіч Ягораў Андрэй Дзмітрыевіч Кароль Андрэй Дзмітрыевіч Папоў Андрэй Іванавіч Іванец Андрэй Іванавіч Суздальцаў Андрэй Іванавіч Швед Андрэй Ігаравіч Галанаў Андрэй Мікалаевіч Казакевіч Андрэй Мікалаевіч Мукавозчык Андрэй Мікалаевіч Янушкевіч Андрэй Міхайлавіч Кунцэвіч Андрэй Пачобут Андрэй Сяргеевіч Краўчанка Андрэй Сяргеевіч Стрыжак Андрэй Уладзіміравіч Дзмітрыеў Андрэй Уладзіміравіч Жук Андрэй Уладзіміравіч Курэйчык Андрэй Уладзіміравіч Мацук Андрэй Фёдаравіч Смаль Андрэй Ягораў Анексія Паўднёвай і Усходняй Украіны Расіяй Анжаліка Борыс Анжаліка Мельнікава Антаніна Сяргееўна Канавалава Антон Булаўскі Антон Валер’евіч Шніп Антон Гадзімавіч Матолька Апазіцыя Беларускага народнага фронту «Адраджэньне» Аператыўна-аналітычны цэнтр пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь Апошняя дыктатура Еўропы Арганізаваная злачыннасць у Беларусі Арганізацыя беларускіх нацыяналістаў Аркадзь Качан Арт Сядзіба Артур Аміраў Артур Артуравіч Удрыс Артур Уладзіміравіч Фінькевіч Арцём Генадзевіч Шрайбман Арцём Уладзіміравіч Такарчук Арцемій (Кішчанка) Аршанскі авіярамонтны завод Аршанскі льнокамбінат Аршанскі станкабудаўнічы завод «Чырвоны барацьбіт» Арцём Ігаравіч Брухан АСАМ Атака на Змяіны востраў Атака на расійскі А-50 на авіябазе «Мачулішчы» Ахмат — сіла! Ахмат Абдулхамідавіч Кадыраў Ахматдыт Ахтырка Бабруйскі машынабудаўнічы завод Баі за Ілавайск Баі за Марыупаль (2022) Баі за Севераданэцк (2022) Баі за Херсон (2022) Баі за Чарнігаў (2022) Баі за Чарнобыль Баі за Энэргадар Байкот Беларусі і Расіі ў 2022 годзе Балаклія Банда (фільм) Банк БелВЭБ Банк ВТБ (Беларусь) Банк Дабрабыт Банк развіцця Рэспублікі Беларусь Барыс Ігаравіч Звозскаў Барыс Рагуля Барысаўскае паўстанне Барысаўскі галодны бунт (1932) Барысаўскі галодны бунт (1933) Батальён імя Кастуся Каліноўскага Батальён Тэрор Бахмут Баявая ўскалось (часопіс) БГМ Белавія Белаграпрамбанк БелаПАН Беларусафобія Беларусбанк Беларускае оптыка-механічнае аб’яднанне Беларускае Радыё Рацыя Беларускае таварыства Чырвонага Крыжа Беларускае тэлеграфнае агенцтва Беларуска-латвійскі міграцыйны крызіс (2021) Беларуская асацыяцыя журналістаў Беларуская АЭС Беларуская батальённа-тактычная група ў Казахстане Беларуская бібліятэка і музей імя Францішка Скарыны Беларуская дэмакратычная апазіцыя Беларуская калійная кампанія Беларуская незалежніцкая партыя Беларуская партыя аб’яднаных левых «Справядлівы свет» Беларуская партыя «Зялёныя» Беларуская партыя жанчын «Надзея» Беларуская партыя працоўных Беларуская Рада Культуры Беларуская рэвалюцыйная партыя (1950-я) Беларуская салідарнасць Беларуская сацыял-дэмакратычная партыя (Грамада) Беларуская служба Радыё «Свабода» Беларуская суполка RAZAM Беларуская хрысціянская дэмакратыя (2005) Беларуская цэнтральная рада Беларуская чыгунка Беларускі аўтамабільны завод Беларускі Гаюн Беларускі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт Беларускі добраахвотніцкі корпус Беларускі інстытут публічнай гісторыі Беларускі кангрэс дэмакратычных прафсаюзаў Беларускі металургічны завод Беларускі народны банк Беларускі народны фронт «Адраджэньне» Беларускі нацыяналізм Беларускі незалежніцкі блок Беларускі Незалежны прафсаюз Беларускі партызан Беларускі пасляваенны антысавецкі супраціў Беларускі пасляваенны антысавецкі супраціў (1944—1957) Беларускі полк «Пагоня» Беларускі прафсаюз работнікаў радыёэлектроннай прамысловасці Беларускі ПЭН Беларускі ПЭН-цэнтр Беларускі расследавальніцкі цэнтр Беларускі рэспубліканскі саюз моладзі Беларускі саюз журналістаў Беларускі фонд спартыўнай салідарнасці Беларускі Хельсінкскі камітэт Беларускія буржуазныя нацыяналісты Беларуснафта Беларусы ў Адэлаідзе Беларусы ў Брысбене Беларусы ў Каўнасе Беларусы ў Кіеве Беларусы ў Кракаве Беларусы ў Львове Беларусы ў Мельбурне Беларусы ў Нью-Ёрку Беларусы ў Перце Беларусы ў Сіднеі Беларусы Украіны Беларусь Беларусь 1 Беларусь 24 Беларусь ва ўварванні Расіі ва Украіну Беларусь галаўнога мозгу Беларусь головного мозга Беларусь за МКАДам Беларусь і канфлікт на ўсходзе Украіны Беларусь мае быць беларускай Беларусь перадусім! Беларуськалій Бела-сіне-белы сцяг Бела-чырвона-белы сцяг Белаэранавігацыя Белая воля Белая Русь (партыя) Белгазпрамбанк Белінвестбанк Белкамунмаш Беллегпрам Беллеспаперапрам Белнафтахім Белорусский партизан Белорусы и рынок (1990) Белсат Белспецзнештэхніка Белы легіён Белшына Беспілотныя верталёты (канструктарскае бюро) Бісексуальнасць Бітва за Кіеў (2022) Бондарава Браслаўска-Дзісенскае паўстанне Брестская газета Брестский курьер Будзьма беларусамі! Бульбамуві Буча Бучанская разня Брэсцкае абласное аддзяленне Саюза пісьменнікаў Беларусі Вадзім Дзмітрыевіч Іпатаў Вадзім Іванавіч Сіняўскі Вадзім Кабанчук Вадзім Леанідавіч Лакіза Вадзім Уладзіміравіч Саранчукоў Вадзім Францавіч Гігін Вадзім Юр’евіч Зайцаў Ваеннае супрацоўніцтва Беларусі і Венесуэлы Ваенная палітыка Беларусі Ваенныя спецыялісты Беларусі Вайна на ўсходзе Украіны Валер Віктаравіч Руселік Валерый Васільевіч Герасімаў Валерый Вільямавіч Цапкала Валерый Іванавіч Грамада Валерый Іосіфавіч Варанецкі Валерый Кавалеўскі Валерый Мікалаевіч Іваноў Валерый Паўлавіч Вакульчык Валерый Станіслававіч Леванеўскі Валерый Сцяпанавіч Сахашчык Валерый Уладзіміравіч Гайдукевіч Валерыя Барысаўна Касцюгова Валерыя Кустава Валнаваха ВАЛЬКІРЫЯ Валянцін Алегавіч Сукала Валянцін Валянцінавіч Байко Валянцін Стэфановіч Валянціна Аляксандраўна Гарцуева Валянціна Ігараўна Зелянкевіч Васіль Мікалаевіч Герасімаў Васіль Парфянкоў Васіль Станіслававіч Мацюшэўскі Васіль Сяргеевіч Ярмоленка Васіль Шаўчэнка Ваўчанск (Харкаўская вобласць) Вейшнорыя Веніямін (Тупека) Вера Аляксандраўна Палякова-Макей Вераніка Анатолеўна Чаркасава Вераніка Валер’еўна Цапкала Верым, можам, пераможам! Вечерний Бобруйск Вечерний Могилёв Витебский Курьер Відэазварот беларускіх навукоўцаў Візіт Аляксандра Лукашэнкі ў Зімбабвэ (2023) Віктар Алегавіч Катоўскі Віктар Аляксандравіч Лукашэнка Віктар Аляксандравіч Ляхар Віктар Барнафавіч Зураеў Віктар Генадзевіч Хрэнін Віктар Дзмітрыевіч Бабарыка Віктар Іосіфавіч Ганчар Віктар Леанідавіч Акцістаў Віктар Міхайлавіч Каранкевіч Віктар Міхайлавіч Пракапеня Віктар Рыгоравіч Галаванаў Віктар Уладзіміравіч Гулевіч Віктар Уладзіміравіч Чараўко Віктар Уладзіміравіч Шэйман Віктар Уладзіміравіч Якубаў Віктар Францавіч Пранюк Вікторыя Віктараўна Міронцава Вікторыя Іванаўна Гранкоўская Вінцук Вячорка Вінцэнт Гадлеўскі Вістан Віталь Аляксеевіч Цыганкоў Віталія Анатольеўна Бандарэнка Віталь Анатольевіч Рымашэўскі Віталь Валянцінавіч Шкляраў Віталь Васілевіч Шышоў Віталь Віктаравіч Ціліжэнка Вітольд Міхайлавіч Ашурак Вольга Аляксандраўна Кавалькова Вольга Аляксандраўна Класкоўская Вольга Аляксандраўна Шпілеўская Вольга Вялічка Вольга Генадзеўна Сітнік Вольга Генадзьеўна Сяргеева Вольга Іванаўна Чупрыс Вольга Калацкая Вольга Мікалаеўна Чамаданава Вольга Славаміраўна Бондарава Вольга Уладзіміраўна Зазулінская Вольга Хіжынкова Вольга Чайчыц Вольга Яўгенаўна Карач Вольнае Глыбокае Вольнае слова Вольны хор Выбары ў Каардынацыйную раду (2024) Выбары ў мясцовыя Саветы дэпутатаў Беларусі (2018) Выбары ў мясцовыя Саветы дэпутатаў Беларусі (2024) Выбух на Крымскім мосце Выбух у Мінску (2008) Вызваленне палітвязняў у Беларусі (2024) Выпадак з пацаном Высакапілля Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2025 Вязень сумлення Вячаслаў Антонавіч Анушкевіч Вячаслаў Віктаравіч Любавіцкі Вячаслаў Сіўчык Гавары праўду Галадаморы (Украіна) Галерэя Ў Галіна Іванаўна Захаркіна Галіна Радзівонаўна Лукашэнка Галоўнае ўпраўленне па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю і карупцыяй Галоўнае ўпраўленне ўнутраных спраў Мінскага гарвыканкама Ганна Канапацкая Ганна Віктараўна Красуліна Ганна Міхайлаўна Эйсмант Ганна Севярынец Ганцавіцкі час Гарызонт (прадпрыемства) Гастомэль Гаўрыіла (Глухава) Генадзь Андрэевіч Богдан Генадзь Аркадзьевіч Казакевіч Генадзь Аркадзьевіч Казакевіч Генадзь Браніслававіч Давыдзька Генадзь Валер’евіч Шутаў Генадзь Дзмітрыевіч Карпенка Генадзь Мікалаевіч Мажэйка Генадзь Міхайлавіч Салавей Генадзь Пятровіч Драздоў Генадзь Уладзіміравіч Мушперт Генадзь Фёдаравіч Фядыніч Генацыд украінцаў Генацыд беларускага народа Генеральная пракуратура Рэспублікі Беларусь Геніюш Гібель Аляксандра Коржыча Гісторыя Беларусі (мультфільм) Гісторыя пад знакам Пагоні Гомасексуальнасць Гомельскі хімічны завод Гомсельмаш Горад-герой Украіны Гродна Азот Гроза (Харкаўская вобласць) Група беларускіх ваенных спецыялістаў у Венесуэле Група Вагнера Група Ханжанкова Група Шанько ГУБАЗіК Гульня без правілаў Гульня без правілаў — 2 Гутарка старога дзеда Гутэнберг (выдавецтва) Данат Яцкевіч Данецкая Народная Рэспубліка Даніла Андрэевіч Ганчароў Даніла Віктаравіч Бандарук Дар’я Дзмітрыеўна Чульцова Дарога (фільм) Дарога на Курапаты Дзедзіч (грамадскае аб’яднанне) Дзейнасць ПВК «Вагнер» у Афрыцы Дзейнасць ПВК «Вагнер» у Лівіі Дзейнасць ПВК «Вагнер» у Сірыі Дзейнасць ПВК «Вагнер» у ЦАР Дзень Волі Дзень Волі (фільм) Дзень вызвалення Беларусі ад белапалякаў Дзень народнага адзінства (Беларусь) Дзень палітвязняў Беларусі Дзеячы навукі і культуры Беларусі, рэпрэсаваныя пасля прэзідэнцкіх выбараў 2020 года Дзікае паляванне (фільм) Дзікае паляванне 2 Дзмітрый Аляксандравіч Жук Дзмітрый Аляксандравіч Завадскі Дзмітрый Аляксандравіч Лукашэнка Дзмітрый Аляксандравіч Пантус Дзмітрый Анатольевіч Мядзведзеў Дзмітрый Валер’евіч Паўлічэнка Дзмітрый Валер’евіч Уткін Дзмітрый Віктаравіч Пятруша Дзмітрый Віктаравіч Шакута Дзмітрый Віталевіч Лаеўскі Дзмітрый Іосіфавіч Падрэз Дзмітрый Леанідавіч Піневіч Дзмітрый Мікалаевіч Крутой Дзмітрый Міхайлавіч Карзюк Дзмітрый Уладзіміравіч Балаба Дзмітрый Уладзіміравіч Кубараў Дзмітрый Уладзіміравіч Кучук Дзмітрый Эдуардавіч Крук Дзмітрый Юльевіч Строцаў Дзмітрый Юр’евіч Баскаў Дзмітрый Юр’евіч Гара Дзмітрый Юр’евіч Кавалёнак Дзмітрый Юр’евіч Каракін Дзмітрый Яўгенавіч Шаўцоў Дзяніс Анатолевіч Мельянцоў Дзяніс Іосіфавіч Урбановіч Дзяніс Прохараў Дзяніс Уладзіміравіч Дук Дзяніс Уладзіміравіч Пушылін Дзяніс Уладзіміравіч Сідарэнка‎ Дзяніс Урад Дзяніс Шарамецьеў Дзяніс Яўгенавіч Івашын Дзяржаўнае навукова-вытворчае аб’яднанне парашковай металургіі Дзяржаўны ваенна-прамысловы камітэт Рэспублікі Беларусь Дзяржаўны пагранічны камітэт Рэспублікі Беларусь Дзяржаўны пераварот у Беларусі (1996) Добраахвотная дружына (Беларусь) Добрага вечара, мы з Украіны Дысплей (канструктарскае бюро) Дэвід Роджэр Марплз Дэкрэт аб абароне суверэнітэту і канстытуцыйнага ладу Дэкрэт аб папярэджанні сацыяльнага ўтрыманства Ева (карціна) Ева Вежнавец Еўраопт Еўрапейскае радыё для Беларусі Еўрапейскі гуманітарны ўніверсітэт Жанна Барысаўна Шкурдзюк Жыве Беларусь! Жыльвінас Світоюс Жытомір Жытомірская вобласць Жыццё-маліна За Свабоду (рух) Завод дакладнай электрамеханікі Задзіночанне беларускіх студэнтаў Закон аб ленд-лізе ў абарону дэмакратыі ва Украіне ад 2022 года Запарожская АЭС Збіццё дэпутатаў у будынку Вярхоўнага Савета Беларусі Зварот беларускіх навукоўцаў супраць гвалту Зварот літоўскіх грамадскіх дзеячаў аб забароне выкарыстання беларусамі герба «Пагоня» Зварот супраць рэпрэсій Звычайны прэзідэнт Звычайны ранак Звязда (газета) Змагары (палітычнае клішэ) Зміцер Алегавіч Казлоў Зміцер Аляксандравіч Паліенка Зміцер Апанасовіч Зміцер Дашкевіч Зміцер Колас Зміцер Чайкоўскі Знішчэнне крэйсера «Масква» Зоя Валянцінаўна Белахвосцік Зубр (маладзёжны рух) Зянон Пазняк Зянон Станіслававіч Пазняк Іван Аляксандравіч Андрушойць Іван Віктаравіч Канявега Іван Генадзевіч Марчук Іван Данілавіч Наскевіч Іван Іванавіч Галаваты Іван Іванавіч Крупко Іван Іванавіч Ціцянкоў Іван Міхайлавіч Эйсмант Іван Станіслававіч Тэртэль Іван Уладзіміравіч Кубракоў Іван Яўгенавіч Краўцоў Івонка Сурвіла Ігар Аляксандравіч Бортнік Ігар Аляксандравіч Леднік Ігар Аляксандравіч Лосік Ігар Аляксандравіч Ляшчэня Ігар Аляксандравіч Марзалюк Ігар Аляксеевіч Ярмолаў Ігар Анатолевіч Маршалаў Ігар Анатольевіч Плышэўскі Ігар Васільевіч Карпенка Ігар Васільевіч Ляшэнка Ігар Віктаравіч Петрышэнка Ігар Вячаслававіч Любавіцкі Ігар Вячаслававіч Мельнікаў Ігар Генадзевіч Ласіцкі Ігар Іванавіч Бузоўскі Ігар Ніканавіч Кузняцоў Ігар Паўлавіч Бурмістраў Ігар Пятровіч Барысаў Ігар Пятровіч Сергеенка Ігар Пятровіч Тур Ігар Раманавіч Банцар Ігар Уладзіміравіч Аліневіч Ігар Уладзіміравіч Луцкі Ігнат Арцёмавіч Місурагін Ідэалагічная работа ва Узброеных сілах Рэспублікі Беларусь Ідэалогія беларускай дзяржавы Ізалятар часовага ўтрымання Ізюм Ізюмскія брацкія магілы Ілья Васілевіч Салей Ілья Сільчукоў Ілья Хрэнаў Ілья Ясінскі Інструкцыя па транслітарацыі Інстытут генетыкі і цыталогіі НАН Беларусі Інстытут парашковай металургіі НАН Беларусі Інтэграл (кампанія) Інтэрнацыянальны легіён тэрытарыяльнай абароны Украіны Інтэрнэт у Беларусі Інцыдэнт з рэйсам Ryanair 4978 Ірпінская дэкларацыя Ірпінь Ірына Алегаўна Леўшына Ірына Аляксандраўна Цэлікавец Ірына Барысаўна Акуловіч Ірына Сцяпанаўна Абельская Ірына Уладзіміраўна Дрыга Ірына Уладзіміраўна Шчасная Кааліцыя Латушкі і рух «За свабоду» Каардынацыйная рада (Беларусь) Каардынацыйная рада 3-га склікання Калі кветкі не маўчаць Камітэт дзяржаўнага кантролю Рэспублікі Беларусь Камітэт дзяржаўнай бяспекі Беларускай ССР Камітэт дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь Камуністычная партыя Беларусі Кансерватыўна-Хрысціянская партыя — БНФ Канстанцін Аляксандравіч Якаўлеў Канстанцін Генадзевіч Моластаў Канстанцін Канстанцінавіч Шульган Канстанцін Фёдаравіч Бычак Канстытуцыйная камісія (2021) Канфлікт вакол літвінізму ў Літве Карагодная справа Кастусь Каліноўскі Касцёл Святога Сымона і Святой Алены Кася Вітальеўна Будзько Катаванні ў Беларусі Катастрофа Іл-76 у Белгародскай вобласці Катэгорыя:Рэпрэсаваныя беларускія вікіпедысты Каханую не аддаюць! Кахоўскае вадасховішча Кахоўская ГЭС Кацярына Анатольеўна Барысевіч Кацярына Андрэева (беларуская журналістка) Кацярына Андрэеўна Сныціна Кацярына Сяргееўна Дунцова Кацярына Эдуардаўна Каланчук-Ваданосава Керч Кібератака на дзяржаўныя сайты Украіны (2022) Кіберпартызаны Кіеў Кім Андрэевіч Самусенка Кіраўніцтва справамі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь Кірыл (Патрыярх Маскоўскі) Кірыл Яўгенавіч Коктыш Клёк Штучны Колеры нацыі КП у Беларусі Край (арганізацыя) Крушэнне Embraer Legacy пад Кужэнкіна Крыж Заслугі БКА Крымскі мост Крымскі рэйд ГУР МА Украіны 2023 Крысціна Дробыш Крысціна Сяргееўна Ціманоўская Крыўя (цэнтр этнакасмалогіі) Ксенія Алегаўна Луцкіна Ксенія Сырамалот Культурны цэнтр «Корпус» Купала (фільм) Купалаўцы Курская вобласць Лабатамія (фільм) Лагон Лакафарба Ларыса Геніюш Ларыса Фёдараўна Шчыракова Лаўжы ЛГБТ Леанід Іванавіч Пасечнік Леанід Канстанцінавіч Заяц Леанід Леанідавіч Судаленка Легіён «Свабода Расіі» Лера Яскевіч Лесбіянства Леў Яўстаф’евіч Крыштаповіч Ліберальна-дэмакратычная партыя (Беларусь) Лідзія Міхайлаўна Ярмошына Лізавета Сяргеяўна Пракопчык Лілія Рыгораўна Козырава Лілія Уладзіміраўна Уласава Ліцвінства Ліцэй Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта Логвінаў Луганская Народная Рэспубліка Любанскія музыкі (гурт) Людміла Леанідаўна Гладкая Лявон Пятровіч Баршчэўскі Магілёўскі металургічны завод Магутны Божа Маёнтак Падароск Мазырскі нафтаперапрацоўчы завод Максім Аляксандравіч Знак Максім Баграцоў Максім Барысавіч Шундалаў Максім Лепушэнка Максім Уладзіміравіч Рыжанкоў Максім Юр’евіч Недасекаў Маладая Беларусь (рух) Малады Фронт Маладыя сацыял-дэмакраты — Маладая Грамада Маладыя Хрысціянскія Дэмакраты Маланка Медыя Маналіт (прадпрыемства) Марат Сяргеевіч Маркаў Маргарыта Аляксандраўна Ляўчук Маргарыта Паўлаўна Ворыхава Марк Аляксандравіч Антонаў Марк Ізрайлевіч Бернштэйн Мартыралог Беларусі Марфа Рабкова Марш за свабоду Марына Васілеўна Золатава Марына Вітальеўна Васілеўская Марына Мікалаеўна Шаптурэнка Марына Уладзіміраўна Аўсяннікава Марыупаль Марыя Аляксандраўна Калеснікава Марыя Каленік Марыяна Акіндзінаўна Шчоткіна Масавае забойства на ваенным палігоне ў Белгародскай вобласці Масква (ракетны крэйсер) Мачулішчы (аэрадром) Медаль «Беларускія Вэтэраны на Чужыне» Медаль «Гонар і Годнасць» Медаль «За плённую працу на карысць Беларусі» Медаль да 40-х угодкаў Другога Усебеларускага кангрэсу Медаль да 60-й гадавіны абвяшчэння незалежнасці БНР Медаль да стагоддзя БНР Медаль да тысячагоддзя Беларусі Медаль за баявыя заслугі (Рада БНР) Медаль Няскораных (Ларысы Геніюш) Медаль ордэна Пагоні Медаль Партызана Медаль Францыска Скарыны (Аб’яднаны пераходны кабінет Беларусі) Мерыем Рашыдаўна Герасіменка Міграцыйны крызіс на мяжы паміж Беларуссю і Еўрапейскім саюзам (2021) Міграцыйны крызіс у Літве (2021) Міжнародна-прававы статус ДНР і ЛНР Міжнародны легіён тэрытарыяльнай абароны Украіны Міжнародныя санкцыі супраць Беларусі Мікалаеў (Мікалаеўская вобласць) Мікалай Алегавіч Брэдзелеў Мікалай Аляксандравіч Дзядок Мікалай Аляксандравіч Лукашэнка Мікалай Аўтуховіч Мікалай Брэдзелеў ‎ Мікалай Віктаравіч Статкевіч Мікалай Георгіевіч Казлоў Мікалай Іванавіч Гусеў Мікалай Іванавіч Лазавік Мікалай Іванавіч Чаргінец Мікалай Ігаравіч Сасеў Мікалай Леанідавіч Страха Мікалай Мікалаевіч Варабей Мікалай Мікалаевіч Карпянкоў Мікалай Мікалаевіч Шарснёў Мікалай Мікалаевіч Халезін Мікалай Мінкевіч Мікалай Міхайлавіч Рагашчук Мікіта Валер’евіч Мешчаракоў Мікіта Мелказёраў Мікіта Найдзёнаў Мікіта Паўлавіч Афанасьеў Мікіта Сяргеевіч Крыўцоў Мікіта Уладзіміравіч Салавей Мікола Ільін Мікола Папека Мікола Пачкаеў Міліцыя Рэспублікі Беларусь Мінатор-Сэрвіс Міністэрства абароны Расійскай Федэрацыі Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь Міністэрства абароны Украіны Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь Мінск (гасцініца) Мінскае абласное аддзяленне Саюза пісьменнікаў Беларусі Мінская праўда Мінскі аўтамабільны завод Мінскі завод колавых цягачоў Мінскі завод шасцерняў Мінскі НДІ радыёматэрыялаў Мінскі падшыпнікавы завод Мінскі станкабудаўнічы завод імя С. М. Кірава Мінскі трактарны завод Мінскі электратэхнічны завод імя В. І. Казлова Міхаіл Вячаслававіч Грыб Міхаіл Іванавіч Пастухоў Міхаіл Міхайлавіч Жызнеўскі Міхаіл Рыгоравіч Баразна Міхаіл Сафарбекавіч Гуцарыеў Міхаіл Сяргеевіч Орда Міхаіл Уладзіміравіч Фішман Міхал Апанасавіч Вітушка Міхась Шэка Мія Сяргееўна Міткевіч Мова (раман) Мова нанова Моладзевы блок Моладзь БНФ МТБанк Муры (альбом) Мэлітопаль Мяцеж ПВК «Вагнер» Навукова-даследчы інстытут электронных вылічальных машын Надзвычайнае становішча ў Польшчы (2021) Надзея Андрэеўна Ермакова Надзея Мікалаеўна Каткавец Надзея Робертаўна Калач Налёт на Навагрудак Напад на цягнік каля станцыі Слаўнае Народнае антыкрызіснае ўпраўленне Народная Воля Народная Воля (газета) Народныя амбасады Беларусі Наста Дашкевіч (Палажанка) Настоящее Время Наступ (фракцыя) Наталля Алегаўна Дуліна Наталля Аляксандраўна Карповіч Наталля Андрэеўна Каляда Наталля Іванаўна Качанава Наталля Мікалаеўна Эйсмант Наталля Рыгораўна Абрашына-Жадаева Наталля Сцяпанаўна Васілевіч Наталля Уладзіміраўна Карнеева Наталля Уладзіміраўна Пяткевіч Наталля Хершэ Нафтан (прадпрыемства) Нацыянал-бальшавісцкая партыя Нацыянальная дзяржаўная тэлерадыёкампанія Рэспублікі Беларусь Нацыянальны акадэмічны тэатр імя Янкі Купалы Нацыянальны алімпійскі камітэт Рэспублікі Беларусь Нацыянальны аэрапорт Мінск Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі Наша Ніва (1991) Не бойся! Негвалтоўнае супраціўленне Нёман (тытунёвая фабрыка) Нікан Мікуліч Ніна Багінская Нобелеўскія лаўрэаты з Беларусі Новачаркаск (карабель) Новая Беларусь (грамадская платформа) Новости Бобруйска Новы Час (газета) НТБ-Беларусь Нямецка-беларускае таварыства ОптiКурс Ордэн «Пагоня — Жыве Беларусь!» Ордэн Зялезнага Рыцара Ордэн Пагоні Ордэр на арышт Уладзіміра Пуціна Офіс Святланы Ціханоўскай Офіс Ціханоўскай Павел (Панамароў) Павел Аляксандравіч Пернікаў Павел Антонавіч Шурмей Павел Белавус Павел Генадзевіч Усаў Павел Іванавіч Мажэйка Павел Ізотавіч Якубовіч Павел Латушка Павел Мікалаевіч Белавус Павел Мікалаевіч Лёгкі Павел Мікалаевіч Муравейка Павел Мікалаевіч Спірын Павел Русланавіч Мазько Павел Рыгоравіч Шарамет Павел Севярынец Павел Суслаў Павел Тапузідзіс Павел Уладзіміравіч Ларчык Павел Усаў Павел Усеваладавіч Церашковіч Павел Юр’евіч Вінаградаў Пагоня Пагоня (атрад) Пагоня (гімн) Пагром грамадскіх арганізацый у Беларусі (2021) Пагром незалежных медыя ў Беларусі (2021) Пад шэрым небам Падручны расійска-крыўскі (беларускі) слоўнік Палессе (прадпрыемства) Паліна Сяргееўна Шарэнда-Панасюк Паліна Шарэнда-Панасюк Палітычныя зняволеныя Палітычныя партыі Беларусі Палітычныя рэпрэсіі Палітычныя рэпрэсіі ў Беларусі (з 2020 года) Палітычныя рэпрэсіі ў Жлобіне пасля выбараў 2020 года Памочнік Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь Папасна Паперы Пандоры Папраўчая калонія № 22 Папраўчая калонія № 17 (Шклоў) Парламенцкія выбары ў Беларусі (2000) Парламенцкія выбары ў Беларусі (2024) Партал:Беларусь/Праўладны ліст спартсменаў Партызанскі атрад атамана Ангела Партызанскі атрад атамана Піўня Партызанскі атрад атамана Чорта Партыя БНФ Парытэтбанк Паўночнае ззянне Паўночны Воўк (гурт) Пахне чабор (лозунг) Паходня (таварыства) Пашпарт «Новай Беларусі» Пашпарт Нансена Андрэй Юр’евіч Паўлючэнка ПВК «Вагнер» Пеленг (кампанія) Пераклад Новага Запавету Фёдара Клімчука Перамовы паміж Украінай і Расіяй (2022) Перастрэлка ў Мінску 28 верасня 2021 года Пётр Аляксандравіч Пархомчык Пётр Аляксеевіч Кірычэнка Пётр Пятровіч Марчанка Пётр Пятровіч Міклашэвіч Пётр Рудкоўскі Пётр Янавіч Рудкоўскі Пінская справа Пішчалаўскі замак Планета (гасцініца, Мінск) Плошча (фільм) Плошча-2006 Плошча 2010 Плошча Перамен Плынуць вятры Плюшавы дэсант Полацк-Шкловалакно Полк Каліноўскага Помнік беларусам, якія загінулі за Украіну Права на волю Праваабаронцы за свабодныя выбары Праваабаронцы супраць смяротнага пакарання ў Беларусі Праваабарончы цэнтр «Вясна» Праваабарончыя праблемы, звязаныя з падаўленнем беларускіх пратэстаў 2020 года Прававая ініцыятыва (Беларусь) Правы альянс Правы ЛГБТ у Беларусі Правы рэванш Правы сектар Правы чалавека ў Беларусі Прапаганда ў Беларусі Прапойскае паўстанне Пратэсты супраць будаўніцтва акумулятарнага завода пад Брэстам Пратэсты супраць інтэграцыі з Расіяй Пратэсты ў Беларусі (2017) Пратэсты ў Беларусі (2011) Пратэсты ў Беларусі (2020—2021) Пратэсты ў Мінску 19—25 сакавіка 2006 года Пріорбанк Прохараў Прывід Кіева Прымусовая дэпартацыя з Беларусі Прымусовыя пакаянныя відэа ў Беларусі Прэзідыум Усебеларускага народнага сходу Прэзідэнт Беларусі Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2006) Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2020) Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025) Пуцін хуйло! Пуцінізм Рада Беларускай Народнай Рэспублікі Разам (партыя) Разбуры турмы муры Ракетны абстрэл Дэлятына Ракетны абстрэл Украіны 14 студзеня 2023 года Ракетны абстрэл Украіны 8 ліпеня 2024 года Ракетны ўдар па авіябазе Мілерава (2022) Ракетны ўдар па Крывым Рогу 4 красавіка 2025 года Ракетны ўдар па тэрыторыі Польшчы (2022) Раман Аляксандравіч Галоўчанка Раман Бандарэнка Раман Дзмітрыевіч Пратасевіч Раман Ігаравіч Бандарэнка Раман Мікалаевіч Гаеў Раман Падаляка Раман Уладзіміравіч Падаляка Рамзан Ахматавіч Кадыраў Раніца з Белсатам Расійска-ўкраінская вайна Расійска-ўкраінская кібервайна Расійска-ўкраінскі крызіс (2021—2022) Расійская акупацыя Данецкай вобласці Расійская акупацыя Жытомірскай вобласці Расійская акупацыя Запарожскай вобласці Расійская акупацыя Кіеўскай вобласці Расійская акупацыя Крыма Расійская акупацыя Мікалаеўскай вобласці Расійская акупацыя Харкаўскай вобласці Расійская акупацыя Херсонскай вобласці Расія Распаўсюджванне COVID-19 у Беларусі Расціслаў Алегавіч Стэфановіч Расціслаў Уладзіміравіч Шавель Рашызм Роза Маратаўна Турарбекава РубіСтар Ружанскія могілкі (Слонім) Руквуд (могілкі) Русіфікацыя Беларусі Руслан Уладзіміравіч Акостка Руслан Яўгенавіч Равяка Русский военный корабль, иди на хуй Рух (часопіс) Рыгор Аляксеевіч Васілевіч Рыгор Андрэевіч Кастусёў Рыгор Астапеня Рыгор Юр’евіч Азаронак Рэвалюцыйнае дзеянне Рэгіна Мікалаеўна Саркісава Рэгіянальная газета Рэгіянальная групоўка войск Беларусі і Расіі Рэжым Лукашэнкі Рэйкавая вайна ў Беларусі падчас расійска-ўкраінскай вайны Рэпрэсіі супраць беларускіх вікіпэдыстаў (з 2022) Рэпрэсіі супраць беларускіх вікіпедыстаў (з 2022) Рэпрэсіі супраць беларускіх радыёаматараў Рэспубліканская партыя працы і справядлівасці Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў Рэспубліканскі тэатр беларускай драматургіі Рэферэндум у Беларусі (1995) Рэферэндум у Беларусі (2022) Сабакі Эўропы (раман) Сабачку! Салідарнасць (газета) Санцзян-Волат САХР (Беларусь) Саша 3 % Саша 3% Саша Філіпенка Саюз актыўнай барацьбы Саюз беларускай моладзі Саюз беларускіх пісьменнікаў Саюз палякаў на Беларусі Саюз пісьменнікаў Беларусі (2005) Саюз супольнай справы СБ. Беларусь сегодня Сбер Банк (Беларусь) Свабода слова ў Беларусі Свабоднае аб’яднанне спартсменаў Беларусі Свабодны прафсаюз Беларускі Свабодны прафсаюз металістаў Сведкі Іеговы Сведкі Іеговы ў Расіі Светлагорскхімвалакно Свядомыя (палітычнае клішэ) Свята-Елісавецінскі манастыр (Мінск) Святлана Аляксандраўна Алексіевіч Святлана Анатольеўна Любецкая Святлана Георгіеўна Ціханоўская Святлана Калінкіна Святлана Міхайлаўна Кудзеліч Святлана Пятроўна Кацуба Святлана Уладзіміраўна Анікей Севастопаль Сілы спецыяльных аперацый (Беларусь) Сілы тэрытарыяльнай абароны Узброеных сіл Украіны Скандал вакол вечарынкі Насці Іўлеевай Слава Камісаранка Славамір Адамовіч Славянскі Базар у Віцебску Следчы ізалятар КДБ Беларусі Следчы камітэт Рэспублікі Беларусь Слонімскі край Смяротная кара ў Беларусі Сонца Перамогі Соф’я Андрэеўна Сапега Спіс беларусаў, якія загінулі за Украіну Спіс беларусаў, якія загінулі падчас расійска-ўкраінскай вайны Спіс войнаў Беларусі Спіс дэлегатаў Усебеларускага народнага сходу 7-га склікання Спіс загінулых падчас пратэстаў у Беларусі (2020—2021) Спіс знішчаных або пашкоджаных устаноў адукацыі падчас расійскага ўварвання ва Украіну (2022) Спіс знішчаных могілак і мемарыялаў жаўнераў Арміі Краёвай у Беларусі Спіс культавых пабудоў, значна пашкоджаных падчас расійскага ўварвання ва Украіну (2022) Спіс людзей, арыштаваных за рэдагаванне Вікіпедыі Спіс музеяў, разбураных падчас расійскага ўварвання ва Украіну (2022) Спіс палітвязняў Беларусі (2020—2021) Спіс расійскіх генералаў, якія загінулі падчас уварвання ва Украіну Спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб Спіс тэатральна-відовішчных устаноў, значна пашкоджаных падчас расійскага ўварвання ва Украіну (2022) Справа «0 праміле» Справа «Армія з народам» Справа «Беларускага Гаюна» Справа TUT.BY Справа аб змове з мэтай захопу ўлады ў Беларусі (2021) Справа аб спробе перавароту ў Беларусі (2021) Справа аналітыкаў Ціханоўскай Справа Аўтуховіча Справа журналістаў Белсата Справа Марыі Калеснікавай і Максіма Знака Справа менеджараў Белгазпрамбанка Справа студэнтаў і выкладчыкаў ВНУ Справа ўрачоў (Беларусь) Справа Ціманоўскай Справа Ціханоўскага і іншых Справы па абвінавачванню ў тэрарызме ў Беларусі ў 2020—2021 гадах Станіслаў Васілевіч Зась Станіслаў Яўгенавіч Данілюк СтанкаГомель СтатусБанк СТБ Стоп таракан! Страх у краіне спакою Страявы вайсковы статут Сустрэча Дональда Трампа і Уладзіміра Зяленскага (2025) Сустрэча Уладзіміра Зяленскага і Дональда Трампа ў Белым доме (2025) Сустрэча ў Рамштайне Схема БЧБ Сцягі раёнаў Сцяпан Аляксандравіч Пуціла Сцяпан Георгіевіч Папоў Сцяпан Мікалаевіч Сухарэнка Сцяпан Сяргеевіч Латыпаў Сямён Уладзіміравіч Пегаў Сяргей Алегавіч Дарафееў Сяргей Аляксандравіч Бяспалаў Сяргей Аляксандравіч Гусачэнка Сяргей Аляксандравіч Падсасонны Сяргей Аляксандравіч Сыранкоў Сяргей Аляксеевіч Каліноўскі Сяргей Будкін Сяргей Бульба Сяргей Валер’евіч Аксёнаў Сяргей Валер’евіч Волкаў Сяргей Васілевіч Бесараб Сяргей Васілевіч Гайдукевіч Сяргей Васілевіч Казека Сяргей Вячаслававіч Чалы Сяргей Дылеўскі Сяргей Іванавіч Дубавец Сяргей Іосіфавіч Навумчык Сяргей Кужугетавіч Шайгу Сяргей Леанідавіч Ціханоўскі Сяргей Мікалаевіч Хаменка Сяргей Міхайлавіч Сівец Сяргей Міхайлавіч Усцінаў Сяргей Паўлавіч Абламейка Сяргей Пятровіч Рубніковіч Сяргей Сямёнавіч Цяцерын Сяргей Сяргеевіч Альшэўскі Сяргей Сяргеевіч Спарыш Сяргей Уладзіміравіч Гунь Сяргей Уладзіміравіч Курыленка Сяргей Уладзіміравіч Марцэлеў Сяргей Уладзіміравіч Суравікін Сяргей Фёдаравіч Алейнік Сяргей Якаўлевіч Аземша Сяргей Яўгенавіч Глазырын Тадэвуш Валянцінавіч Варановіч Тадэвуш Кандрусевіч ТАЕ Авія Такмак (Украіна) Тактычная група «Беларусь» Тамара Міхайлаўна Алпеева Таццяна Валер’еўна Вадалажская Таццяна Валер’еўна Шчытцова Таццяна Васільеўна Канеўская Тацяна Каравенкава Таццяна Ласіца Таццяна Мікалаеўна Караткевіч Таццяна Сямёнаўна Бойка Таццяна Уладзіміраўна Звярко Ток (ток-шоу) Томаш Шміт Трансгендарнасць Трыбуна (вэб-партал) У гушчарах Уварванне Расіі ва Украіну (2022) Уварванне Расіі ва Украіну (з 2022) Удзельнік:Tomasz Bladyniec Удзельнік:Tomasz Bladyniec/Brudnopis Узброеныя сілы Расійскай Федэрацыі Узброеныя сілы Украіны Украінская акупацыя Курскай вобласці Уладзімір Аляксандравіч Базанаў Уладзімір Аляксандравіч Зяленскі Уладзімір Аляксандравіч Калач Уладзімір Аляксандравіч Лобач Уладзімір Аляксеевіч Дудараў Уладзімір Андрэевіч Дворнік Уладзімір Аркадзьевіч Астапенка Уладзімір Барысавіч Пярцоў Уладзімір Васілевіч Русакевіч Уладзімір Віктаравіч Барадач Уладзімір Віктаравіч Калач Уладзімір Дзям’янавіч Ягораў Уладзімір Іванавіч Качаткоў Уладзімір Іванавіч Хільмановіч Уладзімір Ірдарат Уладзімір Мікалаевіч Канаплёў Уладзімір Мікалаевіч Лабковіч Уладзімір Міхайлавіч Падгол Уладзімір Някляеў Уладзімір Паўлавіч Андрэйчанка Уладзімір Паўлавіч Пефціеў Уладзімір Рубінчык Уладзімір Сідлярэвіч Уладзімір Сцяпанавіч Каранік Уладзімір Сяргеевіч Паўлоўскі Уладзімір Уладзіміравіч Гарох Уладзімір Уладзіміравіч Макей Уладзімір Уладзіміравіч Мацкевіч Уладзімір Уладзіміравіч Навумаў Уладзімір Уладзіміравіч Пуцін Уладзімір Юр’евіч Каракін Уладзімір Якаўлевіч Цэслер Уладзіслаў Валер’евіч Ноздрын Уладзіслаў Віктаравіч Макавецкі Уладзіслаў Уладзіміравіч Кавалёў Унія (хор) Унутраныя войскі Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь Урок беларускай мовы Усебеларускі народны сход Усевалад Вячаслававіч Янчэўскі Усевалад Родзевіч Установы Беларусі, закрытыя за падтрымку пратэстнага руху Федэральная служба войскаў нацыянальнай гвардыі Федэрацыя прафсаюзаў Беларусі Фонд салідарнасці BYSOL Франак Вячорка Х-22 Хазалбек Бахцібекавіч Атабекаў Харкаў Харкаўскае контрнаступленне Узброеных сіл Украіны (2022) Хартыя’97 Харчовы крызіс у Беларусі (2025) Херсон Херсонская вобласць Хрысціянская візія Цэзар Кунікаў (карабель) Цэль (Асіповіцкі раён) Цэнтр новых ідэй Цэнтральная камісія Рэспублікі Беларусь па выбарах і правядзенні рэспубліканскіх рэферэндумаў Чайлдфры Чарговы дзень пад акупацыяй Чарнабаіўка (Білазэрскі раён) Чарнігаў Чарнобыльскі шлях Часам не да законаў Часіў Яр Чорны кот (арганізацыя) Чорны спіс Еўрасаюза Чэмпіянат свету па хакеі з шайбай 2021 Чэслаў Сэнюх Шаблон:Аб’яднаны пераходны кабінет Беларусі Шаблон:Баявыя дзеянні расійскага ўварвання ва Украіну Шаблон:Беларускія дэмакратычныя сілы ў выгнанні Шаблон:Беларусь і расійска-ўкраінская вайна Шаблон:Ваенныя злачынствы падчас расійскага ўварвання ва Украіну (2022) Шаблон:Гарады-героі Украіны Шаблон:Зніклыя беларусы Шаблон:Кацярына Ваданосава Шаблон:Лукашэнка Шаблон:Палітычны крызіс у Беларусі Шаблон:Пратэсты ў Беларусі Шаблон:Старшыні БСДП Шаблон:Страты падчас расійскага ўварвання ва Украіну (2022) Шаблон:Уварванне Расіі ва Украіну Шаблон:Узнагароды БНР Шляхціч (гурт) Штаб БКА Што Расія павінна зрабіць з Украінай Што трэба ведаць кажнаму беларусу Шчакатоўскі лес Шыпшына (літаратурнае аб'яднанне) Эдуард Аляксандравіч Пальчыс Эдуард Анатолевіч Лобаў Эдуард Віктаравіч Бабарыка Экалагічныя наступствы расійскага ўварвання ва Украіну (2022) Экспарт ваеннай прадукцыі Беларусі Экстрэмісцкае фарміраванне Эміграцыя з Беларусі пасля прэзідэнцкіх выбараў 2020 года Энэргадар Это Минск, детка Это Минск, детка! Юлія Анатолеўна Арцюх Юлія Анатольеўна Марчанка (Юніцкая) Юлія Вісарыёнаўна Чарняўская Юлія Вітальеўна Слуцкая Юлія Міцкевіч Юнацкі спеўнік Юрась Зянковіч Юрка Геніюш Юрый Аляксандравіч Дракахруст Юрый Аляксандравіч Чыж Юрый Васілевіч Казіятка Юрый Віктаравіч Назараў Юрый Віктаравіч Хадыка Юрый Вітольдавіч Шулейка Юрый Генадзьевіч Назаранка Юрый Захаранка Юрый Іванавіч Губарэвіч Юрый Іосіфавіч Хашчавацкі Юрый Леанідавіч Сівакоў Юрый Мікалаевіч Падабед Юрый Міхайлавіч Селівёрстаў Юрый Уладзіміравіч Азаронак Юрый Уладзіміравіч Юрчанка Юрый Хаджымуратавіч Караеў Ябацька Ябацькі Ягор Аляксандравіч Марціновіч Ягор Віктаравіч Лебядок Ягор Мешчаракоў Язэп Навумавіч Гуцька Язэп Сажыч Якуб Харэўскі Яна Іванаўна Арабейка Янка Геніюш Янка Кудрук Янушкевіч (выдавецтва) Яўген Аляксандравіч Красулін Яўген Васільевіч Пятроў Яўген Віктаравіч Прыгожын Яўген Жыхар Яўген Меркіс Яўген Сяргеевіч Васьковіч Яўген Юр’евіч Афнагель 7o4r16efar1o5l64u76x2ngrb6dsp7e 0 707166 5155021 5147122 2026-06-16T17:14:18Z Custodiannnn 113266 дапаўненне, абнаўленне звестак, удакладненне 5155021 wikitext text/x-wiki {{Асоба}} '''Антоні Дулінец''' ({{ВДП}}) — польска-беларускі каталіцкі святар лацінскага абраду, удзельнік беларускага хрысціянскага руху<ref>[http://www.marakou.by/pub/file/Kataliki.pdf Рэпрэсаваныя каталіцкія духоўныя, кансэкраваныя і свецкія асобы Беларусі. 1917—1964] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20221004114035/http://www.marakou.by/pub/file/Kataliki.pdf |date=4 кастрычніка 2022 }} — С. 161—162</ref>. Быў знаёмы з многімі беларускімі дзеячамі. Сябраваў з [[Вацлаў Аношка|Вацлавам Аношкам]] і [[Пётр Станіслававіч Татарыновіч|Пятром Татарыновічам]]. == Сям’я == [[Файл:Фотаздымак.jpg|міні|474x474пкс|Антоні (злева) з братам Францам. 1912 год. Фота з сямейнага архіва.]] З сялянскай польскай каталіцкай сям’і вёскі Мосар. Бацька — Ігнась, маці — Паўліна з Гарбоўскіх. Меў 4 братоў. == Адукацыя і духоўная фармацыя == Атрымаў гімназічную адукацыю ў 1917 годзе ў Санкт-Пецярбургу. Там жа працаваў памочнікам бухгалтара ў ваенным порце. Вырашыў стаць ксяндзом пасля таго, як у яго стукнула маланка і ён цудам выжыў. У 1920—1924 гадах навучаўся ў Мінскай духоўнай каталіцкай семінарыі пасля эвакуацыі яе ў [[Кельцы]] (Польшча). Пасля чаго працягнуў багаслоўскае навучанне ў Люблінскім каталіцкім універсітэце (1924—1926). Высвечаны на каталіцкага святара лацінскага абраду біскупам Пінскім [[Зыгмунт Лазінскі|Зыгмунтам Лазінскім]] 4 красавіка 1926 года. Падчас навучання ў семінарыі зацікавіўся справай адраджэння Уніі. У семінарыі навучаўся разам з Вацлавам Аношкам<ref>[https://9lib.org/document/yevw49er-catalogus-ecclesiarum-utriusque-saecularis-regularis-dioecesis-vladislaviensis-calissiensis.html Catalogus Ecclesiarum et Utriusque Cleri tam Saecularis quam Regularis Dioecesis Vladislaviensis seu Calissiensis pro Anno Domini 1921]{{Недаступная спасылка}} С. 34</ref>. == Душпастырская праца == У 1926 годзе прызначаны вікарыем касцёла Унебаўзяцця НПМ у мяст. Бранск на Падляшшы. Аб гэтым прызначэнні Антонія і іншых ксяндзоў, свядомых беларусаў, пісалі як аб «ссылцы» за культурную працу сярод беларусаў-каталікоў<ref>[https://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/10115/163877-1926-26.pdf?sequence=26&isAllowed=n «Bielaruskaja Krynica» № 26, 1926 г.] С.6</ref>. У 1927 годзе ў віленскім касцёле св. Мікалая адправіў Св. Імшу разам з [[Віктар Шутовіч|кс. Шутовічам]], [[Адам Станкевіч|кс. Станкевічам]] і [[Андрэй Цікота|кс. Цікотам]] на дзявятыя ўгодкі абвяшчэння незалежнасці Беларусі<ref>[https://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/10114/163877-1927-14.pdf?sequence=14&isAllowed=n «Bielaruskaja Krynica» № 14, 1927 г. С.2]</ref>. З 1929 года супрацоўнічаў з Беларускім Каталіцкім Выдавецтвам. Пісаў для беларускіх рэлігійных выданняў «Krynica» і «Chryścijanskaja Dumka»<ref>[https://kamunikat.org/?pubid=602 Małgorzata Moroz «„KRYNICA“ — Ideologia i przywódcy białoruskiego katolicyzmu», Беласток, 2001.] С. 218</ref>. Ахвяраваў на беларускую дзейнасць. З 1929 года пробашч парафіі Марочна каля Пінска. Намаганнямі кс. Антонія, працай парафіян і дапамогай аднаго праваслаўнага дабрачынца збудаваны мясцовы касцёл<ref>[http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2263/15638-1930-21-22.pdf?sequence=51&isAllowed=y «Chryścijanskaja Dumka» № 21-22, 1930 г.] С.11</ref><ref>«[https://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/10110/163877-1930-31.pdf?sequence=31&isAllowed=y Bielaruskaja Krynica» № 31, 1930 г.] С.4</ref>. На пасвячэнне якога прыязджаў кс. бп. Лазінскі і ягоны сябар — беларускі каталіцкі святар [[Пётр Станіслававіч Татарыновіч|Пётр Татарыновіч]]. Папа Пій XI падараваў парафіі 3 званы, на якіх выгравіраваны Святы Айцец. Збіраліся сродкі на будаўніцтва званіцы. Гаварыў казанні па-беларуску. Заахвочваў вернікаў размаўляць на роднай мове. Распаўсюджваў беларускую культуру. [[Файл:Кс._Антоні.jpg|alt=Фота Марыі-Людвікі Ермаковіч|міні|Кс. Антоні (трымае крыж) са святарамі. Фота Марыі-Людвікі Ермаковіч.]] Удзельнік 1-й канферэнцыі, прысвечанай царкоўнай уніі (23—24 красавіка 1930 года, [[Пінск]])<ref>[http://pbc.biaman.pl/Content/4071/Syg.%202071%20-%201%20Pami%C4%99tnik%20I%20konferencji.pdf Pamiętnik I-ej Konferencji Kapłańskiej w sprawie Unji [!] Kościelnej w Pińsku (23-24 IV 1930 roku)]</ref>. З 27.7.1931 года да пачатку Другой сусветнай вайны служыў пробашчам парафіі ў парафіяльным касцёле св. Яна Хрысціцеля ў мяст. Гранне Бельска-Падляскага павета. У 1932 годзе гэты храм быў грунтоўна перабудаваны і папоўнены хорам кс. Дулінцам<ref>[https://pbc.biaman.pl/dlibra/publication/edition/8564?id=8564 «Spis Kościołów i Duchowieństwa Diecezji Pińskiej w Rzeczypospolitej Polskiej 1933 i 1934»] С. 44.</ref>. Хадзіў у пілігрымку на Кальварыю ў Вільню<ref>[http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2263/15638-1936-6.pdf?sequence=120&isAllowed=y «Chryścijanskaja Dumka» № 6,1936 г.] С. 4.</ref>. У верасні 1936 года кс. Антоні разам з а. Аношкам віншуюць кс. Татарыновіча з юбілеем святарства ў [[Мядзведзічы|Мядзведзічах]]. Там жа ён гаворыць навуку па-польску, але так зразумела і ўсё з беларускага жыцця<ref>[http://elibrary.mab.lt/bitstream/handle/1/2263/15638-1936-9.pdf?sequence=123&isAllowed=y «Chryścijanskaja Dumka» № 9, 1936 г.] С 11.</ref>. З 1940 па 1949 гады пробашч касцёла Апекі НПМ Ружанцовай у в. [[Сігневічы]] Пружанскага дэканата. Пасля вызвалення з лагера ў 3.12.1954 — 21.02.1966 быў пробашчам у в. [[Будслаў (аграгарадок)|Будслаў]]. == Дзейнасць у час вайны == Падчас Другой сусветнай вайны садзейнічаў беларусізацыі Касцёла. Уваходзіў у спіс 45 каталіцкіх святароў на беларускіх паслугах, падрыхтаваны разведкай Арміі Краёвай у Мінску (жнівень — верасень 1942 года). == Пасляваенны лёс == Арыштаваны ў лютым 1949 года ў Сігневічах. Асуджаны да 25 гадоў ППЛ. Этапаваны ў адзін з лагераў [[ГУЛАГ]]а каля Кемерава. Атрымаў кілу. Прабыў нейкі час у лагеры з Фабіянам Ярэмічам<ref>[https://kamunikat.org/?pubid=34508 «ŹNIČ» № 48 KASTRYCNIK-LISTAPAD 1958 г.] С. 5.</ref>. Вызвалены ў 1954 годзе. Зарэгістраваны пробашчам парафіі [[Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Будслаў)|Унебаўзяцця НПМ]] у мяст. Будслаў Вілейскага дэканата. Падчас яго служэння праводзіўся [[Будслаўскі фэст]]<ref>Да новых перамог (Мядзел). — № 41 (3012). — 4 красавіка 1964 г.</ref> і была знойдзена былая бернардзінская бібліятэка ў адной з вежаў будслаўскага касцёла<ref>[https://e-catalog.nlb.by/Record/BY-NLB-br0001491091 Да пытання пра бібліяграфічную рэканструкцыю будслаўскай бернардзінскай бібліятэкі] — [[Лаўрык Ю. М.]] (Мінск)</ref>. Таксама ў касцёле гучаў арган, працаваў вежавы гадзіннік. Неаднаразова падвяргаўся нападкам у камуністычных газетах. Анеля Катковіч у сваіх успамінах «<!--Разьвітаньне з Будславам-->» піша: <blockquote> Адведваў нас у Будславе кс. Антон Дулінец, які таксама доўгія гады быў на Сібіры й вярнуўся з «раю» амаль што разам з намі. Ён знаў амаль усіх ксяндзоў-беларусаў і сам быў беларусам. Казаньні ў касьцеле гаварыў па-польску, але ўводзячы цэлыя беларускія сказы. Ужо ён не жыве, памёр па дарозе з плябані ў касьцёл. Упаў і больш не падняўся.</blockquote> Ва ўспамінах кс. Станіслава Жука «На стражы веры» ёсць успамін пра смерць суседа (кс. Дулінца): <blockquote>21 студзеня адышоў да вечнасці яшчэ адзін сусед нашага дэканату. Быў гэта старычок (80 гадоў), хварэў на гіпертанію. З вялікімі цяжкасцямі, незважаючы на свае недамаганні працаваў да астатняга. Рана 21 студзеня выбраўся ў касцёл, аслаб і праз паўгадзіны, ужо не жыў. Перад пахаваннем прыехала трое суседзяў, спавядалі да 23:30. Люду Божага сабралася вельмі шмат. Удзялілі каля 1,5 тысячы святой Камуніі. Ксяндзоў прыехала 11. У час апошняга набажэнства глядзеў я на іх, стоячых на каленях, на сівыя ці сівеючыя галовы, на твары пакрытыя маршчынамі (некаторыя, як і памершы пасля доўгіх гадоў зняволення) і са слязьмі на вачах падумаў: "Старая гвардыя, як жа хутка яна разрушаецца. У дэканаце засталося нас ужо толькі трох. Сіротцтва гэтай парафіі надта балюча мяне закранула, бо была дорага сэрцу 7 гадоў працаваў там (у Будславе) перад выездам у Касцяневічы. (Д. Ж. ліст ад 25.01.1966).</blockquote> На яго пахаванні было шмат парафіян. Пахаваны на могілках у Будславе, каля капліцы. У Будславе нават праз паўстагоддзя з пашанай згадваюць яго імя. == Фотаздымкі == <gallery> Файл:Duliniec Antoni Budslau.jpg|Партрэт кс. Дулінца Файл:Аўтограф кс. Дулінца.png|Аўтограф кс. Дулінца Файл:Kosciol najswietszego serca jezusowego moroczne 8069758.jpg|Званы, падараваныя парафіі Марочна Папам Піюсам ХІ Файл:Часопіс "Шлях Моладзі" №7-8, 1936 г. 21 ст..png|Часопіс „Шлях Моладзі“ №7—8, 1936 г. 21 ст. Файл:1935, пілігрымка.jpg|У цэнтры кс. Дулінец побач з кс. Станкевічам. Файл:Кс. Дулінец, Будслаў, зроблен 1954-1966.jpg|Кс. Дулінец, Будслаў Файл:Img Duliniec Budsław 1.jpg|Падчас св. Імшы Файл:Img Duliniec Budsław 2.jpg|Цэлебрацыя св. Імшы Файл:Будслаў. Свята..jpg|Будслаў. Сьвята. Файл:Дулінец з святарамі.jpg|Будслаўская плябанія Файл:Кс. Антоні каля плябаніі.jpg|Кс. Антоні каля плябаніі Файл:Img Budsław 1.jpg|Кс. Антоні з сябрам-сьвятаром Файл:Кс. Дулінец з моладзю.jpg|Кс. Дулінец з моладзю Файл:Фота перад плебаніяй у Будславе.jpg|Фота перад плябаніяй у Будславе Файл:Пахаванне кс. Дулінца.jpg|Пахаванне кс. Дулінца ў Будславе 1966 г. Файл:Могілкі Буд.jpg|Магіла кс. Антонія ў Будславе </gallery> == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * Леанід Маракоў «Рэпрэсаваныя каталіцкія духоўныя, кансэкраваныя і свецкія асобы Беларусі. 1917—1964» С. 161, 162, 500, 566, 593, 621, 638. * Jerzy Garbinski, Jerzy Turonek «Bialoruski ruch chrzescijanski XX wieku: slownik biograficzno-bibliograficzny» С. 95-96. * Roman Dzwonkowski SAC «Leksykon duchowieństwa polskiego represjonowanego w ZSRS 1939―1988» С. 207—208. {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Дулінец Антоні}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Глыбоцкім раёне]] [[Катэгорыя:Постаці беларускага каталіцтва]] [[Катэгорыя:Каталіцкія святары Беларусі]] [[Катэгорыя:Рэпрэсаваныя савецкай уладай]] 57mx2c76thlmioxudqii4rvt00tzgl1 10 709151 5155172 5113288 2026-06-17T04:54:54Z StarDeg 16311 5155172 wikitext text/x-wiki {{Навігацыйная табліца |імя = Прэмія «Оскар» за найлепшую музыку да фільма |загаловак = [[Прэмія «Оскар» за найлепшую музыку да фільма]] |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> |стыль_асноўнага_загалоўка = background: #EEDD82; |стыль_загалоўкаў = background: #EEDD82; |клас_спісаў = hlist hlist-items-nowrap |выява = |загаловак1 = 1935—1950 |спіс1 = * [[Луі Сільверс]] <small>(1935)</small> * {{нп5|Макс Стайнер||en|Max Steiner}} <small>(1936)</small> * {{нп5|Леа Форбстайн||en|Leo F. Forbstein}} <small>(1937)</small> * {{нп5|Чарльз Прэвін||en|Charles Previn}} <small>(1938)</small> * {{нп5|Эрых Вольфганг Корнгальд||en|Erich Wolfgang Korngold}} / [[Альфрэд Ньюман|Альфрэд Ньюман]] <small>(1939)</small> * {{нп5|Герберт Стотхарт||en|Herbert Stothart}} / {{нп5|Рычард Хейгман||en|Richard Hageman}}, {{нп5|Уільям Фрэнк Харлінг||en|W. Franke Harling}}, {{нп5|Джон Лайпалд||en|John Leipold}}, {{нп5|Леа Шукен||en|Leo Shuken}} <small>(1940)</small> * {{нп5|Лі Харлайн||en|Leigh Harline}}, {{нп5|Пол Сміт (кампазітар)|Пол Сміт|en|Paul Smith (composer)}}, {{нп5|Нэд Вашынгтан||en|Ned Washington}} / [[Альфрэд Ньюман|Альфрэд Ньюман]] <small>(1941)</small> * [[Бернард Херман]] / {{нп5|Фрэнк Чэрчыль||en|Frank Churchill}}, {{нп5|Олівер Уолес||en|Oliver Wallace}} <small>(1942)</small> * {{нп5|Макс Стайнер||en|Max Steiner}} / {{нп5|Рэй Хайндарф||en|Ray Heindorf}}, {{нп5|Хайнц Ромельд||en|Heinz Roemheld}} <small>(1943)</small> * [[Альфрэд Ньюман]] / {{нп5|Рэй Хайндарф||en|Ray Heindorf}} <small>(1944)</small> * {{нп5|Макс Стайнер||en|Max Steiner}} / {{нп5|Морыс Столаф||en|Morris Stoloff}}, {{нп5|Кармен Дрэган||en|Carmen Dragon}} <small>(1945)</small> * [[Міклаш Рожа]] / {{нп5|Джорджы Стол||en|Georgie Stoll}} <small>(1946)</small> * {{нп5|Хуга Фрыдхофер||en|Hugo Friedhofer}} / {{нп5|Морыс Столаф||en|Morris Stoloff}} <small>(1947)</small> * [[Міклаш Рожа]] / [[Альфрэд Ньюман]] <small>(1948)</small> * {{нп5|Браян Ісдэйл||en|Brian Easdale}} / {{нп5|Джоні Грын (кампазітар)|Джоні Грын|en|Johnny Green}}, {{нп5|Роджэр Эдэнс||en|Roger Edens}} <small>(1949)</small> * [[Аарон Копленд]] / {{нп5|Роджэр Эдэнс||en|Roger Edens}}, {{нп5|Лені Хэйтан||en|Lennie Hayton}} <small>(1950)</small> |загаловак2 = 1951—1975 |спіс2 = * {{нп5|Франц Ваксман||en|Franz Waxman}} / {{нп5|Адольф Дойч||en|Adolph Deutsch}}, {{нп5|Роджэр Эдэнс||en|Roger Edens}} <small>(1951)</small> * {{нп5|Франц Ваксман||en|Franz Waxman}} / {{нп5|Джоні Грын (кампазітар)|Джоні Грын|en|Johnny Green}}, {{нп5|Сол Чаплін||en|Saul Chaplin}} <small>(1952)</small> * [[Дзмітрый Зіноўевіч Цёмкін|Дзмітрый Цёмкін]] / [[Альфрэд Ньюман|Альфрэд Ньюман]] <small>(1953)</small> * {{нп5|Браніслаў Капер||en|Bronisław Kaper}} / [[Альфрэд Ньюман|Альфрэд Ньюман]] <small>(1954)</small> * [[Дзмітрый Зіноўевіч Цёмкін|Дзмітрый Цёмкін]] / {{нп5|Адольф Дойч||en|Adolph Deutsch}}, {{нп5|Сол Чаплін||en|Saul Chaplin}} <small>(1955)</small> * [[Альфрэд Ньюман|Альфрэд Ньюман]] / {{нп5|Роберт Расел Бенет||en|Robert Russell Bennett}}, {{нп5|Джэй Блэктан||en|Jay Blackton}}, {{нп5|Адольф Дойч||en|Adolph Deutsch}} <small>(1956)</small> * {{нп5|Віктар Янг||en|Victor Young}} / [[Альфрэд Ньюман|Альфрэд Ньюман]], {{нп5|Кен Дарбі||en|Ken Darby}} <small>(1957)</small> * {{нп5|Малкальм Арнальд||en|Malcolm Arnold}} <small>(1958)</small> * [[Дзмітрый Зіноўевіч Цёмкін|Дзмітрый Цёмкін]] / [[Андрэ Прэвін]] <small>(1959)</small> * [[Міклаш Рожа]] / [[Андрэ Прэвін]], {{нп5|Кен Дарбі||en|Ken Darby}} <small>(1960)</small> * {{нп5|Эрнест Голд (кампазітар)|Эрнест Голд|en|Ernest Gold (composer)}} / {{нп5|Морыс Столаф||en|Morris Stoloff}}, {{нп5|Гары Сукман||en|Harry Sukman}} <small>(1961)</small> * [[Генры Манчыні]] / {{нп5|Сол Чаплін||en|Saul Chaplin}}, {{нп5|Джоні Грын (кампазітар)|Джоні Грын|en|Johnny Green}}, {{нп5|Сід Рамін||en|Sid Ramin}}, {{нп5|Ірвін Костал||en|Irwin Kostal}} <small>(1962)</small> * [[Марыс Жар]] / {{нп5|Рэй Хайндарф||en|Ray Heindorf}} <small>(1963)</small> * {{нп5|Джон Эдысан||en|John Addison}} / [[Андрэ Прэвін]] <small>(1964)</small> * {{нп5|Рычард Мортан Шэрман||en|Richard M. Sherman}}, {{нп5|Роберт Бернард Шэрман||en|Robert B. Sherman}} / [[Андрэ Прэвін]] <small>(1965)</small> * [[Марыс Жар]] / {{нп5|Ірвін Костал||en|Irwin Kostal}} <small>(1966)</small> * {{нп5|Джон Бары (кампазітар)|Джон Бары|en|John Barry (composer)}} / {{нп5|Кен Торн||en|Ken Thorne}} <small>(1967)</small> * [[Элмер Бернстайн]] / [[Альфрэд Ньюман|Альфрэд Ньюман]], {{нп5|Кен Дарбі||en|Ken Darby}} <small>(1968)</small> * {{нп5|Джон Бары (кампазітар)|Джон Бары|en|John Barry (composer)}} / {{нп5|Джоні Грын (кампазітар)|Джоні Грын|en|Johnny Green}} <small>(1969)</small> * {{нп5|Берт Бакарак||en|Burt Bacharach}} / {{нп5|Лені Хэйтан||en|Lennie Hayton}}, {{нп5|Лаянел Ньюман||en|Lionel Newman}} <small>(1970)</small> * {{нп5|Франсіс Ле||en|Francis Lai}} / [[The Beatles]]: [[Джон Ленан]], [[Пол Мак-Картні]], [[Джордж Харысан]], [[Рынга Стар]] <small>(1971)</small> * [[Мішэль Легран]] / [[Джон Уільямс (кампазітар)|Джон Уільямс]] <small>(1972)</small> * [[Чарлі Чаплін]], {{нп5|Рэйманд Раш||en|Raymond Rasch}}, {{нп5|Лары Расел||en|Larry Russell}} / {{нп5|Ральф Бёрнс||en|Ralph Burns}} <small>(1973)</small> * {{нп5|Марвін Хэмліш||en|Marvin Hamlisch}} / {{нп5|Марвін Хэмліш||en|Marvin Hamlisch}} <small>(1974)</small> * [[Ніна Рота]], {{нп5|Кармайн Копала||en|Carmine Coppola}} / {{нп5|Нельсан Рыдл||en|Nelson Riddle}} <small>(1975)</small> |загаловак3 = 1976—2000 |спіс3 = * [[Джон Уільямс (кампазітар)|Джон Уільямс]] / {{нп5|Леанард Розенман||en|Leonard Rosenman}} <small>(1976)</small> * {{нп5|Джэры Голдсміт||en|Jerry Goldsmith}} / {{нп5|Леанард Розенман||en|Leonard Rosenman}} <small>(1977)</small> * [[Джон Уільямс (кампазітар)|Джон Уільямс]] / {{нп5|Джонатан Тунік||en|Jonathan Tunick}} <small>(1978)</small> * {{нп5|Джорджа Мародэр||en|Giorgio Moroder}} / {{нп5|Джо Рэнцэці||en|Joe Renzetti}} <small>(1979)</small> * {{нп5|Жорж Дэлеру||en|Georges Delerue}} / {{нп5|Ральф Бёрнс||en|Ralph Burns}} <small>(1980)</small> * {{нп5|Майкл Гор||en|Michael Gore}} <small>(1981)</small> * {{нп5|Вангеліс||en|Vangelis}} <small>(1982)</small> * [[Джон Уільямс (кампазітар)|Джон Уільямс]] / [[Генры Манчыні]], {{нп5|Леслі Брыкас||en|Leslie Bricusse}} <small>(1983)</small> * {{нп5|Біл Конці||en|Bill Conti}} / [[Мішэль Легран]], {{нп5|Алан і Мэрылін Бергман|Алан Бергман|en|Alan and Marilyn Bergman}}, {{нп5|Алан і Мэрылін Бергман|Мэрылін Бергман|en|Alan and Marilyn Bergman}} <small>(1984)</small> * [[Марыс Жар]] / [[Прынс (спявак)|Прынс]] <small>(1985)</small> * {{нп5|Джон Бары (кампазітар)|Джон Бары|en|John Barry (composer)}} <small>(1986)</small> * [[Хербі Хэнкак]] <small>(1987)</small> * {{нп5|Руіці Сакамота||en|Ryuichi Sakamoto}}, {{нп5|Дэвід Бірн||en|David Byrne}}, {{нп5|Цун Су||en|Cong Su}} <small>(1988)</small> * {{нп5|Дэйв Грусін||en|Dave Grusin}} <small>(1989)</small> * {{нп5|Алан Менкен||en|Alan Menken}} <small>(1990)</small> * {{нп5|Джон Бары (кампазітар)|Джон Бары|en|John Barry (composer)}} <small>(1991)</small> * {{нп5|Алан Менкен||en|Alan Menken}} <small>(1992)</small> * {{нп5|Алан Менкен||en|Alan Menken}} <small>(1993)</small> * [[Джон Уільямс (кампазітар)|Джон Уільямс]] <small>(1994)</small> * [[Ганс Цымер]] <small>(1995)</small> * {{нп5|Луіс Бакалаў||en|Luis Bacalov}} / {{нп5|Алан Менкен||en|Alan Menken}}, {{нп5|Стывен Шварц (кампазітар)|Стывен Шварц|en|Stephen Schwartz (composer)}} <small>(1996)</small> * [[Габрыэль Ярэд]] / [[Рэйчэл Портман]] <small>(1997)</small> * [[Джэймс Хорнер]] / {{нп5|Эн Дадлі||en|Anne Dudley}} <small>(1998)</small> * [[Нікола П’ёвані]] / [[Стывен Уорбек]] <small>(1999)</small> * {{нп5|Джон Карыльяна||en|John Corigliano}} <small>(2000)</small> |загаловак4 = 2001—2025 |спіс4 = * {{нп5|Тань Дунь||en|Tan Dun}} <small>(2001)</small> * [[Говард Шор]] <small>(2002)</small> * [[Эліят Голдэнталь]] <small>(2003)</small> * [[Говард Шор]] <small>(2004)</small> * {{нп5|Ян Качмарэк||en|Jan A. P. Kaczmarek}} <small>(2005)</small> * {{нп5|Густава Сантаалалья||en|Gustavo Santaolalla}} <small>(2006)</small> * {{нп5|Густава Сантаалалья||en|Gustavo Santaolalla}} <small>(2007)</small> * [[Дарыа Марыянелі]] <small>(2008)</small> * {{нп5|Ала Ракха Рахман||en|A. R. Rahman}} <small>(2009)</small> * {{нп5|Майкл Джакіна||en|Michael Giacchino}} <small>(2010)</small> * [[Трэнт Рэзнар]], {{нп5|Атыкус Рос||en|Atticus Ross}} <small>(2011)</small> * {{нп5|Людавік Бурс||en|Ludovic Bource}} <small>(2012)</small> * [[Майкл Дана]] <small>(2013)</small> * {{нп5|Стывен Прайс (кампазітар)|Стывен Прайс|en|Steven Price (composer)}} <small>(2014)</small> * [[Аляксандр Дэспла]] <small>(2015)</small> * [[Эніа Марыконэ]] <small>(2016)</small> * {{нп5|Джасцін Гурвіц||en|Justin Hurwitz}} <small>(2017)</small> * [[Аляксандр Дэспла]] <small>(2018)</small> * [[Людвіг Ёрансан]] <small>(2019)</small> * [[Хільдур Гуднадоўцір]] <small>(2020)</small> * [[Трэнт Рэзнар]], {{нп5|Атыкус Рос||en|Atticus Ross}}, {{нп5|Джон Батыст||en|Jon Batiste}} <small>(2021)</small> * [[Ганс Цымер]] <small>(2022)</small> * [[Хаушка]] <small>(2023)</small> * [[Людвіг Ёрансан]] <small>(2024)</small> * [[Дэніэл Блумберг]] <small>(2025)</small> * [[Людвіг Ёрансан]] <small>(2025)</small> |стыль_унізе = background: #EEDD82; |унізе = }}<noinclude> [[Катэгорыя:Навігацыйныя шаблоны:Лаўрэаты прэміі Оскар|Музыка да фільма]] </noinclude> 0s1pvrfheuermjv1qglv7454753u7op 0 710634 5154992 5047187 2026-06-16T15:37:05Z DenisBorum 139498 абнаўленне звестак 5154992 wikitext text/x-wiki {{Міжнародныя адносіны |Назва = Уступленне Малдовы ў Еўрапейскі Саюз |Выява = European Union Moldova Location.svg |Краіна1 = Еўрапейскі Саюз |Краіна2 = Малдова }} '''[[Малдова|Рэспубліка Малдова]]''' '''падала заяўку на членства''' ў '''[[Еўрапейскі Саюз|Еўрапейскім Саюзе]]''' 3 сакавіка 2022 года, у адзін дзень з [[Уступленне Грузіі ў Еўрапейскі Саюз|Грузіяй]] і тры дня пасля [[Уступленне Украіны ў Еўрапейскі Саюз|Украіны]]. Аб гэтым аб’явіла [[Прэзідэнт Малдовы]] [[Мая Санду]]. == Гісторыя == У кантэксце [[Уварванне Расіі ва Украіну (з 2022)|расійскага ўварвання ва Украіну]] дзяржавы [[Асацыяванае трыа|Асацыяванага трыа]] абмеркавалі ўступленне ў Еўрапейскі Саюз. Пасля звароту Прэзідэнта Украіны [[Уладзімір Аляксандравіч Зяленскі|Уладзіміра Зяленскага]] аб уступленні ў [[Еўрапейскі Саюз]] 28 лютага 2022 года, [[Грузія]]<ref name=":0">{{Cite web|lang=fr|url=https://www.ouest-france.fr/europe/georgie/la-georgie-va-deposer-une-demande-d-adhesion-a-l-union-europeenne-d1a825c8-9a46-11ec-9acb-1f509311c936|title=Guerre en Ukraine. La Géorgie va déposer une demande d’adhésion à l’Union Européenne.|website=ouest-france.fr|date=02-03-2022}}</ref> і [[Малдова]] афіцыйна падалі свае кандыдатуры 3 сакавіка 2022 года<ref>{{Cite web|lang=fr|url=https://www.boursorama.com/bourse/actualites/la-moldavie-fait-une-demande-d-adhesion-a-l-union-europeenne-presidente-4558eff994be7504ecef9bc86cc89c24|title=La Moldavie fait une demande d'adhésion à l'Union européenne - présidente|website=boursorama.com|date=03-03-2022}}</ref>. 17 чэрвеня 2022 года [[Еўрапейская камісія|Еўрапейская камісія]] афіцыйна рэкамендавала [[Еўрапейскі савет|Еўрапейскаму савету]] прадаставіць Рэспубліцы Малдова еўрапейскую перспектыву і статус кандыдата на ўступленне ў Еўрапейскі Саюз, з шэрагам умоў адносна пачатку перамоваў аб уступленні<ref>{{Cite web|title=Єврокомісія пропонує надати Молдові європейську перспективу і статус кандидата|url=https://www.eurointegration.com.ua/news/2022/06/17/7141477/|website=www.eurointegration.com.ua|accessdate=2022-06-17|language=uk}}</ref>. 23 чэрвеня 2022 года [[Еўрапейскі савет]] ухваліў статус краін-кандыдатаў на ўступленне ў Еўрапейскі Саюз для Украіны і Малдовы. 20 кастрычніка 2024 года на [[Рэферэндум аб членстве Малдовы ў Еўрапейскім саюзе|рэферендуме]] ўхвалены папраўкі ў [[Канстытуцыя Малдовы|Канстытуцыю Малдовы]], якімі стратэгічнай мэтай краіны абвяшчаецца членства ў Еўрапейскім Саюзе. 15 чэрвеня 2026 года пачаліся афіцыйныя перамовы па ўступленні Малдовы ў ЕС<ref>[https://virtualbrest.ru/news184779.php ЕС официально начал переговоры о вступлении с Молдовой]{{ref-ru}}</ref>. == Гл. таксама == * [[Уступленне Грузіі ў Еўрапейскі Саюз]] * [[Уступленне Украіны ў Еўрапейскі Саюз]] == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:Далейшае пашырэнне Еўрапейскага Саюза|М]] [[Катэгорыя:Знешняя палітыка Малдовы]] 6crwn82982jzm9zi7ryutvo3iu86xen 0 723328 5155163 5036633 2026-06-17T04:00:32Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155163 wikitext text/x-wiki {{Вучоны}} {{цёзкі2|Столяр}} '''Абрам Аронавіч Сто́ляр'''{{sfn|БелЭн|2002}} ({{ДН|20|2|1919}}, п. г. т. [[Тарутынэ]], [[Адэская вобласць]], [[Украіна]] — {{ДС|6|5|1993}}, [[Масква]]) — беларускі [[матэматык]] і [[педагог]], спецыяліст у галіне тэорыі і методыкі навучання матэматыцы. [[Доктар педагагічных навук]] (1972), [[прафесар]] (1972). == Біяграфія == Нарадзіўся ў калоніі [[Тарутынэ]] на поўдні [[Бесарабія|Бесарабіі]]. Скончыў мужчынскі ліцэй у [[Чатаця-Албэ]] (сучасны [[Белгарад-Днястроўск]]), вучыўся ў Вышэйшай політэхнічнай школе ў [[Бухарэст|Бухарэсце]]<ref name="Бібл">[http://www.dates.gnpbu.ru/3-8/Stolyar/Stolyar.html Абрам Аронович Столяр] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20240621110654/http://www.dates.gnpbu.ru/3-8/Stolyar/Stolyar.html |date=21 чэрвеня 2024 }} {{ref-ru}} // Бібліяграфічная энцыклапедыя «Образование, наука, культура»</ref>. З пачаткам [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] быў эвакуіраваны ў [[Сярэдняя Азія|Сярэднюю Азію]], дзе працаваў настаўнікам матэматыкі ў сярэдняй школе<ref name="Бібл" />. Завочна<ref name="Бібл" /> скончыў [[Бухарскі дзяржаўны ўніверсітэт|Бухарскі педагагічны інстытут]] у 1947 годзе. З 1948 года выкладаў логіку ў Саратаўскім ваенна-марскім падрыхтоўчым вучылішчы<ref name="Бібл" />. З 1951 года выкладаў матэматыку ў сярэдняй школе ў [[Магілёў|Магілёве]]<ref name="Бібл" />. У 1951—1992 гадах працаваў у [[Магілёўскі дзяржаўны педагагічны інстытут|Магілёўскім дзяржаўным педагагічным інстытуце]] ([[Асістэнт (пасада ў ВНУ)|асістэнт]], у 1953—1989 — загадчык кафедры методыкі выкладання матэматыкі, у 1973—1986 — прарэктар па навуковай рабоце). У 1992 годзе А. А. Столяр пераехаў у [[Масква|Маскву]] і працаваў у Маскоўскім педагагічным інстытуце<ref name="НББ">{{bis.nlb.by|138208|Столяр Абрам Аронавіч}}</ref><ref name="Бібл" />. == Навуковая дзейнасць == Навуковыя інтарэсы: праблемы і методыка выкладання матэматыкі; [[матэматычная логіка]]; пачатковая матэматычная адукацыя; педагогіка сярэдняй і вышэйшай школы; развіваючае навучанне. Распрацаваў тэорыю дзейнага падыходу навучання матэматыцы, прапанаваў канцэпцыю развіццёвага навучання і разам з іншымі навучальна-метадычны комплекс па матэматыцы для пачатковай і 4—5 класаў сярэдняй школы{{sfn|БелЭн|2002}}. Аўтар навучальных дапаможнікаў для школ і [[ВНУ|вышэйшых навучальных устаноў]]{{sfn|БелЭн|2002}}. У 1979 годзе ўзначаліў арганізаваную ім пры Магілёўскім педагагічным інстытуце навукова-даследчую лабараторыю навучання і разумовага развіцця дзяцей дашкольнага і малодшага школьнага ўзросту, дзе былі распрацаваны першы падручнік па матэматыцы для падрыхтоўчых класаў [[Дзіцячы сад|дзіцячага сада]] («Матэматыка 0»)<ref name="Бібл" />. Таксама распрацаваў развіваючыя гульні для дзяцей дашкольнага і ранняга школьнага ўзросту<ref name="Бібл" />. == Узнагароды == Званне «Заслужаны работнік вышэйшай школы Беларускай ССР» (1977). == Бібліяграфія == Сярод апублікаванага: * Элементарное введение в математическую логику / А. А. Столяр. — М., 1965; * Методы обучения математике: учебное пособие для ин-тов / А. А. Столяр. — Мн.: [[Вышэйшая школа (выдавецтва)|Высшая школа]], 1966. — 190 с. — 15&nbsp;000 экз.; * Логические проблемы преподавания математики : автореферат дисссертации … доктора педагогических наук : 13.731 / Столяр А. А. — Москва, 1969; * Логическое введение в математику / А. А. Столяр. — Минск, 1971; * Векторное построение геометрии / Н. М. Рогановский, А. А. Столяр. — Минск, 1974; * Основы современной школьной математики / А. А. Столяр, [[Мікалай Максімавіч Раганоўскі|Н. М. Рогановский]]. — Минск, 1975; * Сколько сторон у поверхности / Е. В. Коробенок, А. А. Столяр. — Минск, 1985; * Педагогика математики: учебное пособие для физ.-мат. фак. пед. институтов / А. А. Столяр. — 3-е изд., перераб. и доп. — Минск: Вышэйшая школа, 1986. — 413, [1] с.: ил.; 21 см. — Библиогр.: с. 409. — 9000 экз. * Зачем и как мы доказываем в математике / А. А. Столяр. — Минск, 1987; * Формирование элементарных математических представлений у дошкольников / под ред. А. А. Столяра. — М., 1988; * Методика начального обучения математике [Текст] : учебное пособие для вузов / ред.: А. А. Столяр, В. Л. Дрозд. — Минск : Высшая школа, 1988. — 254 с. : ил. — 27&nbsp;000 экз. — ISBN 5-339-00008-7; * Математика в 1 классе / А. А. Столяр. — Минск, 1992. {{зноскі}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БелСЭ|10|Столяр Абрам Аронавіч||70}} * {{Крыніцы/БелЭн|15|Сто́ляр Абрам Аронавіч||188}} * Столяр Абрам Аронович // Республика Беларусь : энциклопедия : [в 7 т.]. — Минск, 2008. — Т. 7. — С. 125—126. * [https://libr.msu.by/bitstream/123456789/7579/1/1144s.pdf О педагогической концепции А. А. Столяра (к 100-летию со дня рождения)] / Л. В. Лещенко, Т. В. Гостевич // Актуальные проблемы обучения математике и информатике в школе и вузе : материалы IV Международной научной конференции : в 2 т. — Москва, 2018. — Т. 2. — С. 208—212. == Спасылкі == * ''Николаева В. В.'' [https://files.msu.by/files/Газета%20«Універсітэцкі%20веснік»/2019/№%201-2%20(256-257)%20январь.pdf А. А. Столяр — учёный, педагог, человек] {{ref-ru}} // Газета МДУ імя А. Куляшова «Універсітэцкі веснік», № 1—2 (256—257), студзень 2019. — С. 1, 4. * ''Радьков А.'' [https://nastgaz.by/a-a-stolyar-uchenyj-pedagog-chelovek/ А. А. Столяр — учёный, педагог, человек. (К 100-летию со дня рождения)]{{Недаступная спасылка}} {{ref-ru}} // Настаўніцкая газета * [http://www.dates.gnpbu.ru/3-8/Stolyar/Stolyar.html Абрам Аронович Столяр] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20240621110654/http://www.dates.gnpbu.ru/3-8/Stolyar/Stolyar.html |date=21 чэрвеня 2024 }} {{ref-ru}} // Бібліяграфічная энцыклапедыя «Образование, наука, культура» на сайце Навуковай педагагічнай бібліятэкі імя К. Д. Ушынскага {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Столяр Абрам Аронавіч}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Адэскай вобласці]] [[Катэгорыя:Матэматыкі СССР]] [[Катэгорыя:Матэматыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Педагогі СССР]] [[Катэгорыя:Педагогі Беларусі]] [[Катэгорыя:Аўтары падручнікаў]] px3cxfw1kxj752thta3r87ygllizw9s 0 725626 5155072 4763768 2026-06-16T19:05:01Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155072 wikitext text/x-wiki {{Мастак}} '''Інэс Ланжэўяль''' ([[Французская мова|фр]].: Inès Longevial; [[20 лістапада]] [[1990]]<ref>[https://www.famousbirthdays.com/people/ines-longevial.html Дні нараджэння знакамітых людзей. Інэс Ланжэўяль]</ref>, [[Ажэн]]<ref>[https://www.konbini.com/archive/immersion-dans-le-monde-delicat-de-la-peintre-ines-longevial/ Konbini. Пагружэнне ў тонкі свет мастачкі Інэс Ланжэўяль]</ref>, [[Францыя]]) — французская мастачка. == Біяграфічныя звесткі == Нарадзілася ў паўднёва-заходняй Францыі ў горадзе Ажэн. Заахвочаная сваёй маці, Інэс напісала першыя карціны ва ўзросце 8 гадоў<ref name=":0">[https://www.thesocialitefamily.com/journal/ines-longevial-artiste-peintre-paris/ The socialite family. Інэс Ланжэўяль, на мяжы]</ref>. «Акрамя кароткага перыяду, калі я вагалася паміж касманаўтам і стылістам, я заўсёды жадала маляваць<ref name=":0" />», — кажа яна. Яна атрымала ступень бакалаўра ST2A (Навукі і тэхналогіі дызайну і прыкладнога мастацтва) і DSAA ў [[Тулуза|Тулузе]]. На афіцыйным сайце Інэс яе творчасць характарызуецца наступным чынам: «Працуе з малюнкам і жывапісам у рэзанансе з уражаннямі, пачуццямі, адчуваннямі, з якіх яна здабывае сваю палітру. Яна набліжаецца да сваіх успамінаў у колеры і надае форму шчырым і паглынутым тварам, якія нясуць у сабе настальгію па часах года, заходах, адценнях святла ды ласках»<ref>{{Cite web |url=https://ineslongevial.com/Bio |title=Афіцыйны сайт Інэс Ланжэўяль. Біяграфія |access-date=19 лістапада 2022 |archive-date=19 лістапада 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221119082623/https://ineslongevial.com/Bio |url-status=dead }}</ref>. Сцвярджае, што яе карціны натхнёныя мастакамі [[Пабла Пікаса]] і [[Педра Альмадовар]]ам<ref>[https://www.leparisien.fr/laparisienne/actualites/ines-longevial-de-peinture-et-de-soleil-12-10-2017-7326330.php La Parisienne. Навіны. Інэс Ланжэўяль: фарбы і сонца]</ref>. У 23 гады Інэс пераехала ў [[Парыж]], дзе зразумела, наколькі яе натхняе сельская мясцовасць і якой невычэрпнай крыніцай з’яўляецца ў творчасці мастачкі<ref>{{Cite web |url=https://thefifthsense.i-d.co/fr/article/dessiner-des-femmes-avec-ines-longevial/ |title=The fifth sense. Інэс Ланжэўяль ​​малюе пяшчотных воінаў |access-date=19 лістапада 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221119082627/https://thefifthsense.i-d.co/fr/article/dessiner-des-femmes-avec-ines-longevial/ |archivedate=19 лістапада 2022 |url-status=dead }}</ref>. У лістападзе 2013 года стварыла свой акаўнт у Instagram, каб дзяліцца сваімі працамі. У 2022 годзе ў яго больш за 340 000 падпісчыкаў<ref name=":1">[https://www.beauxarts.com/grand-format/ines-longevial-la-peinture-a-bras-le-coeur/ BeauxArts. Інэс Ланжэўяль: карціна ад усёй душы]</ref>. У сакавіку 2018 года трапіла на вокладку часопіса Juxtapoz<ref>[https://www.juxtapoz.com/news/magazine/features/spring-2018-cover-story-ines-longevial-s-life-in-the-balance/ Часопіс Juxtapoz. Інэс Ланжэўяль: жыццё ў балансе]</ref>. У тым жа годзе яна была абраная для распрацоўкі новай абмежаванай серыі бутэлькі Evian and Badoit з агенцтвам BETC<ref>[https://www.cbnews.fr/marques/image-evian-badoit-edition-limitee-39890 CB News. Evian і Badoit у абмежаваным выданні] </ref>. У 2020 годзе выступала супраць паліцэйскага гвалту, удзельнічаючы ў зборы ахвяраванняў для Адамы Траорэ<ref>[https://www.valeursactuelles.com/societe/info-va-le-comite-traore-modifie-les-parametres-de-sa-cagnotte-en-ligne-dans-la-foulee-de-nos-revelations Valeurs. Камітэт Траорэ змяняе параметры свайго анлайн-рахунку пасля нашых адкрыццяў]</ref>. У чэрвені 2021 года выстаўлялася на Christie's Paris у рамках выставы Women in art («Жанчыны ў мастацтве»)<ref>[https://www.christies.com/about-us/press-archive/details?PressReleaseID=10065&lid=1 Christie's. Жанчыны ў мастацтве. З XVI па XXI стагодзе]</ref>. == Выставы == === 2022 === * «World on Paper» («Свет на паперы»), [[Ketabi Bourdet]], [[Парыж]]<ref name=":1" /> * «Tomorrow is your lucky day» («Заўтра ваш шчаслівы дзень»), [[French Institute Alliance Française]], [[Нью-Ёрк]]<ref>{{Cite web |url=https://fiaf.org/event/2022-04-longevial-exhibition/ |title=fi:af. Выстава. Інэс Ланжэўяль: заўтра ваш шчаслівы дзень |access-date=19 лістапада 2022 |archive-date=30 лістапада 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221130125755/https://fiaf.org/event/2022-04-longevial-exhibition/ |url-status=dead }}</ref> * «Oat Milk Tears» («Слёзы з аўсянага малака»), [[Journal Gallery]], [[Нью-Ёрк]]<ref>[https://artfacts.net/exhibition/ines-longevial/1019561 ArtFacts. Сольная выстава Інэс Ланжэўяль]</ref> * «L'Heure Magique» («Чароўны час»), [[Musée des Beaux-Arts d'Agen]], [[Ажэн]]<ref>[https://www.petitbleu.fr/2022/06/27/un-vernissage-haut-en-couleur-pour-ines-longevial-10398859.php Le Petit Bleu. Ажэн: маляўнічае адкрыццё для Інэс Ланжэўяль]</ref> === 2021 === * «Chaotic Energy» («Хаатычная энергія»), [[Christie's]], [[Парыж]]<ref>[https://artdaily.cc/news/135308/Christie-s-France-announces-a-sale-dedicated-to-women-artists#.Y3iQ4qhBxN2 Artdaily. Christie's France аб’яўляе распрадажу, прысвечаную жанчынам-мастачкам]</ref> * «Before the sun sinks low» («Да таго, як апусціцца сонца»), [[Ketabi Bourdet]], Панцін<ref>[https://www.artshebdomedias.com/agenda/ines-longevial-before-the-sun-sinks-low/ Arts Hebdo Médias. Інэс Ланжэўяль. Да таго, як апусціцца сонца]</ref> * «Salon de Peinture» («Салон жывапісу»), [[Almine Rech]], [[Нью-Ёрк]]<ref>[https://www.alminerech.com/exhibitions/7322-salon-de-peinture Almine Rech. Салон жывапісу]</ref> * «Artistes à la Une» («Мастакі ў цэнтры ўвагі»), [[Monnaie de Paris|La Monnaie de Paris]], [[Парыж]]<ref>[https://madame.lefigaro.fr/celebrites/vernissage-exposition-soiree-togethher-25-artistes-a-la-une-de-madame-figaro-150621-196887 Madame Figaro. Жан-Мішэль Атаніэль, Інэс Ланжэўяль, Ваніль Клерк… Адкрыццё выставы «Разам з Мадам Фігаро»]</ref> === 2020 === * «I Miss You» («Я сумую па табе»), Chandran Gallery, [[Сан-Францыска]]<ref>{{Cite web |title=Афіцыйны сайт Інэс Ланжэўяль. Выставы |url=https://ineslongevial.com/Exhibitions |accessdate=19 лістапада 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221119082622/https://ineslongevial.com/Exhibitions |archivedate=19 лістапада 2022 |url-status=dead }}</ref> === 2019 === * «Œuvres Récentes» («Апошнія працы»), Galerie des Tournelles, [[Парыж]]<ref>[https://www.admagazine.fr/art/news/diaporama/ines-longevial-lexposition-a-voir-ce-week-end-du-29-au-31-mars-2019/54820 Magazine Décoration. Інэс Ланжэўяль, выстава, якую можна ўбачыць у гэты ўікэнд]</ref><ref>[https://www.marieclaire.fr/ines-longevial-interview,1296347.asp Marie Claire. Інэс Ланжэўяль, мастачка-ф’южн]</ref><ref>[https://www.milkdecoration.com/expo-ines-longevial/ Milk Decoration. Выстава: Інэс Ланжэўяль] </ref> === 2018 === * «Je suis une couleur» («Я — колер»), Chandran Gallery, [[Сан-Францыска]]<ref>{{Cite web |url=https://www.juxtapoz.com/news/painting/ines-longevial-je-suis-une-couleur-chandran-gallery-san-francisco/ |title=Juxtapoz. Інэс Ланжэўяль: «Я — колер». Chandran Gallery, Сан-Францыска |access-date=19 лістапада 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221119082600/https://www.juxtapoz.com/news/painting/ines-longevial-je-suis-une-couleur-chandran-gallery-san-francisco/ |archivedate=19 лістапада 2022 |url-status=dead }}</ref> === 2017 === * «Sous le soleil» («Пад сонцам»), [[HVW8 Gallery]], [[Лос-Анджэлес]]<ref>[https://www.lesinrocks.com/actu/en-images-les-peintures-ensoleillees-dines-longevial-138252-27-10-2017/ Les Inrockuptibles. На здымках: сонечныя карціны Інэс Ланжэўяль]</ref> {{зноскі}} {{ізаляваны артыкул|date=2022-11-18}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Ланжэўяль}} [[Катэгорыя:Мастакі Францыі]] hckgyqvgqh2tvox95lquzjdwxa2khma 0 726612 5155085 4287327 2026-06-16T20:29:28Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155085 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Гамаліцкі}} {{Навуковец}} '''Іпаліт Гамаліцкі''' ці '''Фердынанд Лявонавіч Гамаліцкі''' ({{ДН|||1804}}, в. [[Бялавічы (Івацэвіцкі раён)|Бялавічы]], [[Слонімскі павет (Расійская імперыя)|Слонімскі павет]] — {{ДС|||1846}}) — доктар багаслоўя, прафесар, апошні рэктар [[Жыровіцкая духоўная семінарыя|уніяцкай духоўнай семінарыі]] ў [[Жыровіцы|Жыровічах]]. Родны брат [[Міхаіл Лявонавіч Гамаліцкі|Міхала Гамаліцкага]]. == Біяграфія == У 1836 годзе — апошні рэктар духоўнай уніяцкай Жыровіцкай семінарыі, выкладчык дагматычнага багаслоўя, гамілетыкі, біблейскай гісторыі. У 1846 годзе ў Іпаліта Гамаліцкага памерла жонка, пасля яе адышоў і сам<ref>{{Cite web |url=https://budzma.org/news/vandruem-ivatsevitski-rayen-4.html |title=Вандруем разам з «Будзьма!»: што паглядзець у Івацэвіцкім раёне. Частка чацвёртая |access-date=29 лістапада 2022 |archive-date=29 лістапада 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221129121906/https://budzma.org/news/vandruem-ivatsevitski-rayen-4.html |url-status=dead }}</ref>. {{зноскі}} == Літаратура == * Сподвижники митрополита Иосифа / Галамбовский Дмитрий // Ступени. — 2018. — № 1 (69). — С. 4. == Спасылкі == * [http://sppsobor.by/bractva/vilna/publish/church-history/9828 Виленский кафедральный протоиерей Ипполит Гомолицкий] {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Гамаліцкі Іпаліт}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Івацэвіцкім раёне]] [[Катэгорыя:Постаці беларускага ўсходняга каталіцтва]] p14zpjeqt4eqr8n1w4l9gyeplq234jw 0 727094 5155161 4713273 2026-06-17T03:28:32Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155161 wikitext text/x-wiki У рамках санкцый, накладзеных на [[Расія|Расійскую Федэрацыю]] ў выніку [[Расійска-ўкраінская вайна|расійска-ўкраінскай вайны]], 2 верасня 2022 года міністры фінансаў краін [[Вялікая сямёрка|G7]] дамовіліся '''абмежаваць [[цана|цану]] на {{нп3|Нафтавая прамысловасць Расіі|расійскую нафту і нафтапрадукты|ru|Нефтяная промышленность России}}'''<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/2022/09/02/business/russia-oil-price-cap-g7-intl-hnk/index.html|title=G7 countries agree to cap the price of Russian oil &#124; CNN Business|author=Toh|first=Alex Stambaugh,Julia Horowitz,Michelle|website=CNN|date=September 2, 2022}}</ref>. Да абмежавання цэн далучыліся дзяржавы Вялікай сямёркі, [[Еўрапейскі Саюз]], [[Аўстралія]]<ref name="BBC2 декабря 2022">[https://www.bbc.com/russian/news-63840456 G7 вслед за ЕС ввела потолок цен на нефть из России. Сократится "важнейший источник доходов Путина", считают США]//BBC, 2 декабря 2022</ref>, [[Албанія]], [[Боснія і Герцагавіна]], [[Ісландыя]], [[Ліхтэнштэйн]], [[Нарвегія]], [[Паўночная Македонія]], [[Украіна]], [[Чарнагорыя]]<ref name ="consilium13 October 202">[https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2022/10/13/declaration-by-the-high-representative-on-behalf-of-the-eu-on-the-alignment-of-certain-third-countries-concerning-restrictive-measures-in-view-of-russia-s-actions-destabilising-the-situation-in-ukraine/ Declaration by the High Representative on behalf of the EU on the alignment of certain third countries concerning restrictive measures in view of Russia’s actions destabilising the situation in Ukraine]//Council of the EU, 13 October 2022</ref> і [[Швейцарыя]]<ref name="swissinfo.ch23 ноября 2022 года">[https://www.swissinfo.ch/rus/швейцария-реализует-нефтяные-санкции-ес-в-отношении-россии/48080910 Швейцария реализует нефтяные санкции ЕС в отношении России]//swissinfo.ch, 23 ноября 2022 года</ref>. == Агляд == Расія была абаронена ад наступстваў санкцый, звязаных з [[нафта]]й і [[прыродны газ|газам]], з-за росту сусветных цэн на іх. Мэта ўвядзення цэнавай мяжы заключаецца ў ліквідацыі «падушак бяспекі», каб даходы, атрыманыя дзяржавай, былі абмежаваны і не павялічваліся, калі сусветныя цэны на нафту і газ у будучыні вырастуць. Акрамя таго, гэта значна ўскладніць арэнду нафтавых танкераў для краіны, што яшчэ больш абмяжуе колькасць нафты, якую яна можа прадаць і адправіць кліентам. Дадзены факт значна скароціць даходы<ref name="Stan">{{Cite web|url=https://drive.google.com/file/d/1jIQDNfIPTENaW6gGv-ZiEEem7N94UF1A/view|title=Working Group Paper #10 Implementation of the Oil Price Cap|access-date=30 November 2022}}</ref>. Ужо з 5 снежня расійская нафта скончыла пастаўляцца ў Еўропу<ref>[https://www.argusmedia.com/en/news/2369742-us-to-protect-russian-oil-trade-pi-providers «US to protect Russian oil trade P&I providers»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20220925042318/https://www.argusmedia.com/en/news/2369742-us-to-protect-russian-oil-trade-pi-providers |date=25 верасня 2022 }} ''argusmedia.com''. Retrieved 21 Sept 2022.</ref><ref>[https://asia.nikkei.com/Business/Energy/Russian-oil-still-flowing-to-Europe-via-waters-off-Greece «Russian oil still flowing to Europe via waters off Greece»] ''nikkei.com''. Retrieved 21 Sept 2022.</ref>. Еўрапейскі Саюз папярэдне пагадзіўся 1 снежня ўсталяваць першапачатковую верхнію мяжу цаны барэля расійскай марской нафты ў памеры 60 долараў ЗША з механізмам карэкціроўкі, каб захаваць верхнію мяжу на ўзроўні 5 % ніжэй рынкавай цаны<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/business/energy/eu-agrees-60-barrel-price-cap-russian-seaborne-oil-eu-diplomat-2022-12-01/|title=EU tentatively agrees $60 price cap on Russian seaborne oil -document|access-date=1 December 2022}}</ref>. 2 снежня ЕС пацвердзіў лімітавую цану і далучыўся да краін G7 і Аўстраліі, якія ўвялі санкцыі з 5 снежня з двума штомесячнымі пераглядамі ўзроўню лімітавай цаны.<ref>{{Cite web|url=https://www.rte.ie/news/2022/1202/1339701-eu-russian-crude-cap/|title=EU agrees to impose price cap on Russian oil|access-date=2 December 2022}}</ref> == Абмеркаванне == У пачатку верасня 2022 года міністр фінансаў Францыі {{нп3|Бруна Лё Мэр||fr|Bruno Le Maire}} сказаў, што для поспеху гэтай прапановы спатрэбіцца больш шырокі міжнародны ўдзел, заявіўшы, што гэта «не павінна быць заходняй мерай супраць Расіі, гэта павінна быць глабальнай мерай супраць вайны»<ref>{{Cite web|url=https://www.cnbc.com/2022/09/03/france-says-imposing-a-price-cap-on-russian-oil-will-be-difficult.html|title=Russian oil price cap requires global commitment, France says, will be difficult to implement|author=Gilchrist|first=Karen|website=CNBC}}</ref>. У адказ Расія прыгразіла прыпыніць продажы ў краіны, якія падтрымаюць абмежаванне<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/business/energy/russia-says-it-will-stop-selling-oil-countries-that-impose-price-caps-2022-09-02/|title=Russia says it will stop selling oil to countries that set price caps|website=Reuters|date=September 2, 2022}}</ref>. Аналітыкі ў галіне энергетыкі выказалі скептыцызм у дачыненні да рэалістычнасці санкцыі, паколькі кааліцыя недастаткова шырокая; [[Арганізацыя краін — экспарцёраў нафты|АПЕК+]] назвала гэты план абсурдным<ref>Slav, Irina (Sep 05, 2022) [https://oilprice.com/Energy/Crude-Oil/Why-The-Russian-Oil-Price-Cap-Wont-Work.html «Why The Russian Oil Price Cap Won’t Work»] ''oilprice.com.'' Retrieved 7 September 2022.</ref>. У кастрычніку [[Індыя]] (трэці па велічыні імпарцёр нафты ў свеце) абвясціла, што не будзе далучацца да мер па абмежаванні цаны на расійскую нафту, так як краіна атрымлівала яе са значнай зніжкай і разглядае Расію як стратэгічнага эканамічнага партнёра<ref>[https://www.livemint.com/industry/energy/india-may-not-join-us-led-push-to-cap-prices-of-russia-oil-11666029699220.html «India may not join US-led push to cap prices of Russia oil»] ''livemint''. Retrieved 17 Oct 2022.</ref>. Узровень лімітавай цаны падрабязна абмяркоўваўся бакамі пагаднення. 28 лістапада Міжнародная рабочая група па расійскім санкцыям пры FSI Stanford паведаміла, што ліміт у памеры 75 [[Долар ЗША|дол. ЗША]] за барэль будзе горш, чым поўная адсутнасць абмежаванняў. 55 долараў за барэль скароціць даходы Расіі ад нафты да 166 мільярдаў, што абмяжуе фінансы расійскай дзяржавы, перш чым можна будзе рэкамендаваць абмежаванне 35 долараў за барэль, што скароціць даходы да 100 мільярдаў, а гэта прывядзе да сур’ёзных фінансавых зменаў<ref name="Stan"/>. == Рэакцыя == === Расія === Ва ўмовах, калі страхаванне і перастрахаванне суднаходства звычайна паступаюць з Еўропы ці [[ЗША]], а {{нп3|Lloyd’s of London|Сіндыкаты Лойда|en|Lloyd’s of London}} абвяшчаюць расійскія воды зонай рызыкі ваенных дзеянняў, што робіць страхаванне цяжкадаступным і дарагім, краіна пачала імкнуцца паскорыць запуск уласнага страхавання суднаходства<ref>{{Cite web|url=https://www.hellenicshippingnews.com/russia-seeks-to-boost-acceptance-of-its-shipping-insurance-to-dodge-oil-cap/|title=Russia seeks to boost acceptance of its shipping insurance to dodge oil cap|access-date=1 December 2022|archive-date=1 снежня 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221201163732/https://www.hellenicshippingnews.com/russia-seeks-to-boost-acceptance-of-its-shipping-insurance-to-dodge-oil-cap/|url-status=dead}}</ref>. Крэмль пачаў рыхтаваць указ прэзідэнта, які забароніць расійскім кампаніям і любым трэйдарам прадаваць нафту ўсім, хто ўдзельнічае ў санкцыі. Указ таксама забараняе весці справы як з кампаніямі, так і з краінамі, якія далучыліся да механізму абмежавання цаны<ref>{{Cite web|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-11-25/russia-drafts-decree-banning-oil-sales-to-price-cap-participants?leadSource=uverify%20wall|title=Russia Drafts Decree Banning Oil Sales to Price-Cap Participants|access-date=25 November 2022}}</ref>. Адначасова Расія разглядала магчымасць закупіць 100 старых (12-15 гадоў) нафтавых танкераў для стварэння «ценявога флоту» для абыходу магчымых санкцый<ref>{{Cite web|url=https://www.businessinsider.com/russia-shadow-fleet-of-oil-tankers-putin-tries-bust-sanctions-2022-12|title=Russia assembles a 'shadow fleet' of more than 100 oil tankers as Putin tries to bust western sanctions, report says|access-date=3 December 2022}}</ref>. === Украіна === [[Прэзідэнт Украіны]] [[Уладзімір Аляксандравіч Зяленскі|Уладзімір Зяленскі]] назваў прынятае абмежаванне «слабой пазіцыяй» і недастаткова «сур’ёзным», каб нанесці шкоду {{нп3|Эканоміка Расіі|расійскай эканоміцы|ru|Экономика России}}<ref>https://www.bbc.com/news/world-europe-63848257</ref>. ==Дзеянне санкцый== Пры невыкананні ўмоў лімітнай цаны Расія згубіць доступ да: * каля 55 % танкераў, якія вывозяць расійскую нафту з краіны (усе яны належаць [[Грэцыя|Грэцыі]])<ref name="NYT1">{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2022/12/02/business/russia-oil-price-cap.html|title=Ukraine’s Allies Agree on Russian Oil Price Cap|access-date=3 December 2022}}</ref>; * страхавыя паслугі размешчанай у [[Лондан]]е міжнароднай групы клубаў узаемнага страхавання суднаўладальнікаў International Group of P&I Clubs — яна забяспечвае страхавымі паслугамі каля 95% сусветнага танажу марскіх судоў<ref>[https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-11-03/uk-seeks-to-cap-the-price-of-russian-oil-with-insurance-move UK Seeks to Cap the Price of Russian Oil With Insurance Move]//Bloomberg, 3.11.2022</ref>; * паслуг швейцарскіх трэйдараў<ref name="BBC2 декабря 2022"/>. == Гл. таксама == * [[Сусветны энергетычны крызіс (2021—2022)]] * [[Газавы канфлікт паміж Расіяй і Еўрапейскім Саюзам]] {{зноскі}} {{вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:Знешняя палітыка Расіі]] [[Катэгорыя:2022 год у эканоміцы]] [[Катэгорыя:2022 год у палітыцы]] [[Катэгорыя:Расійска-ўкраінская вайна]] 6ziz39ba9pd7htmyyom86foeytodbvr 4 728988 5155076 5154874 2026-06-16T19:08:48Z Plaga med 116903 /* Дапрацаваць шаблон */ Адказ 5155076 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{Новыя зверху}} {{Архіў форума}} <!-- Калі ласка, дадавайце новыя тэмы зверху. Please, add new topics at the top --> == Дапрацаваць шаблон == Хто ў нас там цяпер за тэхнічны бок даказвае? Не працуе на старонках неадназначнасцей цыклічнае ўключэнне шаблона Шаблон:NL (гл. старонку [[Бах]]), хоць у рускай вікі гэтае ўкладанне працуе. --[[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 11:01, 16 чэрвеня 2026 (+03) :пакуль не маю часу. Калі ніхто не дабярэцца, то пазней пастараюся заняцца [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:08, 16 чэрвеня 2026 (+03) == Абмеркаванне праекта правілаў [[Вікіпедыя:Блакіроўкі/Праект]] == Стварыў праект правіла наконт блакіровак. Фактычна, скампіляваў [[:en:Wikipedia:Blocking policy]] і [[:ru:Википедия:Блокировки]], плюс некалькі ўдакладненняў пад нашыя рэаліі. Запрашаю да абмеркавання. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 05:05, 11 чэрвеня 2026 (+03) :выглядае нядрэнна. Вядома, гэта пачатковая версія, якую яшчэ можна будзе дапаўняць + выразны фокус на сітуацыі з маёй блакіроўкай былога адміністратара. Можа можна падабраць больш агульныя фармулёўкі, але агулам выглядае добра, ёсць працэдура, чым і цешуся. Дзякуй за працу! [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:07, 11 чэрвеня 2026 (+03) ::Насамрэч, не могу сказаць, што неяк асабліва факусаваўся на той сітуацыі. Дадаў рэкамендацыі па матывах, але абавязковыя правілы гэта прамы пераклад. ::Калі нейкія фармулёўкі рэжуць вока, давайце абмяркоўваць і правіць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 00:03, 12 чэрвеня 2026 (+03) == Часовае схаванне гісторыі правак праз бота == Я ўжо хуценька з дапамогай LLM стварыў працоўны сервіс на Rust, які можа маніторыць бягучыя праўкі і перыядычна аналізаваць гісторыю правак артыкулаў у [[Удзельнік:Wizardist/SuppressionList]]. Таксама сервіс шукае старонкі перанакіраванняў, каб хаваць гісторыю і там, і тут. Ужо праверыў са свайго акаўнта, працуе. Я так разумею, што каб запускаць гэта ўсё шчасце са свайго бота, мне будзе патрэбна не толькі група для ботаў, але і sysop (адміністратары). Запрашаю да [[Вікіпедыя:Запыты_на_статус_бота#Plaga med Bot|абмеркавання]]. Код сваіх скрыптоў і сервісаў планую пазней выкласці ў публічны доступ на GitHub. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:39, 8 красавіка 2026 (+03) : Паглядзеў на сітуацыю яшчэ раз, вырашыў, што тут варта мець 2 заяўкі: адна [[Вікіпедыя:Запыты_на_статус_бота#Plaga med Bot|на статус бота]], другая — [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Правы адміністратара для Plaga med Bot|на адміністратара]]. Таму стварыў заяўку. Запрашаю да галасавання і абмеркавання і там, і там. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 20:22, 8 красавіка 2026 (+03) :Напішы мне на мэйл і мы разрулім. У цяперашнім салюшане трэба толькі змяніць адзін выклік API, каб рабіць хаванне, а не падаўленне. Не ўпэўнены, што трэба дэплоіць новы ровар для гэтага. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] ^{[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]} 23:19, 17 красавіка 2026 (+03) == Notice of removal of local oversighters == Hello. I am writing to inform you that following a [[m:Special:Permalink/30366588#Mienski@bewiki|request]], the oversight permissions of {{u|Mienski}} have been removed per one year of inactivity per global policy. As a minimum of two oversighters are required for every wiki, the OS permissions of {{u|Wizardist}} have been suspended pending election of a new local oversighter. Considering the circumstances around this particular wiki, this is currently being discussed by the stewards. We have considered a compromise of temporarily adding a steward as local oversighter on this wiki until a new oversighter is elected (which would mean that Wizardist is re-added) provided that the community agrees with that. Until then, please feel free to send any oversight requests to us stewards for us to review, by emailing stewards-oversight@wikimedia.org or sending a wikimail to [[m:Special:EmailUser/Wikimedia Stewards (Oversight)]]. [[Удзельнік:EPIC|EPIC]] ([[Размовы з удзельнікам:EPIC|размовы]]) 15:24, 7 красавіка 2026 (+03) : Coming from [[m:SRP]], I wanted to provide a bit more context and options in addition to what EPIC has said above. To elect a new oversighter, there would need to be at least 25 supporting votes and an 80% support ratio over a discussion of at least a week. But maybe there are other options to explore here. :* As there are only 8 local admins, you could instead use the deleterevision tool to hide the list of participants from those pages from public view. If this poses too great a risk, then maybe you could also provide the stewards with a list of usernames to suppress on a weekly or monthly basis. We have the capacity to address such requests. :* It may be possible to develop a technical solution to hide names in histories on certain pages. However, this likely will not come quickly. :* You could also restrict editing on those pages. Either full protection so only admins can edit, or you could introduce a new level of protection and assign editing permissions to those pages on a case-by-case basis. You could also restrict editing to specific alternate accounts that are not connected to the main account, so you could update the page in more anonymity. Any of these actions would reduce the number of accounts that may be targeted by state action. : I raise these options as the status quo of having one oversighter isn't a good solution for security either. What if something happens to him, or he even needs to step away for a short while? A secure system cannot have a single point of failure. [[Удзельнік:Ajraddatz|Ajraddatz]] ([[Размовы з удзельнікам:Ajraddatz|размовы]]) 16:40, 8 красавіка 2026 (+03) ::Hi! In our conversations we conclude, that we have no capacity right now to quickly and efectively make a vote with 25 votes for an oversighter + we have problems with candidates and trust for new users. We need a way to instantly hide edits on some pages, cause even when an edit is visible for a moment, it can be monitored if needed by Belarusian and other connected authorities. Hope we should not explain how dangerous this is in our circumstances and that there is a lot of unsertanty right now in the community. We were not prepared for this disabling of the {{u|Wizardist}}'s oversight rights suspension, while he did all automatisations. Also, the usage of deleterevision brings some more danger for those users, who have corresponding rights (admins). Right now I proposed to give admin rights to my bot to partly bring back automatisation, but still it is a flaw in the core of the engine. There is virtually no sense to hide it all manually and there is too much work to do even though. I guess authorities already have bots that watch relevant pages to store data, who edit them. It is easy to implement, and we are fortunate if it is not happened yet. People from Belarus will not actively involve in those discussions to not bring attention of authorities. We are now in pretty hard situation. ::I think, we'll now try to work with bot, restrict editing on some pages and make some notices to use temporary accounts. But still it does not eliminate all risks. ::Also, regarding the proposition with adding a steward, there is also a request to form a proposal of experienced candidates, so we can discuss those candidates and ensure, that those people are not connected with Belarusian, Russian or any other regime, so there will be trust. So the decision to give such right to a steward on our wiki should be also somehow include our opinion, but without such a big threshold of 25 votes or so. Please consider, that people, that live in Belarus, or sometimes visit this country, will likely not participate in such discussions, which are the most of the users here, I guess. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 18:11, 13 красавіка 2026 (+03) :::{{ping|Plaga med}} Regarding the suggestion to add a steward; the stewards have discussed and concluded that as long as the community is OK with the temporary compromise, no formal request for oversighter rights will be needed (and Wizardist's oversight flag can be restored). It's what we can do for the community at the moment under current circumstances, and we'd be happy to make it that way if that's what the community wants. [[Удзельнік:EPIC|EPIC]] ([[Размовы з удзельнікам:EPIC|размовы]]) 11:17, 16 красавіка 2026 (+03) ::::@[[Удзельнік:EPIC|EPIC]]: yes, I think, that it will be a very good solution, but still there's an issue of trust. We need to approve the concrete person, that will be added here, so there will be less doubt, that the person will be somehow affiliated with Russia, Belarus, or any other similar regime. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:33, 16 красавіка 2026 (+03) :::::A bit late of a response, but I'd like to note that none of the stewards reside in or have any affiliation with Russia or Belarus. The NDA agreement signed by us also does not permit any users located in such regions to sign, so none of us are at risk in that end. That being said, how the community wants to take this forward is up to you. [[Удзельнік:EPIC|EPIC]] ([[Размовы з удзельнікам:EPIC|размовы]]) 22:27, 23 красавіка 2026 (+03) ::Гэтак, як сцюарды зрабілі таксама не робіцца: узялі агалілі ўвесь праект, без якога-небудзь папярэджання, нават адмінаў. Сцюарды так хваляваліся за бяспеку, што сёння ўсе старонкі БелВікіпедыі, якія былі раней схаваныя, цяпер адкрытыя толькі па прычыне таго, што ўдзельнікі [[Удзельнік:Mienski|Mienski]] і [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] "год бяздзейнасці" [[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]] ([[Размовы з удзельнікам:J-ka Zadzvinski|размовы]]) 19:03, 13 красавіка 2026 (+03) == Неабходнасць абрання другога рэвізора (Oversighter) == Вітаю, шаноўнае спадарства! Атрымаў ліст ад Нэйтана з каманды Trust & Safety Фонду Вікімедыя адносна важных змен у палітыцы бяспекі, якія непасрэдна тычацца нашага раздзела. Ніжэй падаю пераклад асноўнай часткі яго паведамлення:<br /><br />«Зараз уводзіцца абавязковая двухфактарная аўтэнтыфікацыя для карыстальнікаў з функцыямі чэк-юзера і рэвізора. Гэта закранае be.wikipedia.org, бо на дадзены момант у праекце ёсць толькі адзін актыўны рэвізор. Згодна з глабальнай палітыкай ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Oversight_policy Oversight Policy]), у праекце павінна быць альбо як мінімум два актыўныя лакальныя рэвізоры, альбо ніводнага. Улічваючы спецыфіку выкарыстання функцыі рэвізора ў беларускай Вікіпедыі, гэта асабліва важна. Калі супольнасць зможа абраць новага рэвізора, які адпавядае крытэрыям, гэта вырашыць праблему»<br /><br />Калі ў нас не будзе другога рэвізора, супольнасць можа страціць лакальны доступ да гэтай функцыі. Гэта значыць, што для выдалення прыватнай інфармацыі або паклёпу прыйдзецца кожны раз звяртацца да глабальных адміністратараў/сцюардаў, што за марудзіць працэс. У нашых рэаліях магчымасць хутка схаваць канфідэнцыйныя даныя з’яўляецца крытычна важнай для бяспекі ўдзельнікаў.<br /><br />Я вылучаю сваю кандыдатуру на гэтую пасаду і ніжэй дам спасылку на заяўку на старонцы [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара]]. Аднак, калі супольнасць не захоча бачыць мяне ў гэтай ролі, я здыму сваю кандыдатуру на карысць іншага чалавека, таму, калі ласка, выкажыцеся па гэтым пытанні. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:10, 4 красавіка 2026 (+03) : [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Правы Oversight для ўдзельніка MocnyDuham|Стварыў запыт]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:41, 4 красавіка 2026 (+03) ::Запрашаю да галасавання, інакш праект пазбавіцца рэвізораў увогуле! [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:20, 7 красавіка 2026 (+03) ::: [[Удзельнік:Plaga med]], калі ''праект пазбавіцца рэвізораў'', гэта будзе кепска, на вашу думку? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:43, 7 красавіка 2026 (+03) ::::калі нам трэба схаванне гісторыі артыкулаў, то безумоўна. Я лічу, што абавязкова трэба [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:52, 7 красавіка 2026 (+03) ::::: але ж адміністратары й так маюць патрэбныя інструменты, ну не такія магутныя канешне, але цалкам прыдатныя. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:46, 7 красавіка 2026 (+03) ::::::Хто гэта будзе рабіць рукамі, калі запыты на дадаванне ў спіс могуць тыдзень вісець не здзейсненыя? І прагляд мяккага схавання даступна на парадкі, так, на парадкі большай колькасці людзей, са слабейшымі правамі. Трэба вяртаць як было. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:23, 7 красавіка 2026 (+03) ::::::: Добра было б абраць яшчэ пару адміністратараў. Таксама вікірэдактары маюць адказана ставіцца да таго, пра што пішуць. Бо пакуль маецца спакуса заліваць які заўгодна кантэнт і адразу гісторыю правак хаваць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:35, 7 красавіка 2026 (+03) ::::::: У самым горшым выпадку можна будзе напісаць бота, які аўтаматычна будзе хаваць версіі для пэўных старонак. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:44, 7 красавіка 2026 (+03) ::::::::Я думаю, можна пераключыцца на звычайнае хаванне пакуль – гэта можна зрабіць. Прызнаю, што мой дызайн быў не зусім [[:En:Fail-safe#Fail safe and fail secure|fail-secure]]. Трэба? — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] ^{[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]} 23:08, 17 красавіка 2026 (+03) == Пра блакіроўку былога адміністратара == На вялікі жаль, прыходзіцца выдаваць перманентную блакіроўку ўдзельніку са шматгадовым стажам, былому адміністратару з вялікім унёскам у праект. Лічу вартым асобна напісаць пра гэты выпадак, бо гэта таксама прэцэдэнт для нашага раздзела ўвогуле, і такія выпадкі могуць паўтарацца ў будучыні. У Вікіпедыі агулам падобная сітуацыя адбываецца не першы раз. На рускім раздзеле ёсць [[:ru:ВП:Казино|паказальная эсэ пра гэта]]. Тут я дзейнічаў з падобнай логікі як у эсэ. Разам са штогадовым унёскам удзельнік {{u|JerzyKundrat}} вядомы неаднаразовым удзелам у канфліктах і парушэннем этычных паводзін, меў некалькі блакіровак, апошняя з якіх была ў жніўні 2022 года. У той жа час, пытанне блакіроўкі падымалася няраз і, як я разумею, адміністратары часта вырашалі замінаць канфлікты, каб не пазбаўляцца актыўнага ўдзельніка. Апошнім часам удзельнік перайшоў усе магчымыя межы дазволенага, пачаў яшчэ больш дзёрзка і некультурна выказвацца ў дыскусіях, стаў агрэсіўна кідацца на новых удзельнікаў (прыклады: [[Размовы_з_удзельнікам:JerzyKundrat#Булінг_новых_удзельнікаў|1]][[Размовы:Ribodon#Машынны_пераклад|2]]), цкаваць іх, а некалькі месяцаў таму ўвогуле [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў#Пагрозы_ад_JerzyKundrat|перайшоў да прамых пагрозаў]]. Спробы растлумачыць удзельніку праблему ў ягоных паводзінах прадпрымаліся, але кожны раз удзельнік адмаўляў сваю вінаватасць і лічыў свой унёсак важнейшым за адэкватную камунікацыю. Найлепшай ілюстрацыяй з’яўляецца [[Размовы_з_удзельнікам:JerzyKundrat#Апошняе_папярэджанне_перад_блакіроўкай|рэакцыя ўдзельніка на папярэджанне пра блакіроўку]]. Такія паводзіны не могуць лічыцца дапушчальнымі ў аніводным раздзеле Вікіпедыі і ў любым супольным праекце ўвогуле, нават самым маленькім. Дадзеную блакіроўку я лічу не толькі сваім абавязкам, як адміністратара, які хоча даваць нашай супольнасці развівацца, але таксама і прыкладам на будучыню. Я перакананы, што праект не можа развівацца ў атмасферы знявагі, пагроз, абраз, якія разбураюць супольнасць. Якім бы вялікім не быў унёсак асобнага ўзятага ўдзельніка, такія ягоныя паводзіны робяць больш шкоды праекту, а патуранне такім удзельнікам, «замінанне» сітуацыі, калі такі ўдзельнік не мае аніякіх санкцый за свае хамскія і ганебныя паводзіны, кідае цень на ўвесь праект і адштурхоўвае новых удзельнікаў. Блакіроўку на год ці яшчэ на нейкі перыяд я палічыў непрапарцыянальнай паводзінам удзельніка, асабліва з улікам папярэдніх блакіровак, таму блакіроўка не мае тэрміну. Гэта рашэнне не было лёгкім, але рана ці позна яго трэба было прыняць. Я хачу, каб і ў будучыні іншыя адміністратары рабілі ўсё магчымае, каб падобных сітуацый не паўтаралася і каб [[ВП:ЭП]] не была проста старонкай у Вікіпедыі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:26, 31 сакавіка 2026 (+03) : У дадзеным выпадку дзеянні празмерныя. Заблакаваны ўдзельнік зрабіў значны ўнёсак у праект. Меркаванне, што ўдзельнік прыносіць "больш шкоды праекту, чым карысці" неабгрунтаванае — прааналізуйце больш уважліва ўнёсак удзельніка. Нават пасля адказу ад правоў адміністратара па вядомых прычынах удзельнік працягваў дапамагаць праекту, рабіў вялікі ўнёсак па яго развіцці. Цытую галоўную выснову эсэ, на якое вышэй спасылаліся: "Вікіпедыя адмаўляецца ад унёска, які маглі б унесці бестэрмінова заблакаваныя... [калі] : іх унёсак не апраўдвае шкоду ад іх прысутнасці.". : Максімальна магчымым дзеяннем у дадзеным выпадку магло быць блакаванне на 1 год. Аднак цяпер з-за неправамернага блакавання трэба вяртаць сітуацыю да пачатку неправамерных дзеянняў, гэта значыць — знімаць блакаванне. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:28, 1 красавіка 2026 (+03) ::а дзе мы маем крытэрыі, па якіх асабістыя пагрозы і паслядоўнае парушэнне этычных паводзін вяло да 1 года блакіроўкі? Таксама дзе напісана пра змякчальныя абставіны ў залежнасці ад унёску? Як вы ацэньваеце правамернасць? [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:49, 1 красавіка 2026 (+03) : Я {{Супраць}} выкарыстання бестэрміновых блакіровак ва ўсіх выпадках, калі ўклад удзельніка не зводзіцца выключна да вандалізму. У дадзеным выпадку лічу, што блакіроўкі на суткі была б цалкам дастаткова. Ва ўдзельніка тысячы правак штомесяц на працягу многіх гадоў, адпаведна наяўнасць у яго блакіроўкі некалькі гадоў таму не павінна выкарыстоўвацца ў якасці аргумента для ўжывання адразу блакіроўкі на больш доўгі тэрмін. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 13:56, 1 красавіка 2026 (+03) ::Калі ласка, растлумачце, як вы ацэньваеце велічыню санкцыі адносна зробленага ўдзельнікам, а таксама якая прапорцыя ўнёску як мусіць змякчаць санкцыю. Адныя кажуць пра неадкладнае зняцце блакіроўкі, другія пра блакіроўку на адзін дзень, адныя пра блакіроўку на год. Я не бачу тут сістэмнасці, нейкай формулы не выводзіцца. Мне, як адміністратару, у гэтай сітуацыі, хочацца зразумець, як мы мусім дзейнічаць у такіх сітуацыях і што думае супольнасць у цэлым. Мы мусім мець хоць нейкія мінімальныя працэдуры. Пакуль што я бачу досыць хаатычную сумесь пачуццяў, боязі за будучыню праекта, адвольную трактоўку правіл. Не адмаўляю, што падобнае ідзе і з майго боку. Я лічу, што нельга сітуацыю з удзельнікам пакідаць як ёсць, што ёсць праблема. Давайце ад гэтага пачнём, сфармулюем, ці ёсць праблема, і ў чым яна заключаецца. Пакуль што я бачу, што нібы большасць удзельнікаў дыскусіі нейкую праблему бачаць, але пераважна не згодныя з маім рашэннем. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 18:38, 2 красавіка 2026 (+03) : Удзельнік, які ў Беларускай Вікіпедыі з мая 2007 года, які займае 4 месца сярод вікіпедыстаў паводле агульнага ўнёска за ўсю гісторыю Беларускай Вікіпедыі, які шмат гадоў быў адміністратарам Беларускай Вікіпедыі, заслугоўвае асобых адносін. Вы, сп. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]], узялі на сябе залішняе ў вырашэнні гэтага пытання. Пытанне пра ўдзельніка [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] неабходна было выносіць на агульнае абмеркаванне як і санкцыі за парушэнні з яго боку. : Я {{Супраць}} бестэрміновага блакавання ўдзельніка [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] і патрабую разблакаваць яго. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 17:13, 1 красавіка 2026 (+03) :{{За}}, падтрымліваю блакіроўку. Удзельнік год за годам «напрацоўваў» на гэты крок. Ён бачыў сваю беспакаранасць і верыў да гэтай пары ў яе ўніверсальную моц. Маўляў, магу прыніжаць, магу абражаць, магу блакаваць на правах адміна, але супольнасць нічога са мной не зробіць, бо я «зрабіў значны ўнёсак у праект» і гэтым унёскам буду заўсёды прыкрывацца. Я працавала шмат у якіх моўных разделах Вікіпедыі, сведчу, што ніякі «ўнёсак» не можа быць апраўданнем стварэння таксічнага асяроддзя. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 18:07, 1 красавіка 2026 (+03) :{{Супраць}} Эсэ не правіла, ёсць там і іншыя эсэ ([https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BD%D0%BE_2 1], [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F_%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BA%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%BA 2]). Працэдура па [[ВП:ВК]] не была выкананая, бестэрміновая блакіроўка без абмеркавання ўнутры супольнасці - гэта злоўжыванне правамі адміністратара. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:21, 2 красавіка 2026 (+03) :: Правіла аб магчымасці бестэрміновай блакіроўкі [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9D%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BF%D1%83%D1%88%D1%87%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C_%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B7,_%D0%BF%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%BE%D0%B7_%D1%96_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D1%8D%D1%81%D1%96%D1%96#%D0%9F%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%BE%D0%B7%D1%8B ёсць]. Пагрозу дэанамізацыяй можна трактаваць як "Дзеянні, у выніку якіх іншы ўдзельнік Вікіпедыі можа трапіць пад пераслед паводле палітычных матываў з боку ўрада", таму злоўжывання правамі адміністратара я тут не бачу. Іншае, што сама старонка з'яўляецца перакладам з іншай мовы і разыходзіцца з сённяшнімі прынцыпамі беларускай Вікіпедыі плюс у нашым выпадку занадта шмат якія дзеянні можна падвесці пад гэты пункт правіла. Таму я прапаную разблавакаваць удзельніка і выдаліць з правілаў альбо перапісаць фразу "Удзельнік, які дазваляе такія пагрозы, можа неадкладна атрымаць блакаванне, на працяглы тэрмін або назаўсёды, без папярэджання і папярэдняга абмеркавання." --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 01:54, 2 красавіка 2026 (+03) :::"Удзельнік, які дазваляе такія пагрозы, можа '''неадкладна''' атрымаць блакаванне..." - калі ў кастрычніку не заблакавалі, то зараз блакаваць бестэрмінова менавіта за гэта пазнавата. Сумарна ацэньваць баланс ўнёску і шкоды на сёння не павінен асобны адміністратар. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 02:18, 2 красавіка 2026 (+03) :::Правіла можна асобна абмеркаваць, я б усё ж не выдаляў цалкам гэты пункт. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 02:21, 2 красавіка 2026 (+03) ::адносна невыканання ВП:ВК, нібыта збольшага выкананы акрамя абмеркавання на форуме, якое цяпер вядзецца постфактум. Як адзначылі вышэй, цяжка ацаніць, ці ёсць гэта злоўжываннем, бо ўдзельнік ужо напрацаваў сабе на блакіроўку. Можа выглядаць збоку гэта ўсё спантаннай няўзважанай блакіроўкай. Мяне да рашучых дзеянняў падштурхнула тое, што я пабачыў, як удзельнік паслядоўна стаў кідацца на новых удзельнікаў, што на мой погляд нясе сур’ёзную шкоду праекту. Не кажучы ўжо пра тое, што атмасфера ў праекце становіцца нездаровай ад таго, што стары канфлікт з асабістымі пагрозамі заставаўся без вырашэння і падвіс у паветры. Атрымліваецца, што для нашай супольнасці важней адзін вельмі актыўны ўдзельнік, чым нармальная камунікацыя, бяспека іншых удзельнікаў і магчымасці росту новых удзельнікаў. Мне напрашваецца такая выснова, але падазраю, што на самай справе ўсе бачаць у гэтай сітуацыі праблему. Таму я не разумею патрабаванні неадкладнага зняцця блакіроўкі, вярнуць усё, як было раней. Я неаднаразова звяртаўся да ўдзельнікамі з просьбамі змякчыць тон, указваў на праблему. Праблемы ўдзельнік не бачыў. Нам патрэбна канкрэтызацыя правіл і працэдур. Я не веру, што ўдзельнік выправіць сваю лінію паводзінаў. Але таксама лічу, што праблема не толькі ў канкрэтным удзельніку, але і ў нас. Чамусьці для нас унёсак аднаго ўдзельніка абяляе яго цалкам і робіць яму імунітэт да санкцый, якія прымяняюцца да іншых удзельнікаў. Вось пан @[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] выслаў пару старонка, у Казіно 2 гаворка пра нязначныя парушэнні, у Філасофіі блакіровак пра сістэматычныя парушэнні, якія супярэчаць прынцыпам Вікіпедыі. Ці тут падобная сітуацыя? Мне здаецца, што чалавек сістэматычна, на роўні з вялікім адміністрацыйным унёскам, займаецца досыць сур’ёзнай шкодніцкай дзейнасцю, якая разбурае нашу супольнасць і якая патрабуе ўмяшальніцтва. Этыка паводзінаў з’яўляецца адным з [[ВП:5С]], якім мы чамусьці грэбуем. Можа тады трэба прыбраць гэты слуп, раз ён для нас нічога не значыць? Пытанне, вядома, рытарычнае. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 18:30, 2 красавіка 2026 (+03) :::Давайце пакуль што адставім убок пытанне канфліктнасці і этычнасці заблакаванага ўдзельніка і пагаворым пра факт перманентнай блакіроўкі. Ён быў здзейснены асабіста Вамі без абмеркавання з супольнасцю адразу пасля выпада удзельніка ў Ваш бок. Такім чынам, у першую чаргу блакіроўка выглядае як помста за паводзіны датычныя Вас, а не як абарона супольнасці. Гэта вельмі небяспечны прэцэдэнт. Атрымоўваецца, што адміністратар можа без аніякіх абмеркаванняў ані з іншымі адміністратарамі, ані з супольнасцю, выдаць бан пасля асабістага канфлікта, падсабраўшы доказаў з мінулага. У гэтай сітуацыі Вы ўжо не адміністратар, які клапоціцца пра праект, а ўдзельнік канфлікта, які выкарыстаў для вырашэння канфлікта правы адміністратара. Ды й яшчэ і выдаўшы перманентны бан! У гэтай сітуацыі блакіроўку можа мог бы выдаць іншы адміністратар, не зайдзейнічаны ў канфлікце, але аніяк не Вы. Таму не трэба спасылак на пяць слупоў, Вы парушылі этыку, маючы ролю адміністратара, і гэта дакладна злоўжыванне правамі адміністратара. :::Далей, калі абмеркаванне на форуме вядзецца пастфактум, значыць парадак ВП:ВК не выкананы. Вы не далі удзельніку магчымасці паўдзельнічаць у гэтай дыскусіі. Ці ўдалося б знайсці кансэнсус з удзельнікам, улічваючы яго папярэднія паводзіны, вырашаць не Вам. Пакуль што гэта выглядае як спроба пераканаць супольнасць у неабходнасці здзейсненага крока пастфактум. :::Я згодны з удзельнікам @[[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], што зараз трэба зняць блакіроўку як неправамерную. Потым, калі ласка, давайце асобна абмяркуем паводзіны заблакаванага ўдзельніка. Калі ў выніку гэтых абмеркаванняў супольнасць прагаласуе за блакіроўку, толькі ў тым выпадку блакіроўка будзе правамернай. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:14, 3 красавіка 2026 (+03) ::::калі мы лічым, што форум — гэта выключна гэтая старонка, то тады так, вы абсалютна маеце рацыю, я паспяшаўся з блакіроўкай. Таксама я не ўлічыў, што гэта збоку магло выглядаць як асабістая крыўда, хоць асабіста я прывык да стылю камунікацыі ўдзельніка і не трымаю крыўды, мяне турбуе тая сітуацыя да блакіроўкі, якую я ўжо апісаў вышэй. Адказ удзельніка пасля папярэджання я трактаваў як правакаванне канфлікту пасля папярэджання. Як можаце пабачыць раней у маёй камунікацыі з удзельнікам, я заўсёды намагаўся канструктыўна весці дыскусію, спрабаваў вырашаць іншыя канфлікты як медыятар. Таму я ў дадзеным выпадку як раз сябе і палічыў трэцяй асобай, не зацікаўленай у блакіроўцы з-за нейкіх асабістых прэтэнзій, таму і вынес папярэджанне ўдзельніку. Далей, я ўжо пагаджуся, што паспяшаўся. Заўважу, што ВП:ВК — гэта досыць кароткае правіла, з досыць шырокай фармулёўкай, з якой наўпрост не вынікае, што яна тычыцца таксама і блакіроўкі з боку адміністратара. Мы ж не выносім на абмеркаванне ў форуме кожную кандыдатуру на блакіроўку, часта блакіроўка ідзе пасля абмеркавання на асабістай старонцы, або ў [[ВП:Запыты да адміністратараў]], а абмеркаванні пра гэтага ўдзельніка ўжо былі. Я больш кіраваўся больш канкрэтнымі [[ВП:ЭП]], [[ВП:НАПА]], [[ВП:НЧП]]. Тэрміну даўніны ў нас тут нібыта няма, таму я вырашыў, што лепш позна, чым ніколі, тым больш, што ўдзельнік працягвае паказваць, што не зразумеў хібнасці сваіх паводзінаў, а супольнасць сваім ігнараваннем гэтага нібы ўхваляе такую мадэль паводзінаў. Таму яшчэ раз падкрэслю, што калі вы кажаце пра парушэнне працэдур, я іх не бачу. У нас проста няма выразна прапісаных працэдур для такіх выпадкаў, таму цяжка сказаць, што я таксама нешта выразна парушыў, толькі калі мы не лічым, што кожную кандыдатуру на блакіроўку трэба выстаўляць на абмеркаванне на гэтай старонцы, чаго ніхто не робіць. Можа я ў нейкім сэнсе выходжу за такое шырокае паняцце як «здаровы сэнс» або прапарцыйнасць пакарання зробленаму, але мне здаецца, што варта на будучыню такія рэчы недзе больш выразна прапісаць, каб гэта не вітала ў паветры. Мая мэта тут не сабраць нейкую колькасць галасоў за і замяць справу, але выпрацаваць нейкі выразны кансэнсус адносна такіх выпадкаў і патэнцыйна палепшыць нашу нарматыўную базу. ::::Я магу пагадзіцца, што варта бы даць і ўдзельніку выказацца на гэты конт, таму я яго разблакаваў. Але не хачу спыняць нашу дыскусію. Мы мусім выпрацаваць нейкі кансэнсус а не проста «понять-простить». [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:21, 3 красавіка 2026 (+03) :::::Дзякуй за разблакіроўку. Гэта правільны крок для вырашэння бягучай сітуацыі. :::::Я згодны, што правілы блакіровак і вырашэння канфліктаў патрабуюць дапрацоўкі, паспрабую нешта падрыхтаваць для абмеркавання пазней. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:50, 4 красавіка 2026 (+03) : {{За}}. Добрая навіна, мінус {{Абраза|адно мурло}}. --<font style="font-family:'Bauhaus 93'; font-weight: bolder; color: #00FF00; text-shadow:#00FF00 0em 0em 0.5em;">[[Удзельнік:Счастливое число|Счастливое число]] [[Размовы з удзельнікам:Счастливое число|(размовы)]]</font> 09:37, 2 красавіка 2026 (+03) :Унёсак [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] быў вельмі карысным і мог бы быць такім яшчэ, неймаверна шкада. І без сцяга ён закрываў многія адміністрацыйныя функцыі, якія цяпер завіснуць. Факт таксама ў тым, што каб сустракацца з ім у праўках часта трэба было мець тоўстую скуру, якая мала ў каго ёсць. Раней былі асобныя едкія выказванні, двухсэнсоўныя запісы ў апісаннях змен, а ў апошнія гады такое стала стылем. Усе перажываем не самыя спакойныя часы, што тут казаць. Трэба было нешта рабіць з гэтым, на пераконванні, прынамсі настолькі груба не выказвацца, ён не рэагаваў, гэта яўныя і частыя парушэнні ВП:ЭП. Наўрад ці я за вечную блакіроўку, але немагчыма заблакаваць на паўшышачкі, як бы ні хацелася. Блакіроўка ж на год практычна роўная вечнай у гэтым выпадку. Пасля году вяртаюцца да ўдзелу практычна адны пацыенты Навінак як "таленавіты кантакцёр" або "валагодскі этымолаг". Ці стане ўдзел лагаднейшым, а калі стане, ці на карысць гэта будзе, зусім не факт. Часам узнікала такая думка, але ўзважыўшы +/- і розныя эмоцыі рука не ўзнімалася хоць бы на часовую блакіроўку. Пажывём -- дазнаемся. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:53, 2 красавіка 2026 (+03) : Асабіста ў мяне былі розныя этапы стасункаў з удзельнікам-ветэранам праекта. Нават мы адзін аднаго блакіравалі:) Блакіроўку патрэбна здымаць з-за неправамернасці яе, на першы погляд. І пачынаць абмеркаванне. Даць шанец удзельніку выказаць сваю пазіцыю на гэты конт. Іншым таксама патрэбна да гэтай сітуацыі падключыцца. Але ёсць некалькі Но... Удзельнік сам прапанаваў сябе заблакаваць. Прабачце, але ў сур'ёзнай дыскусіі можна было свой сарказм да сітуацыі не паказваць. Потым, ёсць прыклад прамой пагрозы іншаму ўдзельніку («дэанамізацыя»). І ўсё б нічога, але ў нашай сітуацыі, такія пагрозы гэта вельмі сур’ёзная праблема, што удзельнік, былы адміністратар, увогуле да такога прыйшоў. Ну і апошняе Но, гэта шматлікія двухсэнсоўныя выказванні ўдзельніка. Я асабіста, да іх прывык. Але новыя ўдзельнікі, разумею, сустракаюцца з такім упершыню і для іх гэта непрымальна, пра што яны неаднаразова яму казалі. «Апошні шанец», Я бачу выхад з сітуацыі такі: здымаем блакіроўку; слухаем пазіцыю ўдзельніка; калі ён пагодзіцца на культурныя паводзіны ў дыскусіях і адмовіцца ад сваіх саркастычных заўваг, то пакінуць яго ў праекце. Не, блакіроўка.--[[Удзельнік:Dzianis Niadbajla|J-ka Zaprudnik]] 14:26, 3 красавіка 2026 (+03) :: [[Удзельнік:Dzianis Niadbajla|J-ka Zaprudnik]], пачнем з таго, што ў мяне нікнэйм напрамую вытворны ад імя і прозвішча. Суб'ект, якому нібыты пагражала «дэанамізацыя», раскідваў яго хэштэгамі па форумах, каментуючы мае дзеянні ў праекце. На прапанову спыніць гэтыя дзеянні адказаў, што мае гаджэт, дзе подпіс пад каментам дадаецца аўтаматычна. На гэта яму было прапанавана самому не хавацца за «моцным» нікнэймам і прымераць сітуацыю на сябе. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:16, 3 красавіка 2026 (+03) ::: Але гэта не дае [[Удзельнік:JerzyKundrat|Вам]] ніякіх падстаў пісаць тое, што Вы напісалі. Ёсць адміны, да якіх можна было звярнуцца, калі ўдзельнік не разумее ў чым ён не правы. Ці маглі бы вы весці дыскусію з іншымі ўдзельнікамі (новымі, старымі) больш стрымана ў будучыні? Без сарказму, без едкіх выказванняў? Вось галоўныя пытанні, на якія мы шукаем адказ ад Вас. Таксама не хацелася б, каб удзельнік, які столькі гадоў знаходзіцца і працуе ў праекце, указваў у грубай форме новым удзельнікам, як правільна пісаць на мове, і што яго праца і не каштуе нічога, таму што гэта гугл транслэйт з іншага праекта. Мы ўсяго толькі хацім, каб Вы стрыманей вялі сябе. --[[Удзельнік:J-ka Zadzvinski]] 14:54, 4 красавіка 2026 (+03) :::: гугл транслэйт з іншага праекта не каштуе нічога. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:16, 4 красавіка 2026 (+03) :як напісаў вышэй, я зняў блакіроўку, але з таго, што я бачу пакуль, я раблю выснову, што удзельніку цікава толькі абмеркаваць мае дзеянні, а не свае паводзіны. Я буду настойваць на вяртанні блакіроўкі ў тым ці іншым выглядзе. Прашу супольнасць выказвацца. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:59, 3 красавіка 2026 (+03) :@[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], калі ласка, давайце паразмаўляем, хацелася б зразумець Вашую пазіцыю. Ваш унесак у праект вельмі каштоўны і многія з каментароў вышэй гэта пацвяржаюць. Асабіста мне было б вельмі шкада, калі б Вы сышлі з праекта ці былі заблакаваныя. Аднак нельга не заўважыць Ваш асабісты стыль у размовах. Я згодны з думкай, што Вашыя з'едлівыя каментары маглі адштурхнуць ад праекта недасведчаных удзельнікаў, а можа і дасведчаных таксама. Вось [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&diff=prev&oldid=5049906 гэты каментар] сапраўды можна ўспрыняць як пагрозу, гэта ўвогуле нешта ўзроўню "пацаноў з раёна". Карацей, пэўныя Вашыя каментары сапраўды зневажаюць іншых удзельнікаў, гэта факт. :На спробы абмеркаваць Вашыя паводзіны і прапановы змяніць тон Вы рэагуеце рэзка і часам нават экстрэмальна рэзка, нібыта такой прапановай Вас неяк самога зняважылі. Чаму? Лічыце сябе вышэй за "новапрыбыўшых"? Лічыце, што стаж у праекце дае Вам індульгенцыю? Гэта не абвінавачванне, мне сапраўды хацелася б, каб Вы шчыра адказалі. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:45, 4 красавіка 2026 (+03) :Лічу, такія блакіроўкі для сапраўды дзейных удзельнікаў — перабор. Супольнасць другасная, першаснае стварэнне энцыклапедыі. Як правіла, актыўныя ўдзельнікі «супольнасці» не ёсць актыўнымі рэдактарамі. Але і простыя абразы — гэта зашмат. Мяркую, абразы трэба спыняць і блакаваць на які-небудзь тыдзень, а потым глядзець далей. У нас рэдактарскае кола вельмі вузкае, патрэбны асаблівы падыход. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:28, 7 красавіка 2026 (+03) https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC&diff=5120393&oldid=5120388 --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 05:39, 4 красавіка 2026 (+03) : Мы сутыкнуліся з сітуацыяй, дзе велізарны досвед і працаздольнасць суправаджаюцца стылем камунікацыі, які разбурае супольнасць. Я перакананы, што ніякія тысячы правак не могуць быць апраўданнем для абраз або пагроз у бок іншых людзей. Прынцыпы Вікіпедыі кажуць нам, што этыка з'яўляецца такім жа важным слупам, як і якасць матэрыялу. Калі ветэран праекта дазваляе сабе таксічныя выпады або пагрозы, ён ставіць пад удар саму будучыню нашага раздзела, бо навічкі проста не захочуць заставацца ў такім асяроддзі. Разам з тым, я пагаджаюся, што бестэрміновая блакіроўка без папярэдняга кансэнсусу была занадта радыкальнай працэдурай. Дзякуй Plaga med, што разблакаваў Jerzy. Зараз, калі ўдзельнік разблакаваны, я прапаную не проста забыць пра канфлікт, а ўсталяваць выразныя рамкі для яго далейшай працы. Гэта павінен быць строгі выпрабавальны тэрмін з поўнай забаронай на любыя саркастычныя выпады ў бок калег. Любое наступнае парушэнне [[ВП:ЭП]] павінна цягнуць за сабой неадкладную блакіроўку, якая ўжо не будзе аспрэчвацца. Такі падыход дасць удзельніку магчымасць працягваць карысную працу, але пазбавіць супольнасць ад неабходнасці цярпець непрымальныя паводзіны. Мы павінны абараняць не толькі тэксты, але і культуру ўзаемадзеяння, без якой праект рана ці позна проста спыніцца ў сваім развіцці. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:47, 4 красавіка 2026 (+03) : ''выразныя рамкі для яго далейшай працы'' = ітэлектуальнае рабства, ха-ха. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:43, 4 красавіка 2026 (+03) :: Калі вы не будзеце ладзіць агрэсію і тролінг да іншых удзельнікаў - для мяне гэтага будзе дастаткова. Мне не важна, што было паміж намі, я прэтэнзіяў не маю, мы не зразумелі адзін аднаго. Прапаную так проста ў бок іншых людзей не рабіць. Што думаеце? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:46, 4 красавіка 2026 (+03) ::: ОК, а хто прэтэнзіі мае ў такім разе? Ну, наконт тролінгу, тут здэцца адвакаты ёсць, а пацярпелыя? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:56, 4 красавіка 2026 (+03) ::::мне здаецца "пацярпелыя" выказваліся ў іншых дыскусіях і яшчэ не раз выкажуцца, калі сітуацыя не зменіцца. Ёсць такая рэч як кансэнсус, у тым ліку адносна этычных паводзін і камунікацыі з навічкамі. Вы гэтага кансэнсусу не прытрымліваецеся. Патрабаваць выказвання вашых "ахвяр", тым болей навічкоў, не бачу неабходнасці. І калі адказваць на пытанне прэтэнзій, то вось прынамсі я маю выразную прэтэнзію, я бачу, як вашы паводзіны перашкаджаюць развіццю праекта. Не хачу вас дэманізаваць ці штосьці такое, але вашыя паводзіны — прэцэдэнт, і на яго патрэбна адпаведна адпаведная рэакцыя для прадухілення падобных канфліктаў у будучыні. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 20:28, 4 красавіка 2026 (+03) ::::: А я бачу, вашы паводзіны перашкаджаюць развіццю праекта. 1:1. Толькі ў вас сцяг адміна ёсць, у адрозненне ад мяне. Магу падказаць, якая існуе працэдура адмаўлення ад сцяга. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:43, 4 красавіка 2026 (+03) :::::: Спрэчка, якая стала нагодай для пажыццёвай блкіроўкі, вялася тут: [[Размовы:Ribodon]]. Не факт, што яна патрабавала нават мадэрацыі — як высветлілася, бакі самі знайшлі кансэнсус. Але ж [[Удзельнік:Plaga med]], які ў створаным летась уласнаручна [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga_med|запыце па статус адміністратара]] казаў, што ''зацікаўлены час ад часу рабіць тэхнічныя праўкі ў інтэрфэйсе, рэагаваць на тэхнічныя запыты'' і ''не злоўжываць паўнамоцтвамі'' тут разагнаўся напоўніцу, прыплёўшы цэлую шматгадовую гісторыю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:05, 4 красавіка 2026 (+03) :::::::я ўжо прааналізаваў свае дзеянні і зрабіў высновы. Пытанне да вас, ці прааналізавалі вы свае дзеянні. Пытанне да супольнасці, як мы мусім дакладна сябе паводзіць у такіх сітуацыях і на што мусім абапірацца. Пан @[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ужо выказаўся з ініцыятывай нешта нарыхтаваць, за што яму шчыры дзякуй. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:14, 4 красавіка 2026 (+03) :::::::: прыгадваючы звычаі і традыцыі БелВікі, блакіроўку на суткі-трое там было за што ўляпіць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:23, 4 красавіка 2026 (+03) :::::::Мне было непрыемна атрымаць той адказ які я атрымаў першапачаткова, асабліва ўлічваючы што я не зразумеў што з гэтым рабіць. Рэальныя заўвагі па якім я ў выніку выпраўляў артыкул выцягнуў з вас @[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]]. Калі б гэта не здарылася, я б хутчэй проста пайшоў пісаць іншыя артыкулы, а гэты пакінуў бы як ёсць праз неразуменне што канкрэтна з ім не так. Ну і ўвогуле не так я ўяўляў камунікацыю на вікі. [[Удзельнік:Observr1|Observr1]] ([[Размовы з удзельнікам:Observr1|размовы]]) 13:52, 5 красавіка 2026 (+03) :::::::: [[Удзельнік:Observr1|Observr1]], пакінуць артыкул з наяўным шаблонам [[Шаблон:Машынны пераклад|Машынны пераклад]] — абсалютна нармальна для Вікіпедыі. Такіх [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D1%8B%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%B5:WhatLinksHere/%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BD:%D0%9C%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BD%D0%BD%D1%8B_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D0%B4 тут шмат]. Можна было й згаданы артыкул не выпраўляць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:01, 5 красавіка 2026 (+03) :::::::::Сур'ёзна? Вы сапраўды прапануеце пакідаць машынныя пераклады як ёсць? Тое, што дагэтуль вялікая колькасць машынных перакладаў не даведзена да нормы, не дае падставы казаць, што так трэба і далей. Зразумела, што мы не ў ідэальным сусвеце і нейкая колькасць артыкулаў застанецца нізкай якасці, але ж прынамсі імкнуцца да меншай колькасці машынных перакладаў і лепшай якасці артыкулаў усё ж трэба. :::::::::Ну і [[ВП:ПЕР]], падаецца, тут на маім баку: :::::::::«...перакладаючы артыкул, стаўцеся да тэксту з такой самай пільнасцю і ўважлівасцю, як і да ўласнага арыгінальнага тэксту. Імкніцеся, каб перакладзены тэкст успрымаўся так сама натуральна, як арыгінальны беларускі тэкст артыкула.» [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 00:12, 6 красавіка 2026 (+03) :::::::::: Гэта не мая прапанова, гэта звычай БелВікі. [[Удзельнік:IshaBarnes]] выпраўляйце гэтыя артыкулы або выстаўляйце іх да выдалення, я падтрымаю абодва варыянты. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:19, 6 красавіка 2026 (+03) ::::Тыя, хто сышоў, ужо за сябе не скажуць, але вышэй два галасы за Вашую перманентную блакіроўку, то іх Вы напэўна дапяклі. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 23:55, 5 красавіка 2026 (+03) ::::: Дапусцім, што гэтым асобам я не дазволіў разгуляцца ў БелВікі, атрымаць тут дармовы хостынг і трыбуну. Ну так, стала быць, дапёк. І гэта магу залічыць сабе ў актыў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:05, 6 красавіка 2026 (+03) ::::::Калі ласка, давайце падзелім форму і змест Вашых каментароў. Вы можаце быць абсалютна правы па змесце, але зараз ўсе пытанні да формы і ўсе прапановы датычацца менавіта змены формы. Вы можаце дазволіць сабе трохі менш сарказму і тролінгу ці гэта ўжо прынцыповая пазіцыя? [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 00:32, 6 красавіка 2026 (+03) ::::::: Пачынаць рэпліку з выразу кшталту "''Сур'ёзна?''", гэта няўдала па форме, як праяўленне сврказму выглядае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:45, 6 красавіка 2026 (+03) ::::::::Згодны, у будучыні буду больш уважлівы да праяў сваіх эмоцый. Але ўсё ж да [https://be.wikipedia.org/wiki/Размовы_з_удзельнікам:JerzyKundrat#c-JerzyKundrat-20260331133100-Plaga_med-20260331132300 Вашай рэплікі] "не ссы" па ўзроўні не дацягвае. Калі б Вы засталіся на ўзроўні "Сур'ёзна?", то зараз бы гэтай размовы не было. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:18, 6 красавіка 2026 (+03) :::::::: ''Пан @[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ужо выказаўся з ініцыятывай нешта нарыхтаваць, за што яму шчыры дзякуй''. І як, нарыхтаваў? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:14, 27 мая 2026 (+03) :::::::::Падрыхтаванай прапановы яшчэ нажаль не маю. Але ідэя даволі простая: узяць за аснову [[:en:Wikipedia:Blocking_policy]] або [[:ru:Википедия:Блокировки]], пасля перакладу і дапрацоўкі пад нашыя патрэбы выставіць на абмеркаванне, каб прыняць як правіла. Калі ёсць ахвотныя заняцца, з радасцю падзялюся. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:24, 28 мая 2026 (+03) :::::::::: Яшчэ працытую калегу: ''Ідэй у нас і саміх хапае, дзе б яшчэ рук набрацца.'' --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:07, 28 мая 2026 (+03) :::::::::::[[Вікіпедыя:Блакіроўкі/Праект|Рукі знайшліся]]. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 05:07, 11 чэрвеня 2026 (+03) == Катэгорыі "... паводле алфавіта" == Падкажыце, у чым сэнс гэтага тлумачэння у катэгорыях кшталту [[:Катэгорыя:Народы і нацыянальнасці паводле алфавіта]]? У Вікіпедыі ўсе катэгорыі паказваюць артыкулы паводле алфавіта. Дзякуй. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] ^{[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]} 19:21, 28 лютага 2026 (+03) :Відаць — сэнс у тым, каб аддзяліць агульную катэгорыю з падкатэгорыямі (звычайна трэба прастаўляць у артыкул канкрэтную падкатэгорыю, а не агульнае нешта), нейкай структурай катэгорый, падвідамі, а можа нават і дадатковымі старонкамі ў іншых прасторах імёнаў ад звычайнага пераліку ўсіх на свеце. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:39, 2 сакавіка 2026 (+03) ::Глядзі прыклад – [[:Катэгорыя:Банкі]]. Разумею, каб туды шлі артыкулы пра банкаўскую справу. Але гэтая катэгорыя ўжо належыць да [[:Катэгорыя:Банкаўская справа]]. А ў Банкі ідуць як некаторыя банкі, так і артыкулы вакол банкаўскай тэмы. ::Нейкі сэнс я магу бачыць, але не бачу, як ён выходзіць на практыцы. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] ^{[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]} 13:12, 4 сакавіка 2026 (+03) == Заходнепалеская мікрамова == Заўважыў выпадкова дзіўную сітуацыю, што ў нас у артыкуле [[Заходнепалеская мікрамова]] інфармацыя пададзена вельмі некрытычна, вельмі тэндэнцыйна. Па-першае, сцвярджаецца што гэта літаратурная мова, але далей з тэксту вынікае, што быў адзін няўдалы праект кадыфікацыі ў 1980-1990-я гады, якія скончыўся нічым, бо няма ні літаратуры, ні медыя, ні арганізацый, якія б гэтую мікрамову развівалі ці падтрымлівалі. Па-другое, у лідзе «заходнепалескія гаворкі» чамусьці перасылаюць да артыкула [[Заходнепалескія гаворкі ўкраінскай мовы]], хоць з погляду беларускага мовазнаўства заходнепалескія гаворкі на тэрыторыі Беларусі далучаюцца да беларускай мовы. Такога артыкула не існуе ўвогуле, хоць пра заходнепалескія гаворкі беларускай мовы ёсць у профільных выданнях, і толькі загародскімі гаворкамі яны не абмяжоўваюцца. Фактычна заходнепалескія гаворкі беларускай мовы безпадстаўна падмяняюцца «заходняй мікрамовай», хоць апошняя мусці быць парасонавым тэрмінам, для гаворак на Падляшшы і Заходнім Палессі ў Беларусі і Украіне. Па-трэцяе, на поўным сур’ёзе прыводзяцца такія саманазвы як «яцвяжская мова» і «јітвјежа волода», без якога-небудзь тлумачэння, што прывязка палескіх гаворак да яцвягаў гэта плод хворых фантазій аднаго чалавека. Атрымліваецца не энцыклапедычны артыкул, а прасоўванне маргінальных тэорый праз Вікіпедыю. Трэба нешта вырашаць з гэтай тэмай. --[[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 01:09, 20 лютага 2026 (+03) : [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў]], чытай пра [[загародскія гаворкі]], беларускія да асновы асноў. Пра заходнепалескую мікрамову, дарэчы, артыкул ёсць у томе "Славянскія мовы", выдадзеным пад эгідай РАН, так што не лямантуй пачом зра. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:25, 20 лютага 2026 (+03) :: То бок, аўтарытэтныя крыніцы паказваюць гэтую з'яву ці то як гаворкі беларускай мовы, ці то як гаворнкі ўкраінскай мовы, ці то як мікрамову — каб развіваць тэму ў БелВікі ёсць адразу тры артыкулы, правіць якія можа кожны ахвотны. Рэч у тым, што Вікіпедыя паказвае шырокі погляд на з'явы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:09, 20 лютага 2026 (+03) ::: Точна, акзваецца можна шчэ й артыкул [[Заходнепалескія гаворкі]] стварыць. Так, глядзіш, і сваю ўласную прастору ў БелВікі [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў]] займее. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:28, 22 лютага 2026 (+03) == [[Вікіпедыя:Значнасць асоб]] == Пералапаціў рэкамендацыі. Пастараўся пазбавіцца ад вады, захаваўшы сутнасныя рэчы. Як умеў, узгадніў з існай практыкай. Спадзяюся, што насуперак кансэнсусу не пайшоў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:03, 14 лютага 2026 (+03) == About the two locked administrators and the future of this project == Apologies for writing in English here, but please see [[Размовы пра Вікіпедыю:Пасольства#About the two globally locked administrators and the future of this project]]. Thanks. [[Удзельнік:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[Размовы з удзельнікам:Codename Noreste|размовы]]) 07:38, 6 студзеня 2026 (+03) == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 17:22, 20 лістапада 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 22:45, 16 студзеня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 16:20, 18 студзеня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 00:01, 20 студзеня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Онлайн-семинар CEE Hub: Организация фотокампании Викимедиа – 21 февраля == [[Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] приглашает принять участие в онлайн семинаре из серии [[Wikimedia CEE Hub/Russian language events|мероприятий на русском языке]] на тему «Как организовать свою фотокампанию Викимедиа», который состоится 21 февраля, в субботу, в 15:00 UTC. Регистрация: [[Event:Как организовать свою фотокампанию Викимедиа]] - Meta-Wiki <!-- Message sent by User:KGruszczyk-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&oldid=30092539 --> == Помогите сформировать программу русскоязычной Вики-конференции! == Помогите сформировать программу русскоязычной Вики-конференции! CEE Hub планирует онлайн-мероприятие в Зуме для русскоязычного сообщества Викимедиа. Конференция будет включать сессии по темам, которые интересны редакторам и участникам. Мы планируем сосредоточиться на технических темах, но нам важно услышать, что инетресно вам! Этот опрос поможет нам понять, какие темы наиболее актуальны и интересны сообществу. Мы планируем пригласить экспертов и работать совместно с техническими сотрудниками Фонда Викимедиа, чтобы предоставить новости и информацию из первых рук о инструментах и платформах Викимедиа. Конференция планируется на одну из суббот в мае 2026 года. Ваше мнение очень важно — пожалуйста, потратьте несколько минут, чтобы поделиться своими предпочтениями и предложениями: https://forms.gle/zAfSA64BzCb3qnHh9 <!-- Message sent by User:KGruszczyk-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&oldid=30092539 --> == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|размовы]])</bdi> 14:15, 19 сакавіка 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == New Rapid Funds in CEE – global support now closer to your local activities == Hi everyone, '''Starting from 1 April 2026''', the CEE Hub will begin reviewing and supporting Rapid Fund applications for Central and Eastern Europe, in close cooperation with the Wikimedia Foundation. This change is part of our shared effort to bring support closer to communities and make the process more accessible and responsive to local contexts. You will still apply through the same system (Fluxx), and WMF will continue handling contracts and fund transfers. What changes is that the CEE Hub becomes your first point of contact, offering guidance, reviewing applications, and staying closer to your ideas throughout the process. We encourage you to reach out to [[:m:User:TRistovski-CEEhub|Toni]], our Grants Specialist before applying. A short conversation can help clarify your idea and make things smoother from the start. * ☝️ Rapid Funds remain open year-round (with possible delays in June and December). * ☝️ For Central Asian communities: the process stays the same – you continue applying directly through WMF. Join our online Q&A session to learn more (same content, two options to join): * 2 April, 5:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 1|register here]]) * 8 April 7:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&A Nr. 2|register here]]) More info & contact: '''[[:m:CEE Hub Rapid Funds|Wikimedia CEE Hub/Rapid Grants]]''' --[[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 14:21, 31 сакавіка 2026 (+03) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=29670168 --> == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 20:11, 3 красавіка 2026 (+03) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 03:57, 26 красавіка 2026 (+03) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Call for Community Candidates – Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026 == ''Please help us and your community by translating this announcement into your language!'' Dear all, The [[Meta:Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026]] is currently underway. There are 4 seats allocated to community representatives. Community members are invited to nominate themselves as candidates for these seats. These positions will be filled through a vote by the CEE community. '''Eligibility criteria:''' * Candidates must be [[Meta:Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026/Eligibility|eligible voters]]: ** Have a Wikimedia account created before 18 December 2025 ** Have at least 300 edits between 18 December 2025 and 18 June 2026 ** Must not have been blocked between 18 March 2026 and 18 June 2026 * Must have participated in at least 2 of the last 3 [[Meta:Wikimedia CEE Hub/CEE Hub Status Meeting|CEE Hub Advisory Group meetings]] You can check your eligibility using the following tool: https://cee-sc-election.toolforge.org/ '''How to proceed:''' Candidates may nominate themselves or be nominated by others. If nominated by others, the candidate must explicitly accept the nomination before 18 June 2026. The candidate should create their nomination page and submit their candidacy [[Meta:Wikimedia_CEE_Hub_Steering_Committee_Election_2026/Nominations|here]]: Please also inform your communities about the election and encourage participation. Best regards,   Electoral Commission of Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026 --[[Meta:Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meta:Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 13:00, 30 красавіка 2026 (+03) <!-- Message sent by User:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=30401522 --> == Приглашение: Wiki Conference для русскоязычных участников (16 мая) == Здравствуйте, Мы хотели бы пригласить вас на Wiki Conference для русскоязычных участников — онлайн-мероприятие, проводимое при поддержке CEE Hub. Встреча состоится в субботу, 16 мая, в 12:00 UTC / 14:00 CEST (пожалуйста, проверьте ваше местное время: https://zonestamp.toolforge.org/1778932800). Вы можете зарегистрироваться заранее, чтобы получить ссылку для подключения: [[Event:Wiki_Conference_for_Russian-Speaking_Contributors]] Это мероприятие задумано как пространство для участников движения Wikimedia из разных стран, где можно обменяться знаниями, опытом и идеями, связанными с работой в русскоязычных сообществах. Оно открыто для всех редакторов проектов Wikimedia. Выступления приглашённых спикеров будут сопровождаться синхронным переводом на русский язык. Приглашаются все, кто заинтересован в обсуждаемых темах. В программе предусмотрены сессии, посвящённые техническим аспектам программного обеспечения Wikimedia, панельная дискуссия о редактировании Википедии в сложных условиях, а также обмен опытом по сотрудничеству с учреждениями GLAM и дополнительные выступления от представителей сообщества. Среди подтверждённых сессий: - Сохранение нейтральности в ненейтральной среде — дискуссия с редакторами из разных языковых сообществ (Basak Tosun, Amir Sarabadani, Batyrbek Alimzhanov, Mikheil Chabukashvili), модератор — Iglika Ivanova - Обмен успешными практиками развития GLAM-проектов — с участием Zana Strkovska (Wikimedia MKD) - Состояние программного обеспечения Wikimedia — с участием Marshall Miller (Wikimedia Foundation) Будем рады вашему участию. С наилучшими пожеланиями, <br>Команда CEE Hub <!-- Message sent by User:KGruszczyk-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&oldid=30401520 --> == Wiki Loves Eurovision 2026 == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Wiki Loves Eurovision edit-a-thon logo 2026.svg|right|250px]] Hello everyone! You are invited to participate in the "[[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|Wiki Loves Eurovision]]" article writing contest, where our goal is to create new Eurovision-related articles in the CEE-language Wikipedia editions and improve existing ones. The contest will take place from May 10 to June 10, 2026, and prizes are available: * 1st prize: a voucher worth €60 * 2nd prize: a voucher worth €50 * 3rd prize: a voucher worth €40 * 4th–10th prize: a voucher worth €30 To participate in the contest and learn more, please visit [[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|this link]]. --[[User:MHeidarzadeh-CEEhub|MHeidarzadeh-CEEhub]] ([[User talk:MHeidarzadeh-CEEhub|talk]]) 14:00, 16 May 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&oldid=30401522 --> == Доступна запись Вики-конференция для русскоязычных участников == Здравствуйте, Приглашаем вас посмотреть запись Вики-конференция для русскоязычных участников, которая состоялась 16 мая 2026. Во время конференции участники из разных сообществ делились опытом работы в непростых условиях, обсуждали вопросы цензуры, безопасности редакторов и подходы к оценке надёжности источников в странах с ограниченной свободой медиа. Это был очень открытый и содержательный разговор о том, как сообщества продолжают развивать проекты Викимедиа даже в сложных обстоятельствах. Также в программе были сессии о развитии языковых разделов Википедии в многоязычных странах, успешных GLAM-партнёрствах, работе с молодёжью через Instagram и TikTok, а также примеры регионального сотрудничества и поддержки между сообществами. Большинство сессий проходило на английском языке с синхронным переводом на русский. Запись доступна в обеих языковых версиях. Если вам интересны темы развития сообществ, международного сотрудничества, работы в сложных условиях или просто хочется услышать разные перспективы из региона — рекомендуем найти время и посмотреть запись. Вики-конференция для русскоязычных участников (пароль:5s20@BJ6): https://us06web.zoom.us/rec/share/vRx-DOpGo_zhW6mdoWzOcuM99agcX-VGHhKl2MA9gMxH-_bH0R5jAoc035Ts2FIr.OyhTpsvbH61fqfXh С наилучшими пожеланиями, <br>Каро <!-- Message sent by User:KGruszczyk-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&oldid=30591666 --> == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> 20:06, 27 мая 2026 (+03) <!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-05-28_Wikipedias&oldid=30597357 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:14, 27 мая 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> ol1wu1vtjexo5a4bsxelae6j8rf4677 4 728990 5155073 5153883 2026-06-16T19:06:48Z Plaga med 116903 /* Аб'яданне версій */ Адказ 5155073 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{/Шапка}} = Запыты = == Перанос == Калі ласка, перанясіце [[Размовы:Амбар]] у [[Размовы:Свіран]]. ----[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 19:07, 12 чэрвеня 2026 (+03) == [[Санкт-Пецярбург]] == Варта дазволіць праўкі толькі зарэгістраваны удзельнікам, бо час ад часу наведваюцца вандалы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:00, 8 чэрвеня 2026 (+03) :{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:47, 11 чэрвеня 2026 (+03) == Аб'яданне версій == Калі ласка, аб'яднайце версіі [[Лаялізм]] (яго пакінуў як перасылку) і [[Лаялісты]], тэксты фізічна я аб'яднаў, трэба толькі каб праца асобных удзельнікаў не згубілася. ----[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:00, 8 чэрвеня 2026 (+03) : {{Done|Аб'яднаў}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:39, 12 чэрвеня 2026 (+03) ::Але не бачна гэтага. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:04, 12 чэрвеня 2026 (+03) ::: Дзіўна, бо я гэта рабіў праз [[Адмысловае:MergeHistory]] і нібыта ўсё атрымалася. Паспрабую яшчэ раз. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:12, 12 чэрвеня 2026 (+03) ::: А зараз не ўдалася. Магчыма @[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]], альбо @[[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ведаюць, як гэта зрабіць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:14, 12 чэрвеня 2026 (+03) ::::Не працуе яно. Спачатку выдаляеце "Лаялісты", потым "Лаялізм" пераносіце ў "Лаялісты". Потым зноў выдаляеце "Лаялісты" і адразу аднаўляеце яго, выбіраеце аднавіць усе версіі, у гэтым выпадку, апроч апошняй (з яе крыжык прыбіраеце). -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 19:14, 12 чэрвеня 2026 (+03) ::::: А смасл? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:36, 12 чэрвеня 2026 (+03) :::::{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:06, 16 чэрвеня 2026 (+03) == Вандалізм з самазванствам == Добрага дня. Упісванне сябе ў "журы" [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9F%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%BA%D1%82:%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D1%96_%D1%82%D1%8B%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%8C&action=edit&undoafter= вось тут] удзельнікам {{u|BelRos}}, напэўна, вымагае ацэнкі і прыняцця мер. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:25, 6 чэрвеня 2026 (+03) == Дзейнасць удзельніка JerzyKundrat == Паважаныя адміністратары, прашу вас даць ацэнку дзеянням удзельнікая [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], які адмяніў мае праўкі ў наступных артыкулах: * [[Уступленне Украіны ў Еўрапейскі Саюз]] * [[Банкаўская сістэма Беларусі]] Дзякуй, [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 08:39, 5 чэрвеня 2026 (+03) : @[[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]], калі вы выдаляеце значны кавал тэксту — гэта выглядае незразумела. Не забывайце дадаваць апісанне да сваіх правак. @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], можаце патлумачыць, чаму адкацілі змены? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:07, 5 чэрвеня 2026 (+03) :: [[Удзельнік:MocnyDuham]], гл. [[Размовы з удзельнікам:DenisBorum #Выдаленне інфармацыі]]. Астаняе, гэта з таго ж поля ягады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:34, 5 чэрвеня 2026 (+03) ::: [[Удзельнік:MocnyDuham]], таксама ўзгадаю, што існуе [[Вікіпедыя:Правіла трох адкатаў]], яно дазваляе не надта разумнічаць пры вырашэнні спрэчак. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:38, 5 чэрвеня 2026 (+03) ::У абодвух выпадках выдалена толькі тое, што састарэла і стала неактуальным. Калі для JerzyKundrat гэта не зразумела, ён мог мне напісаць і спытаць наўпрост (для гэтага, нават магу даць свой [[Telegram]]) [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 14:56, 5 чэрвеня 2026 (+03) ::: [[Удзельнік:DenisBorum]], тут не твой персанальны сайт, будзеш выдаляць інфармацыю з аўтарытных крыніц, атрымаеш бан. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:49, 5 чэрвеня 2026 (+03) Яшчэ раз заклікаю адміністратараў прааналізаваць дзейнасць JerzyKundrat, скаргі на яго іншых удзельнікаў і прыняць рашэнне [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 16:17, 5 чэрвеня 2026 (+03) : [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]], калі заклікаеш, стаў на канцы клічнік. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:21, 5 чэрвеня 2026 (+03) == Балцкія войны == Удзельнік [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9A%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B0%D0%B2%D0%B0&diff=prev&oldid=5139811 ізноў выдаляе сцвярджэнні з крыніцамі], перайначвае факты. Я не ведаю, што з гэтым рабіць.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:53, 11 мая 2026 (+03) :Калега, не дурыце, гэта аўтаматычна, выпраўляў раздзелы на "Цікавы факт". Без алярму. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:24, 11 мая 2026 (+03) ::Добра. Але раздзел «Цікавыя факты» не вельмі пасуе Вікіпедыі, і калі і ёсць, то дадаюцца ў канцы артыкула. Вярнуў раздзел «Назва» з спасылкай на прозвішча. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:48, 11 мая 2026 (+03) Кантэнт, як ёсць, перанёс сюды: [[Кайка (значэнні)#Прозвішча|Кайка, прозвішча]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:07, 11 мая 2026 (+03) :Тады стаўце спасылку з тапоніма на прозвішча. Каб не пагубілася. Але папярэджваю: калі з'явіцца публікацыя - вашая праца пойдзе крыху намарна, бо ўсё тое будзе вернутае ў раздзел "Назва" ў адпаведных назоўных артыкулах. Таму рацыянальней пакінуць раздзел "Цікавы факт". Бо ў выпадку публікацыі тады проста ён будзе перайменаваны і крыху перафармуляваны. Вам вырашаць, наколькі выдаткоўваць сілы на асобныя старонкі пад прозвішчы. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:27, 11 мая 2026 (+03) :: Спасылка ёсць у раздзеле "Гл. таксама". Наяўнасць раздзела "Цікавыя факты" ў Вікіпедыі не вітаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:14, 11 мая 2026 (+03) :::Добра. Абы была. Бо спасылкі на метрыкі маюць каштоўнасць самі па сабе - у тым ліку і для будучых даследчыкаў. Не хацелася б, каб яны згубіліся ў выніку адкатаў ці выдаленняў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 16:06, 11 мая 2026 (+03) Удзельнік Peisatai вырашыў не мыццём дык катаннем захаваць у энцыклапедыі свае ўласныя даследванні. Толькі калі раней яны ўтрымоўваліся ў раздзеле "Назва", дык цяпер тое ж самае будзе напісана ў раздзеле з найменнем "Цікавыя факты". Што гэта мяняе? Абсалютна нічога. Гэта ж проста здзек: змяніў назву раздзела, а змест застаўся ранейшы. Што, напрыклад, у артыкуле пра вёску Масленікі робіць "цікавы факт" аб тым, што ёсць латышскае прозвішча Maslens? Гэта ён так намекае, што назва вёскі быццам паходзіць ад гэтага прозвішча. Крыніцы, якая б гэта пацвярждала, у яго, зразумела, няма. Карацей кажучы, гэта прафанацыя апошняга рашэння адміністратара. Калі не зрабіць захады, нічога так і не зменіцца.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:33, 11 мая 2026 (+03) : Мне здаецца, ён намякае, што гэтыя прозвішчы ўтварыліся ад назвы вёскі. Прагаласуем? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:00, 11 мая 2026 (+03) :: Мне таксама здаецца, што "Цікавыя факты" не павінны намякаць на сувяць паміж назвай Вёскі і прозвішчам, калі гэта не прапісана ў крыніцах. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:03, 11 мая 2026 (+03) :::У кожным разе, гэта часова, будзьце пэўныя. Пакуль можа і патрываць. Вісіць жа багата чаго іншага неправеранага і непадмацаванага. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:56, 12 мая 2026 (+03) :: У любым выпадку, без наяўнасці крыніцы, якая б падцвярждала бы сувязь паміж назвай вёскі і прозвішчам, гэтай інфармацыі ў дадзеным артыкуле не месца, бо паводле аднаго з правіл, Вікіпедыя — не бязладная звалка інфармацыі. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:39, 11 мая 2026 (+03) ::: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], таксама маеце скасаваць праўку у арт. [[Кайкава]], якая не намякае, а прама кажа. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:17, 11 мая 2026 (+03) :::: Варта скасаваць, бо адкуль вядома, што назва вёскі паходзіць менавіта ад прозвішча Кайка? А можа ад прозвішча Кайко, Каёк, Кайкаў, Кайкоў, Кайк і г. д.? А можа, наогул, не ад прозвішча? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:45, 11 мая 2026 (+03) :::::Ды '''ўціхамірся ўжо'''. У мяне таксама яшчэ добрая сотня тапонімаў была на прыкмеце, давядзецца пакуль у стол. Але ''гэты'' этап скончаны, калега. ''Круці не круці трэба памярці'', як пісаў Аляхновіч у газеце "Новы шлях". Калі свярбіць, ну паспрабуй у тг ізноў антырэкламу пусціць, бо даўно ад цябе трафіку не было. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:55, 12 мая 2026 (+03) :::::: "Уціхамірыцца" варта табе. Пішы свае ўласныя даследванні на сваім уласным сайце ці яшчэ дзе-небудзь, чаго ты прычапіўся да вікіпедыі? Ужо дваццаць разоў растлумачылі, што тут артыкулы пішуцца на падстве апублікаваных навуковых крыніц, а не на падставе асабістых прыдумак удзельнікаў праэкта. Інтэрнэт вялікі, няўжо не знайшлося іншых месцаў, каб прапагандаваць свае "адкрыцці"? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:39, 12 мая 2026 (+03) ::::::: Бульбасрач, як ён ёсць. Няўжо для яго няма іншага месца акрамя Вікіпедыі. Пра "навковыя" крыніцы няпраўда, дарэчы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:43, 12 мая 2026 (+03) :::::::Калі гэта не персанальны сталкінг, а шчырае змаганне з аўтарскімі версіямі, дык чаму не кіруешся ў тарашкевіцкую Вікіпэдыю, дзе Барыскевіч (ён жа Казімір Ляхновіч) сваімі германскімі УД напоўніў тысячы артыкулаў пра тапонімы? Ён якраз выйшаў, вам будзе пра што пагаварыць. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:34, 13 мая 2026 (+03) :::: [[Удзельнік:Için warum]], як вырашыў адміністратар, тэкст, упісаны да ўчорашняга дня выдаленню не падлягае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:28, 11 мая 2026 (+03) ::::: А як быць з вашымі апошнімі праўкамі ў артыкулах [[Сэрвач]], [[Жлобін (значэнні)]], [[Вір]]?! Яны былі зроблены ўжо пасля таго, як выйшла рашэнне адміністратара: ''паходжанне канкрэтнага тапоніма, гідроніма, назвы паселішча або прозвішча варта падаваць толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект або менавіта гэтае прозвішча ці імя ў адпаведным кантэксце''. Навошта вы выклалі там гэтыя ўласныя даследванні, бо амаль усе крыніцы, якія там выкарастаны, пра дадзеныя назвы нічога не пішуць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 23:12, 13 мая 2026 (+03) == Каментар == {{закрыта}} Каментар да [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D1%96&diff=5135454&oldid=5134502 гэтай праўкі] мае быць схаваны. Уклад удзельніка Için warum падобнымі каментарамі перапоўнены, гэта цягне на пажыццёвую блакіроўку, па цяперашнім часе. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:15, 3 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Дзякуй, што звярнуў увагу. Удзельнік заблакіраваны на тыдзень. Наступнае парушэнне [[ВП:НАПА]] прывядзе да блакіроўкі на месяц. Вяртаемся да старой тэмы, што ўдзельнікі без медыяцыі сумесна працаваць эфектыўна не могуць. Канфлікту хутка год. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:51, 4 мая 2026 (+03) : Удзельнікі за гэты час шмат чаго супольна зрабілі, значыць працаваць могуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:04, 4 мая 2026 (+03) :: Каб яны яшчэ прытрымліваліся культуры і не адбіралі энергію ў іншых удзельнікаў – ім цаны бы не было. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:23, 4 мая 2026 (+03) ::: Не наша задача ацэньваць іншых. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:03, 4 мая 2026 (+03) :::: Таксама праўда. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:07, 4 мая 2026 (+03) :::::Панове, а што там быў за каментар?)) Без мяне мяне жанілі. :::::Як на мяне, было б дастаткова проста жорстка сцвердзіць: блакіроўка (прагрэсіўная: дзень - тыдзень - месяц - пажыццёва) за любую абразу і спробу дэананімізацыі. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:39, 10 мая 2026 (+03) :::::: Рэпліка змяшчала абразы. Пераказваць іх не буду. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:42, 10 мая 2026 (+03) == Зняццё статуса "Да выдалення" з артыкула == {{закрыта}} Калі ласка, разгледзьце запыт да выдалення гэтага [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)|артыкула]]: [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F#%D0%92%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB_%D0%BB%D1%96%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0% https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F#%D0%92%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB_%D0%BB%D1%96%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%BF%D0%B0_(%D0%B3%D1%83%D1%80%D1%82)] - [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 17:23, 17 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Абмеркаванне трывае. Трэба чакаць вынік. Адміністратары не могуць нікога прыспяшаць і знімаць статусы без вынікаў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:34, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Адмысловае:Contributions/&#126;2026-16309-44|&#126;2026-16309-44]] == {{закрыта}} Адміністратары, заблакуйце ўдзельніка. Лаянке не месца ў Вікіпедыі. [[Адмысловае:Contributions/&#126;2026-16262-28|&#126;2026-16262-28]] ([[Размовы з удзельнікам:&#126;2026-16262-28|размова]]) 21:08, 15 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === {{Done}}. Блакаванне на 1 месяц. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:52, 16 сакавіка 2026 (+03) == [[Удзельнік:Кінапошук]] == Гэты ўдзельнік з 6 праўкамі ўжо назваў сябе адміністратарам. Трэба выпісаць яму папярэджанне. --[[Адмысловае:Contributions/&#126;2026-16154-63|&#126;2026-16154-63]] ([[Размовы з удзельнікам:&#126;2026-16154-63|размова]]) 15:40, 14 сакавіка 2026 (+03) :вынесена папярэджанне [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:34, 14 сакавіка 2026 (+03) == Вандалізм з архівамі == Там нешта {{u|Brangiai}} навандаліў з архівамі і быў глабальна заблакаваны. Трэба паглядзець і адкаціць да часоў, як яно выглядала раней. Я пакуль моцна хварэю і мне цяжка канцэнтравацца на Вікі. Кавідагрыпы гэтыя :( --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:07, 24 лютага 2026 (+03) :а ён спрабаваў падзяліць [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2023—2024|архіў]] па датах, што і зрабіў нібыта. Па сутнасці нам гэта не трэба, але і не ўпэўнены, наколькі гэта заслугоўвае блакіроўкі... Таксама пытанне, ці выдаляць тады створаныя архівы за [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2023|23]] і [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2024|24]] год. Тады трэба будзе яшчэ абнавіць [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/Шапка|шапку]]. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:39, 14 сакавіка 2026 (+03) == Абарона старонкі [[Новая зямля (паэма)]] == Папулярная старонка з статусам добрай, ананімы ўносяць толькі вандальныя праўкі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 01:23, 18 лютага 2026 (+03) :{{зроблена}}, цяпер толькі аўтапацверджаныя толькі могуць правіць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:57, 18 лютага 2026 (+03) == Вандал == Серыя вандальных правак ад [[Удзельнік:The Croats]]. Таксама ХВ для створанага ім "[[Асяроддзе]]". --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:14, 15 лютага 2026 (+03) :Панове адміністрове, тып вандаліць 24 гадзіны сабе спакойна. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:52, 16 лютага 2026 (+03) :: [[Удзельнік:The Croats]] заблакаваны на тры дні. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:15, 16 лютага 2026 (+03) == Вайна правак [[Алесь Мікус]] == Вайна правак і, здаецца, да кансэнсусу самі удзельнікі не дойдуць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:34, 2 лютага 2026 (+03) :пакуль заблакаваў магчымасць правіць. Калі ўдзельнікам @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], @[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] і іншым ёсць што сказаць — кажыце, толькі пастарайцеся, калі ласка, без інсінуацый і сцісла, па справе. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:55, 3 лютага 2026 (+03) ::''Вітанні калегам.'' ::А што дадаваць, усё ясна сказана ў абгрунтаванні правак на старонцы, пра якую мова. ::1) Вікіпедыя не месца для спасылак, дзе рэкламуюцца продажы. ::2) Сцвярджэнні павінны быць падмацаваныя, тым больш без спрэчных асабістых ацэначных характарыстык. ::3) Калі музыкнат - або дыскаграфія, або асобныя ("культурна ўплывовыя") трэкі. ::Тым больш гэта падтасоўваецца так, каб з розных бакоў наўмысна дыскрэдытаваць. Тым больш калі робіцца чалавекам прарэжымным пра чалавека, які ў краіне (ну, але гэта ўжо кантэкст). ::Астатняя "лірыка" ад удзельніка Artsiom91 да тэмы не датычыцца і рацыянальнага зерня там няшмат. Па-харошаму гэта трэба вынесці ў асобную галінку. ::Але скажу тут па сутнасці і сцісла: лічу баруканне па назвах паміж намі двума - '''карысным'''. І працу над фармулёўкамі - таксама карыснай. І не толькі для Вікіпедыі, а і ўвогуле. Высвятляюцца слабыя месцы, падкрэсліваюцца моцныя. Некаторыя артыкулы па назвах (як Нёман) робяцца без малога энцыклапедычнымі. Азарт падштурхоўвае да новых '''адкрыццяў '''(гл. Жадзены), якія ніколі б без таго не былі б зробленыя. ::Ці зробіць хто '''афлайн '''такую работу? Перакананы - не. А яна робіцца, не ў малой меры з-за таго напружання, якое (таксама афлайн) мае месца быць. ::Гэта што да ацэнкі '''па вялікім рахунку'''. ::А калі канкрэтна, то ні ў мяне, ні ў майго апанента (якога ўжо я цяпер мушу нібыта бараніць) цяпер бадай ані слоўца адсябяціны, усё абгрунтавана і нярэдка нават вытанчана. ::І не трэба тут "'''шарыкаўшчыны'''", бо маўляў камусь цяжка правяраць і ўвогуле незразумела. Калі цяжка лезці ў крыніцы - сядзіце чытайце або праходзьце міма. Заўсёды хтось кантэнт творыць, а хтось спажывае. ::Апроч таго, рэпрэсіўныя захады (як падкрэсліваў раней JerzyKundrat) не адпавядаюць прынцыпам Вікіпедыі. ::Зараз прапаную вярнуцца да тэмы гэтай галінкі і не расцякацца мысію па дрэве "у агуле". ::''Дзякуй за ўвагу, калегі.'' [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:02, 3 лютага 2026 (+03) Выкажу сваё меркаванне наконт сітуацыі з удзельнікамі. Спачатку коратка пра тое, што адбываецца апошнім часам. Прыведзены ніжэй [[#Праект рашэння|праект рашэння]] фактычна не працуе. Peisatai па факце проста ігнаруе тое абмеркаванне і працягвае сваю дзейнасць у тым выглядзе як хоча, а Için warum з-за абыякавасці іншых удзельнікаў і бяздзейнасці адміністратараў па рэалізацыі праекта рашэння пайшоў фактычна да асабістых нападак. Па сутнасці, пытанне паходжання назваў хвалюе толькі двух удзельнікаў, Peisatai і Için warum. Астатнія, хоць могуць рабіць дробныя выпраўленні і інтэграваць версіі, у тэматыцы не маюць цікавасці. [[#Адкаты Peisatai|Вялікае абмеркаванне ніжэй]], хоць і прыцягнула многіх удзельнікаў, яны выказвалі меркаванні, аднак па сутнасці іх мэта была прымірыць бакі і навязаць ім нейкае кансэнсуснае рашэнне. Аднак, у першую чаргу, менавіта самі Peisatai і Için warum, як зацікаўленыя, мусяць знайсці згоду паміж сабою і вызначыць кансэнсус. Пасярэднікі з цэлым могуць дапамагчы, аднак калі самі бакі не хочуць мірыцца, то прапановы нейкіх нейтральных версій не маюць сэнсу. Аднак, мірыць бакі мае сэнс у рэальным жыцці. У супольнасці вікіпедыі мусім кіравацца яе прынцыпамі і правіламі. Тут варта памятаць, па-першае, што сама магчымасць правіць без нейкага пацверджання і нават ананімна даецца таму, што мы [[Вікіпедыя:Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў|зыходзім з сумленнасці ўдзельнікаў]] і таго, што яны ставяць за мэту дапамагчы вікіпедыі (а не прасунуць тут свае ўласныя даследаванні, рабіць рэкламу ці падобнае). Калі ж удзельнікі сумленныя, то яны зыходзяць з сумленнасці іншых удзельнікаў, адпаведна пры несупадзенні пунктаў гледжання намагаюцца іх абмеркаваць і знайсці выйсце, якое задаволіць зацікаўленых. Так працуе [[Вікіпедыя:Кансэнсус]]. Трывалае нежаданне шукаць кансэнсус ставіць пад сумнеў сумленнасць і жаданне рэальна дапамагчы вікіпедыі (а не задавіць апанента і прасунуць свой пункт гледжання), адпаведна да такіх удзельнікаў могуць прымацца меры па абмежаванні ўдзелу ў праекце (папярэджанні, блакаванні). Канкрэтна для ўдзельнікаў Peisatai і Için warum мы бачым поўную адсутнасць жадання шукаць кансэнсус. Ніякіх спроб абмеркавання на старонках размоў удзельнікаў, старонках размоў артыкулаў. Яны не лічаць неабходным патраціць час, каб паміж сабою вырашыць якімі крыніцамі варта карыстацца, а якімі не, як лепей афармляць паходжанне назваў у артыкулах. Чаму тады іншыя мусяць траціць свой час і пытацца знайсці гэты кансэнсус за іх, неяк ацэньваць іх аргументы і крыніцы? Маю пэўныя падставы лічыць ([[Special:diff/4995709|запыта да адміністратараў ад Için warum ледзь не першай праўкай]], [[Special:diff/5049888|просьбы ўключыцца з дыскусію]], адсутнасць камунікацыі паміж Için warum і Peisatai у праекце), што асноўную сваю дыскусію ўдзельнікі вядуць па-за межамі вікіпедыі. Не бяруся ацаніць навуковы ўзровень гэтай дыскусіі, але ён відавочна вышэйшы за ўзровень вікіпедыі і яе ўдзельнікаў у гэтым пытанні. У такіх умовах спрэчка Için warum і Peisatai у вікіпедыі выглядае не як спроба палепшыць яе змест, а проста як выкарыстанне праекта як поля бітвы. Скажу пра сваё асабістае стаўленне да тэмы. Мне ад самага пачатку праўкі Peisatai не падабаліся, бо тычыліся вельмі спецыфічнай тэмы, якія цяжка было праверыць. З цягам часу назіраў, як ён часцей стаў зусім не дадаваць крыніц, а праўкі пра паходжанне дадаваць, напрыклад, у артыкулы пра асоб і прозвішчы. Сталі з’яўляцца нейкія аналогіі, падобныя карані. Умяшальніцтва Için warum і іншых удзельнікаў не асабліва палепшыла сітуацыю. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Шынкаўцы_(Гродзенскі_раён) Вось напрыклад артыкул], быццам некалькі абзацаў і крыніц, але ўсё абапал і навокал, канкрэтна пра гэтую назву і пра гэтую вёску — нічога. На мой погляд, артыкул стане толькі толькі лепш, калі гэтую творчасць усю прыбраць. І так у абсалютнай большасці артыкулаў. Нават калі адзін вучоны яўна сказаў что такая вёска магчыма мае балцкую назву, а іншы што магчыма славянскую — гэта не такая важная інфармацыя пра вёску, а хутчэй пра канцэпцыі паходжання назваў і іх пашыранасць. Трэба прызнаць, што тэма паходжання назваў у цэлым можа мець толькі нейкія гіпотэзы і канцэпцыі, і вельмі багатая на магчымыя ўласныя даследаванні, «прыцягванні за вушы». Падаванне версій паходжання (тым больш не самой назвы, а каранёў і падобных) толькі стварае ўражанне нейкай сур’ёзнасці і навуковасці, што на фоне жахлівага стану артыкулаў пра населеныя пункты быццам выглядае якасна. На мой погляд, трэба пакінуць толькі надзейнае кшталту Полацк ад ракі Палаты, усё астатняе нішчыць. У беларускай вікіпедыі не любяць блакаваць удзельнікаў, звычайна апраўдваюць іх, намагаюцца зыходзіць з сумленнасці і не рэагаваць нават на яўныя парушэнні. Апраўдваюць што вопытныя і карысныя ўдзельнікі, актыўнасць у праекце і так невялікая. Аднак, усё ж трэба мець нейкія межы, і спыняць удзельнікаў калі яны парушаюць правілы — у тым ліку і для таго, каб іншыя разумелі межы дазволенага. Таксама ледзь не агульнапрынятым стала, што любая дададзеная інфармацыя гэта добра, што нельга інфармацыю выдаляць, а толькі перафармуляваць і знайсці ёй месца. Аднак усё ж вікіпедыя гэта энцыклапедыя, якая складаецца з самадастаковых артыкулаў, а не звалка інфрамацыі, дзе трэба нешта размясціць. Зараз інфармацыі ў інтэрнэце шмат, у тым ліку на беларускай мове, і ставіцца да інфармацыі ў вікіпедыі як да нейкай вялікай каштоўнасці — гэта падыход 2000-х гадоў. Нічога страшнага калі выдаліць радок-другі, асабліва калі яны яўна парушаюць [[:ru:Википедия:Взвешенность изложения]]. Мая прапанова па выніку: прызнаць, што ўдзельнікі Peisatai і Için warum выкарыстоўваюць вікіпедыю як поле бітвы, не прымаюць яе прынцыпаў і правілаў (бо ўсяго толькі вядуць навуковую дыскусію, асноўная частка якой па-за межамі вікіпедыі), не жадаюць шукаць кансэнсус паміж сабою і прымаць прапановы па кансэнсусу ад іншых удзельнікаў, толькі адцягваюць высілкі іншых і ствараюць таксічную атмасферу. '''Заблакаваць абодвух удзельнікаў бестэрмінова''' ў асноўнай прасторы назваў. Даць магчымасць толькі правіць старонкі размоў. Разглядаць магчымасць разблакавання толькі, калі яны дасягнуць паміж сабою кансэнсусу ў размовах (без аніякага ўмяшання іншых удзельнікаў). Тым часам прыбіраць зусім раздзелы "Назва" з артыкулаў пра вёскі, рэкі і азёры, як апісаў вышэй.--[[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]] ([[Размовы з удзельнікам:Artsiom91|размовы]]) 11:28, 3 лютага 2026 (+03) : [[Удзельнік:Artsiom91]], сам сябе заблакуй, тут цішэй стане. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:38, 3 лютага 2026 (+03) ::пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], тут не базар і не сценка ў падваротні. Выказвайцеся па тэме размовы і прытрымлівайцеся правіл этычных паводзін у праекце, вам ужо было папярэджанне. Вашыя асабістыя крыўды тут нікога не цікавяць і шкодзяць дыскусіі, прашу вас вынесці гэта за рамкі Вікіпедыі. Калі вы нязгодныя з выказаным вышэй — напішыце па справе. Інакш — прамаўчыце. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:22, 3 лютага 2026 (+03) ::: Пра асабістыя крыўды выдумваць не трэба — тут не базар і не падваротня. Спроба распачаць дыскусію пустая, замест буры ў шклянцы вады лепш бы артыкулы правілі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:57, 3 лютага 2026 (+03) : Спадар [[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]], на дадзены момант мне цалкам не зразумелы прычыны, па якіх Вы прапаноўваеце заблакіраваць удзельніка Için warum. Удзельнік Için warum пагадзіўся з праектам рашэння, прапанаваным MocnyDuham, адпаведна я не згодная з Вашым сцверджаннем, што дадзены ўдзельнік "не жадае прымаць прапановы па кансэнсусу ад іншых удзельнікаў". У артыкуле "Алесь Мікус" няма нейкага вандалізма з-за якога варта некага бестэрмінова блакіраваць, акрамя таго праблема з вайной правак у адным артыкуле можа быць цалкам вырашана абмежаваннямі на рэдагаванне дадзенага артыкула. У выпадку, калі Вы бачыце, што ўдзельнік Peisatai "ігнаруе тое абмеркаванне і працягвае сваю дзейнасць у тым выглядзе як хоча", то можна ўзняць пытанне аб блакіроўцы дадзенага ўдзельніка на нейкі час. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 14:25, 3 лютага 2026 (+03) :пане @[[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]], дзякуй за меркаванне. Мне здаецца, што ў дадзеным выпадку можна спачатку абысціся пазбаўленнем сцягоў аўтадогляду, каб было прасцей кантраляваць войны правак гэтых двух удзельнікаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:26, 3 лютага 2026 (+03) :: акурат маем размову на [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка]], трэці месяц ужо. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:09, 3 лютага 2026 (+03) : ''Вось напрыклад артыкул, быццам некалькі абзацаў і крыніц, але ўсё абапал і навокал, канкрэтна пра гэтую назву і пра гэтую вёску — нічога. На мой погляд, артыкул стане толькі толькі лепш, калі гэтую творчасць усю прыбраць. І так у абсалютнай большасці артыкулаў.'' Тут я з вамі цалкам згодны, у артыкуле "Шынкаўцы" ў раздзеле "Назва" павінна быць толькі інфармацыя з крыніцамі, у якіх гаворка ідзе менавіта аб назве Шынкаўцы. Аднак такую практыку, пісаць усё падрад, завёў не я, а Peisatai. Ён для любога беларускага тапоніма або прозвішча (напрыклад, Маразы, Сабалі) находзіць сугучныя назвы ў Літве, а потым піша: ёсць літоўскае прозвішча такое, ёсць літоўскі тапонім такі... Усё гэта выглядае як нейкая манія. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:43, 3 лютага 2026 (+03) ::Манія - гэта займацца персанальным '''сталкінгам''', калі што. Здаецца, няма яшчэ такога артыкула ў ВП, мо напішаце? А то толькі хвосцікам за мной следуеце, мяцёлачкай падмятаеце :) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 13:02, 4 лютага 2026 (+03) : Artsiom91, а за што мяне блакаваць?! Назавіце хатя б адзін пункт правіл ВП, які я парушыў. Вайна правак пачалася так: Peisatai панапісваў горы ўласных даследванняў аб быццам бы паходжанні тапонімаў і прозвішчаў. Падрабязна, з канкрэтнымі прыкладамі я аб гэтым пісаў яшчэ ў маі летась тут https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Але нажаль, мясцовая супольнасць пераважна абыякава аднеслася да праблемы. Тады я пакрысе стаў выпраўляць ягоныя праўкі, якія не пацвярждаліся паказанымі там крыніцамі або не мелі крыніц увогуле. Аднак Peisatai не супакоіўся і пачаў або адмяняць мае праўкі, або зноў працягваць свае ўласныя даследванне. Я ўжо не раз пісаў і яшчэ паўтаруся: па правілах Вікіпедыі артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц. Калі нехта хоча напісаць, што нейкае назва або прозвішча паходзяць ад нейкага слова, хай прывядзе крыніцу, дзе менавіта гэта і будзе напісана. Калі Peisatai будзе трымацца гэтага правіла, вайна правак адразу спыніцца. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:25, 3 лютага 2026 (+03) :: [[Удзельнік:Için warum]], покуль не дайшло да парушэння правіла трох адкатаў — гэта не вайна правак, а спробы пошуку кансэнсусу. Праўце смела! Але ў каментарах да правак, калі ласка, пазбягайце грубіянства і не пераходзьце на асобы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:38, 3 лютага 2026 (+03) ::Перакручваеце, калега. ::Не адмяняць, а ўзгадняць, бо Вы разам з вадой у шмат якіх выпадках выплёсквалі і дзіцёнка. А таксама наўмысна згрувашчвалі надзейныя і маланадзейныя крыніцы, каб праз іх няможна было прадзерціся, гэта і ёсць Ваша мэта (вунь, Арцёма заблыталі, і просіць не мучыць яго версіямі ўвогуле). ::Пэўныя Вашы заўвагі, кажу ж, небеспадстаўныя, але цягнеце празмерна ў процілеглы бок, і даводзіцца ўзгадняць, каб не было як у брацкую магілу скінуўшы. ::Вайна правак толькі ў выпадку старонкі, пра якую тут мова, у астатніх выпадках збольшага на залатую сярэдзіну памалу выходзім. ::Не драматызуйце, граючы на публіку, тут Вам не тэлеграм. ::Пра артыкул - аргументы вышэй. Дадумванне і стыгматызацыю пакінь(це) для свайго пахабнага тэлеграму, як і лаянку тыпу нацыст і сектант. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:50, 3 лютага 2026 (+03) ::: Нейкі "поток сознания", які не мае ніякага дачынення да нашай дыскусіі: ''пахабнага тэлеграму, як і лаянку тыпу нацыст і сектант''. Адкуль вы ўсё гэта ўзялі, аб чым вы ўвогуле гаворыце? Які тэлеграм, якая лаянка? Вы сябе добра адчуваеце? Яшчэ ў маі мінулага года я прывёў мноства канкрэтных фактаў вашай хлусні https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Вы дагэтуль '''па сутнасці''' так нічога і не адказалі на гэтыя факты, бо вам няма чаго адказаць па сутнасці, няма чаго запярэчыць, толькі нейкая дэмагогія пра нейкі "тэлеграм", "прарэжымны чалавек" і г. д. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:53, 3 лютага 2026 (+03) ::::З Вашай пасільнай дапамогай памалу выпраўляем, хоць і не без цёрак. Працягваем, калега. ::::А Вы ўжо далі сабе рады размяжоўваць час напісання пастоў у тг і рэдагавання артыкулаў у ВП? :) Крута за руку злавілі ў лістападзе. Таму "праведны гнеў" міма, усе ў курсе, праехалі. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:29, 4 лютага 2026 (+03) : > ''Прыведзены ніжэй [[#Праект_рашэння|праект рашэння]] фактычна не працуе''<br>Гэта мая віна, што я не дапрацаваў яго (было некалькі правак) і не зацвердзіў "адміністрацыйна". Калі спрэчка датычна зноў той жа тэмы - зраблю гэта на выходных. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:47, 3 лютага 2026 (+03) :: [[Удзельнік:MocnyDuham]], чакаем рашэнне. Трэба нешта рабіць, зачакаліся ўжо. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 15 лютага 2026 (+03) :: [[Удзельнік:MocnyDuham]], спрэчка датычна не ''зноў той жа тэмы'', а артыкула [[Алесь Мікус]], так што прыйдзецца табе зусім новыя правілы прыдумляць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:59, 3 лютага 2026 (+03) :::Незразумела, якія вікіпедыйныя правілы ўвогуле прапісваюць парадак стварэння такіх "праектаў", іх "адміністрацыйнае" зацвярджэнне і неабходнасць іх трымацца. :::Няхай больш дасведчаныя ўдзельнікі патлумачаць са спасылкамі. :::Здаецца, была мова, што гэта ніяк не рэгламентавана. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:23, 4 лютага 2026 (+03) :::: Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|тут]]. Смела праўце, пераносьце, апрацоўвайце артыкулы, таму што радасць творчасці ў тым, што дасканаласць не патрабуецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:20, 4 лютага 2026 (+03) :::: > ''якія вікіпедыйныя правілы''<br>Прапісвае жаданне не баніць удзельнікаў пасля шматмесячных спрэчак і войн правак. Таму што калі трымацца правіл існуючых - даўно б пайшлі абмежаванні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:11, 4 лютага 2026 (+03) ::: Калі спрэчка не датычна той тэмы, то ніякіх правіл прыдумляць не трэба. Будзем глядзець хто пачынае вайну правак і рабіць папярэджванні/абмежаванні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:14, 4 лютага 2026 (+03) :::: Калі не было парушана [[Вікіпедыя:Правіла трох адкатаў]], то радыкальныя абмежавальныя дзееянні адміністратараў не могуць быць прынятыя. А на ўзроўні ''папярэджванні/абмежаванні'' гэта здзейснена ўжо. Не наракайце. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:35, 4 лютага 2026 (+03) ::::: Я яшчэ не паглыбляўся ў канфлікт, проста вам адказваю на вашыя заўвагі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:49, 4 лютага 2026 (+03) Наконта артыкула Алесь Мікус. Удзельнік Peisatai спрабуе замаўчаць, схаваць інфармацыю, якая менавіта яму не падабаецца. Чаму - здагадайцеся самі. "Аргумент" пра нейкую быццам рэкламу абсурдны: на вокладцы самой кнігі "Вітаўты і Вітарты" напісана, што гэта "Бібліятэка Свайксты". Тое, што ён напісаў гімн батальёна "Данбас" - гэта значны факт і ён можа быць адлюстраваны ў артыкуле. Прынамсі, упартае яго выдаленне з артыкула выглядае як вандалізм або цэнзура. На сайце svajksta.com яшчэ нядаўна большасць артыкулаў была падпісаная іменем Алесь Мікус. Апошнім часам ён сваё імя пад артыкуламі прыбраў. Заява, што я нібы "прарэжымны чалавек" вельмі добра харатарызуе ўдзельніка Peisatai, паказвае, што ён у сваёй дзейнасці ў ВП кіруецца выключна палітычнымі матывамі, у тым ліку і ў сваёй "лінгвістычнай" працы. Я тут яшчэ ні разу нічога не пісаў пра палітыку, а Peisatai ўжо не першы раз аб ёй гаворыць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 3 лютага 2026 (+03) ::: Біяграфіі сучаснікаў — тэма слізкая, не трэба туды накідваць таго, чаго не трэба. Правілы аб гэтым кажуць наўпрост. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:47, 3 лютага 2026 (+03) :::: ''біяграфіі сучаснікаў — тэма слізкая, не трэба туды накідваць таго, чаго не трэба'' У такім выпадку, як быць з тым, што Peisatai піша ўсялякую хрэнь (пардон за маю французскую) пра прозвішчы вядомых людзей? Гэта як, нармальна? Гэта не парушае правілы наконт біяграфій сучаснікаў? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:29, 19 лютага 2026 (+03) :::: Падрабязней гл. [[Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:50, 3 лютага 2026 (+03) :Гэта ж трэба так маніць. Няма ніякага гімна батальёна Данбас. А на той старонцы - заклікі купляць. Маніпуляцыі як яны ёсць. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:56, 3 лютага 2026 (+03) :: <s>гэта частка тэксту схвана</s> --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:47, 4 лютага 2026 (+03) Якія яшчэ "заклікі купляць", што за лухта?! [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 4 лютага 2026 (+03) :: Я не маніў, інфармацыя з украінскай ВП. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:56, 3 лютага 2026 (+03) ::: [[Удзельнік:Için warum]], нагадваю, што Вікіпедыя не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:06, 3 лютага 2026 (+03) :::Паглядзеў, не знайшоў. Скіньце спасылку, бо цікава. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:30, 4 лютага 2026 (+03) Добрага дня ўсім. Па-мойму, праца была ўвайшла ў нармальнае рэчышча, хаця ў апісаннях змен удзельнікі часам рэзка пішуць, але ў межах, як мне здаецца. Палітыкі невыдалення трымаюцца і добра, а рэзка пішуць не адны яны і нічога. Артыкулы дапрацоўваюцца, што толькі пра этымалогію, як заўважае пан Artsiom91, не важна -- вунь belarusenc.by у артыкулы пра вёскі піша толькі пра іх спаленне падчас вайны і фоткі абеліскаў, і нічога. Хто пра што піша, пра тое і добра. Адзінае, як здаецца, месца напружання гэта два артыкулы -- [[Аляксей Валер’евіч Дзермант|Аляксей Дзермант]] і [[Алесь Мікус]] -- чаго раптам, хто іх там ведае, але супольнасці гэта і не важна. Удзельнікаў блакаваць няма за што, але гэтыя артыкулы можна паставіць пад абарону, давесці да стэрыльна нейтральнага стану. Каб следу ідэалагічнага супрацьстаяння там не было, ніякіх тонкіх намёкаў на тоўстыя акалічнасці, ніякіх "Молатаў" і "Данбасаў" -- усё, што можа суб'ектыўна неяк пашкодзіць (бяспецы, рэпутацыі, псіхічнаму здароўю, чаму заўгодна жывога чалавека) парушае [[ВП:Біяграфіі сучаснікаў]]. А іншая праца ўдзельнікаў пазітыўная, што нешта на мяжы народнай этымалогіі, а нешта арыгінальнага даследавання -- выдаткі фармату Вікіпедыі, галоўнае, каб другасныя крыніцы былі і "на мяжы", а не "за мяжой". Часам шыкоўныя падборкі меркаванняў збіраюцца, з іх даволі ясна ўсё робіцца, гэта карысць на маю думку. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 00:19, 4 лютага 2026 (+03) :Па сутнасці '''падтрымліваю''', вышэй у падобным рэчышчы таксама напісаў. :* :Наконт статусаў '''аўтадаглядчыкаў''' - як на мяне, гэта прынцыпова нічога не мяняе, бо абодва, будучы зацікаўленыя, пільнуем, што напісаў другі на старонцы ўкладу, і рэагуем, таму "шыта-крыта" ні ў каго не праканае. :* :Наконт '''суб'ектыўнай шкоды '''рэпутацыі і бяспекі - Вашая рацыя. :Хіба ўздымаю <u>пытанне</u> пра артыкул "'''Дзермант'''", да дасведчаных знаўцаў у галіне вікіпедыйнай тэхнікі. Каб выдаліць пра той "Молат" (рэальнае выданне, калі што), нядаўна там хтось (ну ясна хто, але мова не пра тое) выдаліў а) усе згадкі аўтараў правак і б) змест зробленых імі правак ('''усё выкраслена'''). Як такое магчыма? Што гэта за паўнамоцтвы ў такога рэдагавальніка? :І прычапным вагончыкам пытаннечка - ІчынВарум (ЧамуЧаму - турэцк., нямецк.) у іншай, ранейшай галінцы абмеркавання неяк зрабіў, каб яго '''нік не высвятляўся''', а каментар заставаўся. Таксама, як такое магчыма тэхнічна? Ясна, што чалавек надае значэнне сваёй прысутнасці ў ВП (а з увагі на персаналію, ёсць думкі пра прамы ўдзел у леташняй аблаве на ВП рэдактараў, але гэта без доказу), але цікава - тэхнічная рэалізацыя такога. Прашу патлумачыць (Вас або каго яшчэ). [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:46, 4 лютага 2026 (+03) ::Наконт выкрэслення гісторыі, гэта не паўнамоцтвы асобнага ўдзельніка, а статус артыкула -- патэнцыйна небяспечнага для тых, хто рэдагуе. Калісьці яго ў гэты спіс уключылі, да ўсіх халівараў і, здаецца, слушна. Калі ёсць яшчэ такія артыкулы, іх таксама можна ўключыць у спіс (заяўкі на [[Вікіпедыя:Запыты да схавальнікаў|ВП:ЗС]]), гэта незваротна ў сучасных умовах. Як знікаюць подпісы не магу сказаць, трэба бачыць адкуль, можа, проста не націснуў кнопку подпісу, іншых варыянтаў не ведаю. Наконт "Молата", цытаты з яго могуць пагражаць бяспецы Дзерманта, гіпатэтычна? Калі могуць, гэта парушае [[ВП:БС]], да таго ж неправяральна, калі і будзе скан, як яго верыфікаваць, у такім разе таксама глядзіце ВП:БС, нават калі б бяспека была гарантаванай. Таксама з "Данбасам" -- можа пагражаць бяспецы Мікуса, калі, так -- гл.вышэй. У нас тут людзі выдаляюць сваё сяброўства ў [[Саюз беларускіх пісьменнікаў|СБП]], проста бо ліквідаваны, хаця спісы яго адкрытыя. І маюць права. Нават калі перабольшваю, трэба спыніць вось гэта ўсё, мы можам вырашыць гэта па-за ўсімі правіламі, бо пяты слуп -- [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]], якія замінаюць ствараць энцыклапедыю. А звады замінаюць. Для блакіроўкі прычын не бачу, для зняцця сцягоў не бачу. Калі кансэнсус знайсці не выпадае, ніякі стан гэтых двух артыкулаў бакі не задавальняе, можна радыкальна, выдаліць абодва і забараніць стварэнне. Лепей кансэнсус, я супраць радыкалізму. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:56, 4 лютага 2026 (+03) :::<s>тут не поле бітвы, рэпліка схавана</s> --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:55, 4 лютага 2026 (+03) [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:44, 4 лютага 2026 (+03) :::Усё правільна наконт бяспекі. Падтрымліваю, каб без правакацый. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:55, 16 сакавіка 2026 (+03) Дарэчы, а чаму ў артыкуле "Алесь Мікус" выкарыстаны шаблон "навуковец", гэта што, жарт такі або здзек?! Які яшчэ ён навуковец?! Выпраўце хаця б гэта. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:47, 4 лютага 2026 (+03) :Пытанне мабыць да таго, хто гэты '''шаблон''' (адпачатна?) прымяніў? :* :<s>Вікіпедыя не поле бітвы</s> --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:18, 5 лютага 2026 (+03) ::А што перашкаджае зараз гэты шаблон змяніць на адпаведны? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:54, 5 лютага 2026 (+03) ::: [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8C_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D1%83%D1%81&action=history 2 лютага 2026] [[Удзельнік:Plaga med]] змяніў налады абароны для «Алесь Мікус»: Шкодная вайна правак (Правіць=Толькі для адміністратараў, скончыцца 2 сакавіка 2026) --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:59, 5 лютага 2026 (+03) ::::змяніў на {{tl|асоба}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:22, 6 лютага 2026 (+03) :* :Яшчэ, Вы выкарыстоўваеце спасылкі на пастаўскага краязнаўца Пракаповіча, які фінскіх моў (наколькі мне вядома) не ведае і навукоўцам не з'яўляецца, - і не маркіруеце гэтых спасылак як '''Неаўтарытэтная крыніца'''. А кніжку "Вітаўты і Вітарты" так рэгулярна маркіруеце. Вы спецыяліст у тэме антрапаніміі? Калі ласка, прад'явіце рэгаліі. Або гэта толькі прыватная думк? Ёсць крыніца - ёсць спасылка. Няхай мяне іншыя калегі паправяць, калі рацыі ў гэтым не маю. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 19:05, 5 лютага 2026 (+03) ::Таму што сцвярджаць, што Калачы, Маразы, Сабалі, Мазалі, Караткевіч, Карловіч і да т. п. - гэта ўсё нібыта балцкія назвы - маргінальшчына. Увогуле, упартае жаданне прадставіць, быццам у Беларусі няма іншых тапонімаў і прозвішчаў акрамя балцкіх, выглядае як нейкая неадчэпная ідэя, нейкая манія. Пракаповіч зусім не сцвярджае, што ўсе назвы вакол фінскія (некаторыя фінскія, некаторыя балцкія, большасць славянскіх). P. S. Пракаповіч, прынамсі, хаця б не з'яўляецца неаязычнікам. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:54, 5 лютага 2026 (+03) ::: У БелВікі рады вітаць усіх, у тым ліку неаязычнікаў. [[Удзельнік:Pracar]] з гэтым згодны, так думаю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:06, 5 лютага 2026 (+03) :::Карацей, ёсць крыніца - ёсць спасылка. Астатняе Вашыя эмацыйныя ацэнкі і жаданне зменшыць вартасць. Будзьце ласкавыя надалей не распачынаць вайны правак з гэтай маркіроўкай. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 03:21, 6 лютага 2026 (+03) ::::Зменшыць вартасць Мікуса? Проста смешна стала - ну якая там яшчэ можа быць вартасць? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 12:53, 8 лютага 2026 (+03) : Удзельнік, якія дадае сцвярджэнні не падмацаваныя крыніцамі — не мае рацыі. Калі аўтар праекта нідзе не пазначаецца — не трэба гэта дадумляць. Што да тлумачэння тапонімаў, то я цалкам згодны, што часам пошук балцкага кораня пераходзіць межы. Напрыклад, вышукваць славянскія літуанізаваныя прозвішчы і пісаць у артыкулах пра відавочна славянскі тапонім дзеля паказання сувязі з балтамі — лішняе, не трэба так рабіць. Але калі паказваецца на тапонім з сапраўды такім жа коранем – гэта не ўласнае даследаванне, бо ў працах пра тапанімію не прапісваюць кожны населены пункт і гідронім, гэта проста немагчыма.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:06, 7 лютага 2026 (+03) Я не зразумеў, на якой падставе [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] двойчы адмяніў маю праўку ў гэтым артыкуле, пасля чаго артыкул зноў быў абаронены?! Я дадаваў інфармацыю са спасылкай на публікацыю на сайце Arche, у чым праблема?! [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 16:30, 15 сакавіка 2026 (+03) Выдаленне ўдзельнікам JerzyKundrat двойчы запар маёй праўкі з аўтарытэтнай крыніцай з'яўляецца вандалізмам. Незразумела, чаму [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] перш чым абараняць артыкул, не адмяніў вандальныя дзеянні JerzyKundrat'а і не вярнуў маю праўку? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:34, 17 сакавіка 2026 (+03) :на дадзены момант не маю часу пільна разбірацца, хто мае рацыю, хто не. Вы (кажу пра ўсе бакі канфлікту) не можаце дамовіцца, вытрымліваць нейкі кансэнсус і не зацікаўлены ў гэтым, спробы медыяцыі з боку адміністратараў не дапамаглі. Можаце правіць сваёй падстаронцы пакуль. Гэта ўсё вымагае нямала высілкаў з боку адміністратараў, а мы таксама людзі. Пакуль што прасцей замарозіць канфлікт, каб усе бакі астылі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:55, 18 сакавіка 2026 (+03) == Перанос з выдаленнем і аб'яднаннем версій == {{закрыта}} Калі ласка, перанясіце артыкул [[Оскар Мяшчанінаў]] на [[Оскар Мешчанінаў]], трэба ў працэсе паставіць крыжым на "так, выдаліць". Напісанне праз "я" ў прозвішчы памылковае, у крыніцах не знайшоў такога. У БЭ і БСЭ уласна Оскара няма, у БСЭ ёсць цёзка па прозвішчы і праз "е", у каталогу НББ няма варыянта праз "я", хаця ёсць імя Аскар як варыянт. Варыянт Аскар рэдкі і магчыма паходзіць менавіта з Вікіпедыі, аднак, цяпер ужо яго варта пакінуць перасылкай, што ўжо зрабіў. Пасля пераносу, трэба выдаліць артыкул і потым аднавіць з усімі версіямі, каб унёсак удзельнікаў з 2015 года не быў страчаны. Дзякуй. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:18, 31 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} :{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:02, 31 студзеня 2026 (+03) == Вандал == {{закрыта}} Выдаленне зместу старонкі ад [[Удзельнік:Руй Пульези]], можа, і назаўсёды варта заблакаваць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:56, 24 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} Зрабілі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:09, 24 студзеня 2026 (+03) == proxy == {{закрыта}} Патрэбен дазвол-выключэння для рэдагавання з публічных проксі. Я так разумею, гэта адміны дзесьці такі сцяжок даюць.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 02:11, 12 снежня 2025 (+03) :трэба разабрацца толькі, дзе [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:03, 12 снежня 2025 (+03) :: Магчыма гэта сцяг "IP block exempt" у распараджэннях правамі ўдзельніка. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:41, 12 снежня 2025 (+03) :::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] , так. І мне таксама, калі ласка. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:39, 12 снежня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} Зрабіў абодвум. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] ^{[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]} 14:03, 12 снежня 2025 (+03) == Блакіроўка за вандалізм == {{закрыта}} Вось [[Адмысловае:Contributions/Мацвей|гэтага таварыша]] варта блакануць надзейна, каб болей і ананімна не мог са свайго ip правіць і зарэгістравацца таксама. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:24, 10 снежня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Удзельнік заблакаваны на 1 месяц. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:03, 10 снежня 2025 (+03) == Старонкі да хуткага выдалення == Спадарства, ёсць прапанова часцей заглядваць на [[:Катэгорыя:Старонкі да хуткага выдалення]], дзякуй --[[Удзельнік:Pabojnia|Pabojnia]] ([[Размовы з удзельнікам:Pabojnia|размовы]]) 08:03, 30 лістапада 2025 (+03) : {{Done}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:25, 1 снежня 2025 (+03) == Абарона [[:Шаблон:Вонкавыя спасылкі]] == {{закрыта}} Вітаю. Шмат дзе ўжыты [[:Шаблон:Вонкавыя спасылкі]] і да яго дацягнулася вандальная рука ўжо, напэўна, варта абараніць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:42, 12 лістапада 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === {{Done}} [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:09, 12 лістапада 2025 (+03) == Меры абароны ад удзельніка Ohlumon: сістэматычны падлог крыніц == У 2023 годзе Расійская вікіпедыя бестэрмінова заблакавала ўдзельніка Ohlumon за сістэматычны падлог крыніц: https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2/%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B2/2023/04#h-Ohlumon:_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B3_%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2-20230417174100 Ёсць прапанова распаўсюдзіць гэта і на беларускую Вікіпедыю. Па прыклады падлогу крыніц далёка хадзіць не трэба: у створаным гэтым летам артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] Ohlumon дадаў у спіс літаратуры дзве кнігі (Нецветаев А. «Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Православной Церкви Белоруссии. — Минск: Жировичи, 2003. — 131 с.; Чистяков П. Г. Церковно-краеведческая проблематика епархиальных ведомостей, издававшихся в Беларуси во второй половине XIX, начале XX столетий. — Минск: Жировичи, 2004. — 295 с.). Толькі вось кніг такіх у прыродзе няма (можна спраўдзіць у т.л. у каталозе Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі). Не было ў прыродзе і выдавецтва "Жировичи". Былі, здаецца, неапублікаваныя дысертацыі кандыдатаў багаслоўя, абароненыя ў духоўнай акадэміі. Але нават у іх назвы былі іншымі. Так, дысертацыя Нецвятаева, здаецца, называлася "«Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Белорусской Православной Церкви". І як можна на Вікіпедыі спасылацца на неапублікаваную дысертацыю, у дадатак называючы яе кнігай? Магу паспрачацца, што Ohlumon тую дысертацыю ў вочы не бачыў - дык тым больш як ён можа на яе спасылацца? Або вось яшчэ цікавей: артыкул [[Беларуская карчма]] быў, выглядае, напісаны выключна з антысеміцкімі мэтамі. Ад імя Юзафа Ігнацага Крашэўскага напісаны антысеміцкі абзац, у двукоссях, нібыта цытата, і спасылка ёсць (Kraszewski J. Wspomnienia Polesia. Wolynia і Litwy. Wilno, 1840. S. 82). Праходзім па спасылцы (https://pbc.biaman.pl/dlibra/publication/edition/1502?id=1502), глядзім адпаведную старонку (82). Зразумела, ніякага антысеміцкага пасажу там няма, наогул мова не пра корчмы. Апрача сістэматычнага падлогу крыніц, за ўдзельнікам Ohlumon заўважана, што беларускай мовы ён не ведае, спасылкі, нават калі яны валідныя, афармляе неахайна, выкарыстоўвае аўтаматычны пераклад без пераправеркі, перакладае ў тым ліку і спасылкі (то бок тое, што перакладаць ні ў якім разе не трэба). У артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] папахвае і плагіятам. Праўда, спасылкі на анлайн-выданне "Православной энциклопедии" Ohlumon дае, але ж гэта не дае яму права спісваць адтуль слова ў слова. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 01:58, 10 лістапада 2025 (+01) : Пане @[[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]], асабіста я чуў пра сітуацыю ў ру вікі. Але мне здаецца няправільным і нават неадпаведным правілам блакіраваць чалавека за дзейнасць у іншым моўным раздзеле. Было бы нядрэнна прааналізаваць унёсак удзельніка ў гэтым раздзеле, а вы, я так зразумеў, спасылаецеся на адпаведныя артыкулы ў ру вікі. Я асабіста не магу зараз абяцаць, што займуся такім аналізам. Калі нехта можа разабраць, будзе карысна для дыскусіі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:28, 10 лістапада 2025 (+03) : БелВікі — талерантны праект, няхай усе ахвотныя правяць смела! Блакіроўка — надзвычайная мера, тут падстаў для яе няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:38, 10 лістапада 2025 (+03) ::Апрача блакіроўкі ёсць і іншыя меры. Напрыклад, зняцце сцягу аўтадаглядчыка. Калі аўтар рэгулярна ўпісвае ў Вікіпедыю недаставерную інфармацыю ды яшчэ і распальвае міжнацыянальную варожасць, то варта ягоную творчасць тым ці іншым чынам абмежаваць. Талеранцыя да антыяўрэйскіх стэрэатыпаў - гэта вельмі характэрная для Беларусі рыса. Але хацелася б ствараць іншую Беларусь. Без крывавых наветаў, напрыклад. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:06, 11 лістапада 2025 (+03) :Я спасылаюся на артыкулы ў беларускай вікіпедыі. Усе тыя ж практыкі, за якія ўдзельнік Ohlumon быў забанены ў расійскамоўнай вікіпедыі, ён выкарыстоўвае і ў беларускай. Ён рэгулярна распаўсюджвае антысеміцкую прапаганду: дзесьці пераказвае ці цытуе антысемітаў (без крытычнай дыстанцыі), а дзесьці проста прыдумляе ад сябе нейкую "цытату". Глядзіш у крыніцу - там гэтай цытаты няма. Гэта падлог. І такімі падлогамі Ohlumon займаецца рэгулярна. Што з гэтым рабіць, можна абмяркоўваць. Калі ў адміністратараў і мадэратараў беларускага раздзелу вікі ёсць жаданне і вольны час, каб сядзець і пераправяраць кожны сказ і кожную спасылку ў артыкулах гэтага ўдзельніка, то калі ласка, правярайце, праўце. Але некаторыя "артыкулы" (дэ факта, зборнікі антысеміцкіх стэрэатыпаў, як тая [[Беларуская карчма]]) вісяць гадамі нявыпраўленыя, і гэта, даруйце мне моцны выраз, ганьба для беларускага раздзелу. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:02, 11 лістапада 2025 (+03) :: Шаноўны [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]], вы ж можаце гэта выправіць і без звароту да адміністратараў. Адміны маюць ужо на вайну правак рэаагаваць, калі такая раптам распачнецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:08, 11 лістапада 2025 (+03) :::згодзен, давайце лепш працаваць з матэрыялам у нашым раздзеле, выпраўляць калі трэба і ўжо па факце зробленага ў белвікі рэагаваць. Калі выявіцца дакладна і абгрунтавана, што сістэматычна адбываецца нейкі падлог у бел вікі, то будзем рэагаваць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:24, 12 лістапада 2025 (+03) ::::Я магу весці каталог падлогаў. Колькі выпадкаў будзе дастаткова для рэакцыі з боку адміністратараў? Напрыклад, дзесяць ці сто? Ці штосьці пасярэдзіне? Дзесяць ужо набіраецца. Сто трэба пашукаць, але з часам, баюся, набярэцца. А ў якой форме гэта потым прадстаўляць адміністратарам? Падгружаць у выглядзе файла? На які сервер? (Даруйце, не надта разбіраюся ў тэхнічных асаблівасцях Вікіпедыі). Для даведкі: некаторыя артыкулы Ohlumon публікаваў паралельна ў расійскай і ў беларускай вікіпедыях, там аднолькавыя праблемы. То бок той праблемны змест, за які Ohlumon'а забанілі ў расійскай вікіпедыі, у беларускай вікіпедыі таксама ёсць, хутчэй за ўсё. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:31, 13 лістапада 2025 (+03) ::::: Каталг весці не варта, выпраўленні праблемнага зместу будуць вітацца. Праўце смела! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:35, 13 лістапада 2025 (+03) :::Шаноўны [[Удзельнік:JerzyKundrat|Jerzy Kundrat]], я магу нешта выправіць і выпраўляю. Але мне не верыцца, што Вы сур'ёзна лічыце, што беларуская вікіпедыя - адпаведнае месца для антысеміцкай прапаганды. Тут не так істотна, супраць каго мова нянавісці. Істотна, што мова нянавісці. І, па-вашаму, адміны з гэтым нічога рабіць не павінны? [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:23, 13 лістапада 2025 (+03) :::: Намінацыя была за ''сістэматычны падлог крыніц'', зараз прыцягулі іншыя абвінавачанні, дыскусія дзеля дыскусіі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:29, 13 лістапада 2025 (+03) :::::Намінацыя сапраўды была за сістэматычны падлог крыніц. Вы прапаноўваеце адкрыць асобную намінацыю за мову нянавісці? Вікіпедыя, зразумела, не дзяржаўны апарат, але, напрыклад, у судовых ці адміністрацыйных справах новыя акалічнасці звычайна далучаюцца да ўжо адкрытых спраў. Я прашу даць адказ па сутнасці на пытанне пра стаўленне адмінаў да антысеміцкай прапаганды. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:35, 13 лістапада 2025 (+03) :::::: Змешваць усё да кучы дакладна не варта. Да антысеміцкай прапаганды ўсе адэкватныя людзі ставяцца адмоўна. Допыт адмінам тут ладзіць не будзем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:38, 13 лістапада 2025 (+03) У беларускай і рускай Вікіпедыях ёсць яшчэ адзін удзельнік, які займаецца сістэматычным падлогам крыніц - Peisatai. Зрабіў сотні правак, у якіх ёсць пэўнае сцвярджэнне і стаіць спасылка на кнігу ці артыкул вядомага навукоўца. Глядзім крыніцу - а там такого сцвярджэння няма. І таксама ён не толькі не заблакаваны, а нават проста не пазбаўлены сцягу даглядчыка. Маўляў, пішы й далей у такім жа духу. Дзівосна. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 18:37, 15 лістапада 2025 (+03) : пра пазбаўленне сцяга аўтадаглядчыка можна задумацца ў такім разе. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:39, 15 лістапада 2025 (+03) :: [[Удзельнік:Için warum]], я звярнуўся з адпаведнымі прапановамі на [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:54, 15 лістапада 2025 (+03) == Скарга на адмену праўкі == Артыкул [[Андрэй Уладзіміравіч Парубій]] мною быў вычышчаны ад паўтораў і «вады», удакладнена інфармацыя пра замахі на яго жыццё, дададзена інфармацыя пра яго пасмяротнае ўзнагароджанне званнем Героя Украіны. Агульны выгляд артыкула стаў прыдатным для чытання. Пасля чаго ўсе мае праўкі былі адменены ўдзельнікам DobryBrat без тлумачэння прычын. У перапісцы (я чакаў тыдзень) ён мне не адказаў. Прашу адміністратараў прыняць рашэнне пра правамернасць адмены маіх правак, якую зрабіў DobryBrat . Калі магчыма, вярніце маю версію артыкула. [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:36, 8 лістапада 2025 (+03) : У прэамбуле даецца найважнейшая інфармацыя пра прадмет артыкула. Яна часта дублюе частку інфармацыі, размешчанай у іншых раздзелах артыкула. У артыкуле, які прапануецца абмеркаваць, гэта інфармацыя была цалкам выдалена, пакінута толькі кароткае вызначэнне (два словы). : Раздзел «Уласныя працы» быў выдалены цалкам (а мог быць перанесены, напрыклад, у раздзел «Спасылкі»). : У раздзеле «Біяграфія» выдалена частка важнай інфармацыі пра асобу. У прыватнасці, выдалена інфармацыя пра арышт у 1989 годзе; пра тое, што арганізоўваў першыя ва Украіне пікеты; у якіх экспедыцыях працаваў; пра тое, што ў Львоўскай абласной радзе быў сакратаром пастаяннай дэпутацкай камісіі па пытаннях моладзі і спорту; па якой спецыяльнасці ў 1994 годзе скончыў Львоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Івана Франко; па якой спецыяльнасці скончыў аспірантуру ў 2001 годзе; пра тое, што ён быў намеснікам старшыні Львоўскай абласной рады; пра тое, што падчас аранжавай рэвалюцыі (падзеі лістапада — снежня 2004 года) быў камендантам Украінскага дома ў Кіеве, а таксама іншая інфармацыя. Пры гэтым ў артыкуле «[[:uk:Парубій Андрій Володимирович|Парубій Андрій Володимирович]]» ва Украінскай Вікіпедыі (бясспрэчна, там да гэтага артыкула надаецца значна больш увагі), гэта інфармацыя існуе. : У артыкул «Андрэй Уладзіміравіч Парубій» была дададзена і новая інфармацыя, але яна шматкротна меньшая за тую, што была выдалена. Аднаўляць выдаленую інфармацыю, вычытваючы, што было выдалена і на што заменена, патрабуе шмат часу і высілкаў ад іншых удзельнікаў. Зроблены ўнёсак пагоршыў артыкул, таму было прынята рашэнне аб адкаце двух правак удзельніка. : Удзельніку была дадзена парада больш акуратна рэдагаваць артыкулы. Свае выдаленні ўдзельнік абгрунтоўвае «выдаленем паўтораў» і тым, што пасля яго правак тэкст стаў «прыемным для чытання». : Галоўная мэта Вікіпедыі — стварэнне якаснага энцыклапедычнага зместу, а не прыгожае афармленне. : Удзельнік DenisBorum даволі часта практыкуе выдаленне інфармацыі ў артыкулах, абгрунтоўваючы «абнаўленнем звестак», «выдаленнем дубляў», «выдаленнем вады», «навядзеннем парадку ў артыкуле». Мае сэнс прагледзець іншыя артыкулы, дзе такім макарам было зроблена выдаленне інфармацыі. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:04, 9 лістапада 2025 (+03) ::У дачыненні да раздзела артыкула «Уласныя працы» ўдзельнік DobryBrat проста здзекуецца: першая «праца» – гэта проста кароткі артыкул ва ўкраінскай газеце на ўкраінскай мове 2013 года (кожны можа паглядзець і ацаніць «значэнне» гэтай «працы»); другая «праца» прызнана экстрэмісцкай у нашай краіне і доступ да гэтай старонкі заблакіраваны. ::Пра раздзел «Біяграфія». DobryBrat пералічвае менавіта нязначныя факты, гл. крыніцу тут: [https://www.rbc.ru/person/68b309b29a794784b703e240|РБК] ::І дарэчы, маю версію сапраўды прыемна чытаць. Ёсць такое паняцце, як «стыль». [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 17:40, 9 лістапада 2025 (+03) == Абарона [[Максім Танк]] == {{закрыта}} Статусны артыкул са школьнай праграмы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:31, 3 лістапада 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === {{Done}} [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:26, 3 лістапада 2025 (+03) == Пагрозы ад JerzyKundrat == [[Вікіпедыя:Кандыдаты ў выдатныя спісы#Спіс жанчын-лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі|Вось тут]] адбылася незразумелая сітуацыя, пасля якой я атрымаў ад удзельніка {{u|JerzyKundrat}} відавочную [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&diff=prev&oldid=5049906 пагрозу дэанамізацыяй з наступствам паглядзець які я «моцны»]. Такія паводзіны парушаюць [[ВП:НАПА]]. На маёй памяці гэта ўжо не першы раз, калі ўдзельнік востра рэагуе ў размовах, але вось такія пагрозы, здаецца, упершыню. Варта адрэагаваць. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:04, 26 кастрычніка 2025 (+03) : У канфлікце ўдзельнічаюць мінімум два бакі. Важна прыйсці да разумення ўласных памылак у зносінах, старацца з павагай адносіцца адзін да аднаго, не абражаць суразмоўцу і не ігнараваць яго просьбы. Мы ўсе плывём у адной лодцы і жадаючых веславаць няшмат. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, заклікаю вас да ўзаемнай павагі, не трэба пераходзіць на асобы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:41, 27 кастрычніка 2025 (+03) :: Я не пераходзіў на асобы і тым больш не канфліктаваў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:06, 27 кастрычніка 2025 (+03) ::Гэта нейкія неадэкватныя паводзіны, што [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&diff=prev&oldid=5049583 першы флэйм-допіс], што [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&diff=prev&oldid=5049906 апошні]. Не бачу, якія два бакі тут ёсць і якія прэтэнзіі могуць быць да MocnyDuham. Remember [[ВП:СУ]]. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] ^{[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]} 21:25, 27 кастрычніка 2025 (+03) :::падтрымліваю, сітуацыя неадэкватная і тут не бачна віны @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]]. Але заклікаю не рабіць паспешных высноў з улікам палітычнай кан’юнктуры. Калі сітуацыя будзе мець працяг, тут, відавочна, прыйдзецца ставіць блакіроўкі на ўл. запіс, на вялікі жаль... [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:06, 1 лістапада 2025 (+03) :::: Спадзяюся, пад працягам не маецца на ўвазе, калі мяне ўсёж здэаноняць і спраўдзяць, які я там моцны. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:09, 1 лістапада 2025 (+03) ::::: [[Удзельнік:MocnyDuham]], не пайму дзеля чаго ты тут лямантуеш каторы дзень. Ад каго і што патрабуецца, каб ты супакоіўся? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:28, 1 лістапада 2025 (+03) :::::: За парушэнне [[ВП:НАПА]] вас можна было б адразу заблакаваць і без абмеркаванняў. Я гэтага, вядома, не хачу. Я толькі не разумею, што я вам зрабіў, каб вы мне такое пісалі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:42, 1 лістапада 2025 (+03) ::::::: Упісваеш мой нікнэйм, дзе папала, але я з гэтым змірыўся ўжо не першы дзень як. Чаго й табе жадаю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:23, 1 лістапада 2025 (+03) ::::::::пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], давайце без інсінуацый і па факце. Калі вы можаце лепш вытлумачыць сітуацыю, што сапраўды адбываецца, то шчыра просім. З боку выглядае як неабгрунтаваныя нападкі на ўдзельніка, без кантэксту. Толькі можна сказаць, што акрамя відавочных пагроз, таксама жываецца вельмі фамільярны, непаважлівы тон размовы. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:32, 2 лістапада 2025 (+03) :::::::: Дзе і як я ўпісваю ваш нікнэйм? Вы, можа, скажыце, каб я гэтага больш не рабіў. Бо я вас зусім не разумею. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:57, 2 лістапада 2025 (+03) : Напісанае вышэй дыпламатычна некаторыя не зразумелі, пішу прама. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, тое, што паміж вамі адбывалася і адбываецца – гэта канфлікт. У ім удзельнічаюць абодва бакі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], навошта Вы пісалі ў каментарах да заўваг "Заўвагі: reply to JerzyKundrat"? Гэта удзельнікам JerzyKundrat фактычна было расцэнена як пераход на асобы. Калі Вы гэтага дагэтуль не заўважаеце, то гэта або робіцца наўмысна, або з-за недахопу вопыту. У сваю чаргу, прашу Вас, [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], быць больш стрыманым у каментарах. Вы таксама пераходзіце на асобы. “Мы ўсе плывём у адной лодцы”. Тое, што ў канфлікце ўдзельнічаюць новы адміністратар і былы адміністратар – гэта на радасць праціўнікаў беларускай Вікіпедыі. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, я паўторна заклікаю вас да ўзаемнай павагі і прашу спыніць канфлікт. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:13, 3 лістапада 2025 (+03) ::Пане @[[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], дзякуй, што ўдакладнілі. То бок прэтэнзія да аўтаматычна-згенераванага апісання праўкі пры напісанні каментарыя праз гаджэт? Якім чынам гэта можа апраўдваць паводзіны пана @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] я ўсё яшчэ не разумею. Мяркую, што пан @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], як і я, як і многія іншыя не звярталі на такія дробязі ўвагі і толькі зараз штосьці пачало праясняцца. Пры ўсёй павазе, я не разумею рэакцыю пана @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] і падазраю, што тут можа быць нешта яшчэ, таму прашу даць дадатковы каментарый па сітуацыі, ад вас нармальнага тлумачэння сітуацыі так і не было. Хоць мы і знаходзімся ў інтэрнэце, і тут звычайна людзі не крыўдуюць на аўтаматычна-згенераваны тэкст, але ж да пагроз, асабліва ў сітуацыі палітычнага напружання, тут не звыкліся, гэта не ерунда. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:46, 3 лістапада 2025 (+03) :: Мой каментар да праўкі згенераваны аўтаматычна, бо для дыялогаў у Вікіпедыі я ўжо шмат гадоў выкарыстоўваю [https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Jack_who_built_the_house/Convenient_Discussions адмысловы гаджэт]. І кожная мая праўка змяшчая перасылку на гэты факт. Калі мы кажам пра [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&diff=prev&oldid=5049527 тое апісанне], якое стала магчымым трыгерам для ўдзельніка – слова "заўвага" з'яўляецца назвай раздзелу, дзе мы абмяркоўвалі артыкул, а не маёй заўвагай да ўдзельніка. Здаецца гэта зразумела, бо слова змяшчае спасылку, якая і вядзе на раздзел... Я заўсёды ставіўся з павагай да ўдзельніка і, вядома, тут не хацеў аніякіх канфліктаў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:01, 3 лістапада 2025 (+03) == Адкаты Peisatai == {{закрыта}} Адкаты, якія масава робіць [[Удзельнік:Peisatai]], як напр. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9F%D1%96%D0%BD%D0%B0&diff=5048879&oldid=5035460 тут] — вандалізм. На заўвагі не рэагуе. Варта заблакаваць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:51, 23 кастрычніка 2025 (+03) :вандалізм гэта ў іншага таварыша, чаму не рэагуем [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 20:53, 23 кастрычніка 2025 (+03) :: сціранне запытаў крыніц — гэта вандалізм, а не наадварот. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:55, 23 кастрычніка 2025 (+03) :::у чалавека бзік супраць балтаў, ён метадычна павыкрыўляў, паперапісваў тое, што мной напісана, гэта не вандалізм, не? праглядаць усе сотні, што псіх нарабіў? можа паспасылацца на шэраг смеццевых, або даўно абвергнутых, крыніцаў, і яны вартыя згадкі? тут сметніца хіба? [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:02, 23 кастрычніка 2025 (+03) :::: [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], не трэба выдаляць са старонак інфармацыю, пацверджаную крыніцамі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:05, 23 кастрычніка 2025 (+03) :''Усім прывітанне!'' :'''Перагібы''' відавочна з абодвух бакоў. :Удзельнік Peisatai нярэдка балансуе '''на мяжы з Уласнымі Даследаваннямі'''. Удзельнік Warum нярэдка балансуе '''на мяжы з вандалізмам'''. :<u>'''Прапановы'''</u>: :1) вызначыцца наконт, таго, '''калі тут УД, а калі не УД'''. Падтрымаю ўдзельніка Bot: калі ёсць канкрэтная спасылка на корань і на ўтваральнік пры ім, тады гэта не УД. Без доўгіх ланцужкоў "лагічных сувязяў", але канкрэтная спасылка. :2) Удзельніку Warum прапаную '''вярнуць '''усюды звандалізаваны ім тэкст, прычапіць да яго ўнізе знойдзеныя ім спасылкі, спрэчны тэкст вылучыць і ў каментарах ветліва '''прапанаваць змены''' да спрэчнага тэксту. :3) Удзельніку Peisatai прапаную, потым, '''перагледзець '''заўвагі ўдзельніка Warum і або а) наступіць на горла ўласнай песні і '''прыбраць '''тое, што да ступені змяшэння нагадвае УД, або б) '''перафармуляваць''', каб выглядала больш-менш аб'ектыўна. І ўвогуле, занадта вузкія лінгвістычныя тонкасці спрасціць па магчымасці. :4) Вызначыць '''тэрмін '''для абаіх удзельнікаў разабрацца з гэтым усім масівам - напрыклад, тыдзень, два, месяц. Канкрэтны тэрмін, каб не расцягвалася. :5) Да часу вырашэння сітуацыі '''забараніць '''(вусна) абодвум удзельнікам '''правіць новыя артыкулы '''па назвах. :6) Асобна трэба вырашыцца наконт згаданых удзельнікам Bot '''спрэчных спасылак''' тыпу Жучкевіча, Пракаповіча і г.д. Напрыклад, Пракаповіч, калі паглядзець яго старонку, - правінцыйны літаратар і географ, з вялікай доляй верагоднасці не разумее ў фінскіх мовах. А Жучкевіч, як слушна адзначана, хоць і са сферы акадэмічнай навукі, але пераважна (не заўсёды) прапаноўваў вытлумачэнні з галіны "народнай этымалогіі". Прапаную, з мэтай захавання палітры меркаванняў, не прыбіраць, але рабіць нейкія нейтральныя, але ясныя пазнакі, тыпу "пастаўскі літаратар і географ І. Пракаповіч". :''З павагай,'' [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:11, 24 кастрычніка 2025 (+03) :: > ''Удзельніку Warum прапаную '''вярнуць '''усюды звандалізаваны ім тэкст, прычапіць да яго ўнізе знойдзеныя ім спасылкі, спрэчны тэкст вылучыць і ў каментарах ветліва '''прапанаваць змены''' да спрэчнага тэксту.''<br>Я шмат разоў бачыў праўкі Варума падчас догляду і не заўважыў там вандалізму. Ён выдаляў інфармацыю без крыніц і ўстаўляў адпаведны шаблон. Можаце паказаць прыклад вандалізму? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:15, 24 кастрычніка 2025 (+03) :::Перш чым адказваць на пытанне 2, трэба калегіяльна вызначыцца з пытаннем 1, бо ад яго дастаткова залежыць і пытанне 2. Выкажыцеся вы, і няхай выкажуцца іншыя. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:18, 24 кастрычніка 2025 (+03) :::: Мне, шчыра кажучы, вельмі цяжка зразумець, што ў гэтым пытанні з'яўляецца УД, бо я не разбіраюся ў тэмах. Дакладна павінны быць спасылкі на крыніцы. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:22, 24 кастрычніка 2025 (+03) ::::Найперш трэба вярнуцца да палітыкі невыдалення. Ёсць іншыя меркаванні -- дапаўняць. Не ўпэўнены, што тут ёсць нават самастойнае вылучэнне кораня і ўтваральніка, бо яны вылучаны даследчыкамі і на гэта ёсць спасылкі. У маі сам спасылаўся на "[[:en:Wikipedia:No_original_research#Synthesis_of_published_material|Synthesis of published material]]" ("[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне#Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі|Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі]]"), але якая новая думка тут прасоўваецца? Што Беларусь уся з запасам у зоне балцкай гідраніміі і кожная назва можа быць балцкай -- думка не новая і не спрэчная. Адкаты зробленыя Peisatai не адмяняў бы, а з дыфаў дадаў бы ўрыўкі ўнесеныя Için warum. На нейкія ўрыўкі паставіў бы запыты крыніц, як у Сермежы пра ранейшую даўжыню ракі (думаю, там можна знайсці спасылкі на ранейшыя карты). Жучкевіча нам не ўнікнуць, хоць бы мы і вырашылі яго неаўтарытэтнасць як лінгвіста, ён з кожнага праса будзе лезці. Як Вайтовіч у генеалогіі, назбіраў з дубу вецце, але папулярны і яго пхнуць як крыніцу раз за разам. У нас нават кробізы з крывічаў не выдалены, хаця ў гэтай лухты ад Ластоўскага няма ніякага грунту. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:39, 24 кастрычніка 2025 (+03) [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9D%D0%B0%D1%87%D0%B0_%28%D0%9B%D1%8F%D1%85%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%86%D0%BA%D1%96_%D1%80%D0%B0%D1%91%D0%BD%29&diff=5048905&oldid=4826334 Так] можа быць? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:10, 23 кастрычніка 2025 (+03) : [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] заблававаны на тры дні. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 23 кастрычніка 2025 (+03) Не ўсё так адназначна. Напрыклад, у вось [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%B6&diff=prev&oldid=5048829 такіх выпадках]. Удзельнік [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] выдаліў вялікі кавалак і напісаў "у Ванагаса, Покарнага і Скарджуса Сермеж адсутнічае", але там і не сцвярджалася, што ў іх Сермеж ёсць, там пра "корань" і "пашыральнік" было. Безкрынічны быў адзін абзац, але не мовазнаўчага характару, а гісторыка-геаграфічнага і на яго можна было проста паставіць запыт крыніцы. І такіх выпадкаў багата. То, можа, у такім выпадку гэта якраз адкат вандалізму, ну або выдаленага без разбору. І слушна заўважыў калега JerzyKundrat, чаму не можа быць дзве і тры версіі? То гэта тычыцца ўдзельніка Için warum таксама. У маі толькі сварыліся, а не выпрацоўвалі падыходы, як ставіцца да згадкі каранёў, пашыральнікаў і іншага такога ў артыкулах. Згадаць у артыкуле пра Сермеж, што ў літоўскай ёсць корань -серм- гэта арыгінальнае даследаванне пра Сермеж або проста інфармацыя? Таму спачатку пайшла чыстка ў адзін бок, потым пойдзе ў іншы, а затым і яшчэ куды. У тую ж Сермеж думку Пракаповіча можна было проста дадаць, нічога не выдаліўшы. Пра Жучкевіча і такіх паноў як Пракаповіч наогул ёсць пытанні, ці кваліфікаваныя яны як мовазнаўцы, бо іх версіі часта нагадваюць народную этымалогію. Калі ёсць сістэмная крытыка Жучкевіча, ці нешта іншае "даўно абвергнутае", трэба гэта разгледзець і можа вырашыць не карыстацца гэтым у мовазнаўчых пытаннях. Географам -- геаграфічнае, краязнаўцам -- краязнаўчае, а лінгвістычнае ўсё ж лінгвістам. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:03, 23 кастрычніка 2025 (+03) : Было б добра разабрацца ў аўтарытэтнасці крыніц з двух бакоў. Я дапушчаю выкарыстанне гэтых тэкстаў у этымалогіі, толькі калі ў іх відавочна атрыбутаваная сувязь паміж аб'ектам і назвамі. Арыгінальныя даследаванні недапушчальныя. Аднак для мяне гэтая тэма занадта далёкая і я не маю вольнага часу паглыбляцца ў літаратуру з двух бакоў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:53, 24 кастрычніка 2025 (+03) ::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] для мяне, шкада, таксама далёкая, толькі вельмі агульныя ўяўленні. Адносна Сермежы, што прыкладам вышэй, яна і праўда не згадваецца аўтарамі, якія пішуць пра корань і пашыральнік у літоўскай. Але гэта "бяда" такой літаратуры, поўнага спісу гідронімаў з пэўнымі фармантамі не дае ніхто, абмяжоўваюцца двума-пяццю прыкладамі, а далей "і інш.". Жучкевіч шчодры быў, вытлумачыў усё да чаго рукі дацягнуліся, але яго кваліфікацыя на гэта вельмі сумнеўная. Атрымліваецца, цяпер ускосныя сведчанні прафесіяналаў падмяняюцца на простае сведчанне непрафесіяналаў, якія затое яўна згадалі. Да каго толькі не звяртаўся, каб знайсці экспертызу хоць бы агульную для нашай праблемы, але няма такіх спецыялістаў і тэма вельмі хісткая з навуковага пункту гледжання, усё толькі гіпатэтычнае з адноснай ступенню імавернасці. Як разумею, падыходы навукоўцаў у галіне такія, што ў зоне балцкай гідраніміі, усе гідронімы апрыёрна лічацца балцкімі, пакуль іншае не даведзена асобна. Мы ўжо маем прыклад такой падмены ў іншай беларускай вікіпедыі, дзе імёны, якія апрыёрна ў навуцы лічацца балцкімі, хоць часам і няма адзінага меркавання з якіх пэўна фармантаў складаюцца і што значаць, тлумачацца з адзінай крыніцы, дзе даецца альтэрнатыўнае меркаванне, як германскія. Тая крыніца па фармальных прыкметах для Вікіпедыі аўтарытэтная (значна болей за Жучкевіча), але ў навуцы лічыцца "маргінальнай" (у сэнсе, што на ўскрайку навуковага поля, не адпавядае навуковаму кансэнсусу, ніхто на яе сур'ёзна не спасылаецца, хіба ў аглядзе гісторыі навукі). Тое самае можа быць у нас, толькі з рэкамі. Напэўна, трэба рабіць як з імёнамі зроблена, напрыклад, у артыкуле [[Ягайла]], дзе даюцца меркаванні Юргевіча, Чаропкі, Урбана і Галяка таксама, хаця пэўнае значэнне імя Ягайла нават для літоўскіх спецыялістаў застаецца дыскусійным з часоў рэканструкцыі яго Бугой. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:46, 24 кастрычніка 2025 (+03) :::Аб'яднаў версіі ў артыкуле [[Нача (прыток Бабра)]], напэўна, так рабіць трэба было адразу, замест выдалення і скарачэння. Яно тады можа і ўзяло б меней часу, цяпер возьме болей. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:31, 25 кастрычніка 2025 (+03) : У сучаснай беларускай мове слова Сермеж мае корань "Сермеж". Сцверджанне, што корань "Сермеж" утвораны ад кораня "Серм" і пашыральніка "еж" - гэта ўжо этымалогія, то бок гэта павінна быць яўна прапісана ў артыкуле ды павінна быць падмацавана аўтарытэтнымі крыніцамі. Пакуль жа мы маем, што ў артыкуле пра слова з адным коранем слова даецца этымалогія іншага кораня. Адпаведна я падтрымліваю Için warum, што падобную інфармацыю можна выдаляць з артыкула. Як альтэрнатыву хуткаму выдаленню звестак можна ўжываць прастаўленне шаблонаў, напрыклад Шаблон:Праверыць факты. Аднак нават калі ў першакрыніцы згадваецца корань самаго слова, але без згадкі пра канкрэтны аб'ект, то я б усё роўна асцерагалася б прапісваць такое напрамую ў артыкул, таму што і аднолькавыя альбо вельмі падобныя назвы могуць мець рознае паходжанне. Напрыклад, назва Ленін можа быць гістарычнай і быць утворанай ад жаночага імя, а можа быць назва Леніна ўтвораная ад мянушкі савецкага дзеяча. Альбо Дзяржынск і Дзяржынава - этымалагічна гэтыя назвы звязаныя, аднак адно з іх утворана ад прозвішча, якое ў сваю чаргу магчыма ўтворана ад назвы другога. То бок мне бліжэй пазіцыя, што ў артыкул варта дадаваць інфармацыю пра паходжанне назвы, толькі калі ў аўтарытэтнай крыніцы ёсць разбор назвы канкрэтна гэтага геаграфічнага аб'екта. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 00:21, 25 кастрычніка 2025 (+03) ::@[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] , адразу сам болей схіляўся да такой думкі. Але з погляду як гэта робіцца, што прасоўваецца фактычна народная этымалогія, ёсць сумненні што на праўдзе лепей. Сама Сермеж можа не згадвацца, але калі ў крыніцы вядзецца менавіта пра гідронімы і даецца шэраг аналогій з такім коранем, а Сермеж якраз у зоне дзе такая аналогія актуальная, што думаць у такім разе? У маі ўжо пісаў, калі ёсць тлумачэнне менавіта для вялікіх Дзвіны, Дняпра або Дуная, ці можна яго ўжываць для дзясяткаў іншых Дзвін, Дзвінас, Днепрыкаў, Дунаяў і Дунайцаў, ці гэта будзе ўласным даследаваннем? Або можна даць спасылку на ўмоўнага "Пракаповіча", што малая Дзвіна ад "дзівіцца" і лічыць, што гэта крыніца і яна прыярытэтная? Па-мойму, адсылка да гіпатэтычнай прафесійнай аналогіі лепей за прыцягнутую за вушы сугучнасць, якая да гідраніміі ніякім бокам (як гэта з Начай, напрыклад). Гэта ж не тое, што наш ананімны валагодскі этымолаг прыцягвае "аналогіі" з мовы хантаў на ўласнае разуменне. Наконт Леніна ўсё ясна, да гэтага яскравым прыкладам кваліфікацыі Жучкевіча будзе Лунін, які ён выводзіць ад прозвішча Лунь, тым часам як Лунін толькі пазнейшае скажэнне Луліна. І даецца ж Жучкевіч як аўтарытэтная крыніца. Пры тым, пададзеная там Peisatai версія таксама прыцягнута за вушы, нават ускоснай згадкі пра яе нідзе няма, грунтавалася таксама на скажонай назве, таму выдаліць яе было слушна. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:13, 25 кастрычніка 2025 (+03) ::: @[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]], калі Пракаповіч і Жучкевіч не з'яўляюцца лінгвістамі і даюць аматарскія трактоўкі паходжання назваў, то можна альбо выдаляць іх версіі, як неаўтарытэтныя крыніцы, альбо асцярожна фармуліраваць спасылкі на іх на ўзор "Географ Жучкевіч выказаў ідэю, што назва X, паходзіць ад Y, аднак яго працы былі абвергнуты Z, як не адпавядаючыя сучасным лінгвістычным уяўленням". У любым разе наколькі я разумею, то на дадзены момант ніхто і не адстойвае аўтарытэтнасць Жучкевіч і неабходнасць прапісвання яго версій у артыкулах. Мне падаецца нармальным, што паходжанне назвы нейкай ракі ці возера можа быць не даследавана прафесійнымі лінгвістамі, у такім разе я лічу, што лепей у артыкуле не падаваць наогул ніякай версіі аб паходжанні назвы ці падаваць толькі народна-этымалагічную, запісаную прафесійным фалькларыстам. Замена адных аматарскіх версій другімі ды яшчэ і з прастаўленнем пры гэтым спасылак на працы прафесійных лінгвістаў, мне не падаецца вырашэннем праблемы.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 13:07, 25 кастрычніка 2025 (+03) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] таксама зноў пачаў дадаваць у артыкулы пра людзей версіі пра паходжанне іх прозвішчаў, напрыклад [[Фёдар Міхайлавіч Дастаеўскі]], [[Сяргей Мікалаевіч Румас]], [[Валянцін Акудовіч]]. Прапаную версіі аб паходжанні прозвішчаў дадаваць у артыкулы аб прозвішчах ці ў артыкулы пра роды. У артыкулах жа пра людзей пра прозвішча распісваць толькі ў выпадках, калі сам чалавек ці яго бліжэйшыя продкі змянілі прозвішча.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 23:36, 23 кастрычніка 2025 (+03) :І праўда, напэўна, для Дастаеўскага і іншых варта пісаць, што прозвішча адтапонімнае, а варыянты паходжання тамоніма ў артыкуле пра Дастоева толькі. Пра гэта мы пісалі і быццам вырашылі адносна этымалогіі ў гарадах, назвы якіх паходзяць ад гідронімаў, што пра паходжанне гідроніма пішам толькі ў артыкула пра яго. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:14, 24 кастрычніка 2025 (+03) Вітаю! Сваю пазіцыю я патлумачыў яшчэ ў маі гэтага года на старонцы Запыты да адміністратараў. Удзельнік Peisatai зрабіў сотні правак, у якіх напісаў свае ўласныя фантазіі аб паходжанні тапонімаў і прозвішчаў, пры гэтым амаль усе ягоныя праўкі або не маюць крыніц, або гэтыя крыніцы сфальсіфікаваныя. Канкрэтныя прыклады я тады прывёў (прычым гэта была толькі частка з таго, што ён панапісваў), паўтарацца тут не буду, хто жадае, можа паглядзець. Правілы вікіпедыі не дазваляюць займацца ўласнымі даследваннямі і падлогам крыніц, атаксама абражаць іншых удзельнікаў. У іншых моўных раздзелах за падобную "творчасць" удзельнікаў блакуюць назаўсёды. Я ў маі на гэта звярнуў увагу супольнасці, аднак на жаль ніякіх практычных крокаў зроблена не было. Пасля гэтага, як мне тут і параілі, я стаў самастойна выпрауляць гэтыя УД. Ніякіх парушэнняў з майго боку няма, ніводнага правіла вікіпедыі я не парушыў. Я паставіў запыты крыніцы там, дзе крыніца адсутнічае, а таксама часткова выдаліў інфармацыю, калі ў паказанай крыніцы яна адсутнічае. У некаторых выпадках выправіў інфармацыю ў адпаведнасці з тым, што насамрэч напісана ў крыніцы. Зараз вышэй пішуць, што Жучкевіч, маўляў, не аўтарытэтная крыніца. Можа і так, а Peisatai з ягонымі фантазіямі - хіба гэта АК? Потым пішуць, быццам калі ёсць корань - гэта ўжо і не УД. А хто вырашыў дзе які корань? Я ўжо не кажу пра значэнне гэтага кораня. Вось напрыклад Peisatai са спасылкай на Тапарова напісаў, што ў назве Няміга корань nem і пашыральнік g, а па Тапарову атрымліваецца, што ў назве корань mig. У назве Обаль і падобных Peisatai піша пра корань ab "рака", а ў Тапарова - абъл/объл "яблыка". І гэтак далей. Потым, вышэй напісана, што ў літаратуры аўтары не даюць поўнага спісу назваў, а абмяжоўваюцца двума-пяццю. Аднак у таго ж Тапарова часта прыводзяцца даволі доўгія спісы назваў, у тым ліку і тых, што на тэрыторыі Беларусі. Навошта тады выдумляць яшчэ ад сябе? Тым больш, калі гаворка ідзе пра больш-менш значны, вядомы аб'ект (горад ці раку). Навукоўцы ж не дурні і умеюць карыстацца картамі, даведнікамі, працамі сваіх калег (Тапароў многія назвы Беларусі браў са слоўніка Жучкевіча). Калі пра дадзены вядомы аб'ект не напісана ў аўтара, можа ён і не лічыў магчымым падобнае яго тлумачэнне? Гэта вельмі тонкая тэма, якая дае вельмі шырокую прастору для асабістых трактаванняў. Таму ў правілах энцыклапедыі і гаворыцца, што кожнае сцверджанне павінна быць падмацаванае АК. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:45, 26 кастрычніка 2025 (+03) : [[Удзельнік:Için warum]], дзякуй за рагорнутае меркаванне, у цэлым згаджаюся з вамі. Хацеў бы ўсё ж, каб мы не сыходзілі тут з таго, што ў Вікіпедыі ''кожнае сцверджанне павінна быць падмацаванае АК'', бо ёсць і шырока вядомыя факты, і відавочныя паралелі можна дапускаць, калі кансэнсус маецца. У нас ужо назапасілася шмат інфармацыі па гідраніміі/тапаніміцы, давайце супольна прывядзем яе калі не да дасканалага, то хоць бы да прмальнага стану. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:44, 26 кастрычніка 2025 (+03) :Удзельнік Варум, як казаў удзельнік JerzyKundrat, '''кідайце прымяраць ролю паліцэйскага'''. Тут камандна ствараюць, і Ваш праведны гнеў выглядае дзіўна. Calm down, Вы як нацягнутая струна :) Чаму, дарэчы, Вам не падабаецца, што ўдзельнік Peisatai так адстойвае '''балцкія версіі'''? Вы прынцыпова супраць? Хацелася б разабрацца, чаму вы так гарачыцеся, перш чым прадметна пераходзіць да тэмы "карані і ўтваральнікі" :) Бо Вы накідваеце '''відавочна "смеццевых" спасылак''' (тыпу Пракаповіча), і складаецца ўражанне, што толькі каб замыліць тэму. Як любіць казаць руская прапаганда, "не ўсё так адназначна". Хіба не так? Вы ж павінны разумець, што правінцыйны літаратар '''Пракаповіч '''- гэта не крыніца? Або што тлумачэнні '''Жучкевіча '''часта не вытрымліваюць крытыкі. Або што '''Рогалеў '''прыдумшчык яшчэ той? '''Патлумачце, калі ласка, што стаіць за Вашай актыўнасцю'''. Бо акрамя таго каб выпраўляць удзельніка Peisatai, Вы, здаецца, больш нічым у Вікіпедыі не займаецеся, а зарэгістраваліся тут, здаецца, толькі для гэтага. Або Вы проста каб усё было "строга ў духу буквы закону"? Праўда, незразумела пакуль што. (Паўтаруся, што, на маю думку, Вы '''балансуеце на мяжы з вандалізмам''', як удзельнік Peisatai балансуе на мяжы з Уласнымі даследаваннямі, і трэба гэтыя два палюсы ўрэшце '''ўзгадніць''' '''і прымірыць'''). [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:13, 26 кастрычніка 2025 (+03) ::Здаецца, я зразумела абгрунтаваў свае дзеянні. Справа не ў балцкіх версіях (ці нейкіх яшчэ), а ў тым, што па правілах праэкта артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе уласных "адкрыццяў" усіх жадаючых. Калі нехта хоча дадаць у артыкул, напрыклад, што назва Жлобін паходзіць ад літоўскага globti - калі ласка, хто ж супраць, толькі няхай ён знойдзе АК, дзе гэта чорным па беламу будзе напісана. Гэта не я так вырашыў, гэтага патрабуюць правілы вікіпедыі. А калі ён гэта піша і дае крыніцу, у якой насамрэч гэта было сказана не пра Жлобін, а пра нейкую рачулку ў Літве, то гэта ёсць уласнае даследванне і падлог крыніцы. Вось і усё. Меня проста здзівіла, што чалавек за некалькі гадоў столькі ўсяго панапісваў, дадаў горы інфармацыі, і ніхто нават не пацікавіўся, а ці праўда ўсё тое, што ён так упарта піша? Ніхто не знайшоў у інтэрнэце якую-небудзь з гэтых крыніц, не адкрыў яе і не паглядзеў, а што там на самой справе напісана? Хаця адзін ці два разы гэта было, у прыватнасці ў артыкуле пра Прыпяць. Аднак далей на жаль ніхто высновы з той гісторыі так і не зрабіў. Гэта вельмі небяспечны прэцэдэнт. Беларуская вікіпедыя не такая масавая, як напрыклад англійская ці руская, і тут знайшоўся толькі адзін такі Peisatai, а ўявіце сабе калі б іх было пяць, дзесяць, дваццаць, і яны таксама пачкамі пісалі б тут свае фантазіі? Энцыклапедыя пераўтварылася б у сметнік. Што ж датычыцца неаўтарытэтнасці Жучкевіча, Пракаповіча і Рогалева, то я дадаў тое, што змог знайсці (дарэчы, я яшчэ дадаваў Фасмера, Трубачова, Развадоўскага і іншых аўтараў). Калі яны не з'яўляюцца АК, можна і выдаліць, я не спрачаюся, аднак спачатку трэба выдаліць УД ўдзельніка Peisatai, бо гэта тым больш не АК. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:10, 26 кастрычніка 2025 (+03) :: [[Удзельнік:Akijan|Akijan]], захоўвайце, калі ласка, ветлівасць у размовах. Пытанне не ў тым маюць нейкія тапонімы/гідронімы балцкае ці афраамерыканскае паходжанне. Асноўнае пытанне ў тым ці можна дадаваць у артыкулы аб тапонімах, гідронімах, прозвішчах, канкрэтных людзях інфармацыю аб этымалогіі кораня слова падобнага да назвы дадзенага аб'екта. А таксама дадаткова ўзнята пытанне, што рабіць, калі звесткі аб паходжанні назвы ёсць, але аўтарытэтнасць іх крыніцы пад сумневам: такую інфармацыю ў артыкул не дадаваць наогул ці дадаваць, але з тлумачэннем спрэчнасці трактоўкі.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 12:55, 26 кастрычніка 2025 (+03) ::: Спадарыня [[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]], датычна другой вашай рэплікі — відавочна ''дадаваць, але з тлумачэннем спрэчнасці трактоўкі''. Мы ж не маем патрэбы ў эканоміі паперы, працэсы і з'явы можам паказваць шырока і рознабакова. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:59, 26 кастрычніка 2025 (+03) : {{u|Akijan}}, ці маеце вы дадатковыя ўліковыя запісы ў праэкце і чаму вырашылі напісаць у гэты раздзел з менавіта з новага? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:05, 26 кастрычніка 2025 (+03) ::Папрасілі ўключыцца з дыскусію. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 14:09, 26 кастрычніка 2025 (+03) Peisatai пачаў дадаваць у артыкулы свае "этымалогіі" са спасылкай на нейкую кніжку А. Мікуса (<nowiki>[</nowiki>''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''<nowiki>]</nowiki>). Зразумела, што гэта не аўтарытэтная крыніца ("смеццевая крыніца", як ён сам тут выказваецца). [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 12:55, 27 кастрычніка 2025 (+03) :[[Алесь Мікус|Мікус]] не горай за Жучкевіча або Пракаповіча, прынамсі, ведае літоўскую мову на высокім узроўні. Калі падсумоўваць. Застаецца пастанавіць, што сведчанні пра этымалогію ад неспецыялістаў не прымаем як крыніцы. Калі нехта вызначае паходжанне гідронімаў, то мае быць не проста лінгвістам-славістам, але і балтыстам, а калі і фінаўгрыстам. І практычна ўсё трэба будзе выдаліць. Таксама, што этымалогію для вялікай Дзвіны і іншага мы не прымаем для малых Дзвін і іншага, калі яны яўна асобна не названы ў крыніцы. Ніякія "імёны рэк з -упа імаверна балцкага паходжання", як любяць мовазнаўцы, нам не прыдатныя. Што найболей непрыемна, калі і праўда сістэматычна пазначаліся крыніцы, дзе нічога з чаканага або хоць блізкага да яго не было. Адзінкавыя выпадкі можна зразумець, асабліва калі пасля пазначэння крыніцы было шмат правак. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:56, 27 кастрычніка 2025 (+03) ::''Мікус не горай за Жучкевіча'' Жучкевіч прызнаны спецыяліст ў навуковым свеце, працаваў у БДУ, аўтар некалькіх кніг, артыкулаў у навуковых часопісах, на яго дагэтуль спасылаюцца іншыя навукоўцы. І не трэба яго папракаць тым, што ён географ, бо тапаніміка - гэта не толькі лінгвістыка, але і геаграфія, і гісторыя, і краязнаўства - усё разам. Сапраўднае тапанімічнае даследванне тады, калі даследчык даследуе канкрэтны аб'ект. Калі гэта горад, ён вывучае ягоную гісторыю, хто і калі яго заснаваў, калі гэта рака ці возера, вывучае іх геаграфічныя, гідралагічныя ўласцівасці - каб паспрабаваць зразумець, чым яны вылучаюцца, чаму людзі маглі іх так назваць. А не проста сядзіць сабе ў кабінеце і жангліруе словамі з розных моваў. Знасці падобныя словы можна, а вось ці будуць яны мець нейкае рэальнае дачыненне да дадзенага горада ці ракі? І Жучкевіч пры падрыхтоўцы свайго слоўніка карыстаўся працамі іншых вядомых навукоўцаў, у тым ліку і лінгвістаў: Фасмер, Тапароў, Буга, Развадоўскі, Машынскі, Лер-Сплавінскі і г. д. (спіс літаратуры ён прыводзіць). А Мікус хто такі? Якое дачыненне ён мае да навуковага света ўвогуле і да тапанімікі ў прыватнасці? І пры чым тут яго веданне літоўскай мовы? Яе ведаюць больш за 3 мільёны чалавек, гэта не значыць, што кожны з іх можа пісаць аб тапаніміцы Беларусі. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:11, 28 кастрычніка 2025 (+03) :::@[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] на што толькі не спасылаюцца. Гэта можа быць апраўдана, калі транслюецца меркаванне аўтарытэтных мовазнаўцаў, а сам ты не маеш да іх доступу. Цяпер гэта ўсё даступна ў асноўным і пасрэднік не патрэбны. Што да ўласных распрацовак этымалогіі, не геаграфічная гэта справа, чалавек не падрыхтаваны для гэтага часта не бачыць відавочных рэчаў, які б ні быў паважаны і тытулаваны ў сваёй галіне. Вядома, географ можа мець дадаткова і такую кваліфікацыю, але пра Жучкевіча мы гэтага не ведаем. Наогул мы ж бачым яго версію ў "Начы" і такога шмат, сустракаў калі выводзіў свае этымалогіі ён з позніх, скажоных часамі назваў. Я ж і кажу, што ў плане этымалогіі яны роўныя, у Жучкевіча няма кваліфікацыя для яе, а Мікула "вагі" ў тым самым навуковым свеце, хоць кваліфікацыі яўна болей. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:30, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::Заглянуў у артыкул пра [[Лужаснянка|Лужаснянку]] і [[Бабруйка]]. Я думаю, калі чляненне дастаткова відавочнае (і корань, і ўтваральнік вядомыя ў балцкіх назвах), то можна пакідаць, гэта не УД. ::У менш відавочных выпадках трэба прыбіраць. ::Другое. Калі прыводзяцца аналогіі і прыводзіцца спасылка, дзе яны прапісаныя, але там няма канкрэтна пра назву, да якой яны прыводзяцца, то гэта не падлог, а спасылка на аналогіі. Наколькі гэта УД, трэба глядзець у кожным канкрэтным выпадку. ::Трэцяе. Удзельнікам Warum і Peisatai трэба настойліва параіць прыйсці да супрацоўніцтва, калі ўжо абодва столькі сілаў кладуць на тапанімію. Пакінуць лаяць адзін аднаго і тым больш спрабаваць дэананімізаваць, у цяперашніх палітычных варунках. ::Прапаную на гэтым пакрысе гэтую дыскусію завяршаць. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:34, 27 кастрычніка 2025 (+03) :::Для каго ''чляненне дастаткова відавочнае''? Асабіста для вас відавочнае адно, для другога - другое, для трэцяга - трэцяе. Адну й тую ж назву можна "расчляніць" па-рознаму, і вытлумачэнне гэтых часцін можа быць рознае, нават у адной мове (а тут і з мовамі магчымыя варыянты). Гэтым павінны займацца спецыялісты, а не аматары. І з аналогіямі - тое ж самае. Тое, што адна назва ёсць аналагам іншай назвы - гэта павінна быць напісана ў навуковых працах прызнаных спецыялістаў, а не самі ўдзельнікі праэкта будуць самастойна вырашаць, бо тады гэта будзе ўжо не энцыклапедыя, а паркан, на якім кожны піша ўсё што хоча. І з этымалогіяй прозвішчаў - тое ж самае. Уявіце сабе, нехта захоча напісаць, што аналагам назвы Мінск (Менск) з'яўляецца назва вострава Мэн, а аналагам назвы беларускага Брэста - назва французскага Брэста, бо яму гэта відавочна... І ўвогуле, чаму абавязкова ў кожным артыкуле пра нейкі населены пункт ці раку/возера, трэба абавязкова пісаць пра этымалагію назвы?! Калі пра нейкі дадзены аб'ект пакуль няма аўтарытатнай крыніцы на гэтую тэму, то можа будзе лепш увогуле нічога не пісаць, чым нешта там выдумляць ад сябе? Каму і навошта гэта трэба? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:20, 28 кастрычніка 2025 (+03) :::Калегі, думаю, я '''паспяшаўся прыміраць удзельнікаў Peisatai i Warum'''. Калі апошні стаў завочна нападаць на Мікуса, мне стала пакрысе ўсё станавіцца на свае месцы. ::: <nowiki>[</nowiki>''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''<nowiki>]</nowiki>. :::Ва ўсякім разе, удзельнік Warum прарабіў тытанічную працу па перапрацоўцы артыкулаў удзельніка Peisatai, які відавочна даў маху і шмат дзе (не ўсюды) перагнуў. Калі Peisatai пад уплывам спасылак ад Warum праробіць '''работу над памылкамі''' ў артыкулах, то гэта будзе сапраўды выпадак, калі па-марксісцку з Тэзіса і Антытэзіса выйдзе не дрэнны Сінтэз. :::Яшчэ хацелася б больш пачуць '''пра славяна-індыйскую гідранімію''' на быццам бы балцкай тэрыторыі, магчыма, трэба было б асобны артыкул пра гэта напісаць, няхай бы Warum хоць нешта сваё ўласнае напісаў. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 14:27, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::''няхай бы Warum хоць нешта сваё ўласнае напісаў'' Калі вы чакаеце ад мяне ўласных даследванняў у стыле Peisatai, то іх зразумела не будзе. Па-першае, гэта забараняюць правілы праэкта, а па-другое, навошта мне тут нешта выдумляць і пісаць горы нейкага флуда? У меня для гэтага няма ніякай матывацыі. А ў яго, відаць, ёсць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 17:49, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::: Калі ласка, давайце больш канструктыўна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:51, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::Ніякага дачынення ні да якога Дзермана я не маю. Доказы смешныя: за тэрмін, які больш за 5 месяцаў, вы знайшлі аж цэлых 3 супадзенні па часе)) І ўвогуле, не трэба пастаянна ўводзіць дыскусію ў бок. Спрэчка тут не пра балтаў, славян, індыйцаў, Мікуса, Дзермана і г. д., а пра тое, ці можа ў энцыклапедыі чалавек пісаць свае ўласныя здагадкі і меркаванні? Правілы вікіпедыі гавораць, што не, артыкулы тут пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц. Калі вам так хочыцца балцкіх версій тапонімаў, то літаратуры на гэтую тэму хапае, той жа Тапароў пра гэта вельмі шмат напісаў. Дадавайце і ніхто супраць не будзе. Але Peisatai нават і балтыста Тапарова перакручвае, ставіць на яго спасылку, а піша нейкую адсябяціну, чаго ў Тапарова зусім няма (прыклады я прыводзіў яшчэ ў маі). [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 15:24, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::Ох ужо гэтыя дэаноны :( А якая розніца? Тут да крыніц фармальны падыход і суб'ектыўныя крытэрыі. Справа толькі як мы будзем рабіць, прымаць усе меркаванні з хоць якімі крыніцамі, тады пойдуць і Жучкевіч з іншымі, і Мікус. Або толькі выключна яўных тэматычных лінгвістаў, тады ні Жучкевіч, ні Мікус не пойдуць. Ачышчаем і жывём спакойна. Калі першы варыянт, паўтаруся, трэба вярнуцца і трымацца палітыкі невыдалення. Калі былі выпадкі ўяўнага ўжывання крыніц, так болей не рабіць ні пад якім соусам. Выпрацаваць нейтральныя формы, які будуць адпавядаць стану крыніц, напрыклад, "у балцкіх гідронімах вылучаюць корань y-[зноска] і пашыральнік -x[зноска], але ці яны ў назве гэтай Yx яўна не адзначана". Спыніць канфрантацыю на балцка-славянскай этымалагічнай глебе, у асноўнай масе гэта пэўна ніколі не вызначаць, будуць толькі болей або меней кваліфікаваныя гіпотэзы. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:01, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::: Пане [[Удзельнік:M.L.Bot|Максіме]], канешне ж будзем ''прымаць усе меркаванні з хоць якімі крыніцамі''. Вікіпедыя для таго й прызначана, каб трансляваць веды з розных галін. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:16, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::@[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] , тэарэтычна правілы вымагаюць не хоць якіх, а аўтарытэтных крыніц. Але звычайна так катэгарычна пытанне паўстае ў спрэчных выпадках, што ў нас цяпер і ёсць. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:03, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::: Маем звычай у БелВікі трактаваць аўтарытэтнасць крыніц таксама шырока, аж да навінных. Узнятая тут бура не нагода для фундаментальных змен. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 28 кастрычніка 2025 (+03) :::: {{u|Akijan}}, я выдаліў частку вашай рэплікі, якая была датычна вашых здагадак датычна асобы іншага ўдзельніка. Па-першае гэта парушае [[ВП:ЭП]], а дакладней парушае "прадузятасць, навешванне «цэтлікаў» на апанентаў". Па-другое, у Вікіпедыі нельга займацца [[доксінг]]ам. Таксама чытайте [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikimedia_Foundation_statement_on_paid_editing_and_outing афіцыйную пазіцыю фонду Вікімедыя] датычна аутынгу іншых асоб. Я вас папярэджваю, што наступным разам за парушэнне [[ВП:ЭП]] ваш доступ да рэдагавання Вікіпедыі можа быць заблакаваны. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:47, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::Удзельнік МоцныБрат, патлумачце ласка, на падставе якіх фармальных правілаў Вікіпедыі Вы выдалілі частку майго паста, у якім я параўнаў час напісання ўдзельнікам Варум тут сваіх пастоў з <nowiki>[</nowiki>''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''<nowiki>]</nowiki>.? Дэананімізацыя забароненая толькі калі гэта пагражае пераследам па палітычных, рэлігійных падставах, а Дзермана ў Беларусі ніхто пераследваць не будзе, бо ён на баку ўладаў. Калі ласка, дакладную спасылку на рэгуляцыю. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 15:47, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::: Звярніце ўвагу на [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў#c-MocnyDuham-20251028124700-Akijan-20251028112700|гэты]] і [[Размовы з удзельнікам:Akijan#c-MocnyDuham-20251028125100-Папярэджанне|гэты]] каментар. І я зноў выдаліў вашу рэпліку з магчымым дэанонам па гэтых прычынах. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:01, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::Добра, прачытаў, пагаджуся, быў раманаў. Але ж паведаміць зацікаўленым асобам, думаю, правілы Вікіпедыі не забараняюць. Бо калі ўдумацца, гэта з глузду з'ехаць што робіцца. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:05, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::: Вы не ведаеце, ці з'яўляецца ўдзельнік той асобай, пра якую кажаце. А калі ён ніяк з ёй не звязаны? Зараз вы ствараеце ціск на ўдзельніка тым, што камусьці пра яго штосьці скажаце. Ваша пагроза "паведаміць зацікаўленым асобам" парушае [[ВП:НАПА]]. Калі ласка, не пагражайце тут нікому. [[ВП:СУ|Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:17, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::::Думаю, тады Вам варта з такой жа строгасцю адрэагаваць на спробу дэанону вышэй з боку ўдзельніка Варум ("падазраю, што гэта ён сам і ёсць") і прывесці да балансу. ::::::::Карацей, спадзяюся, нехта ўсё ж возьмецца выпраўляць тое, што тут з ідэалагічных прычын творыць апазнаны ўдзельнік Варум. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:58, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::::: Тое самае тычыцца і {{u|Için warum}}, канешне. Не бачыў яго рэпліку. Калі ласка, спыніцеся і пачніце камунікацыю згодна з [[ВП:ВЕТ]]. Галоўнае прыйсці да кансэнсусу і пачаць дапаўняць Вікіпедыю. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:02, 28 кастрычніка 2025 (+03) :::::::::: Па-мойму, кансэнсус тут можа быць толькі адзін - выконваць правілы вікіпедыі, там усё прапісана, а не вынаходзіць тут веласіпед. Мне цяжка ўявіць падобную дыскусію ў нейкім іншым моўным раздзеле, напрыклад, у англійскім ці рускім. Дарэчы, Peisatai спрабаваў пісаць свае ўласныя даследванні і ў рускай ВП, аднак відаць не атрымалася, тады ён цалкам пераключыўся на беларускую, і тут, як гаворыцца, "пракаціла". На жаль. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 17:41, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::::::: У іншых моўных раздзелах смецця больш, чым у БелВікі. Не буду тут прыводзіць доказы з уласных даследаванняў на гэты конт. Таксама нагадаю, што Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, акрамя [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|пяці агульных прынцыпаў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:46, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::::::Чаму Вы не выдалілі ў згаданай рэпліцы спробу дэанону? [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:22, 30 кастрычніка 2025 (+03) :::::::::::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], калі ласка, дазачысціце тое, што можа быць дэанонам, можа, і версіі нейкія можна закрыць для прагляду правамі адміна. Дзякуй. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:12, 3 лістапада 2025 (+03) :::::::::::: Выдаліў! Зараз паспрабую закрыць версіі [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:06, 3 лістапада 2025 (+03) :::::::::::: Здаецца ўсё прыбраў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:09, 3 лістапада 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Праект рашэння === {{закрыта}} Не хочацца, каб тэма заставалася адкрытай, таму я падрыхтаваў праект рашэння. Калі ён не сустрэне вострай крытыкі, то набудзе моц праз тыдзень. Вітаю дапрацоўку з боку дасведчаных удзельнікаў.<br /><br />Звесткі аб этымалогіі дапускаюцца толькі пры наяўнасці надзейных крыніц. Неправяраемыя крыніцамі сцвярджэнні выключаюцца і не павінны размяшчацца ў асноўнай прасторы Вікіпедыі (гл. [[ВП:ПРАВ]]). Фармулёўкі ў пытаннях этымалогіі ў «спрэчных артыкулах» павінны быць прыведзены з відавочнай атрыбуцыяй у тэксце: «па меркаванню X», «згодна з Y», і з дакладнай бібліяграфічнай спасылкай. Указваць паходжанне канкрэтнага тапоніма ці гідроніма варта толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект. Перанос агульных мадэляў «корань/фармант» на назвы, не згаданыя ў аўтара, разглядаецца як ўласнае даследаванне і не дапускаецца. Самастойнае «расчляненне» назваў на карані і суфіксы і высновы на гэтай аснове без прамой падтрымкі профільнай літаратуры таксама недапушчальныя (гл. [[ВП:НУДА]]).<br /><br />Дапускаецца прывядзенне розных версій паходжання, у тым ліку балтыйскіх, славянскіх і іншых, але кожная толькі са спасылкай на надзейную крыніцу, з карэктнай атрыбуцыяй аўтара і ўзважанай падачай без катэгарычнасці там, дзе ў літаратуры няма кансэнсусу. Прыярытэт аддаецца профільным лінгвістам і выданням, якія рэцэнзуюцца. Папулярызатарскія і краязнаўчыя артыкулы магчымы толькі з відавочнай маркіроўкай іх статусу і без пераацэнкі іх вагі ў параўнанні да профільнай літаратуры.<br /><br />Нагадваю аб недапушчальнасці войн правак. Персанальныя выпады і любыя спробы дэананімізацыі будуць выдаляцца. Пры паўтарэнні магчымы блакіроўкі. Па спрэчных пытаннях прашу адкрываць тэму на старонцы абмеркавання артыкула і весці дыялог там.<br /><br />Абмеркаванне носіць метадалагічны характар, гаворка пра правяральнасць і спосаб падачы, а не пра супрацьстаянне балтыйскіх і славянскіх трактовак. Праект адкрыты для розных навуковых версій пры ўмове акуратнай атрыбуцыі, надзейных крыніц і захавання этыкі зносін. Дзякуй усім удзельнікам за ўклад і канструктыў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:20, 15 лістапада 2025 (+03) : Усё ідзе сваім чарадом, [[Удзельнік:MocnyDuham]] не выдумвай усялякія бздуры. Гэта была ''вострая крытыка'', калі ты не зразумеў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 15 лістапада 2025 (+03) :: "Сваім чарадом" усё ідзе з мая. За гэты час ужо былі блакіроўкі і некалькі вялікіх амберкаванняў. Трэба было ўжо нешта прыдумаць, каб удзельнікі маглі мець магчымасць разам правіць Вікі без сварак. На гэта быў выказаны кансэнсус вышэй. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:53, 15 лістапада 2025 (+03) ::: Сам па сваіх правілах і жыві. [[Вікіпедыя:Кансэнсус]] ''звычайна дасягаецца натуральным шляхам — пасля таго як адзін з удзельнікаў уносіць праўку ці дадатак на якой-небудзь са старонак Вікіпедыі, усе, хто ўбачаць гэту змену, могуць на яе адрэагаваць, змяніўшы ці адмяніўшы яе, або пакінуць яе ў сіле''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:59, 15 лістапада 2025 (+03) ::::Пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], давайце нейк сур’ёзней. Правілы і парады адносна паводзін і культуры размоў у Вікіпедыі вы ведаеце. Намагайцеся, калі ласка, не даводзіць да абсурду. Пан @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] паспрабаваў сфармуляваць кансэнсус, каб улагодзіць канфлікт, які цягнецца даўно. У вашых жа каментарыях я бачу спробы накаліць асабісты канфлікт, каб усе ўдзельнікі гэта незразумела што чыталі... Давайце, калі ласка, па справе. Таксама было б нядрэнна вам адрэагаваць у абмеркаванні вышэй пра вашыя нападкі (як мне гэта бачыцца з таго кантэксту, які я маю) на ўдзельніка. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 18:15, 15 лістапада 2025 (+03) ::::Пры ўсёй павазе: ''кансэнсус '''звычайна''' дасягаецца натуральным шляхам''. Па гары тэксту вышэй відаць, што кансэнсусам і не пахне ўжо даволі даўно. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:04, 16 лістапада 2025 (+03) : @[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] і @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], што думаеце? Гэты праект з большага тычыцца вашай работы. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 02:14, 18 лістапада 2025 (+03) ::Як паказала практыка, удзельніку @Peisatai абыякава. ::Гісторыя: ::Адносна нядаўна распачалася вайна правак за артыкул [[Вольберавічы]] і [[Янкі]]. З майго боку былі агучаны заўвагі адносна фармуліроўкі тэкстаў і патрабаванне ў пашырэнні крыніц (бо праўкі Peisatai выглядаюць як уласныя даследаванні, пры ўмове, што Peisatai ведае даследчыкаў, на якіх і грунтуецца яго меркаванне, але не запісвае іх ў раздзел Літаратура (артыкулаў). ::Паходжанне назвы Янкі таксама выклікае сумнеў (балцкая версія): аўтар грунтуецца толькі на антрапанімічных версіях паходжання назвы (у свой час я займаўся гэтым артыкулам і дакладна ведаю што тапонім - славянскі, бо паселішча заснавана ўжо пасля асваення славянамі гэтай тэрыторыі). Чаму так напружвае падобная дзейнасць @Peisatai: аўтар не ідзе на кантакт (яго меркаванні грунтуюцца пераважна на лінгвістычным аналізе тапонімаў, ігнаруючы гістарычны кантэкст). Разам з тым, Peisatai не імкнецца пісаць больш дакладна пра сувязь паміж назвай паселішча і версіяй. ::Дайшло да смешнага: як ініцыятары размовы пры "Размовах" артыкула [[Вольберавічы]], я напісаў што праз падобнае, буду вымушаны звяртацца да адміністрацыі, што і раблю зараз. ::Калі ласка, прашу звярнуць увагу на гэта спрэчнае пытанне. Вышэй, у гэтай размове, ужо былі распісаны прыклады таго, як павінны быць распісаны падобныя артыкулы. Нібы падобныя абмеркаванні для Peisatai - пусты гук. [[Удзельнік:MoniczFrancisak|MoniczFrancisak]] ([[Размовы з удзельнікам:MoniczFrancisak|размовы]]) 09:54, 9 мая 2026 (+03) :::Дайшло да смешнага: неяк так атрымалася, што пад час абмеркавання мой асноўны IP - заблакаваны) Гэта пытанне ўжо ў стадыі вырашэння, але здзівіла падобнае супадзенне. Калі ўсё ж такі гэта не супадзенне, то мы маем справу з нейкімі хм ...цікавымі варыянтамі вырашэння такіх пытанняў шляхам кляўз адміністратарам Вікі іншамоўных раздзелаў. [[Удзельнік:MoniczFrancisak|MoniczFrancisak]] ([[Размовы з удзельнікам:MoniczFrancisak|размовы]]) 10:23, 9 мая 2026 (+03) 17:59, 15 лістапада 2025 (+03) ::::: Нармальна ўсё, кансэнсуса дасягаем не тут, а ў працэсе рэдактарскай працы. Гэта гара тэксту ні аб чым і ні да чаго. [[Удзельнік:IshaBarnes]], давайце лепш будзем артыкулы правіць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:32, 16 лістапада 2025 (+03) :::::: А хто супраць? Я толькі за. Але калі ўжо вынесена гэтая вайна на агульнае абмеркаванне, то трэба неяк вырашаць. Адміны на тое і адміны, каб такімі праблемамі займацца. -- [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:57, 16 лістапада 2025 (+03) ::::::: Вайна скончана, прававеды толькі ніяк не супакояцца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 02:00, 16 лістапада 2025 (+03) :::::::: {{u|JerzyKundrat}}, прыпыніце тролінг і выконвайце [[ВП:ЭП]]. Грубы стыль зносін з навешваннем цэтлікаў на ўдзельнікаў ніхто доўга цярпець не будзе. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:33, 16 лістапада 2025 (+03) ::::: Сур'ёзней ужо няма куды — не выдумвайце дурасцей. Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў акрамя [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|пяці агульных прынцыпаў]]. Кансэнэнсус дасягаецца натуральным чынам. Лепш бы кантэнту ў БелВікі дадалі, чым праўнікаў з сябе строіць. — --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:24, 15 лістапада 2025 (+03) :::::: Адным з галоўных прынцыпаў вікіпедыі з'яўляецца тое, што артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе ўласных меркаванняў усіх жадаючых. Бо тады гэта будзе ўжо не энцыклапедыя, а сметнік. Калі хтосьці хоча прасоўваць нейкія свае ўласныя ідэі, то для гэтага існуюць іншыя пляцоўкі (блогі, форумы і г. д.). Энцыклапедыя не для гэтага.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:57, 18 лістапада 2025 (+03) :выглядае лагічна, як і мае быць. Можа не заўсёды будзем прыдзірацца да якасці крыніц, але вядома, што ў розных крыніц розная вага. Калі што, можна ўжо абмяркоўваць удакладненні да правіл аўтарытэтнасці крыніц [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:58, 15 лістапада 2025 (+03) :: на хвіга стока букф, не пайму. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:01, 15 лістапада 2025 (+03) :Прапанова вырашэння спрэчкі слушная. Аднак не зразумела, чым павінна стаць гэтая прапанова. Застанецца каментаром на старонцы запытаў да адмінаў? У такім выпадку наўрад ці яна будзе мець нейкую сур'ёзную моц. Трэба было б аформіць як [[Вікіпедыя:Правілы#Прызначэнне|рэкамендацыю]] прынамсі. І ў такім выпадку, было б лепей, каб гэтае абмеркаванне вялося шырэй - не толькі на старонцы запытаў да адмінаў, але і на форуме, напрыклад, ці нейкім іншым чынам пашырыць праект. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:20, 16 лістапада 2025 (+03) : Дзякую, Спадар [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], за прапанаванае рашэнне. З майго боку будуць наступныя заўвагі: :: 1) Я прапаную перафармуляваць сказ "Самастойнае «расчляненне» назваў на карані і суфіксы і высновы на гэтай аснове без прамой падтрымкі профільнай літаратуры таксама недапушчальныя". Падзел слова на корань і суфікс - гэта тое, што вывучаецца ў школе і што з'яўляецца ўсё ж такі базавымі ведамі. Калі раптам у артыкуле спатрэбіцца прапісаць, які ў слове суфікс, то я нават не ўпэўнена, што на такое наогул патрэбны хоць нейкія крыніцы. А вось падзел кораня слова на часткі - гэта ўжо этымалогія і тут я цалкам згодная ў неабходнасці спасылак на профільную літаратуру. :: 2) Прапаную таксама дадаць рашэнне наконт магчымасці ці не магчымасці прапісваць у артыкулах аб адных аб'ектах інфармацыю аб паходжанні назваў іншых аб'ектаў. Напрыклад, у артыкулах аб гарадах інфармацыю аб паходжанні назваў рэк, у артыкулах ад адных рэках інфармацыю аб паходжанні назваў іншых рэк, у артыкулах аб людзях інфармацыю аб паходжанні прозвішчаў.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 02:03, 16 лістапада 2025 (+03) ::: [[Удзельнік:Hanylka]], давайце ва не будзеце навязваць іншым, пра што пісаць, а пра што не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 02:06, 16 лістапада 2025 (+03) Рэальным кейсам зараз ёсць напр. артыкул [[Мёры]], гл. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D1%91%D1%80%D1%8B&action=history вайну правак]. Калі знойдуцца адміны, ласкава запрашаю! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:13, 17 лістапада 2025 (+03) Асабіста я цалкам згодны з праектам рашэння ад MocnyDuham. Ён усё слушна растлумачыў, аргументаваў згодна з правіламі вікіпедыі. Запярэчыць ці нешта дадаць мне няма чаго. Усё правільна. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 18:51, 18 лістапада 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік=== З улікам таго, што канфлікт у гэтай тэматыцы [[Адмысловае:GoToComment/c-Maksim_L.-20250515060700-Удзельнік_Peisatai|цягнецца ўжо амаль год]], настаў час падвесці вынік, які мог бы накіроўваць удзельнікаў у далейшай працы. Гэта не асобны рэгламент і не новае правіла, а падсумаванне таго, як ужо функцыянуе наш праект у межах існых правіл.<br> <br/>Найперш прашу ўдзельнікаў звярнуць увагу на тое, што Вікіпедыя грунтуецца на некалькіх асноўных прынцыпах і правілах, у тым ліку [[ВП:ПРАВ]], [[ВП:НУДА]] і [[ВП:АК]]. З іх вынікае, што падставай для ўключэння інфармацыі ў Вікіпедыю з’яўляецца яе правяральнасць. Гэта азначае, што чытач павінен мець магчымасць пераканацца, што прадстаўлены ў Вікіпедыі матэрыял ужо быў апублікаваны ў іншых крыніцах.<br> <br/>Пажадана, каб гэтыя крыніцы былі як мага больш аўтарытэтнымі. Умоўная іерархія крыніц рухаецца ад рэцэнзаваных навуковых публікацый і профільных даследаванняў да менш спецыялізаваных выданняў, у тым ліку СМІ. Асабліва важна, што крыніцы, якія прайшлі навуковую рэцэнзію або другасны і трацічны аналіз, звычайна маюць большую вагу, чым першасныя крыніцы, дзе інфармацыя можа падавацца без аналізу, інтэрпрэтацыі і экспертнай ацэнкі.<br> <br/>Не менш важна, што Вікіпедыя не з’яўляецца месцам для неапублікаваных фактаў, аргументаў, канцэпцый, сцверджанняў або тэорый. Гэта таксама датычыцца неапублікаванага аналізу або сінтэзу апублікаваных матэрыялаў, калі такі сінтэз вядзе да з’яўлення новых пунктаў гледжання. Гэта рэгулюецца правілам [[ВП:НУДА]].<br> <br/>'''Пра праблему, якая ўзнікла'''<br> <br/>У межах гэтага канфлікту праект сутыкнуўся з праблемай у вельмі складанай тэме этымалогіі. Частка інфармацыі ў артыкулах падавалася [[Адмысловае:GoToComment/c-Maksim_L.-20250515060700-Удзельнік_Peisatai|або без крыніц, або са спасылкамі на крыніцы, у якіх адпаведнае сцверджанне фактычна не пацвярджалася]]. У [[Адмысловае:GoToComment/c-MoniczFrancisak-20260507112900-Тапаніміка_(раздзел_Назва)|іншых выпадках]] выкарыстоўваліся першасныя крыніцы — метрычныя кнігі, перапісы, спісы рэк, карты, актавыя дакументы, якія утрымлівалі назву аб’екта, але не змяшчалі яе этымалагічнага аналізу.<br> <br/>Такая праца з інфармацыяй прыводзіць да канфліктаў, таму ёсць патрэба яшчэ раз зафіксаваць асноўныя прынцыпы працы з этымалагічнымі звесткамі.<br> <br/>Звесткі пра паходжанне тапонімаў, гідронімаў, айконімаў, антрапонімаў і прозвішчаў могуць размяшчацца ў артыкулах толькі пры наяўнасці надзейных крыніц. У пытаннях этымалогіі асаблівую вагу маюць профільныя лінгвістычныя, анамастычныя, тапанімічныя і гідранімічныя даследаванні.<br> <br/>Неправяральныя сцверджанні, уласныя высновы ўдзельнікаў, самастойныя рэканструкцыі і спалучэнне розных крыніц для атрымання новай этымалагічнай высновы не дапускаюцца ў асноўнай прасторы Вікіпедыі.<br> <br/>Паходжанне канкрэтнага тапоніма, гідроніма, назвы паселішча або прозвішча варта падаваць толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект або менавіта гэтае прозвішча ці імя ў адпаведным кантэксце. Калі ў крыніцы разбіраецца іншы гідронім, іншы тапонім, іншае прозвішча, агульны корань, фармант, суфікс або моўная мадэль, гэта не дае падставы самастойна пераносіць такую этымалогію на назву, якая ў крыніцы не разглядаецца.<br> <br/>Самастойнае вылучэнне ў назве кораня, асновы, суфікса або фарманта з наступнай этымалагічнай высновай, самастойнае параўнанне назвы з літоўскімі, латышскімі, славянскімі, германскімі або іншымі словамі, прозвішчамі, тапонімамі ці гідронімамі, выснова пра балцкае, славянскае, германскае або іншае паходжанне назвы толькі на падставе сугучнасці, а таксама выкарыстанне крыніцы, у якой разглядаецца адзін аб’ект, як пацвярджэнне этымалогіі іншага аб’екта — усё гэта з’яўляецца ўласным даследаваннем і супярэчыць [[ВП:НУДА]].<br> <br/>Не дазваляецца рабіць спасылку на крыніцу такім чынам, каб у чытача стваралася ўражанне, нібыта ў ёй пацвярджаецца этымалогія канкрэтнай назвы, калі ў рэчаіснасці гэтая назва там не разбіраецца. Такая практыка супярэчыць [[ВП:ПРАВ]].<br> <br/>Метрычныя кнігі, перапісы, спісы рэк, карты, актавыя дакументы і падобныя матэрыялы могуць выкарыстоўвацца для пацвярджэння факту існавання назвы, прозвішча, формы запісу або гістарычнай фіксацыі. Аднак такія крыніцы не могуць выкарыстоўвацца як доказ паходжання назвы, калі самі яны не змяшчаюць этымалагічнага аналізу. Напрыклад, фіксацыя прозвішча ў метрычнай кнізе не з’яўляецца доказам таго, што назва паселішча паходзіць ад гэтага прозвішча або звязаная з ім.<br> <br/>У артыкулах пра населеныя пункты трэба пазбягаць шырокіх этымалагічных разважанняў пра іншыя аб’екты — рэкі, азёры, прозвішчы, асабовыя імёны або іншыя тапонімы, — калі крыніца не звязвае іх непасрэдна з назвай дадзенага населенага пункта. Калі назва паселішча паходзіць ад назвы ракі, возера, прозвішча або асабовага імя, у артыкуле пра паселішча можна пазначыць гэты факт толькі пры наяўнасці крыніцы.<br> <br/>Калі ў надзейных крыніцах існуюць розныя версіі паходжання назвы, у артыкуле могуць быць пададзены некалькі версій. Яны павінны быць атрыбутаваныя: «паводле X», «на думку Y», «Z выводзіў назву ад…». Пры адсутнасці навуковага кансэнсусу фармулёўкі павінны быць асцярожнымі і не катэгарычнымі. Нельга падаваць адну версію як усталяваны факт, калі ў літаратуры яна з’яўляецца толькі гіпотэзай. Краязнаўчыя, папулярызатарскія і непрофільныя крыніцы могуць згадвацца толькі з пазначэннем іх статусу і без пераацэнкі іх вагі ў параўнанні з профільнай лінгвістычнай літаратурай.<br> <br/>'''Абмежаванне для ўдзельніка Peisatai'''<br> <br/>Асобна прашу ўдзельніка {{u|Peisatai}} звярнуць увагу на выкладзенае вышэй. З улікам працяглага канфлікту і шматлікіх заўваг адносна ўласных даследаванняў, удзельніку Peisatai забараняецца дадаваць у асноўную прастору Вікіпедыі новыя этымалагічныя версіі тапонімаў, гідронімаў, назваў паселішчаў, прозвішчаў і асабовых імён, '''калі крыніца не разбірае непасрэдна адпаведны аб’ект'''.<br> <br/>У прыватнасці, не варта самастойна выводзіць назвы з літоўскіх, латышскіх, славянскіх, германскіх або іншых слоў; падаваць сугучныя прозвішчы, гідронімы або тапонімы як «паралелі» да назвы артыкула без прамой крыніцы; выкарыстоўваць першасныя крыніцы як доказ этымалогіі; вяртаць у артыкулы раней аспрэчаныя этымалагічныя фрагменты без папярэдняга абмеркавання.<br> <br/>Калі будзе выяўлена парушэнне гэтага абмежавання, адпаведныя праўкі могуць быць адкачаны. Пры паўторных парушэннях могуць ужывацца адміністрацыйныя меры, у тым ліку блакіроўка.<br> <br/>'''Парадак вырашэння новых спрэчак'''<br> <br/>Гэты фрагмент датычыцца ўсіх удзельнікаў і мае рэкамендацыйны характар. Яго мэта гэта знізіць імавернасць новых канфліктных сітуацый.<br> <br/>Выдаленне або выпраўленне спрэчных этымалагічных фрагментаў павінна рабіцца з кароткім і нейтральным тлумачэннем, напрыклад: «крыніца не разбірае гэты аб’ект», «няма пацвярджэння ў крыніцы», «уласнае даследаванне», «першасная крыніца не пацвярджае этымалогію». Пазбягайце адкату інфармацыі без каментароў, таму што гэта можа выглядаць як вандалізм. <br> <br/>Пры масавым выдаленні пажадана пакідаць паведамленне на старонцы размоў адпаведнага артыкула або ў агульным абмеркаванні, каб пазбегнуць новай вайны правак. Калі фрагмент мае крыніцу, але крыніца сумнеўная або непрофільная, пажадана не пераходзіць да вайны правак, а вынесці пытанне на абмеркаванне. Пры стварэнні тэмы на старонцы размоў лепш пазначаць удзельніка, які ўнёс спрэчную інфармацыю.<br> <br/>'''Пра этычную камунікацыю'''<br> <br/>Асобна нагадваю пра неабходнасць захавання [[ВП:ЭП]]. Усім удзельнікам канфлікту трэба прытрымлівацца ветлівасці і этычных нормаў.<br> <br/>У Вікіпедыі недапушчальныя асабістыя выпады, абразы, ярлыкі кшталту «балтафоб», «жмудаед», «фантазёр», «псіх», «паліцэйскі» і падобныя фармулёўкі. Таксама недапушчальныя намёкі на сувязь удзельніка з рэальнымі асобамі або арганізацыямі, спробы дэананімізацыі і любыя пагрозы. Не варта абмяркоўваць матывы, асобу або магчымую ідэнтычнасць удзельніка замест зместу яго правак, бо гэта не дапамагае працы над артыкуламі і толькі паглыбляе канфлікт.<br> <br/>У першую чаргу гэта датычыцца ўдзельнікаў {{u|Peisatai}} і {{u|Için warum}}. Удзельніку {{u|Için warum}} ужо выносіліся папярэджанні і прымяняліся першыя блакіроўкі за падобны стыль камунікацыі. Аднак гэтае патрабаванне датычыцца ўсіх удзельнікаў без выключэння.<br> <br/>'''Заключэнне'''<br> <br/>Гэты вынік не з’яўляецца рашэннем на карысць балцкіх, славянскіх, германскіх або іншых версій паходжання назваў. Ён датычыцца толькі правяральнасці, недапушчальнасці ўласных даследаванняў, карэктнага выкарыстання крыніц і этычнай камунікацыі паміж удзельнікамі. Гэты вынік не павінен тлумачыцца як заклік да масавай чысткі ўсіх артыкулаў, дзе ёсць этымалагічныя звесткі без крыніц, асабліва калі такая інфармацыя знаходзіцца ў артыкулах ужо шмат гадоў і не выклікала спрэчак. [[Вікіпедыя:Не даводзьце да абсурду|Не трэба даводзіць сітуацыю да абсурду]] і механічна праходзіць па ўсіх падобных артыкулах толькі дзеля выдалення або пазначэння старых фрагментаў. Практычна гэты падыход найперш павінен прымяняцца да артыкулаў, у якіх ужо ўзнікла або ўзнікае спрэчка адносна этымалагічных звестак, якасці крыніц, уласных даследаванняў або карэктнасці падачы розных версій.<br> <br/>У выпадку парушэння гэтых прынцыпаў у адпаведнай тэматыцы прашу пазначаць мяне або звяртацца на старонку [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:00, 10 мая 2026 (+03) :Так разумею, гэты допіс - Вашае асабістае меркаванне. Мяркуючы з ранейшага абмеркавання, паўнамоцтваў пастуляваць такія забароны Вы не маеце. Буду рады, калі мяне ўдакладняць у гэтым іншыя знаўцы тутэйшых правілаў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:05, 10 мая 2026 (+03) :: Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|тут]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:20, 10 мая 2026 (+03) ::: Менавіта. І гэта [[ВП:5С1|першы слуп, які трэба выконваць]]: Вікіпедыя — энцыклапедыя, якая ўвабрала элементы агульных энцыклапедый, спецыялізаваных энцыклапедый і альманахаў. '''Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «Не ўласнае даследаванне» і імкнуцца да дакладнасці'''. Вікіпедыя не месца для асабістых думак, досведу, аргументаў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:24, 10 мая 2026 (+03) :::: Ну так, натуральна. ''Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «Не ўласнае даследаванне» і імкнуцца да дакладнасці'', крыніцы ў рукі і працуем. Дасканаласць вітаецца, але не патрабуецца. Раты ніхто і нікому не затыкае, з правіламі не гуляем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:29, 10 мая 2026 (+03) ::::: Я не прашу дасканаласці, я прашу не рабіць уласных даследванняў. Здаецца ўсё відавочна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:43, 10 мая 2026 (+03) :::Патлумачце мне, калі ласка, як чалавек старонні і абазнаны. Якая моц увогуле ў гэтага, распісанага панам М.Д. праекту? Гэта абавязкова для выканання, таму што ён Адміністратар? або гэта яго прыватнае пажаданне? Не разумею з гледзішча размеркавання паўнамоцтваў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 23:22, 10 мая 2026 (+03) :: Гэта не маё асабістае меркаванне, а адміністрацыйнае рашэнне. Як адміністратар, я маю права блакіраваць удзельнікаў за парушэнне лакальных правіл. Паведамленне вышэй — гэта падрабязнае апісанне таго, якія менавіта вашы дзеянні і якім чынам парушаюць правілы. Замест блакіроўкі я дэталёва растлумачыў вам сітуацыю і даў магчымасць далей удзельнічаць у праекце без канфліктаў. Выкананне [[ВП:ПРАВ]], [[ВП:АК]] і [[ВП:НУДА]] з’яўляецца абавязковым для кожнага ўдзельніка. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:22, 10 мая 2026 (+03) :Д'ябал, як заўсёды, у дэталях. Вось, узяць артыкул пра вёску [[Шані (Пружанскі раён)|Шані]]. Не знайшоў бы я пра тое, што ў 16 стагоддзі там жыў такі "Шень Ухачевіч" (і пазней там ужо згадваецца вёска Шэні) - і назва была б бадай навек зацемленая. З такой забаронай пра гэта ніхто б ніколі не дазнаўся. Разумееце абсурднасць сітуацыі? :А па сутнасці - мусіце браць ''канкрэтныя'' факты і казаць пра парушэнне ''канкрэтных'' правілаў. Згадка прозвішча Клюшч у артыкуле пра Клюшчаны - не бачу тут ніякага парушэння і тым больш ніякага Ўласнага даследавання. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:24, 10 мая 2026 (+03) :: прозвішча Клюшч існавала? аўтарытэтныя крыніцы ёсць? тады ў чым праблема? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:34, 10 мая 2026 (+03) :: Разумею ваш аргумент, але гэта якраз прыклад таго, што Вікіпедыя не павінна быць месцам для першаснага даследавання. :: Калі вы знайшлі Шэня Ухачэвіча, пазнейшыя згадкі Шаневічаў і бачыце паміж гэтым сувязь з назвай Шані, гэта можа быць цікавай і важнай гіпотэзай. Але спачатку яна павінна быць аформлена і апублікавана як даследаванне па-за Вікіпедыяй: у артыкуле, зборніку, кнізе або іншым прыдатным выданні. Пасля гэтага яе можна будзе выкарыстоўваць у Вікіпедыі як крыніцу. :: У самой Вікіпедыі можна падаваць правяральныя факты: што ў такой крыніцы згаданы такі чалавек, у такой крыніцы — такая назва або прозвішча. Але рабіць з гэтага выснову пра паходжанне назвы або падводзіць чытача да такой высновы без апублікаванай крыніцы — гэта ўжо ўласнае даследаванне. :: Таму праблема не ў тым, што інфармацыя нецікавая або бескарысная. Праблема ў тым, што даследаванне трэба спачатку апублікаваць па-за Вікіпедыяй, а ўжо потым пераносіць яго ў Вікіпедыю. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:37, 10 мая 2026 (+03) :::Яшчэ раз. Ёсць вёска Клюшчаны. Ёсць прозвішча Клюшч. У раздзеле "Назва" згадваецца: ёсць прозвішча Клюшч. Тут няма высновы, гэта матэрыял і ілюстрацыя. Не лічу гэта Ўласным даследаваннем. Калі б была мова "Клюшчаны паходзяць ад прозвішча Клюшч, якое засведчанае там і там" - тады так, Уласнае даследаванне. Калі фармулёўка гранічна нейтральная, тут няма УД. Адсюль, уся частка у Вашым "праекце", адрасаваная канкрэтна мне, нерэлевантная. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 23:10, 10 мая 2026 (+03) :::: Спадар [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], калі ёсць вёска Клюшчаны, то аб ёй можа быць створаны артыкул, які размяшчае інфармацыю аб вёсцы Клюшчаны. Калі ёсць прозвішча Клюшч і аб ім ёсць публікацыі ў аўтарытэтных другасных крыніцах, то можна стварыць артыкул аб прозвішчы Клюшч. Калі ёсць крыніцы аб паходжанні назвы вёскі Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны можа быць размешчана інфармацыя аб паходжанні назвы Клюшчаны. Калі крыніц на паходжанне назвы вёскі Клюшчаны няма, то раздзел аб паходжанні назвы вёскі Клюшчаны дадаваць не варта, бо гэта будзе ўласным даследаваннем. Калі ёсць інфармацыя аб тым, якія прозвішчы сустракаліся ў вёсцы Клюшчаны, то ў артыкул аб вёсцы Клюшчаны можа быць дададзены раздзел аб прозвішчах гэтай вёскі. Калі ёсць інфармацыя аб тым, якія прозвішчы сустракаліся ў вёсцы Белагруда, то ў артыкул аб вёсцы Белагруда можа быць дададзены раздзел аб прозвішчах вёскі Белагруда. Калі ёсць другасныя крыніцы аб тым, што прозвішчы вёскі Белагруда звязаныя з вёскай Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны, можна дадаць інфармацыю аб гэтай сувязі. Калі няма другасных крыніц аб тым, што прозвішчы вёскі Белагруда звязаныя з вёскай Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны, не варта пісаць аб прозвішчах вёскі Белагруда, таму што факт звязвання прозвішчаў дзвюх розных вёсак будзе ўласным даследаваннем. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 01:37, 11 мая 2026 (+03) ::::: Дадам, што, калі пры тым матэрыялу на асобны артыкул аб прозвішчы Клюшч не стае, то для гэтых звестак можна падабраць адпаведнае месца ў іншым артыкуле. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 06:51, 11 мая 2026 (+03) :::::: Безумоўна, Спадар [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]]. Галоўнае, каб інфармацыя дадавалася ў адпаведнае месца адпаведнага артыкула. То бок у артыкуле аб вёсцы Белагруда можна згадаць прозвішчы вёскі Белагруда. А яшчэ ў нас ёсць вельмі кароткі артыкул [[Беларускія прозвішчы]], які таксама будзе карысным дапрацоўваць: нават у яго адпаведніках на рускай і ўкраінскай мовах інфармацыі значна болей. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 11:13, 11 мая 2026 (+03) ::::::: Спадарыня [[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]], паколькі мы імкнемся дадасканаласці, але дасканаласць не патрабуецца, то сказанае вышэй пажадана, але яно не настолькі ''Галоўнае'', каб можна было пацверджаную аўтарытэтнымі крыніцамі інфармацыю выдаляць, а не пераносіць у больш адпаведнае месца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:25, 11 мая 2026 (+03) :::::Уміляюся з Вашага допісу, стыль такі жаночы-жаночы :) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:00, 11 мая 2026 (+03) ::::: Дзякуй! Я сам лепш і не змог напісаць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:27, 11 мая 2026 (+03) :Вельмі слушнае рашэнне, якое даўно напрошвалася, бо артыкулы ў энцыклапедыі пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе асабістых "адкрыццяў" удзельнікаў. У мяне толькі адно практычнае пытанне: а хто цяпер будзе выдаляць усе тыя ўласныя даследванні, якія тут за некалькі гадоў панапісваў удзельнік Peisatai? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 20:48, 11 мая 2026 (+03) :: [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B7%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D1%8B_%D0%B7_%D1%83%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BC%3APeisatai&diff=5139499&oldid=5139498 Не трэба нічога выдаляць] — ён гэта асобна прапісаў. Адзінае што трэба рабіць - не дабаўляць інфармацыю без крыніцаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:56, 11 мая 2026 (+03) ::: Новыя ўласныя даследванні не пішам, а старыя хай застаюцца? Мне сэнс такога абмяжавання не зразумелы, якая розніца, калі было напісана УД: сёння, месяц таму ці год, што гэта мяняе? Тым больш, што артыкулы пастаянна рэдагуюцца, перапісваюцца, няма такога, каб нейкая інфармацыя, якая патрапіла ў артыкул, павінна там застацца назаўсёды. Вось, напрыклад, у артыкуле [[Судабле]] ёсць "этымалогія" гэтай назвы і стаяць спасылкі на кнігі Ванагаса і Скарджуса. Насамрэч, ні ў першай, ні ў другой кнізе аб назве Судабле няма ані слова, г. зн. у артыкуле напісана прыкрытая вядомымі імёнамі адсябяціна, фактычна хлусня. І што ж, няхай гэтая хлусня застаецца цяпер ў артыкуле назаўсёды? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:45, 12 мая 2026 (+03) ::::Калега, сэнсоўна будзе вось як. Засноўвай асобную галінку абмеркавання, туды кідай спасылкі на тыя гідранімічныя (не тапанімічныя) артыкулы, дзе табе бачыцца празмерна УД. І будзем іх у публічным фармаце чысціць. Гідраніміка больш хісткая за тапаніміку. І кідай ужо зневажальную і абвінаваўчую рыторыку, усім набрыдла. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:22, 13 мая 2026 (+03) :::::Лепей адразу спісам, і на маёй [[Размовы з удзельнікам:Peisatai|старонцы]] абмеркаванняў. Калі УД празмерна (як для Судабле) - дамаўляемся на выдаленне назоўнага раздзела, тады гукаем Адміністратара, узгадняем. І канец гэтаму ўсяму. (Мова пра гідраніміку). [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:39, 13 мая 2026 (+03) :::::: А тое ты сам не ведаешь, што дзе насачыняў, дзе напісаў няпраўду. Проста смешна, спачатку панапісваў усялякага, а потым з барскага пляча: ну, пішы на маю старонку, будзем дамаўляцца... Ды ён проста здзекваецца. На тое ж Судабле, напрыклад, я звяртаў увагу на гэтай старонцы яшчэ ажна год таму. Чаго ж за год так і не выправіў? Зразумела, не для таго гэта ўсё рупліва выдумляў, каб потым дабраахвотна выдаліць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:01, 15 мая 2026 (+03) == Абарона [[Узброеныя сілы Украіны]] == Магчыма, варта абараніць ад правак ананімаў пакуль трывае канфлікт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:35, 17 кастрычніка 2025 (+03) : {{Done}}. Паставіў абарону на 1 год. Прапанова мае сэнс. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:44, 17 кастрычніка 2025 (+03) == Блакіроўка [[Удзельнік:Jonny Barns]] == Серыя вандальных правак. Зарэгістраваны ажно 14 мая, чагосьці чакаў столькі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:47, 8 кастрычніка 2025 (+03) :зрабіў блакіроўку на паўгода ва ўсіх прасторах акрамя размоў з удзельнікам [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:12, 8 кастрычніка 2025 (+03) == Абарона [[Францыск Скарына]] == {{закрыта}} Магчыма, варта абараніць ад правак ананімаў як старонку вялікай наведвальнасці. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:13, 30 верасня 2025 (+03) : Папулярная і статусная старонка. Абарона мае сэнс. {{зроблена}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:21, 30 верасня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} == Зрабіць перасылку з абароненага шаблона == {{закрыта}} Вітаю. Калі ласка, зрабіце перасылку з {{ш|*}} проста на {{ш|·}}, цяпер яна падвоеная праз {{ш|•}}. Нічога, быццам, зламіцца не мусіць, коды гэтых шаблонаў блізкія да аднолькавасці. Сам не магу, бо {{ш|*}} абаронены ад правак. Два першыя шаблоны самотныя, у іх няма нават элементаў Вікіданых. Дзякуй. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:24, 21 верасня 2025 (+03) :{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:47, 21 верасня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} == Парушэнне парадку абмеркаванняў == Адміністратар [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] на свой капыл трактуе значнасць артыкулаў у Вікіпедыі ([[Вікіпедыя:Да_выдалення#Яўген_Яўгенавіч_Аснарэўскі]]) і імгненна вырашае, што ёсць значным, а што — не. На ягоную думку, артыкул пра фэйсбук-ваяра, біяграфія і дзейнасць якога грунтуецца на запісах у фэйсбуку самой асобы, аўтаматычны робіць асобу значнай на падставе атрымання перамогі на конркурсе літаратурных пачаткоўцаў. Прашу іншых адміністратараў паўдзельнічаць у абмеркаванні і ацаніць значнасць асобы, якая пад рознымі нікамі ў розных моўных раздзелах піша пра сябе артыкулы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:15, 9 верасня 2025 (+03) : Тут пагаджуся, што тэма была закрыта досыць хутка і можна было бы даць больш часу на яе абмеркаванне. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:00, 10 верасня 2025 (+03) :@[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], пан JerzyKundrat не адмін, здаецца, з чэрвеня. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 07:37, 10 верасня 2025 (+03) ::То няхай мо @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] здыме шаблон пра сцяг адміністратара ў сябе на старонцы ўдзельніка [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:08, 10 верасня 2025 (+03) ::: Не магу, мая асабістая старонка пад абаронай і правіць яе могуць толькі адміністратары)) --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:10, 10 верасня 2025 (+03) :::: Вам змяніць абарону да "ўсіх удзельнікаў"? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:27, 10 верасня 2025 (+03) ::::: Так, дзякуй. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:30, 10 верасня 2025 (+03) :::::: Няма за што! Зрабіў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:34, 10 верасня 2025 (+03) :Мяне ўсё больш дзівіць наяўнасць сцяга даглядчыка ў калегі Lš-k. Няма ніякага парушэння правілаў у падвядзенні выніку на падставе наяўнасці ў літаратара значнай прэміі, і ўсё роўна для маладых яна літаратараў ці не, таму што правілы не канкрэтызуюць гэтую дэталь. Затое ў нас у гэтай нязначнай на думку ўдзельніка прэміі ёсць артыкул і нават катэгорыя для лаўрэатаў. Можа, тады і артыкул пра прэмію трэба выдаліць? Артыкулы аб заведама значных дзеячах могуць пакідацца хутка, а пан Ежы даў тыдзень, каб выказацца. Тут няма ніякага парушэньня правілаў. Таксама ігнаруецца факт, што для значнасці дастаткова і некалькіх намінацый на значныя прэміі. У артыкуле ўказана, што Аснарэўскі двойчы намінаваўся на Дэбют (паэзія і проза), намінаваўся на Прэмію Арсенневай і Гедройца. Гэта таксама нязначныя прэміі? Ці ёсць нейкі кансэнсус, што намінацыі не лічацца? Тады чаму ў правілах напісана "Асоба атрымала вядомую і значную ўзнагароду або прэмію, ці намінавана некалькі разоў". І як новаму ўдзельніку, такому як я, разабрацца і вызначыць значнасць перад напісаннем артыкула, калі правілы не працуюць? Згадкі прозы Аснарэўскага ў навуковых выданнях удзельнік Lš-k нібыта не заўважыў, а публікацыі ў вядучых літаратурных выданнях Беларусі і РФ, такіх як «Дзеяслоў» і «Сібірскія агні» ігнаруюцца. Што трэба, каб калега быў задаволены? Нобелеўка? Аргументацыя самога Lš-k зводзіцца да бясконцых абражаючых крыкаў што Аснарэўскі гэта я, што ўвогуле ненармальна, і, адпаведна, што аўтабіяграфію трэба выдаліць, хаця няма правіла, якое забараняе аўтабіяграфіі, пра што калегу неаднаразова было сказана. І яшчэ ён увесь час паўтарае, што ў артыкуле цытуецца Фэйсбук Аснарэўскага, хоць калегу было працытавана [[ВП:БС]], а паводле гэтых правілаў такое цытаванне дапушчальна. Чым дольш я назіраю дзеянні калегі Lš-k, тым больш мне здаецца, што ён 1. Не разумее правілы праекта. 2. Актыўна парушае іх нягледзячы на ​​заўвагі і мае намер рабіць так і ў будучыні 3. Мае нейкую асабістую непрыязнасць да Аснарэўскага. Таму вынік дасведчанага і паважанага калегі JerzyKundrat я лічу цалкам абгрунтаваным, а дзейнасць калегі Lš-k дыструктыўнай і патрабуючай адміністрацыйных дзеянняў. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 14:49, 10 верасня 2025 (+03) ::не разумею, як сцяг Даглядчыка стасуецца тут да сітуацыі. Лепш разбірайцеся, як дасягнуць кансэнсусу, а не як пакараць іншых удзельнікаў ці як працаваць адміністратарам, мы самі можам даць рады разабрацца. Чалавеку вынеслі папярэджанне за неэтычныя паводзіны, далей будзем глядзець. Абмеркаванне або скончыцца, або працягнецца, будзем рэагаваць адпаведна таму, як удзельнікі размовы будуць сябе паводзіць. З цытатамі з фэйсбука лепш не перабольшваць, калі яны не нясуць энцыклапедычнай значнасці. У [[ВП:БС]] пішацца, што цытаты мусяць быць у АК, у [[ВП:АК]] асобна прапісана, што інфармацыі з сацсетак лепш пазбягаць, тым больш, што гэта першасная крыніца, а лепш карыстацца другаснымі ці трацічнымі неафіляванымі крыніцамі. Я згодны, што правілы адносна значнасці ў беларускай вікі могуць быць недасканалымі, але яны ёсць і іх трэба прытрымлівацца і чытаць уважліва. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:08, 10 верасня 2025 (+03) :::Флаг наглядчыка ва ўдзельніка, які дэманструе неразуменне правілаў, у прыватнасці, відаць, не ведае, што аўтабіяграфіі не забаронены і сац. сеткі сучасніка можна цытаваць, а галоўнае не хоча чуць аргументы калегаў, якія цытуюць яму правілы выклікае ў мяне сумневы. Пытанне праф. прыдатнасці. Я маю на гэтае поўнае права. Рашэнне прымуць адміны, я ім яго не навязваю. Але заўважу, што ў той жа рускай вікіпедыі прэтэндэнтаў на сцяг патрулюючага ганяюць быццам ён хоча стаць адмінам. Хаця я не лічу, што тут трэба браць прыклад. :::У артыкуле пра Аснарэўскага напэўна тры-чатыры цытаты з Фэйсбука, а не палова, як піша калега Lš-k. Як мінімум дзве з іх з крытыкай, якраз, каб пазбегнуць рэкламнасці, для асвятлення розных пунктаў гледжання, гэта тое чаго быццам бы і жадае калега Lš-k. Цытаты можна прыбраць нават цалкам, я асабліва не супраць, проста гэта якраз і зменшыць крытыку ў артыкуле. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 15:26, 10 верасня 2025 (+03) :::: Пане [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]], выказваннем наконт таго, што ''як працаваць адміністратарам, мы самі можам даць рады разабрацца'', таксама не варта падвышаць градус палемікі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:41, 10 верасня 2025 (+03) :::::згодзен, можа не самы ўдалы выраз. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:54, 10 верасня 2025 (+03) ::::Адзначу тут, што ўдзельніца Hanylka выдаліла тэкст, заснаваны на Фэйсбуку. Артыкул, як лёгка ўбачыць, не знік. Проста стала менш крытыкі. Калі калезе Lš-k такі менш крытычны варыянт падабаецца больш, то ОК. Калі менш крытыкі ў артыкуле гэта лепш, і тое дапаможа дасягнуць кансэнсу, то няхай будзе так. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:14, 10 верасня 2025 (+03) ::Быць намінантам на прэмію Дэбют і Прэмію Арсенневай можа любы, хто праходзіць паводле сціплых крытэраў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:16, 10 верасня 2025 (+03) ::: Пане [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], акурат склалася, што ў БелВікі для артыкулаў пра беларускамоўных творцаў крытэрыі сціплыя, захоўваліся старонкі пра асоб напр. адно пры наяўнасці іх публікацый у агульнанацыянальных літаратурных часопісах. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:24, 10 верасня 2025 (+03) ::::Я тут паглядзеў архіў абмеркаванняў на выдаленне, дзе мяне папярэдні раз аўтары абвінавачвалі ў перадузятасці і неэтычнасці (гэта адбываецца амаль штораз, калі чалавек піша сам пра сябе, альбо хтосьці з яго кола). То ў той раз вы пра местачковыя прэміі (цытата) казалі зусім адваротнае ([[Вікіпедыя:Архіў_запытаў_на_выдаленне/2025#Мікіта_Мікалаевіч_Броўка]]). -- [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:32, 10 верасня 2025 (+03) ::::: І тады я казаў, што ''местачковыя прэміі'' дадаюць значнасці ''грамадскім ініцыятывам'', якія іх атрымалі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:39, 10 верасня 2025 (+03) :::Будзе аўтарытэтная крыніца, якая пацвярджае гэтую выдатную заяву? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:25, 10 верасня 2025 (+03) ::::Паглядзіце ўмовы гэтых прэмій. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:26, 10 верасня 2025 (+03) :::::Я не збіраюся нічога глядзець і здагадвацца, што вы мелі на ўвазе. Вы павінны даказаць свае сцвярджэнні. Самі прыносьце АК і патлумачце, як намінацыя на вядучыя беларускія прэміі можа быць нязначнай. Я гэтага ўвогуле не разумею. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:37, 10 верасня 2025 (+03) ::::::На гэты прэміі намінуюцца ўсе, хто адпавядае крытэрам. Напрыклад, прэмія Арсенневай — трэба проста мець кнігу і падаць заяўку ([https://penbelarus.org/2025/01/22/reglament-pravyadzennya-litaraturnaj-premii-imya-natalli-arsennevaj.html не патрэбна нават друкаваная кніга]). [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:48, 10 верасня 2025 (+03) ::::::Прэмія Гедройца называе «намінантамі» ўсе вылучаныя кнігі, якія проста праходзяць намінальны крытэр. Тое, што звычайныя людзі лічаць «намінацыяй» — гэта доўгі спіс прэміі, куды ён вядома ж не ўвайшоў. Доўгія спісы можна глядзець у артыкуле [[Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройця]]. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:55, 10 верасня 2025 (+03) :::::::Я бачу толькі адну спасылку на АК і не бачу тамака пацверджання вашых слоў. Прапануюць дасылаць кнігі, а дзе сказана, што яны не праходзяць адбор у спіс намінантаў, які потым публікуецца? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:02, 10 верасня 2025 (+03) ::::::::Чытайце больш уважліва. Калега, гэта вельмі вядомыя беларускія прэміі, і вам як знаўцу літаратурных «рускіх таўстуноў» павінна быць вядома аб літаратурных працэсах. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 10 верасня 2025 (+03) :::::::::Я яшчэ раз перачытаў, і бачу толькі розныя ўмовы, суму ўзнагароды, тэрміны. Так, кнігу прапануюць дасылаць самому аўтару. І што? З гэтага вынікае, што тыя, хто трапіў у намінацыю, не праходзяць конкурсны адбор? Дзе пра гэта? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:24, 10 верасня 2025 (+03) ::::::::::Каб трапіць у намінацыю — трэба проста мець кнігу, якая адпавядае ўмовам. Конкурс яна не праходзіць. Конкурсны адбор — гэта доўгі спіс прэміі Гедройца, кнігі якія ўжо прачыталі. У прэміі Арсенневай такога няма, там у конкурс трапляюць проста ўсе, хто адпавядае намінацыі і падаў заяўку, з іх адразу выбіраюць пераможцаў. Такім чынам, значнымі паводле прэміі Гедройца трэба лічыць тых, хто прынамсі трапіў у доўгі спіс, а ў прэміі Арсенневай — прызёраў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:58, 10 верасня 2025 (+03) :::::::::::Калі б было так, дык і, напэўна, самі гэтыя прэміі былі б нязначныя. Што гэта за прэмія, дзе не мае значэння намінацыя. Карацей, я зразумеў, што АК Вы даць для гэтага вельмі дзіўнага меркавання не можаце, адпаведна, аргумент нерэлевантны. Пакідаю гэта на разгляд калег адмінаў, мне тут пакуль усё зразумела. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 18:16, 10 верасня 2025 (+03) : Згодна з [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C_%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B1#%D0%91%D1%96%D1%8F%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%96_%D0%B0%D0%B3%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BC цяперашнімі правіламі] адным з крытэрыяў значнасці з'яўляецца пункт "Асоба атрымала вядомую і значную ўзнагароду або прэмію, ці намінавана некалькі разоў". Згодна з артыкулам у Аснарэўскага маецца перамога ў «Экслібрыс» і 4 намінацыі на прэміі (Гедройца, на прэмію імя Арсенневай, 2 разы на Дэбют). Адпаведна я лічу, што артыкул адпавядае наяўным крытэрыям значнасці і можа быць пакінуты. Што да зместу артыкула, то лічу карысным пачысціць яго ад усіх нязначных фактаў і фактаў без аўтарытэтных крыніц у адпаведнасці з [[ВП:БС]]. У выпадку, калі [[Удзельнік:Lš-k.|Спадар Lš-k.]] лічыць наяўныя крытэрыі значнасці недастатковымі, то можна паспрабаваць распрацаваць новыя больш дэталёвыя крытэрыі значнасці для пісьменнікаў. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 16:34, 10 верасня 2025 (+03) ::Пра «намінаванне» я напісаў крышачку вышэй. У выпадку з Аснарэўскім людзі блытаюць вылучэнне і намінаванне. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:57, 10 верасня 2025 (+03) === Каментарыі аб выдаленні === Яшчэ раз падвяду рысу, чаму артыкул павінен быць выдалены. Бо вышэй больш абмяркоўваюцца прапісаныя правілы значнасці (якія насамрэч не канстытуцыя, а прапісаны даволі ўскосна і маюць сур’ёзную гнуткасць), «этычнасць» паводзін і іншае пустаслоўства. Адкрываем артыкул. Першы ж сказ біяграфіі: «''Паводле слоў Аснарэўскага''», другі сказ — «''Неаднаразова згадваў у Фэйсбуку''». Яшчэ праз адзін сказ — «''паводле слоў Аснарэўскага''». Наступны сказ — «''Паводле слоў Аснарэўскага ён самастойна набыў навыкі кампазітара''». Наступны сказ — «''Таксама паводле яго запісаў у Фэйсбуку''». Потым ідуць сказы пра згадванні ў СМІ (хоць гэта не мае значнасці для біяграфіі, а згадванні ў СМІ павінны быць устаўлены спасылкамі для падмацавання нейкіх фактаў). Апошні абзац — удзел у інтэрнэт-срачы Фэйсбука (для чаго гэта ўвогуле ў бяграфіі?). Усё, гэта ўся «біяграфія». Па факце, біяграфіі няма, яна ўся напісана «паводле слоў Аснарэўскага» і цытат у Фэйсбуку, ніякімі аўтарытэтнымі ці другаснымі крыніцамі тут не пахне. Няма нават аўтарытэтнай крыніцы аб даце нараджэння асобы. Мы не можам сцвярджаць, што асоба з такім імем увогуле існуе. На маю думку, артыкул відавочна рэкламны і не мае значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:43, 10 верасня 2025 (+03) : [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], ну дык праўце смела, можаце напр. выдаліць раздзел Біяграфія, ці то адным сказам паведаміць пра яе "фэйсбучнасць". Потым адміны вырашаць, вандалізм то быў, ці не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:51, 10 верасня 2025 (+03) ::Навошта выдаляць цэлыя раздзелы, калі можна выдаліць артыкул праз нязначнасць? [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:53, 10 верасня 2025 (+03) ::: Нельга. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:07, 10 верасня 2025 (+03) :Мне надакучыла ўвесь час кідаць спасылку на правілы напісання артыкулаў аб сучасніках і тлумачыць, што цытаваць факты біяграфіі сучаснікаў МОЖНА на падставе іх апавяданняў. Калега піша пра класічных дзеячаў і, відаць, не разумее спецыфікі працы з артыкуламі пра сучаснікаў, пра якіх яшчэ не напісалі ў які-небудзь Экадэмічны слоўнік і гэта нармальна. Базавыя рэчы пра Аснарэўскага, а менавіта дата нараджэння і адукацыя, дадзены на падставе аўтарытэтных крыніц, а менавіта біяграфічных даведак у літаратурных часопісах. Можна было б скараціць і да гэтага, і артыкул адпавядаў бы мінімальным патрабаванням. Але навошта, калі ў дадзеных з інтэрв'ю з Аснарэўскім няма парушэння? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:56, 10 верасня 2025 (+03) ::З якога часу местачковыя часопісы Расіі са свастыкай у шапцы сталі аўтарытэтнымі крыніцамі? [https://www.sibogni.ru/content/zolotoy-svet часопіс]. Відавочна, яны публікуюць у сябе на старонках усё, што ім дасылаюць без аніякай праверкі фактаў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:00, 10 верасня 2025 (+03) :::Калега, гэта ўвогуле што? Якія свастыкі і местачковыя часопісы? Гэта Сібірскія агні найстарэйшы з дзейных літаратурных часопісаў Расіі, так званы "таўстун", адно з самых прэстыжных рускіх выданняў. Упэўнены, што калі пакапаць, то высветліцца, што рэдактар ​​які-небудзь літаратар, з мноствам прэмій. Там мусіць быць не проста адбор, а кіламетровая чарга. Навошта пісаць, калі вы не ўкурсе. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:07, 10 верасня 2025 (+03) ::::Што такое «таўстун» і «рускія выданні»? Пакапайце і пастаўце крыніцу. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:12, 10 верасня 2025 (+03) :::::Давайце я вам лепш дам вось такі артыкул канкрэтна пра Сібірскія агні, каб не губляць час на пошукі АК пра тое, што такое "таўстун" у расійскай літаратуры (я гэта ведаю са школы, дарэчы), так будзе лепш. Тут паказана якога ўзроўню гэтае выданне. :::::https://litrussia.su/2022/04/30/svet-sibirskih-ognej/ [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:18, 10 верасня 2025 (+03) * 1. У намінацыі часам да 100 кніг, гэта не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. 2. Прэмія Экслібрыс некалі была цікавай, цяпер яе такой лічыць нельга. Ад Караткевіча з Сысам да абсалютна бездапаможных «твораў». 3. Сацсеткі, навіны, згадкі пра персанажа (Соркіна), як і яго развагі не з'яўляюцца значнымі крыніцамі. 4. Можна б учапіцца за кнігу пра Гродна, але яна за свой кошт выстаўлена ў Ridero, дзе не выстаўляецца толькі лянівы. 5. У «Сібірскіх агнях» і публікацыі ў «Дзеяслове» відавочна недастаткова, усе астатнія выданні значнымі не з'яўляюцца. 6. Пару апавяданняў прагледзеў, узровень раённага літаб'яднання.7. У рувікі артыкул не прайшоў.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 19:06, 13 верасня 2025 (+03) == Парушэнне этычных паводзін == За [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F%3A%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F&diff=5033307&oldid=5033300 гэтую рэпліку] ''пра чарговага інтэрнэт-вар’ята, які піша сам пра сябе артыкулы ва ўсіх Вікіпедыях'' [[Удзельнік:Lš-k.]] мае быць, на мой погляд, заблакаваны, бо пра [[Вікіпедыя:Недапушчальнасць абраз, пагроз і агрэсіі]] ён ведае, але гэтым час ад часу займаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:58, 9 верасня 2025 (+03) :Апісанне прадмета па сутнасці — гэта энцыклапедычны стыль, а не абраза. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:06, 9 верасня 2025 (+03) : Цытата персанажа, які піша пра сябе артыкулы ([https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid02UPYSYYqfvLpHYBJUbYJk6wp7qB876uHWkmTAmYiFbHtVtagchxyPAbPQePPrsgCal&id=100010783908995 крыніца]): {{цытата|Можа, чарадзейны ФБ, як ужо бывала, данясе мой спіч каму трэба, таму скажу: мяне не спыніць і адмаўляць маю значнасць няма сэнсу. Чулі пра Валан-дэ-Морта, які зрабіў артэфакты-крыстражы і без іх знішчэння нельга было знішчыць яго? Англійскi няўмеха стварыў 7 крыстражаў. У мяне крыстражаў незлічоная колькасць.:)) Энцыклапедычныя артыкулы пра мяне дублююцца на мностве пляцовак, а ёсць яшчэ СМІ, мае біяграфічныя даведкі ў топавых друкаваных літ. выданнях і г.д. Таму, калі які-небудзь грыфендорац, усё ж прыбярэ артыкул пра мяне (адзiн з лепшых у катэгорыі пісьменнікаў), для мяне гэта выдаленне — пстрычка гарошыны па сталёвым шаломе. Цёмнага лорда не адолець з цёмнымі матывамі, як сказаў бы Хлопчык, які выжыў.:)) А я скажу: absit verbo invidia.}}--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:27, 9 верасня 2025 (+03) : Лічу бан крайняй мерай, якой нам трэба ўсемі сіламі пазбягаць, каб не распальваць варожасць у раздзеле. Глянуў абмеркаванні, не хачу судзіць пра значнасць артыкула. Агулам па палаце нашага раздзела, у нас не вельмі прыдзірліва да значнасці. Не маю нічога супраць таго, каб пісалі артыкулы пра жывых людзей і каб жывыя людзі пісалі пра сябе. Прашу @JerzyKundrat у гэтай палкай дыскусіі зыходзіць з добрых памкненняў усіх бакоў канфлікту. Звяртаю пільную ўвагу @Lš-k на тое, што ў дыскусіі шмат перагібаў. На мой погляд, вы ведзяце размову даволі эмацыйна і мабыць вам варта адступіць. Асабліва важна, што вам не раз намякнулі, як вашыя некаторыя інсінуацыі асабіста абражаюць удзельнікаў размовы. Думаю, што ўсе мы хацелі бы, каб нашыя размовы ішлі ў рэчышчы паляпшэння нашага праекта і пошуку кансэнсусу, а не ў пераходзе на асобы, пошуку шкодных элементаў. Нават калі вы ўпэўненыя, што на вашым баку праўда, гэта ні ў якім разе не дазваляе вам абражаць іншых удзельнікаў. Паважайце іншых удзельнікаў і зыходзьце з добрых памкненняў усіх удзельнікаў, нават тых, з кім вы не згодныя. Спадзяюся, што ўсе бакі пастараюцца мінімізаваць канфлікт, каб не прыйшлося прыбягаць да ўмяшання адміністратараў, да чаго і заклікаю. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:58, 10 верасня 2025 (+03) :Удзельнік Lš-k тут цытуе самога Аснарэўскага, які як я разумею з'яўляецца ўдзельнікам рускай вікіпедыі. Таму не бачу нічога дзіўнага ў тым, што Аснарэўскі можа глядзець статыстыку артыкула пра сябе ў нашым раздзеле. Мабыць, удзельнік ведае пра дзейнасць Аснарэўскага ў вікіпедыі і таму ўпэўнены, што я гэта ён, хаця сам Аснарэўскі пацвердзіў у цытаванай публікацыі, што не з'яўляецца мной. Аснарэўскі таксама піша, што ўдзельнік Lš-k належыць да групы яго асабістых хейтэраў і хоць гэта недаказальна, паводзіны Lš-k сапраўды здаюцца асабіста мне дзіўнымi, прымушаюць сумнявацца ў яго нейтральнасці. Удзельнік, мяркуючы па дыскусіі ў абмеркаванні артыкула, не разумее, што СМІ могуць з'яўляцца аўтарытэтнай крыніцай, што аўтабіяграфіі пра якія ён крычыць не забаронены, і што цытаванне сац. сетак сучаснікаў дазволена паводле [[ВП:БС]]. Ён не рэагуе на прадстаўленыя спасылкі на правілы, увесь час паводзіць сябе неэтычна, нягледзячы на ​​тое, што яму было паказана на тое, што такія паводзіны закранаюць іншых удзельнікаў і парушаюць правілы, таму, нягледзячы на ​​карысць, якую ён прынёс праекту, ён на мой погляд павінен быць заблакаваны ці сама меней пазбаўлены сцяга даглядчыка, пакуль не вывучыць правілы і не пачне паводзіць сябе ў адпаведнасці з імі. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 07:02, 10 верасня 2025 (+03) :: Выходзіць, што паняцце ''інтэрнэт-вар’ятаў'' у дачыненні да ўдзельнікаў БелВікі блакіроўкі не пацягне, ну няхай грызуцца тады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:41, 10 верасня 2025 (+03) :::Я перад тым як зарэгістравацца ў беларускім раздзеле доўга вывучаў тутэйшыя правілы, глядзеў абмеркаваньні, а яшчэ раней вывучаў ангельскую вікіпэдыю і ў меншым аб'ёме расейскую. Па маіх назіраннях і ў англамоўным, і ў расійскім раздзеле за такое навяшчавае хамства ужо даўно было б строгае папярэджанне, а ў выпадку паўтарэння блакіроўка. Lš-k нават у гэтым абмеркаванні прымудраецца не прасіць прабачэння, а пісаць, што "інтэрнэт-вар'ят" гэта "энцыклапедычны стыль, а не абраза". Гэта значыць, ён высноў не зрабіў і, здаецца, збіраецца працягваць. Чакаю, калі ён ужо пачне слаць адмінаў на тры літары. Я разумею, нам удзельнікі патрэбны, але калі тут вікі-праект, то павінны быць нейкія берагі, таму што гэта ўжо відавочна за ўсе межы выходзіць. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 10:04, 10 верасня 2025 (+03) ::::я лічу, што методыка «хуткі бан за парушэнне правіл» — гэта рудымент з эпохі форумаў. Гэта не тое, што нам трэба слепа капіяваць з іншых раздзелаў ці з папярэдняга вопыту белвікі. Можна спрабаваць думаць у больш канструктыўным рэчышчы. Калі гэтая спрэчка не пяройдзе да нечага канструктыўнага, то будзем прымаць меры, якія могуць не спадабацца ўсім бакам абмеркавання. Таксама прашу ўсіх удзельнікаў размовы прачытаць наступныя артыкулы [[ВП:СУ]], [[ВП:Э]], [[ВП:КС]], [[ВП:НАПА]] (апошняе асабліва тычыцца @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]]). І асобна [[ВП:АЎТА]], [[ВП:Вірт]], [[ВП:БС]], каб разумець пазіцыю @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] і не абясцэньваць яе. Я раблю папярэджанне @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] за паведамленні, напісаныя з мэтай абразіць іншых удзельнікаў. У той жа час заклікаю ўсіх удзельнікаў размовы або адысціся ад размовы і рэдагавання артыкула на пэўны час, каб панізіць эмацыйнасць сітуацыі, або працягнуць абмеркаванне выключна ў канструктыўным рэчышчы без абмеркавання асабістасцей, з павагай да іншых удзельнікаў дыскусіі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:46, 10 верасня 2025 (+03) :::::Асабіста я даўно ўсе гэтыя правілы вывучыў. Я не з'яўляюся чыім-небудзь віртуалам, пры гэтым аўтабіяграфіі правілы праекту не забараняюць. Гэта значыць, я не бачу наогул ніякай заснаванай на правілах пазіцыі калегі Lš-k і менавіта [[ВП:БС]] і прыбірае адзін з двух яго аргументаў аб праблеме з цытаваннем соц. сеткі Аснарэўскага. Калі ў каго-небудзь ёсць доказы, што Аснарэўскі гэта я, то, калі ласка, дайце іх. З вялікім задавальненнем азнаёмлюся. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 15:01, 10 верасня 2025 (+03) : Згодна з [https://ru.hrodna.life/articles/evgenij-asnorevskij-7-faktov/ артыкулам] на Гродна Лайф можна даведацца, што Аснарэўскі мае іншы ўліковы запіс і не займаецца беларускай вікіпедыяй. Нават калі удзельнік @[[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] і з'яўляецца яго фэйкам, у нас недастаткова падстаў, каб правяраць сувязь паміж німі (правіла [[ВП:Вірт]] не парушана). Я магу зразумець чаму ў спадара @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] узніклі падазрэнні, але мы вымушаныя ў гэтым выпадку сыходзіць [[ВП:Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў|з сумленнасці ўдзельніка]]. Абвінавачванне чалавека ў сувязі с Аснарэўскім дэструктыўна ўплывае на ўвесь дыялог паміж удзельнікамі. Таму я далучаюся да папярэджвання @[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] і сардэчна прашу @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] так не рабіць. <br><br/>Таксама я хачу папярэдзіць @[[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]], што каментары ў стылі "Аргументацыя самога Lš-k зводзіцца да бясконцых абражаючых крыкаў" прыводзяць толькі да эскалацыі сітуацыі і парушаюць [[ВП:ЭП]]. Таму я таксама шчыра прашу вас старацца пазбягаць падобнага тону ў размовах.<br><br/>Зрэшты, датычна намінацыі і падвядзення выніку магу сказаць, што імаверна шаноўнаму і дасведчанаму @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] можна было б пачакаць трошкі больш, але па сутнасці вынік правільны. Нейкая хлюпкая значнасць у гэтай асобы ёсць. Таксама я пагаджуся, што зараз артыкул знаходзіцца не ў лепшым стане (і гэта з тым улікам, што ўжо тры дасведчаных удзельніка падыходзілі да яго з чысткі, за што ўсім вялікі дзякуй). Нейкая значнасць у чалавека ёсць толькі з пісьменніцкай і актывісцкай дзейнасці, таму ўсе гэтыя абзацы пра яго кампазітарскія крокі можна смела выдаляць. Таксама частка крыніц з'яўляецца першаснай, на падставе якіх было зроблена арыгінальнае даследванне. Іх таксама можна смела выдаляць. Дарэчы, калі б спадар @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] мог давесці артыкул да розуму - было б звыш файна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:33, 12 верасня 2025 (+03) ::Удзельнік Lš-k добра папрацаваў з артыкулам, ён проста выкінуў з яго некалькі дзясяткаў спасылак на АК і мне ўчора прыйшлося іх вяртаць. Гэта я лічу вандалізм. А сёння я бачу, што вы выкінулі згадкі пра дызайнерскія працы Аснарэўскага, якія былі пацверджаны АК. Я разумею, што павінны быць прадстаўлены перш за ўсё асноўныя напрамкі дзейнасці. Я згодны са скарачэннем тэксту аб музычнай дзейнасці. Але навошта выкідваць пару радкоў аб іншых занятках? Вы выкінулі спасылку на ЖЖ Аснарэўскага, хаця ў чарговы і апошні раз паўтараю, што спасылкі на публікацыі сучасніка не забароненыя ў артыкуле пра яго. У ЖЖ быў паказаны набор спасылак на публікацыі Onlíner, гэта значыць на АК, каб пацвердзіць сцвярджэнне аб напісанні Аснарэўскім цыкла публікацый для гэтага СМІ. Можа варта ставіцца да працы іншых удзельнікаў з большай павагай? Палова раздзела пра беларускіх пісьменнікаў, гэта артыкулы незразумела пра каго з дзвюма спасылкамі на АК, але праблемы ёсць у артыкула пра Аснарэўскага. Я прыйшоў у беларускую вікіпедыю, каб напісаць пра гарадзенскіх краязнаўцаў, якія зрабілі кнігі, якія мне адкрылі краязнаўства. Захапляюся гісторыяй краязнаўствам, каб адпачыць ад кода. Я баяўся, што мой артыкул пра Госцева выдаляць, але аказваецца, што значнасці не хапае Аснарэўскаму. мяне тут абражаюць, робяць вайну з артыкулам і мною асабіста, а ўдзельніка які даўно і свядома ігнаруе правілы акуратна папярэджваюць і яшчэ мне робяць заўвагі пра тон размовы з чалавекам, які называе Аснарэўскага вар'ятам, разумеючы пры гэтым мяне. Я чытаў Фэйсбук Аснарэўскага і там ён скардзіўся на хэйтараў у белвікі. Думаў ён перабольшвае ці нават хлусіць. Бачу, што не. Мне на працы казалі, што белвікі маргінальная тусня дзе правілы не ведаюць нават адміны і лепей, калі я хачу ў вікіпедыю, пісаць у ангельскую. Але я хацеў пісаць на роднай мове. Аднак бачу, што тут немагчыма працаваць. Таму я сыходжу. Можаце выдаляць мае артыкулы, перапісваць, заблакаваць маю ўлікоўку. Калі ласка. Сцяг у рукі. Можна не адказваць, я не буду чытаць. Прашу прабачэння, калі кагосьці пакрыўдзіў і жадаю супольнасці развіцця, але сам у гэтым удзельнічаць не буду. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 08:25, 12 верасня 2025 (+03) :::прапаную абараніць пакуль артыкул для аўтапацверджаных удзельнікаў, каб было менш спрэчак і спроб "паваяваць" [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:29, 12 верасня 2025 (+03) :::: Здаецца не трэба, бо актыўных войн правак там няма ўжо. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:45, 13 верасня 2025 (+03) ::: Аснарэўскі не дызайнер. АК не пацвердзілі тое, што ён дызайнер. Адзінае што ёсць - фота лагатыпа пад якім падпісаны Аснарэўскі. Пры гэтым ён ідзе пералікам з іншымі канкурсантамі. Калі ваш дзіця прыносіць на конкурс аплікацыю, а затым яе ставяць на веб-старонку школы – гэта яшчэ не падстава несці гэтую інфармацыю ў вікі. ЖЖ Аснарэўскага не з'яўляецца [[ВП:АК]] і не мае патрэбнай нейтральнасці.<br><br/>Я з павагай стаўлюся да вашай дзейнасці і вельмі спадзяюся, што вы яе працягнеце. Вы маеце рацыю, што артыкулы пра беларускіх письменнікаў трэба паляпшаць. Маю надзею, што вы зможаце гэтым заняцца. Прашу прабачэння, калі вас пакрыўдзіў сваім папярэджваннем. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:45, 13 верасня 2025 (+03) * 1. У намінацыі часам да 100 кніг, гэта не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. 2. Прэмія Экслібрыс некалі была цікавай, цяпер яе такой лічыць нельга. Ад Караткевіча з Сысам да абсалютна бездапаможных «твораў». 3. Сацсеткі, навіны, згадкі пра персанажа (Соркіна), як і яго развагі не з'яўляюцца значнымі крыніцамі. 4. Можна б учапіцца за кнігу пра Гродна, але яна за свой кошт выстаўлена ў Ridero, дзе не выстаўляецца толькі лянівы. 5. У «Сібірскіх агнях» і публікацыі ў «Дзеяслове» відавочна недастаткова, усе астатнія выданні значнымі не з'яўляюцца. 6. Пару апавяданняў прагледзеў, узровень раённага літаб'яднання.7. У рувікі артыкул не прайшоў.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 10:44, 13 верасня 2025 (+03) == [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga med]] == {{закрыта}} Трэба падвесці вынік па [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga med|адмінцы Plaga med]] і зрабіць запыт у Вікімедыя, каб яны надалі сцяг. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 00:47, 4 верасня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Вынік падведзены. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 11:27, 5 верасня 2025 (+03) == [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D1%8B%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%B5:Contributions/2601:CF:8200:1B90:48D0:B732:127E:ED9F 2601:CF:8200:1B90:48D0:B732:127E:ED9F] == {{закрыта}} Машынны вандал актывізаваўся. Трэба даць часовую блакіроўку на дыяпазон. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:23, 23 жніўня 2025 (+03) : Тое самае да: :* 12.222.18.2 :* 2600:1005:B250:AB28:A441:C477:148A:C5D1 :* 2601:CF:8200:1B90:7433:177A:12D8:D9C :* 2601:CF:8200:1B90:9486:787F:A8C7:A33E : [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:42, 23 жніўня 2025 (+03) : {{зроблена}}. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:51, 23 жніўня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} == Абнаўленне [[MediaWiki:Edittools]] == Па маім запыце на выпраўленне памылак з цёмнай тэмай адгукнуўся адмін Вікісховішча і ўдзельнік VRT (гл. [[Размовы_пра_MediaWiki:Edittools#Dark mode fix|старонку размоў]]). Ён просіць перанесці змены з пясочніцы, трэба рэакцыя адмінаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:00, 19 жніўня 2025 (+03) :{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:44, 5 верасня 2025 (+03) == Адаптаваць [[MediaWiki:Recentchangestext]] пад цёмную тэму == У мяне няма правоў. Трэба абнавіць першы радок з параметрамі табліцы. Там прапісаныя колеры, іх трэба прыбраць, або проста паспрабаваць замяніць радок як у англ вікі: <code>{| class="plainlinks" id="recentchangestext" style="clear:both; font-size: 85%;" role="presentation"</code><br/> [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 30 ліпеня 2025 (+03) :{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:11, 5 верасня 2025 (+03) == [[Адмысловае:Contributions/209.206.25.209|209.206.25.209]] == {{закрыта}} Трэба супакоіць вандала. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:56, 20 ліпеня 2025 (+03) : {{зроблена}}. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:51, 21 ліпеня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} == Удзельнік Peisatai == {{закрыта}} Вітаю! Прашу звярнуць увагу на дзейнасць удзельніка Peisatai, які выкарыстоўвае Вікіпедыю для распаўсюджвання сваіх уласных даследванняў. Разгарнуў бурную дзейнасць, пішучы нейкія свае ўласныя здагадкі і фантазіі пра паходжанне геаграфічных назваў і прозвішчаў. Пры гэтым значная частка са зробленых ім правак не утрымоўвае аніякай крыніцы. У многіх з паказаных ім крыніц на самай справе гаворыцца пра сугучныя, але зусім іншыя назвы, а частка са зробленых ім правак увогуле з’яўляецца падманам і фальсіфікацыяй. Вось некаторыя прыклады: * [[Важа]] ''Назва балцкага паходжання. Той жа корань Važ- у літоўскай рачной назве Važ-upė. Звязана з літоўскім vežti «везці», važiuoti «ехаць, рухацца» [A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 368—369]'' Рака Важа ў крыніцы не згадваецца. Дарэчы, Peisatai вельмі любіць спасылацца на працу Ванагаса, аднак у рэчаіснасці гэты "Этымалагічны слоўнік літоўскіх гідронімаў" прысвечаны даследванню паходжання назваў рэк і азёр Літвы. Гідронімы ж Беларусі, хаця і прыводзяцца там падчас (для параўнання), але вельмі рэдка. Таму ў большасці выпадкаў ягоныя спасылкі на Ванагаса з'яўляюцца падманам. * [[Ратамка (рака)]] [[Ратамка (аграгарадок)]] [[Ратамка (вёска)]] ''Назва ракі Ратамкі балцкая, корань Rat- як у літоўскіх гідронімах Rata, Rat-upis, латышскіх Rat-upe, звязваецца з літоўскім ratas "кола, акружнасць, замкнёны шлях колам", а сама назва такім чынам канфігурацыйнага значэння[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 273.]. Да кораня Rat- у назве дададзены вакалізаваны гідранімічны суфікс -m-, які таксама ў назве літоўскай ракі Neremà[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 228.].'' Назвы Ратамка ў Ванагаса няма. * [[Абстэрна]] ''Назва Абстэрна старабалцкага паходжання. Яна ігуруе таксама як «Обста» (на карце 1933 года). Так жа сама, Обстай, называецца рака Абеста (у басейне Сейма на Падняпроўі)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166.], яе назву збліжаюць з назвай літоўскай нёманскай ракі Abista[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.]. У аснове гэтых назваў індаеўрапейскае ab-, якім абазначаліся рачныя воды[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1.]. Корань Ab- у азёрнай назве перадаваў значэнне «Цякучае, праточнае (возера)».'' Нідзе ў прыведзеных крыніцах назва возера Абстэрна не сустракаецца. * [[Брэст]] ''Наконт назвы Берасця няма поўнай згоды. Існуюць балцкая і славянская версіі паходжання гэтай назвы. Згоднай з балцкай версіяй, назва звязаная з літоўскім brasta, прускім *brastan «брод»[В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 247.].'' Хлусня, Брэст там не згадваецца. * [[Вяркуды]] ''Вядомыя сучасныя літоўскія адыменныя прозвішчы Verkis, Verkas, Verkelis, Verkulis, якія звязваюць з verkti "плакаць" (як прозвішча Плакса[Бiрыла М. В. Беларуская антрапанiмiя. 2: Прозвiшчы, утвораныя ад апелятыўнай лексiкi. — Мінск: Навука i тэхнiка, 1969. — C. 325.])'' Нічога з напісанага ў Бірылы і блізка няма, акрамя беларускага прозвішча Плакса. ''З тым жа фармантам -ud- балцка-літоўскія імёны, ад якіх тапонімы Дакудава, Палуды, Анкуды. Блізкі фармант -id- у імёнах, ад якіх Мілідаўшчына, Вайнідзеняты.'' Няма крыніцы. * [[Мёры]] ''Першапачаткова назва Мёраў адносілася да возера, якое на старых картах называецца «Мёры» (цяпер — возера Мёрскае).'' Няма крыніцы. ''Вядомая з 1514 г. назва Мёраў — маёнтак «Мярэя» (Мерея) перагукаецца з балцкай назвай дняпроўскай рэчкі Мярэя[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 195.]. Корань Mer- / Mor- мае значэнне «стаячая вада» і суадносіцца з літоўскім marios «затока»[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. P. 211, 204.]. У назве Мярэя балцкі гідранімічны пашыральнік -ej-, як у падняпроўскіх балцкіх гідронімах *Vedēja, *Rupēja[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.], літоўскіх Asveja, Roveja[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 280.], у назве возера Асвея. Блізкія яму пашыральнікі -ij-, -uj- у водных назвах тыпу Ілія, Бабруя.'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з прыведзеных крыніц назва горада Мёры не згадваецца. А ў Ванагаса не згадваецца і Мярэя. * [[Набіста]] ''Назва Набіста старабалцкага паходжання. Суседства з возерам Абстэрна (іншая назва Обста, ад *Abista) дае падставы меркаваць, што ў аснове назваў абодвух азёраў мела быць Ab-ist-, як у такіх балцкіх гідронімах, як Abista (у Літве ў басейне Нёмана)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.] і Абеста, або Обста (у басейне Сейма на Падняпроўі)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166].'' Назва Набіста ў крыніцах не згадваецца. Далей ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем мноства іншых гідронімаў. * [[Лошыца]] [[Лошыца (жылы раён)]] [[Лошыцкая сядзіба]] ''Звязана або з літоўскім lašėti «капаць», або з аманімічным яму lašėti «блішчэць», lašis «ласось»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182.] (назва ласося матываваная яго стракатай, блішчастай луской[В. Н. Топоров. Прусский язык. L. Москва, 1990. С. 109.]).'' Назвы Лошыца ў гэтых кнігах няма. * [[Гайголка]] ''Назва літоўскага паходжання, ад gaigalas «вуцяк». Такога ж паходжання літоўскія водныя назвы Gaigalis, Gaigal-upė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 103.].'' Гайголка там не згадваецца. * [[Маладзечна]] ''Назва Маладзечна ад назвы прытока ракі Уша ракі Маладзечанкі (*Маладзечны, *Маладзечні), на якой адпачатна паселішча паўстала. Адпачатная балцкая назва ракі звязаная з літоўскім maldas, meldas «трыснёг», ад якога літоўскія гідронімы тыпу Mald-upis, Maldenis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.].'' Маладзечны ці Маладзечанкі ў Ванагаса няма. * [[Сіпа (рака)]] [[Сіпурка (рака)]] ''Назва Сіпа мае балцка-яцвяжскае паходжанне. Літоўскі гідранімічны аналаг — назва ракі *Šipė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 331.]. У сіпурскай назве корань Sip- пашыраны пашыральнікам -ur-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні: dubti «угінацца» — duburys «вір», у рачных назвах Ind-ura, Vint-ura[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 307—309.].'' Няма там Сіпы і Сіпуркі. * [[Тушчанка]] ''Назва балцка-літоўскага паходжання. Ад літоўскага tuščias, tuštas «пусты», адсюль назва тыпу *Tuščia. Найбліжэйшы гідранімічны адпаведнік — літоўская рачная назва Tušt-upis (каля заходнелітоўскага Цяльшэя) таго ж паходжання[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 350.].'' Тушчанка там не згадваецца. * [[Бірвета]] ''Назва балцкага паходжання. Аснова гідроніма Bir-ṷ-, ад кораня Bir-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 65.]. Назва мае «балотную» семантыку.'' Ванагас супастаўляе назву Бірвета з беларускім берва "кладка з бярвенняў на гразкім месцы". * [[Лужасна]] [[Лужаснянка]] ''Назва балцкага паходжання. Корань Lūž- у літоўскім гідроніме Lūž-upis, ён звязаны з літоўскім lūžti «ламацца, ірвацца, гнуцца» і мае канфігурацыйнае значэнне[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 200.]. корань пашыраны тыповым балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.].'' Няма ў гэтых кнігах Лужасны і Лужаснянкі. * [[Лагойск]] [[Лагазінка]] ''старабалцкага паходжання. На гэта паказвае балцкі гідранімічны пашыральнік -(а)z-. Ён вядомы і ў літоўскім словаўтварэнні... [P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 390.] Назва Лагаза ад індаеўрапейскага *leg- / *log- «накропваць, прасочвацца, распускацца»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 657.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 99.].'' Лагаза (Лагазінка, Лагойск) нідзе там не згадваецца. * [[Маларыта]] [[Маларыта (рака)]] [[Рыта]] ''старабалцкага паходжання. Узыходзіць да індаеўрапейскага *rī-ti «цячы», якое ад гнязда *rei- / *rī- / *roi- «цячы», адкуль, напрыклад, лацінскае *rei-ṷo-s «ручай» (> rīvum) або кельцкае *rei-no-s «плынь» (> рака Рэйн)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 330—331.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 96.]. Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскай ракі Ryt-upis «Цякучая (або Ранішняя) рака» (каля Марыямпале), латышскай Rīta-strauts «Цякучая (або Ранішняя) плынь»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 279.].'' У прыведзеных крыніцах назваў Маларыта, Рыта няма. * [[Сухадроўка]] ''Назва балцкага паходжання. Поўны аналаг назвы — заходнелітоўскі двухасноўны гідронім Saus-drãv’as. У ім першая аснова — ад літоўскага sausas «сухі», другая ад кораня Drav- / Drev-, які звязаны з індаеўрапейскім *droṷus «плынь», *dreu- «бегчы, імкнуцца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 90—91, 292.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 204—205.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 44-45, 55.].'' Сухадроўкі ў гэтых кнігах няма (дарэчы, Ванагас на с. 90 корань drav- супастаўляе са старажытнаіндыйскім dravah, dravati). Далей ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем мноства іншых гідронімаў. * [[Сэрвач (прыток Віліі)]] [[Сэрвач (прыток Нёмана)]] ''Першая аснова Serv- таксама ў назве рэчкі Сярвайкі (правы прыток Ловаці), літоўскіх гідронімах Servas, Servelis (назвы азёраў), Sarva (назва ракі). Звязана з літоўскім serventi «паціху цячы, струменіць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.]. Далей да індаеўрапейскага *sreu- «цячы», *sreṷo- «плынь» і карацейшага *ser- «цячы»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1003.]. Другая аснова назвы Сэрвач тая ж, што і ў назвах Нарач, Іслач і падобных, — Ak-. Яна звязаная з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 176.].'' Назвы Сэрвач ў пералічаных крыніцах няма. * [[Віхра]] ''Нягледзячы на павярхоўнае падабенства з віхор, назва Віхра балцкага паходжання. Гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Vieša, Viešinta, Viešintas, Viešmuo, латышская Viesīte, назва возера Вісяты. Звязана з літоўскім viešmuo «ручай»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 378—379.].'' Назва Віхра ў Ванагаса не згадваецца. * [[Жыткавічы]] [[Чырвонае (возера)]] ''Назва паселішча пайшла ад назвы ракі Жыдкаўка, што з Жыд-возера цекла ў Прыпяць.'' Няма крыніцы. ''Назва «Жыд» паходзіць ад балцкага кораня *žeid- / *žid- «гарэць; свяціць, ззяць», ад якога літоўскае žydėti «свяціць; цвісці», žaida «агмень (месца для адкрытага агня)». Далей да карацейшага балцкага *žei- / *ži- (з тым жа значэннем), ад якога таксама латышскае zīt «світаць, віднець», zaigs «зіхоткі» (*žei-, -g-), літоўскае žibus «зіхоткі» (*ži-, -b-)[S. Karaliūnas. Iš baltų kalbų puodininkystės terminijos istorijos // Lietuvių kalbotyros klausimai. XVI. 1975. С. 137—141.].'' Няма там ні Жыткавічаў, ні Жыд-возера, ні Жыдаўкі. Сама назва артыкула Каралюнаса ў перакладзе гучыць як "З гісторыі ганчарных тэрмінаў у балцкіх мовах", ён не зусім пра гэта. ''Літоўскія гідранімічныя аналагі — назвы тыпу Žiba, Žiegas, Žied-upė, Žyd-a-upis[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 400, 401.].'' І тут таксама няма Жыткавічаў, Жыд-возера і Жыдаўкі. * [[Нямыльня]] ''Адпачатная балцкая форма аднаўляецца як *Nemilnà (Немілна́).'' Няма крыніцы. ''Корань Nem- ад індаеўрапейскага *nem- «гнуць; гнуцца», ад якога і назва Нёмана[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 764.].'' Нямыльні ў кнізе няма. ''У назве *Немілны корань пашыраны рэдкім балцкім пашыральнікам -ln-, як і ў назве літоўскага возера Asalnai (As-, -ln-)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981.- С. 48.].'' Няма там гаворкі ні пра Нямыльню, ні пра пашыральнік -ln-. Далей ідуць іншыя ўласныя даследванні. У прыватнасці, у гэтых фантазіях ёсць спасылка і на "Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья". Дык вось, Нямыльня там згадваецца на с. 218 у раздзеле "Славянские названия". * [[Сермеж]] ''Найбліжэйшы гідранімічны аналаг — літоўская рачная назва Serma(s), што лічыцца вельмі архаічнай. Да індаеўрапейскага *sermo- «рака, плынь» і карацейшага *ser- «цячы»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 909—910.] Таксама рачная назва на прыпяцкім правабярэжжы Цэрэм / Сарэмскі, адпачатная форма якой таксама балцкае *Serm-[О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 593—594.]. Корань пашыраны такім самым пашыральнікам, як у назве літоўскай падвіленскай ракі Nemėža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 227.]'' Ва ўсіх гэтых крыніцах назва Сермеж не згадваецца. * [[Піктуша]] ''Назва балцка-літоўскага паходжання. Звязана з літоўскім piktas "злы; моцны, вялікі". Належыць да шэрагу "злых" гідронімаў, тыпу Pikt-ežeris, Pikt-upė (piktas "злы; моцны", ežeras "возера", upė "рака")[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 258.].'' Піктушы тут няма. * [[Вір (возера)]] [[Чорны Вір]] [[Вір (рака)]] ''Водныя назвы Вір (найменей некаторыя з іх), магчыма, перакладаюць папярэднія балцкія гідронімы тыпу назвы правага дзесенскага прытока (ніжэй Чарнігава) Верапета (руск.: Верепето, Верепета)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейне. С.-Петербург, 1913. С. 211.]'' Хлусня, кніга Маштакова - гэта проста спіс назваў рэк у басейне Дняпра, пра паходжанне гэтах назваў у яго не сказана ані слова. ''ад літоўскага verpetas «вір; крыніца», verpti «моцна цячы; віраваць»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 179.].'' Назва Вір тут не згадваецца. * [[Рэпалава]] ''Вядомы літоўскі антрапонім Rėpalis, ён звязаны з літоўскім rėpti "хапаць, грабастаць"[Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. С. 598.].'' Рэпалава там не прыгадваецца, ёсць толькі прозвішча Repalis і дарэчы тлумачыцца зусім па-іншаму. * [[Ведрыч (рака)]] ''У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-, якая звязаная з лат. ūdens, пруск. (w)undan, літ. vanduo «вада», яцвяжскім *udā «вада; рака».'' Няма крыніцы. ''Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.]'' Ведрыч там не прыгадваецца. Ды і тлумачыць пералічаныя літоўскія назвы Ванагас па-рознаму. ''пруская *Vadanga (> Wadangen), пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М., 1962. — С. 129, 157, 169—170, 178, 211.]'' Фантазіі. Тапароў супастаўляе Ведрыч толькі з назвамі Ведзерка, Ведра і Ведрыца (ад асновы *veder-), іншыя ж назвы ён тлумачыць па-іншаму. ''У назве Ведрыч корань Ved- пашыраны з дапамогай пашыральніка -r-. Ён шырока прысутны ў літоўскім слова- і назваўтварэнні: kupti «уздымацца» — kupra «горб», liepa «ліпа» — Lieporas «Ліпавы (ручай)»[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 298—309.].'' Тут Ведрычы няма. Дарэчы, гэты том выбраных твораў Скарджуса мае назву "Lietuvių kalbos žodžių daryba", г. зн. "Словаўтварэнне літоўскай мовы". Тапанімія Беларусі там не разглядаецца ў прынцыпе, кніга зусім не пра гэта. Таму спасылкі на Скарджуса тут з'яўляюцца падманам. * [[Крэва]] ''Найверагодней тапонім «Крэва» ўтварыўся ад рачной назвы тыпу літоўскага гідроніма Krevė (рака на поўначы ад літоўскіх Кейданаў)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 165.]. Такую назву магла мець крэўская рэчка, цяпер вядомая як «Крэўлянка».'' Назвы мястэчка Крэва там няма. * [[Судабле]] [[Судабоўка]] ''Рачная назва балцкага паходжання, ад першапачатковага *Судаба. Корань Sud- як у літоўскіх гідронімах Sudarvė, Sudota, Sūduonia, якія звязваюцца з літоўскім sūduva "твань у балоце"[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 318-319.].'' Судабле і Судабоўкі ў Ванагаса няма. ''Пашыральнік -b- як у назве рэчкі Налібаўкі (< *Наліба, Nal-ib-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім словаўтварэнні (kan-ėti «бедаваць, мучыцца» — kan-yb-a «ссохлік, заморак»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 92.].'' Насамрэч гаворка ў крыніцы ідзе аб словаўтваральных суфіксах літоўскай мовы, ніякіх гідронімаў там няма. * [[Каспля]] ''Першая аснова Кас- з цягам часу зведала эвалюцыю ад *Kŭs- праз *Къс-. Яна звязаная з прускім kusis, літоўскім kusulas «камар». Гэтая аснова таксама ў назвах ракі Касня (прыток волжскай Вазузы) на Смаленшчыне на ўсходзе ад Касплі, сожскай ракі Касінка (каля Касінкі — рэчка з назвай-перакладам «Камароўка»)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 190.].'' Насамрэч, рака Каспля ў гэтай кнізе сустракаецца толькі на с. 237 і там няма ані слова пра значэнне асновы ў гэтай назве. ''Прамы літоўскі гідранімічны адпаведнік — рачная назва Kus-upė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 175.].'' А тут увогуле Каспля не згадваецца. * [[Дубасна]] ''Корань Dub- ад літоўскага dubti «ўгінацца», duburys «рачны вір (паглыбленае, „увагнутае“ месца)». З ім літоўскія гідронімы тыпу Dubė, Dubis, Dubija, Dubinga, Dubysa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 93.]. Корань пашыраны гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў назвах задзвінскага возера Мядзесна, дзвінскай ракі Лужасна, дняпроўскіх рэк Опісна (< *Apesna), Нерасна, Турасна[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.]. Гэты пашыральнік прысутны і ў літоўскім назва- і словаўтварэнні: upė «рака» — upėsnis «рачулка; месца, дзе цекла рэчка або дзе рэчка ўцякае ў возера»[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 291—292.].'' Нідзе з пералічаных крыніц назва ракі Дубасна не прыгадваецца. * [[Налібакі]] [[Налібаўка]] [[Налібоцкая пушча]] ''Звязаная з балцкім гідранімічным коранем Nal-, ад якога назва літоўскага возера Nalija, балота Nal-raistis, балцкай назвай з-пад Ноўгарада *Nolia / Nolė. Далей да індаеўрапейскага *(s)na- «цячы», пашыранага пашыральнікам -l-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 223.].'' Налібак, Налібаўкі, Налібоцкай пушчы ў крыніцы няма. ''Корань Nal- пашыраны пашыральнікам -b-, які выкарыстоўваецца ў літоўскім словаўтварэнні (kan-ėti «бедаваць, мучыцца» — kan-yb-a «ссохлік, заморак»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 92.].'' У кнізе проста гаворыцца пра суфікс -yba і падобныя ў літоўскім словаўтварэнні, пералічаных вышэй тапонімаў там няма. * [[Вацлаў Пануцэвіч]] ''Папуцэвіч — ад балцка-літоўскага аднаасноўнага антрапоніма (колішняга імя) «Папуціс», які даў і сучаснае літоўскае прозвішча Paputis. У ім антрапанімічны суфікс -ut- і корань Pap-, які і ў іншых літоўскіх антрапонімах Papas, Papeika, Papelis, Papšys. Корань звязваецца з літоўскім papas «грудзі; смочка; покаўка, пупышка (на дрэве)»[Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. C. 391.]'' Papas, Papeika, Papelis, Papšys у крыніцы ёсць, а Папуцэвіча, Папуціса і Paputis няма. ''з латышскім pāpa, pāpis, pāpulis «покаўка, пупышка». Тыпалагічная паралель — прозвішчы «Цыца», «Цыцка»[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. 2. Прозвішчы, утвораныя ад апелятыўнай лексікі. Мінск, 1989. С. 441.].'' У Бірылы з пералічанага ёсць толькі Цыца і Цыцка. * [[Убарць]] ''Назва Убарць балцкага паходжання. У аснове назвы Убарць — корань ub-, які таксама ў назве ракі Убедзь (правы прыток Дзясны паміж Чарнігавам і Ноўгарадам-Северскім)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 206.].'' Хлусня, кніга Маштакова - гэта проста спіс рэк дняпрўскага басейна, дзе ані слова пра іх паходжанне, пра тое, дзе які корань і г. д. ''Корань ub- у назве Убарць пашыраны з дапамогай пашыральніка -rt-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні (kabti «віснуць» — kabartai «звіслая „бародка“ пад дзюбай пеўня») і ў балцкай гідраніміі: возера Тумерта на Верхнім Падзвінні, рака Уперта на Павоччы, літоўская рака Gomerta[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 119.].'' Адзінае што ёсць у Ванагаса з усяго пералічанага - гэта гідронім Gomerta. Дарэчы там напісана, што ў ім суфікс -erta, а не -rt-. Усё астатняе - прыдумана. ''Ад кораня ab- пайшлі балцкія гідронімы Abista, Абеста, Абстэрна, Обаль, Аболе[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166.][A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.].'' Насамрэч, на с. 175 у Тапарова напісана, што ў назвах Обаль, Аболе корань *абъл-/*объл-, які ён параўноўвае з літ. obuolys, лтш. abols "яблыка", Абстэрна там увогуле няма. А ў Ванагаса не згадваюцца Абстэрна, Обаль, Аболе. * [[Обаль (рака)]] [[Абалянка (рака)]] [[Аболе]] [[Обаль (возера)]] [[Обалінец]] ''Корань Ab- такі самы, як у латышскіх гідронімах тыпу Abula, Abuls, Abava[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 534—535.]'' Назвы Abava там няма і Буга нічога на піша аб тым, што ў гэтых назвах менавіта корань Ab-, а не нейкі іншы (напрыклад abal). ''у назве ракі Абельна на Верхнім Павоччы. Ад індаеўрапейскага ab-, якім пазначаліся рачныя, цякучыя воды[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 41.].'' А ў Краэ наогул не прыгадваюцца Обаль, Абалянка, Аболе, Обалінец, Абельна. Далей ідзе ўласнае даследванне пра разнастайныя гідронімы. * [[Аткыльня]] ''Першапачатковая форма захавалася ў назве возера Акельня'' Няма крыніцы. ''Корань Ak- звязаны з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 176.].'' У рэчаіснасці ж, у крыніцы напісана, што назва Аткільня магчыма з балт. at- + kil- "поднимать(ся), происходить". * [[Мокіш]] ''Звязана з літоўскім mokšė «мокрае, вільготнае месца» (ад mokas «густая гразь» з дапамогай пашыральніка -š-)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 315—316.]'' Адзінае што там ёсць - гэта тое, што ў слове mokšė суфікс -š-, пра назву Мокіш ні слова. ''makašyti «брысці па гразі», далей да літоўскага makoti «брысці (праз гразь)», makynė «балаціна», maknus «топкі», латышскага makņa «балаціна, балоцістае месца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.].'' Таксама гідроніма Мокіш няма. Дарэчы няма там і слова makašyti у якасці тлумачэння літоўскіх гідронімаў. * [[Чарэйскае возера]] [[Чаросава (возера)]] ''Назва балцкага паходжання. З шэрагу азёрных назваў Чэрас (каля Мёраў), Чаросава (каля Лепеля), Чэраскія (група азёраў у вярхах ракі Таропы), сюды ж і назвы прыпяцкай ракі Чарэса, дзесенскай ракі Чарэска[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 212.]. Корань Ker- (> Чер-) ад літоўскага keroti «расці, разрастацца» (прыставачнае už-keroti «зарастаць, абрастаць»). Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы *Kerėsa (> Kerės-upis), Kerotis, Kerūlė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.].'' Ні там, ні там Чарэйскае і Чаросава возера не згадваецца. Далей таксама ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем розных назваў. * [[Ненач]] ''Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Nota, Notė, Notija, Notera[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 231—232.], пруская *Nātangā (ад гэтага гідроніма назва прускага племя натангаў).'' Ненач там не згадваецца. ''Гэтыя назвы ад захаванага ў гідраніміі балцкага *nātā «цячэнне», якое з дапамогай пашыральніка -t- ад індаеўрапейскага *(s)na- «цячы»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 971—972.].'' А тут няма ані пералічаных вышэй гідронімаў, ані балцкага *nātā. * [[Белагаловае]] ''Першая аснова гэтай назвы — літоўскае balas, baltas «белы» (яно ж і ў балцкай назве ракі Балы на прыпяцкім правабярэжжы[О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 497, 594.]).'' Трубачоў гэта пісаў пра гідронім Балы, а не Белагаловае. ''Другая аснова ад літоўскага galva «галава; перад, верх»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 177.].'' Тапароў пісаў пра раку Бологоловка ў басейне ракі Сож, а не пра возера Белагаловае. * [[Веліж]] ''Назва Веліж (Вялі́ж) паходзіць ад назвы рэчкі Вялі́жкі, ля ўпадзення якой у Дзвіну паселішча знаходзіцца.'' Няма крыніцы. ''Першапачатковая форма гэтага гідроніма — Вялі́жа. На гэта паказвае назва ракі Буліжа, што цячэ недалёка ад Вяліжы (прыток дзвінскай ракі Касплі, што ў Дзвіну ўцякае ніжэй за ўпадзенне Вяліжы). У абодвух гэтых гідронімаў карані пашыраныя пашыральнікам тыпу -iž-, як у літоўскіх гідронімах тыпу Gabižis, Gumyža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 101, 127.][В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 169.]. Пашыральнік -ž- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, утвараючы вытворныя формы (varlė «жаба» — varlėža «жабка»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.]. Гідранімічны корань Vel- на Верхнім Падзвінні таксама ў балцкіх назвах возера Веліста, ракі Веляса (Vel- + -st-, -s-). Балцкія гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія Veliuona, Velionė, Vel-upys, Vėlys, латышскія Vel-upīte, Vellezers[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 370.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах Веліж, Вяліжа ці Буліжа не згадваюцца. Суцэльная адсябяціна. * [[Гавязнянка]] ''Корань такі ж, як і ў балцкіх назвах нёманскіх рэк Гаўя, Гуя, ад індаеўрапейскага *gēu- / gū- «гнуць, крывіць». Ад яго таксама літоўскае gau-r-as «волас», gu-r-as «вяршыня пагорка», gu-g-a «пагорак; гузак; горб»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 393—398.].'' Няма ў крыніцы нічога падобнага. ''Корань пашыраны балцкім пашыральнікам -zn-, які таксама ў назвах «лісіных» рэк Лапузна (прыток дзесенскай Наўлі), Лопазна (прыток сожскай Іпуці), ад літоўскага lapė «ліса»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 192, 194.].'' Хлусня, няма там ні Гавязнянкі, ні разважанняў пра тое, які пашыральнік і корань у назвах Лапузна і Лопазна ("форма балт. первоисточника неясна"). * [[Сянно]] [[Сянна (рака)]] [[Сянно (возера)]] [[Жыварэзка]] ''Назва Сянна паходзіць ад аднайменнага возера, на якім паселішча паўстала. Гідронім Сянно балцкага паходжання, ад кораня Sain-[B. H. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II // Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 47.]. Звязана з літоўскім at-sainus «павольны, неахайны, лянівы»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 293—294.]. Далей да аднаго са значэнняў індаеўрапейскага *sei- : si- «слабець; вялы, слабы, лянівы; апускацца, пагружацца» (> «ціхі, спакойны»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 890—891.].'' У ніводнай з пералічаных кніг назва Сянно (Сянна) не сустракаецца. ** {{N}} цалкам выдаліў як безкрынічнае ва ўсіх названых артыкулах. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 09:07, 15 мая 2025 (+03) * [[Усвейка]] [[Усвяты]] [[Ушача]] [[Ушачы]] [[Усвяча]] [[Уша (прыток Віліі)]] [[Уша (прыток Бярэзіны)]] [[Уша (прыток Нёмана)]] ''Гэты корань звязваюць з індаеўрапейскім *aus- / *us- «блішчэць, ззяць», ад якога літоўскае aušra «зара», apy-ūšris «час перад світанкам», латышскае *Ūss (балцкае боства зары)[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 282—283.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 86—87.].'' У гэтых крыніцах пералічаныя тапонімы не згадваюцца. * [[Усяжа (рака)]] Тое ж самае. Далей: ''У назве Усяжа корань Us- пашыраны балцкім пашыральнікам -ing-, як у назве Аражня / Аряжня (< Ar-ing-in-)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 199.].'' На самой справе, адзінае, што напісана ў крыніцы, так гэта тое, што назву Аражня можна параўнаць з ст.-пруск. Aryngine. Пра пашыральнік -ing- і Усяжу - выдумка. * [[Арыжня (рака)]] ''Назва старабалцкага паходжання. Адпачатная форма была блізкая да прускай азёрнай назвы Aryngine (Ar-, -ng-, -n-), потым дала форму тыпу «Аряжня»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 199.].'' Пра падзеленне назвы на састаўныя часткі Ar-, -ng-, -n- там няма. ''Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца»[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 45—47.].'' У крыніцы няма ні Арыжні, ні балцкага *ar-. ''Ён таксама ў літоўскім гідроніме Arina, латышскім Aruona[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 47.].'' Тут таксама няма Арыжні. Дарэчы, Ванагас не называе гэты корань балцкім, а разглядае яго як агульнаіндаеўрапейскі. * [[Рапуса]] ''У назве Рапусы вылучаецца балцкі гідранімічны пашыральнік -usa, як у назвах дзесенскай ракі Нярусы, прускай ракі Narussa[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.].'' Няруса і Narussa там ёсць, Рапусы няма. * [[Мядзесна]] ''Найбліжэй з гідранімічным коранем Med- звязанае літоўскае medis «дрэва», medė «гай», ад балцкага *medja(n) «лес». Далей да індаеўрапейскага *medhi̯os- «сярэдні, сярэдзінны» — лес разумеўся як тое, што знаходзіцца паміж паселішчамі[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 706—707.].'' Назвы Мядзесна і ўвогуле разважанняў, што "найбліжэй з гідранімічным коранем Med- звязанае літоўскае medis...", там няма. ''Корань Med- пашыраны ў назве Мядзесна балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў дзвінскім гідроніме Лужасна недалёка ад Мядзесны, у дняпроўскіх балцкіх гідронімах Апісна, Нерасна, Турасна і інш.[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.]'' На самай справе, гідронім Мядзесна ў гэтай кнізе прыгадваецца толькі на с. 225, дзе гаворыцца, што ён мае фінскае паходжанне. * [[Сярвайка]] ''Назва балцкага паходжання. Аснова Serv- таксама ў балцкай назве рэчкі Сэрвач (прыток Віліі), літоўскіх гідронімах Servas, Servelis (назвы азёраў), Sarva (назва ракі). Звязана з літоўскім serventi «паціху цячы, струменіць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.]. Далей да індаеўрапейскага *sreu- «цячы», *sreṷo- «плынь»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1003.].'' Ні там, ні там Сярвайка, Сэрвач не сустракаюцца. * [[Свіліца]] [[Падсвілле]] [[Свольна (рака)]] ''Гідранімічныя аналагі — літоўскія гідронімы Svilė, Svyla, назва ракі Свілка на Падзвінні (каля Лынтупаў). Роднасны корань у гідронімах Svalė, Svalia, Svolis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 322—323.], у прускім тапоніме Swolow, балцкіх назвах рэк Своланка на Верхнім Павоччы[В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 307.]. Звязана з літоўскім svilti «гарэць без полымя, прыгараць; „гарэць“ ад холада». Далей да індаеўрапейскага *sṷel- «тлець, гарэць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1045.].'' Нідзе з паказаных крыніц Свіліца, Падсвілле, Свольна не згадваюцца. * [[Жлобін]] ''Назва Жлобін балцкага паходжання — найімаверней гідранімічнага (адпаведная водная назва да сёння не захавалася). Назоўны адпаведнік на тэрыторыі цяперашняй Беларусі — возера Жлобін каля Баранавічаў (цяпер у складзе горада).'' Няма крыніцы. ''Гідранімічныя аналагі — літоўскае Globys (рака), прускае Globe (возера). Яны звязаныя з літоўскім globti «ахопліваць, ахінаць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.]. Далей да індаеўрапейскага *gleb(h)- «сціскаць» (ад карацейшага *gel- «сціскаць; акруглы»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 357, 359—360.].'' У гэтых крыніцах Жлобін не сустракаецца. ''Назва Жлобін з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія назвы рэк тыпу Горадзен (> Гараднічанка), Гамея (> Гамяюк), якія ўзыходзяць да каранёў *gher(d)- «ахопліваць; агароджваць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.].'' А тут не сустракаюцца Горадзен (Гараднічанка), Гамея (Гамяюк). ''У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Глоба, Глобус, Жлоба, Жлобіч[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 111, 146.], якія могуць быць варыянтамі кораня *glob-.'' Таксама Жлобіна няма. Суцэльнае арыгінальнае даследванне. * [[Барысаў]] ''На думку Ткачова, гэта сведчыць, што назва Барысава — не адыменная, а паходзіць ад ракі Барысы.'' Няма крыніцы. ''Калі рачная назва Барыса існавала, то яна балцкага паходжання.'' Няма крыніцы. ''Балцкі гідранімічны пашыральнік -is- у гідронімах тыпу Dubysà, Lavysà, у тапоніме Kilbisai[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T.1. Vilnius, 1996. С. 313—314.]. Адпачатная балцкая форма мусіла быць тыпу Barysà. Корань Bar- у літоўскіх рачных назвах Barys, Bar-upė, якія лічацца вельмі старажытнымі. Той жа корань, з пашыральнікам -t-, і ў літоўскіх гідронімах тыпу Bartuva, у назве прускай ракі *Barta (ад яе мела пайсці назва зямлі прускага народу бартаў), у якіх аснову Bar-t- звязваюць з індаеўрапейскім *bher- «булькатаць; імкліва рухацца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 58, 59.][V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 71—72.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 132—133.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах горад Барысаў ці меркаваная рэчка Барыса не згадваюцца. Дарэчы, Ванагас пра гідронімы Barys, Bar-upė піша, што іх паходжанне незразумелае і для іх вытлумачэння выкарыстоўвае старажытнарускае, украінскае і ілірыйскае словы. * [[Дрывяты]] ''У назве *Druvintas (> Дрывяты) корань Druv- пашыраны пашыральнікам -nt-, як і ў назве возера Вісяты (ад формы тыпу літоўскай азёрнай назвы Viešintas)[K. Būga. Rinktiniai raštai. T. 3. Vilnius, 1961. С. 546.].'' Вісяты там ёсць, а вось Дрывят і разважанняў пра пашыральнік у назве Вісяты няма. * [[Нешчарда (возера)]] [[Нешчарда (рака)]] ''Назва Нешчарда — балцкага паходжання. Назву складаюць прыстаўка Ne- і корань skard-. З дапамогай прыстаўкі Ne- аформленыя назвы задзвінскіх азёраў Нявежа, Няклея, Нядружна і інш. Яна ж у літоўскіх гідронімах тыпу Nestrėvis «Нецякучае (возера)» (ад strėvus «плыткі, цякучы»)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 229.]. Корань skard- у літоўскіх гідронімах тыпу Skardis, Skardžius, Skardelis, Skard-upis. Ад літоўскага skardis «круты схіл, бераг», skardyti «адсякаць, адразаць, аддзіраць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 301.]. Далей да індаеўрапейскага *(s)ker-d-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 940—941.].'' Суцэльныя фантазіі, ва ўсіх крыніцах назва Нешчарда адсутнічае. * [[Лавоша (рака)]] ''Назва Лавоша балцкага паходжання. Гідранімічны корань Lav- таксама ў літоўскай рачной назве Lavysa (рака, з якой выцякае возера Lavysas), якая далей звязаная з гідронімамі Lūvas, Lojis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182, 184.].'' Лавошы тут няма. Дарэчы Ванагас піша, што паходжанне кораня ў назве Lavysa незразумелае і для ягонага тлумачэння прыводзіць славенскае lava, нямецкія, грэцкія і іншыя словы. ''Ад індаеўрапейскага *lou- са значэннем «умываць, мыць, купаць» (> «ліцца», «жолаб, роў»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 692.]. У назве Лавоша корань Lav- пашыраны пашыральнікам -š- (> -oš-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, а таксама прысутны ў гідронімах Nalošas, Gailėšis, Lapišius, Pelyša[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 316—318.].'' У гэтых крыніцах Лавоша таксама адсутнічае. * [[Чавусы]] ''Згодна з антрапанімічнай версіяй, назва «Чаусы» звязаная з зафіксаванымі на Верхнім Падняпроўі прозвішчамі Чаус, Чаусаў. Тая ж будова і ў падняпроўскіх прозвішчах Браусаў, Брэусаў, Леус, Паус, Рэус. У беларускай антрапаніміі такія прозвішчы пакідаюцца без вытлумачэння[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 62, 249, 304, 358, 441.].'' Па-першае, Бірыла нічога не пісаў пра паходжанне назвы города Чавусы, ягоная кніга прысвечаная прозвішчам, а не тапонімам. Па-другое, у Бірылы зусім няма ніякіх разважанняў пра нейкую быццам агульную будову пералічаных вышэй прозвішчаў. Па-трэцяе, на с. 444 ён звязвае прозвішча Чавус з рэг. чавус, чаус "чыгун", тур. чавуш "сяржант, унтэр-афіцэр". ''Паўночнасмаленскі тапонім Чаусава, аднак, гідранімічнага паходжання, стаіць на рацэ Чэусаўка. Той жа корань Чэус- у назвах малых ручаін Чэусен (у вярхоўях ракі Угры), Чэусаўская (прыток ракі Клядзейкі каля Серпухава). У гэтых гідронімах корань Čaus- / Čeus- (можа быць з балцкім пашыральнікам -in-) суадносіцца з балцкімі гідронімамі літ. Čiauša, лат. Čauša (ад *Kiauša). Яны звязаныя з літоўскім kiaušinti «павольна ісці», kiausti «знікаць, спыняцца ў росце» і пазначалі павольную плынь[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 293—294.]'' У крыніцы гаворка ідзе пра гідронімы Чеусен і Чеусовская ў Павоччы, пра горад Чавусы ці Чаусава ані слова. ''далей да індаеўрапейскага *(s)keu-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 951—953.].'' Чавусаў і тут таксама няма. * [[Чэрыкаў]] ''Корань Чэр- таксама ў такіх прозвішчах з усходу Беларусі тыпу Чэ́ранда, Чэ́расеў, Чэ́рачэнь. Этымалогія гэтага кораня ў беларускай антрапаніміі недастаткова прасветленая[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 457.].'' З усяго пералічанага ў Бірылы згадваецца толькі прозвішча Чэранда, без указання які ў ім корань. Астатніх прозвішчаў і назвы горада Чэрыкаў там няма. ''Той жа корань у балцкіх азёрных назвах Чэрас (каля Мёраў і ў вярхах ракі Таропы), ад кораня Ker-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.].'' Зноў хлусня, няма там згадкі ні пра Чэрыкаў, ні пра Чэрас. * [[Францішак Кушаль]] ''Прозвішча Кушаль балцкага паходжання, звязана з літоўскім kušlys «сляпец» (хто падслепаваты). Ад яго літоўскі антрапонім Kušlys[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 1140.]'' У гэтым слоўніку літоўскіх прозвішчаў згадваецца толькі літоўскае прозвішча Kušlys, беларускага Кушаль - няма. ''тапонімы Кушляны, Кушлі, Кушлікі. Аснова Kušl- сустракаецца ў літоўскай антрапа- і тапаніміі[В. Н. Топоров. Прусский язык. I-K. Москва, 1984. С. 361.].'' А тут ёсць толькі тапонімы Кушлікі і Кушлi без дакладнага вытлумачэння, прозвішча Кушаль таксама няма. * [[Скупа]] ''Корань Skup- звязаны з літоўскім skupstas «куст», латышскім skupsna, skupšķis «малы лясок» (skup- + -st-, -sn-, -šķ-). Далей да індаеўрапейскага *(s)keup- «гронка, чуб, пук»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 956.].'' Хлусня, і блізка нічога падобнага там няма, акрамя існавання індаеўрапейскага *(s)keup. * [[Вялікая Восмата]] ''Корань Asm- у балцкіх рачных назвах, што вар’іруюцца як Осма / Восма / Восьма, на Верхнім Падняпроўі і Верхнім Павоччы. Іх адпачатная форма аднаўляецца як *Asma[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 181, 200.][Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 301—302.][В. Н. Топоров. «Baltica» Подмосковья // Балто-славянский сборник. Москва, 1972. С. 255.]. Аснова Asm- з’яўляецца дыялектным варыянтам асновы Ašm- (як Asv- i Ašv- у гідронімах Asveja і Ašva, Ašvija, ад літоўскага ašva «кабыла»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 50.]). Асновы Akm- і Ašm- паходзяць ад варыянтаў індаеўрапейскага *ak- / *ak'- «востры». Ад першага ў літоўскай мове akmen- «камень», ад другога — ašmen- «вастрыё» і (на перыферыі мовы) ašmen- «камень»[Топоров В. Н. Две заметки из области балтийской топонимии (этимологический аспект) [1959] // В. Н. Топоров. Исследования по этимологии и семантике. Т.4. Кн. 2. М., 2010. С. 74—77.]. У назве Асмата корань Asm- пашыраны з дапамогай -at-. Той жа пашыральнік у назвах рэчак Гардата, Аката (> Акатаўка, прыток Гардаты) на Верхнім Павоччы[В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.], у літоўскіх гідронімах тыпу Amata, Žlagatas, Kamatis. Ён шырока выкарыстоўваўся ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» — gyvata «жыццё»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 334—338.].'' У ніводнай з паказаных крыніц назва Восмата не сустракаецца. * [[Макоўза]] ''Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Makys (возера), *Makia (рака), Mak-a-raistis (балота), латышскае Maka, назва дняпроўскай ракі Маконя (прыток бярэзінскай Ушы).'' Крыніцы няма. ''Гідранімічны корань Mak- звязаны з літоўскім makoti «брысці (праз гразь)», makynė «балаціна», maknus «топкі», латышскім makņa «балаціна, балоцістае месца»[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.]. Рэдкі пашыральнік -auz- таксама ў літоўскім мікратапоніме (назва балаціны) Ramaũzė (< Ramaũza «Рамоўза», ад ramus «спакойны»)[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 272.].'' Назва Макоўза ў Ванагаса не сустракаецца. Няма тут і разваг аб тым, які суфікс у назве Ramaũzė. * [[Супрасль]] ''Назва паселішча паходзіць ад рачной назвы балцка-яцвяжскага паходжання. Адпачатна ўяўляла сабой злучэнне кораня Spran(d)- і пашыральніка -sl-[ P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 163—164.].'' У крыніцы ёсць толькі пра суфікс -sla- ў літоўскіх словах, усё астатняе - прыдумана. ''Гэты ж пашыральнік ёсць і ў назве ракі Нерасль, што таксама ўпадае ў Нараў. Корань Spran(d)- звязаны з літоўскім spręsti (spren(d)sti) «уціскаць; выцягваць; крочыць вялікімі крокамі», sprandyti «цягнуць, расцягваць».'' Няма крыніцы. * [[Нясвіж]] ''Назва Нясвіж гідранімічнага паходжання, ад назвы не лакалізаванай на сёння ракі *Нясвіжа.'' Няма крыніцы. ''Тапонім утварыўся так жа сама, як ад назвы дзвінскага прытока ракі Вяліжы (> Вяліжка) утварылася назва горада Веліж.'' Няма крыніцы. ''Корань *Nes-ṷ- (варыянт старой ṷ-асновы ад кораня *Nes-) у назвах *Нясвяча (> Нясвячка[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 150.], ад *Nes-v-int-a, злучае Сяргееўскае возера з ракой Пціч) і *Несва (> Несвіца[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 160.], прыток Брагінкі, у міжрэччы Дняпра і Прыпяці перад самымі іх сутокамі).'' Маштакоў у прынцыпе не пісаў зусім нічога пра паходжанне ніякіх гідронімаў, пра іх карані і т. п., ягоная праца - гэта проста спіс назваў рэк і болей нічога! ''Корань *Nes- таксама ў назвах Неса[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 281—282.] (у басейне дзесенскай ракі Нярусы), *Несла (< *Nes-l-, тры прыпяцкія ракі, адна верхнедняпроўская), *Нясета (< *Nes-et-, прытокі дняпроўскай Бярэзіны і прыпяцкай Пцічы)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198—199.]. Меркаваная нясвіжская рака мусіла знаходзіцца зусім паблізу пціцка-прыпяцкага агмяня рэк з назвамі ад кораня *Nes- (тры пціцкія, тры прыпяцкія), працягваючы яго на нёманскія вярхі. Пашыральнік тыпу -iž- як у літоўскіх гідронімах тыпу Gabìžis, Gumýža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 101, 127.], у назве дзвінскай ракі Буліжа (цячэ побач з Вяліжай)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 169.]. Пашыральнік -ž- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні для вытворных формаў (varlė «жаба» — varlėža «жабка, жабуля»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.]. Імаверны фанетычны варыянт таго ж кораня *Nas- у назвах літоўскай ракі Nas-upis[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 224.], ракі Насва (у басейне Ловаці, на поўначы старабалцкай тэрыторыі)[Р. А. Агеева. Гидронимия Русского Северо-Запада как источник культурно-исторической информации. Москва, 2004. С. 193.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах пра Нясвіж ці нейкую меркаваную нясвіжскую рэчку няма ані слова. Усё прыцягнута да Нясвіжа за вушы. (а ў Тапарова таксама няма Буліжы). * [[Віхолка (сяло)]] ''Корань Віх- такі ж, што і ў назве Віхра. Звязана з літоўскім viešmuo «ручай», далей да індаеўрапейскага кораня *ṷeis- / ṷis- «цячы», ад якога таксама назва Вісла (< *ṷeis-tlā)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1134.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 50-51.]. Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Vieša, Viešinta, Viešintas, Viešmuo, латышская Viesīte, назва возера Вісяты[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 378—379.].'' Нідзе там назва Віхолка не сустракаецца. А ў Покарнага і Краэ апрача гэтага не сустракаецца і viešmuo. * [[Ловаць]] ''Назва Ловаць балцкага паходжання. Корань Lov- звязаны з літоўскім lovys «рэчышча ракі; пратока, роў»[B. H. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II // Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 59-60.]'' Тапароў там не такі катэгарычны, гэта толькі адна з прапанаваных гіпотэз: объяснение из финноязычных диалектов кажется предпочтительным.. некоторая возможность объяснения из балт. или через него остается... ''далей да індаеўрапейскага *leu-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 681—682.].'' А ў Покарнага ні Ловаці, ні lovys наогул няма. ''Поўны адпаведнік — назва ракі Ловаць на Верхнім Павоччы, пры тамтэйшым густым балцкім гідранімічным фоне. Таго ж кораня назва літоўскай ракі Loviai[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 196.]. Гідранімічны фармант -at- таксама ў такіх балцкіх гідронімах, як літ. Kamatė, Žlagatas[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 144, 405.]. Ён шырока прысутны ў літоўскім назва-, імя- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» : gyvatas «жыццё»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 334—338.].'' Таксама ў ніводнай з гэтых крыніц назва Ловаць не сустракаецца. * [[Гарадзейка]] [[Гарадзея]] ''Назва балцкага паходжання, адпачатная форма — *Gardēja.'' Крыніцы няма. ''Канчатак -ейка часта прысутны на месцы ранейшага балцкага -ēja (як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.]. Корань той жа, што і ў літоўскіх гідронімах Gardinas, Gardena, Garduva, Gardė, Gard-upis, латышскіх Gard-upe, Gardena, Gardauņa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106—107.]. На Верхнім Павоччы той жа корань Gard- у балцкім гідроніме Гардата́ (з прытокам Аката́ з такім жа балцкім гідранімічным суфіксам -at-)[Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.]. Балцкі гідранімічны корань Gard- звязаны з індаеўрапейскім *gherd- «ахопліваць; агароджваць» (ад карацейшага *gher- «хапаць, абдымаць»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 442, 444.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах назва Гарадзея (Гарадзейка) не згадваецца. ''Назвы Гарадзея, Горадзен з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія гідронімы тыпу Жлобін, Гамея (> Гамяюк), якія ўрэшце ўзыходзяць да каранёў *gleb(h)- «сціскаць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.].'' Зноў хлусня. Насамрэч, у крыніцы напісана, што літоўскія гідронімы Glebas, Globys паходзяць ад літоўскага glebti, globti, што звязана з канфігурацыяй. Усё астатняе - выдумка. * [[Гродна]] [[Гараднічанка]] ''«Горадзен» — гідронім балцка-літоўскага паходжання. Такі ж корань таксама ў літоўскіх гідронімах Gardinas, Gardena, Garduva, Gardė, Gard-upis, латышскіх Gard-upe, Gardena, Gardauņa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106—107.]. На Верхнім Павоччы той жа корань Gard- у балцкім гідроніме Гардата́ (з прытокам Аката́ з такім жа балцкім гідранімічным суфіксам -at-)[Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.]. Балцкі гідранімічны корань Gard- звязаны з індаеўрапейскім *gherd- «ахопліваць; агароджваць» (ад карацейшага *gher- «хапаць, абдымаць»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 442, 444.].'' У ніводнай з гэтых крыніц Гродна, Гараднічанка ці Горадзен не згадваюцца. * [[Дзікі Нікар]] ''Назва балцкага (магчыма, балцка-яцвяжскага) паходжання. Той жа корань у прускай рачной назве Nyc-ape (пруск. ape "рака").'' Крыніцы няма. ''Корань звязаны з латышскім nikns "злы", naiks "страшны, злы, люты; шпаркі, імклівы, моцны (пра хвалі)"[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 97-98.]. Далей да індаеўрапейскага кораня *nēik- : *nīk- : *nik- "нападаць, накідвацца"[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 761.]. Той жа корань так жа сама пашыраны фармантам -r- і ў стараеўрапейскай рачной назве *Nikros (> Neckar). Яна вытлумачваецца як "магутная, злая, шпаркая (рака)"[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 97.]. Гідранімічны фармант -(a)r- паказвае на вялікую даўніну гэтага гідроніма. Такі ж фармант і ў старабалцкай рачной назве Matará, якая лічыцца вельмі старажытнай[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 206-207.].'' Нідзе тут назва балота (Дзікі) Нікар не сустракаецца. * [[Дулебка]] ''Назва балцкага паходжання, звязаная з літоўскімі назвамі Dulbis (назва возера і яру), Dulbė (назва сажалкі і поля), з латышскімі назвамі Dulbju acs (назва балота), Dulbi (назва вёскі).'' Няма крыніцы. ''Гэтыя назвы адносяцца да мясцінаў, якія выгнутыя («выдзеўбаныя»), і звязаныя з літоўскім dulbti «дзяўбсці»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 95.]'' Дулебкі ў Ванагаса няма. ''а тое — ад індаеўрапейскага корня *dhelbh- "дзяўбсці", які таксама вядомы ў стараеўрапейскай гідраніміі[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 26-27.].'' А ў Краэ няма ні пералічаных вышэй гідронімаў, ні dulbti. Дарэчы, Peisatai вельмі любіць спасылацца на Тапарова, дык вось у яго напісана, што назва менавіта гэтай ракі паходзіць ад славянскага этноніма дулебы (Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья, с. 218). * [[Сцвіга]] ''Назва імаверна балцкага паходжання. Тым ці іншым чынам (коранем і пашыральнікам або толькі пашыральнікам) можа быць роднасна літоўскаму гідроніму Šedvygà, у якім вылучаецца корань šedṷ- і пашыральнік -g-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 327—328.]. Той жа пашыральнік у гідронімах балцкага паходжання тыпу Няміга, Vedega[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. — С. 358.].'' Фантазіі, ні там, ні там у Ванагаса пра Сцвігу няма ані слова. * [[Маства]] ''Назва імаверна балцкага паходжання, корань Mast- таксама ў балцкіх гідронімах Mastis (возера), Mast-upis (рака), Masta-purvs (балота), якія звязваюць з лат. masts "тоня (месца, дзе ловяць рыбу)"[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 206.].'' Тое ж самае: не пісаў Ванагас зусім нічога пра Маству. * [[Няміга (рака)]] ''Аснова назвы звязаная з індаеўрапейскім коранем *nem- «гнуць; гнуцца»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 764.]. Балцкі гідранімічны пашыральнік -g- таксама ў гідронімах Vedega, Удага[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 358.][В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 211.].'' У Покарнага і Ванагаса Няміга не згадваецца ўвогуле, а ў Тапарова на с. 198 гаворыцца, што назва ўтвораная як Ne-mig- і родасная назве Мигото, не пра які пашыральнік -g- у ёй ён не піша. * [[Гамяюк]] [[Гомель]] ''Рачная назва балцкага паходжання. Больш аўтэнтычны варыянт той, што засведчаны найраней, — «Гаме́йка».'' Няма крыніцы. ''Канчатак -ейка часта ўзнікаў на месцы ранейшага балцкага -ēja, як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja, але мог дадавацца і да бессуфіксальнай асновы[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.]. Корань такі ж, што і ў літоўскіх гідронімах Gamė, Gamenta, Gamena, Gomerta. Ён звязаны з літоўскім gamalas «камяк», gomulti «камячыць» з семантыкай сціскання[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106, 119.][V. Urbutis. Liet. gomus, -i «norus, noringas, linkęs», la. gama «kas pernelyg daug valgo» ir kiti giminiški žodžiai // Baltistica, 1973, t. 9(2). С. 183—188.], далей да індаеўрапейскага *gem- «хапаць, сціскаць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 368—369.].'' У ніводнай з крыніц не згадваецца ні Гомель, ні Гамяюк, ні Гамейка. * [[Лунін]] [[Лунінец]] ''Назвы Лунін, Лунінец трэба разглядаць у сувязі з рачной назвай Лунія (адзін з варыянтаў назвы прыпяцкай ракі Лань)[П.Л. Маштаковъ. Списокъ рѣкъ днѣпровскаго бассейна. Санкт-Петербургъ, 1913. С. 144.].'' Няма ў Маштакова такого сцверджання, і ўвогуле, ягоная кніга - гэта толькі спіс рэк басейна Дняпра, пра паходжання назваў рэк ці населеных пунктаў там няма ані слова. ''Форма "Лунія" звязаная з латышскім luns "твань", літоўскім liūnas "твань; покрыва моху над вадой у балоце або ля берага азёраў ці рэк, што зарастаюць". Далей да літоўскага liaunas "гнуткі, слабы" і значэння балотнай паверхні як няўстойлівай, гнуткай[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 194.][V. Urbutis. (rec.:) Этимология, 1968 // Baltistica. 1972. VIII (2). С. 208-209.]. Гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія рачныя і азёрныя назвы тыпу Liūnas[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 194.].'' У Тапарова Лунія ёсць (праўда, у тлумачэнні тут даданая адсябяціна), а Лунін і Лунінец адсутнічаюць. А ў Урбуціса і Ванагаса няма ні Луніі, ні Луніна, ні Лунінца. * [[Паўазер’е (возера)]] ''Назва Палазер’е балцкага паходжання, утвораная з дзвюх асноў. Першая аснова Pal- звязаная з латышскім pali «паводка, затапленне вадой прылеглай да ракі мясцовасці», palas «забалочаны бераг возера», літоўскім palios «балаціна на месцы зарослага возера». Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскіх рэк Pala, Palėja, латышскай ракі Pala[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 241.]'' Паўазер’е ці Палазер’е ў Ванагаса не згадваецца. Далей працягваецца ўласнае даследванне. * [[Мінск]] ''З увагі на семантычную «непразрыстасць» назвы рэчкі Мена (Менка), прапаноўвалі шэраг версій, як яе вытлумачваць — з літоўскага menkas «малы, дробны» або menkė «(рыба) мянтуз; (рыба) траска»[Жучкевіч В. Адкуль імя твае, сталіца // Беларусь № 4, 1967. — С. 22.][Роспонд С. Структура и стратиграфия древнерусских топонимов // Восточнославянская ономастика. — М.: Наука, 1972. — С. 22.][Нерознак В. П. Названия древнерусских городов / Под. ред. Д. С. Лихачева. — М.: Наука, 1983. — С. 118.]'' Насамрэч, Роспанд тлумачыць назву ад і.-е *moi-n-//*mei-n- : *min- *mei- "праходзіць міма, ісці". Неразнак паўтарае гэтую версію, дадаўшы, што магчыма і іншае тлумачэнне: ад і.-е. *men- "малы", параўн. ст.-рус., ст.-слав. мьнии, праслав. *mьnjes- "меньшы", параўн. яшчэ літ. menkas "маленькі, дробны", лат. minus "меней". * [[Лучай (возера)]] ''Корань Lauk- звязаны са старалітоўскім laukas «светлы, зіхоткі». Выштурхнутае іншымі словамі, яно засталося ў выглядзе вузкаўжывальнага laukas «хто з белай плямай ці белай пысай (пра жывёлу); лысы». Амонім — літ. laukas «поле» (першапачаткова ў сэнсе светлага месца пасярод леса). Далей вядзе да індаеўрапейскага *leuk- «ззяць, свяціць», *leukos «святло, ззянне»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 183.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 687—689.].'' Назва возера Лучай ні там, ні там не сустракаецца. * [[Аўчоса]] ''Назва балцкага паходжання, пачатковая форма назвы — *Vilkesà (Вількеса́)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 181.].'' Насамрэч, гэта было напісана аб назве Волчас, а пра Аўчосу (Овчеса) гаворыцца на с. 199. ''Поўны гідранімічны адпаведнік — назва літоўскай рэчкі Vilkesà (на поўначы ад Вільні)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 384.].'' Аўчоса тут адсутнічае. ''Значэнне гэтай назвы — «Ваўчыная (рака)», ад агульнабалцкага *vilkas, якое далей да індаеўрапейскага *u̯l̥ku̯os[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1179.].'' Тут адсутнічае Аўчоса ці якія яшчэ гідронімы. * [[Ваўкавыск]] [[Ваўкавыя]] ''Тапонім «Ваўкавыск» утварыўся ад назвы рэчкі Ваўкавыі, гідроніма балцка-яцвяжскага паходжання, што меў адпачатную форму *Vilkaujà (Вілкаўя) «Воўчая (рака)». Вядомы такі ж самы літоўскі гідронім Vilkauja, ад якога літоўскае мястэчка Вілкавішкіс — яго назва ўтвораная так жа сама, як і назва Ваўкавыска: Vilk-av- дало, з аднаго боку, гідронім Vilk-av-ja (> Vilkauja), а з другога — тут жа тапонім Vilk-av-išk-is[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 384.].'' У Ванагаса гаворка ідзе пра гідронімы тыпу Vilka і падабныя на тэрыторыі Літвы, ні Ваўкавыск, ні Ваўкавыя ў яго не згадваюцца. ''ад vilkas «воўк» (Vilk-av-ja > Vilkauja)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 88.].'' Зноў няпраўда. Насамрэч там напісана толькі, што ў назве Vilkauja (Літва) суфікс -auja-, болей нічога. * [[Гайна (рака)]] ''Звязана з індаеўрапейскім *gei- «звіваць, скручваць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 354—355.].'' Няпраўда, няма ў крыніцы ні Гайны, ні яшчэ якіх-небудзь тапонімаў. * [[Вядзета]] ''Назва балцкага паходжання, адпачатная балцкая форма *Vedetà. У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-'' Няма крыніцы. ''Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.]'' Назва Вядзета там не згадваецца. Ды і тлумачыць пералічаныя літоўскія назвы Ванагас па-рознаму. ''пруская *Vadanga (> Wadangen), падзвінская Водзьга, пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М., 1962. — С. 129, 157, 169—170, 178, 211.]. Назва Вядзета ўтвораная з дапамогай пашыральніка -et-, які добра вядомы ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (verpti «віраваць» — verpetas «вір»), з ім гідронімы тыпу Upeta, Nereta, Viešetė[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 338—341.]'' Таксама няма Вядзеты. * [[Індрубка]] ''Назва вёскі — балцка-літоўская, паходзіць ад назвы рэчкі Індрубкі (Індрупкі), на якой вёска знаходзіцца. Утвораная праз складанне дзвюх асноў: літ. indrė «трыснёг» i upė «рака». Найбліжэйшая аналогія — латвійскі тапонiм Indrupene (ад гідронімa Indrupe)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 130.].'' У крынiцы Індрубка не згадваецца. * [[Бася]] ''Корань Bas- у рачных назвах на Падняпроўі і Павоччы: Басенка, Басанка, Бастаўка, Босця (*Bas-t-)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 234.][Г. П. Смолицкая. Гидронимия бассейна Оки. Москва, 1976. С. 297.].'' Кнігі Маштакова і Смаліцкай - гэта проста спісы рэк басейнаў Дняпра і Акі адпаведна, пра паходжанне гэтых назваў там няма ані слова. ''Фанетычны варыянт таго ж кораня Bes- з тым жа значэннем у назве ракі Беседзь. Ад літоўскага besti «ўтыкаць, капаць», bastyti «тыкаць, утыкваць», прускага *bastun «утыкаць», з індаеўрапейскімі паралелямі[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 113—114.].'' З усяго пералічанага ў дадзенай крыніцы згадваецца толькі слова besti і ягоныя паралелі ў іншых мовах, аб паходжанні якіх-небудзь тапонімаў, у тым ліку Бася і Беседзь, там ні слова. * [[Піна]] [[Пінск]] ''Звязана з літоўскім pinti «плесці (кош, плот, касу)», pynė «каса», прускім panto «путы». Далей да індаеўрапейскага *(s)pen- «сплятаць, скручваць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 988.].'' Няма ў крыніцы ні Пінска, ні Піны, ні іншых гідронімаў. **{{N}} прыбраў тое да чаго прэтэнзіі, з Пінска наогул прыбраў усё, дастаткова згадкі, што назва ўтворана ад ракі. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:48, 14 мая 2025 (+03) * [[Дундаўшчына]] ''Назва Дундаўшчына, магчыма, звязаная з мясцовым дыялектным балтызмам дундар, дундаль «пярун» (у праклёнах «каб цябе дундар / дундаль свіснуў»)[Беларуская міфалогія: Энцыклапед. слоўн. Мінск, 2004. С. 157.].'' У кнізе апавядаецца толькі пра дундар, дундаль, пра Дундаўшчыну няма ні слова. * [[Дзевінскае]] ''Магчымае балцкае паходжанне назвы, у сувязі з літоўскім dievas «бог»[Беларуская міфалогія: Энцыклапед. слоўн. Мінск, 2004. С. 145.]'' Па-першае, гаворка ў кнізе дзе аб узгорках і гарадзішчах з назвай Дзявочая гара, а не аб возеры Дзевінскае. А па-другое, там гаворыцца, што можа быць, што некаторыя са згаданых узгоркаў першапачаткова мелі назвы, якія паходзяць ад балцкага dievas. * [[Сасва]] ''Назва балцка-яцвяжскага паходжання, адпачатная форма *Sas(u)vā.'' Няма крыніцы. ''Корань Sas- таксама ў літоўскім гідроніме Sasna (на старой яцвяжскай тэрыторыі, каля літоўскага Марыямпале), у балцкіх гідронімах тыпу Сасна на Верхнім Павоччы і на Верхнім Падонні[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 291.][В. Н. Топоров. Балтийские следы на Верхнем Дону // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1997. С. 319.][В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. I // Балто-славянские исследования. 1986. Москва, 1988. С. 168.]. Ад меркаванага прускага гідроніма *Sasna мела пайсці назва адной з прускіх земляў *Sasna (> Sassin, 1263 г.). Яна адбілася ў тапоніме Sassenpile (пазней ням. Haasenberg, цяпер польск. Zajączki[en])[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. С. 118.]. Звязваюць з пруска-яцвяжскім *sasnis «заяц». З індаеўрапейскіх аналагаў найбольш красамоўнае стараіндыйскае śaśáḥ (< šašas) «заяц». Першакрыніцай і для гэтай «заячай» лексікі, і для гідронімаў тыпу Sasna было індаеўрапейскае *ḱas-, *ḱasno- «шэры»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 533.]. Далей да значэння «няярка блішчэць», адсюль таксама літоўскае šašėlis, šešėlis «цень» і гідронімы тыпу Šeš-upė, Šešuva, Šašuola[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 818—819.][A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 326, 329.]. У назве Сасва корань Sas- пашыраны тым жа балцкім гідранімічным пашыральнікам, што і ў назве засведчанага пад 1516 г. гідроніма з-пад Ліды Ятѳа (< Ятва < яцв. *Jāt(u)vā)[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 126—156.][V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 286—289.]'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з пералічаных крыніц назва ракі Сасва нават не згадваецца. * [[Мазыр]] ''Назва антрапанімічнага, адыменнага паходжання.'' Няма крыніцы. ''Як на ўсходзе цяперашняй Беларусі, так і ў суседняй Смаленшчыне корань Маз- дастаткова распаўсюджаны ў антрапаніміі.'' Няма крыніцы. ''Ён прысутны ў прозвішчах тыпу Мазыра, Мазікаў, Мазай, Мазала, Мазітаў (з пашыральнікамі -r-, -k-, -j-, -l-, -t-). Прозвішчы такога тыпу антрапаніміст М. Бірыла звязваў з мазаць (ад праслав. *mazati)[М.В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 266-268.]. Магчымая таксама сувязь з балцкай лексікай тыпу латышскага mazs, літоўскага mažas "малы", якія часам звязваюць з балцкім коранем са значэннем "мазаць" ("намазаны" > "стончаны" > "зменшаны" > "малы")[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 584.]." Арыгінальнае даследванне, горад Мазыр там не прыгадвацца. * [[Гудагай (вёска)]] ''Назва балцкага паходжання, паходзіць ад літоўскага складанага двухасноўнага gùdagojis. Другая частка — ад gojus «гай, пушча», першая — ад gudas[Жучкевич В. А. Краткий топонимический словарь Белоруссии. Мн., 1974. С. 88—89.].'' На самай справе, там напісана, што назва паходзіць ад балцкага гуд (gudas) - беларус. Ніякага gudagojis, gojus, гай - там няма. * [[Скідзель]] [[Скідалька]] ''Гідронім балцкага (літоўскага ці яцвяжскага) паходжання. Найбліжэйшы аналаг — літоўская рачная назва Skidelė. Даследчык літоўскай гідраніміі А. Ванагас лакалізуе гэтую рэчку недалёка ад вытокаў ракі Котры, у якую Скідзель уцякае (не выключана, што маецца на ўвазе менавіта Скідзель, а не іншая рэчка). На ўсходзе ад вытокаў Котры ён жа пазначае мікратапонім (назва поля) Skidulys (каля Радуні). Аналаг гэтым назвам — літоўскі гідронім Skid-upys (у Цэнтральнай Літве, ля Кедайнея)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 303.]. Той жа фармант -el-, што і ў гідроніме Скідзель, таксама ў нёманскай рачной назве Zietela (Зецела) — у такой форме ў аўтахтонным літоўскім маўленні на Верхнім Панямонні засведчаная назва ракі Дзятлаўка. У сваю чаргу, назва Zietela ўтварылася ад назвы возера, якое засведчанае пад 1253 г. як «Зъято» (ад яцвяжскага *Zeitō). Фармант -el-, з дапамогай якога назва ракі ўтварылася ад назвы возера, часта выступае ў такой ролі ў балцкай гідраніміі[А. П. Непокупный. Лингвогеографические связи литовских и белорусских форм названий г. Дятлово и его окрестностей // Балто-славянские исследования. М., 1974. С. 153, 155.]. Гідранімічны корань Skid- звязаны з літоўскім skidyti, skisti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца», kidyti, kedyti, kedėti «абтрэпвацца, ірвацца». Далей да гнязда слоў ад сінанімічных каранёў *kēd- / *kēt-. Водныя назвы, утвораныя ад гэтых каранёў, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак[В. Н. Топоров. Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.]. Далей да індаеўрапейскага *(s)k(h)ed- «расколваць, раскідаць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 918—919.].'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з указанных вышэй крыніц назва горада Скідзель або ракі Скідалька не сустракаецца. * [[Шчыба]] ''Назва балцка-яцвяжскага паходжання. Звязана з літоўскім skibti «абтрэпвацца; ірвацца». Семантыка такая ж, як і ў назве Скідзель, якая ад skidyti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца». Абедзве паходзяць ад аднаго індаеўрапейскага кораня *skēi- «адразаць, аддзяляць, распорваць» (> *skēi-b-, *skēi-d-)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 919—922.]. Водныя назвы, утвораныя ад каранёў з такой семантыкай, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак[В. Н. Топоров. Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.].'' Такое ж уласнае даследванне, няма ў прыведзеных крыніцах Шчыбы ці Скідзелі. ''У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Скіба, Скібар, Скібра (Skib-, -r-)[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 378.].'' І што, якое дачыненне беларускае прозвішча Скіба мае да ўсяго вышэй напісанага? * [[Арэса]] ''Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца»[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 45—47.].'' Пра балцкае *ar- у крыніцы няма ані слова. Дарэчы, побач з Арэсай там згадваюцца гідронімы Arize ў паўднёвай Францыі і Arsia ў Істрыі. ''Назва Арэса значыць «Плыткая (рака)».'' Няма крыніцы. ** {{N}} выдаліў, апроч Тапарова-Трубачова, да якіх прэтэнзій няма. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:00, 14 мая 2025 (+03) * [[Слаўгарад]] ''Беларускі географ В. Жучкевіч спрабаваў развязаць гэтую праблему, звярнуўшы ўвагу на супольны пачатны элемент «Про-» у назвах Прапойска і ракі Проні, каля сутокаў якой з Сажом паселішча ўзнікла[Краткий топонимический словарь Белоруссии / В. А. Жучкевич. — Минск: Издательство Белорусского государственного университета, 1974. — 447 с. — 12 700 экз. С. 310.].'' Цытаваць трэба поўнасцю, а не вырываць з агульнага кантэкста патрэбныя сабе кавалкі. Жучкевіч пісаў (с. 310, 348), што назва Прапойск (Прупой, Прупошаск, Прапошаск) мае сувязь з назвай р. Проня, першапачатковай формай якой была Пропань (прарыў, праём). ''На думку Ул. Тапарова, назву Проні праз ранейшы варыянт «Прёна» трэба ўзводзіць да балцкага кораня Pir-[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 202—203.].'' Не пісаў Тапароў ні пра які корань Pir-. Ён выводзіў назву Проня з *Пьрена (разам з назвамі Перанка, Перенка і т. п.) ці з *Piren- (Pirenai, Piron і т. п.). * [[Кобрын]] ''Недалёка ад Кобрыны (цераз Дняпро) — рэчка з балцкай назвай Недра[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 52—53.].'' Кніга Маштакова - гэта проста спіс рэк, пра паходжанне назваў там ані слова. ''Назва *Kobr-in- ад літоўскага kobrinti, kūbrinti «ісці сагнуўшыся, пахіліўшыся». Корань Kobr- таксама ў прускім тапоніме Kobrun (назва лесу ў прускай Натангіі, засведчаная пад 1354 годзе)[G. Gerullis. Die altpreußischen Ortsnamen. Berlin / Leipzig, 1922. C. 67.].'' Насамрэч, у крыніцы толькі напісана, што назва прускага леса Kobrun паходзіць ад пр. kaaubri Dorn (калючка) + суф. un. Болей там нічога няма. * [[Вячаслаў Францавіч Кебіч]] ''Прозвішчы тыпу Кеба даследчык беларускай антрапаніміі М. Бірыла параўноўваў з літоўскім антрапонімам Кебас[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. — Мінск: Навука і тэхніка, 1969. — С. 198.].'' Інфармацыя няпоўная, бо яшчэ Бірыла параўноўваў гэтыя прозвішчы з укр. кеба "здольнасць, уменне" і кірг. кебе "худое ягня". ''У сучаснай літоўскай антрапаніміі вядомыя адыменныя прозвішчы тыпу Keba, Kebeikis, Kebelis з коранем Keb-. У Перапісе войска ВКЛ 1528 г. імя тыпу Keba або Kebas у форме імя па-бацьку: "Матеи Кебовичъ"[Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 г.. — Мінск, 2003. — 161 с.].'' Уласнае даследванне, прозвішча Кебіч там няма. * [[Вазуза]] ''Назва балцкага паходжання. Корань Vaz- у літоўскіх (паміж Рокішкісам і Уцяной) назвах ракі Vazajà і возера Vazajis (з-пад яго рака выцякае)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 368.]. Звязана з літоўскім vežti «везці», važiuoti «ехаць; рухацца»[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 390, 942.].'' Вазуза тут не згадваецца. * [[Смаленск]] ''Ул. Тапароў корань "Смол-" у гідронімах тыпу Смолка звязваў, следам за А. Трубачовым, з балцкім *kimal- "чмель" праз прамежкавую форму "Цмол-"[В. Н. Топоров. Балтийские следы на Верхнем Дону // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1997. С. 317.].'' Тапароў і Трубачоў пісалі гэта канкрэтна пра гідронім Смолка, а не пра Смаленск, які безумоўна з'яўляецца больш значным аб'ектам, і калі б яны так лічылі адносна яго, то напісалі б гэта непасрэдна. Так Трубачоў вельмі падрабязна даследуе паходжанне назвы Смаленск у сваёй кнізе "В поисках единства", і там і блізка няма нічога таго, што напісана вышэй. * [[Ігаўка]] ''Вядомае літоўскае прозвішча Igilevičius, з якога аднаўляецца аднаасноўнае імя Igila з асновай Ig-, роднаснай аснове Eig-, што звязаная з літоўскім eiti "ісці"[В.Н. Топоров. Прусский язык. I-K. Москва, 1980. С. 27.].'' Нічога падобнага ў крыніцы няма, у тым ліку назвы Ігаўка. * [[Докшыцы]] ''Паходзіць ад антрапоніма тыпу літоўскага Dakšas, Dokšas, латышскага Dakša. Корань Dak-, які тут з антрапанімічным фармантам -š-, таксама ў антрапоніме Dakanis. Яны звязаныя з літоўскім dakyti, dakanoti «трапаць, растрэпваць; дзерці, раздзіраць»[Lietuvių pavardžių žodynas. A-K. Vilnius, 1985. C. 447—448, 510.].'' Хлусня, гаворка ў крыніцы ідзе пра літоўскія і латышскія прозвішчы, а не пра горад Докшыцы. Дарэчы, няма там і пра сувязь гэтых прозвішчаў з dakyti і пра формант -š-. Напрыклад гаворыцца, што прозвішча Doks можа быць звязанае з германскім doogs, taacks. ''Докшыцкую назву таксама звязвалі з прускімі тапонімамі Dexiten, Dechsen[В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 326.].'' Зноў хлусня, хто звязваў? Гаворка ў крыніцы ідзе толькі пра Dexiten, Dechsen, а не пра Докшыцы. **{{N}} выдаліў усё безкрынічнае, што адзначана тут. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:30, 14 мая 2025 (+03) * [[Кушлі]] ''Назва Кушлі антрапанімічнага (адыменнага) імя. Паходзіць ад антрапоніма Kušlys, які ад літоўскага kušlys «сляпец» (хто падслепаваты)[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 1140.].'' Гаворка ў кнізе (слоўнік літоўскіх прозвішчаў) ідзе толькі пра літоўскія прозвішчы Kušlys, Kušleika і г. д. Назвы вёскі Кушлі там і блізка няма. ''Вакол Пружанаў фіксуецца цэлы шэраг тапонімаў балцкага антрапанімічнага паходжання: Бакуны (двойчы), Барэйшава, Нарутавічы, Роўбіцк, Рэвейкі, Шакуны, Шалтунава (ад антрапонімаў тыпу Bakūnas, Bareiša, Naruta, Rauba, Reveika, Šakūnas, Šaltūnas[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 162, 195, 1140; Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. С. 301, 581, 584, 882.]).'' Тое ж самае. * [[Дэвергі]] ''Назва паходзіць ад балцка-літоўскага імя тыпу De-vergas. У Літве вядомы гідронім Davarg-upis, з якога паўстае падобны антрапонім[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 82.].'' Хлусня. Па-першае, у Ванагаса не згадваецца вёска Дэвергі, а па-другое, ён параўноўвае гідронім Davarg-upis з прозвішчам Davalga. * [[Крычаў]] ''Крычаўская назва магла пайсці ад назвы рачулкі ці ручая, сожскага прытоку. На Падняпроўі, у наваколлі Чарнігава фіксавалася назва не лакалізаванай цяпер рэчкі Крычалка[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 229.], з тым жа коранем «Крыч-» і ўтваральнікам -al- («Кры́чала»), які даследчык гідраніміі Ул. Тапароў лічыў уласцівым для балцкіх рачных назваў[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 163, 186.].'' Нейкія фантазіі з перакручанай логікай. Маштакоў абсалютова нічога не пісаў пра Крычаў, а Тапароў - пра Крычаў, корань "крыч" і рэчку Крычалку (якая да таго ж яшчэ і не мае да Крычава ніякага дачынення). Самае цікавае, што гэты ўдзельнік яшчэ і мае права дагледжваць старонкі. Гэта значыць, напісаў нейкую адсябяціну ці нават хлусню і сам жа гэта дагледзіў. І ўсё шыта-крыта. * Дзякуй. Затэгаем удзельніка @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], хоць бы для агульных каментароў, асабліва да таго, што крыніца пазначана, але ў ёй няма пацвярджэння напісанага. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 23:57, 12 мая 2025 (+03) :У выпадках узору Ратамкі, калі корань Rat- у крыніцы ёсць, а самой Ратамкі няма, то не абавязкова гэта праблема. Усіх прыкладаў ужывання можа і не быць. Добра было б, вядома, каб недзе Ратамка была яўна названа балцкім гідронімам. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 00:05, 13 мая 2025 (+03) ::Праглядзеў увесь спіс, большасць пытанняў якраз узору Ратамкі, што менавіта названы аб'ект не згаданы ў крыніцы. То-бок, калі гэта і ўласнае даследаванне, то яно палягае ў аднясенні кораня Rat- да балцкіх, што можа быць і так, і не практычна з аднолькавай імавернасцю. Магчыма, падбор аналогій/паралеляў таксама вымагаў бы крыніцы, а не самастойных высноў на гэты конт. Трэба шукаць спецыяліста, які б мог комплексна аб'ектыўна гэта ўсё ацаніць. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 11:36, 13 мая 2025 (+03) :::Таксама лічу, што калі згаданы корань, але не згаданы сам тапонім — гэта не ўласнае даследаванне, а ўсё ж крыніца. Але аўтар запраўды часцяком увогуле не ставіць ніякіх крыніц або піша пра нейкія паралельныя тапонімы ў артыкуле пра іншы тапонім. Лічу, што без крыніц — трэба адразу выдаляць. Аўтапацверджанне такіх правак таксама небяспечнае. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:00, 13 мая 2025 (+03) ::А адкуль мы ведаем які тут корань (можа не Rat-, а Ra-, Ratam- ці яшчэ які) і з якой мовы ён паходзіць? Напрыклад, на Валыні ёсць пасёлак Ратна - корань таксама Рат-, але звязваюць яго со словам "раць". Наколькі я разумею, то па правілах Вікіпедыі, калі чалавек хоча дадаць інфармацыю, напрыклад, аб паходжанні назвы Ратамка, то ён павінен знайсці аўтарытэтную крыніцу, дзе даследуецца менавіта гэтая назва, а не вырашаць самастойна які тут корань, суфікс і прыцягваць крыніцы, дзе нібы пра тыя ж самыя корань і суфікс напісана, бо гэта будзе ўжо ўласнае даследванне. Не? Дарэчы, Жучкевіч піша пра Ратамку, што гэтая мясцовасць упершыню згадваецца ў пісьмовых крыніцах як Радамскае (праз "д"), і назва гэтая патранімічная. Так што не ўсё так відавочна. ::: [[Удзельнік:Için warum|Için warum]], у асобным выпадку Ратамкі то так. Думаю, такое трэба выдаліць, трапляе пад "[https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:No_original_research#Synthesis_of_published_material Synthesis of published material]" (у нас "[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне#Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі|Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі]]"). Ёсць выпадкі пра якія не ўпэўнены, што трапляюць пад гэта правіла. Калі ёсць этымалогія для вялікай Бярэзіны або Дзвіны ці можна яе пераносіць на іншыя Бярэзіны і Дзвіны, калі яны не згаданы ў крыніцы? У літаратуры даюць спісы асноў і фармантаў для гідронімаў, які лічаць балцкімі, а самі імёны не даюць або некалькі прыкладаў, а далей ''і іншыя''. Разлічана на самастойнае вылучэнне асновы або суфікса, такія крыніцы не для Вікіпедыі? Можна напісаць, што суфікс такі, а вось тут пішуць, што з такім суфіксам гідронім магчыма балцкі? Або на вылучэнне суфікса трэба крыніца? Трэба выпрацаваць падыходы, пытанне ўзнята слушнае. Магчыма, нешта можна перафармуляваць, а не выдаляць. Карыстайцеся кнопкай подпісу каментаў, яна на панелі інструментаў справа ад кнопкі курсіва (''К''). --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 23:17, 13 мая 2025 (+03) :::Таксама хочацца дачакацца рэакцыі @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], перад тым як пачаць нешта рабіць. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 20:00, 14 мая 2025 (+03) ::::прывітанне ўсім. ::::а каму адказваць? як зваць чалавека, які так зацята і метадычна прайшоўся па ўсіх артыкулах, не пашкадаваў часу і сілаў усё праверыць :) ::::Максіма Л. ведаю, Lš-k таксама, сутыкаўся. а ноўнэйм гэта хто? ::::відавочна чапляецца да ўсяго. і не асабліва разбіраецца ў тэме. наўскідку: "Не пісаў Тапароў ні пра які корань Pir-" (як жа не пісаў, калі падае паралель у літ тапоніме Pirėnai, дзе корань Pir- і ўтваральнік -ėn-). ::::падтрымліваю заўвагу Lš-k "калі згаданы корань, але не згаданы сам тапонім — гэта не ўласнае даследаванне, а ўсё ж крыніца". калі ёсць Кебейкіс і Кебіч (з балцкім суфіксам -ейк- і славянскім -іч-), дык агульны корань Кеб- відавочны. ::::я б раіў ноўнэйму скіравацца ў тарашкевіцкую Вікі і звярнуць увагу на сапраўднага фантазёра, які піша раздзел "Ліцвінскія імёны", вось там тысячы фантазій, і ноўнэйму будзе дзе разгарнуцца. пакуль гэта выглядае на нейкія асабістыя нападкі. ноўнэйм штось рабіў у Вікі? які яго ўнёсак? ::::Максім, "Трэба шукаць спецыяліста, які б мог комплексна аб'ектыўна гэта ўсё ацаніць" - акадэмічных спецыялістаў у краіне няма, калі што. Ад слова зусім. Былі б - былі б публікацыі. проста філолагі і чытачы Жучкевіча не ў лік. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:34, 15 мая 2025 (+03) :::::Выпады з вашага боку на мой адрас пакідаю без каментароў, мне гэта цалкам абыякава, вы меня не пакрыўдзіце (хаця па правілах такія паводзіны забаронены). А калі казаць па сутнасці: чытайце правілы Вікіпедыі, там усё напісана [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне]]. Вы нават тут, на старонцы размоў працягваеце свае ўласныя даследванні, вольна інтэрпрэтуючы на свой густ тое, што напісана ў крыніцах. Што там вам "відавочна", гэта вашая асабістая справа, артыкулы ў Вікіпедыі ствараюцца на падставе інфармацыі з АК, а не з асабістых меркаванняў і разважанняў удзельнікаў. Вы пераблыталі энцыклапедыю з уласным блогам ці форумам, дзе кожны піша, што захоча. А што датычыцца Вікіпедыі на тарашкевіцы, вельмі добра, што вы тут прыгадалі дадзены факт. Вы тады спрабавалі разгарнуць там такую ж "працу" як і тут: пісалі свае ўласныя даследванні без крыніц, або спасылался на крыніцы, у якіх гаворка ідзе аб падобных, але зусім іншых словах. Вас тады за гэта назаўсёды заблакавалі. Раю адміністратарам гэтай Вікіпедыі мець гэта на ўвазе.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 07:39, 16 мая 2025 (+03) ::::::ага, чалавек з тарашкевіцкай Вікіпедыі пажалаваў? чарговы "жмудаед" і "вільнянашыст"? не іначай паплечнік нядаўна ўвязненага экстрэміста-літвініста "Казіміра Ляхновіча"? які распальвае на ВікіпЭдыі жудасную літуанафобію, адмаўляе існаванне балтаў далей за Коўна. і такі фанатык, што наствараў тысячу старонак, дзе сам (дзе спасылаючыся на аматара нямецкага неда-філолага, а дзе сам з галавы) прыдумляе нейкія нібыта "германскія" этымалогіі старажытных балцкіх двухасноўных імёнаў, тыпу Вітаўт ці Міндоўг. дзеля даведкі шаноўнага чытацтва: вось туды я і ўставіў быў адэкватнае, агульнапрызнанае гледжанне наконт тых імёнаў, за што экстрэміст "Ляхновіч", карыстаючыся сваёй пазіцыяй, і наклаў бан. ну, што пасеяў, тое і пажаў, распальвальнік нянавісці. ::::::а вы, чалавек з турэцка-нямецкім нэймам, можаце напісаць і другі спіс (час у вас, і зацятасць, ёсць, сядзець тут а 7-й ранку), якраз не так даўно я пачынаў парадкаваць той матэрыял, які ў адпаведных артыкулах быў згрувасціў. так што ваш поштурх на карысць, спадар балтафоб. ::::::дарэчы, тэст - "чыя Вільня?" ну, тыпу, гістарычна, га? пакажы пазіцыю, ананім. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 11:12, 16 мая 2025 (+03) :::::::Вас спаймалі за руку на сістэматычных, шматразовых падманах. А вы замест таго, каб гэта прызнаць і зрабіць высновы, дзейнічаеце па прынцыпе "лепшая абарона - гэта нападзенне". У іншых Вікіпедыях за такія паводзіны (масавае напісанне фэйкаў і грубасць у адрас апанентаў) удзельнікаў баняць. На жаль, у беларускай ВП гэта дазволена. Не разумею, чаму адміністратары не рэагуюць. Спадзяюся, што толькі пакуль.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:42, 16 мая 2025 (+03) :::::::: [[Удзельнік:Için warum]], цябе тут паліцэйскім ніхто не прызначаў. Кончай болтать, пиши статьи. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:21, 16 мая 2025 (+03) ::::разам з тым ноўнэймам зробленая добрая работа. пачаў па гэтым спісе ісці. ::::ноўнэйм надта эмацыйна ставіць кляймо "няпраўда" там, дзе падаюцца, напрыклад, корані і ўтваральнікі. ::::"уяўных крыніцаў" таксама няма. калі, напрыклад, Ваўкавыя параўноўваецца з літоўскай Ваўкаўёй і ставіцца спасылка, дык у спасылцы - аналіз гідроніма Ваўкаўя. і інш. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:17, 15 мая 2025 (+03) * [[Удзельнік:Için warum|Için warum]], выдаляць фрагменты без крыніц, або з памылковымі крыніцамі, можна самастойна, для гэтага запыты да адміністратараў не трэба. Хіба каб звярнуць іх увагу на маштаб такой з'явы у дзеяннях удзельніка. Калі гэта адзінкавыя выпадкі, спачатку паставіць {{ш|няма ў крыніцы}} і паведаміць непасрэдна ўдзельніку, або ён выпраўляе, або выдаляеце непацверджаную частку. Калі гэта яўна сістэмны падыход, ставіць ўяўныя крыніцы (вяглядае тут якраз ён), таксама сістэмна можна выдаляць такія фрагменты ўжо без цырымоній. З артыкулаў пра паселішчы шырокую этымалогію рэк трэба наогул выдаліць, дастаткова згадкі, што назва ўтворана ад гідроніма, пакідаць толькі датычнае назвы самога паселішча (як суфікс -ск, напрыклад), у Пінску і Сянне гэта ўжо зрабіў. Паступова, прынамсі я, буду выдаляць паводле вашага спісу, калі ласка, рабіце гэта таксама. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 08:59, 15 мая 2025 **Добра. Але пакуль пачакаю, што будзе далей. Калі не будзе адпаведнай рэакцыі, то буду рабіць як вы гаворыце. Дарэчы, мой спіс, далёка на поўны, гэта толькі частка таго, што панапісваў гэты ўдзельнік.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 07:48, 16 мая 2025 (+03) *** [[Удзельнік:Için warum]], іншыя ўдзельнікі гэтай дыскусіі цягам яе ўжо зрабілі свой унёсак у згаданыя артыкулы. Давай, уключайся ў супольную працу. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:42, 16 мая 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў#Вынік 7|Спадзяюся гэтага хопіць]], каб удзельнік больш не рабіў уласных даследванняў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:19, 10 мая 2026 (+03) == [[Удзельнік:Хомелка|Хомелка]] - пазбаўленне праў зніклай == {{закрыта}} Тэрмінова. Варта пазбавіць адміністратарскіх праў зніклую адміністратарку для бяспекі нашай Вікіпедыі ды дадзеных удзельнікаў. Лёгка вернем, калі спадарыня Вольга павернецца. Пра гэта [[:be-tarask:Вікіпэдыя:Запыты_да_адміністратараў#Kazimier_Lachnovič_-_пазбаўленьне_правоў_зьніклага|ў тарашкевічнай Вікі]] (і [https://spring96.org/be/news/117810 навіны] + <small>[[:ru:Википедия:Форум/Новости#Пропажа_администраторов_белвики|абмеркаванне на рускай]]</small>). [[Удзельнік:Maksim L.|Maksim L.]], [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], [[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]], [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]], [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]], [[Удзельнік:Belarus2578|Belarus2578]]. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 15:51, 22 красавіка 2025 (+03) : {{За}} --[[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 16:24, 22 красавіка 2025 (+03) ::@[[Удзельнік:Shabe|Shabe]], не пазбавіць правоў, а каб сцюарты заблакавалі з адпаведнай прычынай, не як за парушэнне. Наколькі разумею, дастаткова звярнуцца да кагосьці аднаго з іх, з доказамі. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 16:50, 22 красавіка 2025 (+03) ::: Добра, зараз займуся. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 16:59, 22 красавіка 2025 (+03) :::: Запрашаю на [[:ru:Обсуждение_участника:1234qwer1234qwer4#Блокировка_пропавших_администраторов|старонку]] актыўнага рускамоўнага сцюарда 1234qwer1234qwer4. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 17:20, 22 красавіка 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === {{Done}} спадаром [[:meta:User:Mykola7|Mykola7]]. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 19:13, 22 красавіка 2025 (+03) == Удзельнік UnknownChannel352 == {{закрыта}} : Просьба заблакаваць UnknownChannel352 за датэрміновае зняцце артыкула з намінацыі на выдаленне і вайну правак. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:04, 22 студзеня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Больш не актуальна. Меры былі прынятыя. У архіў --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:25, 22 верасня 2025 (+03) = Карысныя спасылкі = * [[Адмысловае:ProtectedPages|Спіс старонак пад аховай]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Адміністратары]] juo6lemxpl2ari7kkb84s8pibp4seop 5155074 5155073 2026-06-16T19:07:10Z Plaga med 116903 /* Аб'яданне версій */ Адказ 5155074 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{/Шапка}} = Запыты = == Перанос == Калі ласка, перанясіце [[Размовы:Амбар]] у [[Размовы:Свіран]]. ----[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 19:07, 12 чэрвеня 2026 (+03) == [[Санкт-Пецярбург]] == Варта дазволіць праўкі толькі зарэгістраваны удзельнікам, бо час ад часу наведваюцца вандалы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:00, 8 чэрвеня 2026 (+03) :{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:47, 11 чэрвеня 2026 (+03) == Аб'яданне версій == Калі ласка, аб'яднайце версіі [[Лаялізм]] (яго пакінуў як перасылку) і [[Лаялісты]], тэксты фізічна я аб'яднаў, трэба толькі каб праца асобных удзельнікаў не згубілася. ----[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:00, 8 чэрвеня 2026 (+03) : {{Done|Аб'яднаў}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:39, 12 чэрвеня 2026 (+03) ::Але не бачна гэтага. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:04, 12 чэрвеня 2026 (+03) ::: Дзіўна, бо я гэта рабіў праз [[Адмысловае:MergeHistory]] і нібыта ўсё атрымалася. Паспрабую яшчэ раз. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:12, 12 чэрвеня 2026 (+03) ::: А зараз не ўдалася. Магчыма @[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]], альбо @[[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ведаюць, як гэта зрабіць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:14, 12 чэрвеня 2026 (+03) ::::Не працуе яно. Спачатку выдаляеце "Лаялісты", потым "Лаялізм" пераносіце ў "Лаялісты". Потым зноў выдаляеце "Лаялісты" і адразу аднаўляеце яго, выбіраеце аднавіць усе версіі, у гэтым выпадку, апроч апошняй (з яе крыжык прыбіраеце). -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 19:14, 12 чэрвеня 2026 (+03) ::::: А смасл? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:36, 12 чэрвеня 2026 (+03) ::::::каб была адзіная гісторыя правак [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:07, 16 чэрвеня 2026 (+03) :::::{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:06, 16 чэрвеня 2026 (+03) == Вандалізм з самазванствам == Добрага дня. Упісванне сябе ў "журы" [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9F%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%BA%D1%82:%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D1%96_%D1%82%D1%8B%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%8C&action=edit&undoafter= вось тут] удзельнікам {{u|BelRos}}, напэўна, вымагае ацэнкі і прыняцця мер. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:25, 6 чэрвеня 2026 (+03) == Дзейнасць удзельніка JerzyKundrat == Паважаныя адміністратары, прашу вас даць ацэнку дзеянням удзельнікая [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], які адмяніў мае праўкі ў наступных артыкулах: * [[Уступленне Украіны ў Еўрапейскі Саюз]] * [[Банкаўская сістэма Беларусі]] Дзякуй, [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 08:39, 5 чэрвеня 2026 (+03) : @[[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]], калі вы выдаляеце значны кавал тэксту — гэта выглядае незразумела. Не забывайце дадаваць апісанне да сваіх правак. @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], можаце патлумачыць, чаму адкацілі змены? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:07, 5 чэрвеня 2026 (+03) :: [[Удзельнік:MocnyDuham]], гл. [[Размовы з удзельнікам:DenisBorum #Выдаленне інфармацыі]]. Астаняе, гэта з таго ж поля ягады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:34, 5 чэрвеня 2026 (+03) ::: [[Удзельнік:MocnyDuham]], таксама ўзгадаю, што існуе [[Вікіпедыя:Правіла трох адкатаў]], яно дазваляе не надта разумнічаць пры вырашэнні спрэчак. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:38, 5 чэрвеня 2026 (+03) ::У абодвух выпадках выдалена толькі тое, што састарэла і стала неактуальным. Калі для JerzyKundrat гэта не зразумела, ён мог мне напісаць і спытаць наўпрост (для гэтага, нават магу даць свой [[Telegram]]) [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 14:56, 5 чэрвеня 2026 (+03) ::: [[Удзельнік:DenisBorum]], тут не твой персанальны сайт, будзеш выдаляць інфармацыю з аўтарытных крыніц, атрымаеш бан. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:49, 5 чэрвеня 2026 (+03) Яшчэ раз заклікаю адміністратараў прааналізаваць дзейнасць JerzyKundrat, скаргі на яго іншых удзельнікаў і прыняць рашэнне [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 16:17, 5 чэрвеня 2026 (+03) : [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]], калі заклікаеш, стаў на канцы клічнік. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:21, 5 чэрвеня 2026 (+03) == Балцкія войны == Удзельнік [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9A%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B0%D0%B2%D0%B0&diff=prev&oldid=5139811 ізноў выдаляе сцвярджэнні з крыніцамі], перайначвае факты. Я не ведаю, што з гэтым рабіць.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:53, 11 мая 2026 (+03) :Калега, не дурыце, гэта аўтаматычна, выпраўляў раздзелы на "Цікавы факт". Без алярму. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:24, 11 мая 2026 (+03) ::Добра. Але раздзел «Цікавыя факты» не вельмі пасуе Вікіпедыі, і калі і ёсць, то дадаюцца ў канцы артыкула. Вярнуў раздзел «Назва» з спасылкай на прозвішча. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:48, 11 мая 2026 (+03) Кантэнт, як ёсць, перанёс сюды: [[Кайка (значэнні)#Прозвішча|Кайка, прозвішча]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:07, 11 мая 2026 (+03) :Тады стаўце спасылку з тапоніма на прозвішча. Каб не пагубілася. Але папярэджваю: калі з'явіцца публікацыя - вашая праца пойдзе крыху намарна, бо ўсё тое будзе вернутае ў раздзел "Назва" ў адпаведных назоўных артыкулах. Таму рацыянальней пакінуць раздзел "Цікавы факт". Бо ў выпадку публікацыі тады проста ён будзе перайменаваны і крыху перафармуляваны. Вам вырашаць, наколькі выдаткоўваць сілы на асобныя старонкі пад прозвішчы. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:27, 11 мая 2026 (+03) :: Спасылка ёсць у раздзеле "Гл. таксама". Наяўнасць раздзела "Цікавыя факты" ў Вікіпедыі не вітаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:14, 11 мая 2026 (+03) :::Добра. Абы была. Бо спасылкі на метрыкі маюць каштоўнасць самі па сабе - у тым ліку і для будучых даследчыкаў. Не хацелася б, каб яны згубіліся ў выніку адкатаў ці выдаленняў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 16:06, 11 мая 2026 (+03) Удзельнік Peisatai вырашыў не мыццём дык катаннем захаваць у энцыклапедыі свае ўласныя даследванні. Толькі калі раней яны ўтрымоўваліся ў раздзеле "Назва", дык цяпер тое ж самае будзе напісана ў раздзеле з найменнем "Цікавыя факты". Што гэта мяняе? Абсалютна нічога. Гэта ж проста здзек: змяніў назву раздзела, а змест застаўся ранейшы. Што, напрыклад, у артыкуле пра вёску Масленікі робіць "цікавы факт" аб тым, што ёсць латышскае прозвішча Maslens? Гэта ён так намекае, што назва вёскі быццам паходзіць ад гэтага прозвішча. Крыніцы, якая б гэта пацвярждала, у яго, зразумела, няма. Карацей кажучы, гэта прафанацыя апошняга рашэння адміністратара. Калі не зрабіць захады, нічога так і не зменіцца.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:33, 11 мая 2026 (+03) : Мне здаецца, ён намякае, што гэтыя прозвішчы ўтварыліся ад назвы вёскі. Прагаласуем? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:00, 11 мая 2026 (+03) :: Мне таксама здаецца, што "Цікавыя факты" не павінны намякаць на сувяць паміж назвай Вёскі і прозвішчам, калі гэта не прапісана ў крыніцах. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:03, 11 мая 2026 (+03) :::У кожным разе, гэта часова, будзьце пэўныя. Пакуль можа і патрываць. Вісіць жа багата чаго іншага неправеранага і непадмацаванага. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:56, 12 мая 2026 (+03) :: У любым выпадку, без наяўнасці крыніцы, якая б падцвярждала бы сувязь паміж назвай вёскі і прозвішчам, гэтай інфармацыі ў дадзеным артыкуле не месца, бо паводле аднаго з правіл, Вікіпедыя — не бязладная звалка інфармацыі. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:39, 11 мая 2026 (+03) ::: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], таксама маеце скасаваць праўку у арт. [[Кайкава]], якая не намякае, а прама кажа. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:17, 11 мая 2026 (+03) :::: Варта скасаваць, бо адкуль вядома, што назва вёскі паходзіць менавіта ад прозвішча Кайка? А можа ад прозвішча Кайко, Каёк, Кайкаў, Кайкоў, Кайк і г. д.? А можа, наогул, не ад прозвішча? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:45, 11 мая 2026 (+03) :::::Ды '''ўціхамірся ўжо'''. У мяне таксама яшчэ добрая сотня тапонімаў была на прыкмеце, давядзецца пакуль у стол. Але ''гэты'' этап скончаны, калега. ''Круці не круці трэба памярці'', як пісаў Аляхновіч у газеце "Новы шлях". Калі свярбіць, ну паспрабуй у тг ізноў антырэкламу пусціць, бо даўно ад цябе трафіку не было. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:55, 12 мая 2026 (+03) :::::: "Уціхамірыцца" варта табе. Пішы свае ўласныя даследванні на сваім уласным сайце ці яшчэ дзе-небудзь, чаго ты прычапіўся да вікіпедыі? Ужо дваццаць разоў растлумачылі, што тут артыкулы пішуцца на падстве апублікаваных навуковых крыніц, а не на падставе асабістых прыдумак удзельнікаў праэкта. Інтэрнэт вялікі, няўжо не знайшлося іншых месцаў, каб прапагандаваць свае "адкрыцці"? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:39, 12 мая 2026 (+03) ::::::: Бульбасрач, як ён ёсць. Няўжо для яго няма іншага месца акрамя Вікіпедыі. Пра "навковыя" крыніцы няпраўда, дарэчы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:43, 12 мая 2026 (+03) :::::::Калі гэта не персанальны сталкінг, а шчырае змаганне з аўтарскімі версіямі, дык чаму не кіруешся ў тарашкевіцкую Вікіпэдыю, дзе Барыскевіч (ён жа Казімір Ляхновіч) сваімі германскімі УД напоўніў тысячы артыкулаў пра тапонімы? Ён якраз выйшаў, вам будзе пра што пагаварыць. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:34, 13 мая 2026 (+03) :::: [[Удзельнік:Için warum]], як вырашыў адміністратар, тэкст, упісаны да ўчорашняга дня выдаленню не падлягае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:28, 11 мая 2026 (+03) ::::: А як быць з вашымі апошнімі праўкамі ў артыкулах [[Сэрвач]], [[Жлобін (значэнні)]], [[Вір]]?! Яны былі зроблены ўжо пасля таго, як выйшла рашэнне адміністратара: ''паходжанне канкрэтнага тапоніма, гідроніма, назвы паселішча або прозвішча варта падаваць толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект або менавіта гэтае прозвішча ці імя ў адпаведным кантэксце''. Навошта вы выклалі там гэтыя ўласныя даследванні, бо амаль усе крыніцы, якія там выкарастаны, пра дадзеныя назвы нічога не пішуць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 23:12, 13 мая 2026 (+03) == Каментар == {{закрыта}} Каментар да [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D1%96&diff=5135454&oldid=5134502 гэтай праўкі] мае быць схаваны. Уклад удзельніка Için warum падобнымі каментарамі перапоўнены, гэта цягне на пажыццёвую блакіроўку, па цяперашнім часе. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:15, 3 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Дзякуй, што звярнуў увагу. Удзельнік заблакіраваны на тыдзень. Наступнае парушэнне [[ВП:НАПА]] прывядзе да блакіроўкі на месяц. Вяртаемся да старой тэмы, што ўдзельнікі без медыяцыі сумесна працаваць эфектыўна не могуць. Канфлікту хутка год. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:51, 4 мая 2026 (+03) : Удзельнікі за гэты час шмат чаго супольна зрабілі, значыць працаваць могуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:04, 4 мая 2026 (+03) :: Каб яны яшчэ прытрымліваліся культуры і не адбіралі энергію ў іншых удзельнікаў – ім цаны бы не было. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:23, 4 мая 2026 (+03) ::: Не наша задача ацэньваць іншых. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:03, 4 мая 2026 (+03) :::: Таксама праўда. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:07, 4 мая 2026 (+03) :::::Панове, а што там быў за каментар?)) Без мяне мяне жанілі. :::::Як на мяне, было б дастаткова проста жорстка сцвердзіць: блакіроўка (прагрэсіўная: дзень - тыдзень - месяц - пажыццёва) за любую абразу і спробу дэананімізацыі. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:39, 10 мая 2026 (+03) :::::: Рэпліка змяшчала абразы. Пераказваць іх не буду. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:42, 10 мая 2026 (+03) == Зняццё статуса "Да выдалення" з артыкула == {{закрыта}} Калі ласка, разгледзьце запыт да выдалення гэтага [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)|артыкула]]: [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F#%D0%92%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB_%D0%BB%D1%96%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0% https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F#%D0%92%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB_%D0%BB%D1%96%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%BF%D0%B0_(%D0%B3%D1%83%D1%80%D1%82)] - [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 17:23, 17 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Абмеркаванне трывае. Трэба чакаць вынік. Адміністратары не могуць нікога прыспяшаць і знімаць статусы без вынікаў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:34, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Адмысловае:Contributions/&#126;2026-16309-44|&#126;2026-16309-44]] == {{закрыта}} Адміністратары, заблакуйце ўдзельніка. Лаянке не месца ў Вікіпедыі. [[Адмысловае:Contributions/&#126;2026-16262-28|&#126;2026-16262-28]] ([[Размовы з удзельнікам:&#126;2026-16262-28|размова]]) 21:08, 15 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === {{Done}}. Блакаванне на 1 месяц. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:52, 16 сакавіка 2026 (+03) == [[Удзельнік:Кінапошук]] == Гэты ўдзельнік з 6 праўкамі ўжо назваў сябе адміністратарам. Трэба выпісаць яму папярэджанне. --[[Адмысловае:Contributions/&#126;2026-16154-63|&#126;2026-16154-63]] ([[Размовы з удзельнікам:&#126;2026-16154-63|размова]]) 15:40, 14 сакавіка 2026 (+03) :вынесена папярэджанне [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:34, 14 сакавіка 2026 (+03) == Вандалізм з архівамі == Там нешта {{u|Brangiai}} навандаліў з архівамі і быў глабальна заблакаваны. Трэба паглядзець і адкаціць да часоў, як яно выглядала раней. Я пакуль моцна хварэю і мне цяжка канцэнтравацца на Вікі. Кавідагрыпы гэтыя :( --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:07, 24 лютага 2026 (+03) :а ён спрабаваў падзяліць [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2023—2024|архіў]] па датах, што і зрабіў нібыта. Па сутнасці нам гэта не трэба, але і не ўпэўнены, наколькі гэта заслугоўвае блакіроўкі... Таксама пытанне, ці выдаляць тады створаныя архівы за [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2023|23]] і [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2024|24]] год. Тады трэба будзе яшчэ абнавіць [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/Шапка|шапку]]. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:39, 14 сакавіка 2026 (+03) == Абарона старонкі [[Новая зямля (паэма)]] == Папулярная старонка з статусам добрай, ананімы ўносяць толькі вандальныя праўкі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 01:23, 18 лютага 2026 (+03) :{{зроблена}}, цяпер толькі аўтапацверджаныя толькі могуць правіць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:57, 18 лютага 2026 (+03) == Вандал == Серыя вандальных правак ад [[Удзельнік:The Croats]]. Таксама ХВ для створанага ім "[[Асяроддзе]]". --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:14, 15 лютага 2026 (+03) :Панове адміністрове, тып вандаліць 24 гадзіны сабе спакойна. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:52, 16 лютага 2026 (+03) :: [[Удзельнік:The Croats]] заблакаваны на тры дні. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:15, 16 лютага 2026 (+03) == Вайна правак [[Алесь Мікус]] == Вайна правак і, здаецца, да кансэнсусу самі удзельнікі не дойдуць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:34, 2 лютага 2026 (+03) :пакуль заблакаваў магчымасць правіць. Калі ўдзельнікам @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], @[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] і іншым ёсць што сказаць — кажыце, толькі пастарайцеся, калі ласка, без інсінуацый і сцісла, па справе. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:55, 3 лютага 2026 (+03) ::''Вітанні калегам.'' ::А што дадаваць, усё ясна сказана ў абгрунтаванні правак на старонцы, пра якую мова. ::1) Вікіпедыя не месца для спасылак, дзе рэкламуюцца продажы. ::2) Сцвярджэнні павінны быць падмацаваныя, тым больш без спрэчных асабістых ацэначных характарыстык. ::3) Калі музыкнат - або дыскаграфія, або асобныя ("культурна ўплывовыя") трэкі. ::Тым больш гэта падтасоўваецца так, каб з розных бакоў наўмысна дыскрэдытаваць. Тым больш калі робіцца чалавекам прарэжымным пра чалавека, які ў краіне (ну, але гэта ўжо кантэкст). ::Астатняя "лірыка" ад удзельніка Artsiom91 да тэмы не датычыцца і рацыянальнага зерня там няшмат. Па-харошаму гэта трэба вынесці ў асобную галінку. ::Але скажу тут па сутнасці і сцісла: лічу баруканне па назвах паміж намі двума - '''карысным'''. І працу над фармулёўкамі - таксама карыснай. І не толькі для Вікіпедыі, а і ўвогуле. Высвятляюцца слабыя месцы, падкрэсліваюцца моцныя. Некаторыя артыкулы па назвах (як Нёман) робяцца без малога энцыклапедычнымі. Азарт падштурхоўвае да новых '''адкрыццяў '''(гл. Жадзены), якія ніколі б без таго не былі б зробленыя. ::Ці зробіць хто '''афлайн '''такую работу? Перакананы - не. А яна робіцца, не ў малой меры з-за таго напружання, якое (таксама афлайн) мае месца быць. ::Гэта што да ацэнкі '''па вялікім рахунку'''. ::А калі канкрэтна, то ні ў мяне, ні ў майго апанента (якога ўжо я цяпер мушу нібыта бараніць) цяпер бадай ані слоўца адсябяціны, усё абгрунтавана і нярэдка нават вытанчана. ::І не трэба тут "'''шарыкаўшчыны'''", бо маўляў камусь цяжка правяраць і ўвогуле незразумела. Калі цяжка лезці ў крыніцы - сядзіце чытайце або праходзьце міма. Заўсёды хтось кантэнт творыць, а хтось спажывае. ::Апроч таго, рэпрэсіўныя захады (як падкрэсліваў раней JerzyKundrat) не адпавядаюць прынцыпам Вікіпедыі. ::Зараз прапаную вярнуцца да тэмы гэтай галінкі і не расцякацца мысію па дрэве "у агуле". ::''Дзякуй за ўвагу, калегі.'' [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:02, 3 лютага 2026 (+03) Выкажу сваё меркаванне наконт сітуацыі з удзельнікамі. Спачатку коратка пра тое, што адбываецца апошнім часам. Прыведзены ніжэй [[#Праект рашэння|праект рашэння]] фактычна не працуе. Peisatai па факце проста ігнаруе тое абмеркаванне і працягвае сваю дзейнасць у тым выглядзе як хоча, а Için warum з-за абыякавасці іншых удзельнікаў і бяздзейнасці адміністратараў па рэалізацыі праекта рашэння пайшоў фактычна да асабістых нападак. Па сутнасці, пытанне паходжання назваў хвалюе толькі двух удзельнікаў, Peisatai і Için warum. Астатнія, хоць могуць рабіць дробныя выпраўленні і інтэграваць версіі, у тэматыцы не маюць цікавасці. [[#Адкаты Peisatai|Вялікае абмеркаванне ніжэй]], хоць і прыцягнула многіх удзельнікаў, яны выказвалі меркаванні, аднак па сутнасці іх мэта была прымірыць бакі і навязаць ім нейкае кансэнсуснае рашэнне. Аднак, у першую чаргу, менавіта самі Peisatai і Için warum, як зацікаўленыя, мусяць знайсці згоду паміж сабою і вызначыць кансэнсус. Пасярэднікі з цэлым могуць дапамагчы, аднак калі самі бакі не хочуць мірыцца, то прапановы нейкіх нейтральных версій не маюць сэнсу. Аднак, мірыць бакі мае сэнс у рэальным жыцці. У супольнасці вікіпедыі мусім кіравацца яе прынцыпамі і правіламі. Тут варта памятаць, па-першае, што сама магчымасць правіць без нейкага пацверджання і нават ананімна даецца таму, што мы [[Вікіпедыя:Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў|зыходзім з сумленнасці ўдзельнікаў]] і таго, што яны ставяць за мэту дапамагчы вікіпедыі (а не прасунуць тут свае ўласныя даследаванні, рабіць рэкламу ці падобнае). Калі ж удзельнікі сумленныя, то яны зыходзяць з сумленнасці іншых удзельнікаў, адпаведна пры несупадзенні пунктаў гледжання намагаюцца іх абмеркаваць і знайсці выйсце, якое задаволіць зацікаўленых. Так працуе [[Вікіпедыя:Кансэнсус]]. Трывалае нежаданне шукаць кансэнсус ставіць пад сумнеў сумленнасць і жаданне рэальна дапамагчы вікіпедыі (а не задавіць апанента і прасунуць свой пункт гледжання), адпаведна да такіх удзельнікаў могуць прымацца меры па абмежаванні ўдзелу ў праекце (папярэджанні, блакаванні). Канкрэтна для ўдзельнікаў Peisatai і Için warum мы бачым поўную адсутнасць жадання шукаць кансэнсус. Ніякіх спроб абмеркавання на старонках размоў удзельнікаў, старонках размоў артыкулаў. Яны не лічаць неабходным патраціць час, каб паміж сабою вырашыць якімі крыніцамі варта карыстацца, а якімі не, як лепей афармляць паходжанне назваў у артыкулах. Чаму тады іншыя мусяць траціць свой час і пытацца знайсці гэты кансэнсус за іх, неяк ацэньваць іх аргументы і крыніцы? Маю пэўныя падставы лічыць ([[Special:diff/4995709|запыта да адміністратараў ад Için warum ледзь не першай праўкай]], [[Special:diff/5049888|просьбы ўключыцца з дыскусію]], адсутнасць камунікацыі паміж Için warum і Peisatai у праекце), што асноўную сваю дыскусію ўдзельнікі вядуць па-за межамі вікіпедыі. Не бяруся ацаніць навуковы ўзровень гэтай дыскусіі, але ён відавочна вышэйшы за ўзровень вікіпедыі і яе ўдзельнікаў у гэтым пытанні. У такіх умовах спрэчка Için warum і Peisatai у вікіпедыі выглядае не як спроба палепшыць яе змест, а проста як выкарыстанне праекта як поля бітвы. Скажу пра сваё асабістае стаўленне да тэмы. Мне ад самага пачатку праўкі Peisatai не падабаліся, бо тычыліся вельмі спецыфічнай тэмы, якія цяжка было праверыць. З цягам часу назіраў, як ён часцей стаў зусім не дадаваць крыніц, а праўкі пра паходжанне дадаваць, напрыклад, у артыкулы пра асоб і прозвішчы. Сталі з’яўляцца нейкія аналогіі, падобныя карані. Умяшальніцтва Için warum і іншых удзельнікаў не асабліва палепшыла сітуацыю. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Шынкаўцы_(Гродзенскі_раён) Вось напрыклад артыкул], быццам некалькі абзацаў і крыніц, але ўсё абапал і навокал, канкрэтна пра гэтую назву і пра гэтую вёску — нічога. На мой погляд, артыкул стане толькі толькі лепш, калі гэтую творчасць усю прыбраць. І так у абсалютнай большасці артыкулаў. Нават калі адзін вучоны яўна сказаў что такая вёска магчыма мае балцкую назву, а іншы што магчыма славянскую — гэта не такая важная інфармацыя пра вёску, а хутчэй пра канцэпцыі паходжання назваў і іх пашыранасць. Трэба прызнаць, што тэма паходжання назваў у цэлым можа мець толькі нейкія гіпотэзы і канцэпцыі, і вельмі багатая на магчымыя ўласныя даследаванні, «прыцягванні за вушы». Падаванне версій паходжання (тым больш не самой назвы, а каранёў і падобных) толькі стварае ўражанне нейкай сур’ёзнасці і навуковасці, што на фоне жахлівага стану артыкулаў пра населеныя пункты быццам выглядае якасна. На мой погляд, трэба пакінуць толькі надзейнае кшталту Полацк ад ракі Палаты, усё астатняе нішчыць. У беларускай вікіпедыі не любяць блакаваць удзельнікаў, звычайна апраўдваюць іх, намагаюцца зыходзіць з сумленнасці і не рэагаваць нават на яўныя парушэнні. Апраўдваюць што вопытныя і карысныя ўдзельнікі, актыўнасць у праекце і так невялікая. Аднак, усё ж трэба мець нейкія межы, і спыняць удзельнікаў калі яны парушаюць правілы — у тым ліку і для таго, каб іншыя разумелі межы дазволенага. Таксама ледзь не агульнапрынятым стала, што любая дададзеная інфармацыя гэта добра, што нельга інфармацыю выдаляць, а толькі перафармуляваць і знайсці ёй месца. Аднак усё ж вікіпедыя гэта энцыклапедыя, якая складаецца з самадастаковых артыкулаў, а не звалка інфрамацыі, дзе трэба нешта размясціць. Зараз інфармацыі ў інтэрнэце шмат, у тым ліку на беларускай мове, і ставіцца да інфармацыі ў вікіпедыі як да нейкай вялікай каштоўнасці — гэта падыход 2000-х гадоў. Нічога страшнага калі выдаліць радок-другі, асабліва калі яны яўна парушаюць [[:ru:Википедия:Взвешенность изложения]]. Мая прапанова па выніку: прызнаць, што ўдзельнікі Peisatai і Için warum выкарыстоўваюць вікіпедыю як поле бітвы, не прымаюць яе прынцыпаў і правілаў (бо ўсяго толькі вядуць навуковую дыскусію, асноўная частка якой па-за межамі вікіпедыі), не жадаюць шукаць кансэнсус паміж сабою і прымаць прапановы па кансэнсусу ад іншых удзельнікаў, толькі адцягваюць высілкі іншых і ствараюць таксічную атмасферу. '''Заблакаваць абодвух удзельнікаў бестэрмінова''' ў асноўнай прасторы назваў. Даць магчымасць толькі правіць старонкі размоў. Разглядаць магчымасць разблакавання толькі, калі яны дасягнуць паміж сабою кансэнсусу ў размовах (без аніякага ўмяшання іншых удзельнікаў). Тым часам прыбіраць зусім раздзелы "Назва" з артыкулаў пра вёскі, рэкі і азёры, як апісаў вышэй.--[[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]] ([[Размовы з удзельнікам:Artsiom91|размовы]]) 11:28, 3 лютага 2026 (+03) : [[Удзельнік:Artsiom91]], сам сябе заблакуй, тут цішэй стане. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:38, 3 лютага 2026 (+03) ::пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], тут не базар і не сценка ў падваротні. Выказвайцеся па тэме размовы і прытрымлівайцеся правіл этычных паводзін у праекце, вам ужо было папярэджанне. Вашыя асабістыя крыўды тут нікога не цікавяць і шкодзяць дыскусіі, прашу вас вынесці гэта за рамкі Вікіпедыі. Калі вы нязгодныя з выказаным вышэй — напішыце па справе. Інакш — прамаўчыце. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:22, 3 лютага 2026 (+03) ::: Пра асабістыя крыўды выдумваць не трэба — тут не базар і не падваротня. Спроба распачаць дыскусію пустая, замест буры ў шклянцы вады лепш бы артыкулы правілі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:57, 3 лютага 2026 (+03) : Спадар [[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]], на дадзены момант мне цалкам не зразумелы прычыны, па якіх Вы прапаноўваеце заблакіраваць удзельніка Için warum. Удзельнік Için warum пагадзіўся з праектам рашэння, прапанаваным MocnyDuham, адпаведна я не згодная з Вашым сцверджаннем, што дадзены ўдзельнік "не жадае прымаць прапановы па кансэнсусу ад іншых удзельнікаў". У артыкуле "Алесь Мікус" няма нейкага вандалізма з-за якога варта некага бестэрмінова блакіраваць, акрамя таго праблема з вайной правак у адным артыкуле можа быць цалкам вырашана абмежаваннямі на рэдагаванне дадзенага артыкула. У выпадку, калі Вы бачыце, што ўдзельнік Peisatai "ігнаруе тое абмеркаванне і працягвае сваю дзейнасць у тым выглядзе як хоча", то можна ўзняць пытанне аб блакіроўцы дадзенага ўдзельніка на нейкі час. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 14:25, 3 лютага 2026 (+03) :пане @[[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]], дзякуй за меркаванне. Мне здаецца, што ў дадзеным выпадку можна спачатку абысціся пазбаўленнем сцягоў аўтадогляду, каб было прасцей кантраляваць войны правак гэтых двух удзельнікаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:26, 3 лютага 2026 (+03) :: акурат маем размову на [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка]], трэці месяц ужо. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:09, 3 лютага 2026 (+03) : ''Вось напрыклад артыкул, быццам некалькі абзацаў і крыніц, але ўсё абапал і навокал, канкрэтна пра гэтую назву і пра гэтую вёску — нічога. На мой погляд, артыкул стане толькі толькі лепш, калі гэтую творчасць усю прыбраць. І так у абсалютнай большасці артыкулаў.'' Тут я з вамі цалкам згодны, у артыкуле "Шынкаўцы" ў раздзеле "Назва" павінна быць толькі інфармацыя з крыніцамі, у якіх гаворка ідзе менавіта аб назве Шынкаўцы. Аднак такую практыку, пісаць усё падрад, завёў не я, а Peisatai. Ён для любога беларускага тапоніма або прозвішча (напрыклад, Маразы, Сабалі) находзіць сугучныя назвы ў Літве, а потым піша: ёсць літоўскае прозвішча такое, ёсць літоўскі тапонім такі... Усё гэта выглядае як нейкая манія. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:43, 3 лютага 2026 (+03) ::Манія - гэта займацца персанальным '''сталкінгам''', калі што. Здаецца, няма яшчэ такога артыкула ў ВП, мо напішаце? А то толькі хвосцікам за мной следуеце, мяцёлачкай падмятаеце :) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 13:02, 4 лютага 2026 (+03) : Artsiom91, а за што мяне блакаваць?! Назавіце хатя б адзін пункт правіл ВП, які я парушыў. Вайна правак пачалася так: Peisatai панапісваў горы ўласных даследванняў аб быццам бы паходжанні тапонімаў і прозвішчаў. Падрабязна, з канкрэтнымі прыкладамі я аб гэтым пісаў яшчэ ў маі летась тут https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Але нажаль, мясцовая супольнасць пераважна абыякава аднеслася да праблемы. Тады я пакрысе стаў выпраўляць ягоныя праўкі, якія не пацвярждаліся паказанымі там крыніцамі або не мелі крыніц увогуле. Аднак Peisatai не супакоіўся і пачаў або адмяняць мае праўкі, або зноў працягваць свае ўласныя даследванне. Я ўжо не раз пісаў і яшчэ паўтаруся: па правілах Вікіпедыі артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц. Калі нехта хоча напісаць, што нейкае назва або прозвішча паходзяць ад нейкага слова, хай прывядзе крыніцу, дзе менавіта гэта і будзе напісана. Калі Peisatai будзе трымацца гэтага правіла, вайна правак адразу спыніцца. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:25, 3 лютага 2026 (+03) :: [[Удзельнік:Için warum]], покуль не дайшло да парушэння правіла трох адкатаў — гэта не вайна правак, а спробы пошуку кансэнсусу. Праўце смела! Але ў каментарах да правак, калі ласка, пазбягайце грубіянства і не пераходзьце на асобы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:38, 3 лютага 2026 (+03) ::Перакручваеце, калега. ::Не адмяняць, а ўзгадняць, бо Вы разам з вадой у шмат якіх выпадках выплёсквалі і дзіцёнка. А таксама наўмысна згрувашчвалі надзейныя і маланадзейныя крыніцы, каб праз іх няможна было прадзерціся, гэта і ёсць Ваша мэта (вунь, Арцёма заблыталі, і просіць не мучыць яго версіямі ўвогуле). ::Пэўныя Вашы заўвагі, кажу ж, небеспадстаўныя, але цягнеце празмерна ў процілеглы бок, і даводзіцца ўзгадняць, каб не было як у брацкую магілу скінуўшы. ::Вайна правак толькі ў выпадку старонкі, пра якую тут мова, у астатніх выпадках збольшага на залатую сярэдзіну памалу выходзім. ::Не драматызуйце, граючы на публіку, тут Вам не тэлеграм. ::Пра артыкул - аргументы вышэй. Дадумванне і стыгматызацыю пакінь(це) для свайго пахабнага тэлеграму, як і лаянку тыпу нацыст і сектант. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:50, 3 лютага 2026 (+03) ::: Нейкі "поток сознания", які не мае ніякага дачынення да нашай дыскусіі: ''пахабнага тэлеграму, як і лаянку тыпу нацыст і сектант''. Адкуль вы ўсё гэта ўзялі, аб чым вы ўвогуле гаворыце? Які тэлеграм, якая лаянка? Вы сябе добра адчуваеце? Яшчэ ў маі мінулага года я прывёў мноства канкрэтных фактаў вашай хлусні https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Вы дагэтуль '''па сутнасці''' так нічога і не адказалі на гэтыя факты, бо вам няма чаго адказаць па сутнасці, няма чаго запярэчыць, толькі нейкая дэмагогія пра нейкі "тэлеграм", "прарэжымны чалавек" і г. д. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:53, 3 лютага 2026 (+03) ::::З Вашай пасільнай дапамогай памалу выпраўляем, хоць і не без цёрак. Працягваем, калега. ::::А Вы ўжо далі сабе рады размяжоўваць час напісання пастоў у тг і рэдагавання артыкулаў у ВП? :) Крута за руку злавілі ў лістападзе. Таму "праведны гнеў" міма, усе ў курсе, праехалі. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:29, 4 лютага 2026 (+03) : > ''Прыведзены ніжэй [[#Праект_рашэння|праект рашэння]] фактычна не працуе''<br>Гэта мая віна, што я не дапрацаваў яго (было некалькі правак) і не зацвердзіў "адміністрацыйна". Калі спрэчка датычна зноў той жа тэмы - зраблю гэта на выходных. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:47, 3 лютага 2026 (+03) :: [[Удзельнік:MocnyDuham]], чакаем рашэнне. Трэба нешта рабіць, зачакаліся ўжо. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 15 лютага 2026 (+03) :: [[Удзельнік:MocnyDuham]], спрэчка датычна не ''зноў той жа тэмы'', а артыкула [[Алесь Мікус]], так што прыйдзецца табе зусім новыя правілы прыдумляць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:59, 3 лютага 2026 (+03) :::Незразумела, якія вікіпедыйныя правілы ўвогуле прапісваюць парадак стварэння такіх "праектаў", іх "адміністрацыйнае" зацвярджэнне і неабходнасць іх трымацца. :::Няхай больш дасведчаныя ўдзельнікі патлумачаць са спасылкамі. :::Здаецца, была мова, што гэта ніяк не рэгламентавана. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:23, 4 лютага 2026 (+03) :::: Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|тут]]. Смела праўце, пераносьце, апрацоўвайце артыкулы, таму што радасць творчасці ў тым, што дасканаласць не патрабуецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:20, 4 лютага 2026 (+03) :::: > ''якія вікіпедыйныя правілы''<br>Прапісвае жаданне не баніць удзельнікаў пасля шматмесячных спрэчак і войн правак. Таму што калі трымацца правіл існуючых - даўно б пайшлі абмежаванні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:11, 4 лютага 2026 (+03) ::: Калі спрэчка не датычна той тэмы, то ніякіх правіл прыдумляць не трэба. Будзем глядзець хто пачынае вайну правак і рабіць папярэджванні/абмежаванні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:14, 4 лютага 2026 (+03) :::: Калі не было парушана [[Вікіпедыя:Правіла трох адкатаў]], то радыкальныя абмежавальныя дзееянні адміністратараў не могуць быць прынятыя. А на ўзроўні ''папярэджванні/абмежаванні'' гэта здзейснена ўжо. Не наракайце. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:35, 4 лютага 2026 (+03) ::::: Я яшчэ не паглыбляўся ў канфлікт, проста вам адказваю на вашыя заўвагі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:49, 4 лютага 2026 (+03) Наконта артыкула Алесь Мікус. Удзельнік Peisatai спрабуе замаўчаць, схаваць інфармацыю, якая менавіта яму не падабаецца. Чаму - здагадайцеся самі. "Аргумент" пра нейкую быццам рэкламу абсурдны: на вокладцы самой кнігі "Вітаўты і Вітарты" напісана, што гэта "Бібліятэка Свайксты". Тое, што ён напісаў гімн батальёна "Данбас" - гэта значны факт і ён можа быць адлюстраваны ў артыкуле. Прынамсі, упартае яго выдаленне з артыкула выглядае як вандалізм або цэнзура. На сайце svajksta.com яшчэ нядаўна большасць артыкулаў была падпісаная іменем Алесь Мікус. Апошнім часам ён сваё імя пад артыкуламі прыбраў. Заява, што я нібы "прарэжымны чалавек" вельмі добра харатарызуе ўдзельніка Peisatai, паказвае, што ён у сваёй дзейнасці ў ВП кіруецца выключна палітычнымі матывамі, у тым ліку і ў сваёй "лінгвістычнай" працы. Я тут яшчэ ні разу нічога не пісаў пра палітыку, а Peisatai ўжо не першы раз аб ёй гаворыць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 3 лютага 2026 (+03) ::: Біяграфіі сучаснікаў — тэма слізкая, не трэба туды накідваць таго, чаго не трэба. Правілы аб гэтым кажуць наўпрост. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:47, 3 лютага 2026 (+03) :::: ''біяграфіі сучаснікаў — тэма слізкая, не трэба туды накідваць таго, чаго не трэба'' У такім выпадку, як быць з тым, што Peisatai піша ўсялякую хрэнь (пардон за маю французскую) пра прозвішчы вядомых людзей? Гэта як, нармальна? Гэта не парушае правілы наконт біяграфій сучаснікаў? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:29, 19 лютага 2026 (+03) :::: Падрабязней гл. [[Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:50, 3 лютага 2026 (+03) :Гэта ж трэба так маніць. Няма ніякага гімна батальёна Данбас. А на той старонцы - заклікі купляць. Маніпуляцыі як яны ёсць. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:56, 3 лютага 2026 (+03) :: <s>гэта частка тэксту схвана</s> --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:47, 4 лютага 2026 (+03) Якія яшчэ "заклікі купляць", што за лухта?! [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 4 лютага 2026 (+03) :: Я не маніў, інфармацыя з украінскай ВП. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:56, 3 лютага 2026 (+03) ::: [[Удзельнік:Için warum]], нагадваю, што Вікіпедыя не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:06, 3 лютага 2026 (+03) :::Паглядзеў, не знайшоў. Скіньце спасылку, бо цікава. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:30, 4 лютага 2026 (+03) Добрага дня ўсім. Па-мойму, праца была ўвайшла ў нармальнае рэчышча, хаця ў апісаннях змен удзельнікі часам рэзка пішуць, але ў межах, як мне здаецца. Палітыкі невыдалення трымаюцца і добра, а рэзка пішуць не адны яны і нічога. Артыкулы дапрацоўваюцца, што толькі пра этымалогію, як заўважае пан Artsiom91, не важна -- вунь belarusenc.by у артыкулы пра вёскі піша толькі пра іх спаленне падчас вайны і фоткі абеліскаў, і нічога. Хто пра што піша, пра тое і добра. Адзінае, як здаецца, месца напружання гэта два артыкулы -- [[Аляксей Валер’евіч Дзермант|Аляксей Дзермант]] і [[Алесь Мікус]] -- чаго раптам, хто іх там ведае, але супольнасці гэта і не важна. Удзельнікаў блакаваць няма за што, але гэтыя артыкулы можна паставіць пад абарону, давесці да стэрыльна нейтральнага стану. Каб следу ідэалагічнага супрацьстаяння там не было, ніякіх тонкіх намёкаў на тоўстыя акалічнасці, ніякіх "Молатаў" і "Данбасаў" -- усё, што можа суб'ектыўна неяк пашкодзіць (бяспецы, рэпутацыі, псіхічнаму здароўю, чаму заўгодна жывога чалавека) парушае [[ВП:Біяграфіі сучаснікаў]]. А іншая праца ўдзельнікаў пазітыўная, што нешта на мяжы народнай этымалогіі, а нешта арыгінальнага даследавання -- выдаткі фармату Вікіпедыі, галоўнае, каб другасныя крыніцы былі і "на мяжы", а не "за мяжой". Часам шыкоўныя падборкі меркаванняў збіраюцца, з іх даволі ясна ўсё робіцца, гэта карысць на маю думку. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 00:19, 4 лютага 2026 (+03) :Па сутнасці '''падтрымліваю''', вышэй у падобным рэчышчы таксама напісаў. :* :Наконт статусаў '''аўтадаглядчыкаў''' - як на мяне, гэта прынцыпова нічога не мяняе, бо абодва, будучы зацікаўленыя, пільнуем, што напісаў другі на старонцы ўкладу, і рэагуем, таму "шыта-крыта" ні ў каго не праканае. :* :Наконт '''суб'ектыўнай шкоды '''рэпутацыі і бяспекі - Вашая рацыя. :Хіба ўздымаю <u>пытанне</u> пра артыкул "'''Дзермант'''", да дасведчаных знаўцаў у галіне вікіпедыйнай тэхнікі. Каб выдаліць пра той "Молат" (рэальнае выданне, калі што), нядаўна там хтось (ну ясна хто, але мова не пра тое) выдаліў а) усе згадкі аўтараў правак і б) змест зробленых імі правак ('''усё выкраслена'''). Як такое магчыма? Што гэта за паўнамоцтвы ў такога рэдагавальніка? :І прычапным вагончыкам пытаннечка - ІчынВарум (ЧамуЧаму - турэцк., нямецк.) у іншай, ранейшай галінцы абмеркавання неяк зрабіў, каб яго '''нік не высвятляўся''', а каментар заставаўся. Таксама, як такое магчыма тэхнічна? Ясна, што чалавек надае значэнне сваёй прысутнасці ў ВП (а з увагі на персаналію, ёсць думкі пра прамы ўдзел у леташняй аблаве на ВП рэдактараў, але гэта без доказу), але цікава - тэхнічная рэалізацыя такога. Прашу патлумачыць (Вас або каго яшчэ). [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:46, 4 лютага 2026 (+03) ::Наконт выкрэслення гісторыі, гэта не паўнамоцтвы асобнага ўдзельніка, а статус артыкула -- патэнцыйна небяспечнага для тых, хто рэдагуе. Калісьці яго ў гэты спіс уключылі, да ўсіх халівараў і, здаецца, слушна. Калі ёсць яшчэ такія артыкулы, іх таксама можна ўключыць у спіс (заяўкі на [[Вікіпедыя:Запыты да схавальнікаў|ВП:ЗС]]), гэта незваротна ў сучасных умовах. Як знікаюць подпісы не магу сказаць, трэба бачыць адкуль, можа, проста не націснуў кнопку подпісу, іншых варыянтаў не ведаю. Наконт "Молата", цытаты з яго могуць пагражаць бяспецы Дзерманта, гіпатэтычна? Калі могуць, гэта парушае [[ВП:БС]], да таго ж неправяральна, калі і будзе скан, як яго верыфікаваць, у такім разе таксама глядзіце ВП:БС, нават калі б бяспека была гарантаванай. Таксама з "Данбасам" -- можа пагражаць бяспецы Мікуса, калі, так -- гл.вышэй. У нас тут людзі выдаляюць сваё сяброўства ў [[Саюз беларускіх пісьменнікаў|СБП]], проста бо ліквідаваны, хаця спісы яго адкрытыя. І маюць права. Нават калі перабольшваю, трэба спыніць вось гэта ўсё, мы можам вырашыць гэта па-за ўсімі правіламі, бо пяты слуп -- [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]], якія замінаюць ствараць энцыклапедыю. А звады замінаюць. Для блакіроўкі прычын не бачу, для зняцця сцягоў не бачу. Калі кансэнсус знайсці не выпадае, ніякі стан гэтых двух артыкулаў бакі не задавальняе, можна радыкальна, выдаліць абодва і забараніць стварэнне. Лепей кансэнсус, я супраць радыкалізму. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:56, 4 лютага 2026 (+03) :::<s>тут не поле бітвы, рэпліка схавана</s> --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:55, 4 лютага 2026 (+03) [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:44, 4 лютага 2026 (+03) :::Усё правільна наконт бяспекі. Падтрымліваю, каб без правакацый. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:55, 16 сакавіка 2026 (+03) Дарэчы, а чаму ў артыкуле "Алесь Мікус" выкарыстаны шаблон "навуковец", гэта што, жарт такі або здзек?! Які яшчэ ён навуковец?! Выпраўце хаця б гэта. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:47, 4 лютага 2026 (+03) :Пытанне мабыць да таго, хто гэты '''шаблон''' (адпачатна?) прымяніў? :* :<s>Вікіпедыя не поле бітвы</s> --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:18, 5 лютага 2026 (+03) ::А што перашкаджае зараз гэты шаблон змяніць на адпаведны? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:54, 5 лютага 2026 (+03) ::: [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8C_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D1%83%D1%81&action=history 2 лютага 2026] [[Удзельнік:Plaga med]] змяніў налады абароны для «Алесь Мікус»: Шкодная вайна правак (Правіць=Толькі для адміністратараў, скончыцца 2 сакавіка 2026) --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:59, 5 лютага 2026 (+03) ::::змяніў на {{tl|асоба}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:22, 6 лютага 2026 (+03) :* :Яшчэ, Вы выкарыстоўваеце спасылкі на пастаўскага краязнаўца Пракаповіча, які фінскіх моў (наколькі мне вядома) не ведае і навукоўцам не з'яўляецца, - і не маркіруеце гэтых спасылак як '''Неаўтарытэтная крыніца'''. А кніжку "Вітаўты і Вітарты" так рэгулярна маркіруеце. Вы спецыяліст у тэме антрапаніміі? Калі ласка, прад'явіце рэгаліі. Або гэта толькі прыватная думк? Ёсць крыніца - ёсць спасылка. Няхай мяне іншыя калегі паправяць, калі рацыі ў гэтым не маю. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 19:05, 5 лютага 2026 (+03) ::Таму што сцвярджаць, што Калачы, Маразы, Сабалі, Мазалі, Караткевіч, Карловіч і да т. п. - гэта ўсё нібыта балцкія назвы - маргінальшчына. Увогуле, упартае жаданне прадставіць, быццам у Беларусі няма іншых тапонімаў і прозвішчаў акрамя балцкіх, выглядае як нейкая неадчэпная ідэя, нейкая манія. Пракаповіч зусім не сцвярджае, што ўсе назвы вакол фінскія (некаторыя фінскія, некаторыя балцкія, большасць славянскіх). P. S. Пракаповіч, прынамсі, хаця б не з'яўляецца неаязычнікам. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:54, 5 лютага 2026 (+03) ::: У БелВікі рады вітаць усіх, у тым ліку неаязычнікаў. [[Удзельнік:Pracar]] з гэтым згодны, так думаю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:06, 5 лютага 2026 (+03) :::Карацей, ёсць крыніца - ёсць спасылка. Астатняе Вашыя эмацыйныя ацэнкі і жаданне зменшыць вартасць. Будзьце ласкавыя надалей не распачынаць вайны правак з гэтай маркіроўкай. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 03:21, 6 лютага 2026 (+03) ::::Зменшыць вартасць Мікуса? Проста смешна стала - ну якая там яшчэ можа быць вартасць? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 12:53, 8 лютага 2026 (+03) : Удзельнік, якія дадае сцвярджэнні не падмацаваныя крыніцамі — не мае рацыі. Калі аўтар праекта нідзе не пазначаецца — не трэба гэта дадумляць. Што да тлумачэння тапонімаў, то я цалкам згодны, што часам пошук балцкага кораня пераходзіць межы. Напрыклад, вышукваць славянскія літуанізаваныя прозвішчы і пісаць у артыкулах пра відавочна славянскі тапонім дзеля паказання сувязі з балтамі — лішняе, не трэба так рабіць. Але калі паказваецца на тапонім з сапраўды такім жа коранем – гэта не ўласнае даследаванне, бо ў працах пра тапанімію не прапісваюць кожны населены пункт і гідронім, гэта проста немагчыма.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:06, 7 лютага 2026 (+03) Я не зразумеў, на якой падставе [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] двойчы адмяніў маю праўку ў гэтым артыкуле, пасля чаго артыкул зноў быў абаронены?! Я дадаваў інфармацыю са спасылкай на публікацыю на сайце Arche, у чым праблема?! [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 16:30, 15 сакавіка 2026 (+03) Выдаленне ўдзельнікам JerzyKundrat двойчы запар маёй праўкі з аўтарытэтнай крыніцай з'яўляецца вандалізмам. Незразумела, чаму [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] перш чым абараняць артыкул, не адмяніў вандальныя дзеянні JerzyKundrat'а і не вярнуў маю праўку? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:34, 17 сакавіка 2026 (+03) :на дадзены момант не маю часу пільна разбірацца, хто мае рацыю, хто не. Вы (кажу пра ўсе бакі канфлікту) не можаце дамовіцца, вытрымліваць нейкі кансэнсус і не зацікаўлены ў гэтым, спробы медыяцыі з боку адміністратараў не дапамаглі. Можаце правіць сваёй падстаронцы пакуль. Гэта ўсё вымагае нямала высілкаў з боку адміністратараў, а мы таксама людзі. Пакуль што прасцей замарозіць канфлікт, каб усе бакі астылі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:55, 18 сакавіка 2026 (+03) == Перанос з выдаленнем і аб'яднаннем версій == {{закрыта}} Калі ласка, перанясіце артыкул [[Оскар Мяшчанінаў]] на [[Оскар Мешчанінаў]], трэба ў працэсе паставіць крыжым на "так, выдаліць". Напісанне праз "я" ў прозвішчы памылковае, у крыніцах не знайшоў такога. У БЭ і БСЭ уласна Оскара няма, у БСЭ ёсць цёзка па прозвішчы і праз "е", у каталогу НББ няма варыянта праз "я", хаця ёсць імя Аскар як варыянт. Варыянт Аскар рэдкі і магчыма паходзіць менавіта з Вікіпедыі, аднак, цяпер ужо яго варта пакінуць перасылкай, што ўжо зрабіў. Пасля пераносу, трэба выдаліць артыкул і потым аднавіць з усімі версіямі, каб унёсак удзельнікаў з 2015 года не быў страчаны. Дзякуй. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:18, 31 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} :{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:02, 31 студзеня 2026 (+03) == Вандал == {{закрыта}} Выдаленне зместу старонкі ад [[Удзельнік:Руй Пульези]], можа, і назаўсёды варта заблакаваць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:56, 24 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} Зрабілі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:09, 24 студзеня 2026 (+03) == proxy == {{закрыта}} Патрэбен дазвол-выключэння для рэдагавання з публічных проксі. Я так разумею, гэта адміны дзесьці такі сцяжок даюць.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 02:11, 12 снежня 2025 (+03) :трэба разабрацца толькі, дзе [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:03, 12 снежня 2025 (+03) :: Магчыма гэта сцяг "IP block exempt" у распараджэннях правамі ўдзельніка. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:41, 12 снежня 2025 (+03) :::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] , так. І мне таксама, калі ласка. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:39, 12 снежня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} Зрабіў абодвум. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] ^{[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]} 14:03, 12 снежня 2025 (+03) == Блакіроўка за вандалізм == {{закрыта}} Вось [[Адмысловае:Contributions/Мацвей|гэтага таварыша]] варта блакануць надзейна, каб болей і ананімна не мог са свайго ip правіць і зарэгістравацца таксама. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:24, 10 снежня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Удзельнік заблакаваны на 1 месяц. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:03, 10 снежня 2025 (+03) == Старонкі да хуткага выдалення == Спадарства, ёсць прапанова часцей заглядваць на [[:Катэгорыя:Старонкі да хуткага выдалення]], дзякуй --[[Удзельнік:Pabojnia|Pabojnia]] ([[Размовы з удзельнікам:Pabojnia|размовы]]) 08:03, 30 лістапада 2025 (+03) : {{Done}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:25, 1 снежня 2025 (+03) == Абарона [[:Шаблон:Вонкавыя спасылкі]] == {{закрыта}} Вітаю. Шмат дзе ўжыты [[:Шаблон:Вонкавыя спасылкі]] і да яго дацягнулася вандальная рука ўжо, напэўна, варта абараніць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:42, 12 лістапада 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === {{Done}} [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:09, 12 лістапада 2025 (+03) == Меры абароны ад удзельніка Ohlumon: сістэматычны падлог крыніц == У 2023 годзе Расійская вікіпедыя бестэрмінова заблакавала ўдзельніка Ohlumon за сістэматычны падлог крыніц: https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2/%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B2/2023/04#h-Ohlumon:_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B3_%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2-20230417174100 Ёсць прапанова распаўсюдзіць гэта і на беларускую Вікіпедыю. Па прыклады падлогу крыніц далёка хадзіць не трэба: у створаным гэтым летам артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] Ohlumon дадаў у спіс літаратуры дзве кнігі (Нецветаев А. «Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Православной Церкви Белоруссии. — Минск: Жировичи, 2003. — 131 с.; Чистяков П. Г. Церковно-краеведческая проблематика епархиальных ведомостей, издававшихся в Беларуси во второй половине XIX, начале XX столетий. — Минск: Жировичи, 2004. — 295 с.). Толькі вось кніг такіх у прыродзе няма (можна спраўдзіць у т.л. у каталозе Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі). Не было ў прыродзе і выдавецтва "Жировичи". Былі, здаецца, неапублікаваныя дысертацыі кандыдатаў багаслоўя, абароненыя ў духоўнай акадэміі. Але нават у іх назвы былі іншымі. Так, дысертацыя Нецвятаева, здаецца, называлася "«Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Белорусской Православной Церкви". І як можна на Вікіпедыі спасылацца на неапублікаваную дысертацыю, у дадатак называючы яе кнігай? Магу паспрачацца, што Ohlumon тую дысертацыю ў вочы не бачыў - дык тым больш як ён можа на яе спасылацца? Або вось яшчэ цікавей: артыкул [[Беларуская карчма]] быў, выглядае, напісаны выключна з антысеміцкімі мэтамі. Ад імя Юзафа Ігнацага Крашэўскага напісаны антысеміцкі абзац, у двукоссях, нібыта цытата, і спасылка ёсць (Kraszewski J. Wspomnienia Polesia. Wolynia і Litwy. Wilno, 1840. S. 82). Праходзім па спасылцы (https://pbc.biaman.pl/dlibra/publication/edition/1502?id=1502), глядзім адпаведную старонку (82). Зразумела, ніякага антысеміцкага пасажу там няма, наогул мова не пра корчмы. Апрача сістэматычнага падлогу крыніц, за ўдзельнікам Ohlumon заўважана, што беларускай мовы ён не ведае, спасылкі, нават калі яны валідныя, афармляе неахайна, выкарыстоўвае аўтаматычны пераклад без пераправеркі, перакладае ў тым ліку і спасылкі (то бок тое, што перакладаць ні ў якім разе не трэба). У артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] папахвае і плагіятам. Праўда, спасылкі на анлайн-выданне "Православной энциклопедии" Ohlumon дае, але ж гэта не дае яму права спісваць адтуль слова ў слова. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 01:58, 10 лістапада 2025 (+01) : Пане @[[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]], асабіста я чуў пра сітуацыю ў ру вікі. Але мне здаецца няправільным і нават неадпаведным правілам блакіраваць чалавека за дзейнасць у іншым моўным раздзеле. Было бы нядрэнна прааналізаваць унёсак удзельніка ў гэтым раздзеле, а вы, я так зразумеў, спасылаецеся на адпаведныя артыкулы ў ру вікі. Я асабіста не магу зараз абяцаць, што займуся такім аналізам. Калі нехта можа разабраць, будзе карысна для дыскусіі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:28, 10 лістапада 2025 (+03) : БелВікі — талерантны праект, няхай усе ахвотныя правяць смела! Блакіроўка — надзвычайная мера, тут падстаў для яе няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:38, 10 лістапада 2025 (+03) ::Апрача блакіроўкі ёсць і іншыя меры. Напрыклад, зняцце сцягу аўтадаглядчыка. Калі аўтар рэгулярна ўпісвае ў Вікіпедыю недаставерную інфармацыю ды яшчэ і распальвае міжнацыянальную варожасць, то варта ягоную творчасць тым ці іншым чынам абмежаваць. Талеранцыя да антыяўрэйскіх стэрэатыпаў - гэта вельмі характэрная для Беларусі рыса. Але хацелася б ствараць іншую Беларусь. Без крывавых наветаў, напрыклад. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:06, 11 лістапада 2025 (+03) :Я спасылаюся на артыкулы ў беларускай вікіпедыі. Усе тыя ж практыкі, за якія ўдзельнік Ohlumon быў забанены ў расійскамоўнай вікіпедыі, ён выкарыстоўвае і ў беларускай. Ён рэгулярна распаўсюджвае антысеміцкую прапаганду: дзесьці пераказвае ці цытуе антысемітаў (без крытычнай дыстанцыі), а дзесьці проста прыдумляе ад сябе нейкую "цытату". Глядзіш у крыніцу - там гэтай цытаты няма. Гэта падлог. І такімі падлогамі Ohlumon займаецца рэгулярна. Што з гэтым рабіць, можна абмяркоўваць. Калі ў адміністратараў і мадэратараў беларускага раздзелу вікі ёсць жаданне і вольны час, каб сядзець і пераправяраць кожны сказ і кожную спасылку ў артыкулах гэтага ўдзельніка, то калі ласка, правярайце, праўце. Але некаторыя "артыкулы" (дэ факта, зборнікі антысеміцкіх стэрэатыпаў, як тая [[Беларуская карчма]]) вісяць гадамі нявыпраўленыя, і гэта, даруйце мне моцны выраз, ганьба для беларускага раздзелу. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:02, 11 лістапада 2025 (+03) :: Шаноўны [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]], вы ж можаце гэта выправіць і без звароту да адміністратараў. Адміны маюць ужо на вайну правак рэаагаваць, калі такая раптам распачнецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:08, 11 лістапада 2025 (+03) :::згодзен, давайце лепш працаваць з матэрыялам у нашым раздзеле, выпраўляць калі трэба і ўжо па факце зробленага ў белвікі рэагаваць. Калі выявіцца дакладна і абгрунтавана, што сістэматычна адбываецца нейкі падлог у бел вікі, то будзем рэагаваць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:24, 12 лістапада 2025 (+03) ::::Я магу весці каталог падлогаў. Колькі выпадкаў будзе дастаткова для рэакцыі з боку адміністратараў? Напрыклад, дзесяць ці сто? Ці штосьці пасярэдзіне? Дзесяць ужо набіраецца. Сто трэба пашукаць, але з часам, баюся, набярэцца. А ў якой форме гэта потым прадстаўляць адміністратарам? Падгружаць у выглядзе файла? На які сервер? (Даруйце, не надта разбіраюся ў тэхнічных асаблівасцях Вікіпедыі). Для даведкі: некаторыя артыкулы Ohlumon публікаваў паралельна ў расійскай і ў беларускай вікіпедыях, там аднолькавыя праблемы. То бок той праблемны змест, за які Ohlumon'а забанілі ў расійскай вікіпедыі, у беларускай вікіпедыі таксама ёсць, хутчэй за ўсё. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:31, 13 лістапада 2025 (+03) ::::: Каталг весці не варта, выпраўленні праблемнага зместу будуць вітацца. Праўце смела! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:35, 13 лістапада 2025 (+03) :::Шаноўны [[Удзельнік:JerzyKundrat|Jerzy Kundrat]], я магу нешта выправіць і выпраўляю. Але мне не верыцца, што Вы сур'ёзна лічыце, што беларуская вікіпедыя - адпаведнае месца для антысеміцкай прапаганды. Тут не так істотна, супраць каго мова нянавісці. Істотна, што мова нянавісці. І, па-вашаму, адміны з гэтым нічога рабіць не павінны? [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:23, 13 лістапада 2025 (+03) :::: Намінацыя была за ''сістэматычны падлог крыніц'', зараз прыцягулі іншыя абвінавачанні, дыскусія дзеля дыскусіі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:29, 13 лістапада 2025 (+03) :::::Намінацыя сапраўды была за сістэматычны падлог крыніц. Вы прапаноўваеце адкрыць асобную намінацыю за мову нянавісці? Вікіпедыя, зразумела, не дзяржаўны апарат, але, напрыклад, у судовых ці адміністрацыйных справах новыя акалічнасці звычайна далучаюцца да ўжо адкрытых спраў. Я прашу даць адказ па сутнасці на пытанне пра стаўленне адмінаў да антысеміцкай прапаганды. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:35, 13 лістапада 2025 (+03) :::::: Змешваць усё да кучы дакладна не варта. Да антысеміцкай прапаганды ўсе адэкватныя людзі ставяцца адмоўна. Допыт адмінам тут ладзіць не будзем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:38, 13 лістапада 2025 (+03) У беларускай і рускай Вікіпедыях ёсць яшчэ адзін удзельнік, які займаецца сістэматычным падлогам крыніц - Peisatai. Зрабіў сотні правак, у якіх ёсць пэўнае сцвярджэнне і стаіць спасылка на кнігу ці артыкул вядомага навукоўца. Глядзім крыніцу - а там такого сцвярджэння няма. І таксама ён не толькі не заблакаваны, а нават проста не пазбаўлены сцягу даглядчыка. Маўляў, пішы й далей у такім жа духу. Дзівосна. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 18:37, 15 лістапада 2025 (+03) : пра пазбаўленне сцяга аўтадаглядчыка можна задумацца ў такім разе. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:39, 15 лістапада 2025 (+03) :: [[Удзельнік:Için warum]], я звярнуўся з адпаведнымі прапановамі на [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:54, 15 лістапада 2025 (+03) == Скарга на адмену праўкі == Артыкул [[Андрэй Уладзіміравіч Парубій]] мною быў вычышчаны ад паўтораў і «вады», удакладнена інфармацыя пра замахі на яго жыццё, дададзена інфармацыя пра яго пасмяротнае ўзнагароджанне званнем Героя Украіны. Агульны выгляд артыкула стаў прыдатным для чытання. Пасля чаго ўсе мае праўкі былі адменены ўдзельнікам DobryBrat без тлумачэння прычын. У перапісцы (я чакаў тыдзень) ён мне не адказаў. Прашу адміністратараў прыняць рашэнне пра правамернасць адмены маіх правак, якую зрабіў DobryBrat . Калі магчыма, вярніце маю версію артыкула. [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:36, 8 лістапада 2025 (+03) : У прэамбуле даецца найважнейшая інфармацыя пра прадмет артыкула. Яна часта дублюе частку інфармацыі, размешчанай у іншых раздзелах артыкула. У артыкуле, які прапануецца абмеркаваць, гэта інфармацыя была цалкам выдалена, пакінута толькі кароткае вызначэнне (два словы). : Раздзел «Уласныя працы» быў выдалены цалкам (а мог быць перанесены, напрыклад, у раздзел «Спасылкі»). : У раздзеле «Біяграфія» выдалена частка важнай інфармацыі пра асобу. У прыватнасці, выдалена інфармацыя пра арышт у 1989 годзе; пра тое, што арганізоўваў першыя ва Украіне пікеты; у якіх экспедыцыях працаваў; пра тое, што ў Львоўскай абласной радзе быў сакратаром пастаяннай дэпутацкай камісіі па пытаннях моладзі і спорту; па якой спецыяльнасці ў 1994 годзе скончыў Львоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Івана Франко; па якой спецыяльнасці скончыў аспірантуру ў 2001 годзе; пра тое, што ён быў намеснікам старшыні Львоўскай абласной рады; пра тое, што падчас аранжавай рэвалюцыі (падзеі лістапада — снежня 2004 года) быў камендантам Украінскага дома ў Кіеве, а таксама іншая інфармацыя. Пры гэтым ў артыкуле «[[:uk:Парубій Андрій Володимирович|Парубій Андрій Володимирович]]» ва Украінскай Вікіпедыі (бясспрэчна, там да гэтага артыкула надаецца значна больш увагі), гэта інфармацыя існуе. : У артыкул «Андрэй Уладзіміравіч Парубій» была дададзена і новая інфармацыя, але яна шматкротна меньшая за тую, што была выдалена. Аднаўляць выдаленую інфармацыю, вычытваючы, што было выдалена і на што заменена, патрабуе шмат часу і высілкаў ад іншых удзельнікаў. Зроблены ўнёсак пагоршыў артыкул, таму было прынята рашэнне аб адкаце двух правак удзельніка. : Удзельніку была дадзена парада больш акуратна рэдагаваць артыкулы. Свае выдаленні ўдзельнік абгрунтоўвае «выдаленем паўтораў» і тым, што пасля яго правак тэкст стаў «прыемным для чытання». : Галоўная мэта Вікіпедыі — стварэнне якаснага энцыклапедычнага зместу, а не прыгожае афармленне. : Удзельнік DenisBorum даволі часта практыкуе выдаленне інфармацыі ў артыкулах, абгрунтоўваючы «абнаўленнем звестак», «выдаленнем дубляў», «выдаленнем вады», «навядзеннем парадку ў артыкуле». Мае сэнс прагледзець іншыя артыкулы, дзе такім макарам было зроблена выдаленне інфармацыі. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:04, 9 лістапада 2025 (+03) ::У дачыненні да раздзела артыкула «Уласныя працы» ўдзельнік DobryBrat проста здзекуецца: першая «праца» – гэта проста кароткі артыкул ва ўкраінскай газеце на ўкраінскай мове 2013 года (кожны можа паглядзець і ацаніць «значэнне» гэтай «працы»); другая «праца» прызнана экстрэмісцкай у нашай краіне і доступ да гэтай старонкі заблакіраваны. ::Пра раздзел «Біяграфія». DobryBrat пералічвае менавіта нязначныя факты, гл. крыніцу тут: [https://www.rbc.ru/person/68b309b29a794784b703e240|РБК] ::І дарэчы, маю версію сапраўды прыемна чытаць. Ёсць такое паняцце, як «стыль». [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 17:40, 9 лістапада 2025 (+03) == Абарона [[Максім Танк]] == {{закрыта}} Статусны артыкул са школьнай праграмы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:31, 3 лістапада 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === {{Done}} [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:26, 3 лістапада 2025 (+03) == Пагрозы ад JerzyKundrat == [[Вікіпедыя:Кандыдаты ў выдатныя спісы#Спіс жанчын-лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі|Вось тут]] адбылася незразумелая сітуацыя, пасля якой я атрымаў ад удзельніка {{u|JerzyKundrat}} відавочную [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&diff=prev&oldid=5049906 пагрозу дэанамізацыяй з наступствам паглядзець які я «моцны»]. Такія паводзіны парушаюць [[ВП:НАПА]]. На маёй памяці гэта ўжо не першы раз, калі ўдзельнік востра рэагуе ў размовах, але вось такія пагрозы, здаецца, упершыню. Варта адрэагаваць. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:04, 26 кастрычніка 2025 (+03) : У канфлікце ўдзельнічаюць мінімум два бакі. Важна прыйсці да разумення ўласных памылак у зносінах, старацца з павагай адносіцца адзін да аднаго, не абражаць суразмоўцу і не ігнараваць яго просьбы. Мы ўсе плывём у адной лодцы і жадаючых веславаць няшмат. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, заклікаю вас да ўзаемнай павагі, не трэба пераходзіць на асобы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:41, 27 кастрычніка 2025 (+03) :: Я не пераходзіў на асобы і тым больш не канфліктаваў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:06, 27 кастрычніка 2025 (+03) ::Гэта нейкія неадэкватныя паводзіны, што [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&diff=prev&oldid=5049583 першы флэйм-допіс], што [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&diff=prev&oldid=5049906 апошні]. Не бачу, якія два бакі тут ёсць і якія прэтэнзіі могуць быць да MocnyDuham. Remember [[ВП:СУ]]. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] ^{[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]} 21:25, 27 кастрычніка 2025 (+03) :::падтрымліваю, сітуацыя неадэкватная і тут не бачна віны @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]]. Але заклікаю не рабіць паспешных высноў з улікам палітычнай кан’юнктуры. Калі сітуацыя будзе мець працяг, тут, відавочна, прыйдзецца ставіць блакіроўкі на ўл. запіс, на вялікі жаль... [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:06, 1 лістапада 2025 (+03) :::: Спадзяюся, пад працягам не маецца на ўвазе, калі мяне ўсёж здэаноняць і спраўдзяць, які я там моцны. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:09, 1 лістапада 2025 (+03) ::::: [[Удзельнік:MocnyDuham]], не пайму дзеля чаго ты тут лямантуеш каторы дзень. Ад каго і што патрабуецца, каб ты супакоіўся? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:28, 1 лістапада 2025 (+03) :::::: За парушэнне [[ВП:НАПА]] вас можна было б адразу заблакаваць і без абмеркаванняў. Я гэтага, вядома, не хачу. Я толькі не разумею, што я вам зрабіў, каб вы мне такое пісалі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:42, 1 лістапада 2025 (+03) ::::::: Упісваеш мой нікнэйм, дзе папала, але я з гэтым змірыўся ўжо не першы дзень як. Чаго й табе жадаю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:23, 1 лістапада 2025 (+03) ::::::::пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], давайце без інсінуацый і па факце. Калі вы можаце лепш вытлумачыць сітуацыю, што сапраўды адбываецца, то шчыра просім. З боку выглядае як неабгрунтаваныя нападкі на ўдзельніка, без кантэксту. Толькі можна сказаць, што акрамя відавочных пагроз, таксама жываецца вельмі фамільярны, непаважлівы тон размовы. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:32, 2 лістапада 2025 (+03) :::::::: Дзе і як я ўпісваю ваш нікнэйм? Вы, можа, скажыце, каб я гэтага больш не рабіў. Бо я вас зусім не разумею. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:57, 2 лістапада 2025 (+03) : Напісанае вышэй дыпламатычна некаторыя не зразумелі, пішу прама. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, тое, што паміж вамі адбывалася і адбываецца – гэта канфлікт. У ім удзельнічаюць абодва бакі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], навошта Вы пісалі ў каментарах да заўваг "Заўвагі: reply to JerzyKundrat"? Гэта удзельнікам JerzyKundrat фактычна было расцэнена як пераход на асобы. Калі Вы гэтага дагэтуль не заўважаеце, то гэта або робіцца наўмысна, або з-за недахопу вопыту. У сваю чаргу, прашу Вас, [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], быць больш стрыманым у каментарах. Вы таксама пераходзіце на асобы. “Мы ўсе плывём у адной лодцы”. Тое, што ў канфлікце ўдзельнічаюць новы адміністратар і былы адміністратар – гэта на радасць праціўнікаў беларускай Вікіпедыі. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, я паўторна заклікаю вас да ўзаемнай павагі і прашу спыніць канфлікт. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:13, 3 лістапада 2025 (+03) ::Пане @[[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], дзякуй, што ўдакладнілі. То бок прэтэнзія да аўтаматычна-згенераванага апісання праўкі пры напісанні каментарыя праз гаджэт? Якім чынам гэта можа апраўдваць паводзіны пана @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] я ўсё яшчэ не разумею. Мяркую, што пан @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], як і я, як і многія іншыя не звярталі на такія дробязі ўвагі і толькі зараз штосьці пачало праясняцца. Пры ўсёй павазе, я не разумею рэакцыю пана @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] і падазраю, што тут можа быць нешта яшчэ, таму прашу даць дадатковы каментарый па сітуацыі, ад вас нармальнага тлумачэння сітуацыі так і не было. Хоць мы і знаходзімся ў інтэрнэце, і тут звычайна людзі не крыўдуюць на аўтаматычна-згенераваны тэкст, але ж да пагроз, асабліва ў сітуацыі палітычнага напружання, тут не звыкліся, гэта не ерунда. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:46, 3 лістапада 2025 (+03) :: Мой каментар да праўкі згенераваны аўтаматычна, бо для дыялогаў у Вікіпедыі я ўжо шмат гадоў выкарыстоўваю [https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Jack_who_built_the_house/Convenient_Discussions адмысловы гаджэт]. І кожная мая праўка змяшчая перасылку на гэты факт. Калі мы кажам пра [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&diff=prev&oldid=5049527 тое апісанне], якое стала магчымым трыгерам для ўдзельніка – слова "заўвага" з'яўляецца назвай раздзелу, дзе мы абмяркоўвалі артыкул, а не маёй заўвагай да ўдзельніка. Здаецца гэта зразумела, бо слова змяшчае спасылку, якая і вядзе на раздзел... Я заўсёды ставіўся з павагай да ўдзельніка і, вядома, тут не хацеў аніякіх канфліктаў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:01, 3 лістапада 2025 (+03) == Адкаты Peisatai == {{закрыта}} Адкаты, якія масава робіць [[Удзельнік:Peisatai]], як напр. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9F%D1%96%D0%BD%D0%B0&diff=5048879&oldid=5035460 тут] — вандалізм. На заўвагі не рэагуе. Варта заблакаваць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:51, 23 кастрычніка 2025 (+03) :вандалізм гэта ў іншага таварыша, чаму не рэагуем [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 20:53, 23 кастрычніка 2025 (+03) :: сціранне запытаў крыніц — гэта вандалізм, а не наадварот. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:55, 23 кастрычніка 2025 (+03) :::у чалавека бзік супраць балтаў, ён метадычна павыкрыўляў, паперапісваў тое, што мной напісана, гэта не вандалізм, не? праглядаць усе сотні, што псіх нарабіў? можа паспасылацца на шэраг смеццевых, або даўно абвергнутых, крыніцаў, і яны вартыя згадкі? тут сметніца хіба? [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:02, 23 кастрычніка 2025 (+03) :::: [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], не трэба выдаляць са старонак інфармацыю, пацверджаную крыніцамі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:05, 23 кастрычніка 2025 (+03) :''Усім прывітанне!'' :'''Перагібы''' відавочна з абодвух бакоў. :Удзельнік Peisatai нярэдка балансуе '''на мяжы з Уласнымі Даследаваннямі'''. Удзельнік Warum нярэдка балансуе '''на мяжы з вандалізмам'''. :<u>'''Прапановы'''</u>: :1) вызначыцца наконт, таго, '''калі тут УД, а калі не УД'''. Падтрымаю ўдзельніка Bot: калі ёсць канкрэтная спасылка на корань і на ўтваральнік пры ім, тады гэта не УД. Без доўгіх ланцужкоў "лагічных сувязяў", але канкрэтная спасылка. :2) Удзельніку Warum прапаную '''вярнуць '''усюды звандалізаваны ім тэкст, прычапіць да яго ўнізе знойдзеныя ім спасылкі, спрэчны тэкст вылучыць і ў каментарах ветліва '''прапанаваць змены''' да спрэчнага тэксту. :3) Удзельніку Peisatai прапаную, потым, '''перагледзець '''заўвагі ўдзельніка Warum і або а) наступіць на горла ўласнай песні і '''прыбраць '''тое, што да ступені змяшэння нагадвае УД, або б) '''перафармуляваць''', каб выглядала больш-менш аб'ектыўна. І ўвогуле, занадта вузкія лінгвістычныя тонкасці спрасціць па магчымасці. :4) Вызначыць '''тэрмін '''для абаіх удзельнікаў разабрацца з гэтым усім масівам - напрыклад, тыдзень, два, месяц. Канкрэтны тэрмін, каб не расцягвалася. :5) Да часу вырашэння сітуацыі '''забараніць '''(вусна) абодвум удзельнікам '''правіць новыя артыкулы '''па назвах. :6) Асобна трэба вырашыцца наконт згаданых удзельнікам Bot '''спрэчных спасылак''' тыпу Жучкевіча, Пракаповіча і г.д. Напрыклад, Пракаповіч, калі паглядзець яго старонку, - правінцыйны літаратар і географ, з вялікай доляй верагоднасці не разумее ў фінскіх мовах. А Жучкевіч, як слушна адзначана, хоць і са сферы акадэмічнай навукі, але пераважна (не заўсёды) прапаноўваў вытлумачэнні з галіны "народнай этымалогіі". Прапаную, з мэтай захавання палітры меркаванняў, не прыбіраць, але рабіць нейкія нейтральныя, але ясныя пазнакі, тыпу "пастаўскі літаратар і географ І. Пракаповіч". :''З павагай,'' [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:11, 24 кастрычніка 2025 (+03) :: > ''Удзельніку Warum прапаную '''вярнуць '''усюды звандалізаваны ім тэкст, прычапіць да яго ўнізе знойдзеныя ім спасылкі, спрэчны тэкст вылучыць і ў каментарах ветліва '''прапанаваць змены''' да спрэчнага тэксту.''<br>Я шмат разоў бачыў праўкі Варума падчас догляду і не заўважыў там вандалізму. Ён выдаляў інфармацыю без крыніц і ўстаўляў адпаведны шаблон. Можаце паказаць прыклад вандалізму? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:15, 24 кастрычніка 2025 (+03) :::Перш чым адказваць на пытанне 2, трэба калегіяльна вызначыцца з пытаннем 1, бо ад яго дастаткова залежыць і пытанне 2. Выкажыцеся вы, і няхай выкажуцца іншыя. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:18, 24 кастрычніка 2025 (+03) :::: Мне, шчыра кажучы, вельмі цяжка зразумець, што ў гэтым пытанні з'яўляецца УД, бо я не разбіраюся ў тэмах. Дакладна павінны быць спасылкі на крыніцы. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:22, 24 кастрычніка 2025 (+03) ::::Найперш трэба вярнуцца да палітыкі невыдалення. Ёсць іншыя меркаванні -- дапаўняць. Не ўпэўнены, што тут ёсць нават самастойнае вылучэнне кораня і ўтваральніка, бо яны вылучаны даследчыкамі і на гэта ёсць спасылкі. У маі сам спасылаўся на "[[:en:Wikipedia:No_original_research#Synthesis_of_published_material|Synthesis of published material]]" ("[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне#Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі|Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі]]"), але якая новая думка тут прасоўваецца? Што Беларусь уся з запасам у зоне балцкай гідраніміі і кожная назва можа быць балцкай -- думка не новая і не спрэчная. Адкаты зробленыя Peisatai не адмяняў бы, а з дыфаў дадаў бы ўрыўкі ўнесеныя Için warum. На нейкія ўрыўкі паставіў бы запыты крыніц, як у Сермежы пра ранейшую даўжыню ракі (думаю, там можна знайсці спасылкі на ранейшыя карты). Жучкевіча нам не ўнікнуць, хоць бы мы і вырашылі яго неаўтарытэтнасць як лінгвіста, ён з кожнага праса будзе лезці. Як Вайтовіч у генеалогіі, назбіраў з дубу вецце, але папулярны і яго пхнуць як крыніцу раз за разам. У нас нават кробізы з крывічаў не выдалены, хаця ў гэтай лухты ад Ластоўскага няма ніякага грунту. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:39, 24 кастрычніка 2025 (+03) [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9D%D0%B0%D1%87%D0%B0_%28%D0%9B%D1%8F%D1%85%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%86%D0%BA%D1%96_%D1%80%D0%B0%D1%91%D0%BD%29&diff=5048905&oldid=4826334 Так] можа быць? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:10, 23 кастрычніка 2025 (+03) : [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] заблававаны на тры дні. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 23 кастрычніка 2025 (+03) Не ўсё так адназначна. Напрыклад, у вось [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%B6&diff=prev&oldid=5048829 такіх выпадках]. Удзельнік [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] выдаліў вялікі кавалак і напісаў "у Ванагаса, Покарнага і Скарджуса Сермеж адсутнічае", але там і не сцвярджалася, што ў іх Сермеж ёсць, там пра "корань" і "пашыральнік" было. Безкрынічны быў адзін абзац, але не мовазнаўчага характару, а гісторыка-геаграфічнага і на яго можна было проста паставіць запыт крыніцы. І такіх выпадкаў багата. То, можа, у такім выпадку гэта якраз адкат вандалізму, ну або выдаленага без разбору. І слушна заўважыў калега JerzyKundrat, чаму не можа быць дзве і тры версіі? То гэта тычыцца ўдзельніка Için warum таксама. У маі толькі сварыліся, а не выпрацоўвалі падыходы, як ставіцца да згадкі каранёў, пашыральнікаў і іншага такога ў артыкулах. Згадаць у артыкуле пра Сермеж, што ў літоўскай ёсць корань -серм- гэта арыгінальнае даследаванне пра Сермеж або проста інфармацыя? Таму спачатку пайшла чыстка ў адзін бок, потым пойдзе ў іншы, а затым і яшчэ куды. У тую ж Сермеж думку Пракаповіча можна было проста дадаць, нічога не выдаліўшы. Пра Жучкевіча і такіх паноў як Пракаповіч наогул ёсць пытанні, ці кваліфікаваныя яны як мовазнаўцы, бо іх версіі часта нагадваюць народную этымалогію. Калі ёсць сістэмная крытыка Жучкевіча, ці нешта іншае "даўно абвергнутае", трэба гэта разгледзець і можа вырашыць не карыстацца гэтым у мовазнаўчых пытаннях. Географам -- геаграфічнае, краязнаўцам -- краязнаўчае, а лінгвістычнае ўсё ж лінгвістам. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:03, 23 кастрычніка 2025 (+03) : Было б добра разабрацца ў аўтарытэтнасці крыніц з двух бакоў. Я дапушчаю выкарыстанне гэтых тэкстаў у этымалогіі, толькі калі ў іх відавочна атрыбутаваная сувязь паміж аб'ектам і назвамі. Арыгінальныя даследаванні недапушчальныя. Аднак для мяне гэтая тэма занадта далёкая і я не маю вольнага часу паглыбляцца ў літаратуру з двух бакоў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:53, 24 кастрычніка 2025 (+03) ::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] для мяне, шкада, таксама далёкая, толькі вельмі агульныя ўяўленні. Адносна Сермежы, што прыкладам вышэй, яна і праўда не згадваецца аўтарамі, якія пішуць пра корань і пашыральнік у літоўскай. Але гэта "бяда" такой літаратуры, поўнага спісу гідронімаў з пэўнымі фармантамі не дае ніхто, абмяжоўваюцца двума-пяццю прыкладамі, а далей "і інш.". Жучкевіч шчодры быў, вытлумачыў усё да чаго рукі дацягнуліся, але яго кваліфікацыя на гэта вельмі сумнеўная. Атрымліваецца, цяпер ускосныя сведчанні прафесіяналаў падмяняюцца на простае сведчанне непрафесіяналаў, якія затое яўна згадалі. Да каго толькі не звяртаўся, каб знайсці экспертызу хоць бы агульную для нашай праблемы, але няма такіх спецыялістаў і тэма вельмі хісткая з навуковага пункту гледжання, усё толькі гіпатэтычнае з адноснай ступенню імавернасці. Як разумею, падыходы навукоўцаў у галіне такія, што ў зоне балцкай гідраніміі, усе гідронімы апрыёрна лічацца балцкімі, пакуль іншае не даведзена асобна. Мы ўжо маем прыклад такой падмены ў іншай беларускай вікіпедыі, дзе імёны, якія апрыёрна ў навуцы лічацца балцкімі, хоць часам і няма адзінага меркавання з якіх пэўна фармантаў складаюцца і што значаць, тлумачацца з адзінай крыніцы, дзе даецца альтэрнатыўнае меркаванне, як германскія. Тая крыніца па фармальных прыкметах для Вікіпедыі аўтарытэтная (значна болей за Жучкевіча), але ў навуцы лічыцца "маргінальнай" (у сэнсе, што на ўскрайку навуковага поля, не адпавядае навуковаму кансэнсусу, ніхто на яе сур'ёзна не спасылаецца, хіба ў аглядзе гісторыі навукі). Тое самае можа быць у нас, толькі з рэкамі. Напэўна, трэба рабіць як з імёнамі зроблена, напрыклад, у артыкуле [[Ягайла]], дзе даюцца меркаванні Юргевіча, Чаропкі, Урбана і Галяка таксама, хаця пэўнае значэнне імя Ягайла нават для літоўскіх спецыялістаў застаецца дыскусійным з часоў рэканструкцыі яго Бугой. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:46, 24 кастрычніка 2025 (+03) :::Аб'яднаў версіі ў артыкуле [[Нача (прыток Бабра)]], напэўна, так рабіць трэба было адразу, замест выдалення і скарачэння. Яно тады можа і ўзяло б меней часу, цяпер возьме болей. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:31, 25 кастрычніка 2025 (+03) : У сучаснай беларускай мове слова Сермеж мае корань "Сермеж". Сцверджанне, што корань "Сермеж" утвораны ад кораня "Серм" і пашыральніка "еж" - гэта ўжо этымалогія, то бок гэта павінна быць яўна прапісана ў артыкуле ды павінна быць падмацавана аўтарытэтнымі крыніцамі. Пакуль жа мы маем, што ў артыкуле пра слова з адным коранем слова даецца этымалогія іншага кораня. Адпаведна я падтрымліваю Için warum, што падобную інфармацыю можна выдаляць з артыкула. Як альтэрнатыву хуткаму выдаленню звестак можна ўжываць прастаўленне шаблонаў, напрыклад Шаблон:Праверыць факты. Аднак нават калі ў першакрыніцы згадваецца корань самаго слова, але без згадкі пра канкрэтны аб'ект, то я б усё роўна асцерагалася б прапісваць такое напрамую ў артыкул, таму што і аднолькавыя альбо вельмі падобныя назвы могуць мець рознае паходжанне. Напрыклад, назва Ленін можа быць гістарычнай і быць утворанай ад жаночага імя, а можа быць назва Леніна ўтвораная ад мянушкі савецкага дзеяча. Альбо Дзяржынск і Дзяржынава - этымалагічна гэтыя назвы звязаныя, аднак адно з іх утворана ад прозвішча, якое ў сваю чаргу магчыма ўтворана ад назвы другога. То бок мне бліжэй пазіцыя, што ў артыкул варта дадаваць інфармацыю пра паходжанне назвы, толькі калі ў аўтарытэтнай крыніцы ёсць разбор назвы канкрэтна гэтага геаграфічнага аб'екта. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 00:21, 25 кастрычніка 2025 (+03) ::@[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] , адразу сам болей схіляўся да такой думкі. Але з погляду як гэта робіцца, што прасоўваецца фактычна народная этымалогія, ёсць сумненні што на праўдзе лепей. Сама Сермеж можа не згадвацца, але калі ў крыніцы вядзецца менавіта пра гідронімы і даецца шэраг аналогій з такім коранем, а Сермеж якраз у зоне дзе такая аналогія актуальная, што думаць у такім разе? У маі ўжо пісаў, калі ёсць тлумачэнне менавіта для вялікіх Дзвіны, Дняпра або Дуная, ці можна яго ўжываць для дзясяткаў іншых Дзвін, Дзвінас, Днепрыкаў, Дунаяў і Дунайцаў, ці гэта будзе ўласным даследаваннем? Або можна даць спасылку на ўмоўнага "Пракаповіча", што малая Дзвіна ад "дзівіцца" і лічыць, што гэта крыніца і яна прыярытэтная? Па-мойму, адсылка да гіпатэтычнай прафесійнай аналогіі лепей за прыцягнутую за вушы сугучнасць, якая да гідраніміі ніякім бокам (як гэта з Начай, напрыклад). Гэта ж не тое, што наш ананімны валагодскі этымолаг прыцягвае "аналогіі" з мовы хантаў на ўласнае разуменне. Наконт Леніна ўсё ясна, да гэтага яскравым прыкладам кваліфікацыі Жучкевіча будзе Лунін, які ён выводзіць ад прозвішча Лунь, тым часам як Лунін толькі пазнейшае скажэнне Луліна. І даецца ж Жучкевіч як аўтарытэтная крыніца. Пры тым, пададзеная там Peisatai версія таксама прыцягнута за вушы, нават ускоснай згадкі пра яе нідзе няма, грунтавалася таксама на скажонай назве, таму выдаліць яе было слушна. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:13, 25 кастрычніка 2025 (+03) ::: @[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]], калі Пракаповіч і Жучкевіч не з'яўляюцца лінгвістамі і даюць аматарскія трактоўкі паходжання назваў, то можна альбо выдаляць іх версіі, як неаўтарытэтныя крыніцы, альбо асцярожна фармуліраваць спасылкі на іх на ўзор "Географ Жучкевіч выказаў ідэю, што назва X, паходзіць ад Y, аднак яго працы былі абвергнуты Z, як не адпавядаючыя сучасным лінгвістычным уяўленням". У любым разе наколькі я разумею, то на дадзены момант ніхто і не адстойвае аўтарытэтнасць Жучкевіч і неабходнасць прапісвання яго версій у артыкулах. Мне падаецца нармальным, што паходжанне назвы нейкай ракі ці возера можа быць не даследавана прафесійнымі лінгвістамі, у такім разе я лічу, што лепей у артыкуле не падаваць наогул ніякай версіі аб паходжанні назвы ці падаваць толькі народна-этымалагічную, запісаную прафесійным фалькларыстам. Замена адных аматарскіх версій другімі ды яшчэ і з прастаўленнем пры гэтым спасылак на працы прафесійных лінгвістаў, мне не падаецца вырашэннем праблемы.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 13:07, 25 кастрычніка 2025 (+03) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] таксама зноў пачаў дадаваць у артыкулы пра людзей версіі пра паходжанне іх прозвішчаў, напрыклад [[Фёдар Міхайлавіч Дастаеўскі]], [[Сяргей Мікалаевіч Румас]], [[Валянцін Акудовіч]]. Прапаную версіі аб паходжанні прозвішчаў дадаваць у артыкулы аб прозвішчах ці ў артыкулы пра роды. У артыкулах жа пра людзей пра прозвішча распісваць толькі ў выпадках, калі сам чалавек ці яго бліжэйшыя продкі змянілі прозвішча.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 23:36, 23 кастрычніка 2025 (+03) :І праўда, напэўна, для Дастаеўскага і іншых варта пісаць, што прозвішча адтапонімнае, а варыянты паходжання тамоніма ў артыкуле пра Дастоева толькі. Пра гэта мы пісалі і быццам вырашылі адносна этымалогіі ў гарадах, назвы якіх паходзяць ад гідронімаў, што пра паходжанне гідроніма пішам толькі ў артыкула пра яго. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:14, 24 кастрычніка 2025 (+03) Вітаю! Сваю пазіцыю я патлумачыў яшчэ ў маі гэтага года на старонцы Запыты да адміністратараў. Удзельнік Peisatai зрабіў сотні правак, у якіх напісаў свае ўласныя фантазіі аб паходжанні тапонімаў і прозвішчаў, пры гэтым амаль усе ягоныя праўкі або не маюць крыніц, або гэтыя крыніцы сфальсіфікаваныя. Канкрэтныя прыклады я тады прывёў (прычым гэта была толькі частка з таго, што ён панапісваў), паўтарацца тут не буду, хто жадае, можа паглядзець. Правілы вікіпедыі не дазваляюць займацца ўласнымі даследваннямі і падлогам крыніц, атаксама абражаць іншых удзельнікаў. У іншых моўных раздзелах за падобную "творчасць" удзельнікаў блакуюць назаўсёды. Я ў маі на гэта звярнуў увагу супольнасці, аднак на жаль ніякіх практычных крокаў зроблена не было. Пасля гэтага, як мне тут і параілі, я стаў самастойна выпрауляць гэтыя УД. Ніякіх парушэнняў з майго боку няма, ніводнага правіла вікіпедыі я не парушыў. Я паставіў запыты крыніцы там, дзе крыніца адсутнічае, а таксама часткова выдаліў інфармацыю, калі ў паказанай крыніцы яна адсутнічае. У некаторых выпадках выправіў інфармацыю ў адпаведнасці з тым, што насамрэч напісана ў крыніцы. Зараз вышэй пішуць, што Жучкевіч, маўляў, не аўтарытэтная крыніца. Можа і так, а Peisatai з ягонымі фантазіямі - хіба гэта АК? Потым пішуць, быццам калі ёсць корань - гэта ўжо і не УД. А хто вырашыў дзе які корань? Я ўжо не кажу пра значэнне гэтага кораня. Вось напрыклад Peisatai са спасылкай на Тапарова напісаў, што ў назве Няміга корань nem і пашыральнік g, а па Тапарову атрымліваецца, што ў назве корань mig. У назве Обаль і падобных Peisatai піша пра корань ab "рака", а ў Тапарова - абъл/объл "яблыка". І гэтак далей. Потым, вышэй напісана, што ў літаратуры аўтары не даюць поўнага спісу назваў, а абмяжоўваюцца двума-пяццю. Аднак у таго ж Тапарова часта прыводзяцца даволі доўгія спісы назваў, у тым ліку і тых, што на тэрыторыі Беларусі. Навошта тады выдумляць яшчэ ад сябе? Тым больш, калі гаворка ідзе пра больш-менш значны, вядомы аб'ект (горад ці раку). Навукоўцы ж не дурні і умеюць карыстацца картамі, даведнікамі, працамі сваіх калег (Тапароў многія назвы Беларусі браў са слоўніка Жучкевіча). Калі пра дадзены вядомы аб'ект не напісана ў аўтара, можа ён і не лічыў магчымым падобнае яго тлумачэнне? Гэта вельмі тонкая тэма, якая дае вельмі шырокую прастору для асабістых трактаванняў. Таму ў правілах энцыклапедыі і гаворыцца, што кожнае сцверджанне павінна быць падмацаванае АК. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:45, 26 кастрычніка 2025 (+03) : [[Удзельнік:Için warum]], дзякуй за рагорнутае меркаванне, у цэлым згаджаюся з вамі. Хацеў бы ўсё ж, каб мы не сыходзілі тут з таго, што ў Вікіпедыі ''кожнае сцверджанне павінна быць падмацаванае АК'', бо ёсць і шырока вядомыя факты, і відавочныя паралелі можна дапускаць, калі кансэнсус маецца. У нас ужо назапасілася шмат інфармацыі па гідраніміі/тапаніміцы, давайце супольна прывядзем яе калі не да дасканалага, то хоць бы да прмальнага стану. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:44, 26 кастрычніка 2025 (+03) :Удзельнік Варум, як казаў удзельнік JerzyKundrat, '''кідайце прымяраць ролю паліцэйскага'''. Тут камандна ствараюць, і Ваш праведны гнеў выглядае дзіўна. Calm down, Вы як нацягнутая струна :) Чаму, дарэчы, Вам не падабаецца, што ўдзельнік Peisatai так адстойвае '''балцкія версіі'''? Вы прынцыпова супраць? Хацелася б разабрацца, чаму вы так гарачыцеся, перш чым прадметна пераходзіць да тэмы "карані і ўтваральнікі" :) Бо Вы накідваеце '''відавочна "смеццевых" спасылак''' (тыпу Пракаповіча), і складаецца ўражанне, што толькі каб замыліць тэму. Як любіць казаць руская прапаганда, "не ўсё так адназначна". Хіба не так? Вы ж павінны разумець, што правінцыйны літаратар '''Пракаповіч '''- гэта не крыніца? Або што тлумачэнні '''Жучкевіча '''часта не вытрымліваюць крытыкі. Або што '''Рогалеў '''прыдумшчык яшчэ той? '''Патлумачце, калі ласка, што стаіць за Вашай актыўнасцю'''. Бо акрамя таго каб выпраўляць удзельніка Peisatai, Вы, здаецца, больш нічым у Вікіпедыі не займаецеся, а зарэгістраваліся тут, здаецца, толькі для гэтага. Або Вы проста каб усё было "строга ў духу буквы закону"? Праўда, незразумела пакуль што. (Паўтаруся, што, на маю думку, Вы '''балансуеце на мяжы з вандалізмам''', як удзельнік Peisatai балансуе на мяжы з Уласнымі даследаваннямі, і трэба гэтыя два палюсы ўрэшце '''ўзгадніць''' '''і прымірыць'''). [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:13, 26 кастрычніка 2025 (+03) ::Здаецца, я зразумела абгрунтаваў свае дзеянні. Справа не ў балцкіх версіях (ці нейкіх яшчэ), а ў тым, што па правілах праэкта артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе уласных "адкрыццяў" усіх жадаючых. Калі нехта хоча дадаць у артыкул, напрыклад, што назва Жлобін паходзіць ад літоўскага globti - калі ласка, хто ж супраць, толькі няхай ён знойдзе АК, дзе гэта чорным па беламу будзе напісана. Гэта не я так вырашыў, гэтага патрабуюць правілы вікіпедыі. А калі ён гэта піша і дае крыніцу, у якой насамрэч гэта было сказана не пра Жлобін, а пра нейкую рачулку ў Літве, то гэта ёсць уласнае даследванне і падлог крыніцы. Вось і усё. Меня проста здзівіла, што чалавек за некалькі гадоў столькі ўсяго панапісваў, дадаў горы інфармацыі, і ніхто нават не пацікавіўся, а ці праўда ўсё тое, што ён так упарта піша? Ніхто не знайшоў у інтэрнэце якую-небудзь з гэтых крыніц, не адкрыў яе і не паглядзеў, а што там на самой справе напісана? Хаця адзін ці два разы гэта было, у прыватнасці ў артыкуле пра Прыпяць. Аднак далей на жаль ніхто высновы з той гісторыі так і не зрабіў. Гэта вельмі небяспечны прэцэдэнт. Беларуская вікіпедыя не такая масавая, як напрыклад англійская ці руская, і тут знайшоўся толькі адзін такі Peisatai, а ўявіце сабе калі б іх было пяць, дзесяць, дваццаць, і яны таксама пачкамі пісалі б тут свае фантазіі? Энцыклапедыя пераўтварылася б у сметнік. Што ж датычыцца неаўтарытэтнасці Жучкевіча, Пракаповіча і Рогалева, то я дадаў тое, што змог знайсці (дарэчы, я яшчэ дадаваў Фасмера, Трубачова, Развадоўскага і іншых аўтараў). Калі яны не з'яўляюцца АК, можна і выдаліць, я не спрачаюся, аднак спачатку трэба выдаліць УД ўдзельніка Peisatai, бо гэта тым больш не АК. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:10, 26 кастрычніка 2025 (+03) :: [[Удзельнік:Akijan|Akijan]], захоўвайце, калі ласка, ветлівасць у размовах. Пытанне не ў тым маюць нейкія тапонімы/гідронімы балцкае ці афраамерыканскае паходжанне. Асноўнае пытанне ў тым ці можна дадаваць у артыкулы аб тапонімах, гідронімах, прозвішчах, канкрэтных людзях інфармацыю аб этымалогіі кораня слова падобнага да назвы дадзенага аб'екта. А таксама дадаткова ўзнята пытанне, што рабіць, калі звесткі аб паходжанні назвы ёсць, але аўтарытэтнасць іх крыніцы пад сумневам: такую інфармацыю ў артыкул не дадаваць наогул ці дадаваць, але з тлумачэннем спрэчнасці трактоўкі.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 12:55, 26 кастрычніка 2025 (+03) ::: Спадарыня [[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]], датычна другой вашай рэплікі — відавочна ''дадаваць, але з тлумачэннем спрэчнасці трактоўкі''. Мы ж не маем патрэбы ў эканоміі паперы, працэсы і з'явы можам паказваць шырока і рознабакова. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:59, 26 кастрычніка 2025 (+03) : {{u|Akijan}}, ці маеце вы дадатковыя ўліковыя запісы ў праэкце і чаму вырашылі напісаць у гэты раздзел з менавіта з новага? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:05, 26 кастрычніка 2025 (+03) ::Папрасілі ўключыцца з дыскусію. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 14:09, 26 кастрычніка 2025 (+03) Peisatai пачаў дадаваць у артыкулы свае "этымалогіі" са спасылкай на нейкую кніжку А. Мікуса (<nowiki>[</nowiki>''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''<nowiki>]</nowiki>). Зразумела, што гэта не аўтарытэтная крыніца ("смеццевая крыніца", як ён сам тут выказваецца). [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 12:55, 27 кастрычніка 2025 (+03) :[[Алесь Мікус|Мікус]] не горай за Жучкевіча або Пракаповіча, прынамсі, ведае літоўскую мову на высокім узроўні. Калі падсумоўваць. Застаецца пастанавіць, што сведчанні пра этымалогію ад неспецыялістаў не прымаем як крыніцы. Калі нехта вызначае паходжанне гідронімаў, то мае быць не проста лінгвістам-славістам, але і балтыстам, а калі і фінаўгрыстам. І практычна ўсё трэба будзе выдаліць. Таксама, што этымалогію для вялікай Дзвіны і іншага мы не прымаем для малых Дзвін і іншага, калі яны яўна асобна не названы ў крыніцы. Ніякія "імёны рэк з -упа імаверна балцкага паходжання", як любяць мовазнаўцы, нам не прыдатныя. Што найболей непрыемна, калі і праўда сістэматычна пазначаліся крыніцы, дзе нічога з чаканага або хоць блізкага да яго не было. Адзінкавыя выпадкі можна зразумець, асабліва калі пасля пазначэння крыніцы было шмат правак. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:56, 27 кастрычніка 2025 (+03) ::''Мікус не горай за Жучкевіча'' Жучкевіч прызнаны спецыяліст ў навуковым свеце, працаваў у БДУ, аўтар некалькіх кніг, артыкулаў у навуковых часопісах, на яго дагэтуль спасылаюцца іншыя навукоўцы. І не трэба яго папракаць тым, што ён географ, бо тапаніміка - гэта не толькі лінгвістыка, але і геаграфія, і гісторыя, і краязнаўства - усё разам. Сапраўднае тапанімічнае даследванне тады, калі даследчык даследуе канкрэтны аб'ект. Калі гэта горад, ён вывучае ягоную гісторыю, хто і калі яго заснаваў, калі гэта рака ці возера, вывучае іх геаграфічныя, гідралагічныя ўласцівасці - каб паспрабаваць зразумець, чым яны вылучаюцца, чаму людзі маглі іх так назваць. А не проста сядзіць сабе ў кабінеце і жангліруе словамі з розных моваў. Знасці падобныя словы можна, а вось ці будуць яны мець нейкае рэальнае дачыненне да дадзенага горада ці ракі? І Жучкевіч пры падрыхтоўцы свайго слоўніка карыстаўся працамі іншых вядомых навукоўцаў, у тым ліку і лінгвістаў: Фасмер, Тапароў, Буга, Развадоўскі, Машынскі, Лер-Сплавінскі і г. д. (спіс літаратуры ён прыводзіць). А Мікус хто такі? Якое дачыненне ён мае да навуковага света ўвогуле і да тапанімікі ў прыватнасці? І пры чым тут яго веданне літоўскай мовы? Яе ведаюць больш за 3 мільёны чалавек, гэта не значыць, што кожны з іх можа пісаць аб тапаніміцы Беларусі. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:11, 28 кастрычніка 2025 (+03) :::@[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] на што толькі не спасылаюцца. Гэта можа быць апраўдана, калі транслюецца меркаванне аўтарытэтных мовазнаўцаў, а сам ты не маеш да іх доступу. Цяпер гэта ўсё даступна ў асноўным і пасрэднік не патрэбны. Што да ўласных распрацовак этымалогіі, не геаграфічная гэта справа, чалавек не падрыхтаваны для гэтага часта не бачыць відавочных рэчаў, які б ні быў паважаны і тытулаваны ў сваёй галіне. Вядома, географ можа мець дадаткова і такую кваліфікацыю, але пра Жучкевіча мы гэтага не ведаем. Наогул мы ж бачым яго версію ў "Начы" і такога шмат, сустракаў калі выводзіў свае этымалогіі ён з позніх, скажоных часамі назваў. Я ж і кажу, што ў плане этымалогіі яны роўныя, у Жучкевіча няма кваліфікацыя для яе, а Мікула "вагі" ў тым самым навуковым свеце, хоць кваліфікацыі яўна болей. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:30, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::Заглянуў у артыкул пра [[Лужаснянка|Лужаснянку]] і [[Бабруйка]]. Я думаю, калі чляненне дастаткова відавочнае (і корань, і ўтваральнік вядомыя ў балцкіх назвах), то можна пакідаць, гэта не УД. ::У менш відавочных выпадках трэба прыбіраць. ::Другое. Калі прыводзяцца аналогіі і прыводзіцца спасылка, дзе яны прапісаныя, але там няма канкрэтна пра назву, да якой яны прыводзяцца, то гэта не падлог, а спасылка на аналогіі. Наколькі гэта УД, трэба глядзець у кожным канкрэтным выпадку. ::Трэцяе. Удзельнікам Warum і Peisatai трэба настойліва параіць прыйсці да супрацоўніцтва, калі ўжо абодва столькі сілаў кладуць на тапанімію. Пакінуць лаяць адзін аднаго і тым больш спрабаваць дэананімізаваць, у цяперашніх палітычных варунках. ::Прапаную на гэтым пакрысе гэтую дыскусію завяршаць. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:34, 27 кастрычніка 2025 (+03) :::Для каго ''чляненне дастаткова відавочнае''? Асабіста для вас відавочнае адно, для другога - другое, для трэцяга - трэцяе. Адну й тую ж назву можна "расчляніць" па-рознаму, і вытлумачэнне гэтых часцін можа быць рознае, нават у адной мове (а тут і з мовамі магчымыя варыянты). Гэтым павінны займацца спецыялісты, а не аматары. І з аналогіямі - тое ж самае. Тое, што адна назва ёсць аналагам іншай назвы - гэта павінна быць напісана ў навуковых працах прызнаных спецыялістаў, а не самі ўдзельнікі праэкта будуць самастойна вырашаць, бо тады гэта будзе ўжо не энцыклапедыя, а паркан, на якім кожны піша ўсё што хоча. І з этымалогіяй прозвішчаў - тое ж самае. Уявіце сабе, нехта захоча напісаць, што аналагам назвы Мінск (Менск) з'яўляецца назва вострава Мэн, а аналагам назвы беларускага Брэста - назва французскага Брэста, бо яму гэта відавочна... І ўвогуле, чаму абавязкова ў кожным артыкуле пра нейкі населены пункт ці раку/возера, трэба абавязкова пісаць пра этымалагію назвы?! Калі пра нейкі дадзены аб'ект пакуль няма аўтарытатнай крыніцы на гэтую тэму, то можа будзе лепш увогуле нічога не пісаць, чым нешта там выдумляць ад сябе? Каму і навошта гэта трэба? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:20, 28 кастрычніка 2025 (+03) :::Калегі, думаю, я '''паспяшаўся прыміраць удзельнікаў Peisatai i Warum'''. Калі апошні стаў завочна нападаць на Мікуса, мне стала пакрысе ўсё станавіцца на свае месцы. ::: <nowiki>[</nowiki>''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''<nowiki>]</nowiki>. :::Ва ўсякім разе, удзельнік Warum прарабіў тытанічную працу па перапрацоўцы артыкулаў удзельніка Peisatai, які відавочна даў маху і шмат дзе (не ўсюды) перагнуў. Калі Peisatai пад уплывам спасылак ад Warum праробіць '''работу над памылкамі''' ў артыкулах, то гэта будзе сапраўды выпадак, калі па-марксісцку з Тэзіса і Антытэзіса выйдзе не дрэнны Сінтэз. :::Яшчэ хацелася б больш пачуць '''пра славяна-індыйскую гідранімію''' на быццам бы балцкай тэрыторыі, магчыма, трэба было б асобны артыкул пра гэта напісаць, няхай бы Warum хоць нешта сваё ўласнае напісаў. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 14:27, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::''няхай бы Warum хоць нешта сваё ўласнае напісаў'' Калі вы чакаеце ад мяне ўласных даследванняў у стыле Peisatai, то іх зразумела не будзе. Па-першае, гэта забараняюць правілы праэкта, а па-другое, навошта мне тут нешта выдумляць і пісаць горы нейкага флуда? У меня для гэтага няма ніякай матывацыі. А ў яго, відаць, ёсць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 17:49, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::: Калі ласка, давайце больш канструктыўна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:51, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::Ніякага дачынення ні да якога Дзермана я не маю. Доказы смешныя: за тэрмін, які больш за 5 месяцаў, вы знайшлі аж цэлых 3 супадзенні па часе)) І ўвогуле, не трэба пастаянна ўводзіць дыскусію ў бок. Спрэчка тут не пра балтаў, славян, індыйцаў, Мікуса, Дзермана і г. д., а пра тое, ці можа ў энцыклапедыі чалавек пісаць свае ўласныя здагадкі і меркаванні? Правілы вікіпедыі гавораць, што не, артыкулы тут пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц. Калі вам так хочыцца балцкіх версій тапонімаў, то літаратуры на гэтую тэму хапае, той жа Тапароў пра гэта вельмі шмат напісаў. Дадавайце і ніхто супраць не будзе. Але Peisatai нават і балтыста Тапарова перакручвае, ставіць на яго спасылку, а піша нейкую адсябяціну, чаго ў Тапарова зусім няма (прыклады я прыводзіў яшчэ ў маі). [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 15:24, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::Ох ужо гэтыя дэаноны :( А якая розніца? Тут да крыніц фармальны падыход і суб'ектыўныя крытэрыі. Справа толькі як мы будзем рабіць, прымаць усе меркаванні з хоць якімі крыніцамі, тады пойдуць і Жучкевіч з іншымі, і Мікус. Або толькі выключна яўных тэматычных лінгвістаў, тады ні Жучкевіч, ні Мікус не пойдуць. Ачышчаем і жывём спакойна. Калі першы варыянт, паўтаруся, трэба вярнуцца і трымацца палітыкі невыдалення. Калі былі выпадкі ўяўнага ўжывання крыніц, так болей не рабіць ні пад якім соусам. Выпрацаваць нейтральныя формы, які будуць адпавядаць стану крыніц, напрыклад, "у балцкіх гідронімах вылучаюць корань y-[зноска] і пашыральнік -x[зноска], але ці яны ў назве гэтай Yx яўна не адзначана". Спыніць канфрантацыю на балцка-славянскай этымалагічнай глебе, у асноўнай масе гэта пэўна ніколі не вызначаць, будуць толькі болей або меней кваліфікаваныя гіпотэзы. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:01, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::: Пане [[Удзельнік:M.L.Bot|Максіме]], канешне ж будзем ''прымаць усе меркаванні з хоць якімі крыніцамі''. Вікіпедыя для таго й прызначана, каб трансляваць веды з розных галін. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:16, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::@[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] , тэарэтычна правілы вымагаюць не хоць якіх, а аўтарытэтных крыніц. Але звычайна так катэгарычна пытанне паўстае ў спрэчных выпадках, што ў нас цяпер і ёсць. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:03, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::: Маем звычай у БелВікі трактаваць аўтарытэтнасць крыніц таксама шырока, аж да навінных. Узнятая тут бура не нагода для фундаментальных змен. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 28 кастрычніка 2025 (+03) :::: {{u|Akijan}}, я выдаліў частку вашай рэплікі, якая была датычна вашых здагадак датычна асобы іншага ўдзельніка. Па-першае гэта парушае [[ВП:ЭП]], а дакладней парушае "прадузятасць, навешванне «цэтлікаў» на апанентаў". Па-другое, у Вікіпедыі нельга займацца [[доксінг]]ам. Таксама чытайте [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikimedia_Foundation_statement_on_paid_editing_and_outing афіцыйную пазіцыю фонду Вікімедыя] датычна аутынгу іншых асоб. Я вас папярэджваю, што наступным разам за парушэнне [[ВП:ЭП]] ваш доступ да рэдагавання Вікіпедыі можа быць заблакаваны. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:47, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::Удзельнік МоцныБрат, патлумачце ласка, на падставе якіх фармальных правілаў Вікіпедыі Вы выдалілі частку майго паста, у якім я параўнаў час напісання ўдзельнікам Варум тут сваіх пастоў з <nowiki>[</nowiki>''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''<nowiki>]</nowiki>.? Дэананімізацыя забароненая толькі калі гэта пагражае пераследам па палітычных, рэлігійных падставах, а Дзермана ў Беларусі ніхто пераследваць не будзе, бо ён на баку ўладаў. Калі ласка, дакладную спасылку на рэгуляцыю. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 15:47, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::: Звярніце ўвагу на [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў#c-MocnyDuham-20251028124700-Akijan-20251028112700|гэты]] і [[Размовы з удзельнікам:Akijan#c-MocnyDuham-20251028125100-Папярэджанне|гэты]] каментар. І я зноў выдаліў вашу рэпліку з магчымым дэанонам па гэтых прычынах. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:01, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::Добра, прачытаў, пагаджуся, быў раманаў. Але ж паведаміць зацікаўленым асобам, думаю, правілы Вікіпедыі не забараняюць. Бо калі ўдумацца, гэта з глузду з'ехаць што робіцца. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:05, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::: Вы не ведаеце, ці з'яўляецца ўдзельнік той асобай, пра якую кажаце. А калі ён ніяк з ёй не звязаны? Зараз вы ствараеце ціск на ўдзельніка тым, што камусьці пра яго штосьці скажаце. Ваша пагроза "паведаміць зацікаўленым асобам" парушае [[ВП:НАПА]]. Калі ласка, не пагражайце тут нікому. [[ВП:СУ|Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:17, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::::Думаю, тады Вам варта з такой жа строгасцю адрэагаваць на спробу дэанону вышэй з боку ўдзельніка Варум ("падазраю, што гэта ён сам і ёсць") і прывесці да балансу. ::::::::Карацей, спадзяюся, нехта ўсё ж возьмецца выпраўляць тое, што тут з ідэалагічных прычын творыць апазнаны ўдзельнік Варум. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:58, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::::: Тое самае тычыцца і {{u|Için warum}}, канешне. Не бачыў яго рэпліку. Калі ласка, спыніцеся і пачніце камунікацыю згодна з [[ВП:ВЕТ]]. Галоўнае прыйсці да кансэнсусу і пачаць дапаўняць Вікіпедыю. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:02, 28 кастрычніка 2025 (+03) :::::::::: Па-мойму, кансэнсус тут можа быць толькі адзін - выконваць правілы вікіпедыі, там усё прапісана, а не вынаходзіць тут веласіпед. Мне цяжка ўявіць падобную дыскусію ў нейкім іншым моўным раздзеле, напрыклад, у англійскім ці рускім. Дарэчы, Peisatai спрабаваў пісаць свае ўласныя даследванні і ў рускай ВП, аднак відаць не атрымалася, тады ён цалкам пераключыўся на беларускую, і тут, як гаворыцца, "пракаціла". На жаль. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 17:41, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::::::: У іншых моўных раздзелах смецця больш, чым у БелВікі. Не буду тут прыводзіць доказы з уласных даследаванняў на гэты конт. Таксама нагадаю, што Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, акрамя [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|пяці агульных прынцыпаў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:46, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::::::Чаму Вы не выдалілі ў згаданай рэпліцы спробу дэанону? [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:22, 30 кастрычніка 2025 (+03) :::::::::::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], калі ласка, дазачысціце тое, што можа быць дэанонам, можа, і версіі нейкія можна закрыць для прагляду правамі адміна. Дзякуй. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:12, 3 лістапада 2025 (+03) :::::::::::: Выдаліў! Зараз паспрабую закрыць версіі [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:06, 3 лістапада 2025 (+03) :::::::::::: Здаецца ўсё прыбраў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:09, 3 лістапада 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Праект рашэння === {{закрыта}} Не хочацца, каб тэма заставалася адкрытай, таму я падрыхтаваў праект рашэння. Калі ён не сустрэне вострай крытыкі, то набудзе моц праз тыдзень. Вітаю дапрацоўку з боку дасведчаных удзельнікаў.<br /><br />Звесткі аб этымалогіі дапускаюцца толькі пры наяўнасці надзейных крыніц. Неправяраемыя крыніцамі сцвярджэнні выключаюцца і не павінны размяшчацца ў асноўнай прасторы Вікіпедыі (гл. [[ВП:ПРАВ]]). Фармулёўкі ў пытаннях этымалогіі ў «спрэчных артыкулах» павінны быць прыведзены з відавочнай атрыбуцыяй у тэксце: «па меркаванню X», «згодна з Y», і з дакладнай бібліяграфічнай спасылкай. Указваць паходжанне канкрэтнага тапоніма ці гідроніма варта толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект. Перанос агульных мадэляў «корань/фармант» на назвы, не згаданыя ў аўтара, разглядаецца як ўласнае даследаванне і не дапускаецца. Самастойнае «расчляненне» назваў на карані і суфіксы і высновы на гэтай аснове без прамой падтрымкі профільнай літаратуры таксама недапушчальныя (гл. [[ВП:НУДА]]).<br /><br />Дапускаецца прывядзенне розных версій паходжання, у тым ліку балтыйскіх, славянскіх і іншых, але кожная толькі са спасылкай на надзейную крыніцу, з карэктнай атрыбуцыяй аўтара і ўзважанай падачай без катэгарычнасці там, дзе ў літаратуры няма кансэнсусу. Прыярытэт аддаецца профільным лінгвістам і выданням, якія рэцэнзуюцца. Папулярызатарскія і краязнаўчыя артыкулы магчымы толькі з відавочнай маркіроўкай іх статусу і без пераацэнкі іх вагі ў параўнанні да профільнай літаратуры.<br /><br />Нагадваю аб недапушчальнасці войн правак. Персанальныя выпады і любыя спробы дэананімізацыі будуць выдаляцца. Пры паўтарэнні магчымы блакіроўкі. Па спрэчных пытаннях прашу адкрываць тэму на старонцы абмеркавання артыкула і весці дыялог там.<br /><br />Абмеркаванне носіць метадалагічны характар, гаворка пра правяральнасць і спосаб падачы, а не пра супрацьстаянне балтыйскіх і славянскіх трактовак. Праект адкрыты для розных навуковых версій пры ўмове акуратнай атрыбуцыі, надзейных крыніц і захавання этыкі зносін. Дзякуй усім удзельнікам за ўклад і канструктыў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:20, 15 лістапада 2025 (+03) : Усё ідзе сваім чарадом, [[Удзельнік:MocnyDuham]] не выдумвай усялякія бздуры. Гэта была ''вострая крытыка'', калі ты не зразумеў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 15 лістапада 2025 (+03) :: "Сваім чарадом" усё ідзе з мая. За гэты час ужо былі блакіроўкі і некалькі вялікіх амберкаванняў. Трэба было ўжо нешта прыдумаць, каб удзельнікі маглі мець магчымасць разам правіць Вікі без сварак. На гэта быў выказаны кансэнсус вышэй. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:53, 15 лістапада 2025 (+03) ::: Сам па сваіх правілах і жыві. [[Вікіпедыя:Кансэнсус]] ''звычайна дасягаецца натуральным шляхам — пасля таго як адзін з удзельнікаў уносіць праўку ці дадатак на якой-небудзь са старонак Вікіпедыі, усе, хто ўбачаць гэту змену, могуць на яе адрэагаваць, змяніўшы ці адмяніўшы яе, або пакінуць яе ў сіле''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:59, 15 лістапада 2025 (+03) ::::Пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], давайце нейк сур’ёзней. Правілы і парады адносна паводзін і культуры размоў у Вікіпедыі вы ведаеце. Намагайцеся, калі ласка, не даводзіць да абсурду. Пан @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] паспрабаваў сфармуляваць кансэнсус, каб улагодзіць канфлікт, які цягнецца даўно. У вашых жа каментарыях я бачу спробы накаліць асабісты канфлікт, каб усе ўдзельнікі гэта незразумела што чыталі... Давайце, калі ласка, па справе. Таксама было б нядрэнна вам адрэагаваць у абмеркаванні вышэй пра вашыя нападкі (як мне гэта бачыцца з таго кантэксту, які я маю) на ўдзельніка. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 18:15, 15 лістапада 2025 (+03) ::::Пры ўсёй павазе: ''кансэнсус '''звычайна''' дасягаецца натуральным шляхам''. Па гары тэксту вышэй відаць, што кансэнсусам і не пахне ўжо даволі даўно. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:04, 16 лістапада 2025 (+03) : @[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] і @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], што думаеце? Гэты праект з большага тычыцца вашай работы. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 02:14, 18 лістапада 2025 (+03) ::Як паказала практыка, удзельніку @Peisatai абыякава. ::Гісторыя: ::Адносна нядаўна распачалася вайна правак за артыкул [[Вольберавічы]] і [[Янкі]]. З майго боку былі агучаны заўвагі адносна фармуліроўкі тэкстаў і патрабаванне ў пашырэнні крыніц (бо праўкі Peisatai выглядаюць як уласныя даследаванні, пры ўмове, што Peisatai ведае даследчыкаў, на якіх і грунтуецца яго меркаванне, але не запісвае іх ў раздзел Літаратура (артыкулаў). ::Паходжанне назвы Янкі таксама выклікае сумнеў (балцкая версія): аўтар грунтуецца толькі на антрапанімічных версіях паходжання назвы (у свой час я займаўся гэтым артыкулам і дакладна ведаю што тапонім - славянскі, бо паселішча заснавана ўжо пасля асваення славянамі гэтай тэрыторыі). Чаму так напружвае падобная дзейнасць @Peisatai: аўтар не ідзе на кантакт (яго меркаванні грунтуюцца пераважна на лінгвістычным аналізе тапонімаў, ігнаруючы гістарычны кантэкст). Разам з тым, Peisatai не імкнецца пісаць больш дакладна пра сувязь паміж назвай паселішча і версіяй. ::Дайшло да смешнага: як ініцыятары размовы пры "Размовах" артыкула [[Вольберавічы]], я напісаў што праз падобнае, буду вымушаны звяртацца да адміністрацыі, што і раблю зараз. ::Калі ласка, прашу звярнуць увагу на гэта спрэчнае пытанне. Вышэй, у гэтай размове, ужо былі распісаны прыклады таго, як павінны быць распісаны падобныя артыкулы. Нібы падобныя абмеркаванні для Peisatai - пусты гук. [[Удзельнік:MoniczFrancisak|MoniczFrancisak]] ([[Размовы з удзельнікам:MoniczFrancisak|размовы]]) 09:54, 9 мая 2026 (+03) :::Дайшло да смешнага: неяк так атрымалася, што пад час абмеркавання мой асноўны IP - заблакаваны) Гэта пытанне ўжо ў стадыі вырашэння, але здзівіла падобнае супадзенне. Калі ўсё ж такі гэта не супадзенне, то мы маем справу з нейкімі хм ...цікавымі варыянтамі вырашэння такіх пытанняў шляхам кляўз адміністратарам Вікі іншамоўных раздзелаў. [[Удзельнік:MoniczFrancisak|MoniczFrancisak]] ([[Размовы з удзельнікам:MoniczFrancisak|размовы]]) 10:23, 9 мая 2026 (+03) 17:59, 15 лістапада 2025 (+03) ::::: Нармальна ўсё, кансэнсуса дасягаем не тут, а ў працэсе рэдактарскай працы. Гэта гара тэксту ні аб чым і ні да чаго. [[Удзельнік:IshaBarnes]], давайце лепш будзем артыкулы правіць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:32, 16 лістапада 2025 (+03) :::::: А хто супраць? Я толькі за. Але калі ўжо вынесена гэтая вайна на агульнае абмеркаванне, то трэба неяк вырашаць. Адміны на тое і адміны, каб такімі праблемамі займацца. -- [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:57, 16 лістапада 2025 (+03) ::::::: Вайна скончана, прававеды толькі ніяк не супакояцца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 02:00, 16 лістапада 2025 (+03) :::::::: {{u|JerzyKundrat}}, прыпыніце тролінг і выконвайце [[ВП:ЭП]]. Грубы стыль зносін з навешваннем цэтлікаў на ўдзельнікаў ніхто доўга цярпець не будзе. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:33, 16 лістапада 2025 (+03) ::::: Сур'ёзней ужо няма куды — не выдумвайце дурасцей. Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў акрамя [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|пяці агульных прынцыпаў]]. Кансэнэнсус дасягаецца натуральным чынам. Лепш бы кантэнту ў БелВікі дадалі, чым праўнікаў з сябе строіць. — --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:24, 15 лістапада 2025 (+03) :::::: Адным з галоўных прынцыпаў вікіпедыі з'яўляецца тое, што артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе ўласных меркаванняў усіх жадаючых. Бо тады гэта будзе ўжо не энцыклапедыя, а сметнік. Калі хтосьці хоча прасоўваць нейкія свае ўласныя ідэі, то для гэтага існуюць іншыя пляцоўкі (блогі, форумы і г. д.). Энцыклапедыя не для гэтага.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:57, 18 лістапада 2025 (+03) :выглядае лагічна, як і мае быць. Можа не заўсёды будзем прыдзірацца да якасці крыніц, але вядома, што ў розных крыніц розная вага. Калі што, можна ўжо абмяркоўваць удакладненні да правіл аўтарытэтнасці крыніц [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:58, 15 лістапада 2025 (+03) :: на хвіга стока букф, не пайму. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:01, 15 лістапада 2025 (+03) :Прапанова вырашэння спрэчкі слушная. Аднак не зразумела, чым павінна стаць гэтая прапанова. Застанецца каментаром на старонцы запытаў да адмінаў? У такім выпадку наўрад ці яна будзе мець нейкую сур'ёзную моц. Трэба было б аформіць як [[Вікіпедыя:Правілы#Прызначэнне|рэкамендацыю]] прынамсі. І ў такім выпадку, было б лепей, каб гэтае абмеркаванне вялося шырэй - не толькі на старонцы запытаў да адмінаў, але і на форуме, напрыклад, ці нейкім іншым чынам пашырыць праект. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:20, 16 лістапада 2025 (+03) : Дзякую, Спадар [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], за прапанаванае рашэнне. З майго боку будуць наступныя заўвагі: :: 1) Я прапаную перафармуляваць сказ "Самастойнае «расчляненне» назваў на карані і суфіксы і высновы на гэтай аснове без прамой падтрымкі профільнай літаратуры таксама недапушчальныя". Падзел слова на корань і суфікс - гэта тое, што вывучаецца ў школе і што з'яўляецца ўсё ж такі базавымі ведамі. Калі раптам у артыкуле спатрэбіцца прапісаць, які ў слове суфікс, то я нават не ўпэўнена, што на такое наогул патрэбны хоць нейкія крыніцы. А вось падзел кораня слова на часткі - гэта ўжо этымалогія і тут я цалкам згодная ў неабходнасці спасылак на профільную літаратуру. :: 2) Прапаную таксама дадаць рашэнне наконт магчымасці ці не магчымасці прапісваць у артыкулах аб адных аб'ектах інфармацыю аб паходжанні назваў іншых аб'ектаў. Напрыклад, у артыкулах аб гарадах інфармацыю аб паходжанні назваў рэк, у артыкулах ад адных рэках інфармацыю аб паходжанні назваў іншых рэк, у артыкулах аб людзях інфармацыю аб паходжанні прозвішчаў.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 02:03, 16 лістапада 2025 (+03) ::: [[Удзельнік:Hanylka]], давайце ва не будзеце навязваць іншым, пра што пісаць, а пра што не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 02:06, 16 лістапада 2025 (+03) Рэальным кейсам зараз ёсць напр. артыкул [[Мёры]], гл. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D1%91%D1%80%D1%8B&action=history вайну правак]. Калі знойдуцца адміны, ласкава запрашаю! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:13, 17 лістапада 2025 (+03) Асабіста я цалкам згодны з праектам рашэння ад MocnyDuham. Ён усё слушна растлумачыў, аргументаваў згодна з правіламі вікіпедыі. Запярэчыць ці нешта дадаць мне няма чаго. Усё правільна. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 18:51, 18 лістапада 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік=== З улікам таго, што канфлікт у гэтай тэматыцы [[Адмысловае:GoToComment/c-Maksim_L.-20250515060700-Удзельнік_Peisatai|цягнецца ўжо амаль год]], настаў час падвесці вынік, які мог бы накіроўваць удзельнікаў у далейшай працы. Гэта не асобны рэгламент і не новае правіла, а падсумаванне таго, як ужо функцыянуе наш праект у межах існых правіл.<br> <br/>Найперш прашу ўдзельнікаў звярнуць увагу на тое, што Вікіпедыя грунтуецца на некалькіх асноўных прынцыпах і правілах, у тым ліку [[ВП:ПРАВ]], [[ВП:НУДА]] і [[ВП:АК]]. З іх вынікае, што падставай для ўключэння інфармацыі ў Вікіпедыю з’яўляецца яе правяральнасць. Гэта азначае, што чытач павінен мець магчымасць пераканацца, што прадстаўлены ў Вікіпедыі матэрыял ужо быў апублікаваны ў іншых крыніцах.<br> <br/>Пажадана, каб гэтыя крыніцы былі як мага больш аўтарытэтнымі. Умоўная іерархія крыніц рухаецца ад рэцэнзаваных навуковых публікацый і профільных даследаванняў да менш спецыялізаваных выданняў, у тым ліку СМІ. Асабліва важна, што крыніцы, якія прайшлі навуковую рэцэнзію або другасны і трацічны аналіз, звычайна маюць большую вагу, чым першасныя крыніцы, дзе інфармацыя можа падавацца без аналізу, інтэрпрэтацыі і экспертнай ацэнкі.<br> <br/>Не менш важна, што Вікіпедыя не з’яўляецца месцам для неапублікаваных фактаў, аргументаў, канцэпцый, сцверджанняў або тэорый. Гэта таксама датычыцца неапублікаванага аналізу або сінтэзу апублікаваных матэрыялаў, калі такі сінтэз вядзе да з’яўлення новых пунктаў гледжання. Гэта рэгулюецца правілам [[ВП:НУДА]].<br> <br/>'''Пра праблему, якая ўзнікла'''<br> <br/>У межах гэтага канфлікту праект сутыкнуўся з праблемай у вельмі складанай тэме этымалогіі. Частка інфармацыі ў артыкулах падавалася [[Адмысловае:GoToComment/c-Maksim_L.-20250515060700-Удзельнік_Peisatai|або без крыніц, або са спасылкамі на крыніцы, у якіх адпаведнае сцверджанне фактычна не пацвярджалася]]. У [[Адмысловае:GoToComment/c-MoniczFrancisak-20260507112900-Тапаніміка_(раздзел_Назва)|іншых выпадках]] выкарыстоўваліся першасныя крыніцы — метрычныя кнігі, перапісы, спісы рэк, карты, актавыя дакументы, якія утрымлівалі назву аб’екта, але не змяшчалі яе этымалагічнага аналізу.<br> <br/>Такая праца з інфармацыяй прыводзіць да канфліктаў, таму ёсць патрэба яшчэ раз зафіксаваць асноўныя прынцыпы працы з этымалагічнымі звесткамі.<br> <br/>Звесткі пра паходжанне тапонімаў, гідронімаў, айконімаў, антрапонімаў і прозвішчаў могуць размяшчацца ў артыкулах толькі пры наяўнасці надзейных крыніц. У пытаннях этымалогіі асаблівую вагу маюць профільныя лінгвістычныя, анамастычныя, тапанімічныя і гідранімічныя даследаванні.<br> <br/>Неправяральныя сцверджанні, уласныя высновы ўдзельнікаў, самастойныя рэканструкцыі і спалучэнне розных крыніц для атрымання новай этымалагічнай высновы не дапускаюцца ў асноўнай прасторы Вікіпедыі.<br> <br/>Паходжанне канкрэтнага тапоніма, гідроніма, назвы паселішча або прозвішча варта падаваць толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект або менавіта гэтае прозвішча ці імя ў адпаведным кантэксце. Калі ў крыніцы разбіраецца іншы гідронім, іншы тапонім, іншае прозвішча, агульны корань, фармант, суфікс або моўная мадэль, гэта не дае падставы самастойна пераносіць такую этымалогію на назву, якая ў крыніцы не разглядаецца.<br> <br/>Самастойнае вылучэнне ў назве кораня, асновы, суфікса або фарманта з наступнай этымалагічнай высновай, самастойнае параўнанне назвы з літоўскімі, латышскімі, славянскімі, германскімі або іншымі словамі, прозвішчамі, тапонімамі ці гідронімамі, выснова пра балцкае, славянскае, германскае або іншае паходжанне назвы толькі на падставе сугучнасці, а таксама выкарыстанне крыніцы, у якой разглядаецца адзін аб’ект, як пацвярджэнне этымалогіі іншага аб’екта — усё гэта з’яўляецца ўласным даследаваннем і супярэчыць [[ВП:НУДА]].<br> <br/>Не дазваляецца рабіць спасылку на крыніцу такім чынам, каб у чытача стваралася ўражанне, нібыта ў ёй пацвярджаецца этымалогія канкрэтнай назвы, калі ў рэчаіснасці гэтая назва там не разбіраецца. Такая практыка супярэчыць [[ВП:ПРАВ]].<br> <br/>Метрычныя кнігі, перапісы, спісы рэк, карты, актавыя дакументы і падобныя матэрыялы могуць выкарыстоўвацца для пацвярджэння факту існавання назвы, прозвішча, формы запісу або гістарычнай фіксацыі. Аднак такія крыніцы не могуць выкарыстоўвацца як доказ паходжання назвы, калі самі яны не змяшчаюць этымалагічнага аналізу. Напрыклад, фіксацыя прозвішча ў метрычнай кнізе не з’яўляецца доказам таго, што назва паселішча паходзіць ад гэтага прозвішча або звязаная з ім.<br> <br/>У артыкулах пра населеныя пункты трэба пазбягаць шырокіх этымалагічных разважанняў пра іншыя аб’екты — рэкі, азёры, прозвішчы, асабовыя імёны або іншыя тапонімы, — калі крыніца не звязвае іх непасрэдна з назвай дадзенага населенага пункта. Калі назва паселішча паходзіць ад назвы ракі, возера, прозвішча або асабовага імя, у артыкуле пра паселішча можна пазначыць гэты факт толькі пры наяўнасці крыніцы.<br> <br/>Калі ў надзейных крыніцах існуюць розныя версіі паходжання назвы, у артыкуле могуць быць пададзены некалькі версій. Яны павінны быць атрыбутаваныя: «паводле X», «на думку Y», «Z выводзіў назву ад…». Пры адсутнасці навуковага кансэнсусу фармулёўкі павінны быць асцярожнымі і не катэгарычнымі. Нельга падаваць адну версію як усталяваны факт, калі ў літаратуры яна з’яўляецца толькі гіпотэзай. Краязнаўчыя, папулярызатарскія і непрофільныя крыніцы могуць згадвацца толькі з пазначэннем іх статусу і без пераацэнкі іх вагі ў параўнанні з профільнай лінгвістычнай літаратурай.<br> <br/>'''Абмежаванне для ўдзельніка Peisatai'''<br> <br/>Асобна прашу ўдзельніка {{u|Peisatai}} звярнуць увагу на выкладзенае вышэй. З улікам працяглага канфлікту і шматлікіх заўваг адносна ўласных даследаванняў, удзельніку Peisatai забараняецца дадаваць у асноўную прастору Вікіпедыі новыя этымалагічныя версіі тапонімаў, гідронімаў, назваў паселішчаў, прозвішчаў і асабовых імён, '''калі крыніца не разбірае непасрэдна адпаведны аб’ект'''.<br> <br/>У прыватнасці, не варта самастойна выводзіць назвы з літоўскіх, латышскіх, славянскіх, германскіх або іншых слоў; падаваць сугучныя прозвішчы, гідронімы або тапонімы як «паралелі» да назвы артыкула без прамой крыніцы; выкарыстоўваць першасныя крыніцы як доказ этымалогіі; вяртаць у артыкулы раней аспрэчаныя этымалагічныя фрагменты без папярэдняга абмеркавання.<br> <br/>Калі будзе выяўлена парушэнне гэтага абмежавання, адпаведныя праўкі могуць быць адкачаны. Пры паўторных парушэннях могуць ужывацца адміністрацыйныя меры, у тым ліку блакіроўка.<br> <br/>'''Парадак вырашэння новых спрэчак'''<br> <br/>Гэты фрагмент датычыцца ўсіх удзельнікаў і мае рэкамендацыйны характар. Яго мэта гэта знізіць імавернасць новых канфліктных сітуацый.<br> <br/>Выдаленне або выпраўленне спрэчных этымалагічных фрагментаў павінна рабіцца з кароткім і нейтральным тлумачэннем, напрыклад: «крыніца не разбірае гэты аб’ект», «няма пацвярджэння ў крыніцы», «уласнае даследаванне», «першасная крыніца не пацвярджае этымалогію». Пазбягайце адкату інфармацыі без каментароў, таму што гэта можа выглядаць як вандалізм. <br> <br/>Пры масавым выдаленні пажадана пакідаць паведамленне на старонцы размоў адпаведнага артыкула або ў агульным абмеркаванні, каб пазбегнуць новай вайны правак. Калі фрагмент мае крыніцу, але крыніца сумнеўная або непрофільная, пажадана не пераходзіць да вайны правак, а вынесці пытанне на абмеркаванне. Пры стварэнні тэмы на старонцы размоў лепш пазначаць удзельніка, які ўнёс спрэчную інфармацыю.<br> <br/>'''Пра этычную камунікацыю'''<br> <br/>Асобна нагадваю пра неабходнасць захавання [[ВП:ЭП]]. Усім удзельнікам канфлікту трэба прытрымлівацца ветлівасці і этычных нормаў.<br> <br/>У Вікіпедыі недапушчальныя асабістыя выпады, абразы, ярлыкі кшталту «балтафоб», «жмудаед», «фантазёр», «псіх», «паліцэйскі» і падобныя фармулёўкі. Таксама недапушчальныя намёкі на сувязь удзельніка з рэальнымі асобамі або арганізацыямі, спробы дэананімізацыі і любыя пагрозы. Не варта абмяркоўваць матывы, асобу або магчымую ідэнтычнасць удзельніка замест зместу яго правак, бо гэта не дапамагае працы над артыкуламі і толькі паглыбляе канфлікт.<br> <br/>У першую чаргу гэта датычыцца ўдзельнікаў {{u|Peisatai}} і {{u|Için warum}}. Удзельніку {{u|Için warum}} ужо выносіліся папярэджанні і прымяняліся першыя блакіроўкі за падобны стыль камунікацыі. Аднак гэтае патрабаванне датычыцца ўсіх удзельнікаў без выключэння.<br> <br/>'''Заключэнне'''<br> <br/>Гэты вынік не з’яўляецца рашэннем на карысць балцкіх, славянскіх, германскіх або іншых версій паходжання назваў. Ён датычыцца толькі правяральнасці, недапушчальнасці ўласных даследаванняў, карэктнага выкарыстання крыніц і этычнай камунікацыі паміж удзельнікамі. Гэты вынік не павінен тлумачыцца як заклік да масавай чысткі ўсіх артыкулаў, дзе ёсць этымалагічныя звесткі без крыніц, асабліва калі такая інфармацыя знаходзіцца ў артыкулах ужо шмат гадоў і не выклікала спрэчак. [[Вікіпедыя:Не даводзьце да абсурду|Не трэба даводзіць сітуацыю да абсурду]] і механічна праходзіць па ўсіх падобных артыкулах толькі дзеля выдалення або пазначэння старых фрагментаў. Практычна гэты падыход найперш павінен прымяняцца да артыкулаў, у якіх ужо ўзнікла або ўзнікае спрэчка адносна этымалагічных звестак, якасці крыніц, уласных даследаванняў або карэктнасці падачы розных версій.<br> <br/>У выпадку парушэння гэтых прынцыпаў у адпаведнай тэматыцы прашу пазначаць мяне або звяртацца на старонку [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:00, 10 мая 2026 (+03) :Так разумею, гэты допіс - Вашае асабістае меркаванне. Мяркуючы з ранейшага абмеркавання, паўнамоцтваў пастуляваць такія забароны Вы не маеце. Буду рады, калі мяне ўдакладняць у гэтым іншыя знаўцы тутэйшых правілаў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:05, 10 мая 2026 (+03) :: Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|тут]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:20, 10 мая 2026 (+03) ::: Менавіта. І гэта [[ВП:5С1|першы слуп, які трэба выконваць]]: Вікіпедыя — энцыклапедыя, якая ўвабрала элементы агульных энцыклапедый, спецыялізаваных энцыклапедый і альманахаў. '''Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «Не ўласнае даследаванне» і імкнуцца да дакладнасці'''. Вікіпедыя не месца для асабістых думак, досведу, аргументаў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:24, 10 мая 2026 (+03) :::: Ну так, натуральна. ''Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «Не ўласнае даследаванне» і імкнуцца да дакладнасці'', крыніцы ў рукі і працуем. Дасканаласць вітаецца, але не патрабуецца. Раты ніхто і нікому не затыкае, з правіламі не гуляем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:29, 10 мая 2026 (+03) ::::: Я не прашу дасканаласці, я прашу не рабіць уласных даследванняў. Здаецца ўсё відавочна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:43, 10 мая 2026 (+03) :::Патлумачце мне, калі ласка, як чалавек старонні і абазнаны. Якая моц увогуле ў гэтага, распісанага панам М.Д. праекту? Гэта абавязкова для выканання, таму што ён Адміністратар? або гэта яго прыватнае пажаданне? Не разумею з гледзішча размеркавання паўнамоцтваў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 23:22, 10 мая 2026 (+03) :: Гэта не маё асабістае меркаванне, а адміністрацыйнае рашэнне. Як адміністратар, я маю права блакіраваць удзельнікаў за парушэнне лакальных правіл. Паведамленне вышэй — гэта падрабязнае апісанне таго, якія менавіта вашы дзеянні і якім чынам парушаюць правілы. Замест блакіроўкі я дэталёва растлумачыў вам сітуацыю і даў магчымасць далей удзельнічаць у праекце без канфліктаў. Выкананне [[ВП:ПРАВ]], [[ВП:АК]] і [[ВП:НУДА]] з’яўляецца абавязковым для кожнага ўдзельніка. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:22, 10 мая 2026 (+03) :Д'ябал, як заўсёды, у дэталях. Вось, узяць артыкул пра вёску [[Шані (Пружанскі раён)|Шані]]. Не знайшоў бы я пра тое, што ў 16 стагоддзі там жыў такі "Шень Ухачевіч" (і пазней там ужо згадваецца вёска Шэні) - і назва была б бадай навек зацемленая. З такой забаронай пра гэта ніхто б ніколі не дазнаўся. Разумееце абсурднасць сітуацыі? :А па сутнасці - мусіце браць ''канкрэтныя'' факты і казаць пра парушэнне ''канкрэтных'' правілаў. Згадка прозвішча Клюшч у артыкуле пра Клюшчаны - не бачу тут ніякага парушэння і тым больш ніякага Ўласнага даследавання. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:24, 10 мая 2026 (+03) :: прозвішча Клюшч існавала? аўтарытэтныя крыніцы ёсць? тады ў чым праблема? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:34, 10 мая 2026 (+03) :: Разумею ваш аргумент, але гэта якраз прыклад таго, што Вікіпедыя не павінна быць месцам для першаснага даследавання. :: Калі вы знайшлі Шэня Ухачэвіча, пазнейшыя згадкі Шаневічаў і бачыце паміж гэтым сувязь з назвай Шані, гэта можа быць цікавай і важнай гіпотэзай. Але спачатку яна павінна быць аформлена і апублікавана як даследаванне па-за Вікіпедыяй: у артыкуле, зборніку, кнізе або іншым прыдатным выданні. Пасля гэтага яе можна будзе выкарыстоўваць у Вікіпедыі як крыніцу. :: У самой Вікіпедыі можна падаваць правяральныя факты: што ў такой крыніцы згаданы такі чалавек, у такой крыніцы — такая назва або прозвішча. Але рабіць з гэтага выснову пра паходжанне назвы або падводзіць чытача да такой высновы без апублікаванай крыніцы — гэта ўжо ўласнае даследаванне. :: Таму праблема не ў тым, што інфармацыя нецікавая або бескарысная. Праблема ў тым, што даследаванне трэба спачатку апублікаваць па-за Вікіпедыяй, а ўжо потым пераносіць яго ў Вікіпедыю. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:37, 10 мая 2026 (+03) :::Яшчэ раз. Ёсць вёска Клюшчаны. Ёсць прозвішча Клюшч. У раздзеле "Назва" згадваецца: ёсць прозвішча Клюшч. Тут няма высновы, гэта матэрыял і ілюстрацыя. Не лічу гэта Ўласным даследаваннем. Калі б была мова "Клюшчаны паходзяць ад прозвішча Клюшч, якое засведчанае там і там" - тады так, Уласнае даследаванне. Калі фармулёўка гранічна нейтральная, тут няма УД. Адсюль, уся частка у Вашым "праекце", адрасаваная канкрэтна мне, нерэлевантная. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 23:10, 10 мая 2026 (+03) :::: Спадар [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], калі ёсць вёска Клюшчаны, то аб ёй можа быць створаны артыкул, які размяшчае інфармацыю аб вёсцы Клюшчаны. Калі ёсць прозвішча Клюшч і аб ім ёсць публікацыі ў аўтарытэтных другасных крыніцах, то можна стварыць артыкул аб прозвішчы Клюшч. Калі ёсць крыніцы аб паходжанні назвы вёскі Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны можа быць размешчана інфармацыя аб паходжанні назвы Клюшчаны. Калі крыніц на паходжанне назвы вёскі Клюшчаны няма, то раздзел аб паходжанні назвы вёскі Клюшчаны дадаваць не варта, бо гэта будзе ўласным даследаваннем. Калі ёсць інфармацыя аб тым, якія прозвішчы сустракаліся ў вёсцы Клюшчаны, то ў артыкул аб вёсцы Клюшчаны можа быць дададзены раздзел аб прозвішчах гэтай вёскі. Калі ёсць інфармацыя аб тым, якія прозвішчы сустракаліся ў вёсцы Белагруда, то ў артыкул аб вёсцы Белагруда можа быць дададзены раздзел аб прозвішчах вёскі Белагруда. Калі ёсць другасныя крыніцы аб тым, што прозвішчы вёскі Белагруда звязаныя з вёскай Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны, можна дадаць інфармацыю аб гэтай сувязі. Калі няма другасных крыніц аб тым, што прозвішчы вёскі Белагруда звязаныя з вёскай Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны, не варта пісаць аб прозвішчах вёскі Белагруда, таму што факт звязвання прозвішчаў дзвюх розных вёсак будзе ўласным даследаваннем. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 01:37, 11 мая 2026 (+03) ::::: Дадам, што, калі пры тым матэрыялу на асобны артыкул аб прозвішчы Клюшч не стае, то для гэтых звестак можна падабраць адпаведнае месца ў іншым артыкуле. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 06:51, 11 мая 2026 (+03) :::::: Безумоўна, Спадар [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]]. Галоўнае, каб інфармацыя дадавалася ў адпаведнае месца адпаведнага артыкула. То бок у артыкуле аб вёсцы Белагруда можна згадаць прозвішчы вёскі Белагруда. А яшчэ ў нас ёсць вельмі кароткі артыкул [[Беларускія прозвішчы]], які таксама будзе карысным дапрацоўваць: нават у яго адпаведніках на рускай і ўкраінскай мовах інфармацыі значна болей. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 11:13, 11 мая 2026 (+03) ::::::: Спадарыня [[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]], паколькі мы імкнемся дадасканаласці, але дасканаласць не патрабуецца, то сказанае вышэй пажадана, але яно не настолькі ''Галоўнае'', каб можна было пацверджаную аўтарытэтнымі крыніцамі інфармацыю выдаляць, а не пераносіць у больш адпаведнае месца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:25, 11 мая 2026 (+03) :::::Уміляюся з Вашага допісу, стыль такі жаночы-жаночы :) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:00, 11 мая 2026 (+03) ::::: Дзякуй! Я сам лепш і не змог напісаць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:27, 11 мая 2026 (+03) :Вельмі слушнае рашэнне, якое даўно напрошвалася, бо артыкулы ў энцыклапедыі пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе асабістых "адкрыццяў" удзельнікаў. У мяне толькі адно практычнае пытанне: а хто цяпер будзе выдаляць усе тыя ўласныя даследванні, якія тут за некалькі гадоў панапісваў удзельнік Peisatai? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 20:48, 11 мая 2026 (+03) :: [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B7%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D1%8B_%D0%B7_%D1%83%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BC%3APeisatai&diff=5139499&oldid=5139498 Не трэба нічога выдаляць] — ён гэта асобна прапісаў. Адзінае што трэба рабіць - не дабаўляць інфармацыю без крыніцаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:56, 11 мая 2026 (+03) ::: Новыя ўласныя даследванні не пішам, а старыя хай застаюцца? Мне сэнс такога абмяжавання не зразумелы, якая розніца, калі было напісана УД: сёння, месяц таму ці год, што гэта мяняе? Тым больш, што артыкулы пастаянна рэдагуюцца, перапісваюцца, няма такога, каб нейкая інфармацыя, якая патрапіла ў артыкул, павінна там застацца назаўсёды. Вось, напрыклад, у артыкуле [[Судабле]] ёсць "этымалогія" гэтай назвы і стаяць спасылкі на кнігі Ванагаса і Скарджуса. Насамрэч, ні ў першай, ні ў другой кнізе аб назве Судабле няма ані слова, г. зн. у артыкуле напісана прыкрытая вядомымі імёнамі адсябяціна, фактычна хлусня. І што ж, няхай гэтая хлусня застаецца цяпер ў артыкуле назаўсёды? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:45, 12 мая 2026 (+03) ::::Калега, сэнсоўна будзе вось як. Засноўвай асобную галінку абмеркавання, туды кідай спасылкі на тыя гідранімічныя (не тапанімічныя) артыкулы, дзе табе бачыцца празмерна УД. І будзем іх у публічным фармаце чысціць. Гідраніміка больш хісткая за тапаніміку. І кідай ужо зневажальную і абвінаваўчую рыторыку, усім набрыдла. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:22, 13 мая 2026 (+03) :::::Лепей адразу спісам, і на маёй [[Размовы з удзельнікам:Peisatai|старонцы]] абмеркаванняў. Калі УД празмерна (як для Судабле) - дамаўляемся на выдаленне назоўнага раздзела, тады гукаем Адміністратара, узгадняем. І канец гэтаму ўсяму. (Мова пра гідраніміку). [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:39, 13 мая 2026 (+03) :::::: А тое ты сам не ведаешь, што дзе насачыняў, дзе напісаў няпраўду. Проста смешна, спачатку панапісваў усялякага, а потым з барскага пляча: ну, пішы на маю старонку, будзем дамаўляцца... Ды ён проста здзекваецца. На тое ж Судабле, напрыклад, я звяртаў увагу на гэтай старонцы яшчэ ажна год таму. Чаго ж за год так і не выправіў? Зразумела, не для таго гэта ўсё рупліва выдумляў, каб потым дабраахвотна выдаліць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:01, 15 мая 2026 (+03) == Абарона [[Узброеныя сілы Украіны]] == Магчыма, варта абараніць ад правак ананімаў пакуль трывае канфлікт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:35, 17 кастрычніка 2025 (+03) : {{Done}}. Паставіў абарону на 1 год. Прапанова мае сэнс. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:44, 17 кастрычніка 2025 (+03) == Блакіроўка [[Удзельнік:Jonny Barns]] == Серыя вандальных правак. Зарэгістраваны ажно 14 мая, чагосьці чакаў столькі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:47, 8 кастрычніка 2025 (+03) :зрабіў блакіроўку на паўгода ва ўсіх прасторах акрамя размоў з удзельнікам [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:12, 8 кастрычніка 2025 (+03) == Абарона [[Францыск Скарына]] == {{закрыта}} Магчыма, варта абараніць ад правак ананімаў як старонку вялікай наведвальнасці. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:13, 30 верасня 2025 (+03) : Папулярная і статусная старонка. Абарона мае сэнс. {{зроблена}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:21, 30 верасня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} == Зрабіць перасылку з абароненага шаблона == {{закрыта}} Вітаю. Калі ласка, зрабіце перасылку з {{ш|*}} проста на {{ш|·}}, цяпер яна падвоеная праз {{ш|•}}. Нічога, быццам, зламіцца не мусіць, коды гэтых шаблонаў блізкія да аднолькавасці. Сам не магу, бо {{ш|*}} абаронены ад правак. Два першыя шаблоны самотныя, у іх няма нават элементаў Вікіданых. Дзякуй. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:24, 21 верасня 2025 (+03) :{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:47, 21 верасня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} == Парушэнне парадку абмеркаванняў == Адміністратар [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] на свой капыл трактуе значнасць артыкулаў у Вікіпедыі ([[Вікіпедыя:Да_выдалення#Яўген_Яўгенавіч_Аснарэўскі]]) і імгненна вырашае, што ёсць значным, а што — не. На ягоную думку, артыкул пра фэйсбук-ваяра, біяграфія і дзейнасць якога грунтуецца на запісах у фэйсбуку самой асобы, аўтаматычны робіць асобу значнай на падставе атрымання перамогі на конркурсе літаратурных пачаткоўцаў. Прашу іншых адміністратараў паўдзельнічаць у абмеркаванні і ацаніць значнасць асобы, якая пад рознымі нікамі ў розных моўных раздзелах піша пра сябе артыкулы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:15, 9 верасня 2025 (+03) : Тут пагаджуся, што тэма была закрыта досыць хутка і можна было бы даць больш часу на яе абмеркаванне. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:00, 10 верасня 2025 (+03) :@[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], пан JerzyKundrat не адмін, здаецца, з чэрвеня. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 07:37, 10 верасня 2025 (+03) ::То няхай мо @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] здыме шаблон пра сцяг адміністратара ў сябе на старонцы ўдзельніка [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:08, 10 верасня 2025 (+03) ::: Не магу, мая асабістая старонка пад абаронай і правіць яе могуць толькі адміністратары)) --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:10, 10 верасня 2025 (+03) :::: Вам змяніць абарону да "ўсіх удзельнікаў"? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:27, 10 верасня 2025 (+03) ::::: Так, дзякуй. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:30, 10 верасня 2025 (+03) :::::: Няма за што! Зрабіў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:34, 10 верасня 2025 (+03) :Мяне ўсё больш дзівіць наяўнасць сцяга даглядчыка ў калегі Lš-k. Няма ніякага парушэння правілаў у падвядзенні выніку на падставе наяўнасці ў літаратара значнай прэміі, і ўсё роўна для маладых яна літаратараў ці не, таму што правілы не канкрэтызуюць гэтую дэталь. Затое ў нас у гэтай нязначнай на думку ўдзельніка прэміі ёсць артыкул і нават катэгорыя для лаўрэатаў. Можа, тады і артыкул пра прэмію трэба выдаліць? Артыкулы аб заведама значных дзеячах могуць пакідацца хутка, а пан Ежы даў тыдзень, каб выказацца. Тут няма ніякага парушэньня правілаў. Таксама ігнаруецца факт, што для значнасці дастаткова і некалькіх намінацый на значныя прэміі. У артыкуле ўказана, што Аснарэўскі двойчы намінаваўся на Дэбют (паэзія і проза), намінаваўся на Прэмію Арсенневай і Гедройца. Гэта таксама нязначныя прэміі? Ці ёсць нейкі кансэнсус, што намінацыі не лічацца? Тады чаму ў правілах напісана "Асоба атрымала вядомую і значную ўзнагароду або прэмію, ці намінавана некалькі разоў". І як новаму ўдзельніку, такому як я, разабрацца і вызначыць значнасць перад напісаннем артыкула, калі правілы не працуюць? Згадкі прозы Аснарэўскага ў навуковых выданнях удзельнік Lš-k нібыта не заўважыў, а публікацыі ў вядучых літаратурных выданнях Беларусі і РФ, такіх як «Дзеяслоў» і «Сібірскія агні» ігнаруюцца. Што трэба, каб калега быў задаволены? Нобелеўка? Аргументацыя самога Lš-k зводзіцца да бясконцых абражаючых крыкаў што Аснарэўскі гэта я, што ўвогуле ненармальна, і, адпаведна, што аўтабіяграфію трэба выдаліць, хаця няма правіла, якое забараняе аўтабіяграфіі, пра што калегу неаднаразова было сказана. І яшчэ ён увесь час паўтарае, што ў артыкуле цытуецца Фэйсбук Аснарэўскага, хоць калегу было працытавана [[ВП:БС]], а паводле гэтых правілаў такое цытаванне дапушчальна. Чым дольш я назіраю дзеянні калегі Lš-k, тым больш мне здаецца, што ён 1. Не разумее правілы праекта. 2. Актыўна парушае іх нягледзячы на ​​заўвагі і мае намер рабіць так і ў будучыні 3. Мае нейкую асабістую непрыязнасць да Аснарэўскага. Таму вынік дасведчанага і паважанага калегі JerzyKundrat я лічу цалкам абгрунтаваным, а дзейнасць калегі Lš-k дыструктыўнай і патрабуючай адміністрацыйных дзеянняў. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 14:49, 10 верасня 2025 (+03) ::не разумею, як сцяг Даглядчыка стасуецца тут да сітуацыі. Лепш разбірайцеся, як дасягнуць кансэнсусу, а не як пакараць іншых удзельнікаў ці як працаваць адміністратарам, мы самі можам даць рады разабрацца. Чалавеку вынеслі папярэджанне за неэтычныя паводзіны, далей будзем глядзець. Абмеркаванне або скончыцца, або працягнецца, будзем рэагаваць адпаведна таму, як удзельнікі размовы будуць сябе паводзіць. З цытатамі з фэйсбука лепш не перабольшваць, калі яны не нясуць энцыклапедычнай значнасці. У [[ВП:БС]] пішацца, што цытаты мусяць быць у АК, у [[ВП:АК]] асобна прапісана, што інфармацыі з сацсетак лепш пазбягаць, тым больш, што гэта першасная крыніца, а лепш карыстацца другаснымі ці трацічнымі неафіляванымі крыніцамі. Я згодны, што правілы адносна значнасці ў беларускай вікі могуць быць недасканалымі, але яны ёсць і іх трэба прытрымлівацца і чытаць уважліва. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:08, 10 верасня 2025 (+03) :::Флаг наглядчыка ва ўдзельніка, які дэманструе неразуменне правілаў, у прыватнасці, відаць, не ведае, што аўтабіяграфіі не забаронены і сац. сеткі сучасніка можна цытаваць, а галоўнае не хоча чуць аргументы калегаў, якія цытуюць яму правілы выклікае ў мяне сумневы. Пытанне праф. прыдатнасці. Я маю на гэтае поўнае права. Рашэнне прымуць адміны, я ім яго не навязваю. Але заўважу, што ў той жа рускай вікіпедыі прэтэндэнтаў на сцяг патрулюючага ганяюць быццам ён хоча стаць адмінам. Хаця я не лічу, што тут трэба браць прыклад. :::У артыкуле пра Аснарэўскага напэўна тры-чатыры цытаты з Фэйсбука, а не палова, як піша калега Lš-k. Як мінімум дзве з іх з крытыкай, якраз, каб пазбегнуць рэкламнасці, для асвятлення розных пунктаў гледжання, гэта тое чаго быццам бы і жадае калега Lš-k. Цытаты можна прыбраць нават цалкам, я асабліва не супраць, проста гэта якраз і зменшыць крытыку ў артыкуле. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 15:26, 10 верасня 2025 (+03) :::: Пане [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]], выказваннем наконт таго, што ''як працаваць адміністратарам, мы самі можам даць рады разабрацца'', таксама не варта падвышаць градус палемікі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:41, 10 верасня 2025 (+03) :::::згодзен, можа не самы ўдалы выраз. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:54, 10 верасня 2025 (+03) ::::Адзначу тут, што ўдзельніца Hanylka выдаліла тэкст, заснаваны на Фэйсбуку. Артыкул, як лёгка ўбачыць, не знік. Проста стала менш крытыкі. Калі калезе Lš-k такі менш крытычны варыянт падабаецца больш, то ОК. Калі менш крытыкі ў артыкуле гэта лепш, і тое дапаможа дасягнуць кансэнсу, то няхай будзе так. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:14, 10 верасня 2025 (+03) ::Быць намінантам на прэмію Дэбют і Прэмію Арсенневай можа любы, хто праходзіць паводле сціплых крытэраў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:16, 10 верасня 2025 (+03) ::: Пане [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], акурат склалася, што ў БелВікі для артыкулаў пра беларускамоўных творцаў крытэрыі сціплыя, захоўваліся старонкі пра асоб напр. адно пры наяўнасці іх публікацый у агульнанацыянальных літаратурных часопісах. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:24, 10 верасня 2025 (+03) ::::Я тут паглядзеў архіў абмеркаванняў на выдаленне, дзе мяне папярэдні раз аўтары абвінавачвалі ў перадузятасці і неэтычнасці (гэта адбываецца амаль штораз, калі чалавек піша сам пра сябе, альбо хтосьці з яго кола). То ў той раз вы пра местачковыя прэміі (цытата) казалі зусім адваротнае ([[Вікіпедыя:Архіў_запытаў_на_выдаленне/2025#Мікіта_Мікалаевіч_Броўка]]). -- [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:32, 10 верасня 2025 (+03) ::::: І тады я казаў, што ''местачковыя прэміі'' дадаюць значнасці ''грамадскім ініцыятывам'', якія іх атрымалі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:39, 10 верасня 2025 (+03) :::Будзе аўтарытэтная крыніца, якая пацвярджае гэтую выдатную заяву? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:25, 10 верасня 2025 (+03) ::::Паглядзіце ўмовы гэтых прэмій. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:26, 10 верасня 2025 (+03) :::::Я не збіраюся нічога глядзець і здагадвацца, што вы мелі на ўвазе. Вы павінны даказаць свае сцвярджэнні. Самі прыносьце АК і патлумачце, як намінацыя на вядучыя беларускія прэміі можа быць нязначнай. Я гэтага ўвогуле не разумею. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:37, 10 верасня 2025 (+03) ::::::На гэты прэміі намінуюцца ўсе, хто адпавядае крытэрам. Напрыклад, прэмія Арсенневай — трэба проста мець кнігу і падаць заяўку ([https://penbelarus.org/2025/01/22/reglament-pravyadzennya-litaraturnaj-premii-imya-natalli-arsennevaj.html не патрэбна нават друкаваная кніга]). [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:48, 10 верасня 2025 (+03) ::::::Прэмія Гедройца называе «намінантамі» ўсе вылучаныя кнігі, якія проста праходзяць намінальны крытэр. Тое, што звычайныя людзі лічаць «намінацыяй» — гэта доўгі спіс прэміі, куды ён вядома ж не ўвайшоў. Доўгія спісы можна глядзець у артыкуле [[Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройця]]. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:55, 10 верасня 2025 (+03) :::::::Я бачу толькі адну спасылку на АК і не бачу тамака пацверджання вашых слоў. Прапануюць дасылаць кнігі, а дзе сказана, што яны не праходзяць адбор у спіс намінантаў, які потым публікуецца? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:02, 10 верасня 2025 (+03) ::::::::Чытайце больш уважліва. Калега, гэта вельмі вядомыя беларускія прэміі, і вам як знаўцу літаратурных «рускіх таўстуноў» павінна быць вядома аб літаратурных працэсах. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 10 верасня 2025 (+03) :::::::::Я яшчэ раз перачытаў, і бачу толькі розныя ўмовы, суму ўзнагароды, тэрміны. Так, кнігу прапануюць дасылаць самому аўтару. І што? З гэтага вынікае, што тыя, хто трапіў у намінацыю, не праходзяць конкурсны адбор? Дзе пра гэта? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:24, 10 верасня 2025 (+03) ::::::::::Каб трапіць у намінацыю — трэба проста мець кнігу, якая адпавядае ўмовам. Конкурс яна не праходзіць. Конкурсны адбор — гэта доўгі спіс прэміі Гедройца, кнігі якія ўжо прачыталі. У прэміі Арсенневай такога няма, там у конкурс трапляюць проста ўсе, хто адпавядае намінацыі і падаў заяўку, з іх адразу выбіраюць пераможцаў. Такім чынам, значнымі паводле прэміі Гедройца трэба лічыць тых, хто прынамсі трапіў у доўгі спіс, а ў прэміі Арсенневай — прызёраў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:58, 10 верасня 2025 (+03) :::::::::::Калі б было так, дык і, напэўна, самі гэтыя прэміі былі б нязначныя. Што гэта за прэмія, дзе не мае значэння намінацыя. Карацей, я зразумеў, што АК Вы даць для гэтага вельмі дзіўнага меркавання не можаце, адпаведна, аргумент нерэлевантны. Пакідаю гэта на разгляд калег адмінаў, мне тут пакуль усё зразумела. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 18:16, 10 верасня 2025 (+03) : Згодна з [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C_%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B1#%D0%91%D1%96%D1%8F%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%96_%D0%B0%D0%B3%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BC цяперашнімі правіламі] адным з крытэрыяў значнасці з'яўляецца пункт "Асоба атрымала вядомую і значную ўзнагароду або прэмію, ці намінавана некалькі разоў". Згодна з артыкулам у Аснарэўскага маецца перамога ў «Экслібрыс» і 4 намінацыі на прэміі (Гедройца, на прэмію імя Арсенневай, 2 разы на Дэбют). Адпаведна я лічу, што артыкул адпавядае наяўным крытэрыям значнасці і можа быць пакінуты. Што да зместу артыкула, то лічу карысным пачысціць яго ад усіх нязначных фактаў і фактаў без аўтарытэтных крыніц у адпаведнасці з [[ВП:БС]]. У выпадку, калі [[Удзельнік:Lš-k.|Спадар Lš-k.]] лічыць наяўныя крытэрыі значнасці недастатковымі, то можна паспрабаваць распрацаваць новыя больш дэталёвыя крытэрыі значнасці для пісьменнікаў. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 16:34, 10 верасня 2025 (+03) ::Пра «намінаванне» я напісаў крышачку вышэй. У выпадку з Аснарэўскім людзі блытаюць вылучэнне і намінаванне. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:57, 10 верасня 2025 (+03) === Каментарыі аб выдаленні === Яшчэ раз падвяду рысу, чаму артыкул павінен быць выдалены. Бо вышэй больш абмяркоўваюцца прапісаныя правілы значнасці (якія насамрэч не канстытуцыя, а прапісаны даволі ўскосна і маюць сур’ёзную гнуткасць), «этычнасць» паводзін і іншае пустаслоўства. Адкрываем артыкул. Першы ж сказ біяграфіі: «''Паводле слоў Аснарэўскага''», другі сказ — «''Неаднаразова згадваў у Фэйсбуку''». Яшчэ праз адзін сказ — «''паводле слоў Аснарэўскага''». Наступны сказ — «''Паводле слоў Аснарэўскага ён самастойна набыў навыкі кампазітара''». Наступны сказ — «''Таксама паводле яго запісаў у Фэйсбуку''». Потым ідуць сказы пра згадванні ў СМІ (хоць гэта не мае значнасці для біяграфіі, а згадванні ў СМІ павінны быць устаўлены спасылкамі для падмацавання нейкіх фактаў). Апошні абзац — удзел у інтэрнэт-срачы Фэйсбука (для чаго гэта ўвогуле ў бяграфіі?). Усё, гэта ўся «біяграфія». Па факце, біяграфіі няма, яна ўся напісана «паводле слоў Аснарэўскага» і цытат у Фэйсбуку, ніякімі аўтарытэтнымі ці другаснымі крыніцамі тут не пахне. Няма нават аўтарытэтнай крыніцы аб даце нараджэння асобы. Мы не можам сцвярджаць, што асоба з такім імем увогуле існуе. На маю думку, артыкул відавочна рэкламны і не мае значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:43, 10 верасня 2025 (+03) : [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], ну дык праўце смела, можаце напр. выдаліць раздзел Біяграфія, ці то адным сказам паведаміць пра яе "фэйсбучнасць". Потым адміны вырашаць, вандалізм то быў, ці не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:51, 10 верасня 2025 (+03) ::Навошта выдаляць цэлыя раздзелы, калі можна выдаліць артыкул праз нязначнасць? [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:53, 10 верасня 2025 (+03) ::: Нельга. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:07, 10 верасня 2025 (+03) :Мне надакучыла ўвесь час кідаць спасылку на правілы напісання артыкулаў аб сучасніках і тлумачыць, што цытаваць факты біяграфіі сучаснікаў МОЖНА на падставе іх апавяданняў. Калега піша пра класічных дзеячаў і, відаць, не разумее спецыфікі працы з артыкуламі пра сучаснікаў, пра якіх яшчэ не напісалі ў які-небудзь Экадэмічны слоўнік і гэта нармальна. Базавыя рэчы пра Аснарэўскага, а менавіта дата нараджэння і адукацыя, дадзены на падставе аўтарытэтных крыніц, а менавіта біяграфічных даведак у літаратурных часопісах. Можна было б скараціць і да гэтага, і артыкул адпавядаў бы мінімальным патрабаванням. Але навошта, калі ў дадзеных з інтэрв'ю з Аснарэўскім няма парушэння? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:56, 10 верасня 2025 (+03) ::З якога часу местачковыя часопісы Расіі са свастыкай у шапцы сталі аўтарытэтнымі крыніцамі? [https://www.sibogni.ru/content/zolotoy-svet часопіс]. Відавочна, яны публікуюць у сябе на старонках усё, што ім дасылаюць без аніякай праверкі фактаў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:00, 10 верасня 2025 (+03) :::Калега, гэта ўвогуле што? Якія свастыкі і местачковыя часопісы? Гэта Сібірскія агні найстарэйшы з дзейных літаратурных часопісаў Расіі, так званы "таўстун", адно з самых прэстыжных рускіх выданняў. Упэўнены, што калі пакапаць, то высветліцца, што рэдактар ​​які-небудзь літаратар, з мноствам прэмій. Там мусіць быць не проста адбор, а кіламетровая чарга. Навошта пісаць, калі вы не ўкурсе. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:07, 10 верасня 2025 (+03) ::::Што такое «таўстун» і «рускія выданні»? Пакапайце і пастаўце крыніцу. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:12, 10 верасня 2025 (+03) :::::Давайце я вам лепш дам вось такі артыкул канкрэтна пра Сібірскія агні, каб не губляць час на пошукі АК пра тое, што такое "таўстун" у расійскай літаратуры (я гэта ведаю са школы, дарэчы), так будзе лепш. Тут паказана якога ўзроўню гэтае выданне. :::::https://litrussia.su/2022/04/30/svet-sibirskih-ognej/ [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:18, 10 верасня 2025 (+03) * 1. У намінацыі часам да 100 кніг, гэта не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. 2. Прэмія Экслібрыс некалі была цікавай, цяпер яе такой лічыць нельга. Ад Караткевіча з Сысам да абсалютна бездапаможных «твораў». 3. Сацсеткі, навіны, згадкі пра персанажа (Соркіна), як і яго развагі не з'яўляюцца значнымі крыніцамі. 4. Можна б учапіцца за кнігу пра Гродна, але яна за свой кошт выстаўлена ў Ridero, дзе не выстаўляецца толькі лянівы. 5. У «Сібірскіх агнях» і публікацыі ў «Дзеяслове» відавочна недастаткова, усе астатнія выданні значнымі не з'яўляюцца. 6. Пару апавяданняў прагледзеў, узровень раённага літаб'яднання.7. У рувікі артыкул не прайшоў.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 19:06, 13 верасня 2025 (+03) == Парушэнне этычных паводзін == За [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F%3A%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F&diff=5033307&oldid=5033300 гэтую рэпліку] ''пра чарговага інтэрнэт-вар’ята, які піша сам пра сябе артыкулы ва ўсіх Вікіпедыях'' [[Удзельнік:Lš-k.]] мае быць, на мой погляд, заблакаваны, бо пра [[Вікіпедыя:Недапушчальнасць абраз, пагроз і агрэсіі]] ён ведае, але гэтым час ад часу займаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:58, 9 верасня 2025 (+03) :Апісанне прадмета па сутнасці — гэта энцыклапедычны стыль, а не абраза. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:06, 9 верасня 2025 (+03) : Цытата персанажа, які піша пра сябе артыкулы ([https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid02UPYSYYqfvLpHYBJUbYJk6wp7qB876uHWkmTAmYiFbHtVtagchxyPAbPQePPrsgCal&id=100010783908995 крыніца]): {{цытата|Можа, чарадзейны ФБ, як ужо бывала, данясе мой спіч каму трэба, таму скажу: мяне не спыніць і адмаўляць маю значнасць няма сэнсу. Чулі пра Валан-дэ-Морта, які зрабіў артэфакты-крыстражы і без іх знішчэння нельга было знішчыць яго? Англійскi няўмеха стварыў 7 крыстражаў. У мяне крыстражаў незлічоная колькасць.:)) Энцыклапедычныя артыкулы пра мяне дублююцца на мностве пляцовак, а ёсць яшчэ СМІ, мае біяграфічныя даведкі ў топавых друкаваных літ. выданнях і г.д. Таму, калі які-небудзь грыфендорац, усё ж прыбярэ артыкул пра мяне (адзiн з лепшых у катэгорыі пісьменнікаў), для мяне гэта выдаленне — пстрычка гарошыны па сталёвым шаломе. Цёмнага лорда не адолець з цёмнымі матывамі, як сказаў бы Хлопчык, які выжыў.:)) А я скажу: absit verbo invidia.}}--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:27, 9 верасня 2025 (+03) : Лічу бан крайняй мерай, якой нам трэба ўсемі сіламі пазбягаць, каб не распальваць варожасць у раздзеле. Глянуў абмеркаванні, не хачу судзіць пра значнасць артыкула. Агулам па палаце нашага раздзела, у нас не вельмі прыдзірліва да значнасці. Не маю нічога супраць таго, каб пісалі артыкулы пра жывых людзей і каб жывыя людзі пісалі пра сябе. Прашу @JerzyKundrat у гэтай палкай дыскусіі зыходзіць з добрых памкненняў усіх бакоў канфлікту. Звяртаю пільную ўвагу @Lš-k на тое, што ў дыскусіі шмат перагібаў. На мой погляд, вы ведзяце размову даволі эмацыйна і мабыць вам варта адступіць. Асабліва важна, што вам не раз намякнулі, як вашыя некаторыя інсінуацыі асабіста абражаюць удзельнікаў размовы. Думаю, што ўсе мы хацелі бы, каб нашыя размовы ішлі ў рэчышчы паляпшэння нашага праекта і пошуку кансэнсусу, а не ў пераходзе на асобы, пошуку шкодных элементаў. Нават калі вы ўпэўненыя, што на вашым баку праўда, гэта ні ў якім разе не дазваляе вам абражаць іншых удзельнікаў. Паважайце іншых удзельнікаў і зыходзьце з добрых памкненняў усіх удзельнікаў, нават тых, з кім вы не згодныя. Спадзяюся, што ўсе бакі пастараюцца мінімізаваць канфлікт, каб не прыйшлося прыбягаць да ўмяшання адміністратараў, да чаго і заклікаю. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:58, 10 верасня 2025 (+03) :Удзельнік Lš-k тут цытуе самога Аснарэўскага, які як я разумею з'яўляецца ўдзельнікам рускай вікіпедыі. Таму не бачу нічога дзіўнага ў тым, што Аснарэўскі можа глядзець статыстыку артыкула пра сябе ў нашым раздзеле. Мабыць, удзельнік ведае пра дзейнасць Аснарэўскага ў вікіпедыі і таму ўпэўнены, што я гэта ён, хаця сам Аснарэўскі пацвердзіў у цытаванай публікацыі, што не з'яўляецца мной. Аснарэўскі таксама піша, што ўдзельнік Lš-k належыць да групы яго асабістых хейтэраў і хоць гэта недаказальна, паводзіны Lš-k сапраўды здаюцца асабіста мне дзіўнымi, прымушаюць сумнявацца ў яго нейтральнасці. Удзельнік, мяркуючы па дыскусіі ў абмеркаванні артыкула, не разумее, што СМІ могуць з'яўляцца аўтарытэтнай крыніцай, што аўтабіяграфіі пра якія ён крычыць не забаронены, і што цытаванне сац. сетак сучаснікаў дазволена паводле [[ВП:БС]]. Ён не рэагуе на прадстаўленыя спасылкі на правілы, увесь час паводзіць сябе неэтычна, нягледзячы на ​​тое, што яму было паказана на тое, што такія паводзіны закранаюць іншых удзельнікаў і парушаюць правілы, таму, нягледзячы на ​​карысць, якую ён прынёс праекту, ён на мой погляд павінен быць заблакаваны ці сама меней пазбаўлены сцяга даглядчыка, пакуль не вывучыць правілы і не пачне паводзіць сябе ў адпаведнасці з імі. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 07:02, 10 верасня 2025 (+03) :: Выходзіць, што паняцце ''інтэрнэт-вар’ятаў'' у дачыненні да ўдзельнікаў БелВікі блакіроўкі не пацягне, ну няхай грызуцца тады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:41, 10 верасня 2025 (+03) :::Я перад тым як зарэгістравацца ў беларускім раздзеле доўга вывучаў тутэйшыя правілы, глядзеў абмеркаваньні, а яшчэ раней вывучаў ангельскую вікіпэдыю і ў меншым аб'ёме расейскую. Па маіх назіраннях і ў англамоўным, і ў расійскім раздзеле за такое навяшчавае хамства ужо даўно было б строгае папярэджанне, а ў выпадку паўтарэння блакіроўка. Lš-k нават у гэтым абмеркаванні прымудраецца не прасіць прабачэння, а пісаць, што "інтэрнэт-вар'ят" гэта "энцыклапедычны стыль, а не абраза". Гэта значыць, ён высноў не зрабіў і, здаецца, збіраецца працягваць. Чакаю, калі ён ужо пачне слаць адмінаў на тры літары. Я разумею, нам удзельнікі патрэбны, але калі тут вікі-праект, то павінны быць нейкія берагі, таму што гэта ўжо відавочна за ўсе межы выходзіць. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 10:04, 10 верасня 2025 (+03) ::::я лічу, што методыка «хуткі бан за парушэнне правіл» — гэта рудымент з эпохі форумаў. Гэта не тое, што нам трэба слепа капіяваць з іншых раздзелаў ці з папярэдняга вопыту белвікі. Можна спрабаваць думаць у больш канструктыўным рэчышчы. Калі гэтая спрэчка не пяройдзе да нечага канструктыўнага, то будзем прымаць меры, якія могуць не спадабацца ўсім бакам абмеркавання. Таксама прашу ўсіх удзельнікаў размовы прачытаць наступныя артыкулы [[ВП:СУ]], [[ВП:Э]], [[ВП:КС]], [[ВП:НАПА]] (апошняе асабліва тычыцца @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]]). І асобна [[ВП:АЎТА]], [[ВП:Вірт]], [[ВП:БС]], каб разумець пазіцыю @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] і не абясцэньваць яе. Я раблю папярэджанне @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] за паведамленні, напісаныя з мэтай абразіць іншых удзельнікаў. У той жа час заклікаю ўсіх удзельнікаў размовы або адысціся ад размовы і рэдагавання артыкула на пэўны час, каб панізіць эмацыйнасць сітуацыі, або працягнуць абмеркаванне выключна ў канструктыўным рэчышчы без абмеркавання асабістасцей, з павагай да іншых удзельнікаў дыскусіі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:46, 10 верасня 2025 (+03) :::::Асабіста я даўно ўсе гэтыя правілы вывучыў. Я не з'яўляюся чыім-небудзь віртуалам, пры гэтым аўтабіяграфіі правілы праекту не забараняюць. Гэта значыць, я не бачу наогул ніякай заснаванай на правілах пазіцыі калегі Lš-k і менавіта [[ВП:БС]] і прыбірае адзін з двух яго аргументаў аб праблеме з цытаваннем соц. сеткі Аснарэўскага. Калі ў каго-небудзь ёсць доказы, што Аснарэўскі гэта я, то, калі ласка, дайце іх. З вялікім задавальненнем азнаёмлюся. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 15:01, 10 верасня 2025 (+03) : Згодна з [https://ru.hrodna.life/articles/evgenij-asnorevskij-7-faktov/ артыкулам] на Гродна Лайф можна даведацца, што Аснарэўскі мае іншы ўліковы запіс і не займаецца беларускай вікіпедыяй. Нават калі удзельнік @[[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] і з'яўляецца яго фэйкам, у нас недастаткова падстаў, каб правяраць сувязь паміж німі (правіла [[ВП:Вірт]] не парушана). Я магу зразумець чаму ў спадара @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] узніклі падазрэнні, але мы вымушаныя ў гэтым выпадку сыходзіць [[ВП:Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў|з сумленнасці ўдзельніка]]. Абвінавачванне чалавека ў сувязі с Аснарэўскім дэструктыўна ўплывае на ўвесь дыялог паміж удзельнікамі. Таму я далучаюся да папярэджвання @[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] і сардэчна прашу @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] так не рабіць. <br><br/>Таксама я хачу папярэдзіць @[[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]], што каментары ў стылі "Аргументацыя самога Lš-k зводзіцца да бясконцых абражаючых крыкаў" прыводзяць толькі да эскалацыі сітуацыі і парушаюць [[ВП:ЭП]]. Таму я таксама шчыра прашу вас старацца пазбягаць падобнага тону ў размовах.<br><br/>Зрэшты, датычна намінацыі і падвядзення выніку магу сказаць, што імаверна шаноўнаму і дасведчанаму @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] можна было б пачакаць трошкі больш, але па сутнасці вынік правільны. Нейкая хлюпкая значнасць у гэтай асобы ёсць. Таксама я пагаджуся, што зараз артыкул знаходзіцца не ў лепшым стане (і гэта з тым улікам, што ўжо тры дасведчаных удзельніка падыходзілі да яго з чысткі, за што ўсім вялікі дзякуй). Нейкая значнасць у чалавека ёсць толькі з пісьменніцкай і актывісцкай дзейнасці, таму ўсе гэтыя абзацы пра яго кампазітарскія крокі можна смела выдаляць. Таксама частка крыніц з'яўляецца першаснай, на падставе якіх было зроблена арыгінальнае даследванне. Іх таксама можна смела выдаляць. Дарэчы, калі б спадар @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] мог давесці артыкул да розуму - было б звыш файна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:33, 12 верасня 2025 (+03) ::Удзельнік Lš-k добра папрацаваў з артыкулам, ён проста выкінуў з яго некалькі дзясяткаў спасылак на АК і мне ўчора прыйшлося іх вяртаць. Гэта я лічу вандалізм. А сёння я бачу, што вы выкінулі згадкі пра дызайнерскія працы Аснарэўскага, якія былі пацверджаны АК. Я разумею, што павінны быць прадстаўлены перш за ўсё асноўныя напрамкі дзейнасці. Я згодны са скарачэннем тэксту аб музычнай дзейнасці. Але навошта выкідваць пару радкоў аб іншых занятках? Вы выкінулі спасылку на ЖЖ Аснарэўскага, хаця ў чарговы і апошні раз паўтараю, што спасылкі на публікацыі сучасніка не забароненыя ў артыкуле пра яго. У ЖЖ быў паказаны набор спасылак на публікацыі Onlíner, гэта значыць на АК, каб пацвердзіць сцвярджэнне аб напісанні Аснарэўскім цыкла публікацый для гэтага СМІ. Можа варта ставіцца да працы іншых удзельнікаў з большай павагай? Палова раздзела пра беларускіх пісьменнікаў, гэта артыкулы незразумела пра каго з дзвюма спасылкамі на АК, але праблемы ёсць у артыкула пра Аснарэўскага. Я прыйшоў у беларускую вікіпедыю, каб напісаць пра гарадзенскіх краязнаўцаў, якія зрабілі кнігі, якія мне адкрылі краязнаўства. Захапляюся гісторыяй краязнаўствам, каб адпачыць ад кода. Я баяўся, што мой артыкул пра Госцева выдаляць, але аказваецца, што значнасці не хапае Аснарэўскаму. мяне тут абражаюць, робяць вайну з артыкулам і мною асабіста, а ўдзельніка які даўно і свядома ігнаруе правілы акуратна папярэджваюць і яшчэ мне робяць заўвагі пра тон размовы з чалавекам, які называе Аснарэўскага вар'ятам, разумеючы пры гэтым мяне. Я чытаў Фэйсбук Аснарэўскага і там ён скардзіўся на хэйтараў у белвікі. Думаў ён перабольшвае ці нават хлусіць. Бачу, што не. Мне на працы казалі, што белвікі маргінальная тусня дзе правілы не ведаюць нават адміны і лепей, калі я хачу ў вікіпедыю, пісаць у ангельскую. Але я хацеў пісаць на роднай мове. Аднак бачу, што тут немагчыма працаваць. Таму я сыходжу. Можаце выдаляць мае артыкулы, перапісваць, заблакаваць маю ўлікоўку. Калі ласка. Сцяг у рукі. Можна не адказваць, я не буду чытаць. Прашу прабачэння, калі кагосьці пакрыўдзіў і жадаю супольнасці развіцця, але сам у гэтым удзельнічаць не буду. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 08:25, 12 верасня 2025 (+03) :::прапаную абараніць пакуль артыкул для аўтапацверджаных удзельнікаў, каб было менш спрэчак і спроб "паваяваць" [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:29, 12 верасня 2025 (+03) :::: Здаецца не трэба, бо актыўных войн правак там няма ўжо. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:45, 13 верасня 2025 (+03) ::: Аснарэўскі не дызайнер. АК не пацвердзілі тое, што ён дызайнер. Адзінае што ёсць - фота лагатыпа пад якім падпісаны Аснарэўскі. Пры гэтым ён ідзе пералікам з іншымі канкурсантамі. Калі ваш дзіця прыносіць на конкурс аплікацыю, а затым яе ставяць на веб-старонку школы – гэта яшчэ не падстава несці гэтую інфармацыю ў вікі. ЖЖ Аснарэўскага не з'яўляецца [[ВП:АК]] і не мае патрэбнай нейтральнасці.<br><br/>Я з павагай стаўлюся да вашай дзейнасці і вельмі спадзяюся, што вы яе працягнеце. Вы маеце рацыю, што артыкулы пра беларускіх письменнікаў трэба паляпшаць. Маю надзею, што вы зможаце гэтым заняцца. Прашу прабачэння, калі вас пакрыўдзіў сваім папярэджваннем. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:45, 13 верасня 2025 (+03) * 1. У намінацыі часам да 100 кніг, гэта не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. 2. Прэмія Экслібрыс некалі была цікавай, цяпер яе такой лічыць нельга. Ад Караткевіча з Сысам да абсалютна бездапаможных «твораў». 3. Сацсеткі, навіны, згадкі пра персанажа (Соркіна), як і яго развагі не з'яўляюцца значнымі крыніцамі. 4. Можна б учапіцца за кнігу пра Гродна, але яна за свой кошт выстаўлена ў Ridero, дзе не выстаўляецца толькі лянівы. 5. У «Сібірскіх агнях» і публікацыі ў «Дзеяслове» відавочна недастаткова, усе астатнія выданні значнымі не з'яўляюцца. 6. Пару апавяданняў прагледзеў, узровень раённага літаб'яднання.7. У рувікі артыкул не прайшоў.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 10:44, 13 верасня 2025 (+03) == [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga med]] == {{закрыта}} Трэба падвесці вынік па [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga med|адмінцы Plaga med]] і зрабіць запыт у Вікімедыя, каб яны надалі сцяг. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 00:47, 4 верасня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Вынік падведзены. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 11:27, 5 верасня 2025 (+03) == [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D1%8B%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%B5:Contributions/2601:CF:8200:1B90:48D0:B732:127E:ED9F 2601:CF:8200:1B90:48D0:B732:127E:ED9F] == {{закрыта}} Машынны вандал актывізаваўся. Трэба даць часовую блакіроўку на дыяпазон. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:23, 23 жніўня 2025 (+03) : Тое самае да: :* 12.222.18.2 :* 2600:1005:B250:AB28:A441:C477:148A:C5D1 :* 2601:CF:8200:1B90:7433:177A:12D8:D9C :* 2601:CF:8200:1B90:9486:787F:A8C7:A33E : [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:42, 23 жніўня 2025 (+03) : {{зроблена}}. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:51, 23 жніўня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} == Абнаўленне [[MediaWiki:Edittools]] == Па маім запыце на выпраўленне памылак з цёмнай тэмай адгукнуўся адмін Вікісховішча і ўдзельнік VRT (гл. [[Размовы_пра_MediaWiki:Edittools#Dark mode fix|старонку размоў]]). Ён просіць перанесці змены з пясочніцы, трэба рэакцыя адмінаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:00, 19 жніўня 2025 (+03) :{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:44, 5 верасня 2025 (+03) == Адаптаваць [[MediaWiki:Recentchangestext]] пад цёмную тэму == У мяне няма правоў. Трэба абнавіць першы радок з параметрамі табліцы. Там прапісаныя колеры, іх трэба прыбраць, або проста паспрабаваць замяніць радок як у англ вікі: <code>{| class="plainlinks" id="recentchangestext" style="clear:both; font-size: 85%;" role="presentation"</code><br/> [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 30 ліпеня 2025 (+03) :{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:11, 5 верасня 2025 (+03) == [[Адмысловае:Contributions/209.206.25.209|209.206.25.209]] == {{закрыта}} Трэба супакоіць вандала. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:56, 20 ліпеня 2025 (+03) : {{зроблена}}. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:51, 21 ліпеня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} == Удзельнік Peisatai == {{закрыта}} Вітаю! Прашу звярнуць увагу на дзейнасць удзельніка Peisatai, які выкарыстоўвае Вікіпедыю для распаўсюджвання сваіх уласных даследванняў. Разгарнуў бурную дзейнасць, пішучы нейкія свае ўласныя здагадкі і фантазіі пра паходжанне геаграфічных назваў і прозвішчаў. Пры гэтым значная частка са зробленых ім правак не утрымоўвае аніякай крыніцы. У многіх з паказаных ім крыніц на самай справе гаворыцца пра сугучныя, але зусім іншыя назвы, а частка са зробленых ім правак увогуле з’яўляецца падманам і фальсіфікацыяй. Вось некаторыя прыклады: * [[Важа]] ''Назва балцкага паходжання. Той жа корань Važ- у літоўскай рачной назве Važ-upė. Звязана з літоўскім vežti «везці», važiuoti «ехаць, рухацца» [A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 368—369]'' Рака Важа ў крыніцы не згадваецца. Дарэчы, Peisatai вельмі любіць спасылацца на працу Ванагаса, аднак у рэчаіснасці гэты "Этымалагічны слоўнік літоўскіх гідронімаў" прысвечаны даследванню паходжання назваў рэк і азёр Літвы. Гідронімы ж Беларусі, хаця і прыводзяцца там падчас (для параўнання), але вельмі рэдка. Таму ў большасці выпадкаў ягоныя спасылкі на Ванагаса з'яўляюцца падманам. * [[Ратамка (рака)]] [[Ратамка (аграгарадок)]] [[Ратамка (вёска)]] ''Назва ракі Ратамкі балцкая, корань Rat- як у літоўскіх гідронімах Rata, Rat-upis, латышскіх Rat-upe, звязваецца з літоўскім ratas "кола, акружнасць, замкнёны шлях колам", а сама назва такім чынам канфігурацыйнага значэння[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 273.]. Да кораня Rat- у назве дададзены вакалізаваны гідранімічны суфікс -m-, які таксама ў назве літоўскай ракі Neremà[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 228.].'' Назвы Ратамка ў Ванагаса няма. * [[Абстэрна]] ''Назва Абстэрна старабалцкага паходжання. Яна ігуруе таксама як «Обста» (на карце 1933 года). Так жа сама, Обстай, называецца рака Абеста (у басейне Сейма на Падняпроўі)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166.], яе назву збліжаюць з назвай літоўскай нёманскай ракі Abista[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.]. У аснове гэтых назваў індаеўрапейскае ab-, якім абазначаліся рачныя воды[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1.]. Корань Ab- у азёрнай назве перадаваў значэнне «Цякучае, праточнае (возера)».'' Нідзе ў прыведзеных крыніцах назва возера Абстэрна не сустракаецца. * [[Брэст]] ''Наконт назвы Берасця няма поўнай згоды. Існуюць балцкая і славянская версіі паходжання гэтай назвы. Згоднай з балцкай версіяй, назва звязаная з літоўскім brasta, прускім *brastan «брод»[В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 247.].'' Хлусня, Брэст там не згадваецца. * [[Вяркуды]] ''Вядомыя сучасныя літоўскія адыменныя прозвішчы Verkis, Verkas, Verkelis, Verkulis, якія звязваюць з verkti "плакаць" (як прозвішча Плакса[Бiрыла М. В. Беларуская антрапанiмiя. 2: Прозвiшчы, утвораныя ад апелятыўнай лексiкi. — Мінск: Навука i тэхнiка, 1969. — C. 325.])'' Нічога з напісанага ў Бірылы і блізка няма, акрамя беларускага прозвішча Плакса. ''З тым жа фармантам -ud- балцка-літоўскія імёны, ад якіх тапонімы Дакудава, Палуды, Анкуды. Блізкі фармант -id- у імёнах, ад якіх Мілідаўшчына, Вайнідзеняты.'' Няма крыніцы. * [[Мёры]] ''Першапачаткова назва Мёраў адносілася да возера, якое на старых картах называецца «Мёры» (цяпер — возера Мёрскае).'' Няма крыніцы. ''Вядомая з 1514 г. назва Мёраў — маёнтак «Мярэя» (Мерея) перагукаецца з балцкай назвай дняпроўскай рэчкі Мярэя[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 195.]. Корань Mer- / Mor- мае значэнне «стаячая вада» і суадносіцца з літоўскім marios «затока»[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. P. 211, 204.]. У назве Мярэя балцкі гідранімічны пашыральнік -ej-, як у падняпроўскіх балцкіх гідронімах *Vedēja, *Rupēja[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.], літоўскіх Asveja, Roveja[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 280.], у назве возера Асвея. Блізкія яму пашыральнікі -ij-, -uj- у водных назвах тыпу Ілія, Бабруя.'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з прыведзеных крыніц назва горада Мёры не згадваецца. А ў Ванагаса не згадваецца і Мярэя. * [[Набіста]] ''Назва Набіста старабалцкага паходжання. Суседства з возерам Абстэрна (іншая назва Обста, ад *Abista) дае падставы меркаваць, што ў аснове назваў абодвух азёраў мела быць Ab-ist-, як у такіх балцкіх гідронімах, як Abista (у Літве ў басейне Нёмана)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.] і Абеста, або Обста (у басейне Сейма на Падняпроўі)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166].'' Назва Набіста ў крыніцах не згадваецца. Далей ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем мноства іншых гідронімаў. * [[Лошыца]] [[Лошыца (жылы раён)]] [[Лошыцкая сядзіба]] ''Звязана або з літоўскім lašėti «капаць», або з аманімічным яму lašėti «блішчэць», lašis «ласось»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182.] (назва ласося матываваная яго стракатай, блішчастай луской[В. Н. Топоров. Прусский язык. L. Москва, 1990. С. 109.]).'' Назвы Лошыца ў гэтых кнігах няма. * [[Гайголка]] ''Назва літоўскага паходжання, ад gaigalas «вуцяк». Такога ж паходжання літоўскія водныя назвы Gaigalis, Gaigal-upė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 103.].'' Гайголка там не згадваецца. * [[Маладзечна]] ''Назва Маладзечна ад назвы прытока ракі Уша ракі Маладзечанкі (*Маладзечны, *Маладзечні), на якой адпачатна паселішча паўстала. Адпачатная балцкая назва ракі звязаная з літоўскім maldas, meldas «трыснёг», ад якога літоўскія гідронімы тыпу Mald-upis, Maldenis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.].'' Маладзечны ці Маладзечанкі ў Ванагаса няма. * [[Сіпа (рака)]] [[Сіпурка (рака)]] ''Назва Сіпа мае балцка-яцвяжскае паходжанне. Літоўскі гідранімічны аналаг — назва ракі *Šipė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 331.]. У сіпурскай назве корань Sip- пашыраны пашыральнікам -ur-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні: dubti «угінацца» — duburys «вір», у рачных назвах Ind-ura, Vint-ura[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 307—309.].'' Няма там Сіпы і Сіпуркі. * [[Тушчанка]] ''Назва балцка-літоўскага паходжання. Ад літоўскага tuščias, tuštas «пусты», адсюль назва тыпу *Tuščia. Найбліжэйшы гідранімічны адпаведнік — літоўская рачная назва Tušt-upis (каля заходнелітоўскага Цяльшэя) таго ж паходжання[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 350.].'' Тушчанка там не згадваецца. * [[Бірвета]] ''Назва балцкага паходжання. Аснова гідроніма Bir-ṷ-, ад кораня Bir-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 65.]. Назва мае «балотную» семантыку.'' Ванагас супастаўляе назву Бірвета з беларускім берва "кладка з бярвенняў на гразкім месцы". * [[Лужасна]] [[Лужаснянка]] ''Назва балцкага паходжання. Корань Lūž- у літоўскім гідроніме Lūž-upis, ён звязаны з літоўскім lūžti «ламацца, ірвацца, гнуцца» і мае канфігурацыйнае значэнне[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 200.]. корань пашыраны тыповым балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.].'' Няма ў гэтых кнігах Лужасны і Лужаснянкі. * [[Лагойск]] [[Лагазінка]] ''старабалцкага паходжання. На гэта паказвае балцкі гідранімічны пашыральнік -(а)z-. Ён вядомы і ў літоўскім словаўтварэнні... [P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 390.] Назва Лагаза ад індаеўрапейскага *leg- / *log- «накропваць, прасочвацца, распускацца»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 657.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 99.].'' Лагаза (Лагазінка, Лагойск) нідзе там не згадваецца. * [[Маларыта]] [[Маларыта (рака)]] [[Рыта]] ''старабалцкага паходжання. Узыходзіць да індаеўрапейскага *rī-ti «цячы», якое ад гнязда *rei- / *rī- / *roi- «цячы», адкуль, напрыклад, лацінскае *rei-ṷo-s «ручай» (> rīvum) або кельцкае *rei-no-s «плынь» (> рака Рэйн)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 330—331.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 96.]. Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскай ракі Ryt-upis «Цякучая (або Ранішняя) рака» (каля Марыямпале), латышскай Rīta-strauts «Цякучая (або Ранішняя) плынь»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 279.].'' У прыведзеных крыніцах назваў Маларыта, Рыта няма. * [[Сухадроўка]] ''Назва балцкага паходжання. Поўны аналаг назвы — заходнелітоўскі двухасноўны гідронім Saus-drãv’as. У ім першая аснова — ад літоўскага sausas «сухі», другая ад кораня Drav- / Drev-, які звязаны з індаеўрапейскім *droṷus «плынь», *dreu- «бегчы, імкнуцца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 90—91, 292.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 204—205.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 44-45, 55.].'' Сухадроўкі ў гэтых кнігах няма (дарэчы, Ванагас на с. 90 корань drav- супастаўляе са старажытнаіндыйскім dravah, dravati). Далей ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем мноства іншых гідронімаў. * [[Сэрвач (прыток Віліі)]] [[Сэрвач (прыток Нёмана)]] ''Першая аснова Serv- таксама ў назве рэчкі Сярвайкі (правы прыток Ловаці), літоўскіх гідронімах Servas, Servelis (назвы азёраў), Sarva (назва ракі). Звязана з літоўскім serventi «паціху цячы, струменіць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.]. Далей да індаеўрапейскага *sreu- «цячы», *sreṷo- «плынь» і карацейшага *ser- «цячы»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1003.]. Другая аснова назвы Сэрвач тая ж, што і ў назвах Нарач, Іслач і падобных, — Ak-. Яна звязаная з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 176.].'' Назвы Сэрвач ў пералічаных крыніцах няма. * [[Віхра]] ''Нягледзячы на павярхоўнае падабенства з віхор, назва Віхра балцкага паходжання. Гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Vieša, Viešinta, Viešintas, Viešmuo, латышская Viesīte, назва возера Вісяты. Звязана з літоўскім viešmuo «ручай»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 378—379.].'' Назва Віхра ў Ванагаса не згадваецца. * [[Жыткавічы]] [[Чырвонае (возера)]] ''Назва паселішча пайшла ад назвы ракі Жыдкаўка, што з Жыд-возера цекла ў Прыпяць.'' Няма крыніцы. ''Назва «Жыд» паходзіць ад балцкага кораня *žeid- / *žid- «гарэць; свяціць, ззяць», ад якога літоўскае žydėti «свяціць; цвісці», žaida «агмень (месца для адкрытага агня)». Далей да карацейшага балцкага *žei- / *ži- (з тым жа значэннем), ад якога таксама латышскае zīt «світаць, віднець», zaigs «зіхоткі» (*žei-, -g-), літоўскае žibus «зіхоткі» (*ži-, -b-)[S. Karaliūnas. Iš baltų kalbų puodininkystės terminijos istorijos // Lietuvių kalbotyros klausimai. XVI. 1975. С. 137—141.].'' Няма там ні Жыткавічаў, ні Жыд-возера, ні Жыдаўкі. Сама назва артыкула Каралюнаса ў перакладзе гучыць як "З гісторыі ганчарных тэрмінаў у балцкіх мовах", ён не зусім пра гэта. ''Літоўскія гідранімічныя аналагі — назвы тыпу Žiba, Žiegas, Žied-upė, Žyd-a-upis[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 400, 401.].'' І тут таксама няма Жыткавічаў, Жыд-возера і Жыдаўкі. * [[Нямыльня]] ''Адпачатная балцкая форма аднаўляецца як *Nemilnà (Немілна́).'' Няма крыніцы. ''Корань Nem- ад індаеўрапейскага *nem- «гнуць; гнуцца», ад якога і назва Нёмана[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 764.].'' Нямыльні ў кнізе няма. ''У назве *Немілны корань пашыраны рэдкім балцкім пашыральнікам -ln-, як і ў назве літоўскага возера Asalnai (As-, -ln-)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981.- С. 48.].'' Няма там гаворкі ні пра Нямыльню, ні пра пашыральнік -ln-. Далей ідуць іншыя ўласныя даследванні. У прыватнасці, у гэтых фантазіях ёсць спасылка і на "Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья". Дык вось, Нямыльня там згадваецца на с. 218 у раздзеле "Славянские названия". * [[Сермеж]] ''Найбліжэйшы гідранімічны аналаг — літоўская рачная назва Serma(s), што лічыцца вельмі архаічнай. Да індаеўрапейскага *sermo- «рака, плынь» і карацейшага *ser- «цячы»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 909—910.] Таксама рачная назва на прыпяцкім правабярэжжы Цэрэм / Сарэмскі, адпачатная форма якой таксама балцкае *Serm-[О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 593—594.]. Корань пашыраны такім самым пашыральнікам, як у назве літоўскай падвіленскай ракі Nemėža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 227.]'' Ва ўсіх гэтых крыніцах назва Сермеж не згадваецца. * [[Піктуша]] ''Назва балцка-літоўскага паходжання. Звязана з літоўскім piktas "злы; моцны, вялікі". Належыць да шэрагу "злых" гідронімаў, тыпу Pikt-ežeris, Pikt-upė (piktas "злы; моцны", ežeras "возера", upė "рака")[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 258.].'' Піктушы тут няма. * [[Вір (возера)]] [[Чорны Вір]] [[Вір (рака)]] ''Водныя назвы Вір (найменей некаторыя з іх), магчыма, перакладаюць папярэднія балцкія гідронімы тыпу назвы правага дзесенскага прытока (ніжэй Чарнігава) Верапета (руск.: Верепето, Верепета)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейне. С.-Петербург, 1913. С. 211.]'' Хлусня, кніга Маштакова - гэта проста спіс назваў рэк у басейне Дняпра, пра паходжанне гэтах назваў у яго не сказана ані слова. ''ад літоўскага verpetas «вір; крыніца», verpti «моцна цячы; віраваць»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 179.].'' Назва Вір тут не згадваецца. * [[Рэпалава]] ''Вядомы літоўскі антрапонім Rėpalis, ён звязаны з літоўскім rėpti "хапаць, грабастаць"[Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. С. 598.].'' Рэпалава там не прыгадваецца, ёсць толькі прозвішча Repalis і дарэчы тлумачыцца зусім па-іншаму. * [[Ведрыч (рака)]] ''У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-, якая звязаная з лат. ūdens, пруск. (w)undan, літ. vanduo «вада», яцвяжскім *udā «вада; рака».'' Няма крыніцы. ''Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.]'' Ведрыч там не прыгадваецца. Ды і тлумачыць пералічаныя літоўскія назвы Ванагас па-рознаму. ''пруская *Vadanga (> Wadangen), пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М., 1962. — С. 129, 157, 169—170, 178, 211.]'' Фантазіі. Тапароў супастаўляе Ведрыч толькі з назвамі Ведзерка, Ведра і Ведрыца (ад асновы *veder-), іншыя ж назвы ён тлумачыць па-іншаму. ''У назве Ведрыч корань Ved- пашыраны з дапамогай пашыральніка -r-. Ён шырока прысутны ў літоўскім слова- і назваўтварэнні: kupti «уздымацца» — kupra «горб», liepa «ліпа» — Lieporas «Ліпавы (ручай)»[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 298—309.].'' Тут Ведрычы няма. Дарэчы, гэты том выбраных твораў Скарджуса мае назву "Lietuvių kalbos žodžių daryba", г. зн. "Словаўтварэнне літоўскай мовы". Тапанімія Беларусі там не разглядаецца ў прынцыпе, кніга зусім не пра гэта. Таму спасылкі на Скарджуса тут з'яўляюцца падманам. * [[Крэва]] ''Найверагодней тапонім «Крэва» ўтварыўся ад рачной назвы тыпу літоўскага гідроніма Krevė (рака на поўначы ад літоўскіх Кейданаў)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 165.]. Такую назву магла мець крэўская рэчка, цяпер вядомая як «Крэўлянка».'' Назвы мястэчка Крэва там няма. * [[Судабле]] [[Судабоўка]] ''Рачная назва балцкага паходжання, ад першапачатковага *Судаба. Корань Sud- як у літоўскіх гідронімах Sudarvė, Sudota, Sūduonia, якія звязваюцца з літоўскім sūduva "твань у балоце"[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 318-319.].'' Судабле і Судабоўкі ў Ванагаса няма. ''Пашыральнік -b- як у назве рэчкі Налібаўкі (< *Наліба, Nal-ib-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім словаўтварэнні (kan-ėti «бедаваць, мучыцца» — kan-yb-a «ссохлік, заморак»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 92.].'' Насамрэч гаворка ў крыніцы ідзе аб словаўтваральных суфіксах літоўскай мовы, ніякіх гідронімаў там няма. * [[Каспля]] ''Першая аснова Кас- з цягам часу зведала эвалюцыю ад *Kŭs- праз *Къс-. Яна звязаная з прускім kusis, літоўскім kusulas «камар». Гэтая аснова таксама ў назвах ракі Касня (прыток волжскай Вазузы) на Смаленшчыне на ўсходзе ад Касплі, сожскай ракі Касінка (каля Касінкі — рэчка з назвай-перакладам «Камароўка»)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 190.].'' Насамрэч, рака Каспля ў гэтай кнізе сустракаецца толькі на с. 237 і там няма ані слова пра значэнне асновы ў гэтай назве. ''Прамы літоўскі гідранімічны адпаведнік — рачная назва Kus-upė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 175.].'' А тут увогуле Каспля не згадваецца. * [[Дубасна]] ''Корань Dub- ад літоўскага dubti «ўгінацца», duburys «рачны вір (паглыбленае, „увагнутае“ месца)». З ім літоўскія гідронімы тыпу Dubė, Dubis, Dubija, Dubinga, Dubysa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 93.]. Корань пашыраны гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў назвах задзвінскага возера Мядзесна, дзвінскай ракі Лужасна, дняпроўскіх рэк Опісна (< *Apesna), Нерасна, Турасна[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.]. Гэты пашыральнік прысутны і ў літоўскім назва- і словаўтварэнні: upė «рака» — upėsnis «рачулка; месца, дзе цекла рэчка або дзе рэчка ўцякае ў возера»[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 291—292.].'' Нідзе з пералічаных крыніц назва ракі Дубасна не прыгадваецца. * [[Налібакі]] [[Налібаўка]] [[Налібоцкая пушча]] ''Звязаная з балцкім гідранімічным коранем Nal-, ад якога назва літоўскага возера Nalija, балота Nal-raistis, балцкай назвай з-пад Ноўгарада *Nolia / Nolė. Далей да індаеўрапейскага *(s)na- «цячы», пашыранага пашыральнікам -l-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 223.].'' Налібак, Налібаўкі, Налібоцкай пушчы ў крыніцы няма. ''Корань Nal- пашыраны пашыральнікам -b-, які выкарыстоўваецца ў літоўскім словаўтварэнні (kan-ėti «бедаваць, мучыцца» — kan-yb-a «ссохлік, заморак»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 92.].'' У кнізе проста гаворыцца пра суфікс -yba і падобныя ў літоўскім словаўтварэнні, пералічаных вышэй тапонімаў там няма. * [[Вацлаў Пануцэвіч]] ''Папуцэвіч — ад балцка-літоўскага аднаасноўнага антрапоніма (колішняга імя) «Папуціс», які даў і сучаснае літоўскае прозвішча Paputis. У ім антрапанімічны суфікс -ut- і корань Pap-, які і ў іншых літоўскіх антрапонімах Papas, Papeika, Papelis, Papšys. Корань звязваецца з літоўскім papas «грудзі; смочка; покаўка, пупышка (на дрэве)»[Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. C. 391.]'' Papas, Papeika, Papelis, Papšys у крыніцы ёсць, а Папуцэвіча, Папуціса і Paputis няма. ''з латышскім pāpa, pāpis, pāpulis «покаўка, пупышка». Тыпалагічная паралель — прозвішчы «Цыца», «Цыцка»[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. 2. Прозвішчы, утвораныя ад апелятыўнай лексікі. Мінск, 1989. С. 441.].'' У Бірылы з пералічанага ёсць толькі Цыца і Цыцка. * [[Убарць]] ''Назва Убарць балцкага паходжання. У аснове назвы Убарць — корань ub-, які таксама ў назве ракі Убедзь (правы прыток Дзясны паміж Чарнігавам і Ноўгарадам-Северскім)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 206.].'' Хлусня, кніга Маштакова - гэта проста спіс рэк дняпрўскага басейна, дзе ані слова пра іх паходжанне, пра тое, дзе які корань і г. д. ''Корань ub- у назве Убарць пашыраны з дапамогай пашыральніка -rt-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні (kabti «віснуць» — kabartai «звіслая „бародка“ пад дзюбай пеўня») і ў балцкай гідраніміі: возера Тумерта на Верхнім Падзвінні, рака Уперта на Павоччы, літоўская рака Gomerta[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 119.].'' Адзінае што ёсць у Ванагаса з усяго пералічанага - гэта гідронім Gomerta. Дарэчы там напісана, што ў ім суфікс -erta, а не -rt-. Усё астатняе - прыдумана. ''Ад кораня ab- пайшлі балцкія гідронімы Abista, Абеста, Абстэрна, Обаль, Аболе[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166.][A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.].'' Насамрэч, на с. 175 у Тапарова напісана, што ў назвах Обаль, Аболе корань *абъл-/*объл-, які ён параўноўвае з літ. obuolys, лтш. abols "яблыка", Абстэрна там увогуле няма. А ў Ванагаса не згадваюцца Абстэрна, Обаль, Аболе. * [[Обаль (рака)]] [[Абалянка (рака)]] [[Аболе]] [[Обаль (возера)]] [[Обалінец]] ''Корань Ab- такі самы, як у латышскіх гідронімах тыпу Abula, Abuls, Abava[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 534—535.]'' Назвы Abava там няма і Буга нічога на піша аб тым, што ў гэтых назвах менавіта корань Ab-, а не нейкі іншы (напрыклад abal). ''у назве ракі Абельна на Верхнім Павоччы. Ад індаеўрапейскага ab-, якім пазначаліся рачныя, цякучыя воды[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 41.].'' А ў Краэ наогул не прыгадваюцца Обаль, Абалянка, Аболе, Обалінец, Абельна. Далей ідзе ўласнае даследванне пра разнастайныя гідронімы. * [[Аткыльня]] ''Першапачатковая форма захавалася ў назве возера Акельня'' Няма крыніцы. ''Корань Ak- звязаны з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 176.].'' У рэчаіснасці ж, у крыніцы напісана, што назва Аткільня магчыма з балт. at- + kil- "поднимать(ся), происходить". * [[Мокіш]] ''Звязана з літоўскім mokšė «мокрае, вільготнае месца» (ад mokas «густая гразь» з дапамогай пашыральніка -š-)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 315—316.]'' Адзінае што там ёсць - гэта тое, што ў слове mokšė суфікс -š-, пра назву Мокіш ні слова. ''makašyti «брысці па гразі», далей да літоўскага makoti «брысці (праз гразь)», makynė «балаціна», maknus «топкі», латышскага makņa «балаціна, балоцістае месца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.].'' Таксама гідроніма Мокіш няма. Дарэчы няма там і слова makašyti у якасці тлумачэння літоўскіх гідронімаў. * [[Чарэйскае возера]] [[Чаросава (возера)]] ''Назва балцкага паходжання. З шэрагу азёрных назваў Чэрас (каля Мёраў), Чаросава (каля Лепеля), Чэраскія (група азёраў у вярхах ракі Таропы), сюды ж і назвы прыпяцкай ракі Чарэса, дзесенскай ракі Чарэска[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 212.]. Корань Ker- (> Чер-) ад літоўскага keroti «расці, разрастацца» (прыставачнае už-keroti «зарастаць, абрастаць»). Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы *Kerėsa (> Kerės-upis), Kerotis, Kerūlė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.].'' Ні там, ні там Чарэйскае і Чаросава возера не згадваецца. Далей таксама ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем розных назваў. * [[Ненач]] ''Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Nota, Notė, Notija, Notera[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 231—232.], пруская *Nātangā (ад гэтага гідроніма назва прускага племя натангаў).'' Ненач там не згадваецца. ''Гэтыя назвы ад захаванага ў гідраніміі балцкага *nātā «цячэнне», якое з дапамогай пашыральніка -t- ад індаеўрапейскага *(s)na- «цячы»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 971—972.].'' А тут няма ані пералічаных вышэй гідронімаў, ані балцкага *nātā. * [[Белагаловае]] ''Першая аснова гэтай назвы — літоўскае balas, baltas «белы» (яно ж і ў балцкай назве ракі Балы на прыпяцкім правабярэжжы[О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 497, 594.]).'' Трубачоў гэта пісаў пра гідронім Балы, а не Белагаловае. ''Другая аснова ад літоўскага galva «галава; перад, верх»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 177.].'' Тапароў пісаў пра раку Бологоловка ў басейне ракі Сож, а не пра возера Белагаловае. * [[Веліж]] ''Назва Веліж (Вялі́ж) паходзіць ад назвы рэчкі Вялі́жкі, ля ўпадзення якой у Дзвіну паселішча знаходзіцца.'' Няма крыніцы. ''Першапачатковая форма гэтага гідроніма — Вялі́жа. На гэта паказвае назва ракі Буліжа, што цячэ недалёка ад Вяліжы (прыток дзвінскай ракі Касплі, што ў Дзвіну ўцякае ніжэй за ўпадзенне Вяліжы). У абодвух гэтых гідронімаў карані пашыраныя пашыральнікам тыпу -iž-, як у літоўскіх гідронімах тыпу Gabižis, Gumyža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 101, 127.][В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 169.]. Пашыральнік -ž- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, утвараючы вытворныя формы (varlė «жаба» — varlėža «жабка»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.]. Гідранімічны корань Vel- на Верхнім Падзвінні таксама ў балцкіх назвах возера Веліста, ракі Веляса (Vel- + -st-, -s-). Балцкія гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія Veliuona, Velionė, Vel-upys, Vėlys, латышскія Vel-upīte, Vellezers[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 370.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах Веліж, Вяліжа ці Буліжа не згадваюцца. Суцэльная адсябяціна. * [[Гавязнянка]] ''Корань такі ж, як і ў балцкіх назвах нёманскіх рэк Гаўя, Гуя, ад індаеўрапейскага *gēu- / gū- «гнуць, крывіць». Ад яго таксама літоўскае gau-r-as «волас», gu-r-as «вяршыня пагорка», gu-g-a «пагорак; гузак; горб»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 393—398.].'' Няма ў крыніцы нічога падобнага. ''Корань пашыраны балцкім пашыральнікам -zn-, які таксама ў назвах «лісіных» рэк Лапузна (прыток дзесенскай Наўлі), Лопазна (прыток сожскай Іпуці), ад літоўскага lapė «ліса»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 192, 194.].'' Хлусня, няма там ні Гавязнянкі, ні разважанняў пра тое, які пашыральнік і корань у назвах Лапузна і Лопазна ("форма балт. первоисточника неясна"). * [[Сянно]] [[Сянна (рака)]] [[Сянно (возера)]] [[Жыварэзка]] ''Назва Сянна паходзіць ад аднайменнага возера, на якім паселішча паўстала. Гідронім Сянно балцкага паходжання, ад кораня Sain-[B. H. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II // Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 47.]. Звязана з літоўскім at-sainus «павольны, неахайны, лянівы»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 293—294.]. Далей да аднаго са значэнняў індаеўрапейскага *sei- : si- «слабець; вялы, слабы, лянівы; апускацца, пагружацца» (> «ціхі, спакойны»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 890—891.].'' У ніводнай з пералічаных кніг назва Сянно (Сянна) не сустракаецца. ** {{N}} цалкам выдаліў як безкрынічнае ва ўсіх названых артыкулах. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 09:07, 15 мая 2025 (+03) * [[Усвейка]] [[Усвяты]] [[Ушача]] [[Ушачы]] [[Усвяча]] [[Уша (прыток Віліі)]] [[Уша (прыток Бярэзіны)]] [[Уша (прыток Нёмана)]] ''Гэты корань звязваюць з індаеўрапейскім *aus- / *us- «блішчэць, ззяць», ад якога літоўскае aušra «зара», apy-ūšris «час перад світанкам», латышскае *Ūss (балцкае боства зары)[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 282—283.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 86—87.].'' У гэтых крыніцах пералічаныя тапонімы не згадваюцца. * [[Усяжа (рака)]] Тое ж самае. Далей: ''У назве Усяжа корань Us- пашыраны балцкім пашыральнікам -ing-, як у назве Аражня / Аряжня (< Ar-ing-in-)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 199.].'' На самой справе, адзінае, што напісана ў крыніцы, так гэта тое, што назву Аражня можна параўнаць з ст.-пруск. Aryngine. Пра пашыральнік -ing- і Усяжу - выдумка. * [[Арыжня (рака)]] ''Назва старабалцкага паходжання. Адпачатная форма была блізкая да прускай азёрнай назвы Aryngine (Ar-, -ng-, -n-), потым дала форму тыпу «Аряжня»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 199.].'' Пра падзеленне назвы на састаўныя часткі Ar-, -ng-, -n- там няма. ''Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца»[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 45—47.].'' У крыніцы няма ні Арыжні, ні балцкага *ar-. ''Ён таксама ў літоўскім гідроніме Arina, латышскім Aruona[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 47.].'' Тут таксама няма Арыжні. Дарэчы, Ванагас не называе гэты корань балцкім, а разглядае яго як агульнаіндаеўрапейскі. * [[Рапуса]] ''У назве Рапусы вылучаецца балцкі гідранімічны пашыральнік -usa, як у назвах дзесенскай ракі Нярусы, прускай ракі Narussa[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.].'' Няруса і Narussa там ёсць, Рапусы няма. * [[Мядзесна]] ''Найбліжэй з гідранімічным коранем Med- звязанае літоўскае medis «дрэва», medė «гай», ад балцкага *medja(n) «лес». Далей да індаеўрапейскага *medhi̯os- «сярэдні, сярэдзінны» — лес разумеўся як тое, што знаходзіцца паміж паселішчамі[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 706—707.].'' Назвы Мядзесна і ўвогуле разважанняў, што "найбліжэй з гідранімічным коранем Med- звязанае літоўскае medis...", там няма. ''Корань Med- пашыраны ў назве Мядзесна балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў дзвінскім гідроніме Лужасна недалёка ад Мядзесны, у дняпроўскіх балцкіх гідронімах Апісна, Нерасна, Турасна і інш.[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.]'' На самай справе, гідронім Мядзесна ў гэтай кнізе прыгадваецца толькі на с. 225, дзе гаворыцца, што ён мае фінскае паходжанне. * [[Сярвайка]] ''Назва балцкага паходжання. Аснова Serv- таксама ў балцкай назве рэчкі Сэрвач (прыток Віліі), літоўскіх гідронімах Servas, Servelis (назвы азёраў), Sarva (назва ракі). Звязана з літоўскім serventi «паціху цячы, струменіць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.]. Далей да індаеўрапейскага *sreu- «цячы», *sreṷo- «плынь»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1003.].'' Ні там, ні там Сярвайка, Сэрвач не сустракаюцца. * [[Свіліца]] [[Падсвілле]] [[Свольна (рака)]] ''Гідранімічныя аналагі — літоўскія гідронімы Svilė, Svyla, назва ракі Свілка на Падзвінні (каля Лынтупаў). Роднасны корань у гідронімах Svalė, Svalia, Svolis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 322—323.], у прускім тапоніме Swolow, балцкіх назвах рэк Своланка на Верхнім Павоччы[В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 307.]. Звязана з літоўскім svilti «гарэць без полымя, прыгараць; „гарэць“ ад холада». Далей да індаеўрапейскага *sṷel- «тлець, гарэць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1045.].'' Нідзе з паказаных крыніц Свіліца, Падсвілле, Свольна не згадваюцца. * [[Жлобін]] ''Назва Жлобін балцкага паходжання — найімаверней гідранімічнага (адпаведная водная назва да сёння не захавалася). Назоўны адпаведнік на тэрыторыі цяперашняй Беларусі — возера Жлобін каля Баранавічаў (цяпер у складзе горада).'' Няма крыніцы. ''Гідранімічныя аналагі — літоўскае Globys (рака), прускае Globe (возера). Яны звязаныя з літоўскім globti «ахопліваць, ахінаць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.]. Далей да індаеўрапейскага *gleb(h)- «сціскаць» (ад карацейшага *gel- «сціскаць; акруглы»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 357, 359—360.].'' У гэтых крыніцах Жлобін не сустракаецца. ''Назва Жлобін з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія назвы рэк тыпу Горадзен (> Гараднічанка), Гамея (> Гамяюк), якія ўзыходзяць да каранёў *gher(d)- «ахопліваць; агароджваць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.].'' А тут не сустракаюцца Горадзен (Гараднічанка), Гамея (Гамяюк). ''У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Глоба, Глобус, Жлоба, Жлобіч[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 111, 146.], якія могуць быць варыянтамі кораня *glob-.'' Таксама Жлобіна няма. Суцэльнае арыгінальнае даследванне. * [[Барысаў]] ''На думку Ткачова, гэта сведчыць, што назва Барысава — не адыменная, а паходзіць ад ракі Барысы.'' Няма крыніцы. ''Калі рачная назва Барыса існавала, то яна балцкага паходжання.'' Няма крыніцы. ''Балцкі гідранімічны пашыральнік -is- у гідронімах тыпу Dubysà, Lavysà, у тапоніме Kilbisai[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T.1. Vilnius, 1996. С. 313—314.]. Адпачатная балцкая форма мусіла быць тыпу Barysà. Корань Bar- у літоўскіх рачных назвах Barys, Bar-upė, якія лічацца вельмі старажытнымі. Той жа корань, з пашыральнікам -t-, і ў літоўскіх гідронімах тыпу Bartuva, у назве прускай ракі *Barta (ад яе мела пайсці назва зямлі прускага народу бартаў), у якіх аснову Bar-t- звязваюць з індаеўрапейскім *bher- «булькатаць; імкліва рухацца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 58, 59.][V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 71—72.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 132—133.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах горад Барысаў ці меркаваная рэчка Барыса не згадваюцца. Дарэчы, Ванагас пра гідронімы Barys, Bar-upė піша, што іх паходжанне незразумелае і для іх вытлумачэння выкарыстоўвае старажытнарускае, украінскае і ілірыйскае словы. * [[Дрывяты]] ''У назве *Druvintas (> Дрывяты) корань Druv- пашыраны пашыральнікам -nt-, як і ў назве возера Вісяты (ад формы тыпу літоўскай азёрнай назвы Viešintas)[K. Būga. Rinktiniai raštai. T. 3. Vilnius, 1961. С. 546.].'' Вісяты там ёсць, а вось Дрывят і разважанняў пра пашыральнік у назве Вісяты няма. * [[Нешчарда (возера)]] [[Нешчарда (рака)]] ''Назва Нешчарда — балцкага паходжання. Назву складаюць прыстаўка Ne- і корань skard-. З дапамогай прыстаўкі Ne- аформленыя назвы задзвінскіх азёраў Нявежа, Няклея, Нядружна і інш. Яна ж у літоўскіх гідронімах тыпу Nestrėvis «Нецякучае (возера)» (ад strėvus «плыткі, цякучы»)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 229.]. Корань skard- у літоўскіх гідронімах тыпу Skardis, Skardžius, Skardelis, Skard-upis. Ад літоўскага skardis «круты схіл, бераг», skardyti «адсякаць, адразаць, аддзіраць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 301.]. Далей да індаеўрапейскага *(s)ker-d-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 940—941.].'' Суцэльныя фантазіі, ва ўсіх крыніцах назва Нешчарда адсутнічае. * [[Лавоша (рака)]] ''Назва Лавоша балцкага паходжання. Гідранімічны корань Lav- таксама ў літоўскай рачной назве Lavysa (рака, з якой выцякае возера Lavysas), якая далей звязаная з гідронімамі Lūvas, Lojis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182, 184.].'' Лавошы тут няма. Дарэчы Ванагас піша, што паходжанне кораня ў назве Lavysa незразумелае і для ягонага тлумачэння прыводзіць славенскае lava, нямецкія, грэцкія і іншыя словы. ''Ад індаеўрапейскага *lou- са значэннем «умываць, мыць, купаць» (> «ліцца», «жолаб, роў»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 692.]. У назве Лавоша корань Lav- пашыраны пашыральнікам -š- (> -oš-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, а таксама прысутны ў гідронімах Nalošas, Gailėšis, Lapišius, Pelyša[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 316—318.].'' У гэтых крыніцах Лавоша таксама адсутнічае. * [[Чавусы]] ''Згодна з антрапанімічнай версіяй, назва «Чаусы» звязаная з зафіксаванымі на Верхнім Падняпроўі прозвішчамі Чаус, Чаусаў. Тая ж будова і ў падняпроўскіх прозвішчах Браусаў, Брэусаў, Леус, Паус, Рэус. У беларускай антрапаніміі такія прозвішчы пакідаюцца без вытлумачэння[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 62, 249, 304, 358, 441.].'' Па-першае, Бірыла нічога не пісаў пра паходжанне назвы города Чавусы, ягоная кніга прысвечаная прозвішчам, а не тапонімам. Па-другое, у Бірылы зусім няма ніякіх разважанняў пра нейкую быццам агульную будову пералічаных вышэй прозвішчаў. Па-трэцяе, на с. 444 ён звязвае прозвішча Чавус з рэг. чавус, чаус "чыгун", тур. чавуш "сяржант, унтэр-афіцэр". ''Паўночнасмаленскі тапонім Чаусава, аднак, гідранімічнага паходжання, стаіць на рацэ Чэусаўка. Той жа корань Чэус- у назвах малых ручаін Чэусен (у вярхоўях ракі Угры), Чэусаўская (прыток ракі Клядзейкі каля Серпухава). У гэтых гідронімах корань Čaus- / Čeus- (можа быць з балцкім пашыральнікам -in-) суадносіцца з балцкімі гідронімамі літ. Čiauša, лат. Čauša (ад *Kiauša). Яны звязаныя з літоўскім kiaušinti «павольна ісці», kiausti «знікаць, спыняцца ў росце» і пазначалі павольную плынь[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 293—294.]'' У крыніцы гаворка ідзе пра гідронімы Чеусен і Чеусовская ў Павоччы, пра горад Чавусы ці Чаусава ані слова. ''далей да індаеўрапейскага *(s)keu-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 951—953.].'' Чавусаў і тут таксама няма. * [[Чэрыкаў]] ''Корань Чэр- таксама ў такіх прозвішчах з усходу Беларусі тыпу Чэ́ранда, Чэ́расеў, Чэ́рачэнь. Этымалогія гэтага кораня ў беларускай антрапаніміі недастаткова прасветленая[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 457.].'' З усяго пералічанага ў Бірылы згадваецца толькі прозвішча Чэранда, без указання які ў ім корань. Астатніх прозвішчаў і назвы горада Чэрыкаў там няма. ''Той жа корань у балцкіх азёрных назвах Чэрас (каля Мёраў і ў вярхах ракі Таропы), ад кораня Ker-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.].'' Зноў хлусня, няма там згадкі ні пра Чэрыкаў, ні пра Чэрас. * [[Францішак Кушаль]] ''Прозвішча Кушаль балцкага паходжання, звязана з літоўскім kušlys «сляпец» (хто падслепаваты). Ад яго літоўскі антрапонім Kušlys[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 1140.]'' У гэтым слоўніку літоўскіх прозвішчаў згадваецца толькі літоўскае прозвішча Kušlys, беларускага Кушаль - няма. ''тапонімы Кушляны, Кушлі, Кушлікі. Аснова Kušl- сустракаецца ў літоўскай антрапа- і тапаніміі[В. Н. Топоров. Прусский язык. I-K. Москва, 1984. С. 361.].'' А тут ёсць толькі тапонімы Кушлікі і Кушлi без дакладнага вытлумачэння, прозвішча Кушаль таксама няма. * [[Скупа]] ''Корань Skup- звязаны з літоўскім skupstas «куст», латышскім skupsna, skupšķis «малы лясок» (skup- + -st-, -sn-, -šķ-). Далей да індаеўрапейскага *(s)keup- «гронка, чуб, пук»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 956.].'' Хлусня, і блізка нічога падобнага там няма, акрамя існавання індаеўрапейскага *(s)keup. * [[Вялікая Восмата]] ''Корань Asm- у балцкіх рачных назвах, што вар’іруюцца як Осма / Восма / Восьма, на Верхнім Падняпроўі і Верхнім Павоччы. Іх адпачатная форма аднаўляецца як *Asma[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 181, 200.][Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 301—302.][В. Н. Топоров. «Baltica» Подмосковья // Балто-славянский сборник. Москва, 1972. С. 255.]. Аснова Asm- з’яўляецца дыялектным варыянтам асновы Ašm- (як Asv- i Ašv- у гідронімах Asveja і Ašva, Ašvija, ад літоўскага ašva «кабыла»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 50.]). Асновы Akm- і Ašm- паходзяць ад варыянтаў індаеўрапейскага *ak- / *ak'- «востры». Ад першага ў літоўскай мове akmen- «камень», ад другога — ašmen- «вастрыё» і (на перыферыі мовы) ašmen- «камень»[Топоров В. Н. Две заметки из области балтийской топонимии (этимологический аспект) [1959] // В. Н. Топоров. Исследования по этимологии и семантике. Т.4. Кн. 2. М., 2010. С. 74—77.]. У назве Асмата корань Asm- пашыраны з дапамогай -at-. Той жа пашыральнік у назвах рэчак Гардата, Аката (> Акатаўка, прыток Гардаты) на Верхнім Павоччы[В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.], у літоўскіх гідронімах тыпу Amata, Žlagatas, Kamatis. Ён шырока выкарыстоўваўся ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» — gyvata «жыццё»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 334—338.].'' У ніводнай з паказаных крыніц назва Восмата не сустракаецца. * [[Макоўза]] ''Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Makys (возера), *Makia (рака), Mak-a-raistis (балота), латышскае Maka, назва дняпроўскай ракі Маконя (прыток бярэзінскай Ушы).'' Крыніцы няма. ''Гідранімічны корань Mak- звязаны з літоўскім makoti «брысці (праз гразь)», makynė «балаціна», maknus «топкі», латышскім makņa «балаціна, балоцістае месца»[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.]. Рэдкі пашыральнік -auz- таксама ў літоўскім мікратапоніме (назва балаціны) Ramaũzė (< Ramaũza «Рамоўза», ад ramus «спакойны»)[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 272.].'' Назва Макоўза ў Ванагаса не сустракаецца. Няма тут і разваг аб тым, які суфікс у назве Ramaũzė. * [[Супрасль]] ''Назва паселішча паходзіць ад рачной назвы балцка-яцвяжскага паходжання. Адпачатна ўяўляла сабой злучэнне кораня Spran(d)- і пашыральніка -sl-[ P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 163—164.].'' У крыніцы ёсць толькі пра суфікс -sla- ў літоўскіх словах, усё астатняе - прыдумана. ''Гэты ж пашыральнік ёсць і ў назве ракі Нерасль, што таксама ўпадае ў Нараў. Корань Spran(d)- звязаны з літоўскім spręsti (spren(d)sti) «уціскаць; выцягваць; крочыць вялікімі крокамі», sprandyti «цягнуць, расцягваць».'' Няма крыніцы. * [[Нясвіж]] ''Назва Нясвіж гідранімічнага паходжання, ад назвы не лакалізаванай на сёння ракі *Нясвіжа.'' Няма крыніцы. ''Тапонім утварыўся так жа сама, як ад назвы дзвінскага прытока ракі Вяліжы (> Вяліжка) утварылася назва горада Веліж.'' Няма крыніцы. ''Корань *Nes-ṷ- (варыянт старой ṷ-асновы ад кораня *Nes-) у назвах *Нясвяча (> Нясвячка[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 150.], ад *Nes-v-int-a, злучае Сяргееўскае возера з ракой Пціч) і *Несва (> Несвіца[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 160.], прыток Брагінкі, у міжрэччы Дняпра і Прыпяці перад самымі іх сутокамі).'' Маштакоў у прынцыпе не пісаў зусім нічога пра паходжанне ніякіх гідронімаў, пра іх карані і т. п., ягоная праца - гэта проста спіс назваў рэк і болей нічога! ''Корань *Nes- таксама ў назвах Неса[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 281—282.] (у басейне дзесенскай ракі Нярусы), *Несла (< *Nes-l-, тры прыпяцкія ракі, адна верхнедняпроўская), *Нясета (< *Nes-et-, прытокі дняпроўскай Бярэзіны і прыпяцкай Пцічы)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198—199.]. Меркаваная нясвіжская рака мусіла знаходзіцца зусім паблізу пціцка-прыпяцкага агмяня рэк з назвамі ад кораня *Nes- (тры пціцкія, тры прыпяцкія), працягваючы яго на нёманскія вярхі. Пашыральнік тыпу -iž- як у літоўскіх гідронімах тыпу Gabìžis, Gumýža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 101, 127.], у назве дзвінскай ракі Буліжа (цячэ побач з Вяліжай)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 169.]. Пашыральнік -ž- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні для вытворных формаў (varlė «жаба» — varlėža «жабка, жабуля»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.]. Імаверны фанетычны варыянт таго ж кораня *Nas- у назвах літоўскай ракі Nas-upis[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 224.], ракі Насва (у басейне Ловаці, на поўначы старабалцкай тэрыторыі)[Р. А. Агеева. Гидронимия Русского Северо-Запада как источник культурно-исторической информации. Москва, 2004. С. 193.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах пра Нясвіж ці нейкую меркаваную нясвіжскую рэчку няма ані слова. Усё прыцягнута да Нясвіжа за вушы. (а ў Тапарова таксама няма Буліжы). * [[Віхолка (сяло)]] ''Корань Віх- такі ж, што і ў назве Віхра. Звязана з літоўскім viešmuo «ручай», далей да індаеўрапейскага кораня *ṷeis- / ṷis- «цячы», ад якога таксама назва Вісла (< *ṷeis-tlā)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1134.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 50-51.]. Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Vieša, Viešinta, Viešintas, Viešmuo, латышская Viesīte, назва возера Вісяты[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 378—379.].'' Нідзе там назва Віхолка не сустракаецца. А ў Покарнага і Краэ апрача гэтага не сустракаецца і viešmuo. * [[Ловаць]] ''Назва Ловаць балцкага паходжання. Корань Lov- звязаны з літоўскім lovys «рэчышча ракі; пратока, роў»[B. H. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II // Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 59-60.]'' Тапароў там не такі катэгарычны, гэта толькі адна з прапанаваных гіпотэз: объяснение из финноязычных диалектов кажется предпочтительным.. некоторая возможность объяснения из балт. или через него остается... ''далей да індаеўрапейскага *leu-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 681—682.].'' А ў Покарнага ні Ловаці, ні lovys наогул няма. ''Поўны адпаведнік — назва ракі Ловаць на Верхнім Павоччы, пры тамтэйшым густым балцкім гідранімічным фоне. Таго ж кораня назва літоўскай ракі Loviai[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 196.]. Гідранімічны фармант -at- таксама ў такіх балцкіх гідронімах, як літ. Kamatė, Žlagatas[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 144, 405.]. Ён шырока прысутны ў літоўскім назва-, імя- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» : gyvatas «жыццё»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 334—338.].'' Таксама ў ніводнай з гэтых крыніц назва Ловаць не сустракаецца. * [[Гарадзейка]] [[Гарадзея]] ''Назва балцкага паходжання, адпачатная форма — *Gardēja.'' Крыніцы няма. ''Канчатак -ейка часта прысутны на месцы ранейшага балцкага -ēja (як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.]. Корань той жа, што і ў літоўскіх гідронімах Gardinas, Gardena, Garduva, Gardė, Gard-upis, латышскіх Gard-upe, Gardena, Gardauņa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106—107.]. На Верхнім Павоччы той жа корань Gard- у балцкім гідроніме Гардата́ (з прытокам Аката́ з такім жа балцкім гідранімічным суфіксам -at-)[Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.]. Балцкі гідранімічны корань Gard- звязаны з індаеўрапейскім *gherd- «ахопліваць; агароджваць» (ад карацейшага *gher- «хапаць, абдымаць»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 442, 444.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах назва Гарадзея (Гарадзейка) не згадваецца. ''Назвы Гарадзея, Горадзен з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія гідронімы тыпу Жлобін, Гамея (> Гамяюк), якія ўрэшце ўзыходзяць да каранёў *gleb(h)- «сціскаць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.].'' Зноў хлусня. Насамрэч, у крыніцы напісана, што літоўскія гідронімы Glebas, Globys паходзяць ад літоўскага glebti, globti, што звязана з канфігурацыяй. Усё астатняе - выдумка. * [[Гродна]] [[Гараднічанка]] ''«Горадзен» — гідронім балцка-літоўскага паходжання. Такі ж корань таксама ў літоўскіх гідронімах Gardinas, Gardena, Garduva, Gardė, Gard-upis, латышскіх Gard-upe, Gardena, Gardauņa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106—107.]. На Верхнім Павоччы той жа корань Gard- у балцкім гідроніме Гардата́ (з прытокам Аката́ з такім жа балцкім гідранімічным суфіксам -at-)[Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.]. Балцкі гідранімічны корань Gard- звязаны з індаеўрапейскім *gherd- «ахопліваць; агароджваць» (ад карацейшага *gher- «хапаць, абдымаць»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 442, 444.].'' У ніводнай з гэтых крыніц Гродна, Гараднічанка ці Горадзен не згадваюцца. * [[Дзікі Нікар]] ''Назва балцкага (магчыма, балцка-яцвяжскага) паходжання. Той жа корань у прускай рачной назве Nyc-ape (пруск. ape "рака").'' Крыніцы няма. ''Корань звязаны з латышскім nikns "злы", naiks "страшны, злы, люты; шпаркі, імклівы, моцны (пра хвалі)"[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 97-98.]. Далей да індаеўрапейскага кораня *nēik- : *nīk- : *nik- "нападаць, накідвацца"[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 761.]. Той жа корань так жа сама пашыраны фармантам -r- і ў стараеўрапейскай рачной назве *Nikros (> Neckar). Яна вытлумачваецца як "магутная, злая, шпаркая (рака)"[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 97.]. Гідранімічны фармант -(a)r- паказвае на вялікую даўніну гэтага гідроніма. Такі ж фармант і ў старабалцкай рачной назве Matará, якая лічыцца вельмі старажытнай[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 206-207.].'' Нідзе тут назва балота (Дзікі) Нікар не сустракаецца. * [[Дулебка]] ''Назва балцкага паходжання, звязаная з літоўскімі назвамі Dulbis (назва возера і яру), Dulbė (назва сажалкі і поля), з латышскімі назвамі Dulbju acs (назва балота), Dulbi (назва вёскі).'' Няма крыніцы. ''Гэтыя назвы адносяцца да мясцінаў, якія выгнутыя («выдзеўбаныя»), і звязаныя з літоўскім dulbti «дзяўбсці»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 95.]'' Дулебкі ў Ванагаса няма. ''а тое — ад індаеўрапейскага корня *dhelbh- "дзяўбсці", які таксама вядомы ў стараеўрапейскай гідраніміі[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 26-27.].'' А ў Краэ няма ні пералічаных вышэй гідронімаў, ні dulbti. Дарэчы, Peisatai вельмі любіць спасылацца на Тапарова, дык вось у яго напісана, што назва менавіта гэтай ракі паходзіць ад славянскага этноніма дулебы (Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья, с. 218). * [[Сцвіга]] ''Назва імаверна балцкага паходжання. Тым ці іншым чынам (коранем і пашыральнікам або толькі пашыральнікам) можа быць роднасна літоўскаму гідроніму Šedvygà, у якім вылучаецца корань šedṷ- і пашыральнік -g-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 327—328.]. Той жа пашыральнік у гідронімах балцкага паходжання тыпу Няміга, Vedega[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. — С. 358.].'' Фантазіі, ні там, ні там у Ванагаса пра Сцвігу няма ані слова. * [[Маства]] ''Назва імаверна балцкага паходжання, корань Mast- таксама ў балцкіх гідронімах Mastis (возера), Mast-upis (рака), Masta-purvs (балота), якія звязваюць з лат. masts "тоня (месца, дзе ловяць рыбу)"[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 206.].'' Тое ж самае: не пісаў Ванагас зусім нічога пра Маству. * [[Няміга (рака)]] ''Аснова назвы звязаная з індаеўрапейскім коранем *nem- «гнуць; гнуцца»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 764.]. Балцкі гідранімічны пашыральнік -g- таксама ў гідронімах Vedega, Удага[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 358.][В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 211.].'' У Покарнага і Ванагаса Няміга не згадваецца ўвогуле, а ў Тапарова на с. 198 гаворыцца, што назва ўтвораная як Ne-mig- і родасная назве Мигото, не пра які пашыральнік -g- у ёй ён не піша. * [[Гамяюк]] [[Гомель]] ''Рачная назва балцкага паходжання. Больш аўтэнтычны варыянт той, што засведчаны найраней, — «Гаме́йка».'' Няма крыніцы. ''Канчатак -ейка часта ўзнікаў на месцы ранейшага балцкага -ēja, як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja, але мог дадавацца і да бессуфіксальнай асновы[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.]. Корань такі ж, што і ў літоўскіх гідронімах Gamė, Gamenta, Gamena, Gomerta. Ён звязаны з літоўскім gamalas «камяк», gomulti «камячыць» з семантыкай сціскання[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106, 119.][V. Urbutis. Liet. gomus, -i «norus, noringas, linkęs», la. gama «kas pernelyg daug valgo» ir kiti giminiški žodžiai // Baltistica, 1973, t. 9(2). С. 183—188.], далей да індаеўрапейскага *gem- «хапаць, сціскаць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 368—369.].'' У ніводнай з крыніц не згадваецца ні Гомель, ні Гамяюк, ні Гамейка. * [[Лунін]] [[Лунінец]] ''Назвы Лунін, Лунінец трэба разглядаць у сувязі з рачной назвай Лунія (адзін з варыянтаў назвы прыпяцкай ракі Лань)[П.Л. Маштаковъ. Списокъ рѣкъ днѣпровскаго бассейна. Санкт-Петербургъ, 1913. С. 144.].'' Няма ў Маштакова такого сцверджання, і ўвогуле, ягоная кніга - гэта толькі спіс рэк басейна Дняпра, пра паходжання назваў рэк ці населеных пунктаў там няма ані слова. ''Форма "Лунія" звязаная з латышскім luns "твань", літоўскім liūnas "твань; покрыва моху над вадой у балоце або ля берага азёраў ці рэк, што зарастаюць". Далей да літоўскага liaunas "гнуткі, слабы" і значэння балотнай паверхні як няўстойлівай, гнуткай[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 194.][V. Urbutis. (rec.:) Этимология, 1968 // Baltistica. 1972. VIII (2). С. 208-209.]. Гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія рачныя і азёрныя назвы тыпу Liūnas[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 194.].'' У Тапарова Лунія ёсць (праўда, у тлумачэнні тут даданая адсябяціна), а Лунін і Лунінец адсутнічаюць. А ў Урбуціса і Ванагаса няма ні Луніі, ні Луніна, ні Лунінца. * [[Паўазер’е (возера)]] ''Назва Палазер’е балцкага паходжання, утвораная з дзвюх асноў. Першая аснова Pal- звязаная з латышскім pali «паводка, затапленне вадой прылеглай да ракі мясцовасці», palas «забалочаны бераг возера», літоўскім palios «балаціна на месцы зарослага возера». Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскіх рэк Pala, Palėja, латышскай ракі Pala[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 241.]'' Паўазер’е ці Палазер’е ў Ванагаса не згадваецца. Далей працягваецца ўласнае даследванне. * [[Мінск]] ''З увагі на семантычную «непразрыстасць» назвы рэчкі Мена (Менка), прапаноўвалі шэраг версій, як яе вытлумачваць — з літоўскага menkas «малы, дробны» або menkė «(рыба) мянтуз; (рыба) траска»[Жучкевіч В. Адкуль імя твае, сталіца // Беларусь № 4, 1967. — С. 22.][Роспонд С. Структура и стратиграфия древнерусских топонимов // Восточнославянская ономастика. — М.: Наука, 1972. — С. 22.][Нерознак В. П. Названия древнерусских городов / Под. ред. Д. С. Лихачева. — М.: Наука, 1983. — С. 118.]'' Насамрэч, Роспанд тлумачыць назву ад і.-е *moi-n-//*mei-n- : *min- *mei- "праходзіць міма, ісці". Неразнак паўтарае гэтую версію, дадаўшы, што магчыма і іншае тлумачэнне: ад і.-е. *men- "малы", параўн. ст.-рус., ст.-слав. мьнии, праслав. *mьnjes- "меньшы", параўн. яшчэ літ. menkas "маленькі, дробны", лат. minus "меней". * [[Лучай (возера)]] ''Корань Lauk- звязаны са старалітоўскім laukas «светлы, зіхоткі». Выштурхнутае іншымі словамі, яно засталося ў выглядзе вузкаўжывальнага laukas «хто з белай плямай ці белай пысай (пра жывёлу); лысы». Амонім — літ. laukas «поле» (першапачаткова ў сэнсе светлага месца пасярод леса). Далей вядзе да індаеўрапейскага *leuk- «ззяць, свяціць», *leukos «святло, ззянне»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 183.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 687—689.].'' Назва возера Лучай ні там, ні там не сустракаецца. * [[Аўчоса]] ''Назва балцкага паходжання, пачатковая форма назвы — *Vilkesà (Вількеса́)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 181.].'' Насамрэч, гэта было напісана аб назве Волчас, а пра Аўчосу (Овчеса) гаворыцца на с. 199. ''Поўны гідранімічны адпаведнік — назва літоўскай рэчкі Vilkesà (на поўначы ад Вільні)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 384.].'' Аўчоса тут адсутнічае. ''Значэнне гэтай назвы — «Ваўчыная (рака)», ад агульнабалцкага *vilkas, якое далей да індаеўрапейскага *u̯l̥ku̯os[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1179.].'' Тут адсутнічае Аўчоса ці якія яшчэ гідронімы. * [[Ваўкавыск]] [[Ваўкавыя]] ''Тапонім «Ваўкавыск» утварыўся ад назвы рэчкі Ваўкавыі, гідроніма балцка-яцвяжскага паходжання, што меў адпачатную форму *Vilkaujà (Вілкаўя) «Воўчая (рака)». Вядомы такі ж самы літоўскі гідронім Vilkauja, ад якога літоўскае мястэчка Вілкавішкіс — яго назва ўтвораная так жа сама, як і назва Ваўкавыска: Vilk-av- дало, з аднаго боку, гідронім Vilk-av-ja (> Vilkauja), а з другога — тут жа тапонім Vilk-av-išk-is[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 384.].'' У Ванагаса гаворка ідзе пра гідронімы тыпу Vilka і падабныя на тэрыторыі Літвы, ні Ваўкавыск, ні Ваўкавыя ў яго не згадваюцца. ''ад vilkas «воўк» (Vilk-av-ja > Vilkauja)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 88.].'' Зноў няпраўда. Насамрэч там напісана толькі, што ў назве Vilkauja (Літва) суфікс -auja-, болей нічога. * [[Гайна (рака)]] ''Звязана з індаеўрапейскім *gei- «звіваць, скручваць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 354—355.].'' Няпраўда, няма ў крыніцы ні Гайны, ні яшчэ якіх-небудзь тапонімаў. * [[Вядзета]] ''Назва балцкага паходжання, адпачатная балцкая форма *Vedetà. У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-'' Няма крыніцы. ''Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.]'' Назва Вядзета там не згадваецца. Ды і тлумачыць пералічаныя літоўскія назвы Ванагас па-рознаму. ''пруская *Vadanga (> Wadangen), падзвінская Водзьга, пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М., 1962. — С. 129, 157, 169—170, 178, 211.]. Назва Вядзета ўтвораная з дапамогай пашыральніка -et-, які добра вядомы ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (verpti «віраваць» — verpetas «вір»), з ім гідронімы тыпу Upeta, Nereta, Viešetė[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 338—341.]'' Таксама няма Вядзеты. * [[Індрубка]] ''Назва вёскі — балцка-літоўская, паходзіць ад назвы рэчкі Індрубкі (Індрупкі), на якой вёска знаходзіцца. Утвораная праз складанне дзвюх асноў: літ. indrė «трыснёг» i upė «рака». Найбліжэйшая аналогія — латвійскі тапонiм Indrupene (ад гідронімa Indrupe)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 130.].'' У крынiцы Індрубка не згадваецца. * [[Бася]] ''Корань Bas- у рачных назвах на Падняпроўі і Павоччы: Басенка, Басанка, Бастаўка, Босця (*Bas-t-)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 234.][Г. П. Смолицкая. Гидронимия бассейна Оки. Москва, 1976. С. 297.].'' Кнігі Маштакова і Смаліцкай - гэта проста спісы рэк басейнаў Дняпра і Акі адпаведна, пра паходжанне гэтых назваў там няма ані слова. ''Фанетычны варыянт таго ж кораня Bes- з тым жа значэннем у назве ракі Беседзь. Ад літоўскага besti «ўтыкаць, капаць», bastyti «тыкаць, утыкваць», прускага *bastun «утыкаць», з індаеўрапейскімі паралелямі[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 113—114.].'' З усяго пералічанага ў дадзенай крыніцы згадваецца толькі слова besti і ягоныя паралелі ў іншых мовах, аб паходжанні якіх-небудзь тапонімаў, у тым ліку Бася і Беседзь, там ні слова. * [[Піна]] [[Пінск]] ''Звязана з літоўскім pinti «плесці (кош, плот, касу)», pynė «каса», прускім panto «путы». Далей да індаеўрапейскага *(s)pen- «сплятаць, скручваць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 988.].'' Няма ў крыніцы ні Пінска, ні Піны, ні іншых гідронімаў. **{{N}} прыбраў тое да чаго прэтэнзіі, з Пінска наогул прыбраў усё, дастаткова згадкі, што назва ўтворана ад ракі. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:48, 14 мая 2025 (+03) * [[Дундаўшчына]] ''Назва Дундаўшчына, магчыма, звязаная з мясцовым дыялектным балтызмам дундар, дундаль «пярун» (у праклёнах «каб цябе дундар / дундаль свіснуў»)[Беларуская міфалогія: Энцыклапед. слоўн. Мінск, 2004. С. 157.].'' У кнізе апавядаецца толькі пра дундар, дундаль, пра Дундаўшчыну няма ні слова. * [[Дзевінскае]] ''Магчымае балцкае паходжанне назвы, у сувязі з літоўскім dievas «бог»[Беларуская міфалогія: Энцыклапед. слоўн. Мінск, 2004. С. 145.]'' Па-першае, гаворка ў кнізе дзе аб узгорках і гарадзішчах з назвай Дзявочая гара, а не аб возеры Дзевінскае. А па-другое, там гаворыцца, што можа быць, што некаторыя са згаданых узгоркаў першапачаткова мелі назвы, якія паходзяць ад балцкага dievas. * [[Сасва]] ''Назва балцка-яцвяжскага паходжання, адпачатная форма *Sas(u)vā.'' Няма крыніцы. ''Корань Sas- таксама ў літоўскім гідроніме Sasna (на старой яцвяжскай тэрыторыі, каля літоўскага Марыямпале), у балцкіх гідронімах тыпу Сасна на Верхнім Павоччы і на Верхнім Падонні[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 291.][В. Н. Топоров. Балтийские следы на Верхнем Дону // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1997. С. 319.][В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. I // Балто-славянские исследования. 1986. Москва, 1988. С. 168.]. Ад меркаванага прускага гідроніма *Sasna мела пайсці назва адной з прускіх земляў *Sasna (> Sassin, 1263 г.). Яна адбілася ў тапоніме Sassenpile (пазней ням. Haasenberg, цяпер польск. Zajączki[en])[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. С. 118.]. Звязваюць з пруска-яцвяжскім *sasnis «заяц». З індаеўрапейскіх аналагаў найбольш красамоўнае стараіндыйскае śaśáḥ (< šašas) «заяц». Першакрыніцай і для гэтай «заячай» лексікі, і для гідронімаў тыпу Sasna было індаеўрапейскае *ḱas-, *ḱasno- «шэры»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 533.]. Далей да значэння «няярка блішчэць», адсюль таксама літоўскае šašėlis, šešėlis «цень» і гідронімы тыпу Šeš-upė, Šešuva, Šašuola[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 818—819.][A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 326, 329.]. У назве Сасва корань Sas- пашыраны тым жа балцкім гідранімічным пашыральнікам, што і ў назве засведчанага пад 1516 г. гідроніма з-пад Ліды Ятѳа (< Ятва < яцв. *Jāt(u)vā)[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 126—156.][V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 286—289.]'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з пералічаных крыніц назва ракі Сасва нават не згадваецца. * [[Мазыр]] ''Назва антрапанімічнага, адыменнага паходжання.'' Няма крыніцы. ''Як на ўсходзе цяперашняй Беларусі, так і ў суседняй Смаленшчыне корань Маз- дастаткова распаўсюджаны ў антрапаніміі.'' Няма крыніцы. ''Ён прысутны ў прозвішчах тыпу Мазыра, Мазікаў, Мазай, Мазала, Мазітаў (з пашыральнікамі -r-, -k-, -j-, -l-, -t-). Прозвішчы такога тыпу антрапаніміст М. Бірыла звязваў з мазаць (ад праслав. *mazati)[М.В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 266-268.]. Магчымая таксама сувязь з балцкай лексікай тыпу латышскага mazs, літоўскага mažas "малы", якія часам звязваюць з балцкім коранем са значэннем "мазаць" ("намазаны" > "стончаны" > "зменшаны" > "малы")[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 584.]." Арыгінальнае даследванне, горад Мазыр там не прыгадвацца. * [[Гудагай (вёска)]] ''Назва балцкага паходжання, паходзіць ад літоўскага складанага двухасноўнага gùdagojis. Другая частка — ад gojus «гай, пушча», першая — ад gudas[Жучкевич В. А. Краткий топонимический словарь Белоруссии. Мн., 1974. С. 88—89.].'' На самай справе, там напісана, што назва паходзіць ад балцкага гуд (gudas) - беларус. Ніякага gudagojis, gojus, гай - там няма. * [[Скідзель]] [[Скідалька]] ''Гідронім балцкага (літоўскага ці яцвяжскага) паходжання. Найбліжэйшы аналаг — літоўская рачная назва Skidelė. Даследчык літоўскай гідраніміі А. Ванагас лакалізуе гэтую рэчку недалёка ад вытокаў ракі Котры, у якую Скідзель уцякае (не выключана, што маецца на ўвазе менавіта Скідзель, а не іншая рэчка). На ўсходзе ад вытокаў Котры ён жа пазначае мікратапонім (назва поля) Skidulys (каля Радуні). Аналаг гэтым назвам — літоўскі гідронім Skid-upys (у Цэнтральнай Літве, ля Кедайнея)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 303.]. Той жа фармант -el-, што і ў гідроніме Скідзель, таксама ў нёманскай рачной назве Zietela (Зецела) — у такой форме ў аўтахтонным літоўскім маўленні на Верхнім Панямонні засведчаная назва ракі Дзятлаўка. У сваю чаргу, назва Zietela ўтварылася ад назвы возера, якое засведчанае пад 1253 г. як «Зъято» (ад яцвяжскага *Zeitō). Фармант -el-, з дапамогай якога назва ракі ўтварылася ад назвы возера, часта выступае ў такой ролі ў балцкай гідраніміі[А. П. Непокупный. Лингвогеографические связи литовских и белорусских форм названий г. Дятлово и его окрестностей // Балто-славянские исследования. М., 1974. С. 153, 155.]. Гідранімічны корань Skid- звязаны з літоўскім skidyti, skisti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца», kidyti, kedyti, kedėti «абтрэпвацца, ірвацца». Далей да гнязда слоў ад сінанімічных каранёў *kēd- / *kēt-. Водныя назвы, утвораныя ад гэтых каранёў, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак[В. Н. Топоров. Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.]. Далей да індаеўрапейскага *(s)k(h)ed- «расколваць, раскідаць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 918—919.].'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з указанных вышэй крыніц назва горада Скідзель або ракі Скідалька не сустракаецца. * [[Шчыба]] ''Назва балцка-яцвяжскага паходжання. Звязана з літоўскім skibti «абтрэпвацца; ірвацца». Семантыка такая ж, як і ў назве Скідзель, якая ад skidyti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца». Абедзве паходзяць ад аднаго індаеўрапейскага кораня *skēi- «адразаць, аддзяляць, распорваць» (> *skēi-b-, *skēi-d-)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 919—922.]. Водныя назвы, утвораныя ад каранёў з такой семантыкай, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак[В. Н. Топоров. Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.].'' Такое ж уласнае даследванне, няма ў прыведзеных крыніцах Шчыбы ці Скідзелі. ''У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Скіба, Скібар, Скібра (Skib-, -r-)[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 378.].'' І што, якое дачыненне беларускае прозвішча Скіба мае да ўсяго вышэй напісанага? * [[Арэса]] ''Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца»[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 45—47.].'' Пра балцкае *ar- у крыніцы няма ані слова. Дарэчы, побач з Арэсай там згадваюцца гідронімы Arize ў паўднёвай Францыі і Arsia ў Істрыі. ''Назва Арэса значыць «Плыткая (рака)».'' Няма крыніцы. ** {{N}} выдаліў, апроч Тапарова-Трубачова, да якіх прэтэнзій няма. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:00, 14 мая 2025 (+03) * [[Слаўгарад]] ''Беларускі географ В. Жучкевіч спрабаваў развязаць гэтую праблему, звярнуўшы ўвагу на супольны пачатны элемент «Про-» у назвах Прапойска і ракі Проні, каля сутокаў якой з Сажом паселішча ўзнікла[Краткий топонимический словарь Белоруссии / В. А. Жучкевич. — Минск: Издательство Белорусского государственного университета, 1974. — 447 с. — 12 700 экз. С. 310.].'' Цытаваць трэба поўнасцю, а не вырываць з агульнага кантэкста патрэбныя сабе кавалкі. Жучкевіч пісаў (с. 310, 348), што назва Прапойск (Прупой, Прупошаск, Прапошаск) мае сувязь з назвай р. Проня, першапачатковай формай якой была Пропань (прарыў, праём). ''На думку Ул. Тапарова, назву Проні праз ранейшы варыянт «Прёна» трэба ўзводзіць да балцкага кораня Pir-[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 202—203.].'' Не пісаў Тапароў ні пра які корань Pir-. Ён выводзіў назву Проня з *Пьрена (разам з назвамі Перанка, Перенка і т. п.) ці з *Piren- (Pirenai, Piron і т. п.). * [[Кобрын]] ''Недалёка ад Кобрыны (цераз Дняпро) — рэчка з балцкай назвай Недра[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 52—53.].'' Кніга Маштакова - гэта проста спіс рэк, пра паходжанне назваў там ані слова. ''Назва *Kobr-in- ад літоўскага kobrinti, kūbrinti «ісці сагнуўшыся, пахіліўшыся». Корань Kobr- таксама ў прускім тапоніме Kobrun (назва лесу ў прускай Натангіі, засведчаная пад 1354 годзе)[G. Gerullis. Die altpreußischen Ortsnamen. Berlin / Leipzig, 1922. C. 67.].'' Насамрэч, у крыніцы толькі напісана, што назва прускага леса Kobrun паходзіць ад пр. kaaubri Dorn (калючка) + суф. un. Болей там нічога няма. * [[Вячаслаў Францавіч Кебіч]] ''Прозвішчы тыпу Кеба даследчык беларускай антрапаніміі М. Бірыла параўноўваў з літоўскім антрапонімам Кебас[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. — Мінск: Навука і тэхніка, 1969. — С. 198.].'' Інфармацыя няпоўная, бо яшчэ Бірыла параўноўваў гэтыя прозвішчы з укр. кеба "здольнасць, уменне" і кірг. кебе "худое ягня". ''У сучаснай літоўскай антрапаніміі вядомыя адыменныя прозвішчы тыпу Keba, Kebeikis, Kebelis з коранем Keb-. У Перапісе войска ВКЛ 1528 г. імя тыпу Keba або Kebas у форме імя па-бацьку: "Матеи Кебовичъ"[Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 г.. — Мінск, 2003. — 161 с.].'' Уласнае даследванне, прозвішча Кебіч там няма. * [[Вазуза]] ''Назва балцкага паходжання. Корань Vaz- у літоўскіх (паміж Рокішкісам і Уцяной) назвах ракі Vazajà і возера Vazajis (з-пад яго рака выцякае)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 368.]. Звязана з літоўскім vežti «везці», važiuoti «ехаць; рухацца»[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 390, 942.].'' Вазуза тут не згадваецца. * [[Смаленск]] ''Ул. Тапароў корань "Смол-" у гідронімах тыпу Смолка звязваў, следам за А. Трубачовым, з балцкім *kimal- "чмель" праз прамежкавую форму "Цмол-"[В. Н. Топоров. Балтийские следы на Верхнем Дону // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1997. С. 317.].'' Тапароў і Трубачоў пісалі гэта канкрэтна пра гідронім Смолка, а не пра Смаленск, які безумоўна з'яўляецца больш значным аб'ектам, і калі б яны так лічылі адносна яго, то напісалі б гэта непасрэдна. Так Трубачоў вельмі падрабязна даследуе паходжанне назвы Смаленск у сваёй кнізе "В поисках единства", і там і блізка няма нічога таго, што напісана вышэй. * [[Ігаўка]] ''Вядомае літоўскае прозвішча Igilevičius, з якога аднаўляецца аднаасноўнае імя Igila з асновай Ig-, роднаснай аснове Eig-, што звязаная з літоўскім eiti "ісці"[В.Н. Топоров. Прусский язык. I-K. Москва, 1980. С. 27.].'' Нічога падобнага ў крыніцы няма, у тым ліку назвы Ігаўка. * [[Докшыцы]] ''Паходзіць ад антрапоніма тыпу літоўскага Dakšas, Dokšas, латышскага Dakša. Корань Dak-, які тут з антрапанімічным фармантам -š-, таксама ў антрапоніме Dakanis. Яны звязаныя з літоўскім dakyti, dakanoti «трапаць, растрэпваць; дзерці, раздзіраць»[Lietuvių pavardžių žodynas. A-K. Vilnius, 1985. C. 447—448, 510.].'' Хлусня, гаворка ў крыніцы ідзе пра літоўскія і латышскія прозвішчы, а не пра горад Докшыцы. Дарэчы, няма там і пра сувязь гэтых прозвішчаў з dakyti і пра формант -š-. Напрыклад гаворыцца, што прозвішча Doks можа быць звязанае з германскім doogs, taacks. ''Докшыцкую назву таксама звязвалі з прускімі тапонімамі Dexiten, Dechsen[В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 326.].'' Зноў хлусня, хто звязваў? Гаворка ў крыніцы ідзе толькі пра Dexiten, Dechsen, а не пра Докшыцы. **{{N}} выдаліў усё безкрынічнае, што адзначана тут. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:30, 14 мая 2025 (+03) * [[Кушлі]] ''Назва Кушлі антрапанімічнага (адыменнага) імя. Паходзіць ад антрапоніма Kušlys, які ад літоўскага kušlys «сляпец» (хто падслепаваты)[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 1140.].'' Гаворка ў кнізе (слоўнік літоўскіх прозвішчаў) ідзе толькі пра літоўскія прозвішчы Kušlys, Kušleika і г. д. Назвы вёскі Кушлі там і блізка няма. ''Вакол Пружанаў фіксуецца цэлы шэраг тапонімаў балцкага антрапанімічнага паходжання: Бакуны (двойчы), Барэйшава, Нарутавічы, Роўбіцк, Рэвейкі, Шакуны, Шалтунава (ад антрапонімаў тыпу Bakūnas, Bareiša, Naruta, Rauba, Reveika, Šakūnas, Šaltūnas[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 162, 195, 1140; Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. С. 301, 581, 584, 882.]).'' Тое ж самае. * [[Дэвергі]] ''Назва паходзіць ад балцка-літоўскага імя тыпу De-vergas. У Літве вядомы гідронім Davarg-upis, з якога паўстае падобны антрапонім[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 82.].'' Хлусня. Па-першае, у Ванагаса не згадваецца вёска Дэвергі, а па-другое, ён параўноўвае гідронім Davarg-upis з прозвішчам Davalga. * [[Крычаў]] ''Крычаўская назва магла пайсці ад назвы рачулкі ці ручая, сожскага прытоку. На Падняпроўі, у наваколлі Чарнігава фіксавалася назва не лакалізаванай цяпер рэчкі Крычалка[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 229.], з тым жа коранем «Крыч-» і ўтваральнікам -al- («Кры́чала»), які даследчык гідраніміі Ул. Тапароў лічыў уласцівым для балцкіх рачных назваў[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 163, 186.].'' Нейкія фантазіі з перакручанай логікай. Маштакоў абсалютова нічога не пісаў пра Крычаў, а Тапароў - пра Крычаў, корань "крыч" і рэчку Крычалку (якая да таго ж яшчэ і не мае да Крычава ніякага дачынення). Самае цікавае, што гэты ўдзельнік яшчэ і мае права дагледжваць старонкі. Гэта значыць, напісаў нейкую адсябяціну ці нават хлусню і сам жа гэта дагледзіў. І ўсё шыта-крыта. * Дзякуй. Затэгаем удзельніка @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], хоць бы для агульных каментароў, асабліва да таго, што крыніца пазначана, але ў ёй няма пацвярджэння напісанага. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 23:57, 12 мая 2025 (+03) :У выпадках узору Ратамкі, калі корань Rat- у крыніцы ёсць, а самой Ратамкі няма, то не абавязкова гэта праблема. Усіх прыкладаў ужывання можа і не быць. Добра было б, вядома, каб недзе Ратамка была яўна названа балцкім гідронімам. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 00:05, 13 мая 2025 (+03) ::Праглядзеў увесь спіс, большасць пытанняў якраз узору Ратамкі, што менавіта названы аб'ект не згаданы ў крыніцы. То-бок, калі гэта і ўласнае даследаванне, то яно палягае ў аднясенні кораня Rat- да балцкіх, што можа быць і так, і не практычна з аднолькавай імавернасцю. Магчыма, падбор аналогій/паралеляў таксама вымагаў бы крыніцы, а не самастойных высноў на гэты конт. Трэба шукаць спецыяліста, які б мог комплексна аб'ектыўна гэта ўсё ацаніць. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 11:36, 13 мая 2025 (+03) :::Таксама лічу, што калі згаданы корань, але не згаданы сам тапонім — гэта не ўласнае даследаванне, а ўсё ж крыніца. Але аўтар запраўды часцяком увогуле не ставіць ніякіх крыніц або піша пра нейкія паралельныя тапонімы ў артыкуле пра іншы тапонім. Лічу, што без крыніц — трэба адразу выдаляць. Аўтапацверджанне такіх правак таксама небяспечнае. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:00, 13 мая 2025 (+03) ::А адкуль мы ведаем які тут корань (можа не Rat-, а Ra-, Ratam- ці яшчэ які) і з якой мовы ён паходзіць? Напрыклад, на Валыні ёсць пасёлак Ратна - корань таксама Рат-, але звязваюць яго со словам "раць". Наколькі я разумею, то па правілах Вікіпедыі, калі чалавек хоча дадаць інфармацыю, напрыклад, аб паходжанні назвы Ратамка, то ён павінен знайсці аўтарытэтную крыніцу, дзе даследуецца менавіта гэтая назва, а не вырашаць самастойна які тут корань, суфікс і прыцягваць крыніцы, дзе нібы пра тыя ж самыя корань і суфікс напісана, бо гэта будзе ўжо ўласнае даследванне. Не? Дарэчы, Жучкевіч піша пра Ратамку, што гэтая мясцовасць упершыню згадваецца ў пісьмовых крыніцах як Радамскае (праз "д"), і назва гэтая патранімічная. Так што не ўсё так відавочна. ::: [[Удзельнік:Için warum|Için warum]], у асобным выпадку Ратамкі то так. Думаю, такое трэба выдаліць, трапляе пад "[https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:No_original_research#Synthesis_of_published_material Synthesis of published material]" (у нас "[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне#Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі|Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі]]"). Ёсць выпадкі пра якія не ўпэўнены, што трапляюць пад гэта правіла. Калі ёсць этымалогія для вялікай Бярэзіны або Дзвіны ці можна яе пераносіць на іншыя Бярэзіны і Дзвіны, калі яны не згаданы ў крыніцы? У літаратуры даюць спісы асноў і фармантаў для гідронімаў, які лічаць балцкімі, а самі імёны не даюць або некалькі прыкладаў, а далей ''і іншыя''. Разлічана на самастойнае вылучэнне асновы або суфікса, такія крыніцы не для Вікіпедыі? Можна напісаць, што суфікс такі, а вось тут пішуць, што з такім суфіксам гідронім магчыма балцкі? Або на вылучэнне суфікса трэба крыніца? Трэба выпрацаваць падыходы, пытанне ўзнята слушнае. Магчыма, нешта можна перафармуляваць, а не выдаляць. Карыстайцеся кнопкай подпісу каментаў, яна на панелі інструментаў справа ад кнопкі курсіва (''К''). --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 23:17, 13 мая 2025 (+03) :::Таксама хочацца дачакацца рэакцыі @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], перад тым як пачаць нешта рабіць. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 20:00, 14 мая 2025 (+03) ::::прывітанне ўсім. ::::а каму адказваць? як зваць чалавека, які так зацята і метадычна прайшоўся па ўсіх артыкулах, не пашкадаваў часу і сілаў усё праверыць :) ::::Максіма Л. ведаю, Lš-k таксама, сутыкаўся. а ноўнэйм гэта хто? ::::відавочна чапляецца да ўсяго. і не асабліва разбіраецца ў тэме. наўскідку: "Не пісаў Тапароў ні пра які корань Pir-" (як жа не пісаў, калі падае паралель у літ тапоніме Pirėnai, дзе корань Pir- і ўтваральнік -ėn-). ::::падтрымліваю заўвагу Lš-k "калі згаданы корань, але не згаданы сам тапонім — гэта не ўласнае даследаванне, а ўсё ж крыніца". калі ёсць Кебейкіс і Кебіч (з балцкім суфіксам -ейк- і славянскім -іч-), дык агульны корань Кеб- відавочны. ::::я б раіў ноўнэйму скіравацца ў тарашкевіцкую Вікі і звярнуць увагу на сапраўднага фантазёра, які піша раздзел "Ліцвінскія імёны", вось там тысячы фантазій, і ноўнэйму будзе дзе разгарнуцца. пакуль гэта выглядае на нейкія асабістыя нападкі. ноўнэйм штось рабіў у Вікі? які яго ўнёсак? ::::Максім, "Трэба шукаць спецыяліста, які б мог комплексна аб'ектыўна гэта ўсё ацаніць" - акадэмічных спецыялістаў у краіне няма, калі што. Ад слова зусім. Былі б - былі б публікацыі. проста філолагі і чытачы Жучкевіча не ў лік. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:34, 15 мая 2025 (+03) :::::Выпады з вашага боку на мой адрас пакідаю без каментароў, мне гэта цалкам абыякава, вы меня не пакрыўдзіце (хаця па правілах такія паводзіны забаронены). А калі казаць па сутнасці: чытайце правілы Вікіпедыі, там усё напісана [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне]]. Вы нават тут, на старонцы размоў працягваеце свае ўласныя даследванні, вольна інтэрпрэтуючы на свой густ тое, што напісана ў крыніцах. Што там вам "відавочна", гэта вашая асабістая справа, артыкулы ў Вікіпедыі ствараюцца на падставе інфармацыі з АК, а не з асабістых меркаванняў і разважанняў удзельнікаў. Вы пераблыталі энцыклапедыю з уласным блогам ці форумам, дзе кожны піша, што захоча. А што датычыцца Вікіпедыі на тарашкевіцы, вельмі добра, што вы тут прыгадалі дадзены факт. Вы тады спрабавалі разгарнуць там такую ж "працу" як і тут: пісалі свае ўласныя даследванні без крыніц, або спасылался на крыніцы, у якіх гаворка ідзе аб падобных, але зусім іншых словах. Вас тады за гэта назаўсёды заблакавалі. Раю адміністратарам гэтай Вікіпедыі мець гэта на ўвазе.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 07:39, 16 мая 2025 (+03) ::::::ага, чалавек з тарашкевіцкай Вікіпедыі пажалаваў? чарговы "жмудаед" і "вільнянашыст"? не іначай паплечнік нядаўна ўвязненага экстрэміста-літвініста "Казіміра Ляхновіча"? які распальвае на ВікіпЭдыі жудасную літуанафобію, адмаўляе існаванне балтаў далей за Коўна. і такі фанатык, што наствараў тысячу старонак, дзе сам (дзе спасылаючыся на аматара нямецкага неда-філолага, а дзе сам з галавы) прыдумляе нейкія нібыта "германскія" этымалогіі старажытных балцкіх двухасноўных імёнаў, тыпу Вітаўт ці Міндоўг. дзеля даведкі шаноўнага чытацтва: вось туды я і ўставіў быў адэкватнае, агульнапрызнанае гледжанне наконт тых імёнаў, за што экстрэміст "Ляхновіч", карыстаючыся сваёй пазіцыяй, і наклаў бан. ну, што пасеяў, тое і пажаў, распальвальнік нянавісці. ::::::а вы, чалавек з турэцка-нямецкім нэймам, можаце напісаць і другі спіс (час у вас, і зацятасць, ёсць, сядзець тут а 7-й ранку), якраз не так даўно я пачынаў парадкаваць той матэрыял, які ў адпаведных артыкулах быў згрувасціў. так што ваш поштурх на карысць, спадар балтафоб. ::::::дарэчы, тэст - "чыя Вільня?" ну, тыпу, гістарычна, га? пакажы пазіцыю, ананім. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 11:12, 16 мая 2025 (+03) :::::::Вас спаймалі за руку на сістэматычных, шматразовых падманах. А вы замест таго, каб гэта прызнаць і зрабіць высновы, дзейнічаеце па прынцыпе "лепшая абарона - гэта нападзенне". У іншых Вікіпедыях за такія паводзіны (масавае напісанне фэйкаў і грубасць у адрас апанентаў) удзельнікаў баняць. На жаль, у беларускай ВП гэта дазволена. Не разумею, чаму адміністратары не рэагуюць. Спадзяюся, што толькі пакуль.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:42, 16 мая 2025 (+03) :::::::: [[Удзельнік:Için warum]], цябе тут паліцэйскім ніхто не прызначаў. Кончай болтать, пиши статьи. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:21, 16 мая 2025 (+03) ::::разам з тым ноўнэймам зробленая добрая работа. пачаў па гэтым спісе ісці. ::::ноўнэйм надта эмацыйна ставіць кляймо "няпраўда" там, дзе падаюцца, напрыклад, корані і ўтваральнікі. ::::"уяўных крыніцаў" таксама няма. калі, напрыклад, Ваўкавыя параўноўваецца з літоўскай Ваўкаўёй і ставіцца спасылка, дык у спасылцы - аналіз гідроніма Ваўкаўя. і інш. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:17, 15 мая 2025 (+03) * [[Удзельнік:Için warum|Için warum]], выдаляць фрагменты без крыніц, або з памылковымі крыніцамі, можна самастойна, для гэтага запыты да адміністратараў не трэба. Хіба каб звярнуць іх увагу на маштаб такой з'явы у дзеяннях удзельніка. Калі гэта адзінкавыя выпадкі, спачатку паставіць {{ш|няма ў крыніцы}} і паведаміць непасрэдна ўдзельніку, або ён выпраўляе, або выдаляеце непацверджаную частку. Калі гэта яўна сістэмны падыход, ставіць ўяўныя крыніцы (вяглядае тут якраз ён), таксама сістэмна можна выдаляць такія фрагменты ўжо без цырымоній. З артыкулаў пра паселішчы шырокую этымалогію рэк трэба наогул выдаліць, дастаткова згадкі, што назва ўтворана ад гідроніма, пакідаць толькі датычнае назвы самога паселішча (як суфікс -ск, напрыклад), у Пінску і Сянне гэта ўжо зрабіў. Паступова, прынамсі я, буду выдаляць паводле вашага спісу, калі ласка, рабіце гэта таксама. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 08:59, 15 мая 2025 **Добра. Але пакуль пачакаю, што будзе далей. Калі не будзе адпаведнай рэакцыі, то буду рабіць як вы гаворыце. Дарэчы, мой спіс, далёка на поўны, гэта толькі частка таго, што панапісваў гэты ўдзельнік.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 07:48, 16 мая 2025 (+03) *** [[Удзельнік:Için warum]], іншыя ўдзельнікі гэтай дыскусіі цягам яе ўжо зрабілі свой унёсак у згаданыя артыкулы. Давай, уключайся ў супольную працу. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:42, 16 мая 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў#Вынік 7|Спадзяюся гэтага хопіць]], каб удзельнік больш не рабіў уласных даследванняў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:19, 10 мая 2026 (+03) == [[Удзельнік:Хомелка|Хомелка]] - пазбаўленне праў зніклай == {{закрыта}} Тэрмінова. Варта пазбавіць адміністратарскіх праў зніклую адміністратарку для бяспекі нашай Вікіпедыі ды дадзеных удзельнікаў. Лёгка вернем, калі спадарыня Вольга павернецца. Пра гэта [[:be-tarask:Вікіпэдыя:Запыты_да_адміністратараў#Kazimier_Lachnovič_-_пазбаўленьне_правоў_зьніклага|ў тарашкевічнай Вікі]] (і [https://spring96.org/be/news/117810 навіны] + <small>[[:ru:Википедия:Форум/Новости#Пропажа_администраторов_белвики|абмеркаванне на рускай]]</small>). [[Удзельнік:Maksim L.|Maksim L.]], [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], [[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]], [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]], [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]], [[Удзельнік:Belarus2578|Belarus2578]]. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 15:51, 22 красавіка 2025 (+03) : {{За}} --[[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 16:24, 22 красавіка 2025 (+03) ::@[[Удзельнік:Shabe|Shabe]], не пазбавіць правоў, а каб сцюарты заблакавалі з адпаведнай прычынай, не як за парушэнне. Наколькі разумею, дастаткова звярнуцца да кагосьці аднаго з іх, з доказамі. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 16:50, 22 красавіка 2025 (+03) ::: Добра, зараз займуся. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 16:59, 22 красавіка 2025 (+03) :::: Запрашаю на [[:ru:Обсуждение_участника:1234qwer1234qwer4#Блокировка_пропавших_администраторов|старонку]] актыўнага рускамоўнага сцюарда 1234qwer1234qwer4. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 17:20, 22 красавіка 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === {{Done}} спадаром [[:meta:User:Mykola7|Mykola7]]. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 19:13, 22 красавіка 2025 (+03) == Удзельнік UnknownChannel352 == {{закрыта}} : Просьба заблакаваць UnknownChannel352 за датэрміновае зняцце артыкула з намінацыі на выдаленне і вайну правак. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:04, 22 студзеня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Больш не актуальна. Меры былі прынятыя. У архіў --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:25, 22 верасня 2025 (+03) = Карысныя спасылкі = * [[Адмысловае:ProtectedPages|Спіс старонак пад аховай]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Адміністратары]] n7txatpsq4cxx7pupor2k4swudch6bq 5155088 5155074 2026-06-16T20:31:24Z MocnyDuham 99818 /* Аб'яданне версій */ reply to Plaga med: Дзякуй, бо я не разабраўся як( (-) ([[mw:c:Special:MyLanguage/User:JWBTH/CD|CD]]) 5155088 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{/Шапка}} = Запыты = == Перанос == Калі ласка, перанясіце [[Размовы:Амбар]] у [[Размовы:Свіран]]. ----[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 19:07, 12 чэрвеня 2026 (+03) == [[Санкт-Пецярбург]] == Варта дазволіць праўкі толькі зарэгістраваны удзельнікам, бо час ад часу наведваюцца вандалы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:00, 8 чэрвеня 2026 (+03) :{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:47, 11 чэрвеня 2026 (+03) == Аб'яданне версій == Калі ласка, аб'яднайце версіі [[Лаялізм]] (яго пакінуў як перасылку) і [[Лаялісты]], тэксты фізічна я аб'яднаў, трэба толькі каб праца асобных удзельнікаў не згубілася. ----[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:00, 8 чэрвеня 2026 (+03) : {{Done|Аб'яднаў}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:39, 12 чэрвеня 2026 (+03) ::Але не бачна гэтага. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:04, 12 чэрвеня 2026 (+03) ::: Дзіўна, бо я гэта рабіў праз [[Адмысловае:MergeHistory]] і нібыта ўсё атрымалася. Паспрабую яшчэ раз. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:12, 12 чэрвеня 2026 (+03) ::: А зараз не ўдалася. Магчыма @[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]], альбо @[[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ведаюць, як гэта зрабіць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:14, 12 чэрвеня 2026 (+03) ::::Не працуе яно. Спачатку выдаляеце "Лаялісты", потым "Лаялізм" пераносіце ў "Лаялісты". Потым зноў выдаляеце "Лаялісты" і адразу аднаўляеце яго, выбіраеце аднавіць усе версіі, у гэтым выпадку, апроч апошняй (з яе крыжык прыбіраеце). -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 19:14, 12 чэрвеня 2026 (+03) ::::: А смасл? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:36, 12 чэрвеня 2026 (+03) ::::::каб была адзіная гісторыя правак [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:07, 16 чэрвеня 2026 (+03) :::::{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:06, 16 чэрвеня 2026 (+03) :::::: Дзякуй, бо я не разабраўся як( [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:31, 16 чэрвеня 2026 (+03) == Вандалізм з самазванствам == Добрага дня. Упісванне сябе ў "журы" [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9F%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%BA%D1%82:%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D1%96_%D1%82%D1%8B%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%8C&action=edit&undoafter= вось тут] удзельнікам {{u|BelRos}}, напэўна, вымагае ацэнкі і прыняцця мер. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:25, 6 чэрвеня 2026 (+03) == Дзейнасць удзельніка JerzyKundrat == Паважаныя адміністратары, прашу вас даць ацэнку дзеянням удзельнікая [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], які адмяніў мае праўкі ў наступных артыкулах: * [[Уступленне Украіны ў Еўрапейскі Саюз]] * [[Банкаўская сістэма Беларусі]] Дзякуй, [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 08:39, 5 чэрвеня 2026 (+03) : @[[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]], калі вы выдаляеце значны кавал тэксту — гэта выглядае незразумела. Не забывайце дадаваць апісанне да сваіх правак. @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], можаце патлумачыць, чаму адкацілі змены? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:07, 5 чэрвеня 2026 (+03) :: [[Удзельнік:MocnyDuham]], гл. [[Размовы з удзельнікам:DenisBorum #Выдаленне інфармацыі]]. Астаняе, гэта з таго ж поля ягады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:34, 5 чэрвеня 2026 (+03) ::: [[Удзельнік:MocnyDuham]], таксама ўзгадаю, што існуе [[Вікіпедыя:Правіла трох адкатаў]], яно дазваляе не надта разумнічаць пры вырашэнні спрэчак. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:38, 5 чэрвеня 2026 (+03) ::У абодвух выпадках выдалена толькі тое, што састарэла і стала неактуальным. Калі для JerzyKundrat гэта не зразумела, ён мог мне напісаць і спытаць наўпрост (для гэтага, нават магу даць свой [[Telegram]]) [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 14:56, 5 чэрвеня 2026 (+03) ::: [[Удзельнік:DenisBorum]], тут не твой персанальны сайт, будзеш выдаляць інфармацыю з аўтарытных крыніц, атрымаеш бан. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:49, 5 чэрвеня 2026 (+03) Яшчэ раз заклікаю адміністратараў прааналізаваць дзейнасць JerzyKundrat, скаргі на яго іншых удзельнікаў і прыняць рашэнне [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 16:17, 5 чэрвеня 2026 (+03) : [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]], калі заклікаеш, стаў на канцы клічнік. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:21, 5 чэрвеня 2026 (+03) == Балцкія войны == Удзельнік [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9A%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B0%D0%B2%D0%B0&diff=prev&oldid=5139811 ізноў выдаляе сцвярджэнні з крыніцамі], перайначвае факты. Я не ведаю, што з гэтым рабіць.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:53, 11 мая 2026 (+03) :Калега, не дурыце, гэта аўтаматычна, выпраўляў раздзелы на "Цікавы факт". Без алярму. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:24, 11 мая 2026 (+03) ::Добра. Але раздзел «Цікавыя факты» не вельмі пасуе Вікіпедыі, і калі і ёсць, то дадаюцца ў канцы артыкула. Вярнуў раздзел «Назва» з спасылкай на прозвішча. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:48, 11 мая 2026 (+03) Кантэнт, як ёсць, перанёс сюды: [[Кайка (значэнні)#Прозвішча|Кайка, прозвішча]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:07, 11 мая 2026 (+03) :Тады стаўце спасылку з тапоніма на прозвішча. Каб не пагубілася. Але папярэджваю: калі з'явіцца публікацыя - вашая праца пойдзе крыху намарна, бо ўсё тое будзе вернутае ў раздзел "Назва" ў адпаведных назоўных артыкулах. Таму рацыянальней пакінуць раздзел "Цікавы факт". Бо ў выпадку публікацыі тады проста ён будзе перайменаваны і крыху перафармуляваны. Вам вырашаць, наколькі выдаткоўваць сілы на асобныя старонкі пад прозвішчы. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:27, 11 мая 2026 (+03) :: Спасылка ёсць у раздзеле "Гл. таксама". Наяўнасць раздзела "Цікавыя факты" ў Вікіпедыі не вітаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:14, 11 мая 2026 (+03) :::Добра. Абы была. Бо спасылкі на метрыкі маюць каштоўнасць самі па сабе - у тым ліку і для будучых даследчыкаў. Не хацелася б, каб яны згубіліся ў выніку адкатаў ці выдаленняў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 16:06, 11 мая 2026 (+03) Удзельнік Peisatai вырашыў не мыццём дык катаннем захаваць у энцыклапедыі свае ўласныя даследванні. Толькі калі раней яны ўтрымоўваліся ў раздзеле "Назва", дык цяпер тое ж самае будзе напісана ў раздзеле з найменнем "Цікавыя факты". Што гэта мяняе? Абсалютна нічога. Гэта ж проста здзек: змяніў назву раздзела, а змест застаўся ранейшы. Што, напрыклад, у артыкуле пра вёску Масленікі робіць "цікавы факт" аб тым, што ёсць латышскае прозвішча Maslens? Гэта ён так намекае, што назва вёскі быццам паходзіць ад гэтага прозвішча. Крыніцы, якая б гэта пацвярждала, у яго, зразумела, няма. Карацей кажучы, гэта прафанацыя апошняга рашэння адміністратара. Калі не зрабіць захады, нічога так і не зменіцца.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:33, 11 мая 2026 (+03) : Мне здаецца, ён намякае, што гэтыя прозвішчы ўтварыліся ад назвы вёскі. Прагаласуем? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:00, 11 мая 2026 (+03) :: Мне таксама здаецца, што "Цікавыя факты" не павінны намякаць на сувяць паміж назвай Вёскі і прозвішчам, калі гэта не прапісана ў крыніцах. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:03, 11 мая 2026 (+03) :::У кожным разе, гэта часова, будзьце пэўныя. Пакуль можа і патрываць. Вісіць жа багата чаго іншага неправеранага і непадмацаванага. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:56, 12 мая 2026 (+03) :: У любым выпадку, без наяўнасці крыніцы, якая б падцвярждала бы сувязь паміж назвай вёскі і прозвішчам, гэтай інфармацыі ў дадзеным артыкуле не месца, бо паводле аднаго з правіл, Вікіпедыя — не бязладная звалка інфармацыі. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:39, 11 мая 2026 (+03) ::: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], таксама маеце скасаваць праўку у арт. [[Кайкава]], якая не намякае, а прама кажа. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:17, 11 мая 2026 (+03) :::: Варта скасаваць, бо адкуль вядома, што назва вёскі паходзіць менавіта ад прозвішча Кайка? А можа ад прозвішча Кайко, Каёк, Кайкаў, Кайкоў, Кайк і г. д.? А можа, наогул, не ад прозвішча? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:45, 11 мая 2026 (+03) :::::Ды '''ўціхамірся ўжо'''. У мяне таксама яшчэ добрая сотня тапонімаў была на прыкмеце, давядзецца пакуль у стол. Але ''гэты'' этап скончаны, калега. ''Круці не круці трэба памярці'', як пісаў Аляхновіч у газеце "Новы шлях". Калі свярбіць, ну паспрабуй у тг ізноў антырэкламу пусціць, бо даўно ад цябе трафіку не было. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:55, 12 мая 2026 (+03) :::::: "Уціхамірыцца" варта табе. Пішы свае ўласныя даследванні на сваім уласным сайце ці яшчэ дзе-небудзь, чаго ты прычапіўся да вікіпедыі? Ужо дваццаць разоў растлумачылі, што тут артыкулы пішуцца на падстве апублікаваных навуковых крыніц, а не на падставе асабістых прыдумак удзельнікаў праэкта. Інтэрнэт вялікі, няўжо не знайшлося іншых месцаў, каб прапагандаваць свае "адкрыцці"? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:39, 12 мая 2026 (+03) ::::::: Бульбасрач, як ён ёсць. Няўжо для яго няма іншага месца акрамя Вікіпедыі. Пра "навковыя" крыніцы няпраўда, дарэчы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:43, 12 мая 2026 (+03) :::::::Калі гэта не персанальны сталкінг, а шчырае змаганне з аўтарскімі версіямі, дык чаму не кіруешся ў тарашкевіцкую Вікіпэдыю, дзе Барыскевіч (ён жа Казімір Ляхновіч) сваімі германскімі УД напоўніў тысячы артыкулаў пра тапонімы? Ён якраз выйшаў, вам будзе пра што пагаварыць. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:34, 13 мая 2026 (+03) :::: [[Удзельнік:Için warum]], як вырашыў адміністратар, тэкст, упісаны да ўчорашняга дня выдаленню не падлягае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:28, 11 мая 2026 (+03) ::::: А як быць з вашымі апошнімі праўкамі ў артыкулах [[Сэрвач]], [[Жлобін (значэнні)]], [[Вір]]?! Яны былі зроблены ўжо пасля таго, як выйшла рашэнне адміністратара: ''паходжанне канкрэтнага тапоніма, гідроніма, назвы паселішча або прозвішча варта падаваць толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект або менавіта гэтае прозвішча ці імя ў адпаведным кантэксце''. Навошта вы выклалі там гэтыя ўласныя даследванні, бо амаль усе крыніцы, якія там выкарастаны, пра дадзеныя назвы нічога не пішуць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 23:12, 13 мая 2026 (+03) == Каментар == {{закрыта}} Каментар да [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D1%96&diff=5135454&oldid=5134502 гэтай праўкі] мае быць схаваны. Уклад удзельніка Için warum падобнымі каментарамі перапоўнены, гэта цягне на пажыццёвую блакіроўку, па цяперашнім часе. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:15, 3 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Дзякуй, што звярнуў увагу. Удзельнік заблакіраваны на тыдзень. Наступнае парушэнне [[ВП:НАПА]] прывядзе да блакіроўкі на месяц. Вяртаемся да старой тэмы, што ўдзельнікі без медыяцыі сумесна працаваць эфектыўна не могуць. Канфлікту хутка год. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:51, 4 мая 2026 (+03) : Удзельнікі за гэты час шмат чаго супольна зрабілі, значыць працаваць могуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:04, 4 мая 2026 (+03) :: Каб яны яшчэ прытрымліваліся культуры і не адбіралі энергію ў іншых удзельнікаў – ім цаны бы не было. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:23, 4 мая 2026 (+03) ::: Не наша задача ацэньваць іншых. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:03, 4 мая 2026 (+03) :::: Таксама праўда. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:07, 4 мая 2026 (+03) :::::Панове, а што там быў за каментар?)) Без мяне мяне жанілі. :::::Як на мяне, было б дастаткова проста жорстка сцвердзіць: блакіроўка (прагрэсіўная: дзень - тыдзень - месяц - пажыццёва) за любую абразу і спробу дэананімізацыі. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:39, 10 мая 2026 (+03) :::::: Рэпліка змяшчала абразы. Пераказваць іх не буду. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:42, 10 мая 2026 (+03) == Зняццё статуса "Да выдалення" з артыкула == {{закрыта}} Калі ласка, разгледзьце запыт да выдалення гэтага [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)|артыкула]]: [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F#%D0%92%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB_%D0%BB%D1%96%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0% https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F#%D0%92%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BB_%D0%BB%D1%96%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%BF%D0%B0_(%D0%B3%D1%83%D1%80%D1%82)] - [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 17:23, 17 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Абмеркаванне трывае. Трэба чакаць вынік. Адміністратары не могуць нікога прыспяшаць і знімаць статусы без вынікаў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:34, 19 красавіка 2026 (+03) == [[Адмысловае:Contributions/&#126;2026-16309-44|&#126;2026-16309-44]] == {{закрыта}} Адміністратары, заблакуйце ўдзельніка. Лаянке не месца ў Вікіпедыі. [[Адмысловае:Contributions/&#126;2026-16262-28|&#126;2026-16262-28]] ([[Размовы з удзельнікам:&#126;2026-16262-28|размова]]) 21:08, 15 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === {{Done}}. Блакаванне на 1 месяц. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:52, 16 сакавіка 2026 (+03) == [[Удзельнік:Кінапошук]] == Гэты ўдзельнік з 6 праўкамі ўжо назваў сябе адміністратарам. Трэба выпісаць яму папярэджанне. --[[Адмысловае:Contributions/&#126;2026-16154-63|&#126;2026-16154-63]] ([[Размовы з удзельнікам:&#126;2026-16154-63|размова]]) 15:40, 14 сакавіка 2026 (+03) :вынесена папярэджанне [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:34, 14 сакавіка 2026 (+03) == Вандалізм з архівамі == Там нешта {{u|Brangiai}} навандаліў з архівамі і быў глабальна заблакаваны. Трэба паглядзець і адкаціць да часоў, як яно выглядала раней. Я пакуль моцна хварэю і мне цяжка канцэнтравацца на Вікі. Кавідагрыпы гэтыя :( --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:07, 24 лютага 2026 (+03) :а ён спрабаваў падзяліць [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2023—2024|архіў]] па датах, што і зрабіў нібыта. Па сутнасці нам гэта не трэба, але і не ўпэўнены, наколькі гэта заслугоўвае блакіроўкі... Таксама пытанне, ці выдаляць тады створаныя архівы за [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2023|23]] і [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/2024|24]] год. Тады трэба будзе яшчэ абнавіць [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў/Шапка|шапку]]. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:39, 14 сакавіка 2026 (+03) == Абарона старонкі [[Новая зямля (паэма)]] == Папулярная старонка з статусам добрай, ананімы ўносяць толькі вандальныя праўкі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 01:23, 18 лютага 2026 (+03) :{{зроблена}}, цяпер толькі аўтапацверджаныя толькі могуць правіць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:57, 18 лютага 2026 (+03) == Вандал == Серыя вандальных правак ад [[Удзельнік:The Croats]]. Таксама ХВ для створанага ім "[[Асяроддзе]]". --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:14, 15 лютага 2026 (+03) :Панове адміністрове, тып вандаліць 24 гадзіны сабе спакойна. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:52, 16 лютага 2026 (+03) :: [[Удзельнік:The Croats]] заблакаваны на тры дні. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:15, 16 лютага 2026 (+03) == Вайна правак [[Алесь Мікус]] == Вайна правак і, здаецца, да кансэнсусу самі удзельнікі не дойдуць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:34, 2 лютага 2026 (+03) :пакуль заблакаваў магчымасць правіць. Калі ўдзельнікам @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], @[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] і іншым ёсць што сказаць — кажыце, толькі пастарайцеся, калі ласка, без інсінуацый і сцісла, па справе. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:55, 3 лютага 2026 (+03) ::''Вітанні калегам.'' ::А што дадаваць, усё ясна сказана ў абгрунтаванні правак на старонцы, пра якую мова. ::1) Вікіпедыя не месца для спасылак, дзе рэкламуюцца продажы. ::2) Сцвярджэнні павінны быць падмацаваныя, тым больш без спрэчных асабістых ацэначных характарыстык. ::3) Калі музыкнат - або дыскаграфія, або асобныя ("культурна ўплывовыя") трэкі. ::Тым больш гэта падтасоўваецца так, каб з розных бакоў наўмысна дыскрэдытаваць. Тым больш калі робіцца чалавекам прарэжымным пра чалавека, які ў краіне (ну, але гэта ўжо кантэкст). ::Астатняя "лірыка" ад удзельніка Artsiom91 да тэмы не датычыцца і рацыянальнага зерня там няшмат. Па-харошаму гэта трэба вынесці ў асобную галінку. ::Але скажу тут па сутнасці і сцісла: лічу баруканне па назвах паміж намі двума - '''карысным'''. І працу над фармулёўкамі - таксама карыснай. І не толькі для Вікіпедыі, а і ўвогуле. Высвятляюцца слабыя месцы, падкрэсліваюцца моцныя. Некаторыя артыкулы па назвах (як Нёман) робяцца без малога энцыклапедычнымі. Азарт падштурхоўвае да новых '''адкрыццяў '''(гл. Жадзены), якія ніколі б без таго не былі б зробленыя. ::Ці зробіць хто '''афлайн '''такую работу? Перакананы - не. А яна робіцца, не ў малой меры з-за таго напружання, якое (таксама афлайн) мае месца быць. ::Гэта што да ацэнкі '''па вялікім рахунку'''. ::А калі канкрэтна, то ні ў мяне, ні ў майго апанента (якога ўжо я цяпер мушу нібыта бараніць) цяпер бадай ані слоўца адсябяціны, усё абгрунтавана і нярэдка нават вытанчана. ::І не трэба тут "'''шарыкаўшчыны'''", бо маўляў камусь цяжка правяраць і ўвогуле незразумела. Калі цяжка лезці ў крыніцы - сядзіце чытайце або праходзьце міма. Заўсёды хтось кантэнт творыць, а хтось спажывае. ::Апроч таго, рэпрэсіўныя захады (як падкрэсліваў раней JerzyKundrat) не адпавядаюць прынцыпам Вікіпедыі. ::Зараз прапаную вярнуцца да тэмы гэтай галінкі і не расцякацца мысію па дрэве "у агуле". ::''Дзякуй за ўвагу, калегі.'' [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:02, 3 лютага 2026 (+03) Выкажу сваё меркаванне наконт сітуацыі з удзельнікамі. Спачатку коратка пра тое, што адбываецца апошнім часам. Прыведзены ніжэй [[#Праект рашэння|праект рашэння]] фактычна не працуе. Peisatai па факце проста ігнаруе тое абмеркаванне і працягвае сваю дзейнасць у тым выглядзе як хоча, а Için warum з-за абыякавасці іншых удзельнікаў і бяздзейнасці адміністратараў па рэалізацыі праекта рашэння пайшоў фактычна да асабістых нападак. Па сутнасці, пытанне паходжання назваў хвалюе толькі двух удзельнікаў, Peisatai і Için warum. Астатнія, хоць могуць рабіць дробныя выпраўленні і інтэграваць версіі, у тэматыцы не маюць цікавасці. [[#Адкаты Peisatai|Вялікае абмеркаванне ніжэй]], хоць і прыцягнула многіх удзельнікаў, яны выказвалі меркаванні, аднак па сутнасці іх мэта была прымірыць бакі і навязаць ім нейкае кансэнсуснае рашэнне. Аднак, у першую чаргу, менавіта самі Peisatai і Için warum, як зацікаўленыя, мусяць знайсці згоду паміж сабою і вызначыць кансэнсус. Пасярэднікі з цэлым могуць дапамагчы, аднак калі самі бакі не хочуць мірыцца, то прапановы нейкіх нейтральных версій не маюць сэнсу. Аднак, мірыць бакі мае сэнс у рэальным жыцці. У супольнасці вікіпедыі мусім кіравацца яе прынцыпамі і правіламі. Тут варта памятаць, па-першае, што сама магчымасць правіць без нейкага пацверджання і нават ананімна даецца таму, што мы [[Вікіпедыя:Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў|зыходзім з сумленнасці ўдзельнікаў]] і таго, што яны ставяць за мэту дапамагчы вікіпедыі (а не прасунуць тут свае ўласныя даследаванні, рабіць рэкламу ці падобнае). Калі ж удзельнікі сумленныя, то яны зыходзяць з сумленнасці іншых удзельнікаў, адпаведна пры несупадзенні пунктаў гледжання намагаюцца іх абмеркаваць і знайсці выйсце, якое задаволіць зацікаўленых. Так працуе [[Вікіпедыя:Кансэнсус]]. Трывалае нежаданне шукаць кансэнсус ставіць пад сумнеў сумленнасць і жаданне рэальна дапамагчы вікіпедыі (а не задавіць апанента і прасунуць свой пункт гледжання), адпаведна да такіх удзельнікаў могуць прымацца меры па абмежаванні ўдзелу ў праекце (папярэджанні, блакаванні). Канкрэтна для ўдзельнікаў Peisatai і Için warum мы бачым поўную адсутнасць жадання шукаць кансэнсус. Ніякіх спроб абмеркавання на старонках размоў удзельнікаў, старонках размоў артыкулаў. Яны не лічаць неабходным патраціць час, каб паміж сабою вырашыць якімі крыніцамі варта карыстацца, а якімі не, як лепей афармляць паходжанне назваў у артыкулах. Чаму тады іншыя мусяць траціць свой час і пытацца знайсці гэты кансэнсус за іх, неяк ацэньваць іх аргументы і крыніцы? Маю пэўныя падставы лічыць ([[Special:diff/4995709|запыта да адміністратараў ад Için warum ледзь не першай праўкай]], [[Special:diff/5049888|просьбы ўключыцца з дыскусію]], адсутнасць камунікацыі паміж Için warum і Peisatai у праекце), што асноўную сваю дыскусію ўдзельнікі вядуць па-за межамі вікіпедыі. Не бяруся ацаніць навуковы ўзровень гэтай дыскусіі, але ён відавочна вышэйшы за ўзровень вікіпедыі і яе ўдзельнікаў у гэтым пытанні. У такіх умовах спрэчка Için warum і Peisatai у вікіпедыі выглядае не як спроба палепшыць яе змест, а проста як выкарыстанне праекта як поля бітвы. Скажу пра сваё асабістае стаўленне да тэмы. Мне ад самага пачатку праўкі Peisatai не падабаліся, бо тычыліся вельмі спецыфічнай тэмы, якія цяжка было праверыць. З цягам часу назіраў, як ён часцей стаў зусім не дадаваць крыніц, а праўкі пра паходжанне дадаваць, напрыклад, у артыкулы пра асоб і прозвішчы. Сталі з’яўляцца нейкія аналогіі, падобныя карані. Умяшальніцтва Için warum і іншых удзельнікаў не асабліва палепшыла сітуацыю. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Шынкаўцы_(Гродзенскі_раён) Вось напрыклад артыкул], быццам некалькі абзацаў і крыніц, але ўсё абапал і навокал, канкрэтна пра гэтую назву і пра гэтую вёску — нічога. На мой погляд, артыкул стане толькі толькі лепш, калі гэтую творчасць усю прыбраць. І так у абсалютнай большасці артыкулаў. Нават калі адзін вучоны яўна сказаў что такая вёска магчыма мае балцкую назву, а іншы што магчыма славянскую — гэта не такая важная інфармацыя пра вёску, а хутчэй пра канцэпцыі паходжання назваў і іх пашыранасць. Трэба прызнаць, што тэма паходжання назваў у цэлым можа мець толькі нейкія гіпотэзы і канцэпцыі, і вельмі багатая на магчымыя ўласныя даследаванні, «прыцягванні за вушы». Падаванне версій паходжання (тым больш не самой назвы, а каранёў і падобных) толькі стварае ўражанне нейкай сур’ёзнасці і навуковасці, што на фоне жахлівага стану артыкулаў пра населеныя пункты быццам выглядае якасна. На мой погляд, трэба пакінуць толькі надзейнае кшталту Полацк ад ракі Палаты, усё астатняе нішчыць. У беларускай вікіпедыі не любяць блакаваць удзельнікаў, звычайна апраўдваюць іх, намагаюцца зыходзіць з сумленнасці і не рэагаваць нават на яўныя парушэнні. Апраўдваюць што вопытныя і карысныя ўдзельнікі, актыўнасць у праекце і так невялікая. Аднак, усё ж трэба мець нейкія межы, і спыняць удзельнікаў калі яны парушаюць правілы — у тым ліку і для таго, каб іншыя разумелі межы дазволенага. Таксама ледзь не агульнапрынятым стала, што любая дададзеная інфармацыя гэта добра, што нельга інфармацыю выдаляць, а толькі перафармуляваць і знайсці ёй месца. Аднак усё ж вікіпедыя гэта энцыклапедыя, якая складаецца з самадастаковых артыкулаў, а не звалка інфрамацыі, дзе трэба нешта размясціць. Зараз інфармацыі ў інтэрнэце шмат, у тым ліку на беларускай мове, і ставіцца да інфармацыі ў вікіпедыі як да нейкай вялікай каштоўнасці — гэта падыход 2000-х гадоў. Нічога страшнага калі выдаліць радок-другі, асабліва калі яны яўна парушаюць [[:ru:Википедия:Взвешенность изложения]]. Мая прапанова па выніку: прызнаць, што ўдзельнікі Peisatai і Için warum выкарыстоўваюць вікіпедыю як поле бітвы, не прымаюць яе прынцыпаў і правілаў (бо ўсяго толькі вядуць навуковую дыскусію, асноўная частка якой па-за межамі вікіпедыі), не жадаюць шукаць кансэнсус паміж сабою і прымаць прапановы па кансэнсусу ад іншых удзельнікаў, толькі адцягваюць высілкі іншых і ствараюць таксічную атмасферу. '''Заблакаваць абодвух удзельнікаў бестэрмінова''' ў асноўнай прасторы назваў. Даць магчымасць толькі правіць старонкі размоў. Разглядаць магчымасць разблакавання толькі, калі яны дасягнуць паміж сабою кансэнсусу ў размовах (без аніякага ўмяшання іншых удзельнікаў). Тым часам прыбіраць зусім раздзелы "Назва" з артыкулаў пра вёскі, рэкі і азёры, як апісаў вышэй.--[[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]] ([[Размовы з удзельнікам:Artsiom91|размовы]]) 11:28, 3 лютага 2026 (+03) : [[Удзельнік:Artsiom91]], сам сябе заблакуй, тут цішэй стане. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:38, 3 лютага 2026 (+03) ::пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], тут не базар і не сценка ў падваротні. Выказвайцеся па тэме размовы і прытрымлівайцеся правіл этычных паводзін у праекце, вам ужо было папярэджанне. Вашыя асабістыя крыўды тут нікога не цікавяць і шкодзяць дыскусіі, прашу вас вынесці гэта за рамкі Вікіпедыі. Калі вы нязгодныя з выказаным вышэй — напішыце па справе. Інакш — прамаўчыце. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:22, 3 лютага 2026 (+03) ::: Пра асабістыя крыўды выдумваць не трэба — тут не базар і не падваротня. Спроба распачаць дыскусію пустая, замест буры ў шклянцы вады лепш бы артыкулы правілі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:57, 3 лютага 2026 (+03) : Спадар [[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]], на дадзены момант мне цалкам не зразумелы прычыны, па якіх Вы прапаноўваеце заблакіраваць удзельніка Için warum. Удзельнік Için warum пагадзіўся з праектам рашэння, прапанаваным MocnyDuham, адпаведна я не згодная з Вашым сцверджаннем, што дадзены ўдзельнік "не жадае прымаць прапановы па кансэнсусу ад іншых удзельнікаў". У артыкуле "Алесь Мікус" няма нейкага вандалізма з-за якога варта некага бестэрмінова блакіраваць, акрамя таго праблема з вайной правак у адным артыкуле можа быць цалкам вырашана абмежаваннямі на рэдагаванне дадзенага артыкула. У выпадку, калі Вы бачыце, што ўдзельнік Peisatai "ігнаруе тое абмеркаванне і працягвае сваю дзейнасць у тым выглядзе як хоча", то можна ўзняць пытанне аб блакіроўцы дадзенага ўдзельніка на нейкі час. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 14:25, 3 лютага 2026 (+03) :пане @[[Удзельнік:Artsiom91|Artsiom91]], дзякуй за меркаванне. Мне здаецца, што ў дадзеным выпадку можна спачатку абысціся пазбаўленнем сцягоў аўтадогляду, каб было прасцей кантраляваць войны правак гэтых двух удзельнікаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:26, 3 лютага 2026 (+03) :: акурат маем размову на [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка]], трэці месяц ужо. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:09, 3 лютага 2026 (+03) : ''Вось напрыклад артыкул, быццам некалькі абзацаў і крыніц, але ўсё абапал і навокал, канкрэтна пра гэтую назву і пра гэтую вёску — нічога. На мой погляд, артыкул стане толькі толькі лепш, калі гэтую творчасць усю прыбраць. І так у абсалютнай большасці артыкулаў.'' Тут я з вамі цалкам згодны, у артыкуле "Шынкаўцы" ў раздзеле "Назва" павінна быць толькі інфармацыя з крыніцамі, у якіх гаворка ідзе менавіта аб назве Шынкаўцы. Аднак такую практыку, пісаць усё падрад, завёў не я, а Peisatai. Ён для любога беларускага тапоніма або прозвішча (напрыклад, Маразы, Сабалі) находзіць сугучныя назвы ў Літве, а потым піша: ёсць літоўскае прозвішча такое, ёсць літоўскі тапонім такі... Усё гэта выглядае як нейкая манія. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:43, 3 лютага 2026 (+03) ::Манія - гэта займацца персанальным '''сталкінгам''', калі што. Здаецца, няма яшчэ такога артыкула ў ВП, мо напішаце? А то толькі хвосцікам за мной следуеце, мяцёлачкай падмятаеце :) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 13:02, 4 лютага 2026 (+03) : Artsiom91, а за што мяне блакаваць?! Назавіце хатя б адзін пункт правіл ВП, які я парушыў. Вайна правак пачалася так: Peisatai панапісваў горы ўласных даследванняў аб быццам бы паходжанні тапонімаў і прозвішчаў. Падрабязна, з канкрэтнымі прыкладамі я аб гэтым пісаў яшчэ ў маі летась тут https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Але нажаль, мясцовая супольнасць пераважна абыякава аднеслася да праблемы. Тады я пакрысе стаў выпраўляць ягоныя праўкі, якія не пацвярждаліся паказанымі там крыніцамі або не мелі крыніц увогуле. Аднак Peisatai не супакоіўся і пачаў або адмяняць мае праўкі, або зноў працягваць свае ўласныя даследванне. Я ўжо не раз пісаў і яшчэ паўтаруся: па правілах Вікіпедыі артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц. Калі нехта хоча напісаць, што нейкае назва або прозвішча паходзяць ад нейкага слова, хай прывядзе крыніцу, дзе менавіта гэта і будзе напісана. Калі Peisatai будзе трымацца гэтага правіла, вайна правак адразу спыніцца. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:25, 3 лютага 2026 (+03) :: [[Удзельнік:Için warum]], покуль не дайшло да парушэння правіла трох адкатаў — гэта не вайна правак, а спробы пошуку кансэнсусу. Праўце смела! Але ў каментарах да правак, калі ласка, пазбягайце грубіянства і не пераходзьце на асобы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:38, 3 лютага 2026 (+03) ::Перакручваеце, калега. ::Не адмяняць, а ўзгадняць, бо Вы разам з вадой у шмат якіх выпадках выплёсквалі і дзіцёнка. А таксама наўмысна згрувашчвалі надзейныя і маланадзейныя крыніцы, каб праз іх няможна было прадзерціся, гэта і ёсць Ваша мэта (вунь, Арцёма заблыталі, і просіць не мучыць яго версіямі ўвогуле). ::Пэўныя Вашы заўвагі, кажу ж, небеспадстаўныя, але цягнеце празмерна ў процілеглы бок, і даводзіцца ўзгадняць, каб не было як у брацкую магілу скінуўшы. ::Вайна правак толькі ў выпадку старонкі, пра якую тут мова, у астатніх выпадках збольшага на залатую сярэдзіну памалу выходзім. ::Не драматызуйце, граючы на публіку, тут Вам не тэлеграм. ::Пра артыкул - аргументы вышэй. Дадумванне і стыгматызацыю пакінь(це) для свайго пахабнага тэлеграму, як і лаянку тыпу нацыст і сектант. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:50, 3 лютага 2026 (+03) ::: Нейкі "поток сознания", які не мае ніякага дачынення да нашай дыскусіі: ''пахабнага тэлеграму, як і лаянку тыпу нацыст і сектант''. Адкуль вы ўсё гэта ўзялі, аб чым вы ўвогуле гаворыце? Які тэлеграм, якая лаянка? Вы сябе добра адчуваеце? Яшчэ ў маі мінулага года я прывёў мноства канкрэтных фактаў вашай хлусні https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E#Удзельнік_Peisatai Вы дагэтуль '''па сутнасці''' так нічога і не адказалі на гэтыя факты, бо вам няма чаго адказаць па сутнасці, няма чаго запярэчыць, толькі нейкая дэмагогія пра нейкі "тэлеграм", "прарэжымны чалавек" і г. д. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:53, 3 лютага 2026 (+03) ::::З Вашай пасільнай дапамогай памалу выпраўляем, хоць і не без цёрак. Працягваем, калега. ::::А Вы ўжо далі сабе рады размяжоўваць час напісання пастоў у тг і рэдагавання артыкулаў у ВП? :) Крута за руку злавілі ў лістападзе. Таму "праведны гнеў" міма, усе ў курсе, праехалі. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:29, 4 лютага 2026 (+03) : > ''Прыведзены ніжэй [[#Праект_рашэння|праект рашэння]] фактычна не працуе''<br>Гэта мая віна, што я не дапрацаваў яго (было некалькі правак) і не зацвердзіў "адміністрацыйна". Калі спрэчка датычна зноў той жа тэмы - зраблю гэта на выходных. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:47, 3 лютага 2026 (+03) :: [[Удзельнік:MocnyDuham]], чакаем рашэнне. Трэба нешта рабіць, зачакаліся ўжо. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 15 лютага 2026 (+03) :: [[Удзельнік:MocnyDuham]], спрэчка датычна не ''зноў той жа тэмы'', а артыкула [[Алесь Мікус]], так што прыйдзецца табе зусім новыя правілы прыдумляць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:59, 3 лютага 2026 (+03) :::Незразумела, якія вікіпедыйныя правілы ўвогуле прапісваюць парадак стварэння такіх "праектаў", іх "адміністрацыйнае" зацвярджэнне і неабходнасць іх трымацца. :::Няхай больш дасведчаныя ўдзельнікі патлумачаць са спасылкамі. :::Здаецца, была мова, што гэта ніяк не рэгламентавана. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:23, 4 лютага 2026 (+03) :::: Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|тут]]. Смела праўце, пераносьце, апрацоўвайце артыкулы, таму што радасць творчасці ў тым, што дасканаласць не патрабуецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:20, 4 лютага 2026 (+03) :::: > ''якія вікіпедыйныя правілы''<br>Прапісвае жаданне не баніць удзельнікаў пасля шматмесячных спрэчак і войн правак. Таму што калі трымацца правіл існуючых - даўно б пайшлі абмежаванні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:11, 4 лютага 2026 (+03) ::: Калі спрэчка не датычна той тэмы, то ніякіх правіл прыдумляць не трэба. Будзем глядзець хто пачынае вайну правак і рабіць папярэджванні/абмежаванні. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:14, 4 лютага 2026 (+03) :::: Калі не было парушана [[Вікіпедыя:Правіла трох адкатаў]], то радыкальныя абмежавальныя дзееянні адміністратараў не могуць быць прынятыя. А на ўзроўні ''папярэджванні/абмежаванні'' гэта здзейснена ўжо. Не наракайце. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:35, 4 лютага 2026 (+03) ::::: Я яшчэ не паглыбляўся ў канфлікт, проста вам адказваю на вашыя заўвагі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:49, 4 лютага 2026 (+03) Наконта артыкула Алесь Мікус. Удзельнік Peisatai спрабуе замаўчаць, схаваць інфармацыю, якая менавіта яму не падабаецца. Чаму - здагадайцеся самі. "Аргумент" пра нейкую быццам рэкламу абсурдны: на вокладцы самой кнігі "Вітаўты і Вітарты" напісана, што гэта "Бібліятэка Свайксты". Тое, што ён напісаў гімн батальёна "Данбас" - гэта значны факт і ён можа быць адлюстраваны ў артыкуле. Прынамсі, упартае яго выдаленне з артыкула выглядае як вандалізм або цэнзура. На сайце svajksta.com яшчэ нядаўна большасць артыкулаў была падпісаная іменем Алесь Мікус. Апошнім часам ён сваё імя пад артыкуламі прыбраў. Заява, што я нібы "прарэжымны чалавек" вельмі добра харатарызуе ўдзельніка Peisatai, паказвае, што ён у сваёй дзейнасці ў ВП кіруецца выключна палітычнымі матывамі, у тым ліку і ў сваёй "лінгвістычнай" працы. Я тут яшчэ ні разу нічога не пісаў пра палітыку, а Peisatai ўжо не першы раз аб ёй гаворыць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 3 лютага 2026 (+03) ::: Біяграфіі сучаснікаў — тэма слізкая, не трэба туды накідваць таго, чаго не трэба. Правілы аб гэтым кажуць наўпрост. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:47, 3 лютага 2026 (+03) :::: ''біяграфіі сучаснікаў — тэма слізкая, не трэба туды накідваць таго, чаго не трэба'' У такім выпадку, як быць з тым, што Peisatai піша ўсялякую хрэнь (пардон за маю французскую) пра прозвішчы вядомых людзей? Гэта як, нармальна? Гэта не парушае правілы наконт біяграфій сучаснікаў? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:29, 19 лютага 2026 (+03) :::: Падрабязней гл. [[Вікіпедыя:Біяграфіі сучаснікаў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:50, 3 лютага 2026 (+03) :Гэта ж трэба так маніць. Няма ніякага гімна батальёна Данбас. А на той старонцы - заклікі купляць. Маніпуляцыі як яны ёсць. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:56, 3 лютага 2026 (+03) :: <s>гэта частка тэксту схвана</s> --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:47, 4 лютага 2026 (+03) Якія яшчэ "заклікі купляць", што за лухта?! [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:41, 4 лютага 2026 (+03) :: Я не маніў, інфармацыя з украінскай ВП. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:56, 3 лютага 2026 (+03) ::: [[Удзельнік:Için warum]], нагадваю, што Вікіпедыя не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:06, 3 лютага 2026 (+03) :::Паглядзеў, не знайшоў. Скіньце спасылку, бо цікава. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:30, 4 лютага 2026 (+03) Добрага дня ўсім. Па-мойму, праца была ўвайшла ў нармальнае рэчышча, хаця ў апісаннях змен удзельнікі часам рэзка пішуць, але ў межах, як мне здаецца. Палітыкі невыдалення трымаюцца і добра, а рэзка пішуць не адны яны і нічога. Артыкулы дапрацоўваюцца, што толькі пра этымалогію, як заўважае пан Artsiom91, не важна -- вунь belarusenc.by у артыкулы пра вёскі піша толькі пра іх спаленне падчас вайны і фоткі абеліскаў, і нічога. Хто пра што піша, пра тое і добра. Адзінае, як здаецца, месца напружання гэта два артыкулы -- [[Аляксей Валер’евіч Дзермант|Аляксей Дзермант]] і [[Алесь Мікус]] -- чаго раптам, хто іх там ведае, але супольнасці гэта і не важна. Удзельнікаў блакаваць няма за што, але гэтыя артыкулы можна паставіць пад абарону, давесці да стэрыльна нейтральнага стану. Каб следу ідэалагічнага супрацьстаяння там не было, ніякіх тонкіх намёкаў на тоўстыя акалічнасці, ніякіх "Молатаў" і "Данбасаў" -- усё, што можа суб'ектыўна неяк пашкодзіць (бяспецы, рэпутацыі, псіхічнаму здароўю, чаму заўгодна жывога чалавека) парушае [[ВП:Біяграфіі сучаснікаў]]. А іншая праца ўдзельнікаў пазітыўная, што нешта на мяжы народнай этымалогіі, а нешта арыгінальнага даследавання -- выдаткі фармату Вікіпедыі, галоўнае, каб другасныя крыніцы былі і "на мяжы", а не "за мяжой". Часам шыкоўныя падборкі меркаванняў збіраюцца, з іх даволі ясна ўсё робіцца, гэта карысць на маю думку. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 00:19, 4 лютага 2026 (+03) :Па сутнасці '''падтрымліваю''', вышэй у падобным рэчышчы таксама напісаў. :* :Наконт статусаў '''аўтадаглядчыкаў''' - як на мяне, гэта прынцыпова нічога не мяняе, бо абодва, будучы зацікаўленыя, пільнуем, што напісаў другі на старонцы ўкладу, і рэагуем, таму "шыта-крыта" ні ў каго не праканае. :* :Наконт '''суб'ектыўнай шкоды '''рэпутацыі і бяспекі - Вашая рацыя. :Хіба ўздымаю <u>пытанне</u> пра артыкул "'''Дзермант'''", да дасведчаных знаўцаў у галіне вікіпедыйнай тэхнікі. Каб выдаліць пра той "Молат" (рэальнае выданне, калі што), нядаўна там хтось (ну ясна хто, але мова не пра тое) выдаліў а) усе згадкі аўтараў правак і б) змест зробленых імі правак ('''усё выкраслена'''). Як такое магчыма? Што гэта за паўнамоцтвы ў такога рэдагавальніка? :І прычапным вагончыкам пытаннечка - ІчынВарум (ЧамуЧаму - турэцк., нямецк.) у іншай, ранейшай галінцы абмеркавання неяк зрабіў, каб яго '''нік не высвятляўся''', а каментар заставаўся. Таксама, як такое магчыма тэхнічна? Ясна, што чалавек надае значэнне сваёй прысутнасці ў ВП (а з увагі на персаналію, ёсць думкі пра прамы ўдзел у леташняй аблаве на ВП рэдактараў, але гэта без доказу), але цікава - тэхнічная рэалізацыя такога. Прашу патлумачыць (Вас або каго яшчэ). [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:46, 4 лютага 2026 (+03) ::Наконт выкрэслення гісторыі, гэта не паўнамоцтвы асобнага ўдзельніка, а статус артыкула -- патэнцыйна небяспечнага для тых, хто рэдагуе. Калісьці яго ў гэты спіс уключылі, да ўсіх халівараў і, здаецца, слушна. Калі ёсць яшчэ такія артыкулы, іх таксама можна ўключыць у спіс (заяўкі на [[Вікіпедыя:Запыты да схавальнікаў|ВП:ЗС]]), гэта незваротна ў сучасных умовах. Як знікаюць подпісы не магу сказаць, трэба бачыць адкуль, можа, проста не націснуў кнопку подпісу, іншых варыянтаў не ведаю. Наконт "Молата", цытаты з яго могуць пагражаць бяспецы Дзерманта, гіпатэтычна? Калі могуць, гэта парушае [[ВП:БС]], да таго ж неправяральна, калі і будзе скан, як яго верыфікаваць, у такім разе таксама глядзіце ВП:БС, нават калі б бяспека была гарантаванай. Таксама з "Данбасам" -- можа пагражаць бяспецы Мікуса, калі, так -- гл.вышэй. У нас тут людзі выдаляюць сваё сяброўства ў [[Саюз беларускіх пісьменнікаў|СБП]], проста бо ліквідаваны, хаця спісы яго адкрытыя. І маюць права. Нават калі перабольшваю, трэба спыніць вось гэта ўсё, мы можам вырашыць гэта па-за ўсімі правіламі, бо пяты слуп -- [[Вікіпедыя:Ігнаруйце ўсе правілы]], якія замінаюць ствараць энцыклапедыю. А звады замінаюць. Для блакіроўкі прычын не бачу, для зняцця сцягоў не бачу. Калі кансэнсус знайсці не выпадае, ніякі стан гэтых двух артыкулаў бакі не задавальняе, можна радыкальна, выдаліць абодва і забараніць стварэнне. Лепей кансэнсус, я супраць радыкалізму. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:56, 4 лютага 2026 (+03) :::<s>тут не поле бітвы, рэпліка схавана</s> --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:55, 4 лютага 2026 (+03) [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:44, 4 лютага 2026 (+03) :::Усё правільна наконт бяспекі. Падтрымліваю, каб без правакацый. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:55, 16 сакавіка 2026 (+03) Дарэчы, а чаму ў артыкуле "Алесь Мікус" выкарыстаны шаблон "навуковец", гэта што, жарт такі або здзек?! Які яшчэ ён навуковец?! Выпраўце хаця б гэта. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:47, 4 лютага 2026 (+03) :Пытанне мабыць да таго, хто гэты '''шаблон''' (адпачатна?) прымяніў? :* :<s>Вікіпедыя не поле бітвы</s> --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:18, 5 лютага 2026 (+03) ::А што перашкаджае зараз гэты шаблон змяніць на адпаведны? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:54, 5 лютага 2026 (+03) ::: [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8C_%D0%9C%D1%96%D0%BA%D1%83%D1%81&action=history 2 лютага 2026] [[Удзельнік:Plaga med]] змяніў налады абароны для «Алесь Мікус»: Шкодная вайна правак (Правіць=Толькі для адміністратараў, скончыцца 2 сакавіка 2026) --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:59, 5 лютага 2026 (+03) ::::змяніў на {{tl|асоба}}. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:22, 6 лютага 2026 (+03) :* :Яшчэ, Вы выкарыстоўваеце спасылкі на пастаўскага краязнаўца Пракаповіча, які фінскіх моў (наколькі мне вядома) не ведае і навукоўцам не з'яўляецца, - і не маркіруеце гэтых спасылак як '''Неаўтарытэтная крыніца'''. А кніжку "Вітаўты і Вітарты" так рэгулярна маркіруеце. Вы спецыяліст у тэме антрапаніміі? Калі ласка, прад'явіце рэгаліі. Або гэта толькі прыватная думк? Ёсць крыніца - ёсць спасылка. Няхай мяне іншыя калегі паправяць, калі рацыі ў гэтым не маю. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 19:05, 5 лютага 2026 (+03) ::Таму што сцвярджаць, што Калачы, Маразы, Сабалі, Мазалі, Караткевіч, Карловіч і да т. п. - гэта ўсё нібыта балцкія назвы - маргінальшчына. Увогуле, упартае жаданне прадставіць, быццам у Беларусі няма іншых тапонімаў і прозвішчаў акрамя балцкіх, выглядае як нейкая неадчэпная ідэя, нейкая манія. Пракаповіч зусім не сцвярджае, што ўсе назвы вакол фінскія (некаторыя фінскія, некаторыя балцкія, большасць славянскіх). P. S. Пракаповіч, прынамсі, хаця б не з'яўляецца неаязычнікам. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 21:54, 5 лютага 2026 (+03) ::: У БелВікі рады вітаць усіх, у тым ліку неаязычнікаў. [[Удзельнік:Pracar]] з гэтым згодны, так думаю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:06, 5 лютага 2026 (+03) :::Карацей, ёсць крыніца - ёсць спасылка. Астатняе Вашыя эмацыйныя ацэнкі і жаданне зменшыць вартасць. Будзьце ласкавыя надалей не распачынаць вайны правак з гэтай маркіроўкай. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 03:21, 6 лютага 2026 (+03) ::::Зменшыць вартасць Мікуса? Проста смешна стала - ну якая там яшчэ можа быць вартасць? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 12:53, 8 лютага 2026 (+03) : Удзельнік, якія дадае сцвярджэнні не падмацаваныя крыніцамі — не мае рацыі. Калі аўтар праекта нідзе не пазначаецца — не трэба гэта дадумляць. Што да тлумачэння тапонімаў, то я цалкам згодны, што часам пошук балцкага кораня пераходзіць межы. Напрыклад, вышукваць славянскія літуанізаваныя прозвішчы і пісаць у артыкулах пра відавочна славянскі тапонім дзеля паказання сувязі з балтамі — лішняе, не трэба так рабіць. Але калі паказваецца на тапонім з сапраўды такім жа коранем – гэта не ўласнае даследаванне, бо ў працах пра тапанімію не прапісваюць кожны населены пункт і гідронім, гэта проста немагчыма.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:06, 7 лютага 2026 (+03) Я не зразумеў, на якой падставе [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] двойчы адмяніў маю праўку ў гэтым артыкуле, пасля чаго артыкул зноў быў абаронены?! Я дадаваў інфармацыю са спасылкай на публікацыю на сайце Arche, у чым праблема?! [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 16:30, 15 сакавіка 2026 (+03) Выдаленне ўдзельнікам JerzyKundrat двойчы запар маёй праўкі з аўтарытэтнай крыніцай з'яўляецца вандалізмам. Незразумела, чаму [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] перш чым абараняць артыкул, не адмяніў вандальныя дзеянні JerzyKundrat'а і не вярнуў маю праўку? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:34, 17 сакавіка 2026 (+03) :на дадзены момант не маю часу пільна разбірацца, хто мае рацыю, хто не. Вы (кажу пра ўсе бакі канфлікту) не можаце дамовіцца, вытрымліваць нейкі кансэнсус і не зацікаўлены ў гэтым, спробы медыяцыі з боку адміністратараў не дапамаглі. Можаце правіць сваёй падстаронцы пакуль. Гэта ўсё вымагае нямала высілкаў з боку адміністратараў, а мы таксама людзі. Пакуль што прасцей замарозіць канфлікт, каб усе бакі астылі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:55, 18 сакавіка 2026 (+03) == Перанос з выдаленнем і аб'яднаннем версій == {{закрыта}} Калі ласка, перанясіце артыкул [[Оскар Мяшчанінаў]] на [[Оскар Мешчанінаў]], трэба ў працэсе паставіць крыжым на "так, выдаліць". Напісанне праз "я" ў прозвішчы памылковае, у крыніцах не знайшоў такога. У БЭ і БСЭ уласна Оскара няма, у БСЭ ёсць цёзка па прозвішчы і праз "е", у каталогу НББ няма варыянта праз "я", хаця ёсць імя Аскар як варыянт. Варыянт Аскар рэдкі і магчыма паходзіць менавіта з Вікіпедыі, аднак, цяпер ужо яго варта пакінуць перасылкай, што ўжо зрабіў. Пасля пераносу, трэба выдаліць артыкул і потым аднавіць з усімі версіямі, каб унёсак удзельнікаў з 2015 года не быў страчаны. Дзякуй. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:18, 31 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} :{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:02, 31 студзеня 2026 (+03) == Вандал == {{закрыта}} Выдаленне зместу старонкі ад [[Удзельнік:Руй Пульези]], можа, і назаўсёды варта заблакаваць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:56, 24 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} Зрабілі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:09, 24 студзеня 2026 (+03) == proxy == {{закрыта}} Патрэбен дазвол-выключэння для рэдагавання з публічных проксі. Я так разумею, гэта адміны дзесьці такі сцяжок даюць.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 02:11, 12 снежня 2025 (+03) :трэба разабрацца толькі, дзе [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 03:03, 12 снежня 2025 (+03) :: Магчыма гэта сцяг "IP block exempt" у распараджэннях правамі ўдзельніка. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:41, 12 снежня 2025 (+03) :::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] , так. І мне таксама, калі ласка. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:39, 12 снежня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} Зрабіў абодвум. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] ^{[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]} 14:03, 12 снежня 2025 (+03) == Блакіроўка за вандалізм == {{закрыта}} Вось [[Адмысловае:Contributions/Мацвей|гэтага таварыша]] варта блакануць надзейна, каб болей і ананімна не мог са свайго ip правіць і зарэгістравацца таксама. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:24, 10 снежня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Удзельнік заблакаваны на 1 месяц. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:03, 10 снежня 2025 (+03) == Старонкі да хуткага выдалення == Спадарства, ёсць прапанова часцей заглядваць на [[:Катэгорыя:Старонкі да хуткага выдалення]], дзякуй --[[Удзельнік:Pabojnia|Pabojnia]] ([[Размовы з удзельнікам:Pabojnia|размовы]]) 08:03, 30 лістапада 2025 (+03) : {{Done}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:25, 1 снежня 2025 (+03) == Абарона [[:Шаблон:Вонкавыя спасылкі]] == {{закрыта}} Вітаю. Шмат дзе ўжыты [[:Шаблон:Вонкавыя спасылкі]] і да яго дацягнулася вандальная рука ўжо, напэўна, варта абараніць. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:42, 12 лістапада 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === {{Done}} [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:09, 12 лістапада 2025 (+03) == Меры абароны ад удзельніка Ohlumon: сістэматычны падлог крыніц == У 2023 годзе Расійская вікіпедыя бестэрмінова заблакавала ўдзельніка Ohlumon за сістэматычны падлог крыніц: https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2/%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B2/2023/04#h-Ohlumon:_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B3_%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2-20230417174100 Ёсць прапанова распаўсюдзіць гэта і на беларускую Вікіпедыю. Па прыклады падлогу крыніц далёка хадзіць не трэба: у створаным гэтым летам артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] Ohlumon дадаў у спіс літаратуры дзве кнігі (Нецветаев А. «Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Православной Церкви Белоруссии. — Минск: Жировичи, 2003. — 131 с.; Чистяков П. Г. Церковно-краеведческая проблематика епархиальных ведомостей, издававшихся в Беларуси во второй половине XIX, начале XX столетий. — Минск: Жировичи, 2004. — 295 с.). Толькі вось кніг такіх у прыродзе няма (можна спраўдзіць у т.л. у каталозе Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі). Не было ў прыродзе і выдавецтва "Жировичи". Былі, здаецца, неапублікаваныя дысертацыі кандыдатаў багаслоўя, абароненыя ў духоўнай акадэміі. Але нават у іх назвы былі іншымі. Так, дысертацыя Нецвятаева, здаецца, называлася "«Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Белорусской Православной Церкви". І як можна на Вікіпедыі спасылацца на неапублікаваную дысертацыю, у дадатак называючы яе кнігай? Магу паспрачацца, што Ohlumon тую дысертацыю ў вочы не бачыў - дык тым больш як ён можа на яе спасылацца? Або вось яшчэ цікавей: артыкул [[Беларуская карчма]] быў, выглядае, напісаны выключна з антысеміцкімі мэтамі. Ад імя Юзафа Ігнацага Крашэўскага напісаны антысеміцкі абзац, у двукоссях, нібыта цытата, і спасылка ёсць (Kraszewski J. Wspomnienia Polesia. Wolynia і Litwy. Wilno, 1840. S. 82). Праходзім па спасылцы (https://pbc.biaman.pl/dlibra/publication/edition/1502?id=1502), глядзім адпаведную старонку (82). Зразумела, ніякага антысеміцкага пасажу там няма, наогул мова не пра корчмы. Апрача сістэматычнага падлогу крыніц, за ўдзельнікам Ohlumon заўважана, што беларускай мовы ён не ведае, спасылкі, нават калі яны валідныя, афармляе неахайна, выкарыстоўвае аўтаматычны пераклад без пераправеркі, перакладае ў тым ліку і спасылкі (то бок тое, што перакладаць ні ў якім разе не трэба). У артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] папахвае і плагіятам. Праўда, спасылкі на анлайн-выданне "Православной энциклопедии" Ohlumon дае, але ж гэта не дае яму права спісваць адтуль слова ў слова. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 01:58, 10 лістапада 2025 (+01) : Пане @[[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]], асабіста я чуў пра сітуацыю ў ру вікі. Але мне здаецца няправільным і нават неадпаведным правілам блакіраваць чалавека за дзейнасць у іншым моўным раздзеле. Было бы нядрэнна прааналізаваць унёсак удзельніка ў гэтым раздзеле, а вы, я так зразумеў, спасылаецеся на адпаведныя артыкулы ў ру вікі. Я асабіста не магу зараз абяцаць, што займуся такім аналізам. Калі нехта можа разабраць, будзе карысна для дыскусіі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:28, 10 лістапада 2025 (+03) : БелВікі — талерантны праект, няхай усе ахвотныя правяць смела! Блакіроўка — надзвычайная мера, тут падстаў для яе няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:38, 10 лістапада 2025 (+03) ::Апрача блакіроўкі ёсць і іншыя меры. Напрыклад, зняцце сцягу аўтадаглядчыка. Калі аўтар рэгулярна ўпісвае ў Вікіпедыю недаставерную інфармацыю ды яшчэ і распальвае міжнацыянальную варожасць, то варта ягоную творчасць тым ці іншым чынам абмежаваць. Талеранцыя да антыяўрэйскіх стэрэатыпаў - гэта вельмі характэрная для Беларусі рыса. Але хацелася б ствараць іншую Беларусь. Без крывавых наветаў, напрыклад. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:06, 11 лістапада 2025 (+03) :Я спасылаюся на артыкулы ў беларускай вікіпедыі. Усе тыя ж практыкі, за якія ўдзельнік Ohlumon быў забанены ў расійскамоўнай вікіпедыі, ён выкарыстоўвае і ў беларускай. Ён рэгулярна распаўсюджвае антысеміцкую прапаганду: дзесьці пераказвае ці цытуе антысемітаў (без крытычнай дыстанцыі), а дзесьці проста прыдумляе ад сябе нейкую "цытату". Глядзіш у крыніцу - там гэтай цытаты няма. Гэта падлог. І такімі падлогамі Ohlumon займаецца рэгулярна. Што з гэтым рабіць, можна абмяркоўваць. Калі ў адміністратараў і мадэратараў беларускага раздзелу вікі ёсць жаданне і вольны час, каб сядзець і пераправяраць кожны сказ і кожную спасылку ў артыкулах гэтага ўдзельніка, то калі ласка, правярайце, праўце. Але некаторыя "артыкулы" (дэ факта, зборнікі антысеміцкіх стэрэатыпаў, як тая [[Беларуская карчма]]) вісяць гадамі нявыпраўленыя, і гэта, даруйце мне моцны выраз, ганьба для беларускага раздзелу. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:02, 11 лістапада 2025 (+03) :: Шаноўны [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]], вы ж можаце гэта выправіць і без звароту да адміністратараў. Адміны маюць ужо на вайну правак рэаагаваць, калі такая раптам распачнецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:08, 11 лістапада 2025 (+03) :::згодзен, давайце лепш працаваць з матэрыялам у нашым раздзеле, выпраўляць калі трэба і ўжо па факце зробленага ў белвікі рэагаваць. Калі выявіцца дакладна і абгрунтавана, што сістэматычна адбываецца нейкі падлог у бел вікі, то будзем рэагаваць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:24, 12 лістапада 2025 (+03) ::::Я магу весці каталог падлогаў. Колькі выпадкаў будзе дастаткова для рэакцыі з боку адміністратараў? Напрыклад, дзесяць ці сто? Ці штосьці пасярэдзіне? Дзесяць ужо набіраецца. Сто трэба пашукаць, але з часам, баюся, набярэцца. А ў якой форме гэта потым прадстаўляць адміністратарам? Падгружаць у выглядзе файла? На які сервер? (Даруйце, не надта разбіраюся ў тэхнічных асаблівасцях Вікіпедыі). Для даведкі: некаторыя артыкулы Ohlumon публікаваў паралельна ў расійскай і ў беларускай вікіпедыях, там аднолькавыя праблемы. То бок той праблемны змест, за які Ohlumon'а забанілі ў расійскай вікіпедыі, у беларускай вікіпедыі таксама ёсць, хутчэй за ўсё. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:31, 13 лістапада 2025 (+03) ::::: Каталг весці не варта, выпраўленні праблемнага зместу будуць вітацца. Праўце смела! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:35, 13 лістапада 2025 (+03) :::Шаноўны [[Удзельнік:JerzyKundrat|Jerzy Kundrat]], я магу нешта выправіць і выпраўляю. Але мне не верыцца, што Вы сур'ёзна лічыце, што беларуская вікіпедыя - адпаведнае месца для антысеміцкай прапаганды. Тут не так істотна, супраць каго мова нянавісці. Істотна, што мова нянавісці. І, па-вашаму, адміны з гэтым нічога рабіць не павінны? [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:23, 13 лістапада 2025 (+03) :::: Намінацыя была за ''сістэматычны падлог крыніц'', зараз прыцягулі іншыя абвінавачанні, дыскусія дзеля дыскусіі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:29, 13 лістапада 2025 (+03) :::::Намінацыя сапраўды была за сістэматычны падлог крыніц. Вы прапаноўваеце адкрыць асобную намінацыю за мову нянавісці? Вікіпедыя, зразумела, не дзяржаўны апарат, але, напрыклад, у судовых ці адміністрацыйных справах новыя акалічнасці звычайна далучаюцца да ўжо адкрытых спраў. Я прашу даць адказ па сутнасці на пытанне пра стаўленне адмінаў да антысеміцкай прапаганды. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 23:35, 13 лістапада 2025 (+03) :::::: Змешваць усё да кучы дакладна не варта. Да антысеміцкай прапаганды ўсе адэкватныя людзі ставяцца адмоўна. Допыт адмінам тут ладзіць не будзем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:38, 13 лістапада 2025 (+03) У беларускай і рускай Вікіпедыях ёсць яшчэ адзін удзельнік, які займаецца сістэматычным падлогам крыніц - Peisatai. Зрабіў сотні правак, у якіх ёсць пэўнае сцвярджэнне і стаіць спасылка на кнігу ці артыкул вядомага навукоўца. Глядзім крыніцу - а там такого сцвярджэння няма. І таксама ён не толькі не заблакаваны, а нават проста не пазбаўлены сцягу даглядчыка. Маўляў, пішы й далей у такім жа духу. Дзівосна. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 18:37, 15 лістапада 2025 (+03) : пра пазбаўленне сцяга аўтадаглядчыка можна задумацца ў такім разе. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:39, 15 лістапада 2025 (+03) :: [[Удзельнік:Için warum]], я звярнуўся з адпаведнымі прапановамі на [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:54, 15 лістапада 2025 (+03) == Скарга на адмену праўкі == Артыкул [[Андрэй Уладзіміравіч Парубій]] мною быў вычышчаны ад паўтораў і «вады», удакладнена інфармацыя пра замахі на яго жыццё, дададзена інфармацыя пра яго пасмяротнае ўзнагароджанне званнем Героя Украіны. Агульны выгляд артыкула стаў прыдатным для чытання. Пасля чаго ўсе мае праўкі былі адменены ўдзельнікам DobryBrat без тлумачэння прычын. У перапісцы (я чакаў тыдзень) ён мне не адказаў. Прашу адміністратараў прыняць рашэнне пра правамернасць адмены маіх правак, якую зрабіў DobryBrat . Калі магчыма, вярніце маю версію артыкула. [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:36, 8 лістапада 2025 (+03) : У прэамбуле даецца найважнейшая інфармацыя пра прадмет артыкула. Яна часта дублюе частку інфармацыі, размешчанай у іншых раздзелах артыкула. У артыкуле, які прапануецца абмеркаваць, гэта інфармацыя была цалкам выдалена, пакінута толькі кароткае вызначэнне (два словы). : Раздзел «Уласныя працы» быў выдалены цалкам (а мог быць перанесены, напрыклад, у раздзел «Спасылкі»). : У раздзеле «Біяграфія» выдалена частка важнай інфармацыі пра асобу. У прыватнасці, выдалена інфармацыя пра арышт у 1989 годзе; пра тое, што арганізоўваў першыя ва Украіне пікеты; у якіх экспедыцыях працаваў; пра тое, што ў Львоўскай абласной радзе быў сакратаром пастаяннай дэпутацкай камісіі па пытаннях моладзі і спорту; па якой спецыяльнасці ў 1994 годзе скончыў Львоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Івана Франко; па якой спецыяльнасці скончыў аспірантуру ў 2001 годзе; пра тое, што ён быў намеснікам старшыні Львоўскай абласной рады; пра тое, што падчас аранжавай рэвалюцыі (падзеі лістапада — снежня 2004 года) быў камендантам Украінскага дома ў Кіеве, а таксама іншая інфармацыя. Пры гэтым ў артыкуле «[[:uk:Парубій Андрій Володимирович|Парубій Андрій Володимирович]]» ва Украінскай Вікіпедыі (бясспрэчна, там да гэтага артыкула надаецца значна больш увагі), гэта інфармацыя існуе. : У артыкул «Андрэй Уладзіміравіч Парубій» была дададзена і новая інфармацыя, але яна шматкротна меньшая за тую, што была выдалена. Аднаўляць выдаленую інфармацыю, вычытваючы, што было выдалена і на што заменена, патрабуе шмат часу і высілкаў ад іншых удзельнікаў. Зроблены ўнёсак пагоршыў артыкул, таму было прынята рашэнне аб адкаце двух правак удзельніка. : Удзельніку была дадзена парада больш акуратна рэдагаваць артыкулы. Свае выдаленні ўдзельнік абгрунтоўвае «выдаленем паўтораў» і тым, што пасля яго правак тэкст стаў «прыемным для чытання». : Галоўная мэта Вікіпедыі — стварэнне якаснага энцыклапедычнага зместу, а не прыгожае афармленне. : Удзельнік DenisBorum даволі часта практыкуе выдаленне інфармацыі ў артыкулах, абгрунтоўваючы «абнаўленнем звестак», «выдаленнем дубляў», «выдаленнем вады», «навядзеннем парадку ў артыкуле». Мае сэнс прагледзець іншыя артыкулы, дзе такім макарам было зроблена выдаленне інфармацыі. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:04, 9 лістапада 2025 (+03) ::У дачыненні да раздзела артыкула «Уласныя працы» ўдзельнік DobryBrat проста здзекуецца: першая «праца» – гэта проста кароткі артыкул ва ўкраінскай газеце на ўкраінскай мове 2013 года (кожны можа паглядзець і ацаніць «значэнне» гэтай «працы»); другая «праца» прызнана экстрэмісцкай у нашай краіне і доступ да гэтай старонкі заблакіраваны. ::Пра раздзел «Біяграфія». DobryBrat пералічвае менавіта нязначныя факты, гл. крыніцу тут: [https://www.rbc.ru/person/68b309b29a794784b703e240|РБК] ::І дарэчы, маю версію сапраўды прыемна чытаць. Ёсць такое паняцце, як «стыль». [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 17:40, 9 лістапада 2025 (+03) == Абарона [[Максім Танк]] == {{закрыта}} Статусны артыкул са школьнай праграмы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:31, 3 лістапада 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === {{Done}} [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:26, 3 лістапада 2025 (+03) == Пагрозы ад JerzyKundrat == [[Вікіпедыя:Кандыдаты ў выдатныя спісы#Спіс жанчын-лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі|Вось тут]] адбылася незразумелая сітуацыя, пасля якой я атрымаў ад удзельніка {{u|JerzyKundrat}} відавочную [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&diff=prev&oldid=5049906 пагрозу дэанамізацыяй з наступствам паглядзець які я «моцны»]. Такія паводзіны парушаюць [[ВП:НАПА]]. На маёй памяці гэта ўжо не першы раз, калі ўдзельнік востра рэагуе ў размовах, але вось такія пагрозы, здаецца, упершыню. Варта адрэагаваць. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:04, 26 кастрычніка 2025 (+03) : У канфлікце ўдзельнічаюць мінімум два бакі. Важна прыйсці да разумення ўласных памылак у зносінах, старацца з павагай адносіцца адзін да аднаго, не абражаць суразмоўцу і не ігнараваць яго просьбы. Мы ўсе плывём у адной лодцы і жадаючых веславаць няшмат. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, заклікаю вас да ўзаемнай павагі, не трэба пераходзіць на асобы. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:41, 27 кастрычніка 2025 (+03) :: Я не пераходзіў на асобы і тым больш не канфліктаваў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:06, 27 кастрычніка 2025 (+03) ::Гэта нейкія неадэкватныя паводзіны, што [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&diff=prev&oldid=5049583 першы флэйм-допіс], што [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&diff=prev&oldid=5049906 апошні]. Не бачу, якія два бакі тут ёсць і якія прэтэнзіі могуць быць да MocnyDuham. Remember [[ВП:СУ]]. — [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]] ^{[[Размовы з удзельнікам:Wizardist|г]] [[Адмысловае:Contributions/Wizardist|+у]]} 21:25, 27 кастрычніка 2025 (+03) :::падтрымліваю, сітуацыя неадэкватная і тут не бачна віны @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]]. Але заклікаю не рабіць паспешных высноў з улікам палітычнай кан’юнктуры. Калі сітуацыя будзе мець працяг, тут, відавочна, прыйдзецца ставіць блакіроўкі на ўл. запіс, на вялікі жаль... [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:06, 1 лістапада 2025 (+03) :::: Спадзяюся, пад працягам не маецца на ўвазе, калі мяне ўсёж здэаноняць і спраўдзяць, які я там моцны. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:09, 1 лістапада 2025 (+03) ::::: [[Удзельнік:MocnyDuham]], не пайму дзеля чаго ты тут лямантуеш каторы дзень. Ад каго і што патрабуецца, каб ты супакоіўся? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:28, 1 лістапада 2025 (+03) :::::: За парушэнне [[ВП:НАПА]] вас можна было б адразу заблакаваць і без абмеркаванняў. Я гэтага, вядома, не хачу. Я толькі не разумею, што я вам зрабіў, каб вы мне такое пісалі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:42, 1 лістапада 2025 (+03) ::::::: Упісваеш мой нікнэйм, дзе папала, але я з гэтым змірыўся ўжо не першы дзень як. Чаго й табе жадаю. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:23, 1 лістапада 2025 (+03) ::::::::пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], давайце без інсінуацый і па факце. Калі вы можаце лепш вытлумачыць сітуацыю, што сапраўды адбываецца, то шчыра просім. З боку выглядае як неабгрунтаваныя нападкі на ўдзельніка, без кантэксту. Толькі можна сказаць, што акрамя відавочных пагроз, таксама жываецца вельмі фамільярны, непаважлівы тон размовы. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:32, 2 лістапада 2025 (+03) :::::::: Дзе і як я ўпісваю ваш нікнэйм? Вы, можа, скажыце, каб я гэтага больш не рабіў. Бо я вас зусім не разумею. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:57, 2 лістапада 2025 (+03) : Напісанае вышэй дыпламатычна некаторыя не зразумелі, пішу прама. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, тое, што паміж вамі адбывалася і адбываецца – гэта канфлікт. У ім удзельнічаюць абодва бакі. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], навошта Вы пісалі ў каментарах да заўваг "Заўвагі: reply to JerzyKundrat"? Гэта удзельнікам JerzyKundrat фактычна было расцэнена як пераход на асобы. Калі Вы гэтага дагэтуль не заўважаеце, то гэта або робіцца наўмысна, або з-за недахопу вопыту. У сваю чаргу, прашу Вас, [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], быць больш стрыманым у каментарах. Вы таксама пераходзіце на асобы. “Мы ўсе плывём у адной лодцы”. Тое, што ў канфлікце ўдзельнічаюць новы адміністратар і былы адміністратар – гэта на радасць праціўнікаў беларускай Вікіпедыі. {{u|JerzyKundrat}}, {{u|MocnyDuham}}, я паўторна заклікаю вас да ўзаемнай павагі і прашу спыніць канфлікт. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:13, 3 лістапада 2025 (+03) ::Пане @[[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], дзякуй, што ўдакладнілі. То бок прэтэнзія да аўтаматычна-згенераванага апісання праўкі пры напісанні каментарыя праз гаджэт? Якім чынам гэта можа апраўдваць паводзіны пана @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] я ўсё яшчэ не разумею. Мяркую, што пан @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], як і я, як і многія іншыя не звярталі на такія дробязі ўвагі і толькі зараз штосьці пачало праясняцца. Пры ўсёй павазе, я не разумею рэакцыю пана @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] і падазраю, што тут можа быць нешта яшчэ, таму прашу даць дадатковы каментарый па сітуацыі, ад вас нармальнага тлумачэння сітуацыі так і не было. Хоць мы і знаходзімся ў інтэрнэце, і тут звычайна людзі не крыўдуюць на аўтаматычна-згенераваны тэкст, але ж да пагроз, асабліва ў сітуацыі палітычнага напружання, тут не звыкліся, гэта не ерунда. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:46, 3 лістапада 2025 (+03) :: Мой каментар да праўкі згенераваны аўтаматычна, бо для дыялогаў у Вікіпедыі я ўжо шмат гадоў выкарыстоўваю [https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Jack_who_built_the_house/Convenient_Discussions адмысловы гаджэт]. І кожная мая праўка змяшчая перасылку на гэты факт. Калі мы кажам пра [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D1%9E_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%BD%D1%8B%D1%8F_%D1%81%D0%BF%D1%96%D1%81%D1%8B&diff=prev&oldid=5049527 тое апісанне], якое стала магчымым трыгерам для ўдзельніка – слова "заўвага" з'яўляецца назвай раздзелу, дзе мы абмяркоўвалі артыкул, а не маёй заўвагай да ўдзельніка. Здаецца гэта зразумела, бо слова змяшчае спасылку, якая і вядзе на раздзел... Я заўсёды ставіўся з павагай да ўдзельніка і, вядома, тут не хацеў аніякіх канфліктаў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:01, 3 лістапада 2025 (+03) == Адкаты Peisatai == {{закрыта}} Адкаты, якія масава робіць [[Удзельнік:Peisatai]], як напр. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9F%D1%96%D0%BD%D0%B0&diff=5048879&oldid=5035460 тут] — вандалізм. На заўвагі не рэагуе. Варта заблакаваць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:51, 23 кастрычніка 2025 (+03) :вандалізм гэта ў іншага таварыша, чаму не рэагуем [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 20:53, 23 кастрычніка 2025 (+03) :: сціранне запытаў крыніц — гэта вандалізм, а не наадварот. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:55, 23 кастрычніка 2025 (+03) :::у чалавека бзік супраць балтаў, ён метадычна павыкрыўляў, паперапісваў тое, што мной напісана, гэта не вандалізм, не? праглядаць усе сотні, што псіх нарабіў? можа паспасылацца на шэраг смеццевых, або даўно абвергнутых, крыніцаў, і яны вартыя згадкі? тут сметніца хіба? [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 21:02, 23 кастрычніка 2025 (+03) :::: [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], не трэба выдаляць са старонак інфармацыю, пацверджаную крыніцамі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:05, 23 кастрычніка 2025 (+03) :''Усім прывітанне!'' :'''Перагібы''' відавочна з абодвух бакоў. :Удзельнік Peisatai нярэдка балансуе '''на мяжы з Уласнымі Даследаваннямі'''. Удзельнік Warum нярэдка балансуе '''на мяжы з вандалізмам'''. :<u>'''Прапановы'''</u>: :1) вызначыцца наконт, таго, '''калі тут УД, а калі не УД'''. Падтрымаю ўдзельніка Bot: калі ёсць канкрэтная спасылка на корань і на ўтваральнік пры ім, тады гэта не УД. Без доўгіх ланцужкоў "лагічных сувязяў", але канкрэтная спасылка. :2) Удзельніку Warum прапаную '''вярнуць '''усюды звандалізаваны ім тэкст, прычапіць да яго ўнізе знойдзеныя ім спасылкі, спрэчны тэкст вылучыць і ў каментарах ветліва '''прапанаваць змены''' да спрэчнага тэксту. :3) Удзельніку Peisatai прапаную, потым, '''перагледзець '''заўвагі ўдзельніка Warum і або а) наступіць на горла ўласнай песні і '''прыбраць '''тое, што да ступені змяшэння нагадвае УД, або б) '''перафармуляваць''', каб выглядала больш-менш аб'ектыўна. І ўвогуле, занадта вузкія лінгвістычныя тонкасці спрасціць па магчымасці. :4) Вызначыць '''тэрмін '''для абаіх удзельнікаў разабрацца з гэтым усім масівам - напрыклад, тыдзень, два, месяц. Канкрэтны тэрмін, каб не расцягвалася. :5) Да часу вырашэння сітуацыі '''забараніць '''(вусна) абодвум удзельнікам '''правіць новыя артыкулы '''па назвах. :6) Асобна трэба вырашыцца наконт згаданых удзельнікам Bot '''спрэчных спасылак''' тыпу Жучкевіча, Пракаповіча і г.д. Напрыклад, Пракаповіч, калі паглядзець яго старонку, - правінцыйны літаратар і географ, з вялікай доляй верагоднасці не разумее ў фінскіх мовах. А Жучкевіч, як слушна адзначана, хоць і са сферы акадэмічнай навукі, але пераважна (не заўсёды) прапаноўваў вытлумачэнні з галіны "народнай этымалогіі". Прапаную, з мэтай захавання палітры меркаванняў, не прыбіраць, але рабіць нейкія нейтральныя, але ясныя пазнакі, тыпу "пастаўскі літаратар і географ І. Пракаповіч". :''З павагай,'' [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:11, 24 кастрычніка 2025 (+03) :: > ''Удзельніку Warum прапаную '''вярнуць '''усюды звандалізаваны ім тэкст, прычапіць да яго ўнізе знойдзеныя ім спасылкі, спрэчны тэкст вылучыць і ў каментарах ветліва '''прапанаваць змены''' да спрэчнага тэксту.''<br>Я шмат разоў бачыў праўкі Варума падчас догляду і не заўважыў там вандалізму. Ён выдаляў інфармацыю без крыніц і ўстаўляў адпаведны шаблон. Можаце паказаць прыклад вандалізму? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:15, 24 кастрычніка 2025 (+03) :::Перш чым адказваць на пытанне 2, трэба калегіяльна вызначыцца з пытаннем 1, бо ад яго дастаткова залежыць і пытанне 2. Выкажыцеся вы, і няхай выкажуцца іншыя. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:18, 24 кастрычніка 2025 (+03) :::: Мне, шчыра кажучы, вельмі цяжка зразумець, што ў гэтым пытанні з'яўляецца УД, бо я не разбіраюся ў тэмах. Дакладна павінны быць спасылкі на крыніцы. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:22, 24 кастрычніка 2025 (+03) ::::Найперш трэба вярнуцца да палітыкі невыдалення. Ёсць іншыя меркаванні -- дапаўняць. Не ўпэўнены, што тут ёсць нават самастойнае вылучэнне кораня і ўтваральніка, бо яны вылучаны даследчыкамі і на гэта ёсць спасылкі. У маі сам спасылаўся на "[[:en:Wikipedia:No_original_research#Synthesis_of_published_material|Synthesis of published material]]" ("[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне#Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі|Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі]]"), але якая новая думка тут прасоўваецца? Што Беларусь уся з запасам у зоне балцкай гідраніміі і кожная назва можа быць балцкай -- думка не новая і не спрэчная. Адкаты зробленыя Peisatai не адмяняў бы, а з дыфаў дадаў бы ўрыўкі ўнесеныя Için warum. На нейкія ўрыўкі паставіў бы запыты крыніц, як у Сермежы пра ранейшую даўжыню ракі (думаю, там можна знайсці спасылкі на ранейшыя карты). Жучкевіча нам не ўнікнуць, хоць бы мы і вырашылі яго неаўтарытэтнасць як лінгвіста, ён з кожнага праса будзе лезці. Як Вайтовіч у генеалогіі, назбіраў з дубу вецце, але папулярны і яго пхнуць як крыніцу раз за разам. У нас нават кробізы з крывічаў не выдалены, хаця ў гэтай лухты ад Ластоўскага няма ніякага грунту. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:39, 24 кастрычніка 2025 (+03) [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9D%D0%B0%D1%87%D0%B0_%28%D0%9B%D1%8F%D1%85%D0%B0%D0%B2%D1%96%D1%86%D0%BA%D1%96_%D1%80%D0%B0%D1%91%D0%BD%29&diff=5048905&oldid=4826334 Так] можа быць? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:10, 23 кастрычніка 2025 (+03) : [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] заблававаны на тры дні. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 23 кастрычніка 2025 (+03) Не ўсё так адназначна. Напрыклад, у вось [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%B6&diff=prev&oldid=5048829 такіх выпадках]. Удзельнік [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] выдаліў вялікі кавалак і напісаў "у Ванагаса, Покарнага і Скарджуса Сермеж адсутнічае", але там і не сцвярджалася, што ў іх Сермеж ёсць, там пра "корань" і "пашыральнік" было. Безкрынічны быў адзін абзац, але не мовазнаўчага характару, а гісторыка-геаграфічнага і на яго можна было проста паставіць запыт крыніцы. І такіх выпадкаў багата. То, можа, у такім выпадку гэта якраз адкат вандалізму, ну або выдаленага без разбору. І слушна заўважыў калега JerzyKundrat, чаму не можа быць дзве і тры версіі? То гэта тычыцца ўдзельніка Için warum таксама. У маі толькі сварыліся, а не выпрацоўвалі падыходы, як ставіцца да згадкі каранёў, пашыральнікаў і іншага такога ў артыкулах. Згадаць у артыкуле пра Сермеж, што ў літоўскай ёсць корань -серм- гэта арыгінальнае даследаванне пра Сермеж або проста інфармацыя? Таму спачатку пайшла чыстка ў адзін бок, потым пойдзе ў іншы, а затым і яшчэ куды. У тую ж Сермеж думку Пракаповіча можна было проста дадаць, нічога не выдаліўшы. Пра Жучкевіча і такіх паноў як Пракаповіч наогул ёсць пытанні, ці кваліфікаваныя яны як мовазнаўцы, бо іх версіі часта нагадваюць народную этымалогію. Калі ёсць сістэмная крытыка Жучкевіча, ці нешта іншае "даўно абвергнутае", трэба гэта разгледзець і можа вырашыць не карыстацца гэтым у мовазнаўчых пытаннях. Географам -- геаграфічнае, краязнаўцам -- краязнаўчае, а лінгвістычнае ўсё ж лінгвістам. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:03, 23 кастрычніка 2025 (+03) : Было б добра разабрацца ў аўтарытэтнасці крыніц з двух бакоў. Я дапушчаю выкарыстанне гэтых тэкстаў у этымалогіі, толькі калі ў іх відавочна атрыбутаваная сувязь паміж аб'ектам і назвамі. Арыгінальныя даследаванні недапушчальныя. Аднак для мяне гэтая тэма занадта далёкая і я не маю вольнага часу паглыбляцца ў літаратуру з двух бакоў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:53, 24 кастрычніка 2025 (+03) ::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] для мяне, шкада, таксама далёкая, толькі вельмі агульныя ўяўленні. Адносна Сермежы, што прыкладам вышэй, яна і праўда не згадваецца аўтарамі, якія пішуць пра корань і пашыральнік у літоўскай. Але гэта "бяда" такой літаратуры, поўнага спісу гідронімаў з пэўнымі фармантамі не дае ніхто, абмяжоўваюцца двума-пяццю прыкладамі, а далей "і інш.". Жучкевіч шчодры быў, вытлумачыў усё да чаго рукі дацягнуліся, але яго кваліфікацыя на гэта вельмі сумнеўная. Атрымліваецца, цяпер ускосныя сведчанні прафесіяналаў падмяняюцца на простае сведчанне непрафесіяналаў, якія затое яўна згадалі. Да каго толькі не звяртаўся, каб знайсці экспертызу хоць бы агульную для нашай праблемы, але няма такіх спецыялістаў і тэма вельмі хісткая з навуковага пункту гледжання, усё толькі гіпатэтычнае з адноснай ступенню імавернасці. Як разумею, падыходы навукоўцаў у галіне такія, што ў зоне балцкай гідраніміі, усе гідронімы апрыёрна лічацца балцкімі, пакуль іншае не даведзена асобна. Мы ўжо маем прыклад такой падмены ў іншай беларускай вікіпедыі, дзе імёны, якія апрыёрна ў навуцы лічацца балцкімі, хоць часам і няма адзінага меркавання з якіх пэўна фармантаў складаюцца і што значаць, тлумачацца з адзінай крыніцы, дзе даецца альтэрнатыўнае меркаванне, як германскія. Тая крыніца па фармальных прыкметах для Вікіпедыі аўтарытэтная (значна болей за Жучкевіча), але ў навуцы лічыцца "маргінальнай" (у сэнсе, што на ўскрайку навуковага поля, не адпавядае навуковаму кансэнсусу, ніхто на яе сур'ёзна не спасылаецца, хіба ў аглядзе гісторыі навукі). Тое самае можа быць у нас, толькі з рэкамі. Напэўна, трэба рабіць як з імёнамі зроблена, напрыклад, у артыкуле [[Ягайла]], дзе даюцца меркаванні Юргевіча, Чаропкі, Урбана і Галяка таксама, хаця пэўнае значэнне імя Ягайла нават для літоўскіх спецыялістаў застаецца дыскусійным з часоў рэканструкцыі яго Бугой. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:46, 24 кастрычніка 2025 (+03) :::Аб'яднаў версіі ў артыкуле [[Нача (прыток Бабра)]], напэўна, так рабіць трэба было адразу, замест выдалення і скарачэння. Яно тады можа і ўзяло б меней часу, цяпер возьме болей. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:31, 25 кастрычніка 2025 (+03) : У сучаснай беларускай мове слова Сермеж мае корань "Сермеж". Сцверджанне, што корань "Сермеж" утвораны ад кораня "Серм" і пашыральніка "еж" - гэта ўжо этымалогія, то бок гэта павінна быць яўна прапісана ў артыкуле ды павінна быць падмацавана аўтарытэтнымі крыніцамі. Пакуль жа мы маем, што ў артыкуле пра слова з адным коранем слова даецца этымалогія іншага кораня. Адпаведна я падтрымліваю Için warum, што падобную інфармацыю можна выдаляць з артыкула. Як альтэрнатыву хуткаму выдаленню звестак можна ўжываць прастаўленне шаблонаў, напрыклад Шаблон:Праверыць факты. Аднак нават калі ў першакрыніцы згадваецца корань самаго слова, але без згадкі пра канкрэтны аб'ект, то я б усё роўна асцерагалася б прапісваць такое напрамую ў артыкул, таму што і аднолькавыя альбо вельмі падобныя назвы могуць мець рознае паходжанне. Напрыклад, назва Ленін можа быць гістарычнай і быць утворанай ад жаночага імя, а можа быць назва Леніна ўтвораная ад мянушкі савецкага дзеяча. Альбо Дзяржынск і Дзяржынава - этымалагічна гэтыя назвы звязаныя, аднак адно з іх утворана ад прозвішча, якое ў сваю чаргу магчыма ўтворана ад назвы другога. То бок мне бліжэй пазіцыя, што ў артыкул варта дадаваць інфармацыю пра паходжанне назвы, толькі калі ў аўтарытэтнай крыніцы ёсць разбор назвы канкрэтна гэтага геаграфічнага аб'екта. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 00:21, 25 кастрычніка 2025 (+03) ::@[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] , адразу сам болей схіляўся да такой думкі. Але з погляду як гэта робіцца, што прасоўваецца фактычна народная этымалогія, ёсць сумненні што на праўдзе лепей. Сама Сермеж можа не згадвацца, але калі ў крыніцы вядзецца менавіта пра гідронімы і даецца шэраг аналогій з такім коранем, а Сермеж якраз у зоне дзе такая аналогія актуальная, што думаць у такім разе? У маі ўжо пісаў, калі ёсць тлумачэнне менавіта для вялікіх Дзвіны, Дняпра або Дуная, ці можна яго ўжываць для дзясяткаў іншых Дзвін, Дзвінас, Днепрыкаў, Дунаяў і Дунайцаў, ці гэта будзе ўласным даследаваннем? Або можна даць спасылку на ўмоўнага "Пракаповіча", што малая Дзвіна ад "дзівіцца" і лічыць, што гэта крыніца і яна прыярытэтная? Па-мойму, адсылка да гіпатэтычнай прафесійнай аналогіі лепей за прыцягнутую за вушы сугучнасць, якая да гідраніміі ніякім бокам (як гэта з Начай, напрыклад). Гэта ж не тое, што наш ананімны валагодскі этымолаг прыцягвае "аналогіі" з мовы хантаў на ўласнае разуменне. Наконт Леніна ўсё ясна, да гэтага яскравым прыкладам кваліфікацыі Жучкевіча будзе Лунін, які ён выводзіць ад прозвішча Лунь, тым часам як Лунін толькі пазнейшае скажэнне Луліна. І даецца ж Жучкевіч як аўтарытэтная крыніца. Пры тым, пададзеная там Peisatai версія таксама прыцягнута за вушы, нават ускоснай згадкі пра яе нідзе няма, грунтавалася таксама на скажонай назве, таму выдаліць яе было слушна. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:13, 25 кастрычніка 2025 (+03) ::: @[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]], калі Пракаповіч і Жучкевіч не з'яўляюцца лінгвістамі і даюць аматарскія трактоўкі паходжання назваў, то можна альбо выдаляць іх версіі, як неаўтарытэтныя крыніцы, альбо асцярожна фармуліраваць спасылкі на іх на ўзор "Географ Жучкевіч выказаў ідэю, што назва X, паходзіць ад Y, аднак яго працы былі абвергнуты Z, як не адпавядаючыя сучасным лінгвістычным уяўленням". У любым разе наколькі я разумею, то на дадзены момант ніхто і не адстойвае аўтарытэтнасць Жучкевіч і неабходнасць прапісвання яго версій у артыкулах. Мне падаецца нармальным, што паходжанне назвы нейкай ракі ці возера можа быць не даследавана прафесійнымі лінгвістамі, у такім разе я лічу, што лепей у артыкуле не падаваць наогул ніякай версіі аб паходжанні назвы ці падаваць толькі народна-этымалагічную, запісаную прафесійным фалькларыстам. Замена адных аматарскіх версій другімі ды яшчэ і з прастаўленнем пры гэтым спасылак на працы прафесійных лінгвістаў, мне не падаецца вырашэннем праблемы.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 13:07, 25 кастрычніка 2025 (+03) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] таксама зноў пачаў дадаваць у артыкулы пра людзей версіі пра паходжанне іх прозвішчаў, напрыклад [[Фёдар Міхайлавіч Дастаеўскі]], [[Сяргей Мікалаевіч Румас]], [[Валянцін Акудовіч]]. Прапаную версіі аб паходжанні прозвішчаў дадаваць у артыкулы аб прозвішчах ці ў артыкулы пра роды. У артыкулах жа пра людзей пра прозвішча распісваць толькі ў выпадках, калі сам чалавек ці яго бліжэйшыя продкі змянілі прозвішча.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 23:36, 23 кастрычніка 2025 (+03) :І праўда, напэўна, для Дастаеўскага і іншых варта пісаць, што прозвішча адтапонімнае, а варыянты паходжання тамоніма ў артыкуле пра Дастоева толькі. Пра гэта мы пісалі і быццам вырашылі адносна этымалогіі ў гарадах, назвы якіх паходзяць ад гідронімаў, што пра паходжанне гідроніма пішам толькі ў артыкула пра яго. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:14, 24 кастрычніка 2025 (+03) Вітаю! Сваю пазіцыю я патлумачыў яшчэ ў маі гэтага года на старонцы Запыты да адміністратараў. Удзельнік Peisatai зрабіў сотні правак, у якіх напісаў свае ўласныя фантазіі аб паходжанні тапонімаў і прозвішчаў, пры гэтым амаль усе ягоныя праўкі або не маюць крыніц, або гэтыя крыніцы сфальсіфікаваныя. Канкрэтныя прыклады я тады прывёў (прычым гэта была толькі частка з таго, што ён панапісваў), паўтарацца тут не буду, хто жадае, можа паглядзець. Правілы вікіпедыі не дазваляюць займацца ўласнымі даследваннямі і падлогам крыніц, атаксама абражаць іншых удзельнікаў. У іншых моўных раздзелах за падобную "творчасць" удзельнікаў блакуюць назаўсёды. Я ў маі на гэта звярнуў увагу супольнасці, аднак на жаль ніякіх практычных крокаў зроблена не было. Пасля гэтага, як мне тут і параілі, я стаў самастойна выпрауляць гэтыя УД. Ніякіх парушэнняў з майго боку няма, ніводнага правіла вікіпедыі я не парушыў. Я паставіў запыты крыніцы там, дзе крыніца адсутнічае, а таксама часткова выдаліў інфармацыю, калі ў паказанай крыніцы яна адсутнічае. У некаторых выпадках выправіў інфармацыю ў адпаведнасці з тым, што насамрэч напісана ў крыніцы. Зараз вышэй пішуць, што Жучкевіч, маўляў, не аўтарытэтная крыніца. Можа і так, а Peisatai з ягонымі фантазіямі - хіба гэта АК? Потым пішуць, быццам калі ёсць корань - гэта ўжо і не УД. А хто вырашыў дзе які корань? Я ўжо не кажу пра значэнне гэтага кораня. Вось напрыклад Peisatai са спасылкай на Тапарова напісаў, што ў назве Няміга корань nem і пашыральнік g, а па Тапарову атрымліваецца, што ў назве корань mig. У назве Обаль і падобных Peisatai піша пра корань ab "рака", а ў Тапарова - абъл/объл "яблыка". І гэтак далей. Потым, вышэй напісана, што ў літаратуры аўтары не даюць поўнага спісу назваў, а абмяжоўваюцца двума-пяццю. Аднак у таго ж Тапарова часта прыводзяцца даволі доўгія спісы назваў, у тым ліку і тых, што на тэрыторыі Беларусі. Навошта тады выдумляць яшчэ ад сябе? Тым больш, калі гаворка ідзе пра больш-менш значны, вядомы аб'ект (горад ці раку). Навукоўцы ж не дурні і умеюць карыстацца картамі, даведнікамі, працамі сваіх калег (Тапароў многія назвы Беларусі браў са слоўніка Жучкевіча). Калі пра дадзены вядомы аб'ект не напісана ў аўтара, можа ён і не лічыў магчымым падобнае яго тлумачэнне? Гэта вельмі тонкая тэма, якая дае вельмі шырокую прастору для асабістых трактаванняў. Таму ў правілах энцыклапедыі і гаворыцца, што кожнае сцверджанне павінна быць падмацаванае АК. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:45, 26 кастрычніка 2025 (+03) : [[Удзельнік:Için warum]], дзякуй за рагорнутае меркаванне, у цэлым згаджаюся з вамі. Хацеў бы ўсё ж, каб мы не сыходзілі тут з таго, што ў Вікіпедыі ''кожнае сцверджанне павінна быць падмацаванае АК'', бо ёсць і шырока вядомыя факты, і відавочныя паралелі можна дапускаць, калі кансэнсус маецца. У нас ужо назапасілася шмат інфармацыі па гідраніміі/тапаніміцы, давайце супольна прывядзем яе калі не да дасканалага, то хоць бы да прмальнага стану. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:44, 26 кастрычніка 2025 (+03) :Удзельнік Варум, як казаў удзельнік JerzyKundrat, '''кідайце прымяраць ролю паліцэйскага'''. Тут камандна ствараюць, і Ваш праведны гнеў выглядае дзіўна. Calm down, Вы як нацягнутая струна :) Чаму, дарэчы, Вам не падабаецца, што ўдзельнік Peisatai так адстойвае '''балцкія версіі'''? Вы прынцыпова супраць? Хацелася б разабрацца, чаму вы так гарачыцеся, перш чым прадметна пераходзіць да тэмы "карані і ўтваральнікі" :) Бо Вы накідваеце '''відавочна "смеццевых" спасылак''' (тыпу Пракаповіча), і складаецца ўражанне, што толькі каб замыліць тэму. Як любіць казаць руская прапаганда, "не ўсё так адназначна". Хіба не так? Вы ж павінны разумець, што правінцыйны літаратар '''Пракаповіч '''- гэта не крыніца? Або што тлумачэнні '''Жучкевіча '''часта не вытрымліваюць крытыкі. Або што '''Рогалеў '''прыдумшчык яшчэ той? '''Патлумачце, калі ласка, што стаіць за Вашай актыўнасцю'''. Бо акрамя таго каб выпраўляць удзельніка Peisatai, Вы, здаецца, больш нічым у Вікіпедыі не займаецеся, а зарэгістраваліся тут, здаецца, толькі для гэтага. Або Вы проста каб усё было "строга ў духу буквы закону"? Праўда, незразумела пакуль што. (Паўтаруся, што, на маю думку, Вы '''балансуеце на мяжы з вандалізмам''', як удзельнік Peisatai балансуе на мяжы з Уласнымі даследаваннямі, і трэба гэтыя два палюсы ўрэшце '''ўзгадніць''' '''і прымірыць'''). [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:13, 26 кастрычніка 2025 (+03) ::Здаецца, я зразумела абгрунтаваў свае дзеянні. Справа не ў балцкіх версіях (ці нейкіх яшчэ), а ў тым, што па правілах праэкта артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе уласных "адкрыццяў" усіх жадаючых. Калі нехта хоча дадаць у артыкул, напрыклад, што назва Жлобін паходзіць ад літоўскага globti - калі ласка, хто ж супраць, толькі няхай ён знойдзе АК, дзе гэта чорным па беламу будзе напісана. Гэта не я так вырашыў, гэтага патрабуюць правілы вікіпедыі. А калі ён гэта піша і дае крыніцу, у якой насамрэч гэта было сказана не пра Жлобін, а пра нейкую рачулку ў Літве, то гэта ёсць уласнае даследванне і падлог крыніцы. Вось і усё. Меня проста здзівіла, што чалавек за некалькі гадоў столькі ўсяго панапісваў, дадаў горы інфармацыі, і ніхто нават не пацікавіўся, а ці праўда ўсё тое, што ён так упарта піша? Ніхто не знайшоў у інтэрнэце якую-небудзь з гэтых крыніц, не адкрыў яе і не паглядзеў, а што там на самой справе напісана? Хаця адзін ці два разы гэта было, у прыватнасці ў артыкуле пра Прыпяць. Аднак далей на жаль ніхто высновы з той гісторыі так і не зрабіў. Гэта вельмі небяспечны прэцэдэнт. Беларуская вікіпедыя не такая масавая, як напрыклад англійская ці руская, і тут знайшоўся толькі адзін такі Peisatai, а ўявіце сабе калі б іх было пяць, дзесяць, дваццаць, і яны таксама пачкамі пісалі б тут свае фантазіі? Энцыклапедыя пераўтварылася б у сметнік. Што ж датычыцца неаўтарытэтнасці Жучкевіча, Пракаповіча і Рогалева, то я дадаў тое, што змог знайсці (дарэчы, я яшчэ дадаваў Фасмера, Трубачова, Развадоўскага і іншых аўтараў). Калі яны не з'яўляюцца АК, можна і выдаліць, я не спрачаюся, аднак спачатку трэба выдаліць УД ўдзельніка Peisatai, бо гэта тым больш не АК. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:10, 26 кастрычніка 2025 (+03) :: [[Удзельнік:Akijan|Akijan]], захоўвайце, калі ласка, ветлівасць у размовах. Пытанне не ў тым маюць нейкія тапонімы/гідронімы балцкае ці афраамерыканскае паходжанне. Асноўнае пытанне ў тым ці можна дадаваць у артыкулы аб тапонімах, гідронімах, прозвішчах, канкрэтных людзях інфармацыю аб этымалогіі кораня слова падобнага да назвы дадзенага аб'екта. А таксама дадаткова ўзнята пытанне, што рабіць, калі звесткі аб паходжанні назвы ёсць, але аўтарытэтнасць іх крыніцы пад сумневам: такую інфармацыю ў артыкул не дадаваць наогул ці дадаваць, але з тлумачэннем спрэчнасці трактоўкі.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 12:55, 26 кастрычніка 2025 (+03) ::: Спадарыня [[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]], датычна другой вашай рэплікі — відавочна ''дадаваць, але з тлумачэннем спрэчнасці трактоўкі''. Мы ж не маем патрэбы ў эканоміі паперы, працэсы і з'явы можам паказваць шырока і рознабакова. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:59, 26 кастрычніка 2025 (+03) : {{u|Akijan}}, ці маеце вы дадатковыя ўліковыя запісы ў праэкце і чаму вырашылі напісаць у гэты раздзел з менавіта з новага? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:05, 26 кастрычніка 2025 (+03) ::Папрасілі ўключыцца з дыскусію. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 14:09, 26 кастрычніка 2025 (+03) Peisatai пачаў дадаваць у артыкулы свае "этымалогіі" са спасылкай на нейкую кніжку А. Мікуса (<nowiki>[</nowiki>''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''<nowiki>]</nowiki>). Зразумела, што гэта не аўтарытэтная крыніца ("смеццевая крыніца", як ён сам тут выказваецца). [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 12:55, 27 кастрычніка 2025 (+03) :[[Алесь Мікус|Мікус]] не горай за Жучкевіча або Пракаповіча, прынамсі, ведае літоўскую мову на высокім узроўні. Калі падсумоўваць. Застаецца пастанавіць, што сведчанні пра этымалогію ад неспецыялістаў не прымаем як крыніцы. Калі нехта вызначае паходжанне гідронімаў, то мае быць не проста лінгвістам-славістам, але і балтыстам, а калі і фінаўгрыстам. І практычна ўсё трэба будзе выдаліць. Таксама, што этымалогію для вялікай Дзвіны і іншага мы не прымаем для малых Дзвін і іншага, калі яны яўна асобна не названы ў крыніцы. Ніякія "імёны рэк з -упа імаверна балцкага паходжання", як любяць мовазнаўцы, нам не прыдатныя. Што найболей непрыемна, калі і праўда сістэматычна пазначаліся крыніцы, дзе нічога з чаканага або хоць блізкага да яго не было. Адзінкавыя выпадкі можна зразумець, асабліва калі пасля пазначэння крыніцы было шмат правак. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:56, 27 кастрычніка 2025 (+03) ::''Мікус не горай за Жучкевіча'' Жучкевіч прызнаны спецыяліст ў навуковым свеце, працаваў у БДУ, аўтар некалькіх кніг, артыкулаў у навуковых часопісах, на яго дагэтуль спасылаюцца іншыя навукоўцы. І не трэба яго папракаць тым, што ён географ, бо тапаніміка - гэта не толькі лінгвістыка, але і геаграфія, і гісторыя, і краязнаўства - усё разам. Сапраўднае тапанімічнае даследванне тады, калі даследчык даследуе канкрэтны аб'ект. Калі гэта горад, ён вывучае ягоную гісторыю, хто і калі яго заснаваў, калі гэта рака ці возера, вывучае іх геаграфічныя, гідралагічныя ўласцівасці - каб паспрабаваць зразумець, чым яны вылучаюцца, чаму людзі маглі іх так назваць. А не проста сядзіць сабе ў кабінеце і жангліруе словамі з розных моваў. Знасці падобныя словы можна, а вось ці будуць яны мець нейкае рэальнае дачыненне да дадзенага горада ці ракі? І Жучкевіч пры падрыхтоўцы свайго слоўніка карыстаўся працамі іншых вядомых навукоўцаў, у тым ліку і лінгвістаў: Фасмер, Тапароў, Буга, Развадоўскі, Машынскі, Лер-Сплавінскі і г. д. (спіс літаратуры ён прыводзіць). А Мікус хто такі? Якое дачыненне ён мае да навуковага света ўвогуле і да тапанімікі ў прыватнасці? І пры чым тут яго веданне літоўскай мовы? Яе ведаюць больш за 3 мільёны чалавек, гэта не значыць, што кожны з іх можа пісаць аб тапаніміцы Беларусі. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:11, 28 кастрычніка 2025 (+03) :::@[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] на што толькі не спасылаюцца. Гэта можа быць апраўдана, калі транслюецца меркаванне аўтарытэтных мовазнаўцаў, а сам ты не маеш да іх доступу. Цяпер гэта ўсё даступна ў асноўным і пасрэднік не патрэбны. Што да ўласных распрацовак этымалогіі, не геаграфічная гэта справа, чалавек не падрыхтаваны для гэтага часта не бачыць відавочных рэчаў, які б ні быў паважаны і тытулаваны ў сваёй галіне. Вядома, географ можа мець дадаткова і такую кваліфікацыю, але пра Жучкевіча мы гэтага не ведаем. Наогул мы ж бачым яго версію ў "Начы" і такога шмат, сустракаў калі выводзіў свае этымалогіі ён з позніх, скажоных часамі назваў. Я ж і кажу, што ў плане этымалогіі яны роўныя, у Жучкевіча няма кваліфікацыя для яе, а Мікула "вагі" ў тым самым навуковым свеце, хоць кваліфікацыі яўна болей. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:30, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::Заглянуў у артыкул пра [[Лужаснянка|Лужаснянку]] і [[Бабруйка]]. Я думаю, калі чляненне дастаткова відавочнае (і корань, і ўтваральнік вядомыя ў балцкіх назвах), то можна пакідаць, гэта не УД. ::У менш відавочных выпадках трэба прыбіраць. ::Другое. Калі прыводзяцца аналогіі і прыводзіцца спасылка, дзе яны прапісаныя, але там няма канкрэтна пра назву, да якой яны прыводзяцца, то гэта не падлог, а спасылка на аналогіі. Наколькі гэта УД, трэба глядзець у кожным канкрэтным выпадку. ::Трэцяе. Удзельнікам Warum і Peisatai трэба настойліва параіць прыйсці да супрацоўніцтва, калі ўжо абодва столькі сілаў кладуць на тапанімію. Пакінуць лаяць адзін аднаго і тым больш спрабаваць дэананімізаваць, у цяперашніх палітычных варунках. ::Прапаную на гэтым пакрысе гэтую дыскусію завяршаць. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:34, 27 кастрычніка 2025 (+03) :::Для каго ''чляненне дастаткова відавочнае''? Асабіста для вас відавочнае адно, для другога - другое, для трэцяга - трэцяе. Адну й тую ж назву можна "расчляніць" па-рознаму, і вытлумачэнне гэтых часцін можа быць рознае, нават у адной мове (а тут і з мовамі магчымыя варыянты). Гэтым павінны займацца спецыялісты, а не аматары. І з аналогіямі - тое ж самае. Тое, што адна назва ёсць аналагам іншай назвы - гэта павінна быць напісана ў навуковых працах прызнаных спецыялістаў, а не самі ўдзельнікі праэкта будуць самастойна вырашаць, бо тады гэта будзе ўжо не энцыклапедыя, а паркан, на якім кожны піша ўсё што хоча. І з этымалогіяй прозвішчаў - тое ж самае. Уявіце сабе, нехта захоча напісаць, што аналагам назвы Мінск (Менск) з'яўляецца назва вострава Мэн, а аналагам назвы беларускага Брэста - назва французскага Брэста, бо яму гэта відавочна... І ўвогуле, чаму абавязкова ў кожным артыкуле пра нейкі населены пункт ці раку/возера, трэба абавязкова пісаць пра этымалагію назвы?! Калі пра нейкі дадзены аб'ект пакуль няма аўтарытатнай крыніцы на гэтую тэму, то можа будзе лепш увогуле нічога не пісаць, чым нешта там выдумляць ад сябе? Каму і навошта гэта трэба? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 11:20, 28 кастрычніка 2025 (+03) :::Калегі, думаю, я '''паспяшаўся прыміраць удзельнікаў Peisatai i Warum'''. Калі апошні стаў завочна нападаць на Мікуса, мне стала пакрысе ўсё станавіцца на свае месцы. ::: <nowiki>[</nowiki>''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''<nowiki>]</nowiki>. :::Ва ўсякім разе, удзельнік Warum прарабіў тытанічную працу па перапрацоўцы артыкулаў удзельніка Peisatai, які відавочна даў маху і шмат дзе (не ўсюды) перагнуў. Калі Peisatai пад уплывам спасылак ад Warum праробіць '''работу над памылкамі''' ў артыкулах, то гэта будзе сапраўды выпадак, калі па-марксісцку з Тэзіса і Антытэзіса выйдзе не дрэнны Сінтэз. :::Яшчэ хацелася б больш пачуць '''пра славяна-індыйскую гідранімію''' на быццам бы балцкай тэрыторыі, магчыма, трэба было б асобны артыкул пра гэта напісаць, няхай бы Warum хоць нешта сваё ўласнае напісаў. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 14:27, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::''няхай бы Warum хоць нешта сваё ўласнае напісаў'' Калі вы чакаеце ад мяне ўласных даследванняў у стыле Peisatai, то іх зразумела не будзе. Па-першае, гэта забараняюць правілы праэкта, а па-другое, навошта мне тут нешта выдумляць і пісаць горы нейкага флуда? У меня для гэтага няма ніякай матывацыі. А ў яго, відаць, ёсць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 17:49, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::: Калі ласка, давайце больш канструктыўна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:51, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::Ніякага дачынення ні да якога Дзермана я не маю. Доказы смешныя: за тэрмін, які больш за 5 месяцаў, вы знайшлі аж цэлых 3 супадзенні па часе)) І ўвогуле, не трэба пастаянна ўводзіць дыскусію ў бок. Спрэчка тут не пра балтаў, славян, індыйцаў, Мікуса, Дзермана і г. д., а пра тое, ці можа ў энцыклапедыі чалавек пісаць свае ўласныя здагадкі і меркаванні? Правілы вікіпедыі гавораць, што не, артыкулы тут пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц. Калі вам так хочыцца балцкіх версій тапонімаў, то літаратуры на гэтую тэму хапае, той жа Тапароў пра гэта вельмі шмат напісаў. Дадавайце і ніхто супраць не будзе. Але Peisatai нават і балтыста Тапарова перакручвае, ставіць на яго спасылку, а піша нейкую адсябяціну, чаго ў Тапарова зусім няма (прыклады я прыводзіў яшчэ ў маі). [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 15:24, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::Ох ужо гэтыя дэаноны :( А якая розніца? Тут да крыніц фармальны падыход і суб'ектыўныя крытэрыі. Справа толькі як мы будзем рабіць, прымаць усе меркаванні з хоць якімі крыніцамі, тады пойдуць і Жучкевіч з іншымі, і Мікус. Або толькі выключна яўных тэматычных лінгвістаў, тады ні Жучкевіч, ні Мікус не пойдуць. Ачышчаем і жывём спакойна. Калі першы варыянт, паўтаруся, трэба вярнуцца і трымацца палітыкі невыдалення. Калі былі выпадкі ўяўнага ўжывання крыніц, так болей не рабіць ні пад якім соусам. Выпрацаваць нейтральныя формы, які будуць адпавядаць стану крыніц, напрыклад, "у балцкіх гідронімах вылучаюць корань y-[зноска] і пашыральнік -x[зноска], але ці яны ў назве гэтай Yx яўна не адзначана". Спыніць канфрантацыю на балцка-славянскай этымалагічнай глебе, у асноўнай масе гэта пэўна ніколі не вызначаць, будуць толькі болей або меней кваліфікаваныя гіпотэзы. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:01, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::: Пане [[Удзельнік:M.L.Bot|Максіме]], канешне ж будзем ''прымаць усе меркаванні з хоць якімі крыніцамі''. Вікіпедыя для таго й прызначана, каб трансляваць веды з розных галін. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:16, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::@[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] , тэарэтычна правілы вымагаюць не хоць якіх, а аўтарытэтных крыніц. Але звычайна так катэгарычна пытанне паўстае ў спрэчных выпадках, што ў нас цяпер і ёсць. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:03, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::: Маем звычай у БелВікі трактаваць аўтарытэтнасць крыніц таксама шырока, аж да навінных. Узнятая тут бура не нагода для фундаментальных змен. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 28 кастрычніка 2025 (+03) :::: {{u|Akijan}}, я выдаліў частку вашай рэплікі, якая была датычна вашых здагадак датычна асобы іншага ўдзельніка. Па-першае гэта парушае [[ВП:ЭП]], а дакладней парушае "прадузятасць, навешванне «цэтлікаў» на апанентаў". Па-другое, у Вікіпедыі нельга займацца [[доксінг]]ам. Таксама чытайте [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikimedia_Foundation_statement_on_paid_editing_and_outing афіцыйную пазіцыю фонду Вікімедыя] датычна аутынгу іншых асоб. Я вас папярэджваю, што наступным разам за парушэнне [[ВП:ЭП]] ваш доступ да рэдагавання Вікіпедыі можа быць заблакаваны. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:47, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::Удзельнік МоцныБрат, патлумачце ласка, на падставе якіх фармальных правілаў Вікіпедыі Вы выдалілі частку майго паста, у якім я параўнаў час напісання ўдзельнікам Варум тут сваіх пастоў з <nowiki>[</nowiki>''Неэтычная частка рэплікі была выдалена ўдзельнікам {{u|MocnyDuham}}''<nowiki>]</nowiki>.? Дэананімізацыя забароненая толькі калі гэта пагражае пераследам па палітычных, рэлігійных падставах, а Дзермана ў Беларусі ніхто пераследваць не будзе, бо ён на баку ўладаў. Калі ласка, дакладную спасылку на рэгуляцыю. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 15:47, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::: Звярніце ўвагу на [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў#c-MocnyDuham-20251028124700-Akijan-20251028112700|гэты]] і [[Размовы з удзельнікам:Akijan#c-MocnyDuham-20251028125100-Папярэджанне|гэты]] каментар. І я зноў выдаліў вашу рэпліку з магчымым дэанонам па гэтых прычынах. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:01, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::Добра, прачытаў, пагаджуся, быў раманаў. Але ж паведаміць зацікаўленым асобам, думаю, правілы Вікіпедыі не забараняюць. Бо калі ўдумацца, гэта з глузду з'ехаць што робіцца. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:05, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::: Вы не ведаеце, ці з'яўляецца ўдзельнік той асобай, пра якую кажаце. А калі ён ніяк з ёй не звязаны? Зараз вы ствараеце ціск на ўдзельніка тым, што камусьці пра яго штосьці скажаце. Ваша пагроза "паведаміць зацікаўленым асобам" парушае [[ВП:НАПА]]. Калі ласка, не пагражайце тут нікому. [[ВП:СУ|Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:17, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::::Думаю, тады Вам варта з такой жа строгасцю адрэагаваць на спробу дэанону вышэй з боку ўдзельніка Варум ("падазраю, што гэта ён сам і ёсць") і прывесці да балансу. ::::::::Карацей, спадзяюся, нехта ўсё ж возьмецца выпраўляць тое, што тут з ідэалагічных прычын творыць апазнаны ўдзельнік Варум. [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 16:58, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::::: Тое самае тычыцца і {{u|Için warum}}, канешне. Не бачыў яго рэпліку. Калі ласка, спыніцеся і пачніце камунікацыю згодна з [[ВП:ВЕТ]]. Галоўнае прыйсці да кансэнсусу і пачаць дапаўняць Вікіпедыю. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:02, 28 кастрычніка 2025 (+03) :::::::::: Па-мойму, кансэнсус тут можа быць толькі адзін - выконваць правілы вікіпедыі, там усё прапісана, а не вынаходзіць тут веласіпед. Мне цяжка ўявіць падобную дыскусію ў нейкім іншым моўным раздзеле, напрыклад, у англійскім ці рускім. Дарэчы, Peisatai спрабаваў пісаць свае ўласныя даследванні і ў рускай ВП, аднак відаць не атрымалася, тады ён цалкам пераключыўся на беларускую, і тут, як гаворыцца, "пракаціла". На жаль. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 17:41, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::::::: У іншых моўных раздзелах смецця больш, чым у БелВікі. Не буду тут прыводзіць доказы з уласных даследаванняў на гэты конт. Таксама нагадаю, што Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, акрамя [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|пяці агульных прынцыпаў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:46, 28 кастрычніка 2025 (+03) ::::::::::Чаму Вы не выдалілі ў згаданай рэпліцы спробу дэанону? [[Удзельнік:Akijan|Akijan]] ([[Размовы з удзельнікам:Akijan|размовы]]) 12:22, 30 кастрычніка 2025 (+03) :::::::::::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], калі ласка, дазачысціце тое, што можа быць дэанонам, можа, і версіі нейкія можна закрыць для прагляду правамі адміна. Дзякуй. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:12, 3 лістапада 2025 (+03) :::::::::::: Выдаліў! Зараз паспрабую закрыць версіі [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:06, 3 лістапада 2025 (+03) :::::::::::: Здаецца ўсё прыбраў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:09, 3 лістапада 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Праект рашэння === {{закрыта}} Не хочацца, каб тэма заставалася адкрытай, таму я падрыхтаваў праект рашэння. Калі ён не сустрэне вострай крытыкі, то набудзе моц праз тыдзень. Вітаю дапрацоўку з боку дасведчаных удзельнікаў.<br /><br />Звесткі аб этымалогіі дапускаюцца толькі пры наяўнасці надзейных крыніц. Неправяраемыя крыніцамі сцвярджэнні выключаюцца і не павінны размяшчацца ў асноўнай прасторы Вікіпедыі (гл. [[ВП:ПРАВ]]). Фармулёўкі ў пытаннях этымалогіі ў «спрэчных артыкулах» павінны быць прыведзены з відавочнай атрыбуцыяй у тэксце: «па меркаванню X», «згодна з Y», і з дакладнай бібліяграфічнай спасылкай. Указваць паходжанне канкрэтнага тапоніма ці гідроніма варта толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект. Перанос агульных мадэляў «корань/фармант» на назвы, не згаданыя ў аўтара, разглядаецца як ўласнае даследаванне і не дапускаецца. Самастойнае «расчляненне» назваў на карані і суфіксы і высновы на гэтай аснове без прамой падтрымкі профільнай літаратуры таксама недапушчальныя (гл. [[ВП:НУДА]]).<br /><br />Дапускаецца прывядзенне розных версій паходжання, у тым ліку балтыйскіх, славянскіх і іншых, але кожная толькі са спасылкай на надзейную крыніцу, з карэктнай атрыбуцыяй аўтара і ўзважанай падачай без катэгарычнасці там, дзе ў літаратуры няма кансэнсусу. Прыярытэт аддаецца профільным лінгвістам і выданням, якія рэцэнзуюцца. Папулярызатарскія і краязнаўчыя артыкулы магчымы толькі з відавочнай маркіроўкай іх статусу і без пераацэнкі іх вагі ў параўнанні да профільнай літаратуры.<br /><br />Нагадваю аб недапушчальнасці войн правак. Персанальныя выпады і любыя спробы дэананімізацыі будуць выдаляцца. Пры паўтарэнні магчымы блакіроўкі. Па спрэчных пытаннях прашу адкрываць тэму на старонцы абмеркавання артыкула і весці дыялог там.<br /><br />Абмеркаванне носіць метадалагічны характар, гаворка пра правяральнасць і спосаб падачы, а не пра супрацьстаянне балтыйскіх і славянскіх трактовак. Праект адкрыты для розных навуковых версій пры ўмове акуратнай атрыбуцыі, надзейных крыніц і захавання этыкі зносін. Дзякуй усім удзельнікам за ўклад і канструктыў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:20, 15 лістапада 2025 (+03) : Усё ідзе сваім чарадом, [[Удзельнік:MocnyDuham]] не выдумвай усялякія бздуры. Гэта была ''вострая крытыка'', калі ты не зразумеў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 15 лістапада 2025 (+03) :: "Сваім чарадом" усё ідзе з мая. За гэты час ужо былі блакіроўкі і некалькі вялікіх амберкаванняў. Трэба было ўжо нешта прыдумаць, каб удзельнікі маглі мець магчымасць разам правіць Вікі без сварак. На гэта быў выказаны кансэнсус вышэй. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:53, 15 лістапада 2025 (+03) ::: Сам па сваіх правілах і жыві. [[Вікіпедыя:Кансэнсус]] ''звычайна дасягаецца натуральным шляхам — пасля таго як адзін з удзельнікаў уносіць праўку ці дадатак на якой-небудзь са старонак Вікіпедыі, усе, хто ўбачаць гэту змену, могуць на яе адрэагаваць, змяніўшы ці адмяніўшы яе, або пакінуць яе ў сіле''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:59, 15 лістапада 2025 (+03) ::::Пане @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], давайце нейк сур’ёзней. Правілы і парады адносна паводзін і культуры размоў у Вікіпедыі вы ведаеце. Намагайцеся, калі ласка, не даводзіць да абсурду. Пан @[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] паспрабаваў сфармуляваць кансэнсус, каб улагодзіць канфлікт, які цягнецца даўно. У вашых жа каментарыях я бачу спробы накаліць асабісты канфлікт, каб усе ўдзельнікі гэта незразумела што чыталі... Давайце, калі ласка, па справе. Таксама было б нядрэнна вам адрэагаваць у абмеркаванні вышэй пра вашыя нападкі (як мне гэта бачыцца з таго кантэксту, які я маю) на ўдзельніка. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 18:15, 15 лістапада 2025 (+03) ::::Пры ўсёй павазе: ''кансэнсус '''звычайна''' дасягаецца натуральным шляхам''. Па гары тэксту вышэй відаць, што кансэнсусам і не пахне ўжо даволі даўно. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:04, 16 лістапада 2025 (+03) : @[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] і @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], што думаеце? Гэты праект з большага тычыцца вашай работы. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 02:14, 18 лістапада 2025 (+03) ::Як паказала практыка, удзельніку @Peisatai абыякава. ::Гісторыя: ::Адносна нядаўна распачалася вайна правак за артыкул [[Вольберавічы]] і [[Янкі]]. З майго боку былі агучаны заўвагі адносна фармуліроўкі тэкстаў і патрабаванне ў пашырэнні крыніц (бо праўкі Peisatai выглядаюць як уласныя даследаванні, пры ўмове, што Peisatai ведае даследчыкаў, на якіх і грунтуецца яго меркаванне, але не запісвае іх ў раздзел Літаратура (артыкулаў). ::Паходжанне назвы Янкі таксама выклікае сумнеў (балцкая версія): аўтар грунтуецца толькі на антрапанімічных версіях паходжання назвы (у свой час я займаўся гэтым артыкулам і дакладна ведаю што тапонім - славянскі, бо паселішча заснавана ўжо пасля асваення славянамі гэтай тэрыторыі). Чаму так напружвае падобная дзейнасць @Peisatai: аўтар не ідзе на кантакт (яго меркаванні грунтуюцца пераважна на лінгвістычным аналізе тапонімаў, ігнаруючы гістарычны кантэкст). Разам з тым, Peisatai не імкнецца пісаць больш дакладна пра сувязь паміж назвай паселішча і версіяй. ::Дайшло да смешнага: як ініцыятары размовы пры "Размовах" артыкула [[Вольберавічы]], я напісаў што праз падобнае, буду вымушаны звяртацца да адміністрацыі, што і раблю зараз. ::Калі ласка, прашу звярнуць увагу на гэта спрэчнае пытанне. Вышэй, у гэтай размове, ужо былі распісаны прыклады таго, як павінны быць распісаны падобныя артыкулы. Нібы падобныя абмеркаванні для Peisatai - пусты гук. [[Удзельнік:MoniczFrancisak|MoniczFrancisak]] ([[Размовы з удзельнікам:MoniczFrancisak|размовы]]) 09:54, 9 мая 2026 (+03) :::Дайшло да смешнага: неяк так атрымалася, што пад час абмеркавання мой асноўны IP - заблакаваны) Гэта пытанне ўжо ў стадыі вырашэння, але здзівіла падобнае супадзенне. Калі ўсё ж такі гэта не супадзенне, то мы маем справу з нейкімі хм ...цікавымі варыянтамі вырашэння такіх пытанняў шляхам кляўз адміністратарам Вікі іншамоўных раздзелаў. [[Удзельнік:MoniczFrancisak|MoniczFrancisak]] ([[Размовы з удзельнікам:MoniczFrancisak|размовы]]) 10:23, 9 мая 2026 (+03) 17:59, 15 лістапада 2025 (+03) ::::: Нармальна ўсё, кансэнсуса дасягаем не тут, а ў працэсе рэдактарскай працы. Гэта гара тэксту ні аб чым і ні да чаго. [[Удзельнік:IshaBarnes]], давайце лепш будзем артыкулы правіць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:32, 16 лістапада 2025 (+03) :::::: А хто супраць? Я толькі за. Але калі ўжо вынесена гэтая вайна на агульнае абмеркаванне, то трэба неяк вырашаць. Адміны на тое і адміны, каб такімі праблемамі займацца. -- [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:57, 16 лістапада 2025 (+03) ::::::: Вайна скончана, прававеды толькі ніяк не супакояцца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 02:00, 16 лістапада 2025 (+03) :::::::: {{u|JerzyKundrat}}, прыпыніце тролінг і выконвайце [[ВП:ЭП]]. Грубы стыль зносін з навешваннем цэтлікаў на ўдзельнікаў ніхто доўга цярпець не будзе. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:33, 16 лістапада 2025 (+03) ::::: Сур'ёзней ужо няма куды — не выдумвайце дурасцей. Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў акрамя [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|пяці агульных прынцыпаў]]. Кансэнэнсус дасягаецца натуральным чынам. Лепш бы кантэнту ў БелВікі дадалі, чым праўнікаў з сябе строіць. — --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:24, 15 лістапада 2025 (+03) :::::: Адным з галоўных прынцыпаў вікіпедыі з'яўляецца тое, што артыкулы пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе ўласных меркаванняў усіх жадаючых. Бо тады гэта будзе ўжо не энцыклапедыя, а сметнік. Калі хтосьці хоча прасоўваць нейкія свае ўласныя ідэі, то для гэтага існуюць іншыя пляцоўкі (блогі, форумы і г. д.). Энцыклапедыя не для гэтага.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:57, 18 лістапада 2025 (+03) :выглядае лагічна, як і мае быць. Можа не заўсёды будзем прыдзірацца да якасці крыніц, але вядома, што ў розных крыніц розная вага. Калі што, можна ўжо абмяркоўваць удакладненні да правіл аўтарытэтнасці крыніц [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:58, 15 лістапада 2025 (+03) :: на хвіга стока букф, не пайму. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:01, 15 лістапада 2025 (+03) :Прапанова вырашэння спрэчкі слушная. Аднак не зразумела, чым павінна стаць гэтая прапанова. Застанецца каментаром на старонцы запытаў да адмінаў? У такім выпадку наўрад ці яна будзе мець нейкую сур'ёзную моц. Трэба было б аформіць як [[Вікіпедыя:Правілы#Прызначэнне|рэкамендацыю]] прынамсі. І ў такім выпадку, было б лепей, каб гэтае абмеркаванне вялося шырэй - не толькі на старонцы запытаў да адмінаў, але і на форуме, напрыклад, ці нейкім іншым чынам пашырыць праект. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 01:20, 16 лістапада 2025 (+03) : Дзякую, Спадар [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], за прапанаванае рашэнне. З майго боку будуць наступныя заўвагі: :: 1) Я прапаную перафармуляваць сказ "Самастойнае «расчляненне» назваў на карані і суфіксы і высновы на гэтай аснове без прамой падтрымкі профільнай літаратуры таксама недапушчальныя". Падзел слова на корань і суфікс - гэта тое, што вывучаецца ў школе і што з'яўляецца ўсё ж такі базавымі ведамі. Калі раптам у артыкуле спатрэбіцца прапісаць, які ў слове суфікс, то я нават не ўпэўнена, што на такое наогул патрэбны хоць нейкія крыніцы. А вось падзел кораня слова на часткі - гэта ўжо этымалогія і тут я цалкам згодная ў неабходнасці спасылак на профільную літаратуру. :: 2) Прапаную таксама дадаць рашэнне наконт магчымасці ці не магчымасці прапісваць у артыкулах аб адных аб'ектах інфармацыю аб паходжанні назваў іншых аб'ектаў. Напрыклад, у артыкулах аб гарадах інфармацыю аб паходжанні назваў рэк, у артыкулах ад адных рэках інфармацыю аб паходжанні назваў іншых рэк, у артыкулах аб людзях інфармацыю аб паходжанні прозвішчаў.--[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 02:03, 16 лістапада 2025 (+03) ::: [[Удзельнік:Hanylka]], давайце ва не будзеце навязваць іншым, пра што пісаць, а пра што не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 02:06, 16 лістапада 2025 (+03) Рэальным кейсам зараз ёсць напр. артыкул [[Мёры]], гл. [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D1%91%D1%80%D1%8B&action=history вайну правак]. Калі знойдуцца адміны, ласкава запрашаю! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:13, 17 лістапада 2025 (+03) Асабіста я цалкам згодны з праектам рашэння ад MocnyDuham. Ён усё слушна растлумачыў, аргументаваў згодна з правіламі вікіпедыі. Запярэчыць ці нешта дадаць мне няма чаго. Усё правільна. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 18:51, 18 лістапада 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік=== З улікам таго, што канфлікт у гэтай тэматыцы [[Адмысловае:GoToComment/c-Maksim_L.-20250515060700-Удзельнік_Peisatai|цягнецца ўжо амаль год]], настаў час падвесці вынік, які мог бы накіроўваць удзельнікаў у далейшай працы. Гэта не асобны рэгламент і не новае правіла, а падсумаванне таго, як ужо функцыянуе наш праект у межах існых правіл.<br> <br/>Найперш прашу ўдзельнікаў звярнуць увагу на тое, што Вікіпедыя грунтуецца на некалькіх асноўных прынцыпах і правілах, у тым ліку [[ВП:ПРАВ]], [[ВП:НУДА]] і [[ВП:АК]]. З іх вынікае, што падставай для ўключэння інфармацыі ў Вікіпедыю з’яўляецца яе правяральнасць. Гэта азначае, што чытач павінен мець магчымасць пераканацца, што прадстаўлены ў Вікіпедыі матэрыял ужо быў апублікаваны ў іншых крыніцах.<br> <br/>Пажадана, каб гэтыя крыніцы былі як мага больш аўтарытэтнымі. Умоўная іерархія крыніц рухаецца ад рэцэнзаваных навуковых публікацый і профільных даследаванняў да менш спецыялізаваных выданняў, у тым ліку СМІ. Асабліва важна, што крыніцы, якія прайшлі навуковую рэцэнзію або другасны і трацічны аналіз, звычайна маюць большую вагу, чым першасныя крыніцы, дзе інфармацыя можа падавацца без аналізу, інтэрпрэтацыі і экспертнай ацэнкі.<br> <br/>Не менш важна, што Вікіпедыя не з’яўляецца месцам для неапублікаваных фактаў, аргументаў, канцэпцый, сцверджанняў або тэорый. Гэта таксама датычыцца неапублікаванага аналізу або сінтэзу апублікаваных матэрыялаў, калі такі сінтэз вядзе да з’яўлення новых пунктаў гледжання. Гэта рэгулюецца правілам [[ВП:НУДА]].<br> <br/>'''Пра праблему, якая ўзнікла'''<br> <br/>У межах гэтага канфлікту праект сутыкнуўся з праблемай у вельмі складанай тэме этымалогіі. Частка інфармацыі ў артыкулах падавалася [[Адмысловае:GoToComment/c-Maksim_L.-20250515060700-Удзельнік_Peisatai|або без крыніц, або са спасылкамі на крыніцы, у якіх адпаведнае сцверджанне фактычна не пацвярджалася]]. У [[Адмысловае:GoToComment/c-MoniczFrancisak-20260507112900-Тапаніміка_(раздзел_Назва)|іншых выпадках]] выкарыстоўваліся першасныя крыніцы — метрычныя кнігі, перапісы, спісы рэк, карты, актавыя дакументы, якія утрымлівалі назву аб’екта, але не змяшчалі яе этымалагічнага аналізу.<br> <br/>Такая праца з інфармацыяй прыводзіць да канфліктаў, таму ёсць патрэба яшчэ раз зафіксаваць асноўныя прынцыпы працы з этымалагічнымі звесткамі.<br> <br/>Звесткі пра паходжанне тапонімаў, гідронімаў, айконімаў, антрапонімаў і прозвішчаў могуць размяшчацца ў артыкулах толькі пры наяўнасці надзейных крыніц. У пытаннях этымалогіі асаблівую вагу маюць профільныя лінгвістычныя, анамастычныя, тапанімічныя і гідранімічныя даследаванні.<br> <br/>Неправяральныя сцверджанні, уласныя высновы ўдзельнікаў, самастойныя рэканструкцыі і спалучэнне розных крыніц для атрымання новай этымалагічнай высновы не дапускаюцца ў асноўнай прасторы Вікіпедыі.<br> <br/>Паходжанне канкрэтнага тапоніма, гідроніма, назвы паселішча або прозвішча варта падаваць толькі тады, калі крыніца прама разбірае менавіта гэты аб’ект або менавіта гэтае прозвішча ці імя ў адпаведным кантэксце. Калі ў крыніцы разбіраецца іншы гідронім, іншы тапонім, іншае прозвішча, агульны корань, фармант, суфікс або моўная мадэль, гэта не дае падставы самастойна пераносіць такую этымалогію на назву, якая ў крыніцы не разглядаецца.<br> <br/>Самастойнае вылучэнне ў назве кораня, асновы, суфікса або фарманта з наступнай этымалагічнай высновай, самастойнае параўнанне назвы з літоўскімі, латышскімі, славянскімі, германскімі або іншымі словамі, прозвішчамі, тапонімамі ці гідронімамі, выснова пра балцкае, славянскае, германскае або іншае паходжанне назвы толькі на падставе сугучнасці, а таксама выкарыстанне крыніцы, у якой разглядаецца адзін аб’ект, як пацвярджэнне этымалогіі іншага аб’екта — усё гэта з’яўляецца ўласным даследаваннем і супярэчыць [[ВП:НУДА]].<br> <br/>Не дазваляецца рабіць спасылку на крыніцу такім чынам, каб у чытача стваралася ўражанне, нібыта ў ёй пацвярджаецца этымалогія канкрэтнай назвы, калі ў рэчаіснасці гэтая назва там не разбіраецца. Такая практыка супярэчыць [[ВП:ПРАВ]].<br> <br/>Метрычныя кнігі, перапісы, спісы рэк, карты, актавыя дакументы і падобныя матэрыялы могуць выкарыстоўвацца для пацвярджэння факту існавання назвы, прозвішча, формы запісу або гістарычнай фіксацыі. Аднак такія крыніцы не могуць выкарыстоўвацца як доказ паходжання назвы, калі самі яны не змяшчаюць этымалагічнага аналізу. Напрыклад, фіксацыя прозвішча ў метрычнай кнізе не з’яўляецца доказам таго, што назва паселішча паходзіць ад гэтага прозвішча або звязаная з ім.<br> <br/>У артыкулах пра населеныя пункты трэба пазбягаць шырокіх этымалагічных разважанняў пра іншыя аб’екты — рэкі, азёры, прозвішчы, асабовыя імёны або іншыя тапонімы, — калі крыніца не звязвае іх непасрэдна з назвай дадзенага населенага пункта. Калі назва паселішча паходзіць ад назвы ракі, возера, прозвішча або асабовага імя, у артыкуле пра паселішча можна пазначыць гэты факт толькі пры наяўнасці крыніцы.<br> <br/>Калі ў надзейных крыніцах існуюць розныя версіі паходжання назвы, у артыкуле могуць быць пададзены некалькі версій. Яны павінны быць атрыбутаваныя: «паводле X», «на думку Y», «Z выводзіў назву ад…». Пры адсутнасці навуковага кансэнсусу фармулёўкі павінны быць асцярожнымі і не катэгарычнымі. Нельга падаваць адну версію як усталяваны факт, калі ў літаратуры яна з’яўляецца толькі гіпотэзай. Краязнаўчыя, папулярызатарскія і непрофільныя крыніцы могуць згадвацца толькі з пазначэннем іх статусу і без пераацэнкі іх вагі ў параўнанні з профільнай лінгвістычнай літаратурай.<br> <br/>'''Абмежаванне для ўдзельніка Peisatai'''<br> <br/>Асобна прашу ўдзельніка {{u|Peisatai}} звярнуць увагу на выкладзенае вышэй. З улікам працяглага канфлікту і шматлікіх заўваг адносна ўласных даследаванняў, удзельніку Peisatai забараняецца дадаваць у асноўную прастору Вікіпедыі новыя этымалагічныя версіі тапонімаў, гідронімаў, назваў паселішчаў, прозвішчаў і асабовых імён, '''калі крыніца не разбірае непасрэдна адпаведны аб’ект'''.<br> <br/>У прыватнасці, не варта самастойна выводзіць назвы з літоўскіх, латышскіх, славянскіх, германскіх або іншых слоў; падаваць сугучныя прозвішчы, гідронімы або тапонімы як «паралелі» да назвы артыкула без прамой крыніцы; выкарыстоўваць першасныя крыніцы як доказ этымалогіі; вяртаць у артыкулы раней аспрэчаныя этымалагічныя фрагменты без папярэдняга абмеркавання.<br> <br/>Калі будзе выяўлена парушэнне гэтага абмежавання, адпаведныя праўкі могуць быць адкачаны. Пры паўторных парушэннях могуць ужывацца адміністрацыйныя меры, у тым ліку блакіроўка.<br> <br/>'''Парадак вырашэння новых спрэчак'''<br> <br/>Гэты фрагмент датычыцца ўсіх удзельнікаў і мае рэкамендацыйны характар. Яго мэта гэта знізіць імавернасць новых канфліктных сітуацый.<br> <br/>Выдаленне або выпраўленне спрэчных этымалагічных фрагментаў павінна рабіцца з кароткім і нейтральным тлумачэннем, напрыклад: «крыніца не разбірае гэты аб’ект», «няма пацвярджэння ў крыніцы», «уласнае даследаванне», «першасная крыніца не пацвярджае этымалогію». Пазбягайце адкату інфармацыі без каментароў, таму што гэта можа выглядаць як вандалізм. <br> <br/>Пры масавым выдаленні пажадана пакідаць паведамленне на старонцы размоў адпаведнага артыкула або ў агульным абмеркаванні, каб пазбегнуць новай вайны правак. Калі фрагмент мае крыніцу, але крыніца сумнеўная або непрофільная, пажадана не пераходзіць да вайны правак, а вынесці пытанне на абмеркаванне. Пры стварэнні тэмы на старонцы размоў лепш пазначаць удзельніка, які ўнёс спрэчную інфармацыю.<br> <br/>'''Пра этычную камунікацыю'''<br> <br/>Асобна нагадваю пра неабходнасць захавання [[ВП:ЭП]]. Усім удзельнікам канфлікту трэба прытрымлівацца ветлівасці і этычных нормаў.<br> <br/>У Вікіпедыі недапушчальныя асабістыя выпады, абразы, ярлыкі кшталту «балтафоб», «жмудаед», «фантазёр», «псіх», «паліцэйскі» і падобныя фармулёўкі. Таксама недапушчальныя намёкі на сувязь удзельніка з рэальнымі асобамі або арганізацыямі, спробы дэананімізацыі і любыя пагрозы. Не варта абмяркоўваць матывы, асобу або магчымую ідэнтычнасць удзельніка замест зместу яго правак, бо гэта не дапамагае працы над артыкуламі і толькі паглыбляе канфлікт.<br> <br/>У першую чаргу гэта датычыцца ўдзельнікаў {{u|Peisatai}} і {{u|Için warum}}. Удзельніку {{u|Için warum}} ужо выносіліся папярэджанні і прымяняліся першыя блакіроўкі за падобны стыль камунікацыі. Аднак гэтае патрабаванне датычыцца ўсіх удзельнікаў без выключэння.<br> <br/>'''Заключэнне'''<br> <br/>Гэты вынік не з’яўляецца рашэннем на карысць балцкіх, славянскіх, германскіх або іншых версій паходжання назваў. Ён датычыцца толькі правяральнасці, недапушчальнасці ўласных даследаванняў, карэктнага выкарыстання крыніц і этычнай камунікацыі паміж удзельнікамі. Гэты вынік не павінен тлумачыцца як заклік да масавай чысткі ўсіх артыкулаў, дзе ёсць этымалагічныя звесткі без крыніц, асабліва калі такая інфармацыя знаходзіцца ў артыкулах ужо шмат гадоў і не выклікала спрэчак. [[Вікіпедыя:Не даводзьце да абсурду|Не трэба даводзіць сітуацыю да абсурду]] і механічна праходзіць па ўсіх падобных артыкулах толькі дзеля выдалення або пазначэння старых фрагментаў. Практычна гэты падыход найперш павінен прымяняцца да артыкулаў, у якіх ужо ўзнікла або ўзнікае спрэчка адносна этымалагічных звестак, якасці крыніц, уласных даследаванняў або карэктнасці падачы розных версій.<br> <br/>У выпадку парушэння гэтых прынцыпаў у адпаведнай тэматыцы прашу пазначаць мяне або звяртацца на старонку [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:00, 10 мая 2026 (+03) :Так разумею, гэты допіс - Вашае асабістае меркаванне. Мяркуючы з ранейшага абмеркавання, паўнамоцтваў пастуляваць такія забароны Вы не маеце. Буду рады, калі мяне ўдакладняць у гэтым іншыя знаўцы тутэйшых правілаў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:05, 10 мая 2026 (+03) :: Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных [[Вікіпедыя:Пяць слупоў|тут]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:20, 10 мая 2026 (+03) ::: Менавіта. І гэта [[ВП:5С1|першы слуп, які трэба выконваць]]: Вікіпедыя — энцыклапедыя, якая ўвабрала элементы агульных энцыклапедый, спецыялізаваных энцыклапедый і альманахаў. '''Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «Не ўласнае даследаванне» і імкнуцца да дакладнасці'''. Вікіпедыя не месца для асабістых думак, досведу, аргументаў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:24, 10 мая 2026 (+03) :::: Ну так, натуральна. ''Усе артыкулы мусяць трымацца прынцыпу «Не ўласнае даследаванне» і імкнуцца да дакладнасці'', крыніцы ў рукі і працуем. Дасканаласць вітаецца, але не патрабуецца. Раты ніхто і нікому не затыкае, з правіламі не гуляем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:29, 10 мая 2026 (+03) ::::: Я не прашу дасканаласці, я прашу не рабіць уласных даследванняў. Здаецца ўсё відавочна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:43, 10 мая 2026 (+03) :::Патлумачце мне, калі ласка, як чалавек старонні і абазнаны. Якая моц увогуле ў гэтага, распісанага панам М.Д. праекту? Гэта абавязкова для выканання, таму што ён Адміністратар? або гэта яго прыватнае пажаданне? Не разумею з гледзішча размеркавання паўнамоцтваў. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 23:22, 10 мая 2026 (+03) :: Гэта не маё асабістае меркаванне, а адміністрацыйнае рашэнне. Як адміністратар, я маю права блакіраваць удзельнікаў за парушэнне лакальных правіл. Паведамленне вышэй — гэта падрабязнае апісанне таго, якія менавіта вашы дзеянні і якім чынам парушаюць правілы. Замест блакіроўкі я дэталёва растлумачыў вам сітуацыю і даў магчымасць далей удзельнічаць у праекце без канфліктаў. Выкананне [[ВП:ПРАВ]], [[ВП:АК]] і [[ВП:НУДА]] з’яўляецца абавязковым для кожнага ўдзельніка. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:22, 10 мая 2026 (+03) :Д'ябал, як заўсёды, у дэталях. Вось, узяць артыкул пра вёску [[Шані (Пружанскі раён)|Шані]]. Не знайшоў бы я пра тое, што ў 16 стагоддзі там жыў такі "Шень Ухачевіч" (і пазней там ужо згадваецца вёска Шэні) - і назва была б бадай навек зацемленая. З такой забаронай пра гэта ніхто б ніколі не дазнаўся. Разумееце абсурднасць сітуацыі? :А па сутнасці - мусіце браць ''канкрэтныя'' факты і казаць пра парушэнне ''канкрэтных'' правілаў. Згадка прозвішча Клюшч у артыкуле пра Клюшчаны - не бачу тут ніякага парушэння і тым больш ніякага Ўласнага даследавання. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 22:24, 10 мая 2026 (+03) :: прозвішча Клюшч існавала? аўтарытэтныя крыніцы ёсць? тады ў чым праблема? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:34, 10 мая 2026 (+03) :: Разумею ваш аргумент, але гэта якраз прыклад таго, што Вікіпедыя не павінна быць месцам для першаснага даследавання. :: Калі вы знайшлі Шэня Ухачэвіча, пазнейшыя згадкі Шаневічаў і бачыце паміж гэтым сувязь з назвай Шані, гэта можа быць цікавай і важнай гіпотэзай. Але спачатку яна павінна быць аформлена і апублікавана як даследаванне па-за Вікіпедыяй: у артыкуле, зборніку, кнізе або іншым прыдатным выданні. Пасля гэтага яе можна будзе выкарыстоўваць у Вікіпедыі як крыніцу. :: У самой Вікіпедыі можна падаваць правяральныя факты: што ў такой крыніцы згаданы такі чалавек, у такой крыніцы — такая назва або прозвішча. Але рабіць з гэтага выснову пра паходжанне назвы або падводзіць чытача да такой высновы без апублікаванай крыніцы — гэта ўжо ўласнае даследаванне. :: Таму праблема не ў тым, што інфармацыя нецікавая або бескарысная. Праблема ў тым, што даследаванне трэба спачатку апублікаваць па-за Вікіпедыяй, а ўжо потым пераносіць яго ў Вікіпедыю. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 22:37, 10 мая 2026 (+03) :::Яшчэ раз. Ёсць вёска Клюшчаны. Ёсць прозвішча Клюшч. У раздзеле "Назва" згадваецца: ёсць прозвішча Клюшч. Тут няма высновы, гэта матэрыял і ілюстрацыя. Не лічу гэта Ўласным даследаваннем. Калі б была мова "Клюшчаны паходзяць ад прозвішча Клюшч, якое засведчанае там і там" - тады так, Уласнае даследаванне. Калі фармулёўка гранічна нейтральная, тут няма УД. Адсюль, уся частка у Вашым "праекце", адрасаваная канкрэтна мне, нерэлевантная. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 23:10, 10 мая 2026 (+03) :::: Спадар [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], калі ёсць вёска Клюшчаны, то аб ёй можа быць створаны артыкул, які размяшчае інфармацыю аб вёсцы Клюшчаны. Калі ёсць прозвішча Клюшч і аб ім ёсць публікацыі ў аўтарытэтных другасных крыніцах, то можна стварыць артыкул аб прозвішчы Клюшч. Калі ёсць крыніцы аб паходжанні назвы вёскі Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны можа быць размешчана інфармацыя аб паходжанні назвы Клюшчаны. Калі крыніц на паходжанне назвы вёскі Клюшчаны няма, то раздзел аб паходжанні назвы вёскі Клюшчаны дадаваць не варта, бо гэта будзе ўласным даследаваннем. Калі ёсць інфармацыя аб тым, якія прозвішчы сустракаліся ў вёсцы Клюшчаны, то ў артыкул аб вёсцы Клюшчаны можа быць дададзены раздзел аб прозвішчах гэтай вёскі. Калі ёсць інфармацыя аб тым, якія прозвішчы сустракаліся ў вёсцы Белагруда, то ў артыкул аб вёсцы Белагруда можа быць дададзены раздзел аб прозвішчах вёскі Белагруда. Калі ёсць другасныя крыніцы аб тым, што прозвішчы вёскі Белагруда звязаныя з вёскай Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны, можна дадаць інфармацыю аб гэтай сувязі. Калі няма другасных крыніц аб тым, што прозвішчы вёскі Белагруда звязаныя з вёскай Клюшчаны, то ў артыкуле аб вёсцы Клюшчаны, не варта пісаць аб прозвішчах вёскі Белагруда, таму што факт звязвання прозвішчаў дзвюх розных вёсак будзе ўласным даследаваннем. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 01:37, 11 мая 2026 (+03) ::::: Дадам, што, калі пры тым матэрыялу на асобны артыкул аб прозвішчы Клюшч не стае, то для гэтых звестак можна падабраць адпаведнае месца ў іншым артыкуле. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 06:51, 11 мая 2026 (+03) :::::: Безумоўна, Спадар [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]]. Галоўнае, каб інфармацыя дадавалася ў адпаведнае месца адпаведнага артыкула. То бок у артыкуле аб вёсцы Белагруда можна згадаць прозвішчы вёскі Белагруда. А яшчэ ў нас ёсць вельмі кароткі артыкул [[Беларускія прозвішчы]], які таксама будзе карысным дапрацоўваць: нават у яго адпаведніках на рускай і ўкраінскай мовах інфармацыі значна болей. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 11:13, 11 мая 2026 (+03) ::::::: Спадарыня [[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]], паколькі мы імкнемся дадасканаласці, але дасканаласць не патрабуецца, то сказанае вышэй пажадана, але яно не настолькі ''Галоўнае'', каб можна было пацверджаную аўтарытэтнымі крыніцамі інфармацыю выдаляць, а не пераносіць у больш адпаведнае месца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:25, 11 мая 2026 (+03) :::::Уміляюся з Вашага допісу, стыль такі жаночы-жаночы :) [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:00, 11 мая 2026 (+03) ::::: Дзякуй! Я сам лепш і не змог напісаць. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:27, 11 мая 2026 (+03) :Вельмі слушнае рашэнне, якое даўно напрошвалася, бо артыкулы ў энцыклапедыі пішуцца на падставе аўтарытэтных крыніц, а не на падставе асабістых "адкрыццяў" удзельнікаў. У мяне толькі адно практычнае пытанне: а хто цяпер будзе выдаляць усе тыя ўласныя даследванні, якія тут за некалькі гадоў панапісваў удзельнік Peisatai? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 20:48, 11 мая 2026 (+03) :: [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A0%D0%B0%D0%B7%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D1%8B_%D0%B7_%D1%83%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA%D0%B0%D0%BC%3APeisatai&diff=5139499&oldid=5139498 Не трэба нічога выдаляць] — ён гэта асобна прапісаў. Адзінае што трэба рабіць - не дабаўляць інфармацыю без крыніцаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:56, 11 мая 2026 (+03) ::: Новыя ўласныя даследванні не пішам, а старыя хай застаюцца? Мне сэнс такога абмяжавання не зразумелы, якая розніца, калі было напісана УД: сёння, месяц таму ці год, што гэта мяняе? Тым больш, што артыкулы пастаянна рэдагуюцца, перапісваюцца, няма такога, каб нейкая інфармацыя, якая патрапіла ў артыкул, павінна там застацца назаўсёды. Вось, напрыклад, у артыкуле [[Судабле]] ёсць "этымалогія" гэтай назвы і стаяць спасылкі на кнігі Ванагаса і Скарджуса. Насамрэч, ні ў першай, ні ў другой кнізе аб назве Судабле няма ані слова, г. зн. у артыкуле напісана прыкрытая вядомымі імёнамі адсябяціна, фактычна хлусня. І што ж, няхай гэтая хлусня застаецца цяпер ў артыкуле назаўсёды? [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:45, 12 мая 2026 (+03) ::::Калега, сэнсоўна будзе вось як. Засноўвай асобную галінку абмеркавання, туды кідай спасылкі на тыя гідранімічныя (не тапанімічныя) артыкулы, дзе табе бачыцца празмерна УД. І будзем іх у публічным фармаце чысціць. Гідраніміка больш хісткая за тапаніміку. І кідай ужо зневажальную і абвінаваўчую рыторыку, усім набрыдла. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 12:22, 13 мая 2026 (+03) :::::Лепей адразу спісам, і на маёй [[Размовы з удзельнікам:Peisatai|старонцы]] абмеркаванняў. Калі УД празмерна (як для Судабле) - дамаўляемся на выдаленне назоўнага раздзела, тады гукаем Адміністратара, узгадняем. І канец гэтаму ўсяму. (Мова пра гідраніміку). [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:39, 13 мая 2026 (+03) :::::: А тое ты сам не ведаешь, што дзе насачыняў, дзе напісаў няпраўду. Проста смешна, спачатку панапісваў усялякага, а потым з барскага пляча: ну, пішы на маю старонку, будзем дамаўляцца... Ды ён проста здзекваецца. На тое ж Судабле, напрыклад, я звяртаў увагу на гэтай старонцы яшчэ ажна год таму. Чаго ж за год так і не выправіў? Зразумела, не для таго гэта ўсё рупліва выдумляў, каб потым дабраахвотна выдаліць. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:01, 15 мая 2026 (+03) == Абарона [[Узброеныя сілы Украіны]] == Магчыма, варта абараніць ад правак ананімаў пакуль трывае канфлікт. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:35, 17 кастрычніка 2025 (+03) : {{Done}}. Паставіў абарону на 1 год. Прапанова мае сэнс. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:44, 17 кастрычніка 2025 (+03) == Блакіроўка [[Удзельнік:Jonny Barns]] == Серыя вандальных правак. Зарэгістраваны ажно 14 мая, чагосьці чакаў столькі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:47, 8 кастрычніка 2025 (+03) :зрабіў блакіроўку на паўгода ва ўсіх прасторах акрамя размоў з удзельнікам [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:12, 8 кастрычніка 2025 (+03) == Абарона [[Францыск Скарына]] == {{закрыта}} Магчыма, варта абараніць ад правак ананімаў як старонку вялікай наведвальнасці. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:13, 30 верасня 2025 (+03) : Папулярная і статусная старонка. Абарона мае сэнс. {{зроблена}}. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:21, 30 верасня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} == Зрабіць перасылку з абароненага шаблона == {{закрыта}} Вітаю. Калі ласка, зрабіце перасылку з {{ш|*}} проста на {{ш|·}}, цяпер яна падвоеная праз {{ш|•}}. Нічога, быццам, зламіцца не мусіць, коды гэтых шаблонаў блізкія да аднолькавасці. Сам не магу, бо {{ш|*}} абаронены ад правак. Два першыя шаблоны самотныя, у іх няма нават элементаў Вікіданых. Дзякуй. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:24, 21 верасня 2025 (+03) :{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:47, 21 верасня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} == Парушэнне парадку абмеркаванняў == Адміністратар [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] на свой капыл трактуе значнасць артыкулаў у Вікіпедыі ([[Вікіпедыя:Да_выдалення#Яўген_Яўгенавіч_Аснарэўскі]]) і імгненна вырашае, што ёсць значным, а што — не. На ягоную думку, артыкул пра фэйсбук-ваяра, біяграфія і дзейнасць якога грунтуецца на запісах у фэйсбуку самой асобы, аўтаматычны робіць асобу значнай на падставе атрымання перамогі на конркурсе літаратурных пачаткоўцаў. Прашу іншых адміністратараў паўдзельнічаць у абмеркаванні і ацаніць значнасць асобы, якая пад рознымі нікамі ў розных моўных раздзелах піша пра сябе артыкулы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:15, 9 верасня 2025 (+03) : Тут пагаджуся, што тэма была закрыта досыць хутка і можна было бы даць больш часу на яе абмеркаванне. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:00, 10 верасня 2025 (+03) :@[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], пан JerzyKundrat не адмін, здаецца, з чэрвеня. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 07:37, 10 верасня 2025 (+03) ::То няхай мо @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] здыме шаблон пра сцяг адміністратара ў сябе на старонцы ўдзельніка [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:08, 10 верасня 2025 (+03) ::: Не магу, мая асабістая старонка пад абаронай і правіць яе могуць толькі адміністратары)) --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:10, 10 верасня 2025 (+03) :::: Вам змяніць абарону да "ўсіх удзельнікаў"? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:27, 10 верасня 2025 (+03) ::::: Так, дзякуй. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:30, 10 верасня 2025 (+03) :::::: Няма за што! Зрабіў. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 16:34, 10 верасня 2025 (+03) :Мяне ўсё больш дзівіць наяўнасць сцяга даглядчыка ў калегі Lš-k. Няма ніякага парушэння правілаў у падвядзенні выніку на падставе наяўнасці ў літаратара значнай прэміі, і ўсё роўна для маладых яна літаратараў ці не, таму што правілы не канкрэтызуюць гэтую дэталь. Затое ў нас у гэтай нязначнай на думку ўдзельніка прэміі ёсць артыкул і нават катэгорыя для лаўрэатаў. Можа, тады і артыкул пра прэмію трэба выдаліць? Артыкулы аб заведама значных дзеячах могуць пакідацца хутка, а пан Ежы даў тыдзень, каб выказацца. Тут няма ніякага парушэньня правілаў. Таксама ігнаруецца факт, што для значнасці дастаткова і некалькіх намінацый на значныя прэміі. У артыкуле ўказана, што Аснарэўскі двойчы намінаваўся на Дэбют (паэзія і проза), намінаваўся на Прэмію Арсенневай і Гедройца. Гэта таксама нязначныя прэміі? Ці ёсць нейкі кансэнсус, што намінацыі не лічацца? Тады чаму ў правілах напісана "Асоба атрымала вядомую і значную ўзнагароду або прэмію, ці намінавана некалькі разоў". І як новаму ўдзельніку, такому як я, разабрацца і вызначыць значнасць перад напісаннем артыкула, калі правілы не працуюць? Згадкі прозы Аснарэўскага ў навуковых выданнях удзельнік Lš-k нібыта не заўважыў, а публікацыі ў вядучых літаратурных выданнях Беларусі і РФ, такіх як «Дзеяслоў» і «Сібірскія агні» ігнаруюцца. Што трэба, каб калега быў задаволены? Нобелеўка? Аргументацыя самога Lš-k зводзіцца да бясконцых абражаючых крыкаў што Аснарэўскі гэта я, што ўвогуле ненармальна, і, адпаведна, што аўтабіяграфію трэба выдаліць, хаця няма правіла, якое забараняе аўтабіяграфіі, пра што калегу неаднаразова было сказана. І яшчэ ён увесь час паўтарае, што ў артыкуле цытуецца Фэйсбук Аснарэўскага, хоць калегу было працытавана [[ВП:БС]], а паводле гэтых правілаў такое цытаванне дапушчальна. Чым дольш я назіраю дзеянні калегі Lš-k, тым больш мне здаецца, што ён 1. Не разумее правілы праекта. 2. Актыўна парушае іх нягледзячы на ​​заўвагі і мае намер рабіць так і ў будучыні 3. Мае нейкую асабістую непрыязнасць да Аснарэўскага. Таму вынік дасведчанага і паважанага калегі JerzyKundrat я лічу цалкам абгрунтаваным, а дзейнасць калегі Lš-k дыструктыўнай і патрабуючай адміністрацыйных дзеянняў. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 14:49, 10 верасня 2025 (+03) ::не разумею, як сцяг Даглядчыка стасуецца тут да сітуацыі. Лепш разбірайцеся, як дасягнуць кансэнсусу, а не як пакараць іншых удзельнікаў ці як працаваць адміністратарам, мы самі можам даць рады разабрацца. Чалавеку вынеслі папярэджанне за неэтычныя паводзіны, далей будзем глядзець. Абмеркаванне або скончыцца, або працягнецца, будзем рэагаваць адпаведна таму, як удзельнікі размовы будуць сябе паводзіць. З цытатамі з фэйсбука лепш не перабольшваць, калі яны не нясуць энцыклапедычнай значнасці. У [[ВП:БС]] пішацца, што цытаты мусяць быць у АК, у [[ВП:АК]] асобна прапісана, што інфармацыі з сацсетак лепш пазбягаць, тым больш, што гэта першасная крыніца, а лепш карыстацца другаснымі ці трацічнымі неафіляванымі крыніцамі. Я згодны, што правілы адносна значнасці ў беларускай вікі могуць быць недасканалымі, але яны ёсць і іх трэба прытрымлівацца і чытаць уважліва. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:08, 10 верасня 2025 (+03) :::Флаг наглядчыка ва ўдзельніка, які дэманструе неразуменне правілаў, у прыватнасці, відаць, не ведае, што аўтабіяграфіі не забаронены і сац. сеткі сучасніка можна цытаваць, а галоўнае не хоча чуць аргументы калегаў, якія цытуюць яму правілы выклікае ў мяне сумневы. Пытанне праф. прыдатнасці. Я маю на гэтае поўнае права. Рашэнне прымуць адміны, я ім яго не навязваю. Але заўважу, што ў той жа рускай вікіпедыі прэтэндэнтаў на сцяг патрулюючага ганяюць быццам ён хоча стаць адмінам. Хаця я не лічу, што тут трэба браць прыклад. :::У артыкуле пра Аснарэўскага напэўна тры-чатыры цытаты з Фэйсбука, а не палова, як піша калега Lš-k. Як мінімум дзве з іх з крытыкай, якраз, каб пазбегнуць рэкламнасці, для асвятлення розных пунктаў гледжання, гэта тое чаго быццам бы і жадае калега Lš-k. Цытаты можна прыбраць нават цалкам, я асабліва не супраць, проста гэта якраз і зменшыць крытыку ў артыкуле. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 15:26, 10 верасня 2025 (+03) :::: Пане [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]], выказваннем наконт таго, што ''як працаваць адміністратарам, мы самі можам даць рады разабрацца'', таксама не варта падвышаць градус палемікі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:41, 10 верасня 2025 (+03) :::::згодзен, можа не самы ўдалы выраз. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:54, 10 верасня 2025 (+03) ::::Адзначу тут, што ўдзельніца Hanylka выдаліла тэкст, заснаваны на Фэйсбуку. Артыкул, як лёгка ўбачыць, не знік. Проста стала менш крытыкі. Калі калезе Lš-k такі менш крытычны варыянт падабаецца больш, то ОК. Калі менш крытыкі ў артыкуле гэта лепш, і тое дапаможа дасягнуць кансэнсу, то няхай будзе так. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:14, 10 верасня 2025 (+03) ::Быць намінантам на прэмію Дэбют і Прэмію Арсенневай можа любы, хто праходзіць паводле сціплых крытэраў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:16, 10 верасня 2025 (+03) ::: Пане [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], акурат склалася, што ў БелВікі для артыкулаў пра беларускамоўных творцаў крытэрыі сціплыя, захоўваліся старонкі пра асоб напр. адно пры наяўнасці іх публікацый у агульнанацыянальных літаратурных часопісах. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:24, 10 верасня 2025 (+03) ::::Я тут паглядзеў архіў абмеркаванняў на выдаленне, дзе мяне папярэдні раз аўтары абвінавачвалі ў перадузятасці і неэтычнасці (гэта адбываецца амаль штораз, калі чалавек піша сам пра сябе, альбо хтосьці з яго кола). То ў той раз вы пра местачковыя прэміі (цытата) казалі зусім адваротнае ([[Вікіпедыя:Архіў_запытаў_на_выдаленне/2025#Мікіта_Мікалаевіч_Броўка]]). -- [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:32, 10 верасня 2025 (+03) ::::: І тады я казаў, што ''местачковыя прэміі'' дадаюць значнасці ''грамадскім ініцыятывам'', якія іх атрымалі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:39, 10 верасня 2025 (+03) :::Будзе аўтарытэтная крыніца, якая пацвярджае гэтую выдатную заяву? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:25, 10 верасня 2025 (+03) ::::Паглядзіце ўмовы гэтых прэмій. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:26, 10 верасня 2025 (+03) :::::Я не збіраюся нічога глядзець і здагадвацца, што вы мелі на ўвазе. Вы павінны даказаць свае сцвярджэнні. Самі прыносьце АК і патлумачце, як намінацыя на вядучыя беларускія прэміі можа быць нязначнай. Я гэтага ўвогуле не разумею. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:37, 10 верасня 2025 (+03) ::::::На гэты прэміі намінуюцца ўсе, хто адпавядае крытэрам. Напрыклад, прэмія Арсенневай — трэба проста мець кнігу і падаць заяўку ([https://penbelarus.org/2025/01/22/reglament-pravyadzennya-litaraturnaj-premii-imya-natalli-arsennevaj.html не патрэбна нават друкаваная кніга]). [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:48, 10 верасня 2025 (+03) ::::::Прэмія Гедройца называе «намінантамі» ўсе вылучаныя кнігі, якія проста праходзяць намінальны крытэр. Тое, што звычайныя людзі лічаць «намінацыяй» — гэта доўгі спіс прэміі, куды ён вядома ж не ўвайшоў. Доўгія спісы можна глядзець у артыкуле [[Літаратурная прэмія імя Ежы Гедройця]]. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:55, 10 верасня 2025 (+03) :::::::Я бачу толькі адну спасылку на АК і не бачу тамака пацверджання вашых слоў. Прапануюць дасылаць кнігі, а дзе сказана, што яны не праходзяць адбор у спіс намінантаў, які потым публікуецца? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:02, 10 верасня 2025 (+03) ::::::::Чытайце больш уважліва. Калега, гэта вельмі вядомыя беларускія прэміі, і вам як знаўцу літаратурных «рускіх таўстуноў» павінна быць вядома аб літаратурных працэсах. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:14, 10 верасня 2025 (+03) :::::::::Я яшчэ раз перачытаў, і бачу толькі розныя ўмовы, суму ўзнагароды, тэрміны. Так, кнігу прапануюць дасылаць самому аўтару. І што? З гэтага вынікае, што тыя, хто трапіў у намінацыю, не праходзяць конкурсны адбор? Дзе пра гэта? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:24, 10 верасня 2025 (+03) ::::::::::Каб трапіць у намінацыю — трэба проста мець кнігу, якая адпавядае ўмовам. Конкурс яна не праходзіць. Конкурсны адбор — гэта доўгі спіс прэміі Гедройца, кнігі якія ўжо прачыталі. У прэміі Арсенневай такога няма, там у конкурс трапляюць проста ўсе, хто адпавядае намінацыі і падаў заяўку, з іх адразу выбіраюць пераможцаў. Такім чынам, значнымі паводле прэміі Гедройца трэба лічыць тых, хто прынамсі трапіў у доўгі спіс, а ў прэміі Арсенневай — прызёраў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:58, 10 верасня 2025 (+03) :::::::::::Калі б было так, дык і, напэўна, самі гэтыя прэміі былі б нязначныя. Што гэта за прэмія, дзе не мае значэння намінацыя. Карацей, я зразумеў, што АК Вы даць для гэтага вельмі дзіўнага меркавання не можаце, адпаведна, аргумент нерэлевантны. Пакідаю гэта на разгляд калег адмінаў, мне тут пакуль усё зразумела. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 18:16, 10 верасня 2025 (+03) : Згодна з [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%97%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C_%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B1#%D0%91%D1%96%D1%8F%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%96%D1%96_%D0%B0%D0%B3%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BC цяперашнімі правіламі] адным з крытэрыяў значнасці з'яўляецца пункт "Асоба атрымала вядомую і значную ўзнагароду або прэмію, ці намінавана некалькі разоў". Згодна з артыкулам у Аснарэўскага маецца перамога ў «Экслібрыс» і 4 намінацыі на прэміі (Гедройца, на прэмію імя Арсенневай, 2 разы на Дэбют). Адпаведна я лічу, што артыкул адпавядае наяўным крытэрыям значнасці і можа быць пакінуты. Што да зместу артыкула, то лічу карысным пачысціць яго ад усіх нязначных фактаў і фактаў без аўтарытэтных крыніц у адпаведнасці з [[ВП:БС]]. У выпадку, калі [[Удзельнік:Lš-k.|Спадар Lš-k.]] лічыць наяўныя крытэрыі значнасці недастатковымі, то можна паспрабаваць распрацаваць новыя больш дэталёвыя крытэрыі значнасці для пісьменнікаў. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 16:34, 10 верасня 2025 (+03) ::Пра «намінаванне» я напісаў крышачку вышэй. У выпадку з Аснарэўскім людзі блытаюць вылучэнне і намінаванне. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:57, 10 верасня 2025 (+03) === Каментарыі аб выдаленні === Яшчэ раз падвяду рысу, чаму артыкул павінен быць выдалены. Бо вышэй больш абмяркоўваюцца прапісаныя правілы значнасці (якія насамрэч не канстытуцыя, а прапісаны даволі ўскосна і маюць сур’ёзную гнуткасць), «этычнасць» паводзін і іншае пустаслоўства. Адкрываем артыкул. Першы ж сказ біяграфіі: «''Паводле слоў Аснарэўскага''», другі сказ — «''Неаднаразова згадваў у Фэйсбуку''». Яшчэ праз адзін сказ — «''паводле слоў Аснарэўскага''». Наступны сказ — «''Паводле слоў Аснарэўскага ён самастойна набыў навыкі кампазітара''». Наступны сказ — «''Таксама паводле яго запісаў у Фэйсбуку''». Потым ідуць сказы пра згадванні ў СМІ (хоць гэта не мае значнасці для біяграфіі, а згадванні ў СМІ павінны быць устаўлены спасылкамі для падмацавання нейкіх фактаў). Апошні абзац — удзел у інтэрнэт-срачы Фэйсбука (для чаго гэта ўвогуле ў бяграфіі?). Усё, гэта ўся «біяграфія». Па факце, біяграфіі няма, яна ўся напісана «паводле слоў Аснарэўскага» і цытат у Фэйсбуку, ніякімі аўтарытэтнымі ці другаснымі крыніцамі тут не пахне. Няма нават аўтарытэтнай крыніцы аб даце нараджэння асобы. Мы не можам сцвярджаць, што асоба з такім імем увогуле існуе. На маю думку, артыкул відавочна рэкламны і не мае значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:43, 10 верасня 2025 (+03) : [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], ну дык праўце смела, можаце напр. выдаліць раздзел Біяграфія, ці то адным сказам паведаміць пра яе "фэйсбучнасць". Потым адміны вырашаць, вандалізм то быў, ці не. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:51, 10 верасня 2025 (+03) ::Навошта выдаляць цэлыя раздзелы, калі можна выдаліць артыкул праз нязначнасць? [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:53, 10 верасня 2025 (+03) ::: Нельга. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:07, 10 верасня 2025 (+03) :Мне надакучыла ўвесь час кідаць спасылку на правілы напісання артыкулаў аб сучасніках і тлумачыць, што цытаваць факты біяграфіі сучаснікаў МОЖНА на падставе іх апавяданняў. Калега піша пра класічных дзеячаў і, відаць, не разумее спецыфікі працы з артыкуламі пра сучаснікаў, пра якіх яшчэ не напісалі ў які-небудзь Экадэмічны слоўнік і гэта нармальна. Базавыя рэчы пра Аснарэўскага, а менавіта дата нараджэння і адукацыя, дадзены на падставе аўтарытэтных крыніц, а менавіта біяграфічных даведак у літаратурных часопісах. Можна было б скараціць і да гэтага, і артыкул адпавядаў бы мінімальным патрабаванням. Але навошта, калі ў дадзеных з інтэрв'ю з Аснарэўскім няма парушэння? [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 16:56, 10 верасня 2025 (+03) ::З якога часу местачковыя часопісы Расіі са свастыкай у шапцы сталі аўтарытэтнымі крыніцамі? [https://www.sibogni.ru/content/zolotoy-svet часопіс]. Відавочна, яны публікуюць у сябе на старонках усё, што ім дасылаюць без аніякай праверкі фактаў. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:00, 10 верасня 2025 (+03) :::Калега, гэта ўвогуле што? Якія свастыкі і местачковыя часопісы? Гэта Сібірскія агні найстарэйшы з дзейных літаратурных часопісаў Расіі, так званы "таўстун", адно з самых прэстыжных рускіх выданняў. Упэўнены, што калі пакапаць, то высветліцца, што рэдактар ​​які-небудзь літаратар, з мноствам прэмій. Там мусіць быць не проста адбор, а кіламетровая чарга. Навошта пісаць, калі вы не ўкурсе. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:07, 10 верасня 2025 (+03) ::::Што такое «таўстун» і «рускія выданні»? Пакапайце і пастаўце крыніцу. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:12, 10 верасня 2025 (+03) :::::Давайце я вам лепш дам вось такі артыкул канкрэтна пра Сібірскія агні, каб не губляць час на пошукі АК пра тое, што такое "таўстун" у расійскай літаратуры (я гэта ведаю са школы, дарэчы), так будзе лепш. Тут паказана якога ўзроўню гэтае выданне. :::::https://litrussia.su/2022/04/30/svet-sibirskih-ognej/ [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 17:18, 10 верасня 2025 (+03) * 1. У намінацыі часам да 100 кніг, гэта не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. 2. Прэмія Экслібрыс некалі была цікавай, цяпер яе такой лічыць нельга. Ад Караткевіча з Сысам да абсалютна бездапаможных «твораў». 3. Сацсеткі, навіны, згадкі пра персанажа (Соркіна), як і яго развагі не з'яўляюцца значнымі крыніцамі. 4. Можна б учапіцца за кнігу пра Гродна, але яна за свой кошт выстаўлена ў Ridero, дзе не выстаўляецца толькі лянівы. 5. У «Сібірскіх агнях» і публікацыі ў «Дзеяслове» відавочна недастаткова, усе астатнія выданні значнымі не з'яўляюцца. 6. Пару апавяданняў прагледзеў, узровень раённага літаб'яднання.7. У рувікі артыкул не прайшоў.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 19:06, 13 верасня 2025 (+03) == Парушэнне этычных паводзін == За [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F%3A%D0%94%D0%B0_%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F&diff=5033307&oldid=5033300 гэтую рэпліку] ''пра чарговага інтэрнэт-вар’ята, які піша сам пра сябе артыкулы ва ўсіх Вікіпедыях'' [[Удзельнік:Lš-k.]] мае быць, на мой погляд, заблакаваны, бо пра [[Вікіпедыя:Недапушчальнасць абраз, пагроз і агрэсіі]] ён ведае, але гэтым час ад часу займаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:58, 9 верасня 2025 (+03) :Апісанне прадмета па сутнасці — гэта энцыклапедычны стыль, а не абраза. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:06, 9 верасня 2025 (+03) : Цытата персанажа, які піша пра сябе артыкулы ([https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid02UPYSYYqfvLpHYBJUbYJk6wp7qB876uHWkmTAmYiFbHtVtagchxyPAbPQePPrsgCal&id=100010783908995 крыніца]): {{цытата|Можа, чарадзейны ФБ, як ужо бывала, данясе мой спіч каму трэба, таму скажу: мяне не спыніць і адмаўляць маю значнасць няма сэнсу. Чулі пра Валан-дэ-Морта, які зрабіў артэфакты-крыстражы і без іх знішчэння нельга было знішчыць яго? Англійскi няўмеха стварыў 7 крыстражаў. У мяне крыстражаў незлічоная колькасць.:)) Энцыклапедычныя артыкулы пра мяне дублююцца на мностве пляцовак, а ёсць яшчэ СМІ, мае біяграфічныя даведкі ў топавых друкаваных літ. выданнях і г.д. Таму, калі які-небудзь грыфендорац, усё ж прыбярэ артыкул пра мяне (адзiн з лепшых у катэгорыі пісьменнікаў), для мяне гэта выдаленне — пстрычка гарошыны па сталёвым шаломе. Цёмнага лорда не адолець з цёмнымі матывамі, як сказаў бы Хлопчык, які выжыў.:)) А я скажу: absit verbo invidia.}}--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:27, 9 верасня 2025 (+03) : Лічу бан крайняй мерай, якой нам трэба ўсемі сіламі пазбягаць, каб не распальваць варожасць у раздзеле. Глянуў абмеркаванні, не хачу судзіць пра значнасць артыкула. Агулам па палаце нашага раздзела, у нас не вельмі прыдзірліва да значнасці. Не маю нічога супраць таго, каб пісалі артыкулы пра жывых людзей і каб жывыя людзі пісалі пра сябе. Прашу @JerzyKundrat у гэтай палкай дыскусіі зыходзіць з добрых памкненняў усіх бакоў канфлікту. Звяртаю пільную ўвагу @Lš-k на тое, што ў дыскусіі шмат перагібаў. На мой погляд, вы ведзяце размову даволі эмацыйна і мабыць вам варта адступіць. Асабліва важна, што вам не раз намякнулі, як вашыя некаторыя інсінуацыі асабіста абражаюць удзельнікаў размовы. Думаю, што ўсе мы хацелі бы, каб нашыя размовы ішлі ў рэчышчы паляпшэння нашага праекта і пошуку кансэнсусу, а не ў пераходзе на асобы, пошуку шкодных элементаў. Нават калі вы ўпэўненыя, што на вашым баку праўда, гэта ні ў якім разе не дазваляе вам абражаць іншых удзельнікаў. Паважайце іншых удзельнікаў і зыходзьце з добрых памкненняў усіх удзельнікаў, нават тых, з кім вы не згодныя. Спадзяюся, што ўсе бакі пастараюцца мінімізаваць канфлікт, каб не прыйшлося прыбягаць да ўмяшання адміністратараў, да чаго і заклікаю. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:58, 10 верасня 2025 (+03) :Удзельнік Lš-k тут цытуе самога Аснарэўскага, які як я разумею з'яўляецца ўдзельнікам рускай вікіпедыі. Таму не бачу нічога дзіўнага ў тым, што Аснарэўскі можа глядзець статыстыку артыкула пра сябе ў нашым раздзеле. Мабыць, удзельнік ведае пра дзейнасць Аснарэўскага ў вікіпедыі і таму ўпэўнены, што я гэта ён, хаця сам Аснарэўскі пацвердзіў у цытаванай публікацыі, што не з'яўляецца мной. Аснарэўскі таксама піша, што ўдзельнік Lš-k належыць да групы яго асабістых хейтэраў і хоць гэта недаказальна, паводзіны Lš-k сапраўды здаюцца асабіста мне дзіўнымi, прымушаюць сумнявацца ў яго нейтральнасці. Удзельнік, мяркуючы па дыскусіі ў абмеркаванні артыкула, не разумее, што СМІ могуць з'яўляцца аўтарытэтнай крыніцай, што аўтабіяграфіі пра якія ён крычыць не забаронены, і што цытаванне сац. сетак сучаснікаў дазволена паводле [[ВП:БС]]. Ён не рэагуе на прадстаўленыя спасылкі на правілы, увесь час паводзіць сябе неэтычна, нягледзячы на ​​тое, што яму было паказана на тое, што такія паводзіны закранаюць іншых удзельнікаў і парушаюць правілы, таму, нягледзячы на ​​карысць, якую ён прынёс праекту, ён на мой погляд павінен быць заблакаваны ці сама меней пазбаўлены сцяга даглядчыка, пакуль не вывучыць правілы і не пачне паводзіць сябе ў адпаведнасці з імі. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 07:02, 10 верасня 2025 (+03) :: Выходзіць, што паняцце ''інтэрнэт-вар’ятаў'' у дачыненні да ўдзельнікаў БелВікі блакіроўкі не пацягне, ну няхай грызуцца тады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:41, 10 верасня 2025 (+03) :::Я перад тым як зарэгістравацца ў беларускім раздзеле доўга вывучаў тутэйшыя правілы, глядзеў абмеркаваньні, а яшчэ раней вывучаў ангельскую вікіпэдыю і ў меншым аб'ёме расейскую. Па маіх назіраннях і ў англамоўным, і ў расійскім раздзеле за такое навяшчавае хамства ужо даўно было б строгае папярэджанне, а ў выпадку паўтарэння блакіроўка. Lš-k нават у гэтым абмеркаванні прымудраецца не прасіць прабачэння, а пісаць, што "інтэрнэт-вар'ят" гэта "энцыклапедычны стыль, а не абраза". Гэта значыць, ён высноў не зрабіў і, здаецца, збіраецца працягваць. Чакаю, калі ён ужо пачне слаць адмінаў на тры літары. Я разумею, нам удзельнікі патрэбны, але калі тут вікі-праект, то павінны быць нейкія берагі, таму што гэта ўжо відавочна за ўсе межы выходзіць. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 10:04, 10 верасня 2025 (+03) ::::я лічу, што методыка «хуткі бан за парушэнне правіл» — гэта рудымент з эпохі форумаў. Гэта не тое, што нам трэба слепа капіяваць з іншых раздзелаў ці з папярэдняга вопыту белвікі. Можна спрабаваць думаць у больш канструктыўным рэчышчы. Калі гэтая спрэчка не пяройдзе да нечага канструктыўнага, то будзем прымаць меры, якія могуць не спадабацца ўсім бакам абмеркавання. Таксама прашу ўсіх удзельнікаў размовы прачытаць наступныя артыкулы [[ВП:СУ]], [[ВП:Э]], [[ВП:КС]], [[ВП:НАПА]] (апошняе асабліва тычыцца @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]]). І асобна [[ВП:АЎТА]], [[ВП:Вірт]], [[ВП:БС]], каб разумець пазіцыю @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] і не абясцэньваць яе. Я раблю папярэджанне @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] за паведамленні, напісаныя з мэтай абразіць іншых удзельнікаў. У той жа час заклікаю ўсіх удзельнікаў размовы або адысціся ад размовы і рэдагавання артыкула на пэўны час, каб панізіць эмацыйнасць сітуацыі, або працягнуць абмеркаванне выключна ў канструктыўным рэчышчы без абмеркавання асабістасцей, з павагай да іншых удзельнікаў дыскусіі. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:46, 10 верасня 2025 (+03) :::::Асабіста я даўно ўсе гэтыя правілы вывучыў. Я не з'яўляюся чыім-небудзь віртуалам, пры гэтым аўтабіяграфіі правілы праекту не забараняюць. Гэта значыць, я не бачу наогул ніякай заснаванай на правілах пазіцыі калегі Lš-k і менавіта [[ВП:БС]] і прыбірае адзін з двух яго аргументаў аб праблеме з цытаваннем соц. сеткі Аснарэўскага. Калі ў каго-небудзь ёсць доказы, што Аснарэўскі гэта я, то, калі ласка, дайце іх. З вялікім задавальненнем азнаёмлюся. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 15:01, 10 верасня 2025 (+03) : Згодна з [https://ru.hrodna.life/articles/evgenij-asnorevskij-7-faktov/ артыкулам] на Гродна Лайф можна даведацца, што Аснарэўскі мае іншы ўліковы запіс і не займаецца беларускай вікіпедыяй. Нават калі удзельнік @[[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] і з'яўляецца яго фэйкам, у нас недастаткова падстаў, каб правяраць сувязь паміж німі (правіла [[ВП:Вірт]] не парушана). Я магу зразумець чаму ў спадара @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] узніклі падазрэнні, але мы вымушаныя ў гэтым выпадку сыходзіць [[ВП:Зыходзьце з сумленнасці ўдзельнікаў|з сумленнасці ўдзельніка]]. Абвінавачванне чалавека ў сувязі с Аснарэўскім дэструктыўна ўплывае на ўвесь дыялог паміж удзельнікамі. Таму я далучаюся да папярэджвання @[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] і сардэчна прашу @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] так не рабіць. <br><br/>Таксама я хачу папярэдзіць @[[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]], што каментары ў стылі "Аргументацыя самога Lš-k зводзіцца да бясконцых абражаючых крыкаў" прыводзяць толькі да эскалацыі сітуацыі і парушаюць [[ВП:ЭП]]. Таму я таксама шчыра прашу вас старацца пазбягаць падобнага тону ў размовах.<br><br/>Зрэшты, датычна намінацыі і падвядзення выніку магу сказаць, што імаверна шаноўнаму і дасведчанаму @[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] можна было б пачакаць трошкі больш, але па сутнасці вынік правільны. Нейкая хлюпкая значнасць у гэтай асобы ёсць. Таксама я пагаджуся, што зараз артыкул знаходзіцца не ў лепшым стане (і гэта з тым улікам, што ўжо тры дасведчаных удзельніка падыходзілі да яго з чысткі, за што ўсім вялікі дзякуй). Нейкая значнасць у чалавека ёсць толькі з пісьменніцкай і актывісцкай дзейнасці, таму ўсе гэтыя абзацы пра яго кампазітарскія крокі можна смела выдаляць. Таксама частка крыніц з'яўляецца першаснай, на падставе якіх было зроблена арыгінальнае даследванне. Іх таксама можна смела выдаляць. Дарэчы, калі б спадар @[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] мог давесці артыкул да розуму - было б звыш файна. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:33, 12 верасня 2025 (+03) ::Удзельнік Lš-k добра папрацаваў з артыкулам, ён проста выкінуў з яго некалькі дзясяткаў спасылак на АК і мне ўчора прыйшлося іх вяртаць. Гэта я лічу вандалізм. А сёння я бачу, што вы выкінулі згадкі пра дызайнерскія працы Аснарэўскага, якія былі пацверджаны АК. Я разумею, што павінны быць прадстаўлены перш за ўсё асноўныя напрамкі дзейнасці. Я згодны са скарачэннем тэксту аб музычнай дзейнасці. Але навошта выкідваць пару радкоў аб іншых занятках? Вы выкінулі спасылку на ЖЖ Аснарэўскага, хаця ў чарговы і апошні раз паўтараю, што спасылкі на публікацыі сучасніка не забароненыя ў артыкуле пра яго. У ЖЖ быў паказаны набор спасылак на публікацыі Onlíner, гэта значыць на АК, каб пацвердзіць сцвярджэнне аб напісанні Аснарэўскім цыкла публікацый для гэтага СМІ. Можа варта ставіцца да працы іншых удзельнікаў з большай павагай? Палова раздзела пра беларускіх пісьменнікаў, гэта артыкулы незразумела пра каго з дзвюма спасылкамі на АК, але праблемы ёсць у артыкула пра Аснарэўскага. Я прыйшоў у беларускую вікіпедыю, каб напісаць пра гарадзенскіх краязнаўцаў, якія зрабілі кнігі, якія мне адкрылі краязнаўства. Захапляюся гісторыяй краязнаўствам, каб адпачыць ад кода. Я баяўся, што мой артыкул пра Госцева выдаляць, але аказваецца, што значнасці не хапае Аснарэўскаму. мяне тут абражаюць, робяць вайну з артыкулам і мною асабіста, а ўдзельніка які даўно і свядома ігнаруе правілы акуратна папярэджваюць і яшчэ мне робяць заўвагі пра тон размовы з чалавекам, які называе Аснарэўскага вар'ятам, разумеючы пры гэтым мяне. Я чытаў Фэйсбук Аснарэўскага і там ён скардзіўся на хэйтараў у белвікі. Думаў ён перабольшвае ці нават хлусіць. Бачу, што не. Мне на працы казалі, што белвікі маргінальная тусня дзе правілы не ведаюць нават адміны і лепей, калі я хачу ў вікіпедыю, пісаць у ангельскую. Але я хацеў пісаць на роднай мове. Аднак бачу, што тут немагчыма працаваць. Таму я сыходжу. Можаце выдаляць мае артыкулы, перапісваць, заблакаваць маю ўлікоўку. Калі ласка. Сцяг у рукі. Можна не адказваць, я не буду чытаць. Прашу прабачэння, калі кагосьці пакрыўдзіў і жадаю супольнасці развіцця, але сам у гэтым удзельнічаць не буду. [[Удзельнік:Maciej Valovič|Maciej Valovič]] ([[Размовы з удзельнікам:Maciej Valovič|размовы]]) 08:25, 12 верасня 2025 (+03) :::прапаную абараніць пакуль артыкул для аўтапацверджаных удзельнікаў, каб было менш спрэчак і спроб "паваяваць" [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:29, 12 верасня 2025 (+03) :::: Здаецца не трэба, бо актыўных войн правак там няма ўжо. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:45, 13 верасня 2025 (+03) ::: Аснарэўскі не дызайнер. АК не пацвердзілі тое, што ён дызайнер. Адзінае што ёсць - фота лагатыпа пад якім падпісаны Аснарэўскі. Пры гэтым ён ідзе пералікам з іншымі канкурсантамі. Калі ваш дзіця прыносіць на конкурс аплікацыю, а затым яе ставяць на веб-старонку школы – гэта яшчэ не падстава несці гэтую інфармацыю ў вікі. ЖЖ Аснарэўскага не з'яўляецца [[ВП:АК]] і не мае патрэбнай нейтральнасці.<br><br/>Я з павагай стаўлюся да вашай дзейнасці і вельмі спадзяюся, што вы яе працягнеце. Вы маеце рацыю, што артыкулы пра беларускіх письменнікаў трэба паляпшаць. Маю надзею, што вы зможаце гэтым заняцца. Прашу прабачэння, калі вас пакрыўдзіў сваім папярэджваннем. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:45, 13 верасня 2025 (+03) * 1. У намінацыі часам да 100 кніг, гэта не з'яўляецца аўтарытэтнай крыніцай. 2. Прэмія Экслібрыс некалі была цікавай, цяпер яе такой лічыць нельга. Ад Караткевіча з Сысам да абсалютна бездапаможных «твораў». 3. Сацсеткі, навіны, згадкі пра персанажа (Соркіна), як і яго развагі не з'яўляюцца значнымі крыніцамі. 4. Можна б учапіцца за кнігу пра Гродна, але яна за свой кошт выстаўлена ў Ridero, дзе не выстаўляецца толькі лянівы. 5. У «Сібірскіх агнях» і публікацыі ў «Дзеяслове» відавочна недастаткова, усе астатнія выданні значнымі не з'яўляюцца. 6. Пару апавяданняў прагледзеў, узровень раённага літаб'яднання.7. У рувікі артыкул не прайшоў.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 10:44, 13 верасня 2025 (+03) == [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga med]] == {{закрыта}} Трэба падвесці вынік па [[Вікіпедыя:Запыты па статус адміністратара#Plaga med|адмінцы Plaga med]] і зрабіць запыт у Вікімедыя, каб яны надалі сцяг. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 00:47, 4 верасня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Вынік падведзены. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 11:27, 5 верасня 2025 (+03) == [https://be.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D1%8B%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%B5:Contributions/2601:CF:8200:1B90:48D0:B732:127E:ED9F 2601:CF:8200:1B90:48D0:B732:127E:ED9F] == {{закрыта}} Машынны вандал актывізаваўся. Трэба даць часовую блакіроўку на дыяпазон. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:23, 23 жніўня 2025 (+03) : Тое самае да: :* 12.222.18.2 :* 2600:1005:B250:AB28:A441:C477:148A:C5D1 :* 2601:CF:8200:1B90:7433:177A:12D8:D9C :* 2601:CF:8200:1B90:9486:787F:A8C7:A33E : [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:42, 23 жніўня 2025 (+03) : {{зроблена}}. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:51, 23 жніўня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} == Абнаўленне [[MediaWiki:Edittools]] == Па маім запыце на выпраўленне памылак з цёмнай тэмай адгукнуўся адмін Вікісховішча і ўдзельнік VRT (гл. [[Размовы_пра_MediaWiki:Edittools#Dark mode fix|старонку размоў]]). Ён просіць перанесці змены з пясочніцы, трэба рэакцыя адмінаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 00:00, 19 жніўня 2025 (+03) :{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:44, 5 верасня 2025 (+03) == Адаптаваць [[MediaWiki:Recentchangestext]] пад цёмную тэму == У мяне няма правоў. Трэба абнавіць першы радок з параметрамі табліцы. Там прапісаныя колеры, іх трэба прыбраць, або проста паспрабаваць замяніць радок як у англ вікі: <code>{| class="plainlinks" id="recentchangestext" style="clear:both; font-size: 85%;" role="presentation"</code><br/> [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:57, 30 ліпеня 2025 (+03) :{{зроблена}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:11, 5 верасня 2025 (+03) == [[Адмысловае:Contributions/209.206.25.209|209.206.25.209]] == {{закрыта}} Трэба супакоіць вандала. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 12:56, 20 ліпеня 2025 (+03) : {{зроблена}}. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:51, 21 ліпеня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} == Удзельнік Peisatai == {{закрыта}} Вітаю! Прашу звярнуць увагу на дзейнасць удзельніка Peisatai, які выкарыстоўвае Вікіпедыю для распаўсюджвання сваіх уласных даследванняў. Разгарнуў бурную дзейнасць, пішучы нейкія свае ўласныя здагадкі і фантазіі пра паходжанне геаграфічных назваў і прозвішчаў. Пры гэтым значная частка са зробленых ім правак не утрымоўвае аніякай крыніцы. У многіх з паказаных ім крыніц на самай справе гаворыцца пра сугучныя, але зусім іншыя назвы, а частка са зробленых ім правак увогуле з’яўляецца падманам і фальсіфікацыяй. Вось некаторыя прыклады: * [[Важа]] ''Назва балцкага паходжання. Той жа корань Važ- у літоўскай рачной назве Važ-upė. Звязана з літоўскім vežti «везці», važiuoti «ехаць, рухацца» [A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 368—369]'' Рака Важа ў крыніцы не згадваецца. Дарэчы, Peisatai вельмі любіць спасылацца на працу Ванагаса, аднак у рэчаіснасці гэты "Этымалагічны слоўнік літоўскіх гідронімаў" прысвечаны даследванню паходжання назваў рэк і азёр Літвы. Гідронімы ж Беларусі, хаця і прыводзяцца там падчас (для параўнання), але вельмі рэдка. Таму ў большасці выпадкаў ягоныя спасылкі на Ванагаса з'яўляюцца падманам. * [[Ратамка (рака)]] [[Ратамка (аграгарадок)]] [[Ратамка (вёска)]] ''Назва ракі Ратамкі балцкая, корань Rat- як у літоўскіх гідронімах Rata, Rat-upis, латышскіх Rat-upe, звязваецца з літоўскім ratas "кола, акружнасць, замкнёны шлях колам", а сама назва такім чынам канфігурацыйнага значэння[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 273.]. Да кораня Rat- у назве дададзены вакалізаваны гідранімічны суфікс -m-, які таксама ў назве літоўскай ракі Neremà[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 228.].'' Назвы Ратамка ў Ванагаса няма. * [[Абстэрна]] ''Назва Абстэрна старабалцкага паходжання. Яна ігуруе таксама як «Обста» (на карце 1933 года). Так жа сама, Обстай, называецца рака Абеста (у басейне Сейма на Падняпроўі)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166.], яе назву збліжаюць з назвай літоўскай нёманскай ракі Abista[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.]. У аснове гэтых назваў індаеўрапейскае ab-, якім абазначаліся рачныя воды[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1.]. Корань Ab- у азёрнай назве перадаваў значэнне «Цякучае, праточнае (возера)».'' Нідзе ў прыведзеных крыніцах назва возера Абстэрна не сустракаецца. * [[Брэст]] ''Наконт назвы Берасця няма поўнай згоды. Існуюць балцкая і славянская версіі паходжання гэтай назвы. Згоднай з балцкай версіяй, назва звязаная з літоўскім brasta, прускім *brastan «брод»[В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 247.].'' Хлусня, Брэст там не згадваецца. * [[Вяркуды]] ''Вядомыя сучасныя літоўскія адыменныя прозвішчы Verkis, Verkas, Verkelis, Verkulis, якія звязваюць з verkti "плакаць" (як прозвішча Плакса[Бiрыла М. В. Беларуская антрапанiмiя. 2: Прозвiшчы, утвораныя ад апелятыўнай лексiкi. — Мінск: Навука i тэхнiка, 1969. — C. 325.])'' Нічога з напісанага ў Бірылы і блізка няма, акрамя беларускага прозвішча Плакса. ''З тым жа фармантам -ud- балцка-літоўскія імёны, ад якіх тапонімы Дакудава, Палуды, Анкуды. Блізкі фармант -id- у імёнах, ад якіх Мілідаўшчына, Вайнідзеняты.'' Няма крыніцы. * [[Мёры]] ''Першапачаткова назва Мёраў адносілася да возера, якое на старых картах называецца «Мёры» (цяпер — возера Мёрскае).'' Няма крыніцы. ''Вядомая з 1514 г. назва Мёраў — маёнтак «Мярэя» (Мерея) перагукаецца з балцкай назвай дняпроўскай рэчкі Мярэя[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 195.]. Корань Mer- / Mor- мае значэнне «стаячая вада» і суадносіцца з літоўскім marios «затока»[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. P. 211, 204.]. У назве Мярэя балцкі гідранімічны пашыральнік -ej-, як у падняпроўскіх балцкіх гідронімах *Vedēja, *Rupēja[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.], літоўскіх Asveja, Roveja[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 280.], у назве возера Асвея. Блізкія яму пашыральнікі -ij-, -uj- у водных назвах тыпу Ілія, Бабруя.'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з прыведзеных крыніц назва горада Мёры не згадваецца. А ў Ванагаса не згадваецца і Мярэя. * [[Набіста]] ''Назва Набіста старабалцкага паходжання. Суседства з возерам Абстэрна (іншая назва Обста, ад *Abista) дае падставы меркаваць, што ў аснове назваў абодвух азёраў мела быць Ab-ist-, як у такіх балцкіх гідронімах, як Abista (у Літве ў басейне Нёмана)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.] і Абеста, або Обста (у басейне Сейма на Падняпроўі)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166].'' Назва Набіста ў крыніцах не згадваецца. Далей ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем мноства іншых гідронімаў. * [[Лошыца]] [[Лошыца (жылы раён)]] [[Лошыцкая сядзіба]] ''Звязана або з літоўскім lašėti «капаць», або з аманімічным яму lašėti «блішчэць», lašis «ласось»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182.] (назва ласося матываваная яго стракатай, блішчастай луской[В. Н. Топоров. Прусский язык. L. Москва, 1990. С. 109.]).'' Назвы Лошыца ў гэтых кнігах няма. * [[Гайголка]] ''Назва літоўскага паходжання, ад gaigalas «вуцяк». Такога ж паходжання літоўскія водныя назвы Gaigalis, Gaigal-upė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 103.].'' Гайголка там не згадваецца. * [[Маладзечна]] ''Назва Маладзечна ад назвы прытока ракі Уша ракі Маладзечанкі (*Маладзечны, *Маладзечні), на якой адпачатна паселішча паўстала. Адпачатная балцкая назва ракі звязаная з літоўскім maldas, meldas «трыснёг», ад якога літоўскія гідронімы тыпу Mald-upis, Maldenis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.].'' Маладзечны ці Маладзечанкі ў Ванагаса няма. * [[Сіпа (рака)]] [[Сіпурка (рака)]] ''Назва Сіпа мае балцка-яцвяжскае паходжанне. Літоўскі гідранімічны аналаг — назва ракі *Šipė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 331.]. У сіпурскай назве корань Sip- пашыраны пашыральнікам -ur-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні: dubti «угінацца» — duburys «вір», у рачных назвах Ind-ura, Vint-ura[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 307—309.].'' Няма там Сіпы і Сіпуркі. * [[Тушчанка]] ''Назва балцка-літоўскага паходжання. Ад літоўскага tuščias, tuštas «пусты», адсюль назва тыпу *Tuščia. Найбліжэйшы гідранімічны адпаведнік — літоўская рачная назва Tušt-upis (каля заходнелітоўскага Цяльшэя) таго ж паходжання[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 350.].'' Тушчанка там не згадваецца. * [[Бірвета]] ''Назва балцкага паходжання. Аснова гідроніма Bir-ṷ-, ад кораня Bir-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 65.]. Назва мае «балотную» семантыку.'' Ванагас супастаўляе назву Бірвета з беларускім берва "кладка з бярвенняў на гразкім месцы". * [[Лужасна]] [[Лужаснянка]] ''Назва балцкага паходжання. Корань Lūž- у літоўскім гідроніме Lūž-upis, ён звязаны з літоўскім lūžti «ламацца, ірвацца, гнуцца» і мае канфігурацыйнае значэнне[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 200.]. корань пашыраны тыповым балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.].'' Няма ў гэтых кнігах Лужасны і Лужаснянкі. * [[Лагойск]] [[Лагазінка]] ''старабалцкага паходжання. На гэта паказвае балцкі гідранімічны пашыральнік -(а)z-. Ён вядомы і ў літоўскім словаўтварэнні... [P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 390.] Назва Лагаза ад індаеўрапейскага *leg- / *log- «накропваць, прасочвацца, распускацца»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 657.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 99.].'' Лагаза (Лагазінка, Лагойск) нідзе там не згадваецца. * [[Маларыта]] [[Маларыта (рака)]] [[Рыта]] ''старабалцкага паходжання. Узыходзіць да індаеўрапейскага *rī-ti «цячы», якое ад гнязда *rei- / *rī- / *roi- «цячы», адкуль, напрыклад, лацінскае *rei-ṷo-s «ручай» (> rīvum) або кельцкае *rei-no-s «плынь» (> рака Рэйн)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 330—331.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 96.]. Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскай ракі Ryt-upis «Цякучая (або Ранішняя) рака» (каля Марыямпале), латышскай Rīta-strauts «Цякучая (або Ранішняя) плынь»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 279.].'' У прыведзеных крыніцах назваў Маларыта, Рыта няма. * [[Сухадроўка]] ''Назва балцкага паходжання. Поўны аналаг назвы — заходнелітоўскі двухасноўны гідронім Saus-drãv’as. У ім першая аснова — ад літоўскага sausas «сухі», другая ад кораня Drav- / Drev-, які звязаны з індаеўрапейскім *droṷus «плынь», *dreu- «бегчы, імкнуцца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 90—91, 292.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 204—205.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 44-45, 55.].'' Сухадроўкі ў гэтых кнігах няма (дарэчы, Ванагас на с. 90 корань drav- супастаўляе са старажытнаіндыйскім dravah, dravati). Далей ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем мноства іншых гідронімаў. * [[Сэрвач (прыток Віліі)]] [[Сэрвач (прыток Нёмана)]] ''Першая аснова Serv- таксама ў назве рэчкі Сярвайкі (правы прыток Ловаці), літоўскіх гідронімах Servas, Servelis (назвы азёраў), Sarva (назва ракі). Звязана з літоўскім serventi «паціху цячы, струменіць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.]. Далей да індаеўрапейскага *sreu- «цячы», *sreṷo- «плынь» і карацейшага *ser- «цячы»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1003.]. Другая аснова назвы Сэрвач тая ж, што і ў назвах Нарач, Іслач і падобных, — Ak-. Яна звязаная з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 176.].'' Назвы Сэрвач ў пералічаных крыніцах няма. * [[Віхра]] ''Нягледзячы на павярхоўнае падабенства з віхор, назва Віхра балцкага паходжання. Гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Vieša, Viešinta, Viešintas, Viešmuo, латышская Viesīte, назва возера Вісяты. Звязана з літоўскім viešmuo «ручай»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 378—379.].'' Назва Віхра ў Ванагаса не згадваецца. * [[Жыткавічы]] [[Чырвонае (возера)]] ''Назва паселішча пайшла ад назвы ракі Жыдкаўка, што з Жыд-возера цекла ў Прыпяць.'' Няма крыніцы. ''Назва «Жыд» паходзіць ад балцкага кораня *žeid- / *žid- «гарэць; свяціць, ззяць», ад якога літоўскае žydėti «свяціць; цвісці», žaida «агмень (месца для адкрытага агня)». Далей да карацейшага балцкага *žei- / *ži- (з тым жа значэннем), ад якога таксама латышскае zīt «світаць, віднець», zaigs «зіхоткі» (*žei-, -g-), літоўскае žibus «зіхоткі» (*ži-, -b-)[S. Karaliūnas. Iš baltų kalbų puodininkystės terminijos istorijos // Lietuvių kalbotyros klausimai. XVI. 1975. С. 137—141.].'' Няма там ні Жыткавічаў, ні Жыд-возера, ні Жыдаўкі. Сама назва артыкула Каралюнаса ў перакладзе гучыць як "З гісторыі ганчарных тэрмінаў у балцкіх мовах", ён не зусім пра гэта. ''Літоўскія гідранімічныя аналагі — назвы тыпу Žiba, Žiegas, Žied-upė, Žyd-a-upis[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 400, 401.].'' І тут таксама няма Жыткавічаў, Жыд-возера і Жыдаўкі. * [[Нямыльня]] ''Адпачатная балцкая форма аднаўляецца як *Nemilnà (Немілна́).'' Няма крыніцы. ''Корань Nem- ад індаеўрапейскага *nem- «гнуць; гнуцца», ад якога і назва Нёмана[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 764.].'' Нямыльні ў кнізе няма. ''У назве *Немілны корань пашыраны рэдкім балцкім пашыральнікам -ln-, як і ў назве літоўскага возера Asalnai (As-, -ln-)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981.- С. 48.].'' Няма там гаворкі ні пра Нямыльню, ні пра пашыральнік -ln-. Далей ідуць іншыя ўласныя даследванні. У прыватнасці, у гэтых фантазіях ёсць спасылка і на "Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья". Дык вось, Нямыльня там згадваецца на с. 218 у раздзеле "Славянские названия". * [[Сермеж]] ''Найбліжэйшы гідранімічны аналаг — літоўская рачная назва Serma(s), што лічыцца вельмі архаічнай. Да індаеўрапейскага *sermo- «рака, плынь» і карацейшага *ser- «цячы»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 909—910.] Таксама рачная назва на прыпяцкім правабярэжжы Цэрэм / Сарэмскі, адпачатная форма якой таксама балцкае *Serm-[О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 593—594.]. Корань пашыраны такім самым пашыральнікам, як у назве літоўскай падвіленскай ракі Nemėža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 227.]'' Ва ўсіх гэтых крыніцах назва Сермеж не згадваецца. * [[Піктуша]] ''Назва балцка-літоўскага паходжання. Звязана з літоўскім piktas "злы; моцны, вялікі". Належыць да шэрагу "злых" гідронімаў, тыпу Pikt-ežeris, Pikt-upė (piktas "злы; моцны", ežeras "возера", upė "рака")[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 258.].'' Піктушы тут няма. * [[Вір (возера)]] [[Чорны Вір]] [[Вір (рака)]] ''Водныя назвы Вір (найменей некаторыя з іх), магчыма, перакладаюць папярэднія балцкія гідронімы тыпу назвы правага дзесенскага прытока (ніжэй Чарнігава) Верапета (руск.: Верепето, Верепета)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейне. С.-Петербург, 1913. С. 211.]'' Хлусня, кніга Маштакова - гэта проста спіс назваў рэк у басейне Дняпра, пра паходжанне гэтах назваў у яго не сказана ані слова. ''ад літоўскага verpetas «вір; крыніца», verpti «моцна цячы; віраваць»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 179.].'' Назва Вір тут не згадваецца. * [[Рэпалава]] ''Вядомы літоўскі антрапонім Rėpalis, ён звязаны з літоўскім rėpti "хапаць, грабастаць"[Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. С. 598.].'' Рэпалава там не прыгадваецца, ёсць толькі прозвішча Repalis і дарэчы тлумачыцца зусім па-іншаму. * [[Ведрыч (рака)]] ''У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-, якая звязаная з лат. ūdens, пруск. (w)undan, літ. vanduo «вада», яцвяжскім *udā «вада; рака».'' Няма крыніцы. ''Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.]'' Ведрыч там не прыгадваецца. Ды і тлумачыць пералічаныя літоўскія назвы Ванагас па-рознаму. ''пруская *Vadanga (> Wadangen), пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М., 1962. — С. 129, 157, 169—170, 178, 211.]'' Фантазіі. Тапароў супастаўляе Ведрыч толькі з назвамі Ведзерка, Ведра і Ведрыца (ад асновы *veder-), іншыя ж назвы ён тлумачыць па-іншаму. ''У назве Ведрыч корань Ved- пашыраны з дапамогай пашыральніка -r-. Ён шырока прысутны ў літоўскім слова- і назваўтварэнні: kupti «уздымацца» — kupra «горб», liepa «ліпа» — Lieporas «Ліпавы (ручай)»[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 298—309.].'' Тут Ведрычы няма. Дарэчы, гэты том выбраных твораў Скарджуса мае назву "Lietuvių kalbos žodžių daryba", г. зн. "Словаўтварэнне літоўскай мовы". Тапанімія Беларусі там не разглядаецца ў прынцыпе, кніга зусім не пра гэта. Таму спасылкі на Скарджуса тут з'яўляюцца падманам. * [[Крэва]] ''Найверагодней тапонім «Крэва» ўтварыўся ад рачной назвы тыпу літоўскага гідроніма Krevė (рака на поўначы ад літоўскіх Кейданаў)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 165.]. Такую назву магла мець крэўская рэчка, цяпер вядомая як «Крэўлянка».'' Назвы мястэчка Крэва там няма. * [[Судабле]] [[Судабоўка]] ''Рачная назва балцкага паходжання, ад першапачатковага *Судаба. Корань Sud- як у літоўскіх гідронімах Sudarvė, Sudota, Sūduonia, якія звязваюцца з літоўскім sūduva "твань у балоце"[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 318-319.].'' Судабле і Судабоўкі ў Ванагаса няма. ''Пашыральнік -b- як у назве рэчкі Налібаўкі (< *Наліба, Nal-ib-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім словаўтварэнні (kan-ėti «бедаваць, мучыцца» — kan-yb-a «ссохлік, заморак»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 92.].'' Насамрэч гаворка ў крыніцы ідзе аб словаўтваральных суфіксах літоўскай мовы, ніякіх гідронімаў там няма. * [[Каспля]] ''Першая аснова Кас- з цягам часу зведала эвалюцыю ад *Kŭs- праз *Къс-. Яна звязаная з прускім kusis, літоўскім kusulas «камар». Гэтая аснова таксама ў назвах ракі Касня (прыток волжскай Вазузы) на Смаленшчыне на ўсходзе ад Касплі, сожскай ракі Касінка (каля Касінкі — рэчка з назвай-перакладам «Камароўка»)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 190.].'' Насамрэч, рака Каспля ў гэтай кнізе сустракаецца толькі на с. 237 і там няма ані слова пра значэнне асновы ў гэтай назве. ''Прамы літоўскі гідранімічны адпаведнік — рачная назва Kus-upė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 175.].'' А тут увогуле Каспля не згадваецца. * [[Дубасна]] ''Корань Dub- ад літоўскага dubti «ўгінацца», duburys «рачны вір (паглыбленае, „увагнутае“ месца)». З ім літоўскія гідронімы тыпу Dubė, Dubis, Dubija, Dubinga, Dubysa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 93.]. Корань пашыраны гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў назвах задзвінскага возера Мядзесна, дзвінскай ракі Лужасна, дняпроўскіх рэк Опісна (< *Apesna), Нерасна, Турасна[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.]. Гэты пашыральнік прысутны і ў літоўскім назва- і словаўтварэнні: upė «рака» — upėsnis «рачулка; месца, дзе цекла рэчка або дзе рэчка ўцякае ў возера»[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 291—292.].'' Нідзе з пералічаных крыніц назва ракі Дубасна не прыгадваецца. * [[Налібакі]] [[Налібаўка]] [[Налібоцкая пушча]] ''Звязаная з балцкім гідранімічным коранем Nal-, ад якога назва літоўскага возера Nalija, балота Nal-raistis, балцкай назвай з-пад Ноўгарада *Nolia / Nolė. Далей да індаеўрапейскага *(s)na- «цячы», пашыранага пашыральнікам -l-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 223.].'' Налібак, Налібаўкі, Налібоцкай пушчы ў крыніцы няма. ''Корань Nal- пашыраны пашыральнікам -b-, які выкарыстоўваецца ў літоўскім словаўтварэнні (kan-ėti «бедаваць, мучыцца» — kan-yb-a «ссохлік, заморак»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 92.].'' У кнізе проста гаворыцца пра суфікс -yba і падобныя ў літоўскім словаўтварэнні, пералічаных вышэй тапонімаў там няма. * [[Вацлаў Пануцэвіч]] ''Папуцэвіч — ад балцка-літоўскага аднаасноўнага антрапоніма (колішняга імя) «Папуціс», які даў і сучаснае літоўскае прозвішча Paputis. У ім антрапанімічны суфікс -ut- і корань Pap-, які і ў іншых літоўскіх антрапонімах Papas, Papeika, Papelis, Papšys. Корань звязваецца з літоўскім papas «грудзі; смочка; покаўка, пупышка (на дрэве)»[Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. C. 391.]'' Papas, Papeika, Papelis, Papšys у крыніцы ёсць, а Папуцэвіча, Папуціса і Paputis няма. ''з латышскім pāpa, pāpis, pāpulis «покаўка, пупышка». Тыпалагічная паралель — прозвішчы «Цыца», «Цыцка»[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. 2. Прозвішчы, утвораныя ад апелятыўнай лексікі. Мінск, 1989. С. 441.].'' У Бірылы з пералічанага ёсць толькі Цыца і Цыцка. * [[Убарць]] ''Назва Убарць балцкага паходжання. У аснове назвы Убарць — корань ub-, які таксама ў назве ракі Убедзь (правы прыток Дзясны паміж Чарнігавам і Ноўгарадам-Северскім)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 206.].'' Хлусня, кніга Маштакова - гэта проста спіс рэк дняпрўскага басейна, дзе ані слова пра іх паходжанне, пра тое, дзе які корань і г. д. ''Корань ub- у назве Убарць пашыраны з дапамогай пашыральніка -rt-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні (kabti «віснуць» — kabartai «звіслая „бародка“ пад дзюбай пеўня») і ў балцкай гідраніміі: возера Тумерта на Верхнім Падзвінні, рака Уперта на Павоччы, літоўская рака Gomerta[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 119.].'' Адзінае што ёсць у Ванагаса з усяго пералічанага - гэта гідронім Gomerta. Дарэчы там напісана, што ў ім суфікс -erta, а не -rt-. Усё астатняе - прыдумана. ''Ад кораня ab- пайшлі балцкія гідронімы Abista, Абеста, Абстэрна, Обаль, Аболе[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 166.][A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 35.].'' Насамрэч, на с. 175 у Тапарова напісана, што ў назвах Обаль, Аболе корань *абъл-/*объл-, які ён параўноўвае з літ. obuolys, лтш. abols "яблыка", Абстэрна там увогуле няма. А ў Ванагаса не згадваюцца Абстэрна, Обаль, Аболе. * [[Обаль (рака)]] [[Абалянка (рака)]] [[Аболе]] [[Обаль (возера)]] [[Обалінец]] ''Корань Ab- такі самы, як у латышскіх гідронімах тыпу Abula, Abuls, Abava[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 534—535.]'' Назвы Abava там няма і Буга нічога на піша аб тым, што ў гэтых назвах менавіта корань Ab-, а не нейкі іншы (напрыклад abal). ''у назве ракі Абельна на Верхнім Павоччы. Ад індаеўрапейскага ab-, якім пазначаліся рачныя, цякучыя воды[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 41.].'' А ў Краэ наогул не прыгадваюцца Обаль, Абалянка, Аболе, Обалінец, Абельна. Далей ідзе ўласнае даследванне пра разнастайныя гідронімы. * [[Аткыльня]] ''Першапачатковая форма захавалася ў назве возера Акельня'' Няма крыніцы. ''Корань Ak- звязаны з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 176.].'' У рэчаіснасці ж, у крыніцы напісана, што назва Аткільня магчыма з балт. at- + kil- "поднимать(ся), происходить". * [[Мокіш]] ''Звязана з літоўскім mokšė «мокрае, вільготнае месца» (ад mokas «густая гразь» з дапамогай пашыральніка -š-)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 315—316.]'' Адзінае што там ёсць - гэта тое, што ў слове mokšė суфікс -š-, пра назву Мокіш ні слова. ''makašyti «брысці па гразі», далей да літоўскага makoti «брысці (праз гразь)», makynė «балаціна», maknus «топкі», латышскага makņa «балаціна, балоцістае месца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.].'' Таксама гідроніма Мокіш няма. Дарэчы няма там і слова makašyti у якасці тлумачэння літоўскіх гідронімаў. * [[Чарэйскае возера]] [[Чаросава (возера)]] ''Назва балцкага паходжання. З шэрагу азёрных назваў Чэрас (каля Мёраў), Чаросава (каля Лепеля), Чэраскія (група азёраў у вярхах ракі Таропы), сюды ж і назвы прыпяцкай ракі Чарэса, дзесенскай ракі Чарэска[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 212.]. Корань Ker- (> Чер-) ад літоўскага keroti «расці, разрастацца» (прыставачнае už-keroti «зарастаць, абрастаць»). Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы *Kerėsa (> Kerės-upis), Kerotis, Kerūlė[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.].'' Ні там, ні там Чарэйскае і Чаросава возера не згадваецца. Далей таксама ідзе ўласнае даследванне з прыцягненнем розных назваў. * [[Ненач]] ''Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Nota, Notė, Notija, Notera[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 231—232.], пруская *Nātangā (ад гэтага гідроніма назва прускага племя натангаў).'' Ненач там не згадваецца. ''Гэтыя назвы ад захаванага ў гідраніміі балцкага *nātā «цячэнне», якое з дапамогай пашыральніка -t- ад індаеўрапейскага *(s)na- «цячы»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 971—972.].'' А тут няма ані пералічаных вышэй гідронімаў, ані балцкага *nātā. * [[Белагаловае]] ''Першая аснова гэтай назвы — літоўскае balas, baltas «белы» (яно ж і ў балцкай назве ракі Балы на прыпяцкім правабярэжжы[О. Н. Трубачев. Труды по этимологии: Слово. История. Культура. Т. 4. Москва, 2009. С. 497, 594.]).'' Трубачоў гэта пісаў пра гідронім Балы, а не Белагаловае. ''Другая аснова ад літоўскага galva «галава; перад, верх»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 177.].'' Тапароў пісаў пра раку Бологоловка ў басейне ракі Сож, а не пра возера Белагаловае. * [[Веліж]] ''Назва Веліж (Вялі́ж) паходзіць ад назвы рэчкі Вялі́жкі, ля ўпадзення якой у Дзвіну паселішча знаходзіцца.'' Няма крыніцы. ''Першапачатковая форма гэтага гідроніма — Вялі́жа. На гэта паказвае назва ракі Буліжа, што цячэ недалёка ад Вяліжы (прыток дзвінскай ракі Касплі, што ў Дзвіну ўцякае ніжэй за ўпадзенне Вяліжы). У абодвух гэтых гідронімаў карані пашыраныя пашыральнікам тыпу -iž-, як у літоўскіх гідронімах тыпу Gabižis, Gumyža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 101, 127.][В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 169.]. Пашыральнік -ž- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, утвараючы вытворныя формы (varlė «жаба» — varlėža «жабка»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.]. Гідранімічны корань Vel- на Верхнім Падзвінні таксама ў балцкіх назвах возера Веліста, ракі Веляса (Vel- + -st-, -s-). Балцкія гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія Veliuona, Velionė, Vel-upys, Vėlys, латышскія Vel-upīte, Vellezers[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 370.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах Веліж, Вяліжа ці Буліжа не згадваюцца. Суцэльная адсябяціна. * [[Гавязнянка]] ''Корань такі ж, як і ў балцкіх назвах нёманскіх рэк Гаўя, Гуя, ад індаеўрапейскага *gēu- / gū- «гнуць, крывіць». Ад яго таксама літоўскае gau-r-as «волас», gu-r-as «вяршыня пагорка», gu-g-a «пагорак; гузак; горб»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 393—398.].'' Няма ў крыніцы нічога падобнага. ''Корань пашыраны балцкім пашыральнікам -zn-, які таксама ў назвах «лісіных» рэк Лапузна (прыток дзесенскай Наўлі), Лопазна (прыток сожскай Іпуці), ад літоўскага lapė «ліса»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 192, 194.].'' Хлусня, няма там ні Гавязнянкі, ні разважанняў пра тое, які пашыральнік і корань у назвах Лапузна і Лопазна ("форма балт. первоисточника неясна"). * [[Сянно]] [[Сянна (рака)]] [[Сянно (возера)]] [[Жыварэзка]] ''Назва Сянна паходзіць ад аднайменнага возера, на якім паселішча паўстала. Гідронім Сянно балцкага паходжання, ад кораня Sain-[B. H. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II // Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 47.]. Звязана з літоўскім at-sainus «павольны, неахайны, лянівы»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 293—294.]. Далей да аднаго са значэнняў індаеўрапейскага *sei- : si- «слабець; вялы, слабы, лянівы; апускацца, пагружацца» (> «ціхі, спакойны»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 890—891.].'' У ніводнай з пералічаных кніг назва Сянно (Сянна) не сустракаецца. ** {{N}} цалкам выдаліў як безкрынічнае ва ўсіх названых артыкулах. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 09:07, 15 мая 2025 (+03) * [[Усвейка]] [[Усвяты]] [[Ушача]] [[Ушачы]] [[Усвяча]] [[Уша (прыток Віліі)]] [[Уша (прыток Бярэзіны)]] [[Уша (прыток Нёмана)]] ''Гэты корань звязваюць з індаеўрапейскім *aus- / *us- «блішчэць, ззяць», ад якога літоўскае aušra «зара», apy-ūšris «час перад світанкам», латышскае *Ūss (балцкае боства зары)[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 282—283.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 86—87.].'' У гэтых крыніцах пералічаныя тапонімы не згадваюцца. * [[Усяжа (рака)]] Тое ж самае. Далей: ''У назве Усяжа корань Us- пашыраны балцкім пашыральнікам -ing-, як у назве Аражня / Аряжня (< Ar-ing-in-)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 199.].'' На самой справе, адзінае, што напісана ў крыніцы, так гэта тое, што назву Аражня можна параўнаць з ст.-пруск. Aryngine. Пра пашыральнік -ing- і Усяжу - выдумка. * [[Арыжня (рака)]] ''Назва старабалцкага паходжання. Адпачатная форма была блізкая да прускай азёрнай назвы Aryngine (Ar-, -ng-, -n-), потым дала форму тыпу «Аряжня»[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 199.].'' Пра падзеленне назвы на састаўныя часткі Ar-, -ng-, -n- там няма. ''Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца»[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 45—47.].'' У крыніцы няма ні Арыжні, ні балцкага *ar-. ''Ён таксама ў літоўскім гідроніме Arina, латышскім Aruona[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 47.].'' Тут таксама няма Арыжні. Дарэчы, Ванагас не называе гэты корань балцкім, а разглядае яго як агульнаіндаеўрапейскі. * [[Рапуса]] ''У назве Рапусы вылучаецца балцкі гідранімічны пашыральнік -usa, як у назвах дзесенскай ракі Нярусы, прускай ракі Narussa[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.].'' Няруса і Narussa там ёсць, Рапусы няма. * [[Мядзесна]] ''Найбліжэй з гідранімічным коранем Med- звязанае літоўскае medis «дрэва», medė «гай», ад балцкага *medja(n) «лес». Далей да індаеўрапейскага *medhi̯os- «сярэдні, сярэдзінны» — лес разумеўся як тое, што знаходзіцца паміж паселішчамі[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 706—707.].'' Назвы Мядзесна і ўвогуле разважанняў, што "найбліжэй з гідранімічным коранем Med- звязанае літоўскае medis...", там няма. ''Корань Med- пашыраны ў назве Мядзесна балцкім гідранімічным пашыральнікам -sn-. Ён таксама ў дзвінскім гідроніме Лужасна недалёка ад Мядзесны, у дняпроўскіх балцкіх гідронімах Апісна, Нерасна, Турасна і інш.[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198.]'' На самай справе, гідронім Мядзесна ў гэтай кнізе прыгадваецца толькі на с. 225, дзе гаворыцца, што ён мае фінскае паходжанне. * [[Сярвайка]] ''Назва балцкага паходжання. Аснова Serv- таксама ў балцкай назве рэчкі Сэрвач (прыток Віліі), літоўскіх гідронімах Servas, Servelis (назвы азёраў), Sarva (назва ракі). Звязана з літоўскім serventi «паціху цячы, струменіць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 296.]. Далей да індаеўрапейскага *sreu- «цячы», *sreṷo- «плынь»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1003.].'' Ні там, ні там Сярвайка, Сэрвач не сустракаюцца. * [[Свіліца]] [[Падсвілле]] [[Свольна (рака)]] ''Гідранімічныя аналагі — літоўскія гідронімы Svilė, Svyla, назва ракі Свілка на Падзвінні (каля Лынтупаў). Роднасны корань у гідронімах Svalė, Svalia, Svolis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 322—323.], у прускім тапоніме Swolow, балцкіх назвах рэк Своланка на Верхнім Павоччы[В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 307.]. Звязана з літоўскім svilti «гарэць без полымя, прыгараць; „гарэць“ ад холада». Далей да індаеўрапейскага *sṷel- «тлець, гарэць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1045.].'' Нідзе з паказаных крыніц Свіліца, Падсвілле, Свольна не згадваюцца. * [[Жлобін]] ''Назва Жлобін балцкага паходжання — найімаверней гідранімічнага (адпаведная водная назва да сёння не захавалася). Назоўны адпаведнік на тэрыторыі цяперашняй Беларусі — возера Жлобін каля Баранавічаў (цяпер у складзе горада).'' Няма крыніцы. ''Гідранімічныя аналагі — літоўскае Globys (рака), прускае Globe (возера). Яны звязаныя з літоўскім globti «ахопліваць, ахінаць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.]. Далей да індаеўрапейскага *gleb(h)- «сціскаць» (ад карацейшага *gel- «сціскаць; акруглы»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 357, 359—360.].'' У гэтых крыніцах Жлобін не сустракаецца. ''Назва Жлобін з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія назвы рэк тыпу Горадзен (> Гараднічанка), Гамея (> Гамяюк), якія ўзыходзяць да каранёў *gher(d)- «ахопліваць; агароджваць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.].'' А тут не сустракаюцца Горадзен (Гараднічанка), Гамея (Гамяюк). ''У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Глоба, Глобус, Жлоба, Жлобіч[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 111, 146.], якія могуць быць варыянтамі кораня *glob-.'' Таксама Жлобіна няма. Суцэльнае арыгінальнае даследванне. * [[Барысаў]] ''На думку Ткачова, гэта сведчыць, што назва Барысава — не адыменная, а паходзіць ад ракі Барысы.'' Няма крыніцы. ''Калі рачная назва Барыса існавала, то яна балцкага паходжання.'' Няма крыніцы. ''Балцкі гідранімічны пашыральнік -is- у гідронімах тыпу Dubysà, Lavysà, у тапоніме Kilbisai[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T.1. Vilnius, 1996. С. 313—314.]. Адпачатная балцкая форма мусіла быць тыпу Barysà. Корань Bar- у літоўскіх рачных назвах Barys, Bar-upė, якія лічацца вельмі старажытнымі. Той жа корань, з пашыральнікам -t-, і ў літоўскіх гідронімах тыпу Bartuva, у назве прускай ракі *Barta (ад яе мела пайсці назва зямлі прускага народу бартаў), у якіх аснову Bar-t- звязваюць з індаеўрапейскім *bher- «булькатаць; імкліва рухацца»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 58, 59.][V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 71—72.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 132—133.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах горад Барысаў ці меркаваная рэчка Барыса не згадваюцца. Дарэчы, Ванагас пра гідронімы Barys, Bar-upė піша, што іх паходжанне незразумелае і для іх вытлумачэння выкарыстоўвае старажытнарускае, украінскае і ілірыйскае словы. * [[Дрывяты]] ''У назве *Druvintas (> Дрывяты) корань Druv- пашыраны пашыральнікам -nt-, як і ў назве возера Вісяты (ад формы тыпу літоўскай азёрнай назвы Viešintas)[K. Būga. Rinktiniai raštai. T. 3. Vilnius, 1961. С. 546.].'' Вісяты там ёсць, а вось Дрывят і разважанняў пра пашыральнік у назве Вісяты няма. * [[Нешчарда (возера)]] [[Нешчарда (рака)]] ''Назва Нешчарда — балцкага паходжання. Назву складаюць прыстаўка Ne- і корань skard-. З дапамогай прыстаўкі Ne- аформленыя назвы задзвінскіх азёраў Нявежа, Няклея, Нядружна і інш. Яна ж у літоўскіх гідронімах тыпу Nestrėvis «Нецякучае (возера)» (ад strėvus «плыткі, цякучы»)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 229.]. Корань skard- у літоўскіх гідронімах тыпу Skardis, Skardžius, Skardelis, Skard-upis. Ад літоўскага skardis «круты схіл, бераг», skardyti «адсякаць, адразаць, аддзіраць»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 301.]. Далей да індаеўрапейскага *(s)ker-d-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 940—941.].'' Суцэльныя фантазіі, ва ўсіх крыніцах назва Нешчарда адсутнічае. * [[Лавоша (рака)]] ''Назва Лавоша балцкага паходжання. Гідранімічны корань Lav- таксама ў літоўскай рачной назве Lavysa (рака, з якой выцякае возера Lavysas), якая далей звязаная з гідронімамі Lūvas, Lojis[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 182, 184.].'' Лавошы тут няма. Дарэчы Ванагас піша, што паходжанне кораня ў назве Lavysa незразумелае і для ягонага тлумачэння прыводзіць славенскае lava, нямецкія, грэцкія і іншыя словы. ''Ад індаеўрапейскага *lou- са значэннем «умываць, мыць, купаць» (> «ліцца», «жолаб, роў»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 692.]. У назве Лавоша корань Lav- пашыраны пашыральнікам -š- (> -oš-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, а таксама прысутны ў гідронімах Nalošas, Gailėšis, Lapišius, Pelyša[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 316—318.].'' У гэтых крыніцах Лавоша таксама адсутнічае. * [[Чавусы]] ''Згодна з антрапанімічнай версіяй, назва «Чаусы» звязаная з зафіксаванымі на Верхнім Падняпроўі прозвішчамі Чаус, Чаусаў. Тая ж будова і ў падняпроўскіх прозвішчах Браусаў, Брэусаў, Леус, Паус, Рэус. У беларускай антрапаніміі такія прозвішчы пакідаюцца без вытлумачэння[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 62, 249, 304, 358, 441.].'' Па-першае, Бірыла нічога не пісаў пра паходжанне назвы города Чавусы, ягоная кніга прысвечаная прозвішчам, а не тапонімам. Па-другое, у Бірылы зусім няма ніякіх разважанняў пра нейкую быццам агульную будову пералічаных вышэй прозвішчаў. Па-трэцяе, на с. 444 ён звязвае прозвішча Чавус з рэг. чавус, чаус "чыгун", тур. чавуш "сяржант, унтэр-афіцэр". ''Паўночнасмаленскі тапонім Чаусава, аднак, гідранімічнага паходжання, стаіць на рацэ Чэусаўка. Той жа корань Чэус- у назвах малых ручаін Чэусен (у вярхоўях ракі Угры), Чэусаўская (прыток ракі Клядзейкі каля Серпухава). У гэтых гідронімах корань Čaus- / Čeus- (можа быць з балцкім пашыральнікам -in-) суадносіцца з балцкімі гідронімамі літ. Čiauša, лат. Čauša (ад *Kiauša). Яны звязаныя з літоўскім kiaušinti «павольна ісці», kiausti «знікаць, спыняцца ў росце» і пазначалі павольную плынь[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 293—294.]'' У крыніцы гаворка ідзе пра гідронімы Чеусен і Чеусовская ў Павоччы, пра горад Чавусы ці Чаусава ані слова. ''далей да індаеўрапейскага *(s)keu-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 951—953.].'' Чавусаў і тут таксама няма. * [[Чэрыкаў]] ''Корань Чэр- таксама ў такіх прозвішчах з усходу Беларусі тыпу Чэ́ранда, Чэ́расеў, Чэ́рачэнь. Этымалогія гэтага кораня ў беларускай антрапаніміі недастаткова прасветленая[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 457.].'' З усяго пералічанага ў Бірылы згадваецца толькі прозвішча Чэранда, без указання які ў ім корань. Астатніх прозвішчаў і назвы горада Чэрыкаў там няма. ''Той жа корань у балцкіх азёрных назвах Чэрас (каля Мёраў і ў вярхах ракі Таропы), ад кораня Ker-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 153—154.].'' Зноў хлусня, няма там згадкі ні пра Чэрыкаў, ні пра Чэрас. * [[Францішак Кушаль]] ''Прозвішча Кушаль балцкага паходжання, звязана з літоўскім kušlys «сляпец» (хто падслепаваты). Ад яго літоўскі антрапонім Kušlys[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 1140.]'' У гэтым слоўніку літоўскіх прозвішчаў згадваецца толькі літоўскае прозвішча Kušlys, беларускага Кушаль - няма. ''тапонімы Кушляны, Кушлі, Кушлікі. Аснова Kušl- сустракаецца ў літоўскай антрапа- і тапаніміі[В. Н. Топоров. Прусский язык. I-K. Москва, 1984. С. 361.].'' А тут ёсць толькі тапонімы Кушлікі і Кушлi без дакладнага вытлумачэння, прозвішча Кушаль таксама няма. * [[Скупа]] ''Корань Skup- звязаны з літоўскім skupstas «куст», латышскім skupsna, skupšķis «малы лясок» (skup- + -st-, -sn-, -šķ-). Далей да індаеўрапейскага *(s)keup- «гронка, чуб, пук»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 956.].'' Хлусня, і блізка нічога падобнага там няма, акрамя існавання індаеўрапейскага *(s)keup. * [[Вялікая Восмата]] ''Корань Asm- у балцкіх рачных назвах, што вар’іруюцца як Осма / Восма / Восьма, на Верхнім Падняпроўі і Верхнім Павоччы. Іх адпачатная форма аднаўляецца як *Asma[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 181, 200.][Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 301—302.][В. Н. Топоров. «Baltica» Подмосковья // Балто-славянский сборник. Москва, 1972. С. 255.]. Аснова Asm- з’яўляецца дыялектным варыянтам асновы Ašm- (як Asv- i Ašv- у гідронімах Asveja і Ašva, Ašvija, ад літоўскага ašva «кабыла»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 49, 50.]). Асновы Akm- і Ašm- паходзяць ад варыянтаў індаеўрапейскага *ak- / *ak'- «востры». Ад першага ў літоўскай мове akmen- «камень», ад другога — ašmen- «вастрыё» і (на перыферыі мовы) ašmen- «камень»[Топоров В. Н. Две заметки из области балтийской топонимии (этимологический аспект) [1959] // В. Н. Топоров. Исследования по этимологии и семантике. Т.4. Кн. 2. М., 2010. С. 74—77.]. У назве Асмата корань Asm- пашыраны з дапамогай -at-. Той жа пашыральнік у назвах рэчак Гардата, Аката (> Акатаўка, прыток Гардаты) на Верхнім Павоччы[В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.], у літоўскіх гідронімах тыпу Amata, Žlagatas, Kamatis. Ён шырока выкарыстоўваўся ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» — gyvata «жыццё»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 334—338.].'' У ніводнай з паказаных крыніц назва Восмата не сустракаецца. * [[Макоўза]] ''Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Makys (возера), *Makia (рака), Mak-a-raistis (балота), латышскае Maka, назва дняпроўскай ракі Маконя (прыток бярэзінскай Ушы).'' Крыніцы няма. ''Гідранімічны корань Mak- звязаны з літоўскім makoti «брысці (праз гразь)», makynė «балаціна», maknus «топкі», латышскім makņa «балаціна, балоцістае месца»[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 202.]. Рэдкі пашыральнік -auz- таксама ў літоўскім мікратапоніме (назва балаціны) Ramaũzė (< Ramaũza «Рамоўза», ад ramus «спакойны»)[ A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 272.].'' Назва Макоўза ў Ванагаса не сустракаецца. Няма тут і разваг аб тым, які суфікс у назве Ramaũzė. * [[Супрасль]] ''Назва паселішча паходзіць ад рачной назвы балцка-яцвяжскага паходжання. Адпачатна ўяўляла сабой злучэнне кораня Spran(d)- і пашыральніка -sl-[ P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 163—164.].'' У крыніцы ёсць толькі пра суфікс -sla- ў літоўскіх словах, усё астатняе - прыдумана. ''Гэты ж пашыральнік ёсць і ў назве ракі Нерасль, што таксама ўпадае ў Нараў. Корань Spran(d)- звязаны з літоўскім spręsti (spren(d)sti) «уціскаць; выцягваць; крочыць вялікімі крокамі», sprandyti «цягнуць, расцягваць».'' Няма крыніцы. * [[Нясвіж]] ''Назва Нясвіж гідранімічнага паходжання, ад назвы не лакалізаванай на сёння ракі *Нясвіжа.'' Няма крыніцы. ''Тапонім утварыўся так жа сама, як ад назвы дзвінскага прытока ракі Вяліжы (> Вяліжка) утварылася назва горада Веліж.'' Няма крыніцы. ''Корань *Nes-ṷ- (варыянт старой ṷ-асновы ад кораня *Nes-) у назвах *Нясвяча (> Нясвячка[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 150.], ад *Nes-v-int-a, злучае Сяргееўскае возера з ракой Пціч) і *Несва (> Несвіца[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 160.], прыток Брагінкі, у міжрэччы Дняпра і Прыпяці перад самымі іх сутокамі).'' Маштакоў у прынцыпе не пісаў зусім нічога пра паходжанне ніякіх гідронімаў, пра іх карані і т. п., ягоная праца - гэта проста спіс назваў рэк і болей нічога! ''Корань *Nes- таксама ў назвах Неса[Топоров В. Н. Балтийский элемент в гидронимии Поочья III // Балто-славянские исследования 1988—1996. Москва, 1997. С. 281—282.] (у басейне дзесенскай ракі Нярусы), *Несла (< *Nes-l-, тры прыпяцкія ракі, адна верхнедняпроўская), *Нясета (< *Nes-et-, прытокі дняпроўскай Бярэзіны і прыпяцкай Пцічы)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 198—199.]. Меркаваная нясвіжская рака мусіла знаходзіцца зусім паблізу пціцка-прыпяцкага агмяня рэк з назвамі ад кораня *Nes- (тры пціцкія, тры прыпяцкія), працягваючы яго на нёманскія вярхі. Пашыральнік тыпу -iž- як у літоўскіх гідронімах тыпу Gabìžis, Gumýža[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 101, 127.], у назве дзвінскай ракі Буліжа (цячэ побач з Вяліжай)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 169.]. Пашыральнік -ž- выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні для вытворных формаў (varlė «жаба» — varlėža «жабка, жабуля»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 391.]. Імаверны фанетычны варыянт таго ж кораня *Nas- у назвах літоўскай ракі Nas-upis[Vanagas A. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 224.], ракі Насва (у басейне Ловаці, на поўначы старабалцкай тэрыторыі)[Р. А. Агеева. Гидронимия Русского Северо-Запада как источник культурно-исторической информации. Москва, 2004. С. 193.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах пра Нясвіж ці нейкую меркаваную нясвіжскую рэчку няма ані слова. Усё прыцягнута да Нясвіжа за вушы. (а ў Тапарова таксама няма Буліжы). * [[Віхолка (сяло)]] ''Корань Віх- такі ж, што і ў назве Віхра. Звязана з літоўскім viešmuo «ручай», далей да індаеўрапейскага кораня *ṷeis- / ṷis- «цячы», ад якога таксама назва Вісла (< *ṷeis-tlā)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1134.][H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 50-51.]. Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Vieša, Viešinta, Viešintas, Viešmuo, латышская Viesīte, назва возера Вісяты[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 378—379.].'' Нідзе там назва Віхолка не сустракаецца. А ў Покарнага і Краэ апрача гэтага не сустракаецца і viešmuo. * [[Ловаць]] ''Назва Ловаць балцкага паходжання. Корань Lov- звязаны з літоўскім lovys «рэчышча ракі; пратока, роў»[B. H. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. II // Балто-славянские исследования. 1987. Москва, 1989. С. 59-60.]'' Тапароў там не такі катэгарычны, гэта толькі адна з прапанаваных гіпотэз: объяснение из финноязычных диалектов кажется предпочтительным.. некоторая возможность объяснения из балт. или через него остается... ''далей да індаеўрапейскага *leu-[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 681—682.].'' А ў Покарнага ні Ловаці, ні lovys наогул няма. ''Поўны адпаведнік — назва ракі Ловаць на Верхнім Павоччы, пры тамтэйшым густым балцкім гідранімічным фоне. Таго ж кораня назва літоўскай ракі Loviai[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 196.]. Гідранімічны фармант -at- таксама ў такіх балцкіх гідронімах, як літ. Kamatė, Žlagatas[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 144, 405.]. Ён шырока прысутны ў літоўскім назва-, імя- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» : gyvatas «жыццё»)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 334—338.].'' Таксама ў ніводнай з гэтых крыніц назва Ловаць не сустракаецца. * [[Гарадзейка]] [[Гарадзея]] ''Назва балцкага паходжання, адпачатная форма — *Gardēja.'' Крыніцы няма. ''Канчатак -ейка часта прысутны на месцы ранейшага балцкага -ēja (як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.]. Корань той жа, што і ў літоўскіх гідронімах Gardinas, Gardena, Garduva, Gardė, Gard-upis, латышскіх Gard-upe, Gardena, Gardauņa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106—107.]. На Верхнім Павоччы той жа корань Gard- у балцкім гідроніме Гардата́ (з прытокам Аката́ з такім жа балцкім гідранімічным суфіксам -at-)[Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.]. Балцкі гідранімічны корань Gard- звязаны з індаеўрапейскім *gherd- «ахопліваць; агароджваць» (ад карацейшага *gher- «хапаць, абдымаць»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 442, 444.].'' Нідзе ў гэтых крыніцах назва Гарадзея (Гарадзейка) не згадваецца. ''Назвы Гарадзея, Горадзен з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія гідронімы тыпу Жлобін, Гамея (> Гамяюк), якія ўрэшце ўзыходзяць да каранёў *gleb(h)- «сціскаць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 118.].'' Зноў хлусня. Насамрэч, у крыніцы напісана, што літоўскія гідронімы Glebas, Globys паходзяць ад літоўскага glebti, globti, што звязана з канфігурацыяй. Усё астатняе - выдумка. * [[Гродна]] [[Гараднічанка]] ''«Горадзен» — гідронім балцка-літоўскага паходжання. Такі ж корань таксама ў літоўскіх гідронімах Gardinas, Gardena, Garduva, Gardė, Gard-upis, латышскіх Gard-upe, Gardena, Gardauņa[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106—107.]. На Верхнім Павоччы той жа корань Gard- у балцкім гідроніме Гардата́ (з прытокам Аката́ з такім жа балцкім гідранімічным суфіксам -at-)[Балтийский элемент в гидронимии Поочья. III // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1998. С. 293.]. Балцкі гідранімічны корань Gard- звязаны з індаеўрапейскім *gherd- «ахопліваць; агароджваць» (ад карацейшага *gher- «хапаць, абдымаць»)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 442, 444.].'' У ніводнай з гэтых крыніц Гродна, Гараднічанка ці Горадзен не згадваюцца. * [[Дзікі Нікар]] ''Назва балцкага (магчыма, балцка-яцвяжскага) паходжання. Той жа корань у прускай рачной назве Nyc-ape (пруск. ape "рака").'' Крыніцы няма. ''Корань звязаны з латышскім nikns "злы", naiks "страшны, злы, люты; шпаркі, імклівы, моцны (пра хвалі)"[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 97-98.]. Далей да індаеўрапейскага кораня *nēik- : *nīk- : *nik- "нападаць, накідвацца"[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 761.]. Той жа корань так жа сама пашыраны фармантам -r- і ў стараеўрапейскай рачной назве *Nikros (> Neckar). Яна вытлумачваецца як "магутная, злая, шпаркая (рака)"[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 97.]. Гідранімічны фармант -(a)r- паказвае на вялікую даўніну гэтага гідроніма. Такі ж фармант і ў старабалцкай рачной назве Matará, якая лічыцца вельмі старажытнай[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 206-207.].'' Нідзе тут назва балота (Дзікі) Нікар не сустракаецца. * [[Дулебка]] ''Назва балцкага паходжання, звязаная з літоўскімі назвамі Dulbis (назва возера і яру), Dulbė (назва сажалкі і поля), з латышскімі назвамі Dulbju acs (назва балота), Dulbi (назва вёскі).'' Няма крыніцы. ''Гэтыя назвы адносяцца да мясцінаў, якія выгнутыя («выдзеўбаныя»), і звязаныя з літоўскім dulbti «дзяўбсці»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 95.]'' Дулебкі ў Ванагаса няма. ''а тое — ад індаеўрапейскага корня *dhelbh- "дзяўбсці", які таксама вядомы ў стараеўрапейскай гідраніміі[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 26-27.].'' А ў Краэ няма ні пералічаных вышэй гідронімаў, ні dulbti. Дарэчы, Peisatai вельмі любіць спасылацца на Тапарова, дык вось у яго напісана, што назва менавіта гэтай ракі паходзіць ад славянскага этноніма дулебы (Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья, с. 218). * [[Сцвіга]] ''Назва імаверна балцкага паходжання. Тым ці іншым чынам (коранем і пашыральнікам або толькі пашыральнікам) можа быць роднасна літоўскаму гідроніму Šedvygà, у якім вылучаецца корань šedṷ- і пашыральнік -g-[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 327—328.]. Той жа пашыральнік у гідронімах балцкага паходжання тыпу Няміга, Vedega[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. — С. 358.].'' Фантазіі, ні там, ні там у Ванагаса пра Сцвігу няма ані слова. * [[Маства]] ''Назва імаверна балцкага паходжання, корань Mast- таксама ў балцкіх гідронімах Mastis (возера), Mast-upis (рака), Masta-purvs (балота), якія звязваюць з лат. masts "тоня (месца, дзе ловяць рыбу)"[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 206.].'' Тое ж самае: не пісаў Ванагас зусім нічога пра Маству. * [[Няміга (рака)]] ''Аснова назвы звязаная з індаеўрапейскім коранем *nem- «гнуць; гнуцца»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 764.]. Балцкі гідранімічны пашыральнік -g- таксама ў гідронімах Vedega, Удага[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 358.][В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 211.].'' У Покарнага і Ванагаса Няміга не згадваецца ўвогуле, а ў Тапарова на с. 198 гаворыцца, што назва ўтвораная як Ne-mig- і родасная назве Мигото, не пра які пашыральнік -g- у ёй ён не піша. * [[Гамяюк]] [[Гомель]] ''Рачная назва балцкага паходжання. Больш аўтэнтычны варыянт той, што засведчаны найраней, — «Гаме́йка».'' Няма крыніцы. ''Канчатак -ейка часта ўзнікаў на месцы ранейшага балцкага -ēja, як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja, але мог дадавацца і да бессуфіксальнай асновы[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 165, 178, 195, 206.]. Корань такі ж, што і ў літоўскіх гідронімах Gamė, Gamenta, Gamena, Gomerta. Ён звязаны з літоўскім gamalas «камяк», gomulti «камячыць» з семантыкай сціскання[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 106, 119.][V. Urbutis. Liet. gomus, -i «norus, noringas, linkęs», la. gama «kas pernelyg daug valgo» ir kiti giminiški žodžiai // Baltistica, 1973, t. 9(2). С. 183—188.], далей да індаеўрапейскага *gem- «хапаць, сціскаць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 368—369.].'' У ніводнай з крыніц не згадваецца ні Гомель, ні Гамяюк, ні Гамейка. * [[Лунін]] [[Лунінец]] ''Назвы Лунін, Лунінец трэба разглядаць у сувязі з рачной назвай Лунія (адзін з варыянтаў назвы прыпяцкай ракі Лань)[П.Л. Маштаковъ. Списокъ рѣкъ днѣпровскаго бассейна. Санкт-Петербургъ, 1913. С. 144.].'' Няма ў Маштакова такого сцверджання, і ўвогуле, ягоная кніга - гэта толькі спіс рэк басейна Дняпра, пра паходжання назваў рэк ці населеных пунктаў там няма ані слова. ''Форма "Лунія" звязаная з латышскім luns "твань", літоўскім liūnas "твань; покрыва моху над вадой у балоце або ля берага азёраў ці рэк, што зарастаюць". Далей да літоўскага liaunas "гнуткі, слабы" і значэння балотнай паверхні як няўстойлівай, гнуткай[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 194.][V. Urbutis. (rec.:) Этимология, 1968 // Baltistica. 1972. VIII (2). С. 208-209.]. Гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія рачныя і азёрныя назвы тыпу Liūnas[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 194.].'' У Тапарова Лунія ёсць (праўда, у тлумачэнні тут даданая адсябяціна), а Лунін і Лунінец адсутнічаюць. А ў Урбуціса і Ванагаса няма ні Луніі, ні Луніна, ні Лунінца. * [[Паўазер’е (возера)]] ''Назва Палазер’е балцкага паходжання, утвораная з дзвюх асноў. Першая аснова Pal- звязаная з латышскім pali «паводка, затапленне вадой прылеглай да ракі мясцовасці», palas «забалочаны бераг возера», літоўскім palios «балаціна на месцы зарослага возера». Гідранімічныя аналагі — назвы літоўскіх рэк Pala, Palėja, латышскай ракі Pala[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 241.]'' Паўазер’е ці Палазер’е ў Ванагаса не згадваецца. Далей працягваецца ўласнае даследванне. * [[Мінск]] ''З увагі на семантычную «непразрыстасць» назвы рэчкі Мена (Менка), прапаноўвалі шэраг версій, як яе вытлумачваць — з літоўскага menkas «малы, дробны» або menkė «(рыба) мянтуз; (рыба) траска»[Жучкевіч В. Адкуль імя твае, сталіца // Беларусь № 4, 1967. — С. 22.][Роспонд С. Структура и стратиграфия древнерусских топонимов // Восточнославянская ономастика. — М.: Наука, 1972. — С. 22.][Нерознак В. П. Названия древнерусских городов / Под. ред. Д. С. Лихачева. — М.: Наука, 1983. — С. 118.]'' Насамрэч, Роспанд тлумачыць назву ад і.-е *moi-n-//*mei-n- : *min- *mei- "праходзіць міма, ісці". Неразнак паўтарае гэтую версію, дадаўшы, што магчыма і іншае тлумачэнне: ад і.-е. *men- "малы", параўн. ст.-рус., ст.-слав. мьнии, праслав. *mьnjes- "меньшы", параўн. яшчэ літ. menkas "маленькі, дробны", лат. minus "меней". * [[Лучай (возера)]] ''Корань Lauk- звязаны са старалітоўскім laukas «светлы, зіхоткі». Выштурхнутае іншымі словамі, яно засталося ў выглядзе вузкаўжывальнага laukas «хто з белай плямай ці белай пысай (пра жывёлу); лысы». Амонім — літ. laukas «поле» (першапачаткова ў сэнсе светлага месца пасярод леса). Далей вядзе да індаеўрапейскага *leuk- «ззяць, свяціць», *leukos «святло, ззянне»[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 183.][J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 687—689.].'' Назва возера Лучай ні там, ні там не сустракаецца. * [[Аўчоса]] ''Назва балцкага паходжання, пачатковая форма назвы — *Vilkesà (Вількеса́)[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 181.].'' Насамрэч, гэта было напісана аб назве Волчас, а пра Аўчосу (Овчеса) гаворыцца на с. 199. ''Поўны гідранімічны адпаведнік — назва літоўскай рэчкі Vilkesà (на поўначы ад Вільні)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 384.].'' Аўчоса тут адсутнічае. ''Значэнне гэтай назвы — «Ваўчыная (рака)», ад агульнабалцкага *vilkas, якое далей да індаеўрапейскага *u̯l̥ku̯os[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 1179.].'' Тут адсутнічае Аўчоса ці якія яшчэ гідронімы. * [[Ваўкавыск]] [[Ваўкавыя]] ''Тапонім «Ваўкавыск» утварыўся ад назвы рэчкі Ваўкавыі, гідроніма балцка-яцвяжскага паходжання, што меў адпачатную форму *Vilkaujà (Вілкаўя) «Воўчая (рака)». Вядомы такі ж самы літоўскі гідронім Vilkauja, ад якога літоўскае мястэчка Вілкавішкіс — яго назва ўтвораная так жа сама, як і назва Ваўкавыска: Vilk-av- дало, з аднаго боку, гідронім Vilk-av-ja (> Vilkauja), а з другога — тут жа тапонім Vilk-av-išk-is[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 384.].'' У Ванагаса гаворка ідзе пра гідронімы тыпу Vilka і падабныя на тэрыторыі Літвы, ні Ваўкавыск, ні Ваўкавыя ў яго не згадваюцца. ''ад vilkas «воўк» (Vilk-av-ja > Vilkauja)[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 88.].'' Зноў няпраўда. Насамрэч там напісана толькі, што ў назве Vilkauja (Літва) суфікс -auja-, болей нічога. * [[Гайна (рака)]] ''Звязана з індаеўрапейскім *gei- «звіваць, скручваць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 354—355.].'' Няпраўда, няма ў крыніцы ні Гайны, ні яшчэ якіх-небудзь тапонімаў. * [[Вядзета]] ''Назва балцкага паходжання, адпачатная балцкая форма *Vedetà. У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-'' Няма крыніцы. ''Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. С. 351, 358.]'' Назва Вядзета там не згадваецца. Ды і тлумачыць пералічаныя літоўскія назвы Ванагас па-рознаму. ''пруская *Vadanga (> Wadangen), падзвінская Водзьга, пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага[Топоров В. Н., Трубачев О. Н. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. — М., 1962. — С. 129, 157, 169—170, 178, 211.]. Назва Вядзета ўтвораная з дапамогай пашыральніка -et-, які добра вядомы ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (verpti «віраваць» — verpetas «вір»), з ім гідронімы тыпу Upeta, Nereta, Viešetė[P. Skardžius. Rinktiniai raštai. T. 1. Vilnius, 1996. C. 338—341.]'' Таксама няма Вядзеты. * [[Індрубка]] ''Назва вёскі — балцка-літоўская, паходзіць ад назвы рэчкі Індрубкі (Індрупкі), на якой вёска знаходзіцца. Утвораная праз складанне дзвюх асноў: літ. indrė «трыснёг» i upė «рака». Найбліжэйшая аналогія — латвійскі тапонiм Indrupene (ад гідронімa Indrupe)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 130.].'' У крынiцы Індрубка не згадваецца. * [[Бася]] ''Корань Bas- у рачных назвах на Падняпроўі і Павоччы: Басенка, Басанка, Бастаўка, Босця (*Bas-t-)[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 234.][Г. П. Смолицкая. Гидронимия бассейна Оки. Москва, 1976. С. 297.].'' Кнігі Маштакова і Смаліцкай - гэта проста спісы рэк басейнаў Дняпра і Акі адпаведна, пра паходжанне гэтых назваў там няма ані слова. ''Фанетычны варыянт таго ж кораня Bes- з тым жа значэннем у назве ракі Беседзь. Ад літоўскага besti «ўтыкаць, капаць», bastyti «тыкаць, утыкваць», прускага *bastun «утыкаць», з індаеўрапейскімі паралелямі[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 113—114.].'' З усяго пералічанага ў дадзенай крыніцы згадваецца толькі слова besti і ягоныя паралелі ў іншых мовах, аб паходжанні якіх-небудзь тапонімаў, у тым ліку Бася і Беседзь, там ні слова. * [[Піна]] [[Пінск]] ''Звязана з літоўскім pinti «плесці (кош, плот, касу)», pynė «каса», прускім panto «путы». Далей да індаеўрапейскага *(s)pen- «сплятаць, скручваць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 988.].'' Няма ў крыніцы ні Пінска, ні Піны, ні іншых гідронімаў. **{{N}} прыбраў тое да чаго прэтэнзіі, з Пінска наогул прыбраў усё, дастаткова згадкі, што назва ўтворана ад ракі. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:48, 14 мая 2025 (+03) * [[Дундаўшчына]] ''Назва Дундаўшчына, магчыма, звязаная з мясцовым дыялектным балтызмам дундар, дундаль «пярун» (у праклёнах «каб цябе дундар / дундаль свіснуў»)[Беларуская міфалогія: Энцыклапед. слоўн. Мінск, 2004. С. 157.].'' У кнізе апавядаецца толькі пра дундар, дундаль, пра Дундаўшчыну няма ні слова. * [[Дзевінскае]] ''Магчымае балцкае паходжанне назвы, у сувязі з літоўскім dievas «бог»[Беларуская міфалогія: Энцыклапед. слоўн. Мінск, 2004. С. 145.]'' Па-першае, гаворка ў кнізе дзе аб узгорках і гарадзішчах з назвай Дзявочая гара, а не аб возеры Дзевінскае. А па-другое, там гаворыцца, што можа быць, што некаторыя са згаданых узгоркаў першапачаткова мелі назвы, якія паходзяць ад балцкага dievas. * [[Сасва]] ''Назва балцка-яцвяжскага паходжання, адпачатная форма *Sas(u)vā.'' Няма крыніцы. ''Корань Sas- таксама ў літоўскім гідроніме Sasna (на старой яцвяжскай тэрыторыі, каля літоўскага Марыямпале), у балцкіх гідронімах тыпу Сасна на Верхнім Павоччы і на Верхнім Падонні[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 291.][В. Н. Топоров. Балтийские следы на Верхнем Дону // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1997. С. 319.][В. Н. Топоров. Балтийский элемент в гидронимии Поочья. I // Балто-славянские исследования. 1986. Москва, 1988. С. 168.]. Ад меркаванага прускага гідроніма *Sasna мела пайсці назва адной з прускіх земляў *Sasna (> Sassin, 1263 г.). Яна адбілася ў тапоніме Sassenpile (пазней ням. Haasenberg, цяпер польск. Zajączki[en])[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. С. 118.]. Звязваюць з пруска-яцвяжскім *sasnis «заяц». З індаеўрапейскіх аналагаў найбольш красамоўнае стараіндыйскае śaśáḥ (< šašas) «заяц». Першакрыніцай і для гэтай «заячай» лексікі, і для гідронімаў тыпу Sasna было індаеўрапейскае *ḱas-, *ḱasno- «шэры»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 533.]. Далей да значэння «няярка блішчэць», адсюль таксама літоўскае šašėlis, šešėlis «цень» і гідронімы тыпу Šeš-upė, Šešuva, Šašuola[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 818—819.][A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1980. — С. 326, 329.]. У назве Сасва корань Sas- пашыраны тым жа балцкім гідранімічным пашыральнікам, што і ў назве засведчанага пад 1516 г. гідроніма з-пад Ліды Ятѳа (< Ятва < яцв. *Jāt(u)vā)[K. Būga. Rinktiniai raštai. Vilnius, 1961. C. 126—156.][V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 286—289.]'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з пералічаных крыніц назва ракі Сасва нават не згадваецца. * [[Мазыр]] ''Назва антрапанімічнага, адыменнага паходжання.'' Няма крыніцы. ''Як на ўсходзе цяперашняй Беларусі, так і ў суседняй Смаленшчыне корань Маз- дастаткова распаўсюджаны ў антрапаніміі.'' Няма крыніцы. ''Ён прысутны ў прозвішчах тыпу Мазыра, Мазікаў, Мазай, Мазала, Мазітаў (з пашыральнікамі -r-, -k-, -j-, -l-, -t-). Прозвішчы такога тыпу антрапаніміст М. Бірыла звязваў з мазаць (ад праслав. *mazati)[М.В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 266-268.]. Магчымая таксама сувязь з балцкай лексікай тыпу латышскага mazs, літоўскага mažas "малы", якія часам звязваюць з балцкім коранем са значэннем "мазаць" ("намазаны" > "стончаны" > "зменшаны" > "малы")[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 584.]." Арыгінальнае даследванне, горад Мазыр там не прыгадвацца. * [[Гудагай (вёска)]] ''Назва балцкага паходжання, паходзіць ад літоўскага складанага двухасноўнага gùdagojis. Другая частка — ад gojus «гай, пушча», першая — ад gudas[Жучкевич В. А. Краткий топонимический словарь Белоруссии. Мн., 1974. С. 88—89.].'' На самай справе, там напісана, што назва паходзіць ад балцкага гуд (gudas) - беларус. Ніякага gudagojis, gojus, гай - там няма. * [[Скідзель]] [[Скідалька]] ''Гідронім балцкага (літоўскага ці яцвяжскага) паходжання. Найбліжэйшы аналаг — літоўская рачная назва Skidelė. Даследчык літоўскай гідраніміі А. Ванагас лакалізуе гэтую рэчку недалёка ад вытокаў ракі Котры, у якую Скідзель уцякае (не выключана, што маецца на ўвазе менавіта Скідзель, а не іншая рэчка). На ўсходзе ад вытокаў Котры ён жа пазначае мікратапонім (назва поля) Skidulys (каля Радуні). Аналаг гэтым назвам — літоўскі гідронім Skid-upys (у Цэнтральнай Літве, ля Кедайнея)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 303.]. Той жа фармант -el-, што і ў гідроніме Скідзель, таксама ў нёманскай рачной назве Zietela (Зецела) — у такой форме ў аўтахтонным літоўскім маўленні на Верхнім Панямонні засведчаная назва ракі Дзятлаўка. У сваю чаргу, назва Zietela ўтварылася ад назвы возера, якое засведчанае пад 1253 г. як «Зъято» (ад яцвяжскага *Zeitō). Фармант -el-, з дапамогай якога назва ракі ўтварылася ад назвы возера, часта выступае ў такой ролі ў балцкай гідраніміі[А. П. Непокупный. Лингвогеографические связи литовских и белорусских форм названий г. Дятлово и его окрестностей // Балто-славянские исследования. М., 1974. С. 153, 155.]. Гідранімічны корань Skid- звязаны з літоўскім skidyti, skisti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца», kidyti, kedyti, kedėti «абтрэпвацца, ірвацца». Далей да гнязда слоў ад сінанімічных каранёў *kēd- / *kēt-. Водныя назвы, утвораныя ад гэтых каранёў, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак[В. Н. Топоров. Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.]. Далей да індаеўрапейскага *(s)k(h)ed- «расколваць, раскідаць»[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 918—919.].'' Суцэльнае ўласнае даследванне. У ніводнай з указанных вышэй крыніц назва горада Скідзель або ракі Скідалька не сустракаецца. * [[Шчыба]] ''Назва балцка-яцвяжскага паходжання. Звязана з літоўскім skibti «абтрэпвацца; ірвацца». Семантыка такая ж, як і ў назве Скідзель, якая ад skidyti «разыходзіцца ў бакі; абтрэпвацца». Абедзве паходзяць ад аднаго індаеўрапейскага кораня *skēi- «адразаць, аддзяляць, распорваць» (> *skēi-b-, *skēi-d-)[J. Pokorny. Indogermanisches etymologisches Wörterbuch. Bern / München 1959 / 1969. C. 919—922.]. Водныя назвы, утвораныя ад каранёў з такой семантыкай, пазначалі або азёры з «ірванай» берагавой лініяй (з мноствам заток, што ўразаюцца ў сушу), або рэкі з цячэннем, якое на адносна абмежаваным участку свайго шляху рэзка мяняе кірунак[В. Н. Топоров. Из индоевропейской этимологии III (1-3) // Исследования по этимологии и семантике. Т. 2: Индоевропейские языки и индоевропеистика. Кн. 1. Москва, 2006. С. 106—107, 119.].'' Такое ж уласнае даследванне, няма ў прыведзеных крыніцах Шчыбы ці Скідзелі. ''У беларускай антрапаніміі вядомыя прозвішчы Скіба, Скібар, Скібра (Skib-, -r-)[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. Мінск, 1969. С. 378.].'' І што, якое дачыненне беларускае прозвішча Скіба мае да ўсяго вышэй напісанага? * [[Арэса]] ''Корань ад балцкага *ar-, індаеўрапейскага *ar-, *er- / *or- «рухацца»[H. Krahe. Unsere ältesten Flussnamen. Wiesbaden, 1964. C. 45—47.].'' Пра балцкае *ar- у крыніцы няма ані слова. Дарэчы, побач з Арэсай там згадваюцца гідронімы Arize ў паўднёвай Францыі і Arsia ў Істрыі. ''Назва Арэса значыць «Плыткая (рака)».'' Няма крыніцы. ** {{N}} выдаліў, апроч Тапарова-Трубачова, да якіх прэтэнзій няма. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:00, 14 мая 2025 (+03) * [[Слаўгарад]] ''Беларускі географ В. Жучкевіч спрабаваў развязаць гэтую праблему, звярнуўшы ўвагу на супольны пачатны элемент «Про-» у назвах Прапойска і ракі Проні, каля сутокаў якой з Сажом паселішча ўзнікла[Краткий топонимический словарь Белоруссии / В. А. Жучкевич. — Минск: Издательство Белорусского государственного университета, 1974. — 447 с. — 12 700 экз. С. 310.].'' Цытаваць трэба поўнасцю, а не вырываць з агульнага кантэкста патрэбныя сабе кавалкі. Жучкевіч пісаў (с. 310, 348), што назва Прапойск (Прупой, Прупошаск, Прапошаск) мае сувязь з назвай р. Проня, першапачатковай формай якой была Пропань (прарыў, праём). ''На думку Ул. Тапарова, назву Проні праз ранейшы варыянт «Прёна» трэба ўзводзіць да балцкага кораня Pir-[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 202—203.].'' Не пісаў Тапароў ні пра які корань Pir-. Ён выводзіў назву Проня з *Пьрена (разам з назвамі Перанка, Перенка і т. п.) ці з *Piren- (Pirenai, Piron і т. п.). * [[Кобрын]] ''Недалёка ад Кобрыны (цераз Дняпро) — рэчка з балцкай назвай Недра[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 52—53.].'' Кніга Маштакова - гэта проста спіс рэк, пра паходжанне назваў там ані слова. ''Назва *Kobr-in- ад літоўскага kobrinti, kūbrinti «ісці сагнуўшыся, пахіліўшыся». Корань Kobr- таксама ў прускім тапоніме Kobrun (назва лесу ў прускай Натангіі, засведчаная пад 1354 годзе)[G. Gerullis. Die altpreußischen Ortsnamen. Berlin / Leipzig, 1922. C. 67.].'' Насамрэч, у крыніцы толькі напісана, што назва прускага леса Kobrun паходзіць ад пр. kaaubri Dorn (калючка) + суф. un. Болей там нічога няма. * [[Вячаслаў Францавіч Кебіч]] ''Прозвішчы тыпу Кеба даследчык беларускай антрапаніміі М. Бірыла параўноўваў з літоўскім антрапонімам Кебас[М. В. Бірыла. Беларуская антрапанімія. — Мінск: Навука і тэхніка, 1969. — С. 198.].'' Інфармацыя няпоўная, бо яшчэ Бірыла параўноўваў гэтыя прозвішчы з укр. кеба "здольнасць, уменне" і кірг. кебе "худое ягня". ''У сучаснай літоўскай антрапаніміі вядомыя адыменныя прозвішчы тыпу Keba, Kebeikis, Kebelis з коранем Keb-. У Перапісе войска ВКЛ 1528 г. імя тыпу Keba або Kebas у форме імя па-бацьку: "Матеи Кебовичъ"[Перапіс войска Вялікага княства Літоўскага 1528 г.. — Мінск, 2003. — 161 с.].'' Уласнае даследванне, прозвішча Кебіч там няма. * [[Вазуза]] ''Назва балцкага паходжання. Корань Vaz- у літоўскіх (паміж Рокішкісам і Уцяной) назвах ракі Vazajà і возера Vazajis (з-пад яго рака выцякае)[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. — Vilnius, 1981. — С. 368.]. Звязана з літоўскім vežti «везці», važiuoti «ехаць; рухацца»[V. Mažiulis. Prūsų kalbos etimologijos žodynas. Vilnius, 2013. C. 390, 942.].'' Вазуза тут не згадваецца. * [[Смаленск]] ''Ул. Тапароў корань "Смол-" у гідронімах тыпу Смолка звязваў, следам за А. Трубачовым, з балцкім *kimal- "чмель" праз прамежкавую форму "Цмол-"[В. Н. Топоров. Балтийские следы на Верхнем Дону // Балто-славянские исследования. 1988—1996. Москва, 1997. С. 317.].'' Тапароў і Трубачоў пісалі гэта канкрэтна пра гідронім Смолка, а не пра Смаленск, які безумоўна з'яўляецца больш значным аб'ектам, і калі б яны так лічылі адносна яго, то напісалі б гэта непасрэдна. Так Трубачоў вельмі падрабязна даследуе паходжанне назвы Смаленск у сваёй кнізе "В поисках единства", і там і блізка няма нічога таго, што напісана вышэй. * [[Ігаўка]] ''Вядомае літоўскае прозвішча Igilevičius, з якога аднаўляецца аднаасноўнае імя Igila з асновай Ig-, роднаснай аснове Eig-, што звязаная з літоўскім eiti "ісці"[В.Н. Топоров. Прусский язык. I-K. Москва, 1980. С. 27.].'' Нічога падобнага ў крыніцы няма, у тым ліку назвы Ігаўка. * [[Докшыцы]] ''Паходзіць ад антрапоніма тыпу літоўскага Dakšas, Dokšas, латышскага Dakša. Корань Dak-, які тут з антрапанімічным фармантам -š-, таксама ў антрапоніме Dakanis. Яны звязаныя з літоўскім dakyti, dakanoti «трапаць, растрэпваць; дзерці, раздзіраць»[Lietuvių pavardžių žodynas. A-K. Vilnius, 1985. C. 447—448, 510.].'' Хлусня, гаворка ў крыніцы ідзе пра літоўскія і латышскія прозвішчы, а не пра горад Докшыцы. Дарэчы, няма там і пра сувязь гэтых прозвішчаў з dakyti і пра формант -š-. Напрыклад гаворыцца, што прозвішча Doks можа быць звязанае з германскім doogs, taacks. ''Докшыцкую назву таксама звязвалі з прускімі тапонімамі Dexiten, Dechsen[В. Н. Топоров. Прусский язык. A-D. Москва, 1975. С. 326.].'' Зноў хлусня, хто звязваў? Гаворка ў крыніцы ідзе толькі пра Dexiten, Dechsen, а не пра Докшыцы. **{{N}} выдаліў усё безкрынічнае, што адзначана тут. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 21:30, 14 мая 2025 (+03) * [[Кушлі]] ''Назва Кушлі антрапанімічнага (адыменнага) імя. Паходзіць ад антрапоніма Kušlys, які ад літоўскага kušlys «сляпец» (хто падслепаваты)[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 1140.].'' Гаворка ў кнізе (слоўнік літоўскіх прозвішчаў) ідзе толькі пра літоўскія прозвішчы Kušlys, Kušleika і г. д. Назвы вёскі Кушлі там і блізка няма. ''Вакол Пружанаў фіксуецца цэлы шэраг тапонімаў балцкага антрапанімічнага паходжання: Бакуны (двойчы), Барэйшава, Нарутавічы, Роўбіцк, Рэвейкі, Шакуны, Шалтунава (ад антрапонімаў тыпу Bakūnas, Bareiša, Naruta, Rauba, Reveika, Šakūnas, Šaltūnas[Lietuvių pavardžių žodynas. А-К. Vilnius, 1985. С. 162, 195, 1140; Lietuvių pavardžių žodynas. L-Ž. Vilnius, 1989. С. 301, 581, 584, 882.]).'' Тое ж самае. * [[Дэвергі]] ''Назва паходзіць ад балцка-літоўскага імя тыпу De-vergas. У Літве вядомы гідронім Davarg-upis, з якога паўстае падобны антрапонім[A. Vanagas. Lietuvių hidronimų etimologinis žodynas. Vilnius, 1981. C. 82.].'' Хлусня. Па-першае, у Ванагаса не згадваецца вёска Дэвергі, а па-другое, ён параўноўвае гідронім Davarg-upis з прозвішчам Davalga. * [[Крычаў]] ''Крычаўская назва магла пайсці ад назвы рачулкі ці ручая, сожскага прытоку. На Падняпроўі, у наваколлі Чарнігава фіксавалася назва не лакалізаванай цяпер рэчкі Крычалка[П. Л. Маштаков. Список рек днепровского бассейна. С.-Петербург, 1913. С. 229.], з тым жа коранем «Крыч-» і ўтваральнікам -al- («Кры́чала»), які даследчык гідраніміі Ул. Тапароў лічыў уласцівым для балцкіх рачных назваў[В. Н. Топоров, О. Н. Трубачев. Лингвистический анализ гидронимов Верхнего Поднепровья. Москва, 1962. С. 163, 186.].'' Нейкія фантазіі з перакручанай логікай. Маштакоў абсалютова нічога не пісаў пра Крычаў, а Тапароў - пра Крычаў, корань "крыч" і рэчку Крычалку (якая да таго ж яшчэ і не мае да Крычава ніякага дачынення). Самае цікавае, што гэты ўдзельнік яшчэ і мае права дагледжваць старонкі. Гэта значыць, напісаў нейкую адсябяціну ці нават хлусню і сам жа гэта дагледзіў. І ўсё шыта-крыта. * Дзякуй. Затэгаем удзельніка @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], хоць бы для агульных каментароў, асабліва да таго, што крыніца пазначана, але ў ёй няма пацвярджэння напісанага. --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 23:57, 12 мая 2025 (+03) :У выпадках узору Ратамкі, калі корань Rat- у крыніцы ёсць, а самой Ратамкі няма, то не абавязкова гэта праблема. Усіх прыкладаў ужывання можа і не быць. Добра было б, вядома, каб недзе Ратамка была яўна названа балцкім гідронімам. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 00:05, 13 мая 2025 (+03) ::Праглядзеў увесь спіс, большасць пытанняў якраз узору Ратамкі, што менавіта названы аб'ект не згаданы ў крыніцы. То-бок, калі гэта і ўласнае даследаванне, то яно палягае ў аднясенні кораня Rat- да балцкіх, што можа быць і так, і не практычна з аднолькавай імавернасцю. Магчыма, падбор аналогій/паралеляў таксама вымагаў бы крыніцы, а не самастойных высноў на гэты конт. Трэба шукаць спецыяліста, які б мог комплексна аб'ектыўна гэта ўсё ацаніць. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 11:36, 13 мая 2025 (+03) :::Таксама лічу, што калі згаданы корань, але не згаданы сам тапонім — гэта не ўласнае даследаванне, а ўсё ж крыніца. Але аўтар запраўды часцяком увогуле не ставіць ніякіх крыніц або піша пра нейкія паралельныя тапонімы ў артыкуле пра іншы тапонім. Лічу, што без крыніц — трэба адразу выдаляць. Аўтапацверджанне такіх правак таксама небяспечнае. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:00, 13 мая 2025 (+03) ::А адкуль мы ведаем які тут корань (можа не Rat-, а Ra-, Ratam- ці яшчэ які) і з якой мовы ён паходзіць? Напрыклад, на Валыні ёсць пасёлак Ратна - корань таксама Рат-, але звязваюць яго со словам "раць". Наколькі я разумею, то па правілах Вікіпедыі, калі чалавек хоча дадаць інфармацыю, напрыклад, аб паходжанні назвы Ратамка, то ён павінен знайсці аўтарытэтную крыніцу, дзе даследуецца менавіта гэтая назва, а не вырашаць самастойна які тут корань, суфікс і прыцягваць крыніцы, дзе нібы пра тыя ж самыя корань і суфікс напісана, бо гэта будзе ўжо ўласнае даследванне. Не? Дарэчы, Жучкевіч піша пра Ратамку, што гэтая мясцовасць упершыню згадваецца ў пісьмовых крыніцах як Радамскае (праз "д"), і назва гэтая патранімічная. Так што не ўсё так відавочна. ::: [[Удзельнік:Için warum|Için warum]], у асобным выпадку Ратамкі то так. Думаю, такое трэба выдаліць, трапляе пад "[https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:No_original_research#Synthesis_of_published_material Synthesis of published material]" (у нас "[[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне#Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі|Спалучэнне апублікаванага матэрыялу для прасоўвання новай думкі]]"). Ёсць выпадкі пра якія не ўпэўнены, што трапляюць пад гэта правіла. Калі ёсць этымалогія для вялікай Бярэзіны або Дзвіны ці можна яе пераносіць на іншыя Бярэзіны і Дзвіны, калі яны не згаданы ў крыніцы? У літаратуры даюць спісы асноў і фармантаў для гідронімаў, які лічаць балцкімі, а самі імёны не даюць або некалькі прыкладаў, а далей ''і іншыя''. Разлічана на самастойнае вылучэнне асновы або суфікса, такія крыніцы не для Вікіпедыі? Можна напісаць, што суфікс такі, а вось тут пішуць, што з такім суфіксам гідронім магчыма балцкі? Або на вылучэнне суфікса трэба крыніца? Трэба выпрацаваць падыходы, пытанне ўзнята слушнае. Магчыма, нешта можна перафармуляваць, а не выдаляць. Карыстайцеся кнопкай подпісу каментаў, яна на панелі інструментаў справа ад кнопкі курсіва (''К''). --[[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 23:17, 13 мая 2025 (+03) :::Таксама хочацца дачакацца рэакцыі @[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], перад тым як пачаць нешта рабіць. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 20:00, 14 мая 2025 (+03) ::::прывітанне ўсім. ::::а каму адказваць? як зваць чалавека, які так зацята і метадычна прайшоўся па ўсіх артыкулах, не пашкадаваў часу і сілаў усё праверыць :) ::::Максіма Л. ведаю, Lš-k таксама, сутыкаўся. а ноўнэйм гэта хто? ::::відавочна чапляецца да ўсяго. і не асабліва разбіраецца ў тэме. наўскідку: "Не пісаў Тапароў ні пра які корань Pir-" (як жа не пісаў, калі падае паралель у літ тапоніме Pirėnai, дзе корань Pir- і ўтваральнік -ėn-). ::::падтрымліваю заўвагу Lš-k "калі згаданы корань, але не згаданы сам тапонім — гэта не ўласнае даследаванне, а ўсё ж крыніца". калі ёсць Кебейкіс і Кебіч (з балцкім суфіксам -ейк- і славянскім -іч-), дык агульны корань Кеб- відавочны. ::::я б раіў ноўнэйму скіравацца ў тарашкевіцкую Вікі і звярнуць увагу на сапраўднага фантазёра, які піша раздзел "Ліцвінскія імёны", вось там тысячы фантазій, і ноўнэйму будзе дзе разгарнуцца. пакуль гэта выглядае на нейкія асабістыя нападкі. ноўнэйм штось рабіў у Вікі? які яго ўнёсак? ::::Максім, "Трэба шукаць спецыяліста, які б мог комплексна аб'ектыўна гэта ўсё ацаніць" - акадэмічных спецыялістаў у краіне няма, калі што. Ад слова зусім. Былі б - былі б публікацыі. проста філолагі і чытачы Жучкевіча не ў лік. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 14:34, 15 мая 2025 (+03) :::::Выпады з вашага боку на мой адрас пакідаю без каментароў, мне гэта цалкам абыякава, вы меня не пакрыўдзіце (хаця па правілах такія паводзіны забаронены). А калі казаць па сутнасці: чытайце правілы Вікіпедыі, там усё напісана [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне]]. Вы нават тут, на старонцы размоў працягваеце свае ўласныя даследванні, вольна інтэрпрэтуючы на свой густ тое, што напісана ў крыніцах. Што там вам "відавочна", гэта вашая асабістая справа, артыкулы ў Вікіпедыі ствараюцца на падставе інфармацыі з АК, а не з асабістых меркаванняў і разважанняў удзельнікаў. Вы пераблыталі энцыклапедыю з уласным блогам ці форумам, дзе кожны піша, што захоча. А што датычыцца Вікіпедыі на тарашкевіцы, вельмі добра, што вы тут прыгадалі дадзены факт. Вы тады спрабавалі разгарнуць там такую ж "працу" як і тут: пісалі свае ўласныя даследванні без крыніц, або спасылался на крыніцы, у якіх гаворка ідзе аб падобных, але зусім іншых словах. Вас тады за гэта назаўсёды заблакавалі. Раю адміністратарам гэтай Вікіпедыі мець гэта на ўвазе.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 07:39, 16 мая 2025 (+03) ::::::ага, чалавек з тарашкевіцкай Вікіпедыі пажалаваў? чарговы "жмудаед" і "вільнянашыст"? не іначай паплечнік нядаўна ўвязненага экстрэміста-літвініста "Казіміра Ляхновіча"? які распальвае на ВікіпЭдыі жудасную літуанафобію, адмаўляе існаванне балтаў далей за Коўна. і такі фанатык, што наствараў тысячу старонак, дзе сам (дзе спасылаючыся на аматара нямецкага неда-філолага, а дзе сам з галавы) прыдумляе нейкія нібыта "германскія" этымалогіі старажытных балцкіх двухасноўных імёнаў, тыпу Вітаўт ці Міндоўг. дзеля даведкі шаноўнага чытацтва: вось туды я і ўставіў быў адэкватнае, агульнапрызнанае гледжанне наконт тых імёнаў, за што экстрэміст "Ляхновіч", карыстаючыся сваёй пазіцыяй, і наклаў бан. ну, што пасеяў, тое і пажаў, распальвальнік нянавісці. ::::::а вы, чалавек з турэцка-нямецкім нэймам, можаце напісаць і другі спіс (час у вас, і зацятасць, ёсць, сядзець тут а 7-й ранку), якраз не так даўно я пачынаў парадкаваць той матэрыял, які ў адпаведных артыкулах быў згрувасціў. так што ваш поштурх на карысць, спадар балтафоб. ::::::дарэчы, тэст - "чыя Вільня?" ну, тыпу, гістарычна, га? пакажы пазіцыю, ананім. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 11:12, 16 мая 2025 (+03) :::::::Вас спаймалі за руку на сістэматычных, шматразовых падманах. А вы замест таго, каб гэта прызнаць і зрабіць высновы, дзейнічаеце па прынцыпе "лепшая абарона - гэта нападзенне". У іншых Вікіпедыях за такія паводзіны (масавае напісанне фэйкаў і грубасць у адрас апанентаў) удзельнікаў баняць. На жаль, у беларускай ВП гэта дазволена. Не разумею, чаму адміністратары не рэагуюць. Спадзяюся, што толькі пакуль.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 22:42, 16 мая 2025 (+03) :::::::: [[Удзельнік:Için warum]], цябе тут паліцэйскім ніхто не прызначаў. Кончай болтать, пиши статьи. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:21, 16 мая 2025 (+03) ::::разам з тым ноўнэймам зробленая добрая работа. пачаў па гэтым спісе ісці. ::::ноўнэйм надта эмацыйна ставіць кляймо "няпраўда" там, дзе падаюцца, напрыклад, корані і ўтваральнікі. ::::"уяўных крыніцаў" таксама няма. калі, напрыклад, Ваўкавыя параўноўваецца з літоўскай Ваўкаўёй і ставіцца спасылка, дык у спасылцы - аналіз гідроніма Ваўкаўя. і інш. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:17, 15 мая 2025 (+03) * [[Удзельнік:Için warum|Için warum]], выдаляць фрагменты без крыніц, або з памылковымі крыніцамі, можна самастойна, для гэтага запыты да адміністратараў не трэба. Хіба каб звярнуць іх увагу на маштаб такой з'явы у дзеяннях удзельніка. Калі гэта адзінкавыя выпадкі, спачатку паставіць {{ш|няма ў крыніцы}} і паведаміць непасрэдна ўдзельніку, або ён выпраўляе, або выдаляеце непацверджаную частку. Калі гэта яўна сістэмны падыход, ставіць ўяўныя крыніцы (вяглядае тут якраз ён), таксама сістэмна можна выдаляць такія фрагменты ўжо без цырымоній. З артыкулаў пра паселішчы шырокую этымалогію рэк трэба наогул выдаліць, дастаткова згадкі, што назва ўтворана ад гідроніма, пакідаць толькі датычнае назвы самога паселішча (як суфікс -ск, напрыклад), у Пінску і Сянне гэта ўжо зрабіў. Паступова, прынамсі я, буду выдаляць паводле вашага спісу, калі ласка, рабіце гэта таксама. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 08:59, 15 мая 2025 **Добра. Але пакуль пачакаю, што будзе далей. Калі не будзе адпаведнай рэакцыі, то буду рабіць як вы гаворыце. Дарэчы, мой спіс, далёка на поўны, гэта толькі частка таго, што панапісваў гэты ўдзельнік.[[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 07:48, 16 мая 2025 (+03) *** [[Удзельнік:Için warum]], іншыя ўдзельнікі гэтай дыскусіі цягам яе ўжо зрабілі свой унёсак у згаданыя артыкулы. Давай, уключайся ў супольную працу. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:42, 16 мая 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў#Вынік 7|Спадзяюся гэтага хопіць]], каб удзельнік больш не рабіў уласных даследванняў. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:19, 10 мая 2026 (+03) == [[Удзельнік:Хомелка|Хомелка]] - пазбаўленне праў зніклай == {{закрыта}} Тэрмінова. Варта пазбавіць адміністратарскіх праў зніклую адміністратарку для бяспекі нашай Вікіпедыі ды дадзеных удзельнікаў. Лёгка вернем, калі спадарыня Вольга павернецца. Пра гэта [[:be-tarask:Вікіпэдыя:Запыты_да_адміністратараў#Kazimier_Lachnovič_-_пазбаўленьне_правоў_зьніклага|ў тарашкевічнай Вікі]] (і [https://spring96.org/be/news/117810 навіны] + <small>[[:ru:Википедия:Форум/Новости#Пропажа_администраторов_белвики|абмеркаванне на рускай]]</small>). [[Удзельнік:Maksim L.|Maksim L.]], [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], [[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]], [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], [[Удзельнік:Wizardist|Wizardist]], [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]], [[Удзельнік:Belarus2578|Belarus2578]]. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 15:51, 22 красавіка 2025 (+03) : {{За}} --[[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 16:24, 22 красавіка 2025 (+03) ::@[[Удзельнік:Shabe|Shabe]], не пазбавіць правоў, а каб сцюарты заблакавалі з адпаведнай прычынай, не як за парушэнне. Наколькі разумею, дастаткова звярнуцца да кагосьці аднаго з іх, з доказамі. -- [[Удзельнік:Maksim L.|Максім Л.]] ([[Размовы з удзельнікам:Maksim L.|размовы]]) 16:50, 22 красавіка 2025 (+03) ::: Добра, зараз займуся. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 16:59, 22 красавіка 2025 (+03) :::: Запрашаю на [[:ru:Обсуждение_участника:1234qwer1234qwer4#Блокировка_пропавших_администраторов|старонку]] актыўнага рускамоўнага сцюарда 1234qwer1234qwer4. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 17:20, 22 красавіка 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === {{Done}} спадаром [[:meta:User:Mykola7|Mykola7]]. [[Удзельнік:Shabe|Shabe]] ([[Размовы з удзельнікам:Shabe|размовы]]) 19:13, 22 красавіка 2025 (+03) == Удзельнік UnknownChannel352 == {{закрыта}} : Просьба заблакаваць UnknownChannel352 за датэрміновае зняцце артыкула з намінацыі на выдаленне і вайну правак. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:04, 22 студзеня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Больш не актуальна. Меры былі прынятыя. У архіў --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:25, 22 верасня 2025 (+03) = Карысныя спасылкі = * [[Адмысловае:ProtectedPages|Спіс старонак пад аховай]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Адміністратары]] k4besyo1p0irv7ubpn46wofwqzwr83r 4 729024 5155243 5101271 2026-06-17T08:54:58Z M.L.Bot 261 /* Autumndancer */ новы запыт 5155243 wikitext text/x-wiki {{/Шапка}} <!--падавайце запыты пад гэтым радком--> == Autumndancer == Прапаную надаць сцяг аўтадаглядчыка ўдзельніку [[Удзельнік:Autumndancer|Autumndancer]], стаж і ўнёсак адпаведны, ніводнай праўкі, якая вымагала б перадогляду за гэты час не заўважыў. Калі будзе яго згода і вырашаць адміны, можа, і сцяг даглядчыка адразу. -- == [[Удзельнік:Цімох|Цімох]] == Прапаную забраць сцяг аўтадаглядчыка ва ўдзельніка [[Удзельнік:Цімох|Цімох]], уклад не адпавядае мінімальным нормам. Здаецца, або капіпаст аднекуль, або перапрацоўка ШІ і закідванне гэтай сыравіны ў Вікіпедыю -- ні вікіфікацыі, а калі ёсць то тыпу РуВікі, то-бок не працуе, у раздзелах Спасылак няма лінкаў, але ёсць іх апісанні, няма далучэння да ЭВД, месцамі мова тыпу "Юнасць", яўныя машынныя сляды, якіх не кранала вока жывога чалавека, і шмат іншага. Паасобку недахопы можна цярпець, але ўсё разам -- прынамсі, аўтадаглядчыка сцяг трэба зняць. І паглядзіце хто даў сцяг, не бачу. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:24, 20 лютага 2026 (+03) == [[Удзельніца:Emilia Noah|Emilia Noah]] == {{закрыта}} Вітаю. Стаж і ўнёсак удзельніцы [[Удзельніца:Emilia Noah|Emilia Noah]] цалкам адпавядае сцягу даглядчыцы. У тым ліку шмат неабходнай руціны робіць, як то архівацыя. Вядома, калі будзе яе згода. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:50, 12 лістапада 2025 (+03) :{{за}} цешуся і зычу ўдзельніцы поспехаў! [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:03, 12 лістапада 2025 (+03) :: Шаноўныя адміны, згода ўдзельніка наконт атрымання гэтага сцяга мае быць выказана (прынамсі ён мае пацвердзіць, што азнаёміўся з правіламі догляду). --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:38, 12 лістапада 2025 (+03) ::Так, згоды трэба дачакацца. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:04, 12 лістапада 2025 (+03) :::Так, слушна, нікуды не спяшаемся. Чакаем паведамлення ад @[[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 18:16, 12 лістапада 2025 (+03) :::: [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]], аўтадаглядчыка можна даць і без яўна выказанай згоды. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:56, 15 лістапада 2025 (+03) : {{за}} [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:54, 12 лістапада 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Згодны няма. Але можна разглядзець варыянт, прапанаваны JerzyKundrat вышэй, са сцягам аўтадаглядчыка без яўнай згоды. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:05, 16 лістапада 2025 (+03) : {{Done}}! [[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah#Аўтадогляд|Сцяг выдаў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:44, 16 лістапада 2025 (+03) : Згода [[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah#c-Emilia_Noah-20251116141100-MocnyDuham-20251116140600|ёсць]]! Удзельніца проста не бачыла размову. У такім выпадку я выдаю сцяг даглядчыка? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:28, 16 лістапада 2025 (+03) ::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], удзельніца піша, што не будзе займацца доглядам, то аўтадолгяду ў такім разе хопіць. Калі вырашыць займацца, праз новы запыт без праблем дадасце і даглядчыка. Так мне здаецца. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 18:29, 16 лістапада 2025 (+03) ::: Можа лепш даць, чым не даць, а там і ўцягнецца сама. Але вам у такіх пытаннях больш даверу. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:57, 16 лістапада 2025 (+03) == [[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] — пазбаўленне сцяга аўтадаглядчыка == {{закрыта}} На [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў]] быў паказаны падлог крыніц з боку ўдзельніка. Артыкулы ў такім разе не могуць быць пазначаны як аўтадагледжаныя. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:51, 15 лістапада 2025 (+03) :На РускВікі гэта [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2/%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B2/2023/04#Ohlumon:_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B3_%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2 праблема ў 2023 годзе яўна паўстала], але была магчыма і значна раней, прынамсі памятаю выпадак з [https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9A%D0%BB%D1%83%D0%B1_%D0%BF%D0%B8%D1%89%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2_(%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA)&diff=prev&oldid=59916030 фотамантажом ажно ў 2013 годзе], відаць, тады не было ясна як так атрымалася. Калі пакараем, то праз столькі часу, хаця ў нас няма быццам "тэрмінаў даўніны", а, можа, удзельнік асэнсаваў і да такой практыкі не вернецца? -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 16:56, 16 лістапада 2025 (+03) ::Тут або нам траціць свае высілкі і сачыць за ўдзельнікам, ягонымі новымі праўкамі, усё пераправяраць і калі што адпаведна рэагаваць. Або можам адрэагаваць прэвентыўна. Да таго ж, выглядае так, што шмат чаго з таго, што было сумніўным у ру вікі, трапіла ў бел вікі... Я не ўпэўнены, як паступіць лепш, але можа быць нам так будзе прасцей працаваць, калі пакуль што здымем сцяг + будзе рэакцыя на тое, што пісалі ў запытах да адміністратараў [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:29, 17 лістапада 2025 (+03) : Ёсць прыклады апошніх вандальных правак? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 02:50, 17 лістапада 2025 (+03) ::Капірую тэкст з іншай дыскусіі, якая раней праходзіла ў раздзеле "Запыты да адміністратараў": ::Па прыклады падлогу крыніц далёка хадзіць не трэба: у створаным гэтым летам артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] Ohlumon дадаў у спіс літаратуры дзве кнігі (Нецветаев А. «Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Православной Церкви Белоруссии. — Минск: Жировичи, 2003. — 131 с.; Чистяков П. Г. Церковно-краеведческая проблематика епархиальных ведомостей, издававшихся в Беларуси во второй половине XIX, начале XX столетий. — Минск: Жировичи, 2004. — 295 с.). Толькі вось кніг такіх у прыродзе няма (можна спраўдзіць у т.л. у каталозе Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі). Не было ў прыродзе і выдавецтва "Жировичи". Былі, здаецца, неапублікаваныя дысертацыі кандыдатаў багаслоўя, абароненыя ў духоўнай акадэміі. Але нават у іх назвы былі іншымі. Так, дысертацыя Нецвятаева, здаецца, называлася "«Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Белорусской Православной Церкви". І як можна на Вікіпедыі спасылацца на неапублікаваную дысертацыю, у дадатак называючы яе кнігай? Магу паспрачацца, што Ohlumon тую дысертацыю ў вочы не бачыў - дык тым больш як ён можа на яе спасылацца? ::Або вось яшчэ цікавей: артыкул [[Беларуская карчма]] быў, выглядае, напісаны выключна з антысеміцкімі мэтамі. Ад імя Юзафа Ігнацага Крашэўскага напісаны антысеміцкі абзац, у двукоссях, нібыта цытата, і спасылка ёсць (Kraszewski J. Wspomnienia Polesia. Wolynia і Litwy. Wilno, 1840. S. 82). Праходзім па спасылцы (https://pbc.biaman.pl/dlibra/publication/edition/1502?id=1502), глядзім адпаведную старонку (82). Зразумела, ніякага антысеміцкага пасажу там няма, наогул мова не пра корчмы. ::У артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] папахвае і плагіятам. Праўда, спасылкі на анлайн-выданне "Православной энциклопедии" Ohlumon дае, але ж гэта не дае яму права спісваць адтуль слова ў слова. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:24, 28 снежня 2025 (+03) : [[Удзельнік:Ohlumon]], прашу Вас выказаць сваю пазіцыю ў разумны час наконт паднятага пытання. Пры гэтым звяртаю ўвагу, што рашэнне можа быць прынята, нават калі Вы не пракаментуеце гэты запыт па якой-кольвек прычыне. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 08:20, 17 лістапада 2025 (+03) :Калегі, даўно ў белвікі не зазіраў, то выбачайце, што позна адказваю. Паглядзіце, якую вайну правак усчаў удзельнік Ohlumon у артыкуле [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%BA%D0%B0%D1%80%D1%87%D0%BC%D0%B0&action=history Беларуская карчма]. Я на прапанову JerzyKundrat пачаў "правіць смела": пераправяраў так званыя цытаты па крыніцах і там, дзе яны былі сфабрыкаваныя ўдзельнікам Ohlumon, выдаляў. Дык ён проста ўсё вярнуў на свае месцы, усе свае сфабрыкаваныя антысеміцкія штучкі. Паслухайце, ну там жа проста неймаверная ахінея. Напрыклад, Ohlumon спасылаецца на артыкул "''Тизенгаузен В. Г.'' Месца и роль евреев в Северо-Западном крае России" (зноска 48). Дык смею вас заверыць, што ў крыніцы і назва артыкула іншая, і ініцыялы аўтара іншыя, і нумар старонкі не той. І пецярбургскі чарнасоценны аўтар (не этнограф) ніякім чынам не мог выказваць думак беларускага сялянства (а цытата прыводзіцца ў падраздзеле вікіпедыйнага артыкула "Карчма і карчмар у этнаграфіі і беларускім фальклоры"). І гэта яшчэ прыклад, дзе цытата мае пад сабой аснову (была нейкая антысеміцкая пісаніна ў "''Трудах Минскаго церковнаго историко-археологическаго комитета''"). У іншых месцах ён проста прыдумляў "цытаты" пра "жыдоў-кравапіўцаў" і ўкідваў у вікіпедыю. Паглядзіце тое, што я выдаляў цягам лістапада ў вікіпедыйным артыкуле "Беларуская карчма", там усё рэльефна бачна. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:07, 28 снежня 2025 (+03) :Відаць, трэба сцяг забіраць, нават не за мінулыя грахі, а за вайну правак і за недапушчальнае стаўленне да якасці, магчыма, з прычыны не ведання беларускай мовы на належным узроўні, але тут розніцы няма чаму. Ужо мелі з гэтым справу ў артыкуле [[Андрэй Казіміравіч Меер]], але высноў тады не зроблена. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:28, 28 снежня 2025 (+03) : [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], пра антысемітізм. Нядаўна натыкнуўся на кнігу «Антысемітызм у антычным свеце». З таго часу з ім змагаемся, ніяк не адолеем. А мной, між іншым, напісаны артыкулы пра мінчукоў: [[Кім Хадзееў]], [[Гершон Трэстман]]. Пра таленавітых людзях і пісаць прыемна. Таксама яўрэі згадваюцца ў маіх артыкулах, якія атрымалі адзнаку добрых — [[Тэатр Вялікага Княства Літоўскага]], [[Краязнаўства Беларусі]], [[Рабінавая ноч]]. Зрабіў аналіз малавядомага верша Янкі Купалы [[Жыды (верш)]], дзе класік заклікаў яўрэяў аб'ядноўвацца з беларусамі ў барацьбе супраць маскалёў і палякаў)). Ананімнаму ўдзельніку не спадабалася як яўрэі адлюстраваны ў артыкуле [[Беларуская карчма]]. Артыкул ўжо даўно растыражавалі ў інтэрнэце, расцягнулі па рэфератах і ўніверсітэцкіх артыкулах. Але па ананіму ён «напісаны выключна з антысеміцкімі мэтамі»! Калі пішаш пра беларускую карчму, не абыдзеш яе ўтрымальніка-карчмара. Ну а хто карчмар? Калі б за стойкай стаяў чукча, я б пісаў пра чукчу. У запісках, дакументах, беларускім фальклоры карчмар фігура непрыемная. Няхай ананім дасць спасылкі на карчмара — добрага дзядзечку, сябра селяніна-беларуса. Адразу паставім у артыкул. І вось пад выглядам падлогі ён пачынае прыбіраць ілюстрацыі. Што з таго, што Піварскі польскі мастак? Выява карчмы ў яго носіць агульны характар. У артыкуле 58 спасылак, і што — гэта ўсё падлогі? Ананім пад выглядам падлог прыбірае дакладную запіску Гаўрылы Дзяржавіна, дзе гаворыцца пра беларускія корчмы, паколькі ў ёй негатыўна прадстаўлены яўрэі. Прыбірае статыстыку дадзеную пісьменнікам І. С. Аксаковым, паколькі той «вялікарускі шавініст». Тэкст Юзэфа Крашэўскага ён не знайшоў, — значыць, яго няма. Гэта пераклад. Пра ўкраінскі артыкул таксама падлог. І гэтак далей. У карчме акрамя карчмара ёсць яшчэ персанаж — гэта беларускі селянін. Менавіта яму прысвечаны радкі Мікалая Някрасава, якія ананім прыбірае. Вось такія падлогі.І яшчэ: дысертацыі выдаюцца пры Жыровіцкім манастыры, што не так? І ў артыкуле не напісана што гэта кнігі. Цяпер мяне гэта зусім не цікавіць. У дыскусію ўступаць не буду. Я малаактыўны. Няўжо што знайду штосьці невядомае ці забытае. Апошняе што даў — гэта артыкулы пра невядомых палескіх мастакоў — [[Фёдар Філіпавіч Лаўроў]] і [[Аляксандр Іванавіч Лазіцкі]]. На жаль, беларускіх тэм тут даецца вельмі мала.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 12:58, 18 лістапада 2025 (+03) : Наконт маёй непісьменнасці можна паглядзець мой жа артыкул [[Беларуская палеаграфія]].--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 09:29, 19 лістапада 2025 (+03) :Удзельнік Ohlumon, відаць, сапраўды не разумее, што не так са спасылкамі на неапублікаваныя дысертацыі. 1. Паўтараю: спасылкі былі аформленыя некарэктна, дысертацыі выдаваліся за кнігі, назвы дысертацый былі перакручаныя, скажоныя. Гэта недапушчальна. Такое павінен ведаць кожны школьнік і кожны вікіпедыст-пачатковец. А мы тут пра сцяг аўтадаглядчыка мову вядзём. 2. Спасылацца наўпрост на архіўныя дакументы (а неапублікаваная дысертацыя - гэта тое самае, што архіўны дакумент) на Вікіпедыі не прынята. Калі гэта самастойнае даследаванне, публікуйце яго ў рэцэнзаваным часопісе ці хоць бы ў газеце да таго, як устаўляць на Вікіпедыю. 3. У мяне ёсць поўная ўпэўненасць, што тых дысертацый Ohlumon у вочы не бачыў. То бок спасылкі на іх устаўляліся, каб прыкрыць адсутнасць надзейных крыніц інфармацыі, каб збіць з тропу чытача. Каб зрабіць вікіпедыйны артыкул знешне "салідным", хаця па сутнасці ён вельмі праблемны. Гэта фальсіфікацыя, падробка. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 20:05, 28 снежня 2025 (+03) Паспрабую апісаць пазіцыю бакоў. [[Удзельнік:Uladz v]] абвінавачвае удзельніка Ohlumon у плагіяце, падлогу крыніц і антысемітызме. Падстава: унёсак, зроблены апошнім у артыкулах «[[Литовские епархиальные ведомости]]», «[[Беларуская карчма]]». Таксама удзельнік Uladz v абвінавачвае удзельніка Ohlumon у тым, што ён не ведае беларускай мовы, выкарыстоўвае аўтаматычны пераклад без належнай вычыткі, перакладае знешнія спасылкі. [[Удзельнік:Ohlumon]] мала ўдзельнічае ў дыскусіі па гэтым пытанні, сцісла каментуе прэтэнзіі ў свой бок і заяўляе, што ён — «малаактыўны». Ён адмаўляе абвінавачванні ў сваёй непісьменнасці, прыводзячы ў прыклад створаны ім артыкул «[[Беларуская палеаграфія]]». Канстатацыя фактаў. Паміж удзельнікамі Ohlumon і Uladz v ідзе вайна правак у артыкуле «[[Беларуская карчма]]». Пры гэтым <s>удзельнік Uladz v выдаляе часткі тэксту, у тым ліку падмацаваныя крыніцамі (напрыклад, [https://www.academia.edu/27619922/%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D0%BD_%D0%B8_%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%B2%D0%BE%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%81_%D0%B2_%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B8_%D0%B2_%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%86%D0%B5_XVIII_%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%B0%D0%BB%D0%B5_XIX_%D0%B2%D0%B5%D0%BA%D0%B0 гэтай крыніцай] —</s> з артыкула знікла ўпамінанне [[Г. Р. Дзяржавін|Г. Р. Дзяржавіна]] і «яўрэйскага пытання» ў Расійскай імперыі ў канцы XVIII — пачатку XIX ст.). Г. Р. Дзяржавін — выдатны рускі паэт эпохі Асветніцтва, дзяржаўны дзеяч Расійскай імперыі, яго пазіцыя важна для прадмета артыкула. Камень спатыкнення: пераклад на беларускую мову назвы запіскі сенатара Дзяржавіна на імя імператара [[Павел I (імператар расійскі)|Паўла I]]. Відавочна, што праблема была ў пошуку адпаведніка ў сучаснай беларускай мове для састарэлага значэння слова «отвращение». На рускай мове назва запіскі гучыць літаральна: «Мнение сенатора Державина об отвращении в Белоруссии недостатка хлебного обузданием корыстных промыслов евреев, о их преобразовании и о прочем». Перекладаецца на беларускую мову (з захаваннем стылістыкі): «Меркаванне сенатара Дзяржавіна аб прадухіленні ў Беларусі недахопу хлебнага утаймаваннем карыслівых промыслаў яўрэяў, аб іх пераўтварэнні і аб іншым». У дадзеным выпадку пераклад слова «отвращение» як «агіда» стаў галоўнай падставай для абвінавачвання ў «жахлівым перакладзе» з рускай мовы. Існуючыя праблемы артыкула «Беларуская карчма»: # Некаторыя сцвержданні мяркуючы па стылістыцы тэксту з’яўляюцца цытатамі, але яны не падаюцца як такія, не ставяцца ў двухкоссі. # У артыкуле ёсць стылістычныя, арфаграфічныя, пунктуацыйныя памылкі (як у вельмі шмат якіх артыкулах у беларускай Вікіпедыі). Супраць пазбаўлення сцяга аўтадаглядчыка з прычыны неналежнага ўзроўню ведання беларускай мовай. # Артыкул патрабуе дапрацоўкі наконт выпраўлення памылак і стылістыкі, аднак гэта не крытычная заўвага для пазбаўлення сцяга аўтадаглядчыка, бо ёсць у нас яшчэ больш горшыя выпадкі, калі вікіпедысты тыражуюць памылкі. <s># Абвінавачваць у падлогу крыніц і пры гэтым выдаляць інфармацыю, падмацаваную крыніцамі, несумленна.</s> Калі інфармацыя грунтуецца на базе падлогаў крыніц, то яна мусіць быць выдаленай. <s>Нават адзінкавае дзеянне удзельніка Uladz v, якое заключалася ў тым, што «пад шумок» адбылося выдаленне са спрэчнага артыкула «Беларуская карчма» непажаданага для гэтага ўдзельніка блока інфармацыі са спасылкай на навуковае выданне, якое рэцэнзуецца, перакрэслівае яго добрыя памкненні.</s> Выдаленыя часткі артыкула<s>, падмацаваныя</s> з аўтарытэтнымі крыніцамі<s>,</s> мусяць быць адноўлены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 18:47, 28 снежня 2025 (+03) :Быў адназначны машынны пераклад, цяпер загладжаны ўжо многімі праўкамі іншых удзельнікаў. Але раніцай напрыклад была яшчэ "лаўка" замест "крамы", я выправіў, бо "лавка", а вынікаў машыннага перакладу Ohlumon не вычытваў. Гэта не першы выпадак, у артыкуле [[Андрэй Казіміравіч Меер]] была такая самая горкая сітуацыя, што толькі супольнымі высілкамі была выцягнута, а не выдалены артыкул. Наконт падлогу, трэба глядзець выпадкі, на РуВікі быццам ёсць даведзеныя выпадкі падлогу, таму і агульны давер страчаны. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 19:21, 28 снежня 2025 (+03) :Шаноўны [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], запіска Дзяржавіна мела месца. Але ў крыніцы, на якую спасылаўся Ohlumon НЕ БЫЛО "цытат", якія Ohlumon прыводзіў у абзацы. Калі ў Вас ёсць час заняцца пытаннем і напісаць абзац пра Дзяржавіна акуратна і па сутнасці, то калі ласка, займіцеся. У рэдакцыі ўдзельніка Ohlumon абзац быў наборам антыяўрэйскіх выказванняў, узятых "са столі", а не з крыніц. Там не было чаго правіць, там можна было толькі выдаліць. Вы глыбока памыляецеся, калі пішаце, нібыта я ў гэтым выпадку выдаліў інфармацыю, падмацаваную крыніцамі. Прашу Вас адмовіцца ад Вашага непадмацаванага крыніцамі сцверджання. Артыкул Цынцадзэ пра Дзяржавіна я сумленна знайшоў і прачытаў. Ohlumon спаслаўся на гэты артыкул, каб увесці чытача ў зман і "прапіхнуць" у Вікіпедыю свае фантазмы. У артыкуле Цынцадзэ корчмы згадваюцца адзін раз, шынкі - два разы (адзін раз у выглядзе "корчмы і шынкі"). Там не было з чаго браць інфармацыю пра корчмы. Хаця ў цэлым артыкул Цынцадзэ больш-менш прыймальны як крыніца (калі не лічыць таго, што апублікаваны ў "смеццевым", а не нармальным навуковым часопісе). [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 19:45, 28 снежня 2025 (+03) :: [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], намінацыя з'явілася, паколькі ''быў паказаны падлог крыніц''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:33, 28 снежня 2025 (+03) :::Вось, са свежага: пераправерыў цытаты з Паўла Шпілеўскага і Паўла Шэйна ў артыкуле "Беларуская карчма". Выявілася наступнае: усе цытаты былі недакладнымі. У адным выпадку быў прамы падлог: у тэкст Шэйна была ўключаная фраза "(карчмары часта разводзілі гарэлку вадой, дадавалі да яе дурману, падманвалі з мерай)," якой у Шэйна не было. У астатнім цытаты былі з памылкамі (не крытычнымі, але памылкамі), а каб знайсці цытаты, давялося пералапаціць кнігі цалкам, бо спасылкі на нумары старонак былі памылковымі або (у выпадку спасылак на Шэйна) проста адсутнічалі. Да таго яшчэ дадаваўся няпраўлены аўтапераклад з расійскай на беларускую. У выніку я выправіў цытаты. Якая выснова: кожную спасылку ўдзельніка Ohlumon трэба пераправяраць. Ён скажае тэксты, прыдумляе тэкст ад сябе, не расстаўляе нумароў старонак. І гэта проста першыя-лепшыя прыклады. Ёсць прыклады значна больш праблемныя, пра якія я пісаў вышэй, калі ўдзельнік Ohlumon прыдумляе тэксты з мэтамі распальвання міжнацыянальнай варожасці. Таму я і выступаю за пазбаўленне гэтага ўдзельніка сцягу аўтадаглядчыка. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 14:57, 31 снежня 2025 (+03) :::: [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], гэта быў пачатак дыскусіі. Пазней да яе дадалося абмяркоўванне ўзроўню валодання беларускай мовай. Наконт недапушчальнага стаўлення да якасці — нажаль, яно мае месца. Манавіта гэта можа стаць падставай для пазбаўлення сцяга. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:47, 31 снежня 2025 (+03) ::::: Калі падлог крыніц не пацвярджаецца, то трэба падвесці вынік абмеркавання. Але ён, як выглядае, пацвярджаецца, акурат. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:58, 31 снежня 2025 (+03) : Лічу заўвагі неабгрунтаванымі, надуманымі. Больш за тое, недарэчнымі. Заказуха.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 12:42, 19 студзеня 2026 (+03) : І яшчэ. Апанент паняцця не мае аб другасных крыніцах (вторичных источниках).--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 13:58, 21 студзеня 2026 (+03) : Апанент упірае на падлогі ў раздзеле ЛІТАРАТУРА ў артыкуле «Літоўскія епархіяльныя ведамасці». Здаецца, ад праваслаўя яго ўвогуле дрэчыць. У раздзеле ЛІТАРАТУРА часта даюцца не толькі кнігі, але і дысертацыі, навуковыя артыкулы і інш. Я, дарэчы, не пісаў што гэта кнігі. У П. Чысцякова гэта [http://opac.minda.by/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=6101 дысертацыя] на ступень кандыдата багаслоўя, у А. Нецветаева - дыпломная праца. Выданні Мінскай духоўнай Акадэміі, месца выдання Жыровічы. Гэта напісана на тытульных лістах работ. На гэтыя працы спасылаюцца ў шматлікіх артыкулах. Апошні аўтар, між іншым, служыць у мінскім кафедральным саборы, апанент можа схадзіць і спытаць у яго.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 17:36, 24 студзеня 2026 (+03) ::Дыпломная праца і неапублікаваная дысертацыя - гэта не тыя працы, на якія можна спаслацца ў Вікіпедыі. Спаслацца можна на апублікаваную дысертацыю ці магістарскую працу (напрыклад, апублікаваную ў рэпазіторыі). Дык спасылайцеся карэктна! У каталозе бібліятэкі Мінскай духоўнай акадэміі, на які спаслаўся [[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]], простым тэкстам напісана, што дысертацыя Чысцякова "не для выдачы". Як жа на яе можна спасылацца, калі яе ў чытальнай зале не выдаюць? [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 14:55, 9 лютага 2026 (+03) ::Асобна варта адзначыць, што ўдзельнік [[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] прапаноўвае пераправяраць пададзеную ім некарэктную інфармацыю, асабіста адшукваючы аўтараў крыніц. Чытач артыкула мусіць мець магчымасць праверыць карэктнасць інфармацыі, па магчымасці, не адыходзячы ад кампутара, ці прынамсі ў бібліятэцы. Калі дзеля таго, каб праверыць нешта, трэба ганяцца за аўтарамі... Ну, даруйце. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 15:21, 9 лютага 2026 (+03) : Прыбірае цытаты з дзікімі тлумачэннямі: «Меркаванне вялікадзяржаўнага шавініста Аксакава нам нецікава». Каму нам? Яўрэям? Мне, напрыклад, цікавыя ўсе гістарычныя развагі пра Беларусь, і пазітыўныя, і негатыўныя. Тым больш, уражанні класіка рускай літаратуры С. Т. Аксакава. Нажаль, цяперашняя беларуская навука стала весці адлік з 1941 года, быццам раней нічога не было. І нам тут пажадана гэтыя лакуны папаўняць, што я і раблю сваімі артыкуламі, якія атрымліваюць статус добрых.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 12:47, 27 студзеня 2026 (+03) ::Так, нам, "яўрэям", гэта сапраўды нецікава. Як казаў Сартр, "яўрэй - гэта той, каго антысеміт лічыць яўрэем". Па гэтых крытэрах Ohlumon можа залічваць мяне да яўрэяў. Ohlumon ізноў хлусіць. Я нічога не пісаў пра "нецікава". Матывацыя была наступная: "Тое, што там сабе думаў вялікарасійскі шавініст Аксакаў, не мае прамога дачынення да гісторыі беларускай карчмы. Гэта крыніца не па гісторыі беларускай карчмы, а па гісторыі расійскай грамадскай думкі". То бок пытанне стаяла не "цікава/нецікава", а "пра беларускую карчму / не пра беларускую карчму". Што там нафантазіраваў у сваёй Маскве Іван Аксакаў пра яўрэяў-карчмароў у Беларусі, да гісторыі беларускай карчмы проста не мае дачынення. Да таго ж цытата была жахлівым машынным перакладам. Яе можна было смела выдаляць толькі за машынны пераклад: "звыш таго таемных кабакоў, выключна змесцівам габрэямі". [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 15:07, 9 лютага 2026 (+03) : Доследныя ўдзельнікі ведаюць, што некаторыя крыніцы па сканчэнні часу не адчыняюцца. Апанент аб'яўляе падлогам усё, што ён не можа знайсці. Напрыклад, пра кнігу В. Н. Маракуева заяўляе што ў ёй нічога да тэмы няма. Адкуль ён ведае? Гэтую кнігу 1897 года можна знайсці толькі ў маскоўскай «Ленінцы». Ён што? Ездзіў спецыяльна ў Маскву, запісваўся ў Расійскую дзяржаўную бібліятэку? Разлік на тое, што ніхто не будзе затлумляцца і правяраць, — падлога, і ўсё! Аднак, на яе спасылаюцца ў [http://nasledie-zhirkevich.ru/wp-content/uploads/2020/08/verstka-belorussiya-2%202020-v-sbore-dlya-mi.pdf кнізе] «Белорусская земля в воспоминаниях и документах XIX–XX вв. Вып. 2. М.: ИМЛИ РАН, 2019: «Промыслов у полешуков мало; ремесел они не знают. Все кузнецы здесь — жиды. Чтобы сделать подкову или гвоздь, полешук должен ехать к жиду-кузнецу иногда верст за пятьдесят. Жиды содержат здесь корчмы. Жид-корчмарь — полновластный хозяин всей деревни, вся деревня, обыкновенно, у него в долгу и без его разрешения ничего не может сделать». :: ''Доследныя ўдзельнікі ведаюць'', што тут можна лухту аўтаперакладам фігачыць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:57, 29 студзеня 2026 (+03) ::Як у сваіх артыкулах на Вікіпедыі, так і ў гэтай дыскусіі ўдзельнік Ohlumon беспардонна хлусіць. Кніга Маракуева ёсць у Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі (https://elib.nlb.by/catalog/Record/BY-NLB-br238557?sid=85171518). Больш за тое, аблічбаваная і даступная зарэгістраваным карыстальнікам дыстанцыйна. На старонках 26-27 кнігі Маракуева (Адэса, 1897) няма нічога пра карчмароў. Так, у іншых месцах кнігі ён нешта пра іх піша. Дык тыя месцы і трэба было цытаваць, а не фальсіфікацыяй займацца. І ўжо пэўна можна сцвярджаць, што пры напісанні артыкула "Беларуская карчма" Ohlumon у "маскоўскую ленінку" (35 год як Расійская дзяржаўная бібліятэка імя Уладзіміра Ільіча не носіць) не ездзіў. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 14:46, 9 лютага 2026 (+03) : У рускай Вікіпедыі яўрэйскае лобі цяпер вельмі агрэсіўнае. Спадзяюся, Belviki не скаціцца ў гэта.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 13:42, 29 студзеня 2026 (+03) ::Я спадзяюся, што ўдзельнікаў, якія на кожным кроку шукаюць "яўрэйскае лобі", "(жыда)масонаў" і "антыславянскую змову" у беларускім раздзеле вікіпедыі не застанецца. У XXI стагоддзі не выпадае рэкламаваць у энцыклапедыях "Пратаколы сіёнскіх мудрацоў" і падобную літаратуру, якой абчытаўся спадар Ohlumon. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 14:50, 9 лютага 2026 (+03) : Бачу спробы заблакаваць мяне на год.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 15:45, 1 лютага 2026 (+03) :: Я хачу падвесці вынік, ці можаце вы неяк пракаментаваць падлог? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:25, 1 лютага 2026 (+03) ::: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], я ж прывёў пару прэтэнзій. І ўсё астатняе ў такім жа родзе. Ну вось, напрыклад: спасылка на артыкул Цынцадзэ ёсць спасылка другасная, і тэкст Г. Дзяржавіна мной не прыдуманы, ён сустракаецца ў розных выданнях, яго [http://Ревизионная%20поездка%20сенатора%20Державина%20(mishpoha.org) цытуе] нават яўрэйскі часопіс МІЖПОХА. Гэтак жа і з тэкстам Шпілеўскага, Шэйна і іншых. Праверце самі, і пераканаецеся.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 09:26, 2 лютага 2026 (+03) :::: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], думаю, мне можна зрабіць папярэджанне за нядобрасумленную вычытку маіх тэкстаў. Гэта прыму да ўвагі.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 12:32, 2 лютага 2026 (+03) ::::Правільна, тэкст Дзяржавіна дзесьці існуе. Толькі Ohlumon "цытуе" яго і не спасылаецца на крыніцу цытаты. Выдумляе цытату на хаду. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 14:33, 9 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Удзельнік быў нечакана заблакаваны Фондам Вікімедыя. Наступная размова пра сцяг не мае сэнсу. Сам заўважу, што кейс быў не самым відавочным, але атрымалася так, як атрымалася. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:58, 13 лютага 2026 (+03) == [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] — пазбаўленне сцяга аўтадаглядчыка == На [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў]] быў паказаны падлог крыніц з боку ўдзельніка. Артыкулы ў такім разе не могуць быць пазначаны як аўтадагледжаныя. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:51, 15 лістапада 2025 (+03) :Можа, будуць прыклады, што менавіта названа "падлогам"? -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:03, 16 лістапада 2025 (+03) :: [[Удзельнік:Için warum]], ці зможаце патлумачыць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:12, 16 лістапада 2025 (+03) ::: Калі ласка. Яшчэ ў маі гэтага года на старонцы Запыты да адміністратараў я прыводзіў цэлы спіс такіх прыкладаў. Курсівам там паказаны цытаты правак гэтага ўдзельніка, а далей (без курсіва) паказана, што на самой справе напісана ў згаданых крыніцах. Больш за 100 прыкладаў, прычым гэта толькі частка, толькі тое, на што хапіла маіх сіл і цярплівасці. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:06, 16 лістапада 2025 (+03) ::::Пераглядзеў тыя выпадкі, не думаю, што такое можна назваць падлогам крыніц. Звычайна, у крыніцы ёсць нешта, з чаго зроблены высновы і штосьці дадумана, дапоўнена самастойнымі аналогіямі. Праблема, што высновы і дадумыванне не для Вікіпедыі, якія б яны ні былі слушныя і трапныя. Спачатку мусіць быць публікацыя высноў і думак у адпаведным выданні, потым з яе ў Вікіпедыю, толькі такі парадак. З аналогіямі не ўпэўнены як разглядаць. Можа, гэта было не відавочна, то цяпер ужо не раз яўна напісана ў абмеркаванні праблемнай сітуацыі. Можа, гэта яшчэ і справа фармуліроўкі, як падаць і не ўвесці ненаўмысна ў зман чытачоў. Наконт самастойных аналогій, сам зрабіў такое ў артыкуле [[Манасеева]], мог бы паставіць і крыніцу, што было хроснае і інацкае імя Манасія, але ў іх вёска Манасеева не згадвалася б. Гэта быў бы падлог крыніцы або ўласнае даследаванне? Але аналогія заканамерная, пры гэтым я не напісаў, што назва вёскі ўтворана ад імя Манасія. Назва яўна патранімічная, аўтар у тэксце вышэй зыходзіць з гэтага, я прапанаваў іншы варыянт імя ад якога гэта магло быць, але яўна не сказаў гэта. Выкрэсліваем? Таму, супраць зняцця сцягу, пагатоў нават не даглядчыка, аўтадаглядчыка. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:22, 22 лістапада 2025 (+03) ::::: [[Удзельнік:M.L.Bot|Пане Максіме]], Вікіпедыя створана для таго, каб кожны мог яе правіць смела! У БелВікі прынята паказваць шырокі погляд на рэчы, на гэтым грунце кансэнсус і будзем шукаць. Спробы накідвання жорсткіх рамак — няўдалыя патугі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:55, 22 лістапада 2025 (+03) ::::: Калі вам не падабаецца фармулёўка "падлог крыніц", вы можаце называць сітуацыю неяк інакш, аднак сутнасці гэта не мяняе. Амаль усе праўкі гэтага ўдзельніка праблемныя (а іх некалькі сотняў!), гэта значыць даверу таму, што ён піша, няма, трэба ўсё пераправяраць. Тады які сэнс таго, што ён мае сцяг аўтадаглядчыка? Я ўжо не кажу пра тое, што ён займаўся вандалізмам, выдаляючы праўдзівую інфармацыю, якая мае крыніцы, або выдаляючы запыты крыніц. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 20:44, 22 лістапада 2025 (+03) :@[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], (бес)сэнсоўныя адкаты як у [[Камайка]] ўспрымаюцца негатыўна. Адмяняецца чужая праўка з запытамі крыніц, але наступнай праўкай самі амаль усё сціраеце, то-бок згодны, што запыты былі ў асноўным па справе. Так выглядае. Чаму не сцерці без адкату перад гэтым, навошта дадатковая эмацыйныя нагрузка? Іншаму ўдзельніку ідзе паведамленне пра адкат, што выклікае вайну адкатаў/правак на пустым месцы. Па суме/выніках гэта не вандалізм, а ў асобных складніках ён яўны. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:30, 23 лістапада 2025 (+03) ::Дзеля зразумеласці было разбіта на 3 (тры) асобныя абзацы тое, што ў адной крыніцы ("Kamoja, Ad[utiškis]."). Астатняе (структура), як цяпер мяркую, для паспалітага чытача лішняе, няхай застанецца для спецыялізаваных публікацый. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:42, 23 лістапада 2025 (+03) = Архіў = * [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка/Архіў]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Запыты на статусы]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Догляд]] sxgg83rl0bi63knnsemti8ixg5vawc5 5155266 5155243 2026-06-17T09:33:28Z M.L.Bot 261 /* Autumndancer */ +подпіс 5155266 wikitext text/x-wiki {{/Шапка}} <!--падавайце запыты пад гэтым радком--> == Autumndancer == Прапаную надаць сцяг аўтадаглядчыка ўдзельніку [[Удзельнік:Autumndancer|Autumndancer]], стаж і ўнёсак адпаведны, ніводнай праўкі, якая вымагала б перадогляду за гэты час не заўважыў. Калі будзе яго згода і вырашаць адміны, можа, і сцяг даглядчыка адразу. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:33, 17 чэрвеня 2026 (+03) == [[Удзельнік:Цімох|Цімох]] == Прапаную забраць сцяг аўтадаглядчыка ва ўдзельніка [[Удзельнік:Цімох|Цімох]], уклад не адпавядае мінімальным нормам. Здаецца, або капіпаст аднекуль, або перапрацоўка ШІ і закідванне гэтай сыравіны ў Вікіпедыю -- ні вікіфікацыі, а калі ёсць то тыпу РуВікі, то-бок не працуе, у раздзелах Спасылак няма лінкаў, але ёсць іх апісанні, няма далучэння да ЭВД, месцамі мова тыпу "Юнасць", яўныя машынныя сляды, якіх не кранала вока жывога чалавека, і шмат іншага. Паасобку недахопы можна цярпець, але ўсё разам -- прынамсі, аўтадаглядчыка сцяг трэба зняць. І паглядзіце хто даў сцяг, не бачу. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:24, 20 лютага 2026 (+03) == [[Удзельніца:Emilia Noah|Emilia Noah]] == {{закрыта}} Вітаю. Стаж і ўнёсак удзельніцы [[Удзельніца:Emilia Noah|Emilia Noah]] цалкам адпавядае сцягу даглядчыцы. У тым ліку шмат неабходнай руціны робіць, як то архівацыя. Вядома, калі будзе яе згода. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:50, 12 лістапада 2025 (+03) :{{за}} цешуся і зычу ўдзельніцы поспехаў! [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:03, 12 лістапада 2025 (+03) :: Шаноўныя адміны, згода ўдзельніка наконт атрымання гэтага сцяга мае быць выказана (прынамсі ён мае пацвердзіць, што азнаёміўся з правіламі догляду). --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:38, 12 лістапада 2025 (+03) ::Так, згоды трэба дачакацца. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:04, 12 лістапада 2025 (+03) :::Так, слушна, нікуды не спяшаемся. Чакаем паведамлення ад @[[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 18:16, 12 лістапада 2025 (+03) :::: [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]], аўтадаглядчыка можна даць і без яўна выказанай згоды. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:56, 15 лістапада 2025 (+03) : {{за}} [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:54, 12 лістапада 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Згодны няма. Але можна разглядзець варыянт, прапанаваны JerzyKundrat вышэй, са сцягам аўтадаглядчыка без яўнай згоды. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:05, 16 лістапада 2025 (+03) : {{Done}}! [[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah#Аўтадогляд|Сцяг выдаў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:44, 16 лістапада 2025 (+03) : Згода [[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah#c-Emilia_Noah-20251116141100-MocnyDuham-20251116140600|ёсць]]! Удзельніца проста не бачыла размову. У такім выпадку я выдаю сцяг даглядчыка? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:28, 16 лістапада 2025 (+03) ::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], удзельніца піша, што не будзе займацца доглядам, то аўтадолгяду ў такім разе хопіць. Калі вырашыць займацца, праз новы запыт без праблем дадасце і даглядчыка. Так мне здаецца. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 18:29, 16 лістапада 2025 (+03) ::: Можа лепш даць, чым не даць, а там і ўцягнецца сама. Але вам у такіх пытаннях больш даверу. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:57, 16 лістапада 2025 (+03) == [[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] — пазбаўленне сцяга аўтадаглядчыка == {{закрыта}} На [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў]] быў паказаны падлог крыніц з боку ўдзельніка. Артыкулы ў такім разе не могуць быць пазначаны як аўтадагледжаныя. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:51, 15 лістапада 2025 (+03) :На РускВікі гэта [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2/%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B2/2023/04#Ohlumon:_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B3_%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2 праблема ў 2023 годзе яўна паўстала], але была магчыма і значна раней, прынамсі памятаю выпадак з [https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9A%D0%BB%D1%83%D0%B1_%D0%BF%D0%B8%D1%89%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2_(%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA)&diff=prev&oldid=59916030 фотамантажом ажно ў 2013 годзе], відаць, тады не было ясна як так атрымалася. Калі пакараем, то праз столькі часу, хаця ў нас няма быццам "тэрмінаў даўніны", а, можа, удзельнік асэнсаваў і да такой практыкі не вернецца? -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 16:56, 16 лістапада 2025 (+03) ::Тут або нам траціць свае высілкі і сачыць за ўдзельнікам, ягонымі новымі праўкамі, усё пераправяраць і калі што адпаведна рэагаваць. Або можам адрэагаваць прэвентыўна. Да таго ж, выглядае так, што шмат чаго з таго, што было сумніўным у ру вікі, трапіла ў бел вікі... Я не ўпэўнены, як паступіць лепш, але можа быць нам так будзе прасцей працаваць, калі пакуль што здымем сцяг + будзе рэакцыя на тое, што пісалі ў запытах да адміністратараў [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:29, 17 лістапада 2025 (+03) : Ёсць прыклады апошніх вандальных правак? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 02:50, 17 лістапада 2025 (+03) ::Капірую тэкст з іншай дыскусіі, якая раней праходзіла ў раздзеле "Запыты да адміністратараў": ::Па прыклады падлогу крыніц далёка хадзіць не трэба: у створаным гэтым летам артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] Ohlumon дадаў у спіс літаратуры дзве кнігі (Нецветаев А. «Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Православной Церкви Белоруссии. — Минск: Жировичи, 2003. — 131 с.; Чистяков П. Г. Церковно-краеведческая проблематика епархиальных ведомостей, издававшихся в Беларуси во второй половине XIX, начале XX столетий. — Минск: Жировичи, 2004. — 295 с.). Толькі вось кніг такіх у прыродзе няма (можна спраўдзіць у т.л. у каталозе Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі). Не было ў прыродзе і выдавецтва "Жировичи". Былі, здаецца, неапублікаваныя дысертацыі кандыдатаў багаслоўя, абароненыя ў духоўнай акадэміі. Але нават у іх назвы былі іншымі. Так, дысертацыя Нецвятаева, здаецца, называлася "«Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Белорусской Православной Церкви". І як можна на Вікіпедыі спасылацца на неапублікаваную дысертацыю, у дадатак называючы яе кнігай? Магу паспрачацца, што Ohlumon тую дысертацыю ў вочы не бачыў - дык тым больш як ён можа на яе спасылацца? ::Або вось яшчэ цікавей: артыкул [[Беларуская карчма]] быў, выглядае, напісаны выключна з антысеміцкімі мэтамі. Ад імя Юзафа Ігнацага Крашэўскага напісаны антысеміцкі абзац, у двукоссях, нібыта цытата, і спасылка ёсць (Kraszewski J. Wspomnienia Polesia. Wolynia і Litwy. Wilno, 1840. S. 82). Праходзім па спасылцы (https://pbc.biaman.pl/dlibra/publication/edition/1502?id=1502), глядзім адпаведную старонку (82). Зразумела, ніякага антысеміцкага пасажу там няма, наогул мова не пра корчмы. ::У артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] папахвае і плагіятам. Праўда, спасылкі на анлайн-выданне "Православной энциклопедии" Ohlumon дае, але ж гэта не дае яму права спісваць адтуль слова ў слова. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:24, 28 снежня 2025 (+03) : [[Удзельнік:Ohlumon]], прашу Вас выказаць сваю пазіцыю ў разумны час наконт паднятага пытання. Пры гэтым звяртаю ўвагу, што рашэнне можа быць прынята, нават калі Вы не пракаментуеце гэты запыт па якой-кольвек прычыне. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 08:20, 17 лістапада 2025 (+03) :Калегі, даўно ў белвікі не зазіраў, то выбачайце, што позна адказваю. Паглядзіце, якую вайну правак усчаў удзельнік Ohlumon у артыкуле [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%BA%D0%B0%D1%80%D1%87%D0%BC%D0%B0&action=history Беларуская карчма]. Я на прапанову JerzyKundrat пачаў "правіць смела": пераправяраў так званыя цытаты па крыніцах і там, дзе яны былі сфабрыкаваныя ўдзельнікам Ohlumon, выдаляў. Дык ён проста ўсё вярнуў на свае месцы, усе свае сфабрыкаваныя антысеміцкія штучкі. Паслухайце, ну там жа проста неймаверная ахінея. Напрыклад, Ohlumon спасылаецца на артыкул "''Тизенгаузен В. Г.'' Месца и роль евреев в Северо-Западном крае России" (зноска 48). Дык смею вас заверыць, што ў крыніцы і назва артыкула іншая, і ініцыялы аўтара іншыя, і нумар старонкі не той. І пецярбургскі чарнасоценны аўтар (не этнограф) ніякім чынам не мог выказваць думак беларускага сялянства (а цытата прыводзіцца ў падраздзеле вікіпедыйнага артыкула "Карчма і карчмар у этнаграфіі і беларускім фальклоры"). І гэта яшчэ прыклад, дзе цытата мае пад сабой аснову (была нейкая антысеміцкая пісаніна ў "''Трудах Минскаго церковнаго историко-археологическаго комитета''"). У іншых месцах ён проста прыдумляў "цытаты" пра "жыдоў-кравапіўцаў" і ўкідваў у вікіпедыю. Паглядзіце тое, што я выдаляў цягам лістапада ў вікіпедыйным артыкуле "Беларуская карчма", там усё рэльефна бачна. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:07, 28 снежня 2025 (+03) :Відаць, трэба сцяг забіраць, нават не за мінулыя грахі, а за вайну правак і за недапушчальнае стаўленне да якасці, магчыма, з прычыны не ведання беларускай мовы на належным узроўні, але тут розніцы няма чаму. Ужо мелі з гэтым справу ў артыкуле [[Андрэй Казіміравіч Меер]], але высноў тады не зроблена. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:28, 28 снежня 2025 (+03) : [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], пра антысемітізм. Нядаўна натыкнуўся на кнігу «Антысемітызм у антычным свеце». З таго часу з ім змагаемся, ніяк не адолеем. А мной, між іншым, напісаны артыкулы пра мінчукоў: [[Кім Хадзееў]], [[Гершон Трэстман]]. Пра таленавітых людзях і пісаць прыемна. Таксама яўрэі згадваюцца ў маіх артыкулах, якія атрымалі адзнаку добрых — [[Тэатр Вялікага Княства Літоўскага]], [[Краязнаўства Беларусі]], [[Рабінавая ноч]]. Зрабіў аналіз малавядомага верша Янкі Купалы [[Жыды (верш)]], дзе класік заклікаў яўрэяў аб'ядноўвацца з беларусамі ў барацьбе супраць маскалёў і палякаў)). Ананімнаму ўдзельніку не спадабалася як яўрэі адлюстраваны ў артыкуле [[Беларуская карчма]]. Артыкул ўжо даўно растыражавалі ў інтэрнэце, расцягнулі па рэфератах і ўніверсітэцкіх артыкулах. Але па ананіму ён «напісаны выключна з антысеміцкімі мэтамі»! Калі пішаш пра беларускую карчму, не абыдзеш яе ўтрымальніка-карчмара. Ну а хто карчмар? Калі б за стойкай стаяў чукча, я б пісаў пра чукчу. У запісках, дакументах, беларускім фальклоры карчмар фігура непрыемная. Няхай ананім дасць спасылкі на карчмара — добрага дзядзечку, сябра селяніна-беларуса. Адразу паставім у артыкул. І вось пад выглядам падлогі ён пачынае прыбіраць ілюстрацыі. Што з таго, што Піварскі польскі мастак? Выява карчмы ў яго носіць агульны характар. У артыкуле 58 спасылак, і што — гэта ўсё падлогі? Ананім пад выглядам падлог прыбірае дакладную запіску Гаўрылы Дзяржавіна, дзе гаворыцца пра беларускія корчмы, паколькі ў ёй негатыўна прадстаўлены яўрэі. Прыбірае статыстыку дадзеную пісьменнікам І. С. Аксаковым, паколькі той «вялікарускі шавініст». Тэкст Юзэфа Крашэўскага ён не знайшоў, — значыць, яго няма. Гэта пераклад. Пра ўкраінскі артыкул таксама падлог. І гэтак далей. У карчме акрамя карчмара ёсць яшчэ персанаж — гэта беларускі селянін. Менавіта яму прысвечаны радкі Мікалая Някрасава, якія ананім прыбірае. Вось такія падлогі.І яшчэ: дысертацыі выдаюцца пры Жыровіцкім манастыры, што не так? І ў артыкуле не напісана што гэта кнігі. Цяпер мяне гэта зусім не цікавіць. У дыскусію ўступаць не буду. Я малаактыўны. Няўжо што знайду штосьці невядомае ці забытае. Апошняе што даў — гэта артыкулы пра невядомых палескіх мастакоў — [[Фёдар Філіпавіч Лаўроў]] і [[Аляксандр Іванавіч Лазіцкі]]. На жаль, беларускіх тэм тут даецца вельмі мала.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 12:58, 18 лістапада 2025 (+03) : Наконт маёй непісьменнасці можна паглядзець мой жа артыкул [[Беларуская палеаграфія]].--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 09:29, 19 лістапада 2025 (+03) :Удзельнік Ohlumon, відаць, сапраўды не разумее, што не так са спасылкамі на неапублікаваныя дысертацыі. 1. Паўтараю: спасылкі былі аформленыя некарэктна, дысертацыі выдаваліся за кнігі, назвы дысертацый былі перакручаныя, скажоныя. Гэта недапушчальна. Такое павінен ведаць кожны школьнік і кожны вікіпедыст-пачатковец. А мы тут пра сцяг аўтадаглядчыка мову вядзём. 2. Спасылацца наўпрост на архіўныя дакументы (а неапублікаваная дысертацыя - гэта тое самае, што архіўны дакумент) на Вікіпедыі не прынята. Калі гэта самастойнае даследаванне, публікуйце яго ў рэцэнзаваным часопісе ці хоць бы ў газеце да таго, як устаўляць на Вікіпедыю. 3. У мяне ёсць поўная ўпэўненасць, што тых дысертацый Ohlumon у вочы не бачыў. То бок спасылкі на іх устаўляліся, каб прыкрыць адсутнасць надзейных крыніц інфармацыі, каб збіць з тропу чытача. Каб зрабіць вікіпедыйны артыкул знешне "салідным", хаця па сутнасці ён вельмі праблемны. Гэта фальсіфікацыя, падробка. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 20:05, 28 снежня 2025 (+03) Паспрабую апісаць пазіцыю бакоў. [[Удзельнік:Uladz v]] абвінавачвае удзельніка Ohlumon у плагіяце, падлогу крыніц і антысемітызме. Падстава: унёсак, зроблены апошнім у артыкулах «[[Литовские епархиальные ведомости]]», «[[Беларуская карчма]]». Таксама удзельнік Uladz v абвінавачвае удзельніка Ohlumon у тым, што ён не ведае беларускай мовы, выкарыстоўвае аўтаматычны пераклад без належнай вычыткі, перакладае знешнія спасылкі. [[Удзельнік:Ohlumon]] мала ўдзельнічае ў дыскусіі па гэтым пытанні, сцісла каментуе прэтэнзіі ў свой бок і заяўляе, што ён — «малаактыўны». Ён адмаўляе абвінавачванні ў сваёй непісьменнасці, прыводзячы ў прыклад створаны ім артыкул «[[Беларуская палеаграфія]]». Канстатацыя фактаў. Паміж удзельнікамі Ohlumon і Uladz v ідзе вайна правак у артыкуле «[[Беларуская карчма]]». Пры гэтым <s>удзельнік Uladz v выдаляе часткі тэксту, у тым ліку падмацаваныя крыніцамі (напрыклад, [https://www.academia.edu/27619922/%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D0%BD_%D0%B8_%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%B2%D0%BE%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%81_%D0%B2_%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B8_%D0%B2_%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%86%D0%B5_XVIII_%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%B0%D0%BB%D0%B5_XIX_%D0%B2%D0%B5%D0%BA%D0%B0 гэтай крыніцай] —</s> з артыкула знікла ўпамінанне [[Г. Р. Дзяржавін|Г. Р. Дзяржавіна]] і «яўрэйскага пытання» ў Расійскай імперыі ў канцы XVIII — пачатку XIX ст.). Г. Р. Дзяржавін — выдатны рускі паэт эпохі Асветніцтва, дзяржаўны дзеяч Расійскай імперыі, яго пазіцыя важна для прадмета артыкула. Камень спатыкнення: пераклад на беларускую мову назвы запіскі сенатара Дзяржавіна на імя імператара [[Павел I (імператар расійскі)|Паўла I]]. Відавочна, што праблема была ў пошуку адпаведніка ў сучаснай беларускай мове для састарэлага значэння слова «отвращение». На рускай мове назва запіскі гучыць літаральна: «Мнение сенатора Державина об отвращении в Белоруссии недостатка хлебного обузданием корыстных промыслов евреев, о их преобразовании и о прочем». Перекладаецца на беларускую мову (з захаваннем стылістыкі): «Меркаванне сенатара Дзяржавіна аб прадухіленні ў Беларусі недахопу хлебнага утаймаваннем карыслівых промыслаў яўрэяў, аб іх пераўтварэнні і аб іншым». У дадзеным выпадку пераклад слова «отвращение» як «агіда» стаў галоўнай падставай для абвінавачвання ў «жахлівым перакладзе» з рускай мовы. Існуючыя праблемы артыкула «Беларуская карчма»: # Некаторыя сцвержданні мяркуючы па стылістыцы тэксту з’яўляюцца цытатамі, але яны не падаюцца як такія, не ставяцца ў двухкоссі. # У артыкуле ёсць стылістычныя, арфаграфічныя, пунктуацыйныя памылкі (як у вельмі шмат якіх артыкулах у беларускай Вікіпедыі). Супраць пазбаўлення сцяга аўтадаглядчыка з прычыны неналежнага ўзроўню ведання беларускай мовай. # Артыкул патрабуе дапрацоўкі наконт выпраўлення памылак і стылістыкі, аднак гэта не крытычная заўвага для пазбаўлення сцяга аўтадаглядчыка, бо ёсць у нас яшчэ больш горшыя выпадкі, калі вікіпедысты тыражуюць памылкі. <s># Абвінавачваць у падлогу крыніц і пры гэтым выдаляць інфармацыю, падмацаваную крыніцамі, несумленна.</s> Калі інфармацыя грунтуецца на базе падлогаў крыніц, то яна мусіць быць выдаленай. <s>Нават адзінкавае дзеянне удзельніка Uladz v, якое заключалася ў тым, што «пад шумок» адбылося выдаленне са спрэчнага артыкула «Беларуская карчма» непажаданага для гэтага ўдзельніка блока інфармацыі са спасылкай на навуковае выданне, якое рэцэнзуецца, перакрэслівае яго добрыя памкненні.</s> Выдаленыя часткі артыкула<s>, падмацаваныя</s> з аўтарытэтнымі крыніцамі<s>,</s> мусяць быць адноўлены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 18:47, 28 снежня 2025 (+03) :Быў адназначны машынны пераклад, цяпер загладжаны ўжо многімі праўкамі іншых удзельнікаў. Але раніцай напрыклад была яшчэ "лаўка" замест "крамы", я выправіў, бо "лавка", а вынікаў машыннага перакладу Ohlumon не вычытваў. Гэта не першы выпадак, у артыкуле [[Андрэй Казіміравіч Меер]] была такая самая горкая сітуацыя, што толькі супольнымі высілкамі была выцягнута, а не выдалены артыкул. Наконт падлогу, трэба глядзець выпадкі, на РуВікі быццам ёсць даведзеныя выпадкі падлогу, таму і агульны давер страчаны. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 19:21, 28 снежня 2025 (+03) :Шаноўны [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], запіска Дзяржавіна мела месца. Але ў крыніцы, на якую спасылаўся Ohlumon НЕ БЫЛО "цытат", якія Ohlumon прыводзіў у абзацы. Калі ў Вас ёсць час заняцца пытаннем і напісаць абзац пра Дзяржавіна акуратна і па сутнасці, то калі ласка, займіцеся. У рэдакцыі ўдзельніка Ohlumon абзац быў наборам антыяўрэйскіх выказванняў, узятых "са столі", а не з крыніц. Там не было чаго правіць, там можна было толькі выдаліць. Вы глыбока памыляецеся, калі пішаце, нібыта я ў гэтым выпадку выдаліў інфармацыю, падмацаваную крыніцамі. Прашу Вас адмовіцца ад Вашага непадмацаванага крыніцамі сцверджання. Артыкул Цынцадзэ пра Дзяржавіна я сумленна знайшоў і прачытаў. Ohlumon спаслаўся на гэты артыкул, каб увесці чытача ў зман і "прапіхнуць" у Вікіпедыю свае фантазмы. У артыкуле Цынцадзэ корчмы згадваюцца адзін раз, шынкі - два разы (адзін раз у выглядзе "корчмы і шынкі"). Там не было з чаго браць інфармацыю пра корчмы. Хаця ў цэлым артыкул Цынцадзэ больш-менш прыймальны як крыніца (калі не лічыць таго, што апублікаваны ў "смеццевым", а не нармальным навуковым часопісе). [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 19:45, 28 снежня 2025 (+03) :: [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], намінацыя з'явілася, паколькі ''быў паказаны падлог крыніц''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:33, 28 снежня 2025 (+03) :::Вось, са свежага: пераправерыў цытаты з Паўла Шпілеўскага і Паўла Шэйна ў артыкуле "Беларуская карчма". Выявілася наступнае: усе цытаты былі недакладнымі. У адным выпадку быў прамы падлог: у тэкст Шэйна была ўключаная фраза "(карчмары часта разводзілі гарэлку вадой, дадавалі да яе дурману, падманвалі з мерай)," якой у Шэйна не было. У астатнім цытаты былі з памылкамі (не крытычнымі, але памылкамі), а каб знайсці цытаты, давялося пералапаціць кнігі цалкам, бо спасылкі на нумары старонак былі памылковымі або (у выпадку спасылак на Шэйна) проста адсутнічалі. Да таго яшчэ дадаваўся няпраўлены аўтапераклад з расійскай на беларускую. У выніку я выправіў цытаты. Якая выснова: кожную спасылку ўдзельніка Ohlumon трэба пераправяраць. Ён скажае тэксты, прыдумляе тэкст ад сябе, не расстаўляе нумароў старонак. І гэта проста першыя-лепшыя прыклады. Ёсць прыклады значна больш праблемныя, пра якія я пісаў вышэй, калі ўдзельнік Ohlumon прыдумляе тэксты з мэтамі распальвання міжнацыянальнай варожасці. Таму я і выступаю за пазбаўленне гэтага ўдзельніка сцягу аўтадаглядчыка. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 14:57, 31 снежня 2025 (+03) :::: [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], гэта быў пачатак дыскусіі. Пазней да яе дадалося абмяркоўванне ўзроўню валодання беларускай мовай. Наконт недапушчальнага стаўлення да якасці — нажаль, яно мае месца. Манавіта гэта можа стаць падставай для пазбаўлення сцяга. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:47, 31 снежня 2025 (+03) ::::: Калі падлог крыніц не пацвярджаецца, то трэба падвесці вынік абмеркавання. Але ён, як выглядае, пацвярджаецца, акурат. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:58, 31 снежня 2025 (+03) : Лічу заўвагі неабгрунтаванымі, надуманымі. Больш за тое, недарэчнымі. Заказуха.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 12:42, 19 студзеня 2026 (+03) : І яшчэ. Апанент паняцця не мае аб другасных крыніцах (вторичных источниках).--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 13:58, 21 студзеня 2026 (+03) : Апанент упірае на падлогі ў раздзеле ЛІТАРАТУРА ў артыкуле «Літоўскія епархіяльныя ведамасці». Здаецца, ад праваслаўя яго ўвогуле дрэчыць. У раздзеле ЛІТАРАТУРА часта даюцца не толькі кнігі, але і дысертацыі, навуковыя артыкулы і інш. Я, дарэчы, не пісаў што гэта кнігі. У П. Чысцякова гэта [http://opac.minda.by/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=6101 дысертацыя] на ступень кандыдата багаслоўя, у А. Нецветаева - дыпломная праца. Выданні Мінскай духоўнай Акадэміі, месца выдання Жыровічы. Гэта напісана на тытульных лістах работ. На гэтыя працы спасылаюцца ў шматлікіх артыкулах. Апошні аўтар, між іншым, служыць у мінскім кафедральным саборы, апанент можа схадзіць і спытаць у яго.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 17:36, 24 студзеня 2026 (+03) ::Дыпломная праца і неапублікаваная дысертацыя - гэта не тыя працы, на якія можна спаслацца ў Вікіпедыі. Спаслацца можна на апублікаваную дысертацыю ці магістарскую працу (напрыклад, апублікаваную ў рэпазіторыі). Дык спасылайцеся карэктна! У каталозе бібліятэкі Мінскай духоўнай акадэміі, на які спаслаўся [[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]], простым тэкстам напісана, што дысертацыя Чысцякова "не для выдачы". Як жа на яе можна спасылацца, калі яе ў чытальнай зале не выдаюць? [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 14:55, 9 лютага 2026 (+03) ::Асобна варта адзначыць, што ўдзельнік [[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] прапаноўвае пераправяраць пададзеную ім некарэктную інфармацыю, асабіста адшукваючы аўтараў крыніц. Чытач артыкула мусіць мець магчымасць праверыць карэктнасць інфармацыі, па магчымасці, не адыходзячы ад кампутара, ці прынамсі ў бібліятэцы. Калі дзеля таго, каб праверыць нешта, трэба ганяцца за аўтарамі... Ну, даруйце. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 15:21, 9 лютага 2026 (+03) : Прыбірае цытаты з дзікімі тлумачэннямі: «Меркаванне вялікадзяржаўнага шавініста Аксакава нам нецікава». Каму нам? Яўрэям? Мне, напрыклад, цікавыя ўсе гістарычныя развагі пра Беларусь, і пазітыўныя, і негатыўныя. Тым больш, уражанні класіка рускай літаратуры С. Т. Аксакава. Нажаль, цяперашняя беларуская навука стала весці адлік з 1941 года, быццам раней нічога не было. І нам тут пажадана гэтыя лакуны папаўняць, што я і раблю сваімі артыкуламі, якія атрымліваюць статус добрых.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 12:47, 27 студзеня 2026 (+03) ::Так, нам, "яўрэям", гэта сапраўды нецікава. Як казаў Сартр, "яўрэй - гэта той, каго антысеміт лічыць яўрэем". Па гэтых крытэрах Ohlumon можа залічваць мяне да яўрэяў. Ohlumon ізноў хлусіць. Я нічога не пісаў пра "нецікава". Матывацыя была наступная: "Тое, што там сабе думаў вялікарасійскі шавініст Аксакаў, не мае прамога дачынення да гісторыі беларускай карчмы. Гэта крыніца не па гісторыі беларускай карчмы, а па гісторыі расійскай грамадскай думкі". То бок пытанне стаяла не "цікава/нецікава", а "пра беларускую карчму / не пра беларускую карчму". Што там нафантазіраваў у сваёй Маскве Іван Аксакаў пра яўрэяў-карчмароў у Беларусі, да гісторыі беларускай карчмы проста не мае дачынення. Да таго ж цытата была жахлівым машынным перакладам. Яе можна было смела выдаляць толькі за машынны пераклад: "звыш таго таемных кабакоў, выключна змесцівам габрэямі". [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 15:07, 9 лютага 2026 (+03) : Доследныя ўдзельнікі ведаюць, што некаторыя крыніцы па сканчэнні часу не адчыняюцца. Апанент аб'яўляе падлогам усё, што ён не можа знайсці. Напрыклад, пра кнігу В. Н. Маракуева заяўляе што ў ёй нічога да тэмы няма. Адкуль ён ведае? Гэтую кнігу 1897 года можна знайсці толькі ў маскоўскай «Ленінцы». Ён што? Ездзіў спецыяльна ў Маскву, запісваўся ў Расійскую дзяржаўную бібліятэку? Разлік на тое, што ніхто не будзе затлумляцца і правяраць, — падлога, і ўсё! Аднак, на яе спасылаюцца ў [http://nasledie-zhirkevich.ru/wp-content/uploads/2020/08/verstka-belorussiya-2%202020-v-sbore-dlya-mi.pdf кнізе] «Белорусская земля в воспоминаниях и документах XIX–XX вв. Вып. 2. М.: ИМЛИ РАН, 2019: «Промыслов у полешуков мало; ремесел они не знают. Все кузнецы здесь — жиды. Чтобы сделать подкову или гвоздь, полешук должен ехать к жиду-кузнецу иногда верст за пятьдесят. Жиды содержат здесь корчмы. Жид-корчмарь — полновластный хозяин всей деревни, вся деревня, обыкновенно, у него в долгу и без его разрешения ничего не может сделать». :: ''Доследныя ўдзельнікі ведаюць'', што тут можна лухту аўтаперакладам фігачыць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:57, 29 студзеня 2026 (+03) ::Як у сваіх артыкулах на Вікіпедыі, так і ў гэтай дыскусіі ўдзельнік Ohlumon беспардонна хлусіць. Кніга Маракуева ёсць у Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі (https://elib.nlb.by/catalog/Record/BY-NLB-br238557?sid=85171518). Больш за тое, аблічбаваная і даступная зарэгістраваным карыстальнікам дыстанцыйна. На старонках 26-27 кнігі Маракуева (Адэса, 1897) няма нічога пра карчмароў. Так, у іншых месцах кнігі ён нешта пра іх піша. Дык тыя месцы і трэба было цытаваць, а не фальсіфікацыяй займацца. І ўжо пэўна можна сцвярджаць, што пры напісанні артыкула "Беларуская карчма" Ohlumon у "маскоўскую ленінку" (35 год як Расійская дзяржаўная бібліятэка імя Уладзіміра Ільіча не носіць) не ездзіў. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 14:46, 9 лютага 2026 (+03) : У рускай Вікіпедыі яўрэйскае лобі цяпер вельмі агрэсіўнае. Спадзяюся, Belviki не скаціцца ў гэта.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 13:42, 29 студзеня 2026 (+03) ::Я спадзяюся, што ўдзельнікаў, якія на кожным кроку шукаюць "яўрэйскае лобі", "(жыда)масонаў" і "антыславянскую змову" у беларускім раздзеле вікіпедыі не застанецца. У XXI стагоддзі не выпадае рэкламаваць у энцыклапедыях "Пратаколы сіёнскіх мудрацоў" і падобную літаратуру, якой абчытаўся спадар Ohlumon. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 14:50, 9 лютага 2026 (+03) : Бачу спробы заблакаваць мяне на год.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 15:45, 1 лютага 2026 (+03) :: Я хачу падвесці вынік, ці можаце вы неяк пракаментаваць падлог? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:25, 1 лютага 2026 (+03) ::: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], я ж прывёў пару прэтэнзій. І ўсё астатняе ў такім жа родзе. Ну вось, напрыклад: спасылка на артыкул Цынцадзэ ёсць спасылка другасная, і тэкст Г. Дзяржавіна мной не прыдуманы, ён сустракаецца ў розных выданнях, яго [http://Ревизионная%20поездка%20сенатора%20Державина%20(mishpoha.org) цытуе] нават яўрэйскі часопіс МІЖПОХА. Гэтак жа і з тэкстам Шпілеўскага, Шэйна і іншых. Праверце самі, і пераканаецеся.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 09:26, 2 лютага 2026 (+03) :::: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], думаю, мне можна зрабіць папярэджанне за нядобрасумленную вычытку маіх тэкстаў. Гэта прыму да ўвагі.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 12:32, 2 лютага 2026 (+03) ::::Правільна, тэкст Дзяржавіна дзесьці існуе. Толькі Ohlumon "цытуе" яго і не спасылаецца на крыніцу цытаты. Выдумляе цытату на хаду. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 14:33, 9 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Удзельнік быў нечакана заблакаваны Фондам Вікімедыя. Наступная размова пра сцяг не мае сэнсу. Сам заўважу, што кейс быў не самым відавочным, але атрымалася так, як атрымалася. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:58, 13 лютага 2026 (+03) == [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] — пазбаўленне сцяга аўтадаглядчыка == На [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў]] быў паказаны падлог крыніц з боку ўдзельніка. Артыкулы ў такім разе не могуць быць пазначаны як аўтадагледжаныя. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:51, 15 лістапада 2025 (+03) :Можа, будуць прыклады, што менавіта названа "падлогам"? -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:03, 16 лістапада 2025 (+03) :: [[Удзельнік:Için warum]], ці зможаце патлумачыць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:12, 16 лістапада 2025 (+03) ::: Калі ласка. Яшчэ ў маі гэтага года на старонцы Запыты да адміністратараў я прыводзіў цэлы спіс такіх прыкладаў. Курсівам там паказаны цытаты правак гэтага ўдзельніка, а далей (без курсіва) паказана, што на самой справе напісана ў згаданых крыніцах. Больш за 100 прыкладаў, прычым гэта толькі частка, толькі тое, на што хапіла маіх сіл і цярплівасці. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:06, 16 лістапада 2025 (+03) ::::Пераглядзеў тыя выпадкі, не думаю, што такое можна назваць падлогам крыніц. Звычайна, у крыніцы ёсць нешта, з чаго зроблены высновы і штосьці дадумана, дапоўнена самастойнымі аналогіямі. Праблема, што высновы і дадумыванне не для Вікіпедыі, якія б яны ні былі слушныя і трапныя. Спачатку мусіць быць публікацыя высноў і думак у адпаведным выданні, потым з яе ў Вікіпедыю, толькі такі парадак. З аналогіямі не ўпэўнены як разглядаць. Можа, гэта было не відавочна, то цяпер ужо не раз яўна напісана ў абмеркаванні праблемнай сітуацыі. Можа, гэта яшчэ і справа фармуліроўкі, як падаць і не ўвесці ненаўмысна ў зман чытачоў. Наконт самастойных аналогій, сам зрабіў такое ў артыкуле [[Манасеева]], мог бы паставіць і крыніцу, што было хроснае і інацкае імя Манасія, але ў іх вёска Манасеева не згадвалася б. Гэта быў бы падлог крыніцы або ўласнае даследаванне? Але аналогія заканамерная, пры гэтым я не напісаў, што назва вёскі ўтворана ад імя Манасія. Назва яўна патранімічная, аўтар у тэксце вышэй зыходзіць з гэтага, я прапанаваў іншы варыянт імя ад якога гэта магло быць, але яўна не сказаў гэта. Выкрэсліваем? Таму, супраць зняцця сцягу, пагатоў нават не даглядчыка, аўтадаглядчыка. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:22, 22 лістапада 2025 (+03) ::::: [[Удзельнік:M.L.Bot|Пане Максіме]], Вікіпедыя створана для таго, каб кожны мог яе правіць смела! У БелВікі прынята паказваць шырокі погляд на рэчы, на гэтым грунце кансэнсус і будзем шукаць. Спробы накідвання жорсткіх рамак — няўдалыя патугі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:55, 22 лістапада 2025 (+03) ::::: Калі вам не падабаецца фармулёўка "падлог крыніц", вы можаце называць сітуацыю неяк інакш, аднак сутнасці гэта не мяняе. Амаль усе праўкі гэтага ўдзельніка праблемныя (а іх некалькі сотняў!), гэта значыць даверу таму, што ён піша, няма, трэба ўсё пераправяраць. Тады які сэнс таго, што ён мае сцяг аўтадаглядчыка? Я ўжо не кажу пра тое, што ён займаўся вандалізмам, выдаляючы праўдзівую інфармацыю, якая мае крыніцы, або выдаляючы запыты крыніц. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 20:44, 22 лістапада 2025 (+03) :@[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], (бес)сэнсоўныя адкаты як у [[Камайка]] ўспрымаюцца негатыўна. Адмяняецца чужая праўка з запытамі крыніц, але наступнай праўкай самі амаль усё сціраеце, то-бок згодны, што запыты былі ў асноўным па справе. Так выглядае. Чаму не сцерці без адкату перад гэтым, навошта дадатковая эмацыйныя нагрузка? Іншаму ўдзельніку ідзе паведамленне пра адкат, што выклікае вайну адкатаў/правак на пустым месцы. Па суме/выніках гэта не вандалізм, а ў асобных складніках ён яўны. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:30, 23 лістапада 2025 (+03) ::Дзеля зразумеласці было разбіта на 3 (тры) асобныя абзацы тое, што ў адной крыніцы ("Kamoja, Ad[utiškis]."). Астатняе (структура), як цяпер мяркую, для паспалітага чытача лішняе, няхай застанецца для спецыялізаваных публікацый. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:42, 23 лістапада 2025 (+03) = Архіў = * [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка/Архіў]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Запыты на статусы]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Догляд]] 1y27rhfgh4bjhcne9ld7nn1sie6l6xg 5155267 5155266 2026-06-17T09:36:01Z M.L.Bot 261 /* Цімох */ Адказ 5155267 wikitext text/x-wiki {{/Шапка}} <!--падавайце запыты пад гэтым радком--> == Autumndancer == Прапаную надаць сцяг аўтадаглядчыка ўдзельніку [[Удзельнік:Autumndancer|Autumndancer]], стаж і ўнёсак адпаведны, ніводнай праўкі, якая вымагала б перадогляду за гэты час не заўважыў. Калі будзе яго згода і вырашаць адміны, можа, і сцяг даглядчыка адразу. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:33, 17 чэрвеня 2026 (+03) == [[Удзельнік:Цімох|Цімох]] == Прапаную забраць сцяг аўтадаглядчыка ва ўдзельніка [[Удзельнік:Цімох|Цімох]], уклад не адпавядае мінімальным нормам. Здаецца, або капіпаст аднекуль, або перапрацоўка ШІ і закідванне гэтай сыравіны ў Вікіпедыю -- ні вікіфікацыі, а калі ёсць то тыпу РуВікі, то-бок не працуе, у раздзелах Спасылак няма лінкаў, але ёсць іх апісанні, няма далучэння да ЭВД, месцамі мова тыпу "Юнасць", яўныя машынныя сляды, якіх не кранала вока жывога чалавека, і шмат іншага. Паасобку недахопы можна цярпець, але ўсё разам -- прынамсі, аўтадаглядчыка сцяг трэба зняць. І паглядзіце хто даў сцяг, не бачу. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:24, 20 лютага 2026 (+03) :Рэакцыі ніякай, тым часам, за чатыры месяцы ўдзельнік нічога не паправіў са створанага ім, усё роўна ў тым стане і для догляду вымагае значнай перапрацоўкі, далучэння да Вікіданых і іншага. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:36, 17 чэрвеня 2026 (+03) == [[Удзельніца:Emilia Noah|Emilia Noah]] == {{закрыта}} Вітаю. Стаж і ўнёсак удзельніцы [[Удзельніца:Emilia Noah|Emilia Noah]] цалкам адпавядае сцягу даглядчыцы. У тым ліку шмат неабходнай руціны робіць, як то архівацыя. Вядома, калі будзе яе згода. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:50, 12 лістапада 2025 (+03) :{{за}} цешуся і зычу ўдзельніцы поспехаў! [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:03, 12 лістапада 2025 (+03) :: Шаноўныя адміны, згода ўдзельніка наконт атрымання гэтага сцяга мае быць выказана (прынамсі ён мае пацвердзіць, што азнаёміўся з правіламі догляду). --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:38, 12 лістапада 2025 (+03) ::Так, згоды трэба дачакацца. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:04, 12 лістапада 2025 (+03) :::Так, слушна, нікуды не спяшаемся. Чакаем паведамлення ад @[[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 18:16, 12 лістапада 2025 (+03) :::: [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]], аўтадаглядчыка можна даць і без яўна выказанай згоды. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:56, 15 лістапада 2025 (+03) : {{за}} [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:54, 12 лістапада 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Згодны няма. Але можна разглядзець варыянт, прапанаваны JerzyKundrat вышэй, са сцягам аўтадаглядчыка без яўнай згоды. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:05, 16 лістапада 2025 (+03) : {{Done}}! [[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah#Аўтадогляд|Сцяг выдаў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:44, 16 лістапада 2025 (+03) : Згода [[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah#c-Emilia_Noah-20251116141100-MocnyDuham-20251116140600|ёсць]]! Удзельніца проста не бачыла размову. У такім выпадку я выдаю сцяг даглядчыка? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:28, 16 лістапада 2025 (+03) ::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], удзельніца піша, што не будзе займацца доглядам, то аўтадолгяду ў такім разе хопіць. Калі вырашыць займацца, праз новы запыт без праблем дадасце і даглядчыка. Так мне здаецца. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 18:29, 16 лістапада 2025 (+03) ::: Можа лепш даць, чым не даць, а там і ўцягнецца сама. Але вам у такіх пытаннях больш даверу. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:57, 16 лістапада 2025 (+03) == [[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] — пазбаўленне сцяга аўтадаглядчыка == {{закрыта}} На [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў]] быў паказаны падлог крыніц з боку ўдзельніка. Артыкулы ў такім разе не могуць быць пазначаны як аўтадагледжаныя. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:51, 15 лістапада 2025 (+03) :На РускВікі гэта [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2/%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B2/2023/04#Ohlumon:_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B3_%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2 праблема ў 2023 годзе яўна паўстала], але была магчыма і значна раней, прынамсі памятаю выпадак з [https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9A%D0%BB%D1%83%D0%B1_%D0%BF%D0%B8%D1%89%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2_(%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA)&diff=prev&oldid=59916030 фотамантажом ажно ў 2013 годзе], відаць, тады не было ясна як так атрымалася. Калі пакараем, то праз столькі часу, хаця ў нас няма быццам "тэрмінаў даўніны", а, можа, удзельнік асэнсаваў і да такой практыкі не вернецца? -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 16:56, 16 лістапада 2025 (+03) ::Тут або нам траціць свае высілкі і сачыць за ўдзельнікам, ягонымі новымі праўкамі, усё пераправяраць і калі што адпаведна рэагаваць. Або можам адрэагаваць прэвентыўна. Да таго ж, выглядае так, што шмат чаго з таго, што было сумніўным у ру вікі, трапіла ў бел вікі... Я не ўпэўнены, як паступіць лепш, але можа быць нам так будзе прасцей працаваць, калі пакуль што здымем сцяг + будзе рэакцыя на тое, што пісалі ў запытах да адміністратараў [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:29, 17 лістапада 2025 (+03) : Ёсць прыклады апошніх вандальных правак? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 02:50, 17 лістапада 2025 (+03) ::Капірую тэкст з іншай дыскусіі, якая раней праходзіла ў раздзеле "Запыты да адміністратараў": ::Па прыклады падлогу крыніц далёка хадзіць не трэба: у створаным гэтым летам артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] Ohlumon дадаў у спіс літаратуры дзве кнігі (Нецветаев А. «Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Православной Церкви Белоруссии. — Минск: Жировичи, 2003. — 131 с.; Чистяков П. Г. Церковно-краеведческая проблематика епархиальных ведомостей, издававшихся в Беларуси во второй половине XIX, начале XX столетий. — Минск: Жировичи, 2004. — 295 с.). Толькі вось кніг такіх у прыродзе няма (можна спраўдзіць у т.л. у каталозе Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі). Не было ў прыродзе і выдавецтва "Жировичи". Былі, здаецца, неапублікаваныя дысертацыі кандыдатаў багаслоўя, абароненыя ў духоўнай акадэміі. Але нават у іх назвы былі іншымі. Так, дысертацыя Нецвятаева, здаецца, называлася "«Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Белорусской Православной Церкви". І як можна на Вікіпедыі спасылацца на неапублікаваную дысертацыю, у дадатак называючы яе кнігай? Магу паспрачацца, што Ohlumon тую дысертацыю ў вочы не бачыў - дык тым больш як ён можа на яе спасылацца? ::Або вось яшчэ цікавей: артыкул [[Беларуская карчма]] быў, выглядае, напісаны выключна з антысеміцкімі мэтамі. Ад імя Юзафа Ігнацага Крашэўскага напісаны антысеміцкі абзац, у двукоссях, нібыта цытата, і спасылка ёсць (Kraszewski J. Wspomnienia Polesia. Wolynia і Litwy. Wilno, 1840. S. 82). Праходзім па спасылцы (https://pbc.biaman.pl/dlibra/publication/edition/1502?id=1502), глядзім адпаведную старонку (82). Зразумела, ніякага антысеміцкага пасажу там няма, наогул мова не пра корчмы. ::У артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] папахвае і плагіятам. Праўда, спасылкі на анлайн-выданне "Православной энциклопедии" Ohlumon дае, але ж гэта не дае яму права спісваць адтуль слова ў слова. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:24, 28 снежня 2025 (+03) : [[Удзельнік:Ohlumon]], прашу Вас выказаць сваю пазіцыю ў разумны час наконт паднятага пытання. Пры гэтым звяртаю ўвагу, што рашэнне можа быць прынята, нават калі Вы не пракаментуеце гэты запыт па якой-кольвек прычыне. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 08:20, 17 лістапада 2025 (+03) :Калегі, даўно ў белвікі не зазіраў, то выбачайце, што позна адказваю. Паглядзіце, якую вайну правак усчаў удзельнік Ohlumon у артыкуле [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%BA%D0%B0%D1%80%D1%87%D0%BC%D0%B0&action=history Беларуская карчма]. Я на прапанову JerzyKundrat пачаў "правіць смела": пераправяраў так званыя цытаты па крыніцах і там, дзе яны былі сфабрыкаваныя ўдзельнікам Ohlumon, выдаляў. Дык ён проста ўсё вярнуў на свае месцы, усе свае сфабрыкаваныя антысеміцкія штучкі. Паслухайце, ну там жа проста неймаверная ахінея. Напрыклад, Ohlumon спасылаецца на артыкул "''Тизенгаузен В. Г.'' Месца и роль евреев в Северо-Западном крае России" (зноска 48). Дык смею вас заверыць, што ў крыніцы і назва артыкула іншая, і ініцыялы аўтара іншыя, і нумар старонкі не той. І пецярбургскі чарнасоценны аўтар (не этнограф) ніякім чынам не мог выказваць думак беларускага сялянства (а цытата прыводзіцца ў падраздзеле вікіпедыйнага артыкула "Карчма і карчмар у этнаграфіі і беларускім фальклоры"). І гэта яшчэ прыклад, дзе цытата мае пад сабой аснову (была нейкая антысеміцкая пісаніна ў "''Трудах Минскаго церковнаго историко-археологическаго комитета''"). У іншых месцах ён проста прыдумляў "цытаты" пра "жыдоў-кравапіўцаў" і ўкідваў у вікіпедыю. Паглядзіце тое, што я выдаляў цягам лістапада ў вікіпедыйным артыкуле "Беларуская карчма", там усё рэльефна бачна. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:07, 28 снежня 2025 (+03) :Відаць, трэба сцяг забіраць, нават не за мінулыя грахі, а за вайну правак і за недапушчальнае стаўленне да якасці, магчыма, з прычыны не ведання беларускай мовы на належным узроўні, але тут розніцы няма чаму. Ужо мелі з гэтым справу ў артыкуле [[Андрэй Казіміравіч Меер]], але высноў тады не зроблена. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:28, 28 снежня 2025 (+03) : [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], пра антысемітізм. Нядаўна натыкнуўся на кнігу «Антысемітызм у антычным свеце». З таго часу з ім змагаемся, ніяк не адолеем. А мной, між іншым, напісаны артыкулы пра мінчукоў: [[Кім Хадзееў]], [[Гершон Трэстман]]. Пра таленавітых людзях і пісаць прыемна. Таксама яўрэі згадваюцца ў маіх артыкулах, якія атрымалі адзнаку добрых — [[Тэатр Вялікага Княства Літоўскага]], [[Краязнаўства Беларусі]], [[Рабінавая ноч]]. Зрабіў аналіз малавядомага верша Янкі Купалы [[Жыды (верш)]], дзе класік заклікаў яўрэяў аб'ядноўвацца з беларусамі ў барацьбе супраць маскалёў і палякаў)). Ананімнаму ўдзельніку не спадабалася як яўрэі адлюстраваны ў артыкуле [[Беларуская карчма]]. Артыкул ўжо даўно растыражавалі ў інтэрнэце, расцягнулі па рэфератах і ўніверсітэцкіх артыкулах. Але па ананіму ён «напісаны выключна з антысеміцкімі мэтамі»! Калі пішаш пра беларускую карчму, не абыдзеш яе ўтрымальніка-карчмара. Ну а хто карчмар? Калі б за стойкай стаяў чукча, я б пісаў пра чукчу. У запісках, дакументах, беларускім фальклоры карчмар фігура непрыемная. Няхай ананім дасць спасылкі на карчмара — добрага дзядзечку, сябра селяніна-беларуса. Адразу паставім у артыкул. І вось пад выглядам падлогі ён пачынае прыбіраць ілюстрацыі. Што з таго, што Піварскі польскі мастак? Выява карчмы ў яго носіць агульны характар. У артыкуле 58 спасылак, і што — гэта ўсё падлогі? Ананім пад выглядам падлог прыбірае дакладную запіску Гаўрылы Дзяржавіна, дзе гаворыцца пра беларускія корчмы, паколькі ў ёй негатыўна прадстаўлены яўрэі. Прыбірае статыстыку дадзеную пісьменнікам І. С. Аксаковым, паколькі той «вялікарускі шавініст». Тэкст Юзэфа Крашэўскага ён не знайшоў, — значыць, яго няма. Гэта пераклад. Пра ўкраінскі артыкул таксама падлог. І гэтак далей. У карчме акрамя карчмара ёсць яшчэ персанаж — гэта беларускі селянін. Менавіта яму прысвечаны радкі Мікалая Някрасава, якія ананім прыбірае. Вось такія падлогі.І яшчэ: дысертацыі выдаюцца пры Жыровіцкім манастыры, што не так? І ў артыкуле не напісана што гэта кнігі. Цяпер мяне гэта зусім не цікавіць. У дыскусію ўступаць не буду. Я малаактыўны. Няўжо што знайду штосьці невядомае ці забытае. Апошняе што даў — гэта артыкулы пра невядомых палескіх мастакоў — [[Фёдар Філіпавіч Лаўроў]] і [[Аляксандр Іванавіч Лазіцкі]]. На жаль, беларускіх тэм тут даецца вельмі мала.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 12:58, 18 лістапада 2025 (+03) : Наконт маёй непісьменнасці можна паглядзець мой жа артыкул [[Беларуская палеаграфія]].--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 09:29, 19 лістапада 2025 (+03) :Удзельнік Ohlumon, відаць, сапраўды не разумее, што не так са спасылкамі на неапублікаваныя дысертацыі. 1. Паўтараю: спасылкі былі аформленыя некарэктна, дысертацыі выдаваліся за кнігі, назвы дысертацый былі перакручаныя, скажоныя. Гэта недапушчальна. Такое павінен ведаць кожны школьнік і кожны вікіпедыст-пачатковец. А мы тут пра сцяг аўтадаглядчыка мову вядзём. 2. Спасылацца наўпрост на архіўныя дакументы (а неапублікаваная дысертацыя - гэта тое самае, што архіўны дакумент) на Вікіпедыі не прынята. Калі гэта самастойнае даследаванне, публікуйце яго ў рэцэнзаваным часопісе ці хоць бы ў газеце да таго, як устаўляць на Вікіпедыю. 3. У мяне ёсць поўная ўпэўненасць, што тых дысертацый Ohlumon у вочы не бачыў. То бок спасылкі на іх устаўляліся, каб прыкрыць адсутнасць надзейных крыніц інфармацыі, каб збіць з тропу чытача. Каб зрабіць вікіпедыйны артыкул знешне "салідным", хаця па сутнасці ён вельмі праблемны. Гэта фальсіфікацыя, падробка. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 20:05, 28 снежня 2025 (+03) Паспрабую апісаць пазіцыю бакоў. [[Удзельнік:Uladz v]] абвінавачвае удзельніка Ohlumon у плагіяце, падлогу крыніц і антысемітызме. Падстава: унёсак, зроблены апошнім у артыкулах «[[Литовские епархиальные ведомости]]», «[[Беларуская карчма]]». Таксама удзельнік Uladz v абвінавачвае удзельніка Ohlumon у тым, што ён не ведае беларускай мовы, выкарыстоўвае аўтаматычны пераклад без належнай вычыткі, перакладае знешнія спасылкі. [[Удзельнік:Ohlumon]] мала ўдзельнічае ў дыскусіі па гэтым пытанні, сцісла каментуе прэтэнзіі ў свой бок і заяўляе, што ён — «малаактыўны». Ён адмаўляе абвінавачванні ў сваёй непісьменнасці, прыводзячы ў прыклад створаны ім артыкул «[[Беларуская палеаграфія]]». Канстатацыя фактаў. Паміж удзельнікамі Ohlumon і Uladz v ідзе вайна правак у артыкуле «[[Беларуская карчма]]». Пры гэтым <s>удзельнік Uladz v выдаляе часткі тэксту, у тым ліку падмацаваныя крыніцамі (напрыклад, [https://www.academia.edu/27619922/%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D0%BD_%D0%B8_%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%B2%D0%BE%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%81_%D0%B2_%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B8_%D0%B2_%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%86%D0%B5_XVIII_%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%B0%D0%BB%D0%B5_XIX_%D0%B2%D0%B5%D0%BA%D0%B0 гэтай крыніцай] —</s> з артыкула знікла ўпамінанне [[Г. Р. Дзяржавін|Г. Р. Дзяржавіна]] і «яўрэйскага пытання» ў Расійскай імперыі ў канцы XVIII — пачатку XIX ст.). Г. Р. Дзяржавін — выдатны рускі паэт эпохі Асветніцтва, дзяржаўны дзеяч Расійскай імперыі, яго пазіцыя важна для прадмета артыкула. Камень спатыкнення: пераклад на беларускую мову назвы запіскі сенатара Дзяржавіна на імя імператара [[Павел I (імператар расійскі)|Паўла I]]. Відавочна, што праблема была ў пошуку адпаведніка ў сучаснай беларускай мове для састарэлага значэння слова «отвращение». На рускай мове назва запіскі гучыць літаральна: «Мнение сенатора Державина об отвращении в Белоруссии недостатка хлебного обузданием корыстных промыслов евреев, о их преобразовании и о прочем». Перекладаецца на беларускую мову (з захаваннем стылістыкі): «Меркаванне сенатара Дзяржавіна аб прадухіленні ў Беларусі недахопу хлебнага утаймаваннем карыслівых промыслаў яўрэяў, аб іх пераўтварэнні і аб іншым». У дадзеным выпадку пераклад слова «отвращение» як «агіда» стаў галоўнай падставай для абвінавачвання ў «жахлівым перакладзе» з рускай мовы. Існуючыя праблемы артыкула «Беларуская карчма»: # Некаторыя сцвержданні мяркуючы па стылістыцы тэксту з’яўляюцца цытатамі, але яны не падаюцца як такія, не ставяцца ў двухкоссі. # У артыкуле ёсць стылістычныя, арфаграфічныя, пунктуацыйныя памылкі (як у вельмі шмат якіх артыкулах у беларускай Вікіпедыі). Супраць пазбаўлення сцяга аўтадаглядчыка з прычыны неналежнага ўзроўню ведання беларускай мовай. # Артыкул патрабуе дапрацоўкі наконт выпраўлення памылак і стылістыкі, аднак гэта не крытычная заўвага для пазбаўлення сцяга аўтадаглядчыка, бо ёсць у нас яшчэ больш горшыя выпадкі, калі вікіпедысты тыражуюць памылкі. <s># Абвінавачваць у падлогу крыніц і пры гэтым выдаляць інфармацыю, падмацаваную крыніцамі, несумленна.</s> Калі інфармацыя грунтуецца на базе падлогаў крыніц, то яна мусіць быць выдаленай. <s>Нават адзінкавае дзеянне удзельніка Uladz v, якое заключалася ў тым, што «пад шумок» адбылося выдаленне са спрэчнага артыкула «Беларуская карчма» непажаданага для гэтага ўдзельніка блока інфармацыі са спасылкай на навуковае выданне, якое рэцэнзуецца, перакрэслівае яго добрыя памкненні.</s> Выдаленыя часткі артыкула<s>, падмацаваныя</s> з аўтарытэтнымі крыніцамі<s>,</s> мусяць быць адноўлены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 18:47, 28 снежня 2025 (+03) :Быў адназначны машынны пераклад, цяпер загладжаны ўжо многімі праўкамі іншых удзельнікаў. Але раніцай напрыклад была яшчэ "лаўка" замест "крамы", я выправіў, бо "лавка", а вынікаў машыннага перакладу Ohlumon не вычытваў. Гэта не першы выпадак, у артыкуле [[Андрэй Казіміравіч Меер]] была такая самая горкая сітуацыя, што толькі супольнымі высілкамі была выцягнута, а не выдалены артыкул. Наконт падлогу, трэба глядзець выпадкі, на РуВікі быццам ёсць даведзеныя выпадкі падлогу, таму і агульны давер страчаны. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 19:21, 28 снежня 2025 (+03) :Шаноўны [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], запіска Дзяржавіна мела месца. Але ў крыніцы, на якую спасылаўся Ohlumon НЕ БЫЛО "цытат", якія Ohlumon прыводзіў у абзацы. Калі ў Вас ёсць час заняцца пытаннем і напісаць абзац пра Дзяржавіна акуратна і па сутнасці, то калі ласка, займіцеся. У рэдакцыі ўдзельніка Ohlumon абзац быў наборам антыяўрэйскіх выказванняў, узятых "са столі", а не з крыніц. Там не было чаго правіць, там можна было толькі выдаліць. Вы глыбока памыляецеся, калі пішаце, нібыта я ў гэтым выпадку выдаліў інфармацыю, падмацаваную крыніцамі. Прашу Вас адмовіцца ад Вашага непадмацаванага крыніцамі сцверджання. Артыкул Цынцадзэ пра Дзяржавіна я сумленна знайшоў і прачытаў. Ohlumon спаслаўся на гэты артыкул, каб увесці чытача ў зман і "прапіхнуць" у Вікіпедыю свае фантазмы. У артыкуле Цынцадзэ корчмы згадваюцца адзін раз, шынкі - два разы (адзін раз у выглядзе "корчмы і шынкі"). Там не было з чаго браць інфармацыю пра корчмы. Хаця ў цэлым артыкул Цынцадзэ больш-менш прыймальны як крыніца (калі не лічыць таго, што апублікаваны ў "смеццевым", а не нармальным навуковым часопісе). [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 19:45, 28 снежня 2025 (+03) :: [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], намінацыя з'явілася, паколькі ''быў паказаны падлог крыніц''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:33, 28 снежня 2025 (+03) :::Вось, са свежага: пераправерыў цытаты з Паўла Шпілеўскага і Паўла Шэйна ў артыкуле "Беларуская карчма". Выявілася наступнае: усе цытаты былі недакладнымі. У адным выпадку быў прамы падлог: у тэкст Шэйна была ўключаная фраза "(карчмары часта разводзілі гарэлку вадой, дадавалі да яе дурману, падманвалі з мерай)," якой у Шэйна не было. У астатнім цытаты былі з памылкамі (не крытычнымі, але памылкамі), а каб знайсці цытаты, давялося пералапаціць кнігі цалкам, бо спасылкі на нумары старонак былі памылковымі або (у выпадку спасылак на Шэйна) проста адсутнічалі. Да таго яшчэ дадаваўся няпраўлены аўтапераклад з расійскай на беларускую. У выніку я выправіў цытаты. Якая выснова: кожную спасылку ўдзельніка Ohlumon трэба пераправяраць. Ён скажае тэксты, прыдумляе тэкст ад сябе, не расстаўляе нумароў старонак. І гэта проста першыя-лепшыя прыклады. Ёсць прыклады значна больш праблемныя, пра якія я пісаў вышэй, калі ўдзельнік Ohlumon прыдумляе тэксты з мэтамі распальвання міжнацыянальнай варожасці. Таму я і выступаю за пазбаўленне гэтага ўдзельніка сцягу аўтадаглядчыка. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 14:57, 31 снежня 2025 (+03) :::: [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], гэта быў пачатак дыскусіі. Пазней да яе дадалося абмяркоўванне ўзроўню валодання беларускай мовай. Наконт недапушчальнага стаўлення да якасці — нажаль, яно мае месца. Манавіта гэта можа стаць падставай для пазбаўлення сцяга. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:47, 31 снежня 2025 (+03) ::::: Калі падлог крыніц не пацвярджаецца, то трэба падвесці вынік абмеркавання. Але ён, як выглядае, пацвярджаецца, акурат. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:58, 31 снежня 2025 (+03) : Лічу заўвагі неабгрунтаванымі, надуманымі. Больш за тое, недарэчнымі. Заказуха.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 12:42, 19 студзеня 2026 (+03) : І яшчэ. Апанент паняцця не мае аб другасных крыніцах (вторичных источниках).--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 13:58, 21 студзеня 2026 (+03) : Апанент упірае на падлогі ў раздзеле ЛІТАРАТУРА ў артыкуле «Літоўскія епархіяльныя ведамасці». Здаецца, ад праваслаўя яго ўвогуле дрэчыць. У раздзеле ЛІТАРАТУРА часта даюцца не толькі кнігі, але і дысертацыі, навуковыя артыкулы і інш. Я, дарэчы, не пісаў што гэта кнігі. У П. Чысцякова гэта [http://opac.minda.by/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=6101 дысертацыя] на ступень кандыдата багаслоўя, у А. Нецветаева - дыпломная праца. Выданні Мінскай духоўнай Акадэміі, месца выдання Жыровічы. Гэта напісана на тытульных лістах работ. На гэтыя працы спасылаюцца ў шматлікіх артыкулах. Апошні аўтар, між іншым, служыць у мінскім кафедральным саборы, апанент можа схадзіць і спытаць у яго.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 17:36, 24 студзеня 2026 (+03) ::Дыпломная праца і неапублікаваная дысертацыя - гэта не тыя працы, на якія можна спаслацца ў Вікіпедыі. Спаслацца можна на апублікаваную дысертацыю ці магістарскую працу (напрыклад, апублікаваную ў рэпазіторыі). Дык спасылайцеся карэктна! У каталозе бібліятэкі Мінскай духоўнай акадэміі, на які спаслаўся [[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]], простым тэкстам напісана, што дысертацыя Чысцякова "не для выдачы". Як жа на яе можна спасылацца, калі яе ў чытальнай зале не выдаюць? [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 14:55, 9 лютага 2026 (+03) ::Асобна варта адзначыць, што ўдзельнік [[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] прапаноўвае пераправяраць пададзеную ім некарэктную інфармацыю, асабіста адшукваючы аўтараў крыніц. Чытач артыкула мусіць мець магчымасць праверыць карэктнасць інфармацыі, па магчымасці, не адыходзячы ад кампутара, ці прынамсі ў бібліятэцы. Калі дзеля таго, каб праверыць нешта, трэба ганяцца за аўтарамі... Ну, даруйце. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 15:21, 9 лютага 2026 (+03) : Прыбірае цытаты з дзікімі тлумачэннямі: «Меркаванне вялікадзяржаўнага шавініста Аксакава нам нецікава». Каму нам? Яўрэям? Мне, напрыклад, цікавыя ўсе гістарычныя развагі пра Беларусь, і пазітыўныя, і негатыўныя. Тым больш, уражанні класіка рускай літаратуры С. Т. Аксакава. Нажаль, цяперашняя беларуская навука стала весці адлік з 1941 года, быццам раней нічога не было. І нам тут пажадана гэтыя лакуны папаўняць, што я і раблю сваімі артыкуламі, якія атрымліваюць статус добрых.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 12:47, 27 студзеня 2026 (+03) ::Так, нам, "яўрэям", гэта сапраўды нецікава. Як казаў Сартр, "яўрэй - гэта той, каго антысеміт лічыць яўрэем". Па гэтых крытэрах Ohlumon можа залічваць мяне да яўрэяў. Ohlumon ізноў хлусіць. Я нічога не пісаў пра "нецікава". Матывацыя была наступная: "Тое, што там сабе думаў вялікарасійскі шавініст Аксакаў, не мае прамога дачынення да гісторыі беларускай карчмы. Гэта крыніца не па гісторыі беларускай карчмы, а па гісторыі расійскай грамадскай думкі". То бок пытанне стаяла не "цікава/нецікава", а "пра беларускую карчму / не пра беларускую карчму". Што там нафантазіраваў у сваёй Маскве Іван Аксакаў пра яўрэяў-карчмароў у Беларусі, да гісторыі беларускай карчмы проста не мае дачынення. Да таго ж цытата была жахлівым машынным перакладам. Яе можна было смела выдаляць толькі за машынны пераклад: "звыш таго таемных кабакоў, выключна змесцівам габрэямі". [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 15:07, 9 лютага 2026 (+03) : Доследныя ўдзельнікі ведаюць, што некаторыя крыніцы па сканчэнні часу не адчыняюцца. Апанент аб'яўляе падлогам усё, што ён не можа знайсці. Напрыклад, пра кнігу В. Н. Маракуева заяўляе што ў ёй нічога да тэмы няма. Адкуль ён ведае? Гэтую кнігу 1897 года можна знайсці толькі ў маскоўскай «Ленінцы». Ён што? Ездзіў спецыяльна ў Маскву, запісваўся ў Расійскую дзяржаўную бібліятэку? Разлік на тое, што ніхто не будзе затлумляцца і правяраць, — падлога, і ўсё! Аднак, на яе спасылаюцца ў [http://nasledie-zhirkevich.ru/wp-content/uploads/2020/08/verstka-belorussiya-2%202020-v-sbore-dlya-mi.pdf кнізе] «Белорусская земля в воспоминаниях и документах XIX–XX вв. Вып. 2. М.: ИМЛИ РАН, 2019: «Промыслов у полешуков мало; ремесел они не знают. Все кузнецы здесь — жиды. Чтобы сделать подкову или гвоздь, полешук должен ехать к жиду-кузнецу иногда верст за пятьдесят. Жиды содержат здесь корчмы. Жид-корчмарь — полновластный хозяин всей деревни, вся деревня, обыкновенно, у него в долгу и без его разрешения ничего не может сделать». :: ''Доследныя ўдзельнікі ведаюць'', што тут можна лухту аўтаперакладам фігачыць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:57, 29 студзеня 2026 (+03) ::Як у сваіх артыкулах на Вікіпедыі, так і ў гэтай дыскусіі ўдзельнік Ohlumon беспардонна хлусіць. Кніга Маракуева ёсць у Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі (https://elib.nlb.by/catalog/Record/BY-NLB-br238557?sid=85171518). Больш за тое, аблічбаваная і даступная зарэгістраваным карыстальнікам дыстанцыйна. На старонках 26-27 кнігі Маракуева (Адэса, 1897) няма нічога пра карчмароў. Так, у іншых месцах кнігі ён нешта пра іх піша. Дык тыя месцы і трэба было цытаваць, а не фальсіфікацыяй займацца. І ўжо пэўна можна сцвярджаць, што пры напісанні артыкула "Беларуская карчма" Ohlumon у "маскоўскую ленінку" (35 год як Расійская дзяржаўная бібліятэка імя Уладзіміра Ільіча не носіць) не ездзіў. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 14:46, 9 лютага 2026 (+03) : У рускай Вікіпедыі яўрэйскае лобі цяпер вельмі агрэсіўнае. Спадзяюся, Belviki не скаціцца ў гэта.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 13:42, 29 студзеня 2026 (+03) ::Я спадзяюся, што ўдзельнікаў, якія на кожным кроку шукаюць "яўрэйскае лобі", "(жыда)масонаў" і "антыславянскую змову" у беларускім раздзеле вікіпедыі не застанецца. У XXI стагоддзі не выпадае рэкламаваць у энцыклапедыях "Пратаколы сіёнскіх мудрацоў" і падобную літаратуру, якой абчытаўся спадар Ohlumon. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 14:50, 9 лютага 2026 (+03) : Бачу спробы заблакаваць мяне на год.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 15:45, 1 лютага 2026 (+03) :: Я хачу падвесці вынік, ці можаце вы неяк пракаментаваць падлог? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:25, 1 лютага 2026 (+03) ::: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], я ж прывёў пару прэтэнзій. І ўсё астатняе ў такім жа родзе. Ну вось, напрыклад: спасылка на артыкул Цынцадзэ ёсць спасылка другасная, і тэкст Г. Дзяржавіна мной не прыдуманы, ён сустракаецца ў розных выданнях, яго [http://Ревизионная%20поездка%20сенатора%20Державина%20(mishpoha.org) цытуе] нават яўрэйскі часопіс МІЖПОХА. Гэтак жа і з тэкстам Шпілеўскага, Шэйна і іншых. Праверце самі, і пераканаецеся.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 09:26, 2 лютага 2026 (+03) :::: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], думаю, мне можна зрабіць папярэджанне за нядобрасумленную вычытку маіх тэкстаў. Гэта прыму да ўвагі.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 12:32, 2 лютага 2026 (+03) ::::Правільна, тэкст Дзяржавіна дзесьці існуе. Толькі Ohlumon "цытуе" яго і не спасылаецца на крыніцу цытаты. Выдумляе цытату на хаду. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 14:33, 9 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Удзельнік быў нечакана заблакаваны Фондам Вікімедыя. Наступная размова пра сцяг не мае сэнсу. Сам заўважу, што кейс быў не самым відавочным, але атрымалася так, як атрымалася. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:58, 13 лютага 2026 (+03) == [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] — пазбаўленне сцяга аўтадаглядчыка == На [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў]] быў паказаны падлог крыніц з боку ўдзельніка. Артыкулы ў такім разе не могуць быць пазначаны як аўтадагледжаныя. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:51, 15 лістапада 2025 (+03) :Можа, будуць прыклады, што менавіта названа "падлогам"? -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:03, 16 лістапада 2025 (+03) :: [[Удзельнік:Için warum]], ці зможаце патлумачыць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:12, 16 лістапада 2025 (+03) ::: Калі ласка. Яшчэ ў маі гэтага года на старонцы Запыты да адміністратараў я прыводзіў цэлы спіс такіх прыкладаў. Курсівам там паказаны цытаты правак гэтага ўдзельніка, а далей (без курсіва) паказана, што на самой справе напісана ў згаданых крыніцах. Больш за 100 прыкладаў, прычым гэта толькі частка, толькі тое, на што хапіла маіх сіл і цярплівасці. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:06, 16 лістапада 2025 (+03) ::::Пераглядзеў тыя выпадкі, не думаю, што такое можна назваць падлогам крыніц. Звычайна, у крыніцы ёсць нешта, з чаго зроблены высновы і штосьці дадумана, дапоўнена самастойнымі аналогіямі. Праблема, што высновы і дадумыванне не для Вікіпедыі, якія б яны ні былі слушныя і трапныя. Спачатку мусіць быць публікацыя высноў і думак у адпаведным выданні, потым з яе ў Вікіпедыю, толькі такі парадак. З аналогіямі не ўпэўнены як разглядаць. Можа, гэта было не відавочна, то цяпер ужо не раз яўна напісана ў абмеркаванні праблемнай сітуацыі. Можа, гэта яшчэ і справа фармуліроўкі, як падаць і не ўвесці ненаўмысна ў зман чытачоў. Наконт самастойных аналогій, сам зрабіў такое ў артыкуле [[Манасеева]], мог бы паставіць і крыніцу, што было хроснае і інацкае імя Манасія, але ў іх вёска Манасеева не згадвалася б. Гэта быў бы падлог крыніцы або ўласнае даследаванне? Але аналогія заканамерная, пры гэтым я не напісаў, што назва вёскі ўтворана ад імя Манасія. Назва яўна патранімічная, аўтар у тэксце вышэй зыходзіць з гэтага, я прапанаваў іншы варыянт імя ад якога гэта магло быць, але яўна не сказаў гэта. Выкрэсліваем? Таму, супраць зняцця сцягу, пагатоў нават не даглядчыка, аўтадаглядчыка. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:22, 22 лістапада 2025 (+03) ::::: [[Удзельнік:M.L.Bot|Пане Максіме]], Вікіпедыя створана для таго, каб кожны мог яе правіць смела! У БелВікі прынята паказваць шырокі погляд на рэчы, на гэтым грунце кансэнсус і будзем шукаць. Спробы накідвання жорсткіх рамак — няўдалыя патугі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:55, 22 лістапада 2025 (+03) ::::: Калі вам не падабаецца фармулёўка "падлог крыніц", вы можаце называць сітуацыю неяк інакш, аднак сутнасці гэта не мяняе. Амаль усе праўкі гэтага ўдзельніка праблемныя (а іх некалькі сотняў!), гэта значыць даверу таму, што ён піша, няма, трэба ўсё пераправяраць. Тады які сэнс таго, што ён мае сцяг аўтадаглядчыка? Я ўжо не кажу пра тое, што ён займаўся вандалізмам, выдаляючы праўдзівую інфармацыю, якая мае крыніцы, або выдаляючы запыты крыніц. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 20:44, 22 лістапада 2025 (+03) :@[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], (бес)сэнсоўныя адкаты як у [[Камайка]] ўспрымаюцца негатыўна. Адмяняецца чужая праўка з запытамі крыніц, але наступнай праўкай самі амаль усё сціраеце, то-бок згодны, што запыты былі ў асноўным па справе. Так выглядае. Чаму не сцерці без адкату перад гэтым, навошта дадатковая эмацыйныя нагрузка? Іншаму ўдзельніку ідзе паведамленне пра адкат, што выклікае вайну адкатаў/правак на пустым месцы. Па суме/выніках гэта не вандалізм, а ў асобных складніках ён яўны. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:30, 23 лістапада 2025 (+03) ::Дзеля зразумеласці было разбіта на 3 (тры) асобныя абзацы тое, што ў адной крыніцы ("Kamoja, Ad[utiškis]."). Астатняе (структура), як цяпер мяркую, для паспалітага чытача лішняе, няхай застанецца для спецыялізаваных публікацый. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:42, 23 лістапада 2025 (+03) = Архіў = * [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка/Архіў]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Запыты на статусы]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Догляд]] 4ggt7zy2bbd3cxssop0kneq39gislju 5155279 5155267 2026-06-17T11:02:40Z DobryBrat 5701 /* Цімох */ вынік 5155279 wikitext text/x-wiki {{/Шапка}} <!--падавайце запыты пад гэтым радком--> == Autumndancer == Прапаную надаць сцяг аўтадаглядчыка ўдзельніку [[Удзельнік:Autumndancer|Autumndancer]], стаж і ўнёсак адпаведны, ніводнай праўкі, якая вымагала б перадогляду за гэты час не заўважыў. Калі будзе яго згода і вырашаць адміны, можа, і сцяг даглядчыка адразу. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:33, 17 чэрвеня 2026 (+03) == [[Удзельнік:Цімох|Цімох]] == {{закрыта}} Прапаную забраць сцяг аўтадаглядчыка ва ўдзельніка [[Удзельнік:Цімох|Цімох]], уклад не адпавядае мінімальным нормам. Здаецца, або капіпаст аднекуль, або перапрацоўка ШІ і закідванне гэтай сыравіны ў Вікіпедыю -- ні вікіфікацыі, а калі ёсць то тыпу РуВікі, то-бок не працуе, у раздзелах Спасылак няма лінкаў, але ёсць іх апісанні, няма далучэння да ЭВД, месцамі мова тыпу "Юнасць", яўныя машынныя сляды, якіх не кранала вока жывога чалавека, і шмат іншага. Паасобку недахопы можна цярпець, але ўсё разам -- прынамсі, аўтадаглядчыка сцяг трэба зняць. І паглядзіце хто даў сцяг, не бачу. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:24, 20 лютага 2026 (+03) :Рэакцыі ніякай, тым часам, за чатыры месяцы ўдзельнік нічога не паправіў са створанага ім, усё роўна ў тым стане і для догляду вымагае значнай перапрацоўкі, далучэння да Вікіданых і іншага. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:36, 17 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Сцяг аўтадаглядчыка забраны. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:02, 17 чэрвеня 2026 (+03) == [[Удзельніца:Emilia Noah|Emilia Noah]] == {{закрыта}} Вітаю. Стаж і ўнёсак удзельніцы [[Удзельніца:Emilia Noah|Emilia Noah]] цалкам адпавядае сцягу даглядчыцы. У тым ліку шмат неабходнай руціны робіць, як то архівацыя. Вядома, калі будзе яе згода. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 09:50, 12 лістапада 2025 (+03) :{{за}} цешуся і зычу ўдзельніцы поспехаў! [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:03, 12 лістапада 2025 (+03) :: Шаноўныя адміны, згода ўдзельніка наконт атрымання гэтага сцяга мае быць выказана (прынамсі ён мае пацвердзіць, што азнаёміўся з правіламі догляду). --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:38, 12 лістапада 2025 (+03) ::Так, згоды трэба дачакацца. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:04, 12 лістапада 2025 (+03) :::Так, слушна, нікуды не спяшаемся. Чакаем паведамлення ад @[[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 18:16, 12 лістапада 2025 (+03) :::: [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]], аўтадаглядчыка можна даць і без яўна выказанай згоды. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:56, 15 лістапада 2025 (+03) : {{за}} [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 19:54, 12 лістапада 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Згодны няма. Але можна разглядзець варыянт, прапанаваны JerzyKundrat вышэй, са сцягам аўтадаглядчыка без яўнай згоды. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:05, 16 лістапада 2025 (+03) : {{Done}}! [[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah#Аўтадогляд|Сцяг выдаў]]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:44, 16 лістапада 2025 (+03) : Згода [[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah#c-Emilia_Noah-20251116141100-MocnyDuham-20251116140600|ёсць]]! Удзельніца проста не бачыла размову. У такім выпадку я выдаю сцяг даглядчыка? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:28, 16 лістапада 2025 (+03) ::@[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], удзельніца піша, што не будзе займацца доглядам, то аўтадолгяду ў такім разе хопіць. Калі вырашыць займацца, праз новы запыт без праблем дадасце і даглядчыка. Так мне здаецца. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 18:29, 16 лістапада 2025 (+03) ::: Можа лепш даць, чым не даць, а там і ўцягнецца сама. Але вам у такіх пытаннях больш даверу. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:57, 16 лістапада 2025 (+03) == [[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] — пазбаўленне сцяга аўтадаглядчыка == {{закрыта}} На [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў]] быў паказаны падлог крыніц з боку ўдзельніка. Артыкулы ў такім разе не могуць быць пазначаны як аўтадагледжаныя. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:51, 15 лістапада 2025 (+03) :На РускВікі гэта [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC_%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2/%D0%90%D1%80%D1%85%D0%B8%D0%B2/2023/04#Ohlumon:_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B3_%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2 праблема ў 2023 годзе яўна паўстала], але была магчыма і значна раней, прынамсі памятаю выпадак з [https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9A%D0%BB%D1%83%D0%B1_%D0%BF%D0%B8%D1%89%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2_(%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA)&diff=prev&oldid=59916030 фотамантажом ажно ў 2013 годзе], відаць, тады не было ясна як так атрымалася. Калі пакараем, то праз столькі часу, хаця ў нас няма быццам "тэрмінаў даўніны", а, можа, удзельнік асэнсаваў і да такой практыкі не вернецца? -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 16:56, 16 лістапада 2025 (+03) ::Тут або нам траціць свае высілкі і сачыць за ўдзельнікам, ягонымі новымі праўкамі, усё пераправяраць і калі што адпаведна рэагаваць. Або можам адрэагаваць прэвентыўна. Да таго ж, выглядае так, што шмат чаго з таго, што было сумніўным у ру вікі, трапіла ў бел вікі... Я не ўпэўнены, як паступіць лепш, але можа быць нам так будзе прасцей працаваць, калі пакуль што здымем сцяг + будзе рэакцыя на тое, што пісалі ў запытах да адміністратараў [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:29, 17 лістапада 2025 (+03) : Ёсць прыклады апошніх вандальных правак? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 02:50, 17 лістапада 2025 (+03) ::Капірую тэкст з іншай дыскусіі, якая раней праходзіла ў раздзеле "Запыты да адміністратараў": ::Па прыклады падлогу крыніц далёка хадзіць не трэба: у створаным гэтым летам артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] Ohlumon дадаў у спіс літаратуры дзве кнігі (Нецветаев А. «Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Православной Церкви Белоруссии. — Минск: Жировичи, 2003. — 131 с.; Чистяков П. Г. Церковно-краеведческая проблематика епархиальных ведомостей, издававшихся в Беларуси во второй половине XIX, начале XX столетий. — Минск: Жировичи, 2004. — 295 с.). Толькі вось кніг такіх у прыродзе няма (можна спраўдзіць у т.л. у каталозе Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі). Не было ў прыродзе і выдавецтва "Жировичи". Былі, здаецца, неапублікаваныя дысертацыі кандыдатаў багаслоўя, абароненыя ў духоўнай акадэміі. Але нават у іх назвы былі іншымі. Так, дысертацыя Нецвятаева, здаецца, называлася "«Литовские епархиальные ведомости» как источник по истории Белорусской Православной Церкви". І як можна на Вікіпедыі спасылацца на неапублікаваную дысертацыю, у дадатак называючы яе кнігай? Магу паспрачацца, што Ohlumon тую дысертацыю ў вочы не бачыў - дык тым больш як ён можа на яе спасылацца? ::Або вось яшчэ цікавей: артыкул [[Беларуская карчма]] быў, выглядае, напісаны выключна з антысеміцкімі мэтамі. Ад імя Юзафа Ігнацага Крашэўскага напісаны антысеміцкі абзац, у двукоссях, нібыта цытата, і спасылка ёсць (Kraszewski J. Wspomnienia Polesia. Wolynia і Litwy. Wilno, 1840. S. 82). Праходзім па спасылцы (https://pbc.biaman.pl/dlibra/publication/edition/1502?id=1502), глядзім адпаведную старонку (82). Зразумела, ніякага антысеміцкага пасажу там няма, наогул мова не пра корчмы. ::У артыкуле [[Литовские епархиальные ведомости]] папахвае і плагіятам. Праўда, спасылкі на анлайн-выданне "Православной энциклопедии" Ohlumon дае, але ж гэта не дае яму права спісваць адтуль слова ў слова. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:24, 28 снежня 2025 (+03) : [[Удзельнік:Ohlumon]], прашу Вас выказаць сваю пазіцыю ў разумны час наконт паднятага пытання. Пры гэтым звяртаю ўвагу, што рашэнне можа быць прынята, нават калі Вы не пракаментуеце гэты запыт па якой-кольвек прычыне. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 08:20, 17 лістапада 2025 (+03) :Калегі, даўно ў белвікі не зазіраў, то выбачайце, што позна адказваю. Паглядзіце, якую вайну правак усчаў удзельнік Ohlumon у артыкуле [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%BA%D0%B0%D1%80%D1%87%D0%BC%D0%B0&action=history Беларуская карчма]. Я на прапанову JerzyKundrat пачаў "правіць смела": пераправяраў так званыя цытаты па крыніцах і там, дзе яны былі сфабрыкаваныя ўдзельнікам Ohlumon, выдаляў. Дык ён проста ўсё вярнуў на свае месцы, усе свае сфабрыкаваныя антысеміцкія штучкі. Паслухайце, ну там жа проста неймаверная ахінея. Напрыклад, Ohlumon спасылаецца на артыкул "''Тизенгаузен В. Г.'' Месца и роль евреев в Северо-Западном крае России" (зноска 48). Дык смею вас заверыць, што ў крыніцы і назва артыкула іншая, і ініцыялы аўтара іншыя, і нумар старонкі не той. І пецярбургскі чарнасоценны аўтар (не этнограф) ніякім чынам не мог выказваць думак беларускага сялянства (а цытата прыводзіцца ў падраздзеле вікіпедыйнага артыкула "Карчма і карчмар у этнаграфіі і беларускім фальклоры"). І гэта яшчэ прыклад, дзе цытата мае пад сабой аснову (была нейкая антысеміцкая пісаніна ў "''Трудах Минскаго церковнаго историко-археологическаго комитета''"). У іншых месцах ён проста прыдумляў "цытаты" пра "жыдоў-кравапіўцаў" і ўкідваў у вікіпедыю. Паглядзіце тое, што я выдаляў цягам лістапада ў вікіпедыйным артыкуле "Беларуская карчма", там усё рэльефна бачна. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 02:07, 28 снежня 2025 (+03) :Відаць, трэба сцяг забіраць, нават не за мінулыя грахі, а за вайну правак і за недапушчальнае стаўленне да якасці, магчыма, з прычыны не ведання беларускай мовы на належным узроўні, але тут розніцы няма чаму. Ужо мелі з гэтым справу ў артыкуле [[Андрэй Казіміравіч Меер]], але высноў тады не зроблена. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:28, 28 снежня 2025 (+03) : [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], пра антысемітізм. Нядаўна натыкнуўся на кнігу «Антысемітызм у антычным свеце». З таго часу з ім змагаемся, ніяк не адолеем. А мной, між іншым, напісаны артыкулы пра мінчукоў: [[Кім Хадзееў]], [[Гершон Трэстман]]. Пра таленавітых людзях і пісаць прыемна. Таксама яўрэі згадваюцца ў маіх артыкулах, якія атрымалі адзнаку добрых — [[Тэатр Вялікага Княства Літоўскага]], [[Краязнаўства Беларусі]], [[Рабінавая ноч]]. Зрабіў аналіз малавядомага верша Янкі Купалы [[Жыды (верш)]], дзе класік заклікаў яўрэяў аб'ядноўвацца з беларусамі ў барацьбе супраць маскалёў і палякаў)). Ананімнаму ўдзельніку не спадабалася як яўрэі адлюстраваны ў артыкуле [[Беларуская карчма]]. Артыкул ўжо даўно растыражавалі ў інтэрнэце, расцягнулі па рэфератах і ўніверсітэцкіх артыкулах. Але па ананіму ён «напісаны выключна з антысеміцкімі мэтамі»! Калі пішаш пра беларускую карчму, не абыдзеш яе ўтрымальніка-карчмара. Ну а хто карчмар? Калі б за стойкай стаяў чукча, я б пісаў пра чукчу. У запісках, дакументах, беларускім фальклоры карчмар фігура непрыемная. Няхай ананім дасць спасылкі на карчмара — добрага дзядзечку, сябра селяніна-беларуса. Адразу паставім у артыкул. І вось пад выглядам падлогі ён пачынае прыбіраць ілюстрацыі. Што з таго, што Піварскі польскі мастак? Выява карчмы ў яго носіць агульны характар. У артыкуле 58 спасылак, і што — гэта ўсё падлогі? Ананім пад выглядам падлог прыбірае дакладную запіску Гаўрылы Дзяржавіна, дзе гаворыцца пра беларускія корчмы, паколькі ў ёй негатыўна прадстаўлены яўрэі. Прыбірае статыстыку дадзеную пісьменнікам І. С. Аксаковым, паколькі той «вялікарускі шавініст». Тэкст Юзэфа Крашэўскага ён не знайшоў, — значыць, яго няма. Гэта пераклад. Пра ўкраінскі артыкул таксама падлог. І гэтак далей. У карчме акрамя карчмара ёсць яшчэ персанаж — гэта беларускі селянін. Менавіта яму прысвечаны радкі Мікалая Някрасава, якія ананім прыбірае. Вось такія падлогі.І яшчэ: дысертацыі выдаюцца пры Жыровіцкім манастыры, што не так? І ў артыкуле не напісана што гэта кнігі. Цяпер мяне гэта зусім не цікавіць. У дыскусію ўступаць не буду. Я малаактыўны. Няўжо што знайду штосьці невядомае ці забытае. Апошняе што даў — гэта артыкулы пра невядомых палескіх мастакоў — [[Фёдар Філіпавіч Лаўроў]] і [[Аляксандр Іванавіч Лазіцкі]]. На жаль, беларускіх тэм тут даецца вельмі мала.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 12:58, 18 лістапада 2025 (+03) : Наконт маёй непісьменнасці можна паглядзець мой жа артыкул [[Беларуская палеаграфія]].--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 09:29, 19 лістапада 2025 (+03) :Удзельнік Ohlumon, відаць, сапраўды не разумее, што не так са спасылкамі на неапублікаваныя дысертацыі. 1. Паўтараю: спасылкі былі аформленыя некарэктна, дысертацыі выдаваліся за кнігі, назвы дысертацый былі перакручаныя, скажоныя. Гэта недапушчальна. Такое павінен ведаць кожны школьнік і кожны вікіпедыст-пачатковец. А мы тут пра сцяг аўтадаглядчыка мову вядзём. 2. Спасылацца наўпрост на архіўныя дакументы (а неапублікаваная дысертацыя - гэта тое самае, што архіўны дакумент) на Вікіпедыі не прынята. Калі гэта самастойнае даследаванне, публікуйце яго ў рэцэнзаваным часопісе ці хоць бы ў газеце да таго, як устаўляць на Вікіпедыю. 3. У мяне ёсць поўная ўпэўненасць, што тых дысертацый Ohlumon у вочы не бачыў. То бок спасылкі на іх устаўляліся, каб прыкрыць адсутнасць надзейных крыніц інфармацыі, каб збіць з тропу чытача. Каб зрабіць вікіпедыйны артыкул знешне "салідным", хаця па сутнасці ён вельмі праблемны. Гэта фальсіфікацыя, падробка. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 20:05, 28 снежня 2025 (+03) Паспрабую апісаць пазіцыю бакоў. [[Удзельнік:Uladz v]] абвінавачвае удзельніка Ohlumon у плагіяце, падлогу крыніц і антысемітызме. Падстава: унёсак, зроблены апошнім у артыкулах «[[Литовские епархиальные ведомости]]», «[[Беларуская карчма]]». Таксама удзельнік Uladz v абвінавачвае удзельніка Ohlumon у тым, што ён не ведае беларускай мовы, выкарыстоўвае аўтаматычны пераклад без належнай вычыткі, перакладае знешнія спасылкі. [[Удзельнік:Ohlumon]] мала ўдзельнічае ў дыскусіі па гэтым пытанні, сцісла каментуе прэтэнзіі ў свой бок і заяўляе, што ён — «малаактыўны». Ён адмаўляе абвінавачванні ў сваёй непісьменнасці, прыводзячы ў прыклад створаны ім артыкул «[[Беларуская палеаграфія]]». Канстатацыя фактаў. Паміж удзельнікамі Ohlumon і Uladz v ідзе вайна правак у артыкуле «[[Беларуская карчма]]». Пры гэтым <s>удзельнік Uladz v выдаляе часткі тэксту, у тым ліку падмацаваныя крыніцамі (напрыклад, [https://www.academia.edu/27619922/%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D0%BD_%D0%B8_%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%B2%D0%BE%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%81_%D0%B2_%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B8_%D0%B2_%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%86%D0%B5_XVIII_%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%B0%D0%BB%D0%B5_XIX_%D0%B2%D0%B5%D0%BA%D0%B0 гэтай крыніцай] —</s> з артыкула знікла ўпамінанне [[Г. Р. Дзяржавін|Г. Р. Дзяржавіна]] і «яўрэйскага пытання» ў Расійскай імперыі ў канцы XVIII — пачатку XIX ст.). Г. Р. Дзяржавін — выдатны рускі паэт эпохі Асветніцтва, дзяржаўны дзеяч Расійскай імперыі, яго пазіцыя важна для прадмета артыкула. Камень спатыкнення: пераклад на беларускую мову назвы запіскі сенатара Дзяржавіна на імя імператара [[Павел I (імператар расійскі)|Паўла I]]. Відавочна, што праблема была ў пошуку адпаведніка ў сучаснай беларускай мове для састарэлага значэння слова «отвращение». На рускай мове назва запіскі гучыць літаральна: «Мнение сенатора Державина об отвращении в Белоруссии недостатка хлебного обузданием корыстных промыслов евреев, о их преобразовании и о прочем». Перекладаецца на беларускую мову (з захаваннем стылістыкі): «Меркаванне сенатара Дзяржавіна аб прадухіленні ў Беларусі недахопу хлебнага утаймаваннем карыслівых промыслаў яўрэяў, аб іх пераўтварэнні і аб іншым». У дадзеным выпадку пераклад слова «отвращение» як «агіда» стаў галоўнай падставай для абвінавачвання ў «жахлівым перакладзе» з рускай мовы. Існуючыя праблемы артыкула «Беларуская карчма»: # Некаторыя сцвержданні мяркуючы па стылістыцы тэксту з’яўляюцца цытатамі, але яны не падаюцца як такія, не ставяцца ў двухкоссі. # У артыкуле ёсць стылістычныя, арфаграфічныя, пунктуацыйныя памылкі (як у вельмі шмат якіх артыкулах у беларускай Вікіпедыі). Супраць пазбаўлення сцяга аўтадаглядчыка з прычыны неналежнага ўзроўню ведання беларускай мовай. # Артыкул патрабуе дапрацоўкі наконт выпраўлення памылак і стылістыкі, аднак гэта не крытычная заўвага для пазбаўлення сцяга аўтадаглядчыка, бо ёсць у нас яшчэ больш горшыя выпадкі, калі вікіпедысты тыражуюць памылкі. <s># Абвінавачваць у падлогу крыніц і пры гэтым выдаляць інфармацыю, падмацаваную крыніцамі, несумленна.</s> Калі інфармацыя грунтуецца на базе падлогаў крыніц, то яна мусіць быць выдаленай. <s>Нават адзінкавае дзеянне удзельніка Uladz v, якое заключалася ў тым, што «пад шумок» адбылося выдаленне са спрэчнага артыкула «Беларуская карчма» непажаданага для гэтага ўдзельніка блока інфармацыі са спасылкай на навуковае выданне, якое рэцэнзуецца, перакрэслівае яго добрыя памкненні.</s> Выдаленыя часткі артыкула<s>, падмацаваныя</s> з аўтарытэтнымі крыніцамі<s>,</s> мусяць быць адноўлены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 18:47, 28 снежня 2025 (+03) :Быў адназначны машынны пераклад, цяпер загладжаны ўжо многімі праўкамі іншых удзельнікаў. Але раніцай напрыклад была яшчэ "лаўка" замест "крамы", я выправіў, бо "лавка", а вынікаў машыннага перакладу Ohlumon не вычытваў. Гэта не першы выпадак, у артыкуле [[Андрэй Казіміравіч Меер]] была такая самая горкая сітуацыя, што толькі супольнымі высілкамі была выцягнута, а не выдалены артыкул. Наконт падлогу, трэба глядзець выпадкі, на РуВікі быццам ёсць даведзеныя выпадкі падлогу, таму і агульны давер страчаны. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 19:21, 28 снежня 2025 (+03) :Шаноўны [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], запіска Дзяржавіна мела месца. Але ў крыніцы, на якую спасылаўся Ohlumon НЕ БЫЛО "цытат", якія Ohlumon прыводзіў у абзацы. Калі ў Вас ёсць час заняцца пытаннем і напісаць абзац пра Дзяржавіна акуратна і па сутнасці, то калі ласка, займіцеся. У рэдакцыі ўдзельніка Ohlumon абзац быў наборам антыяўрэйскіх выказванняў, узятых "са столі", а не з крыніц. Там не было чаго правіць, там можна было толькі выдаліць. Вы глыбока памыляецеся, калі пішаце, нібыта я ў гэтым выпадку выдаліў інфармацыю, падмацаваную крыніцамі. Прашу Вас адмовіцца ад Вашага непадмацаванага крыніцамі сцверджання. Артыкул Цынцадзэ пра Дзяржавіна я сумленна знайшоў і прачытаў. Ohlumon спаслаўся на гэты артыкул, каб увесці чытача ў зман і "прапіхнуць" у Вікіпедыю свае фантазмы. У артыкуле Цынцадзэ корчмы згадваюцца адзін раз, шынкі - два разы (адзін раз у выглядзе "корчмы і шынкі"). Там не было з чаго браць інфармацыю пра корчмы. Хаця ў цэлым артыкул Цынцадзэ больш-менш прыймальны як крыніца (калі не лічыць таго, што апублікаваны ў "смеццевым", а не нармальным навуковым часопісе). [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 19:45, 28 снежня 2025 (+03) :: [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]], намінацыя з'явілася, паколькі ''быў паказаны падлог крыніц''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:33, 28 снежня 2025 (+03) :::Вось, са свежага: пераправерыў цытаты з Паўла Шпілеўскага і Паўла Шэйна ў артыкуле "Беларуская карчма". Выявілася наступнае: усе цытаты былі недакладнымі. У адным выпадку быў прамы падлог: у тэкст Шэйна была ўключаная фраза "(карчмары часта разводзілі гарэлку вадой, дадавалі да яе дурману, падманвалі з мерай)," якой у Шэйна не было. У астатнім цытаты былі з памылкамі (не крытычнымі, але памылкамі), а каб знайсці цытаты, давялося пералапаціць кнігі цалкам, бо спасылкі на нумары старонак былі памылковымі або (у выпадку спасылак на Шэйна) проста адсутнічалі. Да таго яшчэ дадаваўся няпраўлены аўтапераклад з расійскай на беларускую. У выніку я выправіў цытаты. Якая выснова: кожную спасылку ўдзельніка Ohlumon трэба пераправяраць. Ён скажае тэксты, прыдумляе тэкст ад сябе, не расстаўляе нумароў старонак. І гэта проста першыя-лепшыя прыклады. Ёсць прыклады значна больш праблемныя, пра якія я пісаў вышэй, калі ўдзельнік Ohlumon прыдумляе тэксты з мэтамі распальвання міжнацыянальнай варожасці. Таму я і выступаю за пазбаўленне гэтага ўдзельніка сцягу аўтадаглядчыка. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 14:57, 31 снежня 2025 (+03) :::: [[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]], гэта быў пачатак дыскусіі. Пазней да яе дадалося абмяркоўванне ўзроўню валодання беларускай мовай. Наконт недапушчальнага стаўлення да якасці — нажаль, яно мае месца. Манавіта гэта можа стаць падставай для пазбаўлення сцяга. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:47, 31 снежня 2025 (+03) ::::: Калі падлог крыніц не пацвярджаецца, то трэба падвесці вынік абмеркавання. Але ён, як выглядае, пацвярджаецца, акурат. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:58, 31 снежня 2025 (+03) : Лічу заўвагі неабгрунтаванымі, надуманымі. Больш за тое, недарэчнымі. Заказуха.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 12:42, 19 студзеня 2026 (+03) : І яшчэ. Апанент паняцця не мае аб другасных крыніцах (вторичных источниках).--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 13:58, 21 студзеня 2026 (+03) : Апанент упірае на падлогі ў раздзеле ЛІТАРАТУРА ў артыкуле «Літоўскія епархіяльныя ведамасці». Здаецца, ад праваслаўя яго ўвогуле дрэчыць. У раздзеле ЛІТАРАТУРА часта даюцца не толькі кнігі, але і дысертацыі, навуковыя артыкулы і інш. Я, дарэчы, не пісаў што гэта кнігі. У П. Чысцякова гэта [http://opac.minda.by/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=6101 дысертацыя] на ступень кандыдата багаслоўя, у А. Нецветаева - дыпломная праца. Выданні Мінскай духоўнай Акадэміі, месца выдання Жыровічы. Гэта напісана на тытульных лістах работ. На гэтыя працы спасылаюцца ў шматлікіх артыкулах. Апошні аўтар, між іншым, служыць у мінскім кафедральным саборы, апанент можа схадзіць і спытаць у яго.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 17:36, 24 студзеня 2026 (+03) ::Дыпломная праца і неапублікаваная дысертацыя - гэта не тыя працы, на якія можна спаслацца ў Вікіпедыі. Спаслацца можна на апублікаваную дысертацыю ці магістарскую працу (напрыклад, апублікаваную ў рэпазіторыі). Дык спасылайцеся карэктна! У каталозе бібліятэкі Мінскай духоўнай акадэміі, на які спаслаўся [[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]], простым тэкстам напісана, што дысертацыя Чысцякова "не для выдачы". Як жа на яе можна спасылацца, калі яе ў чытальнай зале не выдаюць? [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 14:55, 9 лютага 2026 (+03) ::Асобна варта адзначыць, што ўдзельнік [[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] прапаноўвае пераправяраць пададзеную ім некарэктную інфармацыю, асабіста адшукваючы аўтараў крыніц. Чытач артыкула мусіць мець магчымасць праверыць карэктнасць інфармацыі, па магчымасці, не адыходзячы ад кампутара, ці прынамсі ў бібліятэцы. Калі дзеля таго, каб праверыць нешта, трэба ганяцца за аўтарамі... Ну, даруйце. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 15:21, 9 лютага 2026 (+03) : Прыбірае цытаты з дзікімі тлумачэннямі: «Меркаванне вялікадзяржаўнага шавініста Аксакава нам нецікава». Каму нам? Яўрэям? Мне, напрыклад, цікавыя ўсе гістарычныя развагі пра Беларусь, і пазітыўныя, і негатыўныя. Тым больш, уражанні класіка рускай літаратуры С. Т. Аксакава. Нажаль, цяперашняя беларуская навука стала весці адлік з 1941 года, быццам раней нічога не было. І нам тут пажадана гэтыя лакуны папаўняць, што я і раблю сваімі артыкуламі, якія атрымліваюць статус добрых.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 12:47, 27 студзеня 2026 (+03) ::Так, нам, "яўрэям", гэта сапраўды нецікава. Як казаў Сартр, "яўрэй - гэта той, каго антысеміт лічыць яўрэем". Па гэтых крытэрах Ohlumon можа залічваць мяне да яўрэяў. Ohlumon ізноў хлусіць. Я нічога не пісаў пра "нецікава". Матывацыя была наступная: "Тое, што там сабе думаў вялікарасійскі шавініст Аксакаў, не мае прамога дачынення да гісторыі беларускай карчмы. Гэта крыніца не па гісторыі беларускай карчмы, а па гісторыі расійскай грамадскай думкі". То бок пытанне стаяла не "цікава/нецікава", а "пра беларускую карчму / не пра беларускую карчму". Што там нафантазіраваў у сваёй Маскве Іван Аксакаў пра яўрэяў-карчмароў у Беларусі, да гісторыі беларускай карчмы проста не мае дачынення. Да таго ж цытата была жахлівым машынным перакладам. Яе можна было смела выдаляць толькі за машынны пераклад: "звыш таго таемных кабакоў, выключна змесцівам габрэямі". [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 15:07, 9 лютага 2026 (+03) : Доследныя ўдзельнікі ведаюць, што некаторыя крыніцы па сканчэнні часу не адчыняюцца. Апанент аб'яўляе падлогам усё, што ён не можа знайсці. Напрыклад, пра кнігу В. Н. Маракуева заяўляе што ў ёй нічога да тэмы няма. Адкуль ён ведае? Гэтую кнігу 1897 года можна знайсці толькі ў маскоўскай «Ленінцы». Ён што? Ездзіў спецыяльна ў Маскву, запісваўся ў Расійскую дзяржаўную бібліятэку? Разлік на тое, што ніхто не будзе затлумляцца і правяраць, — падлога, і ўсё! Аднак, на яе спасылаюцца ў [http://nasledie-zhirkevich.ru/wp-content/uploads/2020/08/verstka-belorussiya-2%202020-v-sbore-dlya-mi.pdf кнізе] «Белорусская земля в воспоминаниях и документах XIX–XX вв. Вып. 2. М.: ИМЛИ РАН, 2019: «Промыслов у полешуков мало; ремесел они не знают. Все кузнецы здесь — жиды. Чтобы сделать подкову или гвоздь, полешук должен ехать к жиду-кузнецу иногда верст за пятьдесят. Жиды содержат здесь корчмы. Жид-корчмарь — полновластный хозяин всей деревни, вся деревня, обыкновенно, у него в долгу и без его разрешения ничего не может сделать». :: ''Доследныя ўдзельнікі ведаюць'', што тут можна лухту аўтаперакладам фігачыць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:57, 29 студзеня 2026 (+03) ::Як у сваіх артыкулах на Вікіпедыі, так і ў гэтай дыскусіі ўдзельнік Ohlumon беспардонна хлусіць. Кніга Маракуева ёсць у Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі (https://elib.nlb.by/catalog/Record/BY-NLB-br238557?sid=85171518). Больш за тое, аблічбаваная і даступная зарэгістраваным карыстальнікам дыстанцыйна. На старонках 26-27 кнігі Маракуева (Адэса, 1897) няма нічога пра карчмароў. Так, у іншых месцах кнігі ён нешта пра іх піша. Дык тыя месцы і трэба было цытаваць, а не фальсіфікацыяй займацца. І ўжо пэўна можна сцвярджаць, што пры напісанні артыкула "Беларуская карчма" Ohlumon у "маскоўскую ленінку" (35 год як Расійская дзяржаўная бібліятэка імя Уладзіміра Ільіча не носіць) не ездзіў. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 14:46, 9 лютага 2026 (+03) : У рускай Вікіпедыі яўрэйскае лобі цяпер вельмі агрэсіўнае. Спадзяюся, Belviki не скаціцца ў гэта.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 13:42, 29 студзеня 2026 (+03) ::Я спадзяюся, што ўдзельнікаў, якія на кожным кроку шукаюць "яўрэйскае лобі", "(жыда)масонаў" і "антыславянскую змову" у беларускім раздзеле вікіпедыі не застанецца. У XXI стагоддзі не выпадае рэкламаваць у энцыклапедыях "Пратаколы сіёнскіх мудрацоў" і падобную літаратуру, якой абчытаўся спадар Ohlumon. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 14:50, 9 лютага 2026 (+03) : Бачу спробы заблакаваць мяне на год.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 15:45, 1 лютага 2026 (+03) :: Я хачу падвесці вынік, ці можаце вы неяк пракаментаваць падлог? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 20:25, 1 лютага 2026 (+03) ::: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], я ж прывёў пару прэтэнзій. І ўсё астатняе ў такім жа родзе. Ну вось, напрыклад: спасылка на артыкул Цынцадзэ ёсць спасылка другасная, і тэкст Г. Дзяржавіна мной не прыдуманы, ён сустракаецца ў розных выданнях, яго [http://Ревизионная%20поездка%20сенатора%20Державина%20(mishpoha.org) цытуе] нават яўрэйскі часопіс МІЖПОХА. Гэтак жа і з тэкстам Шпілеўскага, Шэйна і іншых. Праверце самі, і пераканаецеся.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 09:26, 2 лютага 2026 (+03) :::: [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]], думаю, мне можна зрабіць папярэджанне за нядобрасумленную вычытку маіх тэкстаў. Гэта прыму да ўвагі.--[[Удзельнік:Ohlumon|Ohlumon]] ([[Размовы з удзельнікам:Ohlumon|размовы]]) 12:32, 2 лютага 2026 (+03) ::::Правільна, тэкст Дзяржавіна дзесьці існуе. Толькі Ohlumon "цытуе" яго і не спасылаецца на крыніцу цытаты. Выдумляе цытату на хаду. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 14:33, 9 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Удзельнік быў нечакана заблакаваны Фондам Вікімедыя. Наступная размова пра сцяг не мае сэнсу. Сам заўважу, што кейс быў не самым відавочным, але атрымалася так, як атрымалася. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:58, 13 лютага 2026 (+03) == [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] — пазбаўленне сцяга аўтадаглядчыка == На [[Вікіпедыя:Запыты да адміністратараў]] быў паказаны падлог крыніц з боку ўдзельніка. Артыкулы ў такім разе не могуць быць пазначаны як аўтадагледжаныя. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:51, 15 лістапада 2025 (+03) :Можа, будуць прыклады, што менавіта названа "падлогам"? -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:03, 16 лістапада 2025 (+03) :: [[Удзельнік:Için warum]], ці зможаце патлумачыць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:12, 16 лістапада 2025 (+03) ::: Калі ласка. Яшчэ ў маі гэтага года на старонцы Запыты да адміністратараў я прыводзіў цэлы спіс такіх прыкладаў. Курсівам там паказаны цытаты правак гэтага ўдзельніка, а далей (без курсіва) паказана, што на самой справе напісана ў згаданых крыніцах. Больш за 100 прыкладаў, прычым гэта толькі частка, толькі тое, на што хапіла маіх сіл і цярплівасці. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 19:06, 16 лістапада 2025 (+03) ::::Пераглядзеў тыя выпадкі, не думаю, што такое можна назваць падлогам крыніц. Звычайна, у крыніцы ёсць нешта, з чаго зроблены высновы і штосьці дадумана, дапоўнена самастойнымі аналогіямі. Праблема, што высновы і дадумыванне не для Вікіпедыі, якія б яны ні былі слушныя і трапныя. Спачатку мусіць быць публікацыя высноў і думак у адпаведным выданні, потым з яе ў Вікіпедыю, толькі такі парадак. З аналогіямі не ўпэўнены як разглядаць. Можа, гэта было не відавочна, то цяпер ужо не раз яўна напісана ў абмеркаванні праблемнай сітуацыі. Можа, гэта яшчэ і справа фармуліроўкі, як падаць і не ўвесці ненаўмысна ў зман чытачоў. Наконт самастойных аналогій, сам зрабіў такое ў артыкуле [[Манасеева]], мог бы паставіць і крыніцу, што было хроснае і інацкае імя Манасія, але ў іх вёска Манасеева не згадвалася б. Гэта быў бы падлог крыніцы або ўласнае даследаванне? Але аналогія заканамерная, пры гэтым я не напісаў, што назва вёскі ўтворана ад імя Манасія. Назва яўна патранімічная, аўтар у тэксце вышэй зыходзіць з гэтага, я прапанаваў іншы варыянт імя ад якога гэта магло быць, але яўна не сказаў гэта. Выкрэсліваем? Таму, супраць зняцця сцягу, пагатоў нават не даглядчыка, аўтадаглядчыка. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:22, 22 лістапада 2025 (+03) ::::: [[Удзельнік:M.L.Bot|Пане Максіме]], Вікіпедыя створана для таго, каб кожны мог яе правіць смела! У БелВікі прынята паказваць шырокі погляд на рэчы, на гэтым грунце кансэнсус і будзем шукаць. Спробы накідвання жорсткіх рамак — няўдалыя патугі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:55, 22 лістапада 2025 (+03) ::::: Калі вам не падабаецца фармулёўка "падлог крыніц", вы можаце называць сітуацыю неяк інакш, аднак сутнасці гэта не мяняе. Амаль усе праўкі гэтага ўдзельніка праблемныя (а іх некалькі сотняў!), гэта значыць даверу таму, што ён піша, няма, трэба ўсё пераправяраць. Тады які сэнс таго, што ён мае сцяг аўтадаглядчыка? Я ўжо не кажу пра тое, што ён займаўся вандалізмам, выдаляючы праўдзівую інфармацыю, якая мае крыніцы, або выдаляючы запыты крыніц. [[Удзельнік:Için warum|Için warum]] ([[Размовы з удзельнікам:Için warum|размовы]]) 20:44, 22 лістапада 2025 (+03) :@[[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]], (бес)сэнсоўныя адкаты як у [[Камайка]] ўспрымаюцца негатыўна. Адмяняецца чужая праўка з запытамі крыніц, але наступнай праўкай самі амаль усё сціраеце, то-бок згодны, што запыты былі ў асноўным па справе. Так выглядае. Чаму не сцерці без адкату перад гэтым, навошта дадатковая эмацыйныя нагрузка? Іншаму ўдзельніку ідзе паведамленне пра адкат, што выклікае вайну адкатаў/правак на пустым месцы. Па суме/выніках гэта не вандалізм, а ў асобных складніках ён яўны. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 15:30, 23 лістапада 2025 (+03) ::Дзеля зразумеласці было разбіта на 3 (тры) асобныя абзацы тое, што ў адной крыніцы ("Kamoja, Ad[utiškis]."). Астатняе (структура), як цяпер мяркую, для паспалітага чытача лішняе, няхай застанецца для спецыялізаваных публікацый. [[Удзельнік:Peisatai|Peisatai]] ([[Размовы з удзельнікам:Peisatai|размовы]]) 15:42, 23 лістапада 2025 (+03) = Архіў = * [[Вікіпедыя:Запыты на статус даглядчыка/Архіў]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Запыты на статусы]] [[Катэгорыя:Вікіпедыя:Догляд]] 02hpiz40vfi09i9860onfgzsutyjthv 0 731313 5155104 4671163 2026-06-16T20:57:58Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155104 wikitext text/x-wiki {{Этнічная група| group = Іраку <br /> (''Iraqw'') | image = [[Выява:Продавец ираку.jpg|300px]] | caption = <div style="background-color:#fee8ab"><small> | poptime = 956000 (2023 г.) | popplace = [[Танзанія]] | langs = іраку | rels = [[політэізм]], [[культ продкаў]], [[іслам]], [[хрысціянства]] | related = іншыя [[кушыты]] }} '''Іраку''' (саманазва ''Iraqw'') — [[Усходняя Афрыка|усходнеафрыканскі]] народ, карэнныя жыхары [[Танзанія|Танзаніі]]. Жывуць пераважна на поўначы краіны паміж [[Аруша]]й і [[Маньяра (возера)|Маньярай]]. Агульная колькасць (2023 г.) — 956 000 чалавек<ref>[https://joshuaproject.net/people_groups/12248/TZ Iraqw, Mbulu in Tanzania]</ref>. == Паходжанне == Іраку — найбольш паўднёвы народ [[кушыты|кушыцкай]] групы. Сучасны арэал яго рассялення ўсталяваўся толькі ў канцы [[19 стагоддзе|XIX]] ст., аднак прысутнасць іраку на поўначы сучаснай [[Танзанія|Танзаніі]] фіксавалася значна раней. [[Генетыка|Генетычныя]] даследаванні пачатку [[21 стагоддзе|XXI]] ст. выявілі роўную блізкасць гэтага народа да насельніцтва [[Самалі (паўвостраў)|Афрыканскага Рога]] і суседніх [[нілоты|нілоцкіх]] народаў. Частка даследчыкаў звязвае іраку са старажытнымі кушытамі, якія перасяліліся ва [[Усходняя Афрыка|Усходнюю Афрыку]] з даліны [[Ніл]]а яшчэ ў [[неаліт|неаліце]] і стварылі на поўначы сучаснай [[Кенія|Кеніі]] земляробчую [[археалагічная культура|культуру]], зніклую ў другой палове [[1 тысячагоддзе|1]] тысячагоддзя н. э. з-за міграцыі [[банту]]. Продкаў іраку таксама звязваюць з існаваннем [[сярэднявечча|сярэднявечнай]] культуры [[Энгарука]]. У нашы дні сярод [[хрысціянства|хрысціян]]-іраку распаўсюджаны [[міф]] пра паходжанне з [[Ірак]]а, што тлумачыцца блізкасцю назваў народа і [[Блізкі Усход|блізкаўсходняй]] краіны. == Культура == Іраку ў роўнай ступені займаюцца [[земляробства]]м і [[жывёлагадоўля]]й. Асноўныя [[сельская гаспадарка|сельскагаспадарчыя]] культуры: [[кукуруза]], [[пшаніца]], [[проса]], [[батат]], [[бульба]], [[гарбуз]]ы, [[Цыбуля рэпчатая|цыбуля]], [[бабовыя]]. Паколькі надзелы адносна невялікія, сяляне часцяком сумяшчаюць на адной мяжы камерцыйныя і харчовыя расліны. Трымаюць [[карова|кароў]], [[Каза свойская|коз]], [[Авечка свойская|авечак]], [[курыца|курэй]], [[Свіння свойская|свінняў]]. [[Сям’я|Сем'і]], якія спецыялізуюцца на адгоннай жывёлагадоўлі, звычайна маюць асабістыя пашы, дзе пасвяць як свою, так і суседскую жывёлу, наўзамен атрымоўваюць частку малака і цялят. Традыцыйныя [[рамяство|рамёствы]]: [[металургія]], пляценне цыновак і [[ганчарства]]. Першае рамяство лічыцца выключна мужчынскім, астатнія — жаночымі. У нашы дні важную ролю ў забеспячэнні адыгрываюць выраб сувеніраў, дробных гаспадарчых рэчаў, [[гандаль]]. [[Выява:Manyara Iraqw nyumba shambani 2012 Tamino.jpg|міні|Сядзіба]] У мінулым [[вёска|вёскі]] іраку мелі розныя памеры, у іх жыло ад 40 да 400 чалавек. Аднак з [[1974]] г. адбывалася ўзбуйненне, у выніку якога вылучыліся паселішчы па некалькі тысяч жыхароў. Характэрна раскіданая планіроўка, што адпавядае асаблівасцям пагорыстай мясцовасці. Зрэдку ў адносна засушлівых землях захоўваюцца старыя зямлянкі, вырытыя ў схілах пагоркаў. У мінулых яны выкарыстоўваліся як умацаванае жытло, абароненае ад нападаў [[масаі|масаяў]]. У нашы дні іх часцей выкарыстоўваюць для гаспадарчых патрэб або трымання дробнай жывёлы. Другі стары тып будынкаў — круглявыя хаціны без [[акно|вокнаў]] з вузкім выхадам на захад. Іх [[сцяна|сцены]] сплецены з галля і пакрыты глінай, [[дах]]і крыюць саломай. Часцяком такія будынкі аднапакаёвыя з землянымі нарамі для начлегу. Але заможныя сем'і аддаюць перавагу асобным пакоям для жаночай і мужчынскай працы, асобнаму памяшканню для жывёлы. Таксама сустракаюцца падземныя памяшканні, што першапачаткова з'яўляліся ваеннымі хованкамі, а ў нашы дні ў іх захоўваюць гаспадарчыя рэчы і харч. Гэтыя старыя тыпы будынкаў паступова выціскаюцца новымі шматпакаёвымі прастакутнымі дамамі, крытымі [[дахоўка]]й. Іраку падзяляюцца на 200 экзагамных родаў, кожны з якіх мае назву, вытворную ад імя мужчыны-заснавальніка. Прадстаўнікі родаў раззасяроджаныя, а таму болей важнай сацыяльнай арганізацыяй з'яўляецца малая нуклеарная сям'я. Хаця [[палігінія]] не забаронена, у большасці выпадкаў сем'і складаюцца з мужа, жонкі і дзяцей. Пошукам нявесты і арганізацыяй [[шлюб]]у звычайна займаюцца бацькі жаніха. Напярэдадні вяселля нявеста атрымоўвае ў падарунак карову, а яе бацькі — [[мёд]], дробную жывёлу, хатнія прылады. У выпадку развода яны вяртаюцца ў сям'ю жаніха. Адлік сваяцтва вядзецца толькі па мужчынскай лініі, прычым дзеці, народжаныя жанчынай пасля смерці яе мужа, усё роўна лічацца яго нашчадкамі. У мінулым сваяцкія абшчыны фарміраваліся ў выніку перасяленняў, калі першы перасяленец разглядаўся як ахоўнік навакольных зямель і атрымоўваў высокі грамадскі статус, што даваў яму магчымасць кіраваць абшчынай. Але ў каланіяльны перыяд узнікла арганізацыя, залежная ад прызначанага старасты. Старасты пэўнай адміністрацыйнай акругі фарміруюць раду, на чале якой стаіць акруговы стараста. Старасты фармальна адказныя за землі абшчыны, але ў рэчаіснасці зямля належыць канкрэтным сем'ям. Некаторае выключэнне маюць толькі абшчынныя пашы. Хлопчыкі ад 3 да 10 гадоў праходзяць рытуал [[Абразанне|абразання]] і ўступаюць у вясковую мужчынскую арганізацыю ''масомба''. Яе чальцы абавязаны ўдзельнічаць у абароне абшчыны і аказваць узаемную дапамогу. ''Масомба'' дапамагае ствараць шчыльныя сяброўскія сувязі, якія часцяком аказваюцца болей моцнымі, чым сваяцкія. Ва ўзросце каля 40 гадоў мужчыны падвышаюцца ў статусе і разглядаюцца ўжо як старэйшыны. У мінулым была шырока распаўсюджана практыка абразання жаночагга [[клітар]]у, але асобныя жаночыя арганізацыі не ствараліся. == Мова == Родная [[мова]] іраку адносіцца да паўднёвай галіны [[кушыцкія мовы|кушыцкай моўнай сям'і]]. У канцы [[20 стагоддзе|XX]] ст. [[Нарвегія|нарвежскія]] місіянеры стварылі для яе [[пісьмо]]васць на аснове [[лацінскі алфавіт|лацінкі]] і пераклалі на яе [[Біблія|Біблію]]. == Рэлігія == Большасць сучасных вернікаў спавядаюць [[хрысціянства]] або [[іслам]]. Тым не меней, іраку захавалі многія рысы сваёй традыцыйнай [[рэлігія|рэлігіі]]. Яна абапіраецца на веру ў 2 галоўныя [[Бог|боскія]] істоты — Лоа і Нетлангу. Лоа ўяўляецца як жаночае бажаство, што стварыла [[сусвет]], увасабляецца ў сілах [[прырода|прыроды]], дае ўраджай і здароўе. Нетлангу — мужчынскае бажаство, падобнае на чалавека, звязана з паўсядзённымі праблемамі [[грамадства]]. Шанаванне Лоа і Нетлангу ўключае ахвярапрынашэнні з просьбамі аб дапамозе. Іраку вераць, што пасля смерці нябожчыкі трапляюць у замагільны свет, падобны на зямны, але здольныя ўплываць на жыццё жывых людзей, ператварацца ў [[Плямістая гіена|гіен]] і помсціць за крыўды. [[Магія|Чарадзейства]] разглядаецца толькі як адмоўная справа. Выключэнне складаюць прадстаўнікі роду Манда́, якія займаюцца выкліканнем [[дождж|дажджу]], кансультуюць падчас арганізацыі рытуалаў, лякуюць хворых. {{зноскі}} == Спасылкі == {{Commons|Category:Sukuma people}} * [https://www.nativebreed.org/iraqw-people Iraqw people — Ethnic group of Africa] * [https://www.encyclopedia.com/humanities/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/iraqw Iraqw — Encyclopedia.com] * [https://kopatours.com/national-parks/iraqw-culture-center Iraqw Culture Center] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20230204223222/https://kopatours.com/national-parks/iraqw-culture-center |date=4 лютага 2023 }} * [https://hvlopen.brage.unit.no/hvlopen-xmlui/bitstream/handle/11250/2481794/Rekdal1998WhenHypothesis3.pdf?sequence=1&isAllowed=y Ole Bj0rn Rekdal WHEN HYPOTHESIS BECOMES MYTH: THE IRAQI ORIGIN OF THE IRAQW]{{Недаступная спасылка}} * [https://doi.org/10.4000/apad.3083 Jonathan Baker and Hege Wallevik Changing life worlds and contested space: Seclusion practices among the Iraqw of Northern Tanzania] {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Народы Танзаніі]] [[Катэгорыя:Кушыты]] qsbwn1xr741q15ar8urxmqff14rc84b 0 738147 5155189 5006005 2026-06-17T06:26:55Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155189 wikitext text/x-wiki {{Main|Грамадзянская вайна ў М’янме}} [[11 красавіка]] [[2023]] года ВПС [[М’янма|М’янмы]] нанеслі серыю авіяўдараў па вёсцы Пазічжы<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kommersant.ru/doc/5927321|title=Власти Мьянмы подтвердили авиаудары по деревне на севере страны|website=Коммерсантъ|date=2023-04-12|access-date=2023-04-13}}</ref><ref>{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://spektr.press/news/2023/04/12/associated-press-vvs-voennogo-pravitelstva-myanmy-nanesli-aviaudary-po-mitingu-storonnikov-oppozicii/|title=Associated Press: ВВС военного правительства Мьянмы нанесли авиаудары по митингу сторонников оппозиции|website=Спектр-Пресс|access-date=2023-04-13}}</ref>. Мэтай атакі стаў офіс ваенізаванай арганізацыі «Народныя сілы абароны», створанай пасля [[Ваенны пераварот у М’янме (2021)|ваеннага перавароту 2021 года]] апазіцыйным Урадам нацыянальнага адзінства<ref name=":0">{{Cite web|lang=ru|url=https://www.kommersant.ru/doc/5927863|title=В глубокой Мьянме|website=Коммерсантъ|date=2023-04-12|access-date=2023-04-13}}</ref>. ''Пазічжы'' (таксама ''Пазіджы'') — невялікая фермерская вёска на 233 хатнія гаспадаркі<ref>{{Cite web|lang=my|url=http://www.myanmardigitalnewspaper.com/my/knbhluumiuny-pjiikiikeraan-snrngseaa-seaaksunrerrire-ckrettngttuupheaa|title=ကန့်ဘလူမြို့နယ် ပဇီကြီးကျေးရွာ၌ သန့်ရှင်းသော သောက်သုံးရေရရှိရေး စက်ရေတွင်းတူးဖော်|website=MDN - Myanmar DigitalNews|access-date=2023-04-13}}</ref>, размешчаная ля горада [[Мандалай]] (рэгіён Сікайн), аплоце паўстанцаў<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.dw.com/en/myanmar-dozens-killed-in-air-strike-on-remote-village/a-65281599|title=Myanmar: Dozens killed in air strike on remote village – DW – 04/11/2023|website=dw.com|access-date=2023-04-13}}</ref>. == Перадгісторыя == 1 лютага 2021 года ўзброеныя сілы М’янмы здзейснілі ваенны пераварот і зрынулі ўрад на чале з Нацыянальнай лігай за дэмакратыю. Неўзабаве пасля гэтага вайскоўцы стварылі [[Хунта|хунту]], Дзяржаўны адміністрацыйны савет (ДАС), і абвясцілі ў краіне [[надзвычайнае становішча]]. У адказ цывільныя асобы па ўсёй краіне зладзілі маштабныя акцыі пратэсту, каб супрацьстаяць вайсковаму перавароту<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.aljazeera.com/news/2023/4/11/dozens-killed-and-wounded-in-myanmar-military-air-attacks|title=Dozens killed and wounded in Myanmar military air attacks|website=www.aljazeera.com|access-date=2023-04-13}}</ref>. Да мая 2021 года канфлікт перарос у [[Грамадзянская вайна ў М’янме|грамадзянскую вайну]]. У пачатку красавіка 2023 года ўрадавая арміі М’янмы пачала наступленне ў рэгіёне Сікайн, каб запалохаць і здушыць мясцовую апазіцыю, спальваючы вёскі і здзяйсняючы набегі, праводзячы пакаранні смерцю сельскіх жыхароў і выганяючы тысячы людзей з іх дамоў<ref>{{Cite web|lang=en-US|url=https://www.irrawaddy.com/news/burma/at-least-50-civilians-including-children-massacred-in-myanmar-regime-air-strike-in-sagaing.html|title=At Least 50 Civilians Including Children Massacred in Myanmar Regime Air Strike in Sagaing|author=The Irrawaddy|website=The Irrawaddy|date=2023-04-11|access-date=2023-04-13}}</ref>. == Авіяўдар == 11 красавіка 2023 года ў Пазічжы адбылося ўрачыстае адкрыццё адміністрацыйнага офіса «Народных сіл абароны», на якім сабралося больш за 800 жыхароў вёскі. Гэта падзея супала з трэцім днём святкавання бірманскага Новага года<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.forbes.com/sites/ewelinaochab/2023/04/12/myanmar-military-kills-more-than-100-people-in-a-single-attack/|title=Myanmar Military Kills More Than 100 People In A Single Attack|author=Dr Ewelina U. Ochab|website=Forbes}}</ref>. Падчас мерапрыемства знішчальнік JF-17 нанёс па вёсцы авіяўдар. Неўзабаве пасля гэтага над насялённым пунктам праляцеў верталёт, зрабіўшы бязладны абстрэл цэляў на зямлі<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://apnews.com/article/airstrikes-military-myanmar-village-918fd636bb81153928ab7481e06423e5|title=Airstrikes on Myanmar village feared to have killed 100|website=AP NEWS}}</ref>. Пазней, у 17:23, верталёт [[Мі-24|Мі-35]] нанёс яшчэ адзін удар па вёсцы Пазічжы<ref>{{Cite news|title=ကန့်ဘလူ၊ပဇီကြီးရွာကို စစ်ကောင်စီတပ် ဂျက်ဖိုက|url=https://mpapress.com/%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8/19605/|website=MPA|lang=my-MM|access-date=29 красавіка 2023|archive-date=12 красавіка 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230412005832/https://mpapress.com/%E1%80%9E%E1%80%90%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8/19605/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|title=ကန့်ဘလူ၊ ပဇီကြီးရွာတွင် ရုပ်အလောင်း ၈၀ ကျော် သင်္ဂြိုဟ်နေစဉ် လေတပ် ဗုံးထပ်ကြဲ|url=https://myanmar-now.org/mm/news/31052/|website=Myanmar Now}}</ref>. У выніку авіяўдараў загінула не менш за 165 мірных жыхароў<ref name="bbc">{{Cite news|title=ဧပြီ ၁၃ ရက်ထိပ်တန်းသတင်းများ-ပဇီကြီးကျေးရွာလေကြောင်းတိုက်ခိုက်ခံရမှု ရှုတ်ချဖို့ အဆိုမူကြမ်းကို ရုရှားနဲ့တရုတ် လက်မခံ|url=https://www.bbc.com/burmese/articles/ce56kjx3532o?mibextid=5zvaxg|website=BBC News မြန်မာ|lang=my}}</ref><ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.cnn.com/2023/04/12/asia/myanmar-junta-deadly-airstrike-aftermath-intl-hnk/index.html|title=Screaming people and bodies everywhere: The horrific aftermath of Myanmar junta airstrike that killed 165|author=Helen Regan,Sandi Sidhu,Salai TZ,Anna Coren|website=CNN}}</ref> і яшчэ 30 атрымалі раненні, многія з ахвяр былі жанчынамі і дзецьмі<ref>{{Cite news|title=Deadly airstrike on Pazigyi village in Kanbalu Township, Sagaing Region, claims over 50 lives|url=https://www.bnionline.net/en/news/deadly-airstrike-pazigyi-village-kanbalu-township-sagaing-region-claims-over-50-lives|website=Burma News International|lang=en}}</ref><ref>{{Cite news|title=Myanmar's junta kills over 100 including women, children in a deadly airstrike on village: Report|lang=en|website=India TV News|url=https://www.indiatvnews.com/news/world/myanmar-junta-killed-over-more-than-100-including-women-children-live-updates-airstrike-village-kant-balu-sagaing-min-aung-hlaing-aung-san-suu-kyi-2023-04-12-862665}}</ref><ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://news.un.org/ru/story/2023/04/1439807|title=В ООН осудили нападение военных на город Канбалу в Мьянме {{!}} Новости ООН|website=news.un.org|access-date=29 красавіка 2023|archive-date=13 красавіка 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230413080035/https://news.un.org/ru/story/2023/04/1439807|url-status=dead}}</ref>. Дзіцячыя ахвяры склалі 34 загінулымі. Адзначалася, што многія целы было немагчыма апазнаць. Кожная сям’я ў вёсцы страціла ад 2 да 4 чалавек<ref name=":02">{{Cite web|language=en-US|url=https://myanmar-now.org/en/news/childrens-bodies-crushed-into-pieces-in-myanmar-military-airstrike-on-kanbalu-township/|title=‘Children’s bodies crushed into pieces’ in Myanmar military airstrike on Kanbalu Township|first=Maung Shwe|last=Wah|website=Myanmar Now|date=2023-04-12|archiveurl=https://archive.today/20230412225447/https://myanmar-now.org/en/news/childrens-bodies-crushed-into-pieces-in-myanmar-military-airstrike-on-kanbalu-township/|archive-date=April 12, 2023}}</ref>. == Рэакцыя == === Міжнародная === [[Генеральны сакратар ААН|Генеральны сакратар]] [[ААН]] [[Антоніу Гутэрыш]] рашуча асудзіў напад і запатрабаваў прыцягнуць да адказнасці вінаватых<ref>{{Cite web|url=https://www.mizzima.com/article/un-secretary-general-and-rights-chief-condemn-pazigyi-village-massacre|title=UN Secretary General and rights chief condemn Pazigyi Village massacre {{!}} Mizzima Myanmar News and Insight|website=web.archive.org|date=2023-04-12|accessdate=29 красавіка 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412053800/https://www.mizzima.com/article/un-secretary-general-and-rights-chief-condemn-pazigyi-village-massacre|archivedate=12 красавіка 2023|url-status=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.un.org/sg/en/content/sg/statement/2023-04-11/statement-attributable-the-spokesperson-for-the-secretary-general-%E2%80%93-myanmar|title=Statement attributable to the Spokesperson for the Secretary-General – on Myanmar {{!}} United Nations Secretary-General|website=www.un.org}}</ref>. 13 красавіка [[Асацыяцыя дзяржаў Паўднёва-Усходняй Азіі]] выступіла з заявай, у якой асудзіла напад, заявіўшы, што «ўсе формы гвалту павінны быць неадкладна спыненыя, асабліва прымяненне сілы супраць грамадзянскіх асоб»<ref>{{Cite web|url=https://asean.org/asean-chairs-statement-on-the-recent-air-strikes-in-pa-zi-gyi-village-kanbalu-township-sagaing-region-of-myanmar/|title=You are being redirected...|website=asean.org}}</ref><ref>{{Cite web|language=en-US|url=https://www.rappler.com/world/asia-pacific/asean-condemns-deadly-air-strike-myanmar/|title=ASEAN 'strongly condemns' deadly air strike in Myanmar|website=RAPPLER|date=2023-04-13}}</ref>. Сваё асуджэнне выказалі таксама ўрады [[Японія|Японіі]] і [[Тайвань|Тайваня]]<ref name="автоссылка1">{{Cite web|lang=en-GB|url=https://asia.nikkei.com/Spotlight/Myanmar-Crisis/Deadly-Myanmar-airstrike-heaps-pressure-on-ASEAN-ahead-of-summit|title=Deadly Myanmar airstrike heaps pressure on ASEAN ahead of summit|website=Nikkei Asia|access-date=2023-04-13}}</ref>. [[Дзяржаўны дэпартамент ЗША]] выказаў глыбокую заклапочанасць з нагоды авіяўдараў і заклікаў урад М’янмы пакласці канец гвалту<ref>[https://www.state.gov/burma-regime-airstrikes/ «Burma Regime Airstrikes»]</ref>. [[Amnesty International]] заклікала да міжнароднага прыпынення імпарту авіяцыйнага паліва ў М’янму<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2023/04/myanmar-air-strikes-sagaing/|title=Myanmar: Urgent need to suspend aviation fuel as air strikes wreak havoc|website=Amnesty International|date=2023-04-11}}</ref>. === Унутраная === Увечары таго ж дня прадстаўнік хунты, генерал-маёр Зо Мін Тун<span class="noprint" style="font-style:normal; font-weight:normal;"><span style="display:inline-block; font-size:80%; position:relative;"><span style="font-size:117.6%; margin-left:-0.43em; position:relative; top:0.28em;"><small class="ref-info" style="cursor:help;" title="на английском языке">)</small></span></span></span>, пацвердзіў правядзенне бамбардзіроўкі, але не паведаміў колькасць ахвяр<ref>{{Cite news|title=Myanmar confirms deadly air strike that is feared to have killed 100|url=https://www.trtworld.com/asia/myanmar-confirms-deadly-air-strike-that-is-feared-to-have-killed-100-66995|website=TRT|lang=en}}</ref>. Урад нацыянальнага адзінства загадаў прыспусціць сцяг Народных сіл абароны ў памяць аб ахвярах паветраных нападаў<ref>{{Cite web|lang=en-US|url=https://yktnews.com/2023/04/%e1%80%80%e1%80%94%e1%80%b7%e1%80%ba%e1%80%98%e1%80%9c%e1%80%b0%e1%80%90%e1%80%bd%e1%80%84%e1%80%ba-%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%b0-%e1%81%81%e1%81%80%e1%81%80-%e1%80%80-2/|title=ကန့်ဘလူတွင် ပြည်သူ ၁၀၀ ကျော်သေဆုံးခဲ့ရသော လေ ကြောင်း တိုက်ခိုက် ခံရမှု ဝမ်းနည်းခြင်းအထိမ်းအမှတ် PDF အလံကို ၅ ရက်တိတိ တိုင်ဝက် လွှင့် ထူရန် NUG ညွှန်ကြား - Khit Thit Media|date=2023-04-12}}</ref>. Прадстаўнічы камітэт Асамблеі Саюза выступіў з заявай, у якой папярэдзіў, што, калі міжнародная супольнасць не распачне рашучых дзеянняў супраць «тэрарыстычнай арміі, незлічоная колькасць бірманскіх грамадзян будзе працягваць гінуць»<ref>{{Cite web|lang=en-US|url=https://pvtvmyanmar.net/%E1%80%95%E1%80%87%E1%80%AE%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%9B%E1%80%BD%E1%80%AC%E1%80%80%E1%80%AD%E1%80%AF-%E1%80%A1%E1%80%80%E1%80%BC%E1%80%99%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%96%E1%80%80%E1%80%BA/|title=ပဇီကြီးရွာကို အကြမ်းဖက်စစ်တပ်က လေကြောင်းနဲ့ တိုက်ခိုက်ခဲ့မှုအပေါ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်ကိုယ်စားပြုကော်မတီက ကြေညာချက်ထုတ်ပြန် – PVTV Myanmar|accessdate=29 красавіка 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230421152525/https://pvtvmyanmar.net/%e1%80%95%e1%80%87%e1%80%ae%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%ae%e1%80%b8%e1%80%9b%e1%80%bd%e1%80%ac%e1%80%80%e1%80%ad%e1%80%af-%e1%80%a1%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%96%e1%80%80%e1%80%ba/|archivedate=21 красавіка 2023|url-status=dead}}</ref>. Міністэрства абароны УНА заявіла, што паветраны ўдар па вёсцы ўяўляе сабой [[ваеннае злачынства]]<ref>{{Cite web|lang=en-US|url=https://yktnews.com/2023/04/%e1%80%95%e1%80%bc%e1%80%8a%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%b0-%e1%81%81%e1%81%80%e1%81%80-%e1%80%80%e1%80%bb%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%ba%e1%80%9e%e1%80%b1%e1%80%86%e1%80%af%e1%80%b6%e1%80%b8%e1%80%9e%e1%80%b1/|title=ပြည်သူ ၁၀၀ ကျော်သေဆုံးသော ကန့်ဘလူ၊ ပဇီကြီးကျေးရွာ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်ခံရမှု စစ်ရာဇဝတ်မှု ကျူးလွန်ခြင်းဖြစ်ပြီး စစ်အာဏာရှင် စနစ် မြန် မာ့ မြေပေါ်မှ အပြီးတိုင် ဖယ်ရှားမည်ဟု NUG ပြော - Khit Thit Media}}</ref>. Дзяржаўны кансультатыўны савет [[Кая (народ)|кая]] заявіў, што «тэрарыстычны ваенны савет займаецца масавымі паветранымі забойствамі, накіраванымі супраць грамадзянскіх асоб», і падкрэсліў неабходнасць узгодненых намаганняў «для барацьбы з ваеннай дыктатурай з усёй сілай, каб хутка пакласці канец яе кіраванню»<ref>{{Cite web|lang=en-US|url=https://yktnews.com/2023/04/%e1%80%a1%e1%80%80%e1%80%bc%e1%80%99%e1%80%ba%e1%80%b8%e1%80%96%e1%80%80%e1%80%ba-%e1%80%85%e1%80%85%e1%80%ba%e1%80%80%e1%80%b1%e1%80%ac%e1%80%84%e1%80%ba%e1%80%85%e1%80%ae%e1%80%9e%e1%80%8a%e1%80%ba/|title=အကြမ်းဖက် စစ်ကောင်စီသည် ပြည်သူများကို ပစ်မှတ်ထား၍ အစုလိုက်အပြုံလိုက် လေကြောင်းဖြင့် သတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်နေပြီး စစ်အာဏာရှင် အမြန်ဆုံးချုပ်ငြိမ်းရေး အလုံးစုံညီညွတ်ရေး တည်ဆောက်ကာ အစွမ်းကုန်တိုက်ပွဲဝင်ရန် လိုအပ်ကြောင်း KSCC က ထုတ်ပြန် - Khit Thit Media}}</ref>. == Зноскі == {{Reflist}} [[Катэгорыя:Красавік 2023 года]] [[Катэгорыя:Падзеі 11 красавіка]] [[Катэгорыя:Бамбардзіроўкі]] s7b1swuvvvpsy0n8m1fsdjxdodprfe6 0 738331 5155146 4488419 2026-06-17T00:11:43Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155146 wikitext text/x-wiki {{Славутасць |Тып = археалагічны помнік |Беларуская назва = Ісыкскі курган |Арыгінальная назва = Есік обасы |Выява = Sun emperor.JPG |Подпіс выявы = «Залаты чалавек» |Шырыня выявы = |Статус = |Краіна = Казахстан |Краіна2 = |Назва месцазнаходжання = |Месцазнаходжанне = |lat_dir =N |lat_deg = 43|lat_min =19 |lat_sec =48 |lon_dir =E|lon_deg =77|lon_min =37 |lon_sec =07 |region = |CoordScale = |Канфесія = |Епархія = |Добрапрыстойнасць = |Ордэнская прыналежнасць = |Тып кляштара = |Тып будынка = |Архітэктурны стыль = |Аўтар праекта = |Будаўнік = |Заснавальнік = |Першае згадванне = |Заснаванне = |Асноўныя даты = |Скасаваны = |Пачатак будаўніцтва = [[5 стагоддзе да н.э.|V стагоддзе да н.э.]] |Заканчэнне будаўніцтва = [[4 стагоддзе да н.э.|IV стагоддзе да н.э.]] |Будынкі = |Вядомыя жыхары = |Рэліквіі = |Настаяцель = |Стан = |Сайт = |Commons = Issyk kurgan }} '''Ісы́кскі курган''' ({{lang-kk|Есік обасы}}) — помнік [[археалогія|археалогіі]] ў [[Казахстан]]е, частка некропаля [[жалезны век|жалезнага веку]]. Курган месціцца на левым беразе горнай ракі Ісык за 53,5 км на ўсход ад [[Алматы]], у заходняй частцы буйнога старажытнага пахавальнага комплекса з 45 [[курган]]аў. Дыяметр — 60 м, вышыня — 6 м. У [[1969]] г. быў даследаваны казахскімі археолагамі на чале К. А. Акішава, якія выявілі на глыбіні 1,2 метра ад узроўня старажытнага гарызонту 2 [[Сакі (народ)|сакскія]] пахаванні: цэнтральнае і бакавое (паўднёвае). Цэнтральнае было неаднаразова абрабавана. Бакавая камера з [[елка|яловых]] бярвенняў утрымоўвала магільню [[5 стагоддзе да н.э.|V]] — [[4 стагоддзе да н.э.|IV]] стст. да н. э. На драўлянай падлозе ляжалі рэшткі сакскага воіна ў [[вопратка|вопратцы]], цалкам пакрытай [[золата|залатымі]] пласцінамі. На галаву быў апрануты высокі востраканечны [[капялюш]], упрыгожаная выявамі крылатых [[конь свойскі|коней]]. Доўгі [[меч]] і кароткі [[кінжал]] складалі яго ўзбраенне. Разам з ваяром у магільню паклалі [[кераміка|керамічныя]] пасудзіны, драўляныя падносы, каштоўныя посуд са [[срэбра]] і [[бронза|бронзы]]. Усяго было знойдзена болей за 4 000 залатых прадметаў. Залатая [[браня]] пахаванага ўяўляла сабою [[катафракт]]. Форма адзення і спосаб пахавання дазваляюць выказаць здагадку, што ён з'яўляўся нашчадкам высакароднага сакскага правадыра. Пахаваны, элементы яго вопраткі і брані атрымалі мянушку «Залаты чалавек» ({{lang-kk|Алтын Адам}}). Пасля [[1991]] г. знаходка стала разглядацца ў якасці сімвала незалежнага Казахстана. == Спасылкі == * [http://ru.encyclopedia.kz/index.php/%D0%98%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%BA%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BA%D1%83%D1%80%D0%B3%D0%B0%D0%BD Иссыкский курган — Казахстанская Энциклопедия] * [https://culturemap.kz/ru/object/gosudarstvennyiy-istoriko-kul-turnyiy-zapovednik-muzeiy Государственный историко-культурный заповедник-музей «Иссык»] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20230503075748/https://culturemap.kz/ru/object/gosudarstvennyiy-istoriko-kul-turnyiy-zapovednik-muzeiy |date=3 мая 2023 }} [[Катэгорыя:Археалагічныя аб’екты ў Казахстане]] [[Катэгорыя:Жалезны век]] qwuv4y7a1smsnetcgbmyw020qy49324 0 745605 5155128 4554875 2026-06-16T21:43:15Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155128 wikitext text/x-wiki {{навуковец}} {{цёзкі2|Герасімчык}} {{цёзкі2|Журко}} '''Ірына Аляксандраўна Герасімчык''' (дзявоцкае прозвішча '''Журко'''; нар. {{ДН|||1977}}, г. [[Навагрудак]], [[Гродзенская вобласць]]) — беларускі [[мовазнавец]]. [[Кандыдат філалагічных навук]] (2003), [[дацэнт]]. == Біяграфія == У 1999 годзе скончыла [[філалагічны факультэт ГрДУ|філалагічны факультэт Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы]] па спецыяльнасці «Беларуская мова і літаратура». У 1999—2002 гадах праходзіла падрыхтоўку ў аспірантуры на кафедры агульнага і тэарэтычнага мовазнаўства Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы па спецыяльнасці «беларуская мова». Навуковы кіраўнік — доктар філалагічных навук, прафесар [[М. А. Даніловіч]]<ref name="grsu">{{Cite web |url=https://fh.grsu.by/index.php/st-dep-journ?id=547 |title=Герасімчык Ірына Аляксандраўна |access-date=8 жніўня 2023 |archive-date=10 жніўня 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230810225104/https://fh.grsu.by/index.php/st-dep-journ?id=547 |url-status=dead }}</ref>. У 2003 г. абараніла кандыдацкую дысертацыю па тэме «Фразеалагічныя паронімы сучаснай беларускай літаратурнай мовы»<ref name="grsu"/>. У 2005—2008 гадах — старшы выкладчык кафедры рускай мовы [[ГрДУ імя Янкі Купалы]]; з 2008 года — старшы выкладчык, дацэнт кафедры журналістыкі [[Факультэт гісторыі, камунікацыі і турызму ГрДУ|факультэта гісторыі, камунікацыі і турызму ГрДУ]]. Выкладае курсы «Гісторыя беларускай журналістыкі», «Сучасная беларуская мова», «Стылістыка», «Гісторыя журналістыкі Гродзеншчыны», «Рэгіянальны і гарадскі брэндынг», «Планаванне і арганізацыя рэкламнай кампаніі», «СМІ як сацыякультурны феномен», «Карпаратыўныя СМІ»<ref name="grsu"/>. == Навуковая дзейнасць == Асноўныя кірункі навуковых даследаванняў: медыялінгвістыка, стылістыка, беларуская фразеалогія і парэміялогія, гісторыя журналістыкі<ref name="grsu"/>. Аўтар 24 навуковых артыкулаў (з іх 2 замежныя публікацыі)<ref name="grsu"/>. == Бібліяграфія == * Нацыянальна-прэцэдэнтны феномен «людзьмі звацца» ў сучаснай беларускай інфармацыйнай прасторы // Рэспубліканскія Купалаўскія чытанні: зб. навук. прац., Гродна, 20-21 красавіка 2012 г. / ГрДУ; рэдкал.: І. В. Жук (адк. рэд.) [і інш.]. — Гродна: ТАА «ЮрСаПрынт», 2013. — С. 197—202. * Карпаратыўнае выданне як інструмент фарміравання карпаратыўнай культуры // Корпоративная пресса в системе СМИ Республики Беларусь: традиции, опыт, пути развития: материалы Респ. науч.-практ. конф., Мінск, 1-2 ноября 2013 г. / редкол.: С. В. Дубовик (отв. ред.) [и др.]. — Минск: Изд. центр БГУ, 2014. — С. 41-45. * «Праўду кажа тая прыказка». Функцыянаванне парэміялагічных адзінак у журналісцкім тэксце // Роднае слова. — 2013. — № 12. — С. 31-33. * Пословица как функционально-смысловой элемент в публицистическом тексте // Мова і культура: науковий журнал. — Вып. 16. — К.: Видавничий дім Дмитра Бураго, 2013. — Т. ІІІ (165). — С. 283—289. {{зноскі}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Герасімчык Ірына Аляксандраўна}} [[Катэгорыя:Мовазнаўцы Беларусі]] [[Катэгорыя:Выкладчыкі факультэта гісторыі, камунікацыі і турызму ГрДУ]] 9cg6epmdd03z5ic5mllu9gbd2pv7jro 0 750820 5155278 5148262 2026-06-17T10:59:32Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155278 wikitext text/x-wiki {{Орган выканаўчай улады |назва = Адміністрацыя Заводскага раёна г. Мінска |скарачэнне = |арыгінальная назва = |арыгінальная назва1 = |арыгінальная назва2 = |краіна = Рэспубліка Беларусь |друк = |шырыня пячаткі = |подпіс пячаткі = |выява = |шырыня выявы = |подпіс выявы = |эмблема = |шырыня эмблемы = |подпіс эмблемы = |дата стварэння = |папярэднік1 = |папярэднік2 = |папярэднік3 = |дата скасавання = |пераемнік = |падпарадкаванне = [[Мінскі гарадскі выканаўчы камітэт]] |штаб-кватэра = 220026, г. [[Мінск]], [[вуліца Жылуновіча (Мінск)|вул. Жылуновіча]], 17 |region_code = BY |бюджэт = |імя міністра1 = |функцыя міністра1 = |імя міністра2 = |функцыя міністра2 = |імя главы1 = [[Уладзімір Дзмітрыевіч Шыбека]] |пасада главы1 = Кіраўнік |імя главы2 = |пасада главы2 = |вышэйстаячае ведамства = |падведамны орган1 = |падведамны орган2 = |дакумент1 = |сайт = |раздзел заўваг = |карта = |шырыня карты = |подпіс карты = }} '''Адміністрацыя Заводскага раёна г. Мінска''' — [[Выканаўчая ўлада|выканаўчы і распарадчы орган]] [[мясцовае кіраванне|мясцовага кіравання]] першаснага тэрытарыяльнага ўзроўню на тэрыторыі [[Заводскі раён (Мінск)|Заводскага раёна]] горада [[Мінск]]а [[Беларусь|Беларусі]]. Падсправаздачны і падкантрольны [[Прэзідэнт Беларусі|Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь]] і [[Мінскі гарадскі выканаўчы камітэт|Мінскаму гарадскому выканаўчаму камітэту]]<ref name="pravo">[https://pravo.by/document/?guid=3871&p0=h11000108 Закон Республики Беларусь от 4 января 2010 г. № 108-З «О местном управлении и самоуправлении в Республике Беларусь»]</ref>. Агульнае кіраўніцтва дзейнасцю адміністрацыі ажыццяўляе яе кіраўнік. Адміністрацыя размешчана ў цэнтры раёна па [[вуліца Жылуновіча (Мінск)|вуліцы Жылуновіча]], 17 у будынку былога Сталінскага (Заводскага) раённага камітэта [[Камуністычная партыя Беларусі (1918)|КПБ]] (архітэктар — [[Абрам Духан]])<ref name="bsa">{{Cite web |url=http://bsa.by/news/BUA/priglashaem_na_vystavku |title=Абрам Григорьевич Духан. К 90-летию со дня рождения архитектора |access-date=16 кастрычніка 2023 |archive-date=21 жніўня 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190821110657/http://bsa.by/news/BUA/priglashaem_na_vystavku |url-status=dead }}</ref> . == Кіраўнікі == * [[Сяргей Міхайлавіч Масляк]] (28 сакавіка 2019 — 22 красавіка 2024<ref>[https://blr.belta.by/president/view/sjargej-masljak-naznachany-ministram-pryrodnyh-resursau-i-ahovy-navakolnaga-asjaroddzja-130461-2024/ Сяргей Масляк назначаны міністрам прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя]</ref>) * [[Уладзімір Дзмітрыевіч Шыбека]] (з 18 чэрвеня 2024) == Крыніцы == {{Крыніцы}} == Спасылкі == * {{афіцыйны сайт|zav.minsk.gov.by|Адміністрацыі Заводскага раёна г. Мінска}} {{Бібліяінфармацыя}} {{Адміністрацыі раёнаў Мінска}} [[Катэгорыя:Арганізацыі Мінска]] [[Катэгорыя:Адміністрацыі гарадскіх раёнаў Беларусі]] [[Катэгорыя:Заводскі раён (Мінск)]] [[Катэгорыя:Вуліца Жылуновіча (Мінск)]] [[Катэгорыя:Будынкі і збудаванні Абрама Духана]] 5mh2sz9q3rssfxr2jj3c25xd6hcxyy1 0 751983 5154977 4890196 2026-06-16T12:27:04Z Autumndancer 168015 5154977 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Кантан}} {{НП}} '''Кантан''' ({{lang-en|Canton}}) — [[горад]] у [[ЗША]], у паўночна-ўсходняй частцы штата [[Тэхас]], адміністрацыйны цэнтр [[Ван-Занд (акруга)|акругі Ван-Занд]]. Насельніцтва — 3581 чалавек (перапіс 2010), паводле ацэнкі Бюро перапісу ЗША ў 2016 годзе ў горадзе пражывала 3836 чалавек. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гарады Тэхаса]] [[Катэгорыя:Населеныя пункты, заснаваныя ў 1850 годзе]] 34t00itpbthr3zz724ua4f0zix651ox 0 752019 5154987 4659377 2026-06-16T14:50:18Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5154987 wikitext text/x-wiki {{Картка інстытута}} '''Інстытут Міхаіла Пупіна''' ({{Lang-sr|Институт Михајло Пупин / Institut Mihajlo Pupin}}) — навукова-даследчы інстытут, які працуе ў [[Бялград|Бялградзе]] з 1946 года. Праводзіць даследаванні ў галіне [[Электроніка|электронікі]], аўтаматызацыі, кіравання тэхналагічнымі працэсамі, у сферы вылічальных працэсаў, [[Сувязь (тэхніка)|тэлекамунікацый]], лічбавай апрацоўкі сігналаў, [[Інфармацыйная сістэма|інфармацыйных сістэм]], праграмнай інжынерыі, робататэхнікі. Уваходзіць у структуру [[Бялградскі ўніверсітэт|Бялградскага ўніверсітэта]] і [[Сербская акадэмія навук і мастацтваў|Сербскай акадэміі навук]]. == Гісторыя == Заснаванне інстытута адбылося ў пасляваенным 1946 годзе пры [[Сербская акадэмія навук і мастацтваў|Сербскай акадэміі навук і мастацтваў]] у Бялградзе. Тады ён складаўся з двух незалежных адзін ад аднаго падраздзяленняў: Інстытута тэлекамунікацый і Інстытута электронікі. У 1947 годзе па распараджэнні ўрада [[Сацыялістычная Федэратыўная Рэспубліка Югаславія|Сацыялістычнай Федэратыўнай Рэспублікі Югаславія]] быў створаны Цэнтральны інстытут радыё СФРЮ, а ў 1948 годзе для вывучэння прынцыпаў вытворчасці электраэнергіі адпаведнае міністэрства ўтварыла Інстытут энергетыкі. У 1950 годзе Сербская акадэмія навук прыняла рашэнне аб’яднаць усе гэтыя чатыры ўстановы ў адзіны інстытут імя Ніколы Тэслы, які займаўся б вывучэннем усіх з’яў, так ці інакш звязаных з электрычнасцю. У такім выглядзе ён праіснаваў да 1959 года, калі па рашэнні выканаўчага савета Нацыянальнага сходу Народнай Рэспублікі Сербскай з яго вылучылі групу навукоўцаў і даследчыкаў для стварэння асобнага інстытута электронікі і тэлекамунікацый — тады ж ён быў названы ў гонар выбітнага фізіка Міхаіла Пупіна. З тых часоў на працягу наступных дзесяцігоддзяў інстытут неаднаразова падвяргаўся рэструктурызацыі і рэарганізацыі, у прыватнасці на яго базе быў створаны факультэт электратэхнікі [[Бялградскі ўніверсітэт|Бялградскага ўніверсітэта]], вылучыліся некалькі даччыных кампаній, такіх як «Электронная індустрыя» і «Энергапраект», у сваю чаргу, інстытут Міхаіла Пупіна ўключыў у сябе дзве лабараторыі расфармаванага [[Інстытут ядзерных навук «Вінча»|Інстытута ядзерных навук «Вінча»]]. Аж да 1968 года Інстытут існаваў выключна на дзяржаўныя сродкі, аднак затым з цалкам бюджэтнага фінансавання часткова перайшоў на самафінансаванне. == Дзейнасць == У цяперашні час інстытут з’яўляецца дзяржаўным прадпрыемствам і знаходзіцца ў падпарадкаванні Міністэрства навукі Сербіі. Займаецца вытворчасцю вялікай колькасці звязаных з электронікай прадуктаў, аказвае шырокі спектр паслуг, прадастаўляе канкрэтныя [[Апаратнае забеспячэнне|апаратныя]] і [[Праграмнае забеспячэнне|праграмныя рашэнні]] ў галіне інфармацыйных і камунікацыйных тэхналогій, кансалтынг, інжынірынг, выраб вопытных узораў, праектаванне і інтэграцыя складаных сістэм. Інстытут Міхаіла Пупіна асабліва вядомы распрацоўкай камп’ютараў серый CER, HRS і TIM, якія ў свой час былі даволі распаўсюджаны на тэрыторыі былой Югаславіі<ref>{{Cite web|url=http://www.bg.ac.rs/en/members/institutes/Mihajlo-Pupin.php|title=Timeline - Institute "Mihajlo Pupin"|archive-url=https://web.archive.org/web/20110526023015/http://www.bg.ac.rs/eng/memb/inst/en_instpupin.php|archive-date=2011-05-26|access-date=2023-08-03}}</ref>. == Заўвагі == {{Reflist}} == Спасылкі == * [http://www.pupin.rs/ Афіцыйны сайт] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170429092857/http://www.pupin.rs/ |date=29 красавіка 2017 }} {{Ref-sr}} {{Ref-en}} * [http://www.bg.ac.rs/sr/clanice/instituti/IMP.php Інстытут Міхаіла Пупіна] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20170323054518/http://www.bg.ac.rs/sr/clanice/instituti/IMP.php |date=23 сакавіка 2017 }} {{Ref-sr}} - старонка на сайце [[Бялградскі ўніверсітэт|Бялградскага ўніверсітэта]] {{вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:Бялградскі ўніверсітэт]] paeg5n3iuggsdn35r0u21bucxxpkhxi 0 758609 5155280 4675385 2026-06-17T11:08:46Z Autumndancer 168015 5155280 wikitext text/x-wiki '''Фрымант''': * [[Фрымант (акруга, Айдаха)]] * [[Фрымант (Аява)]] * [[Фрымант (акруга, Аява)]] * [[Фрымант (акруга, Ваёмінг)]] * [[Фрымант (акруга, Каларада)]] * [[Фрымант (Каліфорнія)]] * [[Фрымант (Небраска)]] {{неадназначнасць}} bse2dpoiwpv0tzy3b40rirkwpze32bw 0 776324 5155129 5002014 2026-06-16T21:52:07Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155129 wikitext text/x-wiki {{Музыкант}} '''Ірына Аляксееўна Забіяка''' ({{ВД-прэамбула}}) — рускамоўная поп-[[Спявак|спявачка]], салістка групы «[[Чы-Лі (група)|Чы-Лі]]», якую яна сама заснавала ў 2005 годзе разам з кампазітарам Сяргеем Карпавым (Чылі гэта яе мянушка ў дзяцінстве). == Біяграфія == У дзяцінстве яна мела зносіны ў асноўным з хлопчыкамі і была «цяжкім дзіцем». У падлеткавым узросце ў яе пачаў «ламацца» голас, як у хлопчыкаў<ref name="lichnosti.net">{{Cite web|url=http://lichnosti.net/people_2191.html|title=Ірина Забіяка (Irina Zabiyaka). Біографія. Фотографії|archive-url=https://web.archive.org/web/20140630061546/http://lichnosti.net/people_2191.html|archive-date=30 чэрвеня 2014|access-date=23 червня 2014|url-status=bot: unknown}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. Архів [http://lichnosti.net/people_2191.html оригіналу] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20140630061546/http://lichnosti.net/people_2191.html |date=30 чэрвеня 2014 }} за 30 червня 2014<span class="reference-accessdate">. Процитовано 23 червня 2014</span>.</cite></ref>. Нарадзілася ў Кіраваградзе (цяпер [[Крапыўныцкы]]). Калі ёй быў 1 год, яны разам з маці пераехалі ў [[Калінінград]]. Маці Ірыны, Зінаіда Максімаўна, пасля нараджэння дачкі перастала ездзіць у марскія паходы і пасялілася ў горадзе. Бацька, Аляксей Уладзіміравіч Смірноў, памёр, калі дачцэ было 5 гадоў. Маці працавала прыбіральшчыцай, паштальёнам. Дзіця выхоўваўся строга, без празмернасцяў, а галоўным аспектам выхавання была сціпласць. З малых гадоў дачка вучылася абыходзіцца з маленькімі дзецьмі. Арыгінальнасць голасу дзяўчынкі была заўважана ўжо ў 6 гадоў. Ён быў больш сталым, чым іншыя дзеці. Сяброўкі і сябры Ірыны пастаянна прасілі яе што-небудзь праспяваць, тым больш, што гэты занятак было любімым дзяўчынкай з ранняга ўзросту. Ірына з задавальненнем наведвала гурткі шыцця, танцаў і спеваў, але надоўга нідзе не затрымлівалася. У нейкі момант ёй стала сумна. Мама часта называла гэта няўседлівасцю або слабасцю волі. Аднак для Ірыны гэта быў момант пошуку. У школьныя гады Іра спрабавала сябе ў розных сферах: народныя спевы, танцы, журналістыка, маляванне, гімнастыка, кікбоксінг, плаванне, ігра на піяніна і гітары. У школе Іра была «белай варонай», часта апраналася ў сэканд-хэнд. Яе часта здзекаваліся за прозвішча, худзізну, шырокую ўсмешку і спецыфічную вопратку. Адзінае, што засталося з ёй назаўсёды, гэта любоў да чытання. У дзяцінстве перачытала ўсю дзіцячую раённую бібліятэку і даволі рана перайшла на літаратуру для дарослых. Яе з дзяцінства захаплялі анамальныя, незразумелыя рэчы з містычным адценнем. У 15 гадоў у яе было бачанне, што яна будзе спяваць на сцэне. Пасля школы ў вышэйшую навучальную ўстанову Ірына не паступіла. Тут адыгралі ролю два фактары: безграшоўе і няўпэўненасць у выбары прафесіі. Нават у 11 класе скончыла курсы цырульнікаў, каб зарабіць. Таму, доўга не думаючы, вырашыла працягнуць навучанне па спецыяльнасці цырульнік-мадэльер, будучы ўпэўненай, што з часам вызначыцца з выбарам вышэйшай адукацыі. Вучылася ў ліцэі 2 гады. Пасля школы Ірына пасябравала з кампаніяй хіпі. Свабода, каханне, чысціня і адсутнасць матэрыяльных каштоўнасцяў былі блізкія падлетку. У 18 гадоў Іра на самадзейным узроўні асвоіла гульню на гітары, а песня «Віхор» стала першай кампазіцыяй, якую яна напісала. У той жа час я пазнаёміўся з Сяргеем Карпавым. == Крыніцы == {{Крыніцы}} {{Вонкавыя спасылкі}} [[Катэгорыя:Нарадзіліся 20 снежня]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1982 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Кіраваградзе]] [[Катэгорыя:Спевакі і спявачкі паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Расіі]] [[Катэгорыя:Спевакі і спявачкі XXI стагоддзя]] [[Катэгорыя:Музыканты паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Кампазітары паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Кампазітары Расіі]] [[Катэгорыя:Кампазітары XXI стагоддзя]] [[Катэгорыя:Паэты паводле алфавіта]] [[Катэгорыя:Паэты-песеннікі Расіі]] [[Катэгорыя:Кантральта]] c2ckor0pfr24kd8oc9le8odgbrw9w8u 0 783914 5155166 4945487 2026-06-17T04:12:52Z CommonsDelinker 151 Removing [[:c:File:Paul_Kretschmer_(1866–1956)_1927_©_Georg_Fayer_(1891–1950)_OeNB_10451627.jpg|Paul_Kretschmer_(1866–1956)_1927_©_Georg_Fayer_(1891–1950)_OeNB_10451627.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Abzeronow|Abzeronow]] because: pe 5155166 wikitext text/x-wiki {{Навуковец |Імя = Паўль Крэчмер |Арыгінал імя = Paul Kretschmer |Фота = |Шырыня = 200px |Подпіс = Паўль Крэчмер |Месца нараджэння = [[Берлін]], [[Прусія]] |Месца смерці = [[Вена]], [[Аўстрыя]] |Навуковая сфера = [[лінгвістыка]], [[Армянская мова|армяністыка]], [[класічная філалогія]] |Навуковая ступень = |Навуковае званне = [[прафесар]] |Альма-матэр = |Навуковы кіраўнік = |Вядомы як = |Вядомая як = |Узнагароды і прэміі = }} '''Паўль Вільгельм Крэ́чмер''' ({{ДН|2|5|1866}}, [[Берлін]], [[Прусія]] — {{ДС|9|3|1956}}, [[Вена]], [[Аўстрыя]]) — [[Германія|нямецкі]] [[філолаг]]. Спецыяліст па [[Старажытнагрэчаская мова|старажытнагрэчаскай]], [[Анатолія|анаталійскіх]] і [[Этруская мова|этрускай]] мовах. {{дапісаць}} == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Commonscat|Paul Kretschmer}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Крэчмер Паўль}} [[Катэгорыя:Вучоныя Германіі]] [[Катэгорыя:Філолагі Германіі]] [[Катэгорыя:Мовазнаўцы Германіі]] tw9d1nbtur689c52baqy43tw9l39tej 0 784381 5155126 5135859 2026-06-16T21:42:01Z JerzyKundrat 174 вікіфікацыя 5155126 wikitext text/x-wiki '''Яўнутавічы''' або '''Заслаўскія''', пазней '''Мсціслаўскія''', таксама '''Заслаўскія Мсціслаўскія''' — [[Князь|княжацкі]] род [[Літоўцы|літоўскага]] паходжання, галіна [[Гедзімінавічы|Гедзімінавічаў]]{{Sfn|Wolff|1895|s=594}}. '''Яўнутавічы''' — традыцыйнае імя па дзедзе, потым родапачынальніку. Прозвішча-тытул '''Заслаўскія''' — ад [[Заслаўе|Заслаўя]] пад Менскам, атрыманага ў сярэдзіне XIV ст.{{Sfn|Tęgowski|1999|s=191-192}}{{Sfn|Wolff|1895|s=587}}. Прозвішча-тытул '''Мсціслаўскія''' — ад [[Мсціслаў|Мсціслава]], атрыманага ў 1499 годзе{{Sfn|Wolff|1895|s=587}}. Умоўныя найменні роду — '''Яўнутавічы Заслаўскія''' і '''Заслаўскія Мсціслаўскія''' — ужываюць для ўнікання памылковага атаяснення з [[Заслаўскія|Астрожскімі-Заслаўскімі]] на [[Валынь|Валыні]] (галіной [[Рурыкавічы|Рурыкавічаў]]) і [[Лугвенавічы|Лугвенавічамі Мсціслаўскімі]] (іншай галіной Гедзімінавічаў). У снежні 1341 года па смерці вялікага князя літоўскага [[Гедзімін]]а велікакняжацкі сталец атрымаў яго сын [[Яўнут]]{{Sfn|Stadnicki|1881|s=71}}{{Sfn|Krzyżaniakowa, Ochmański|1990|s=35}}. Зімой 1344—1345 гадоў браты [[Альгерд]] і [[Кейстут]] скінулі Яўнута з вялікага княжання, ён уцёк у [[Вялікае Княства Маскоўскае]]. У 1347 годзе Яўнут вярнуўся, прымірыўся з братамі і атрымаў ад іх ва ўдзел [[Заслаўскае княства]]{{Sfn|Krzyżaniakowa, Ochmański|1990|s=36}}{{Sfn|Kuncevicius, Kiaupa, Kiaupienė|2007|s=117}}. Паводле [[Ян Тэнгоўскі|Яна Тэнгоўскага]], Яўнут меў трох сыноў — [[Сямён Яўнутавіч|Сямёна]], Рыгора і [[Міхаіл Яўнутавіч|Міхаіла]] Яўнутавічаў{{Sfn|Tęgowski|1999|s=191-192}}. Заслаўе ў спадчыну па бацьку атрымаў Міхаіл, які такім чынам стаў родапачынальнікам роду Заслаўскіх{{Sfn|Tęgowski|1999|s=191-192}}{{Sfn|Wolff|1895|s=594}}. У 1499 годзе прапраўнук Яўнута — Міхаіл Іванавіч Заслаўскі ажаніўся з мсціслаўскай княжной Ульянай Іванаўнай і атрымаў ад вялікага князя Аляксандра частку [[Мсціслаўскае княства|Мсціслаўскага княства]], удзела нябожчыка-цесця [[Іван Юр’евіч Лугвенавіч|Івана Юр’евіча Лугвенавіча]], апошняга з мужчынскай лініі мсціслаўскіх князёў [[Лугвенавічы|Лугвенавічаў]]. У 1526 годзе сын Міхаіла Іванавіча Заслаўскага-Мсціслаўскага — Фёдар Міхайлавіч Мсціслаўскі, не паразумеўся з бацькам і ўцёк у Маскву, дзе атрымаў шматлікія маёнткі і ажаніўся з казанскай княжной Анастасіяй{{Sfn|Wolff|1895|s=594}}. Маскоўская галіна роду Заслаўскіх-Мсціслаўскіх згасла на чацвёртым калене ў першай паловы XVII ст. == Радавод Яўнутавічаў Заслаўскіх-Мсціслаўскіх == {{Wikidata/FamilyTree|entityId=Q4305627|title=Дрэва Яўнутавічаў Заслаўскіх-Мсціслаўскіх|mode=|interleave=|invert=1|max-height=1000em|ancestors=6|descendants=3|years=1|state=collapsed}} == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * ''Мяцельскi А. А.'' [https://www.academia.edu/resource/work/109110636 Мсціслаўскае княства і ваяводства ў XII—XVIII стст.] — Мн.: [[Беларуская навука (выдавецтва)|Беларуская навука]], 2010. — 664 с. * {{кніга |аўтар = Kazimierz Stadnicki |загаловак = Synowie Gedymina, Wielko–Władcy Litwy |год = 1881 |месца = Lwów |выдавецтва = Ignacy Stadnicki |старонак =144 |спасылка= https://pbc.biaman.pl/dlibra/show-content/publication/edition/2448?id=2448 |ref = Stadnicki}} * {{кніга |аўтар = Józef Wolff |загаловак = Kniaziowie litewsko-ruscy od końca czternastego wieku |год = 1895 |месца = Warszawa |выдавецтва = Gebethner i Wolff |старонак =698 |спасылка= https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/130049/edition/139252/content |ref = Wolff}} * {{кніга |аўтар = Jadwiga Krzyżaniakowa; Jerzy Ochmański |загаловак = Władysław II Jagiełło |год = 1990 |isbn = 8304033178 9788304033177 |месца = Wrocław |выдавецтва = Ossolineum|старонак =362 |спасылка= https://books.google.pl/books?id=sLFFAAAAIAAJ&q=W%C5%81ADYS%C5%81AW+II+JAGIE%C5%81%C5%81O+Ochma%C5%84ski&dq=W%C5%81ADYS%C5%81AW+II+JAGIE%C5%81%C5%81O+Ochma%C5%84ski&hl=pl&sa=X&ved=2ahUKEwjgwYmIoJL8AhXk-yoKHcx0Bg4Q6AF6BAgEEAI |ref = Krzyżaniakowa, Ochmański}} * {{кніга |аўтар = Jan Tęgowski |загаловак = Pierwsze pokolenia Giedyminowiczów |год = 1999 |isbn = 8391356310 9788391356319 |выдавецтва = Wydawn. Historyczne |старонак =319 |спасылка= https://books.google.pl/books?id=pdMiAQAAIAAJ&q=T%C4%99gowski+Pierwsze+pokolenia+Giedyminowicz%C3%B3w.&dq=T%C4%99gowski+Pierwsze+pokolenia+Giedyminowicz%C3%B3w.&hl=pl&sa=X&ved=2ahUKEwjl-_2-25f8AhUMgosKHShNA0YQ6AF6BAgGEAI |ref = Tęgowski}} * {{кніга |аўтар = Albinas Kuncevicius, Zigmantas Kiaupa, Jūratė Kiaupienė |загаловак = Historia Litwy. Od czasów najdawniejszych do 1795 roku |год = 2007 |isbn = 978-83-01-15190-4 |выдавецтва = Wydawnictwo Naukowe PWN |старонак = 386 |спасылка = https://www.gandalf.com.pl/b/historia-litwy-od-czasow/ |ref = Kuncevicius, Kiaupa, Kiaupienė |archive-date = 28 лістапада 2022 |archive-url = https://web.archive.org/web/20221128144144/https://www.gandalf.com.pl/b/historia-litwy-od-czasow/ }} {{Гедзімінавічы}} {{ВС}} [[Катэгорыя:Гедзімінавічы]] [[Катэгорыя:Заслаўскія (Яўнуцьевічы)| ]] t6riywd160390l8e1ro4nxbow83ktnh 5155127 5155126 2026-06-16T21:42:53Z JerzyKundrat 174 5155127 wikitext text/x-wiki '''Яўнутавічы''' або '''Заслаўскія''', пазней '''Мсціслаўскія''', таксама '''Заслаўскія Мсціслаўскія''' — [[Князь|княжацкі]] род [[Літоўцы|літоўскага]] паходжання, галіна [[Гедзімінавічы|Гедзімінавічаў]]{{Sfn|Wolff|1895|s=594}}. '''Яўнутавічы''' — традыцыйнае імя па дзедзе, потым родапачынальніку. Прозвішча-тытул '''Заслаўскія''' — ад [[Заслаўе|Заслаўя]] пад Менскам, атрыманага ў сярэдзіне XIV ст.{{Sfn|Tęgowski|1999|s=191-192}}{{Sfn|Wolff|1895|s=587}}. Прозвішча-тытул '''Мсціслаўскія''' — ад [[Мсціслаў|Мсціслава]], атрыманага ў 1499 годзе{{Sfn|Wolff|1895|s=587}}. Умоўныя найменні роду — '''Яўнутавічы Заслаўскія''' і '''Заслаўскія Мсціслаўскія''' — ужываюць для ўнікання памылковага атаяснення з [[Заслаўскія|Астрожскімі-Заслаўскімі]] на [[Валынь|Валыні]] (галіной [[Рурыкавічы|Рурыкавічаў]]) і [[Лугвенавічы|Лугвенавічамі Мсціслаўскімі]] (іншай галіной Гедзімінавічаў). У снежні 1341 года па смерці вялікага князя літоўскага [[Гедзімін]]а велікакняжацкі сталец атрымаў яго сын [[Яўнут]]{{Sfn|Stadnicki|1881|s=71}}{{Sfn|Krzyżaniakowa, Ochmański|1990|s=35}}. Зімой 1344—1345 гадоў браты [[Альгерд]] і [[Кейстут]] скінулі Яўнута з вялікага княжання, ён уцёк у [[Вялікае Княства Маскоўскае]]. У 1347 годзе Яўнут вярнуўся, прымірыўся з братамі і атрымаў ад іх ва ўдзел [[Заслаўскае княства]]{{Sfn|Krzyżaniakowa, Ochmański|1990|s=36}}{{Sfn|Kuncevicius, Kiaupa, Kiaupienė|2007|s=117}}. Паводле [[Ян Тэнгоўскі|Яна Тэнгоўскага]], Яўнут меў трох сыноў — [[Сямён Яўнутавіч|Сямёна]], Рыгора і [[Міхаіл Яўнутавіч|Міхаіла]] Яўнутавічаў{{Sfn|Tęgowski|1999|s=191-192}}. Заслаўе ў спадчыну па бацьку атрымаў Міхаіл, які такім чынам стаў родапачынальнікам роду Заслаўскіх{{Sfn|Tęgowski|1999|s=191-192}}{{Sfn|Wolff|1895|s=594}}. У 1499 годзе прапраўнук Яўнута — Міхаіл Іванавіч Заслаўскі ажаніўся з мсціслаўскай княжной Ульянай Іванаўнай і атрымаў ад вялікага князя Аляксандра частку [[Мсціслаўскае княства|Мсціслаўскага княства]], удзела нябожчыка-цесця [[Іван Юр’евіч Лугвенавіч|Івана Юр’евіча Лугвенавіча]], апошняга з мужчынскай лініі мсціслаўскіх князёў [[Лугвенавічы|Лугвенавічаў]]. У 1526 годзе сын Міхаіла Іванавіча Заслаўскага-Мсціслаўскага — Фёдар Міхайлавіч Мсціслаўскі, не паразумеўся з бацькам і ўцёк у Маскву, дзе атрымаў шматлікія маёнткі і ажаніўся з казанскай княжной Анастасіяй{{Sfn|Wolff|1895|s=594}}. Маскоўская галіна роду Заслаўскіх-Мсціслаўскіх згасла на чацвёртым калене ў першай паловы XVII ст. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * ''Мяцельскi А. А.'' [https://www.academia.edu/resource/work/109110636 Мсціслаўскае княства і ваяводства ў XII—XVIII стст.] — Мн.: [[Беларуская навука (выдавецтва)|Беларуская навука]], 2010. — 664 с. * {{кніга |аўтар = Kazimierz Stadnicki |загаловак = Synowie Gedymina, Wielko–Władcy Litwy |год = 1881 |месца = Lwów |выдавецтва = Ignacy Stadnicki |старонак =144 |спасылка= https://pbc.biaman.pl/dlibra/show-content/publication/edition/2448?id=2448 |ref = Stadnicki}} * {{кніга |аўтар = Józef Wolff |загаловак = Kniaziowie litewsko-ruscy od końca czternastego wieku |год = 1895 |месца = Warszawa |выдавецтва = Gebethner i Wolff |старонак =698 |спасылка= https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/130049/edition/139252/content |ref = Wolff}} * {{кніга |аўтар = Jadwiga Krzyżaniakowa; Jerzy Ochmański |загаловак = Władysław II Jagiełło |год = 1990 |isbn = 8304033178 9788304033177 |месца = Wrocław |выдавецтва = Ossolineum|старонак =362 |спасылка= https://books.google.pl/books?id=sLFFAAAAIAAJ&q=W%C5%81ADYS%C5%81AW+II+JAGIE%C5%81%C5%81O+Ochma%C5%84ski&dq=W%C5%81ADYS%C5%81AW+II+JAGIE%C5%81%C5%81O+Ochma%C5%84ski&hl=pl&sa=X&ved=2ahUKEwjgwYmIoJL8AhXk-yoKHcx0Bg4Q6AF6BAgEEAI |ref = Krzyżaniakowa, Ochmański}} * {{кніга |аўтар = Jan Tęgowski |загаловак = Pierwsze pokolenia Giedyminowiczów |год = 1999 |isbn = 8391356310 9788391356319 |выдавецтва = Wydawn. Historyczne |старонак =319 |спасылка= https://books.google.pl/books?id=pdMiAQAAIAAJ&q=T%C4%99gowski+Pierwsze+pokolenia+Giedyminowicz%C3%B3w.&dq=T%C4%99gowski+Pierwsze+pokolenia+Giedyminowicz%C3%B3w.&hl=pl&sa=X&ved=2ahUKEwjl-_2-25f8AhUMgosKHShNA0YQ6AF6BAgGEAI |ref = Tęgowski}} * {{кніга |аўтар = Albinas Kuncevicius, Zigmantas Kiaupa, Jūratė Kiaupienė |загаловак = Historia Litwy. Od czasów najdawniejszych do 1795 roku |год = 2007 |isbn = 978-83-01-15190-4 |выдавецтва = Wydawnictwo Naukowe PWN |старонак = 386 |спасылка = https://www.gandalf.com.pl/b/historia-litwy-od-czasow/ |ref = Kuncevicius, Kiaupa, Kiaupienė |archive-date = 28 лістапада 2022 |archive-url = https://web.archive.org/web/20221128144144/https://www.gandalf.com.pl/b/historia-litwy-od-czasow/ }} {{Wikidata/FamilyTree|entityId=Q4305627|title=Дрэва Яўнутавічаў Заслаўскіх-Мсціслаўскіх|mode=|interleave=|invert=1|max-height=1000em|ancestors=6|descendants=3|years=1|state=collapsed}} {{Гедзімінавічы}} {{ВС}} [[Катэгорыя:Гедзімінавічы]] [[Катэгорыя:Заслаўскія (Яўнуцьевічы)| ]] 48hlhyto4zzk0wn64amttoqy23ddaot 0 785208 5155140 4959773 2026-06-16T22:50:00Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155140 wikitext text/x-wiki {{навуковец}} {{цёзкі2|Кандраценя}} '''Ірына Уладзіміраўна Кандраценя''' — беларуская [[мовазнаўца]], [[кандыдат філалагічных навук]] (2003). == Біяграфія == Скончыла [[Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. М. Горкага]] ў 1976 годзе. З 1990 па 2007 год працавала малодшым, а затым старшым навуковым супрацоўнікам [[Інстытут мовазнаўства імя Якуба Коласа|Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі]]. У 2003 годзе атрымала вучоную ступень кандыдата філалагічных навук. З 2008 года працуе вядучым навуковым супрацоўнікам аддзела беларуска-рускіх моўных сувязей [[Інстытут мовазнаўства імя Якуба Коласа|Інстытута мовазнаўства імя Якуба Коласа]] [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]]<ref name=":0">[https://belcentre.by/be/%D0%BE%D1%82%D0%B4%D0%B5%D0%BB-%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%BE-%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85-%D1%8F%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8B%D1%85-%D1%81%D0%B2/%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BD%D1%8F-%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0-%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0/ Кандраценя Ірына Уладзіміраўна] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20250120233751/https://belcentre.by/be/%D0%BE%D1%82%D0%B4%D0%B5%D0%BB-%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%BE-%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85-%D1%8F%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8B%D1%85-%D1%81%D0%B2/%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BD%D1%8F-%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0-%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0/ |date=20 студзеня 2025 }}, вядучы навуковы супрацоўнік аддзела беларуска-рускіх моўных сувязей Інстытута мовазнаўства імя Якуба Коласа кандыдат філалагічных навук</ref>. У 2006—2023 гадах выконвала абавязкі вучонага сакратара [[Рэспубліканская тэрміналагічная камісія|Рэспубліканскай тэрміналагічнай камісіі]] пры [[Нацыянальная акадэмія навук Беларусі|НАН Беларусі]]<ref name=":0" />. == Навуковая дзейнасць == Сфера навуковых інтарэсаў: [[словаўтварэнне]], [[супастаўляльнае мовазнаўства]], [[тэрміналогія]]<ref name=":0" />. == Узнагароды == Лаўрэат [[Прэмія Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі|Прэміі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі]] (2011). Лаўрэат [[Міждзяржаўная прэмія «Зоркі садружнасці»|Міждзяржаўнай прэміі «Зоркі садружнасці»]] (2023), заснаванай [[Міждзяржаўны фонд гуманітарнага супрацоўніцтва дзяржаў — удзельніц СНД|Міждзяржаўным фондам гуманітарнага супрацоўніцтва дзяржаў-удзельніц СНД]]<ref name=":0" />. == Выбраныя публікацыі == === Манаграфіі === * Нулявая суфіксацыя ў сістэме беларускага словаўтварэння / І. У. Кандраценя. — Мінск : Беларус. навука, 2009. — 207 с. === Раздзелы ў калектыўных манаграфіях і слоўніках === * Кондратеня, И. В. Суффиксальное словообразование имен существительных // Сопоставительное описание русского и белорусского языков. Словообразование / А. В. Андреева [и др.]; науч. ред.: А. А. Лукашанец, О. М. Николаева ; Нац. акад. наук Беларуси, Центр исслед. белорус. культуры, языка и лит., фил. «Ин-т языка и лит. им. Якуба Коласа и Янки Купалы». — Минск : Беларуская навука, 2014. — С. 154—216. * Компьютерные языковые ресурсы на материале специальной лексики белорусского языка : моногр. / Л. В. Рычкова [и др.] под науч. ред. Л. В. Рычковой. — Гродно : ГрГУ, 2013. — 185 с. (разделы 1.1 — С. 12-50; 1.2. — С. 50-62; 2.3. — С. 77-82; приложение 1 — С. 109—184). * Кондратеня, И. В. Лексико-семантические поля «Эмоции» / «Эмоцыi» / И. В. Кондратеня // Русско-белорусский системный семантический словарь. В 2 т. Т. 2 / Нац. акад. наук Беларуси, Центр исслед. белорус. культуры, языка и лит., Ин-т языкознания им. Якуба Коласа; сост. О. Г Ванкевич, И. В. Елынцева, И. В. Кондратеня [и др.]: науч. ред. О. М. Николаева. — Минск : Беларуская навука, 2023. — С. 782—1220. * Избранные труды по сопоставительному исследованию лексико-семантических систем близкородственных языков / О. Г Ванкевич, [и др.]; науч. ред. И. В. Елынцева, О. М. Николаева ; Нац. акад. наук Беларуси, Центр исслед. белорус. культуры, языка и лит., Ин-т языкознания им. Якуба Коласа. — Минск : Беларуская навука, 2024. — С. 246—312. === Кніжныя выданні === * [[Беларускі арфаграфічны слоўнік]] / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т мовы і літаратуры імя Я. Коласа і Я. Купалы; уклад. Л. П. Кунцэвіч, І. У. Кандраценя; пад рэд. А. А. Лукашанца. — 3-е выд., выпр. — Мінск : Беларуская навука, 2011. — 695 с. * [[Беларускі арфаграфічны слоўнік для школьнікаў]] : дапам. для агульнаадукацыйных устаноў з беларус. і рус. мовамі навучання / уклад. Л. П. Кунцэвіч, І. У. Кандраценя; пад рэд. А. А. Лукашанца. — 3-е выд. Мінск : Аверсэв, 2013. — 317 с. * Кандраценя, І. У. [[Сучасная беларуская арфаграфія: акадэмічны даведнік|Сучасная беларуская арфаграфія : акадэмічны даведнік]] / І. У. Кандраценя, Л. П. Кунцэвіч, А. А. Лукашанец. — Мінск : Аверсэв, 2012. — 272 с. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Кандраценя Ірына Уладзіміраўна}} [[Катэгорыя:Мовазнаўцы Беларусі]] [[Катэгорыя:Члены Рэспубліканскай тэрміналагiчнай камiсiі пры НАН Беларусi]] 3p43apvy38vo1ijiixxf54oebsc4j4z 0 785682 5155016 5154267 2026-06-16T17:04:53Z M.L.Bot 261 /* Навуковая дзейнасць */ 5155016 wikitext text/x-wiki {{навуковец}} '''Вадзім Вілейта''' ({{lang-en|Vadzim Vileita, Vadim Vileita}}, {{lang-lt|Vadimas Vileita}}; {{ВДП}}) — беларускі і літоўскі палітолаг, журналіст, перакладчык і грамадскі дзеяч. == Біяграфія == Нарадзіўся ў 1983 годзе ў [[Гродна|Гродне]]{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 15-гадовым узросце пераехаў на сталае жыхарства ў Літву{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 2001—2005 гадах навучаўся ў [[Інстытут міжнародных адносін і палітычных навук Віленскага ўніверсітэта|Інстытуце міжнародных адносін і палітычных навук]] [[Віленскі ўніверсітэт|Віленскага ўніверсітэта]] (IIRPS VU), атрымаў ступень бакалаўра{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. Бакалаўрскую працу, прысвечаную працэсам фармавання дзяржаўнай ідэнтычнасці Беларусі, абараніў з адзнакай (''cum laude''){{sfn|Vileita|2013|p=1}}{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. У 2020—2022 гадах навучаўся ў IIRPS VU па праграме магістратуры «Даследаванні Усходняй Еўропы і Расіі»{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. 8 студзеня 2022 года прадставіў магістарскую дысертацыю на тэму «Паміж сек’юрытызацыяй і інтэграцыяй канкуруючых гістарычных наратываў: рэакцыя Літвы на беларускі „літвінізм“», напісаную пад кіраўніцтвам доктара [[Лаўрынас Янавічус|Лаўрынаса Янавічуса]]{{sfn|Vileita|2022|p=1}}. Станам на чэрвень 2026 года, саветнік і памочнік члена Сейма Літоўскай Рэспублікі [[Томас Тамілінас|Томаса Тамілінаса]]{{sfn|Vileita LRV|2026|p=}}. == Навуковая дзейнасць == Навуковыя працы Вадзіма Вілейты прысвечаны ў асноўным палітычнай ідэнтычнасці Беларусі і праблем дэмакратызацыі{{sfn|Vileita|2013|p=1}}. У 2013 годзе ён прадставіў канцэпцыю «траістай ідэнтычнасці» беларускага грамадства, якая ўключае тры асноўныя групы: * Этнацэнтрычныя беларусы (этнацэнтрысты): арыентаваныя на мадэль класічнай нацыянальнай дзяржавы з адзінай дзяржаўнай беларускай мовай і сімволікай Вялікага Княства Літоўскага{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Гэта пераважна адукаваныя гараджане, якія часта вымушаны мімікрырываць праз статус меншасці ў грамадстве{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. * Савецка-арыентаваныя беларусы: падтрымліваюць афіцыйны дзяржаўны курс, заснаваны на савецкай ідэнтычнасці, дзе беларусы разглядаюцца як «малодшыя браты» рускіх{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Для гэтай групы характэрна нізкая пашана роднай мовы пры адначасовым кепскім веданні рускай мовай{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. * Прагматычныя беларусы: самая шматлікая група, для якой пытанні мовы і ідэнтычнасці не прыярытэтныя{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. Яны разглядаюць дзяржаву як крыніцу дабрабыту і могуць быць адначасова праеўрапейскімі і прарасійскімі залежна ад эканамічнай выгады{{sfn|Vileita|2013|p=4}}. У магістарскай дысертацыі даследаваў феномен «[[Ліцвінства|літвінізму]]», вылучуў два асноўныя кірункі гэтага руху: * Умераны літвінізм: разглядае ВКЛ як супольную літоўска-беларускую дзяржаву, падкрэслівае мірнае саіснаванне этнасаў і супольную барацьбу супраць знешніх пагроз{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}. Паводле ацэнак даследчыка, гэтую тэорыю падтрымлівае каля 30 % насельніцтва Беларусі{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}. * Радыкальны літвінізм: сцвярджае, што беларусы былі адзінымі стваральнікамі ВКЛ, цалкам прысвойвае яго спадчыну (уключаючы Вільню) і адмаўляе ролю балцкага субстрату{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}. Вілейта характарызуе гэты кірунак як маргінальны і непапулярны ў беларускім грамадстве{{sfn|Валкаускас|2023|p=}}. Даследчык прыйшоў да высновы, што сек’юрытызацыя (прызнанне пагрозай) літвінізму ў Літве наўпрост залежыць ад знешняй палітыкі рэжыму Лукашэнкі і гістарычнай парадыгмы, якая пануе ў самой Літве{{sfn|Vileita|2022|p=4}}. == Прафесійная дзейнасць == З 2005 года Вадзім Вілейта актыўна працуе як прафесійны перакладчык{{sfn|VileitaLVA|2026|p=}}. Здзяйсняе пісьмовыя, паслядоўныя і сінхронныя пераклады ў моўных камбінацыях з удзелам літоўскай, англійскай, беларускай і рускай моў{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. Сябра Літоўскай асацыяцыі перакладчыкаў (Lietuvos vertėjų asociacija){{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. У межах прафесійнай дзейнасці супрацоўнічае з міжнароднымі арганізацыямі, бізнес-структурамі і дзяржаўнымі ўстановамі Літвы{{sfn|Vileita LVA|2026|p=}}. == Грамадская дзейнасць == Заснавальнік і кіраўнік няўрадавай арганізацыі «Belarus Watch», зарэгістраванай у Вільні{{sfn|Vileita|2013|p=1}}{{sfn|Belarus Watch|2010|p=}}. Ад імя гэтай арганізацыі выступаў з заявамі, у тым ліку ў 2010 годзе да міністраў замежных спраў Польшчы і Германіі, закранаў пытанні парушэння правоў чалавека ў Беларусі, праблему смяротнага пакарання і неабходнасць вызвалення палітычных зняволеных{{sfn|Belarus Watch|2010|p=}}. Удзельнічаў у акцыях салідарнасці з беларускім народам, у прыватнасці ў акцыі «Шлях свабоды» ў 2020 годзе{{sfn|Vasilevich|2024|p=}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{артыкул|ref = Vileita|аўтар = Vadim Vileita|загаловак = The Identity of the Belarusian State: a Never-Ending Process?|арыгінал = |спасылка = http://www3002.vu.lt/uploads/news/id490/Bell_2013_2(32).pdf|мова = англійская|адказны = Vytautas Keršanskas|аўтар выдання = |выданне = Bell BelarusInfo Letter|тып = |месца = Вільнюс|выдавецтва = Eastern Europe Studies Centre|год = 2013|выпуск = Issue 2 (32)|том = |нумар = |старонкі = 4|isbn = |issn = |doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }} * {{артыкул|ref = Karčiauskas|аўтар = Justas Karčiauskas|загаловак = Historic Claims and Modern Risks: Litvinism and the Belarusian-Lithuanian Relations|арыгінал = |спасылка = https://china-cee.eu/wp-content/uploads/2025/09/2025er07_Lithuania.pdf|мова = англійская|адказны = Ju Weiwei|аўтар выдання = |выданне = Weekly Briefing (China-CEE Institute)|тып = |месца = Будапешт|выдавецтва = China-CEE Institute|год = 2025|выпуск = Vol. 79, No. 1 (HU)|том = |нумар = |старонкі = 42|isbn = |issn = 2939-5933|doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }} * {{артыкул|ref = Vileita|аўтар = Vadim Vileita|загаловак = Between Securitization and Integration of Competing Historical Narratives: Lithuanian Responses to Belarusian 'Litvinism'|арыгінал = |спасылка = https://epublications.vu.lt/object/elaba:192958065/192958065.pdf|мова = англійская|адказны = Dr. Laurynas Jonavičius|аўтар выдання = |выданне = Master's Thesis|тып = |месца = Вільнюс|выдавецтва = Vilnius University Institute of International Relations and Political Science|год = 2022|выпуск = |том = |нумар = |старонкі = 62|isbn = |issn = |doi = |bibcode = |arxiv = |pmid = |archive-url = |archive-date = }} == Спасылкі == * {{h|Vasilevich|2024|{{cite web|ref = Vasilevich, 2024| url = https://neweasterneurope.eu/2024/03/07/litvinism-when-history-becomes-securitized/|title = Litvinism: when history becomes securitized|first = Hanna|last = Vasilevich|authorlink = |date = 2024-03-07|work = New Eastern Europe|publisher = Kolegium Europy Wschodniej|location = Кракаў|page = |language = англійская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote = }}}} * {{h|Валкаускас|2023|{{cite web|ref = Валкаускас| url = https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/2068525/strakh-pered-litvinizmom-kakaia-belarus-nuzhna-litve-avtoritarnaia-ili-demokraticheskaia|title = Страх перед литвинизмом. Какая Беларусь нужна Литве: авторитарная или демократическая?|first = Томас|last = Валкаускас|authorlink = |date = 2023-09-04|work = LRT.lt|publisher = Lietuvos nacionalinis radijas ir televizija|location = Вільнюс|page = |language = руская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = https://web.archive.org/web/20240913032819/https://www.lrt.lt/ru/novosti/17/2068525/strakh-pered-litvinizmom-kakaia-belarus-nuzhna-litve-avtoritarnaia-ili-demokraticheskaia|archive-date = 2024-09-13|access-date = 2026-06-13|url-status = |quote = }}}} * {{h|Vileita LVA|2026|{{cite web|ref = Vileita, LVA| url = https://www.lvasociacija.lt/apie-lva/nariai/vadim-vileita/|title = Vadim Vileita / Вадзім Вілейта|first = |last = |authorlink = |date = |work = Lietuvos vertėjų asociacija|publisher = Lietuvos vertėjų asociacija|location = Вільнюс|page = |language = літоўская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote = }}}} * {{h|Vileita LRV|2026|{{cite web|ref = Vileita, LRV| url = https://www.lrvalstybe.lt/kontaktai/tomas-tomilinas/vadim-vileita-116531|title = Vadim Vileita - Tomas Tomilinas - Seimo narių patarėjai, padėjėjai|first = |last = |authorlink = |date = |work = lrvalstybe.lt|publisher = |location = Вільнюс|page = |language = літоўская|trans-title = |format = |doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote = }}}} * {{h|Belarus Watch|2010|{{cite web|ref = Belarus Watch | url = https://humanrightshouse.org/noop-media/documents/15347.pdf|title = Statement on frequent visits of the EU member-states’ senior politicians to Minsk|first = Vadim|last = Vileita|authorlink = |date = |work = Human Rights House Foundation|publisher = Belarus Watch|location = Осла|page = |language = англійская|trans-title = |format = PDF|doi = |archive-url = |archive-date = |access-date = 2026-06-13|url-status = |quote = }}}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Вілейта Вадзім}} sa1zozbxrsqu608npg0vxr9j42px8ya 0 787235 5155215 4985342 2026-06-17T08:35:54Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155215 wikitext text/x-wiki {{Навуковец}} '''Адам Юзаф Фелікс Фрэдра-Банецкі''' герба «[[Бонча (герб)|Боньча]]» ({{lang-pl|Adam Boniecki}}; {{ВД-Прэамбула}}) — польскі гісторык, [[Геральдыка|геральдыст]], юрыст. == Біяграфія == Са шляхецкага роду [[Банецкія герба «Боньча»|Банецкіх герба «Боньча»]], сын Фердынанда і Леанціны са [[Стадніцкія герба «Дружына»|Стадніцкіх]]. Нарадзіўся ў {{нп5|Жыдаў (Жыдовак)|Жыдаве|pl|Żydów (Żydówek)}}. Рана страціў бацькоў. Вывучаў права ў [[Санкт-Пецярбургскі дзяржаўны ўніверсітэт|Пецярбургскім універсітэце]] і Школе права ў Парыжы. У 1865—1872 гадах працаваў у судах [[Варшава|Варшавы]]. Пасяліўся ў маёнтку [[Свідна (Груецкі павет)|Свідна]] пад Варшавай, які пасля смерці графа Міхала Стадніцкага<ref>{{Крыніцы/Геаграфічны слоўнік Каралеўства Польскага|XI|649|Świdno 1)}}</ref> перайшоў да Банецкіх, пачаў геральдычныя даследаванні. У 1899 годзе ў супрацоўніцтве з [[Артур Рэйскі|Артурам Рэйскім]] пачаў публікацыю шматтомнай працы ''Herbarz polski''; да 1909 года выдаў трынаццаць тамоў. Пасля смерці Банецкага працу над ''Herbarzem'' працягнулі Рэйскі і [[Уладзімеж Дважачак]]. Выйшла 16 тамоў, пачынаючы з прозвішчаў на А- і заканчваючы Мад-. Адзін з першых членаў [[Польскае геральдычнае таварыства|Польскага геральдычнага таварыства]]. Рукапісная спадчына Адама Банецкага перайшла да Дважачка і загінула ў Варшаве ў 1944 годзе. Таксама апублікаваў: * ''Kronika rodziny Bonieckich'' (1875) * ''[https://polona.pl/preview/6ef0308c-f032-4de0-b516-a2743e9710fa Poczet rodów w Wielkim Księstwie Litewskim w XV i XVI w.]'' (1883<ref>{{Cite web|lang=pl-pl|url=https://szlachta.org.pl/dokumenty/katalog-biblioteki-w-bialymstoku.html|title=Związek Szlachty Polskiej {{!}} Katalog Biblioteki w Białymstoku {{!}} Dokumenty|website=szlachta.org.pl|access-date=2025-04-28|archive-date=13 чэрвеня 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250613202114/https://szlachta.org.pl/dokumenty/katalog-biblioteki-w-bialymstoku.html|url-status=dead}}</ref>) == Крыніцы == {{Reflist}} == Літаратура == * [[Уладзіслаў Сямковіч|Władysław Semkowicz]]. ''Ś.p. Adam Fredro Boniecki''. «Miesięcznik Heraldyczny». R. 2, Nr 8-9 (sierpień-wrzesień 1909), s. 105—109. * ''Słownik historyków polskich'' (pod redakcją Marii Prosińskiej-Jackl), Warszawa 1994 == Спасылкі == * [http://ebuw.uw.edu.pl/dlibra/publication?id=49 Herbarz polski] Адама Банецкага ў зборах [[Варшаўскі ўніверсітэт|Варшаўскага ўніверсітэта]] * [https://polona.pl/search/?query=Adam_Boniecki&filters=creator:%22Boniecki,_Adam_(1842--1909)%22,public:1,hasTextContent:0 Публікацыі Адама Банецкага] ў бібліятэцы ''Polona'' {{Вонкавыя спасылкі}} {{DEFAULTSORT:Банецкі Адам}} [[Катэгорыя:Генеалогі Польшчы]] [[Катэгорыя:Геральдысты Польшчы]] dfcugylr4m6wp45t5h11xhjn636ohe3 0 788645 5155164 5002211 2026-06-17T04:04:13Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155164 wikitext text/x-wiki {{Вучоны}} '''Абрам Каспэ''', Аўром, Аб, сапраўднае прозвішча: '''Мінц''' ([[1861]], [[Чэрыкаў]] — [[2 чэрвеня]] [[1929]], [[Нью-Ёрк]]) — яўрэйскі вучоны, педагог, дзеяч рабочага руху, аўтар падручнікаў, пісаў на ідышы. == Біяграфія == Нарадзіўся ў [[Ліпень|ліпені]] 1861 года ў Чэрыкаве, нашчадак вядомага яўрэйскага вучонага [[Ёсіф Каспі|Ёсіфа Каспі]], які жыў у XIV ст. Бацька быў вандроўным прапаведнікам-[[магід]]ам, у дарозе яго забілі. Вучыўся ў хедары, розных ешывах, рускай школе, скончыў гімназію ў Вільні. Узначаліў групу «[[Ам олам]]», якая збіралася стварыць яўрэйскія земляробчыя калоніі ў Амерыцы, разам з ім адправіліся ў ЗША вядомыя дзеячы [[А. Нецер]], [[Аляксандр Гаркаві|Ал. Гаркаві]]. У 1882—1888 жыў у ЗША. Працаваў у доках, на будаўніцтве, арганізоўваў забастоўкі. дВярнуўся, скончыў факультэт прыродазнаўства і матэматыкі [[Пецярбургскі ўніверсітэт|Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта]]. З 1894 года ў Нью-Ёрку, атрымаў ступень у [[Медыцына|медыцыне]]. Дапамагаў бедным пацыентам, выдаваў медыкаменты, лячыў іх бясплатна. На мяжы стагоддзяў быў членам розных сацыялістычных партый. Удзельнічаў у заснаванні яўрэйскай газеты «[[Форвэртс]]», пазней быў прэзідэнтам асацыяцыі Форвэртс. Публікаваў на ідышы навукова-папулярныя і крытычныя артыкулы ў выданнях «Дэр ідышэр хойз-доктор» ([[Варшава]]), «Соц’ял-дэмократ» (1900), «Цукунфт», у якім дэбютаваў артыкулам па хіміі, «Дзі нае цайт», «[[Абэнд блат]]», «Літэратур ун лэбм», «Эмэс» ([[Бостан]]) і інш. У 1902 годзе рэдагаваў «[[Цукунфт]]». У апошнія гады супрацоўнічаў з камуністычнай газетай «[[Фрайхайт]]». З 1899 года выдаў некалькі падручнікаў па [[Хімія|хіміі]], [[Астраномія|астраноміі]], фізіцы, [[Механіка|механіцы]], [[Геалогія|геалогіі]]. Некаторыя з іх першыя ў сваім родзе. == Сям’я == Унучка, Лінда (Lynda Caspe) амерыканская мастачка. == Літаратура == * [[Ехазкель Ліфшыц]]. КАСПЭ // Слоўнік сучаснай яўрэйскай літаратуры. Том 8. слупок 87-88. Нью-Ёрк. 1981. : [[Залман Рэйзен]], Лексікон, том 3; Літэрарышэ блэтэр № 35 (1929); Цукунфт (29 ліпеня 1929); [[Аб Каган]]. Блэтэр фун майн лэбм, том 3 (1926), ст. 463; [[Ёіл Энцін]], Моргн журнал (17 кастрычніка 1943); American Jewish Yearbook (1929). == Спасылкі == * [https://www.rujen.ru/index.php/КАСПЕ_Абрагам rujen] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20250427011312/https://www.rujen.ru/index.php/%D0%9A%D0%90%D0%A1%D0%9F%D0%95_%D0%90%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D0%BC |date=27 красавіка 2025 }}{{DEFAULTSORT:Каспэ А}} [[Катэгорыя:Аўтары падручнікаў]][[Катэгорыя:Медыкі ЗША]][[Катэгорыя:Яўрэйскія публіцысты (ідыш)]][[Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі]] c3tg3ylyx3dqu1mfh3whlr05zu3pnss 0 792075 5155149 5062168 2026-06-17T00:42:18Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155149 wikitext text/x-wiki {{Асоба}} '''Іцхак з Валожына''' або '''Ісаак Валожынскі''' (вядомы як ''Раў Іцэле'', [[1780]], [[Валожын]] — [[1849]], [[Івянец]], [[Мінская губерня]])- 2-і кіраўнік [[Валожынскі ешыбот|Валожынскай ешывы]], лідар яўрэйства Літвы і Беларусі. Сын рабіна [[Хаім з Валожына|Хаіма з Валожына]]<ref>{{ЭЯЭ|10959|Воложинер Хаим бен Ицхак}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://graphsearch.epfl.ch/en/concept/64510334|title=Yitzhak of Volozhin {{!}} EPFL Graph Search|website=graphsearch.epfl.ch|access-date=2025-09-07|url-status=dead}}</ref>. == Біяграфія == Ва ўзросце 10 гадоў меў гонар бачыць [[Віленскі гаон|Віленскага Гаона]] падчас аднаго з візітаў свайго бацькі да яго, нягледзячы на спробы бацькі адгаварыць сына. Пачаў выкладаць у ешыбоце яшчэ пры жыцці бацькі. Пасля яго смерці ў 1821 годзе сам узначаліў ешыбот. У 1824 годзе па ўрадавым указе ешыбот быў зачынены, аднак Іцхак працягваў у ёй выкладаць. У 1843 годзе прыняў удзел у навязанай урадам канферэнцыі па пытаннях адукацыі разам з рабінам [[Менахем Мендэль Шнеерсон (Цэмах Цэдэк)|Менахем Мендэлем Шнэерсанам]] з [[Любавічы (Руднянскі раён)|Любавічаў]] і [[Исраэль Гальперин|Ісраэлем Гальперыным]] з [[Бярдзічаў|Бярдзічава]], дзе рэзка выступаў супраць адкрыцця дзяржаўных школ для яўрэяў. У 1849 годзе Раў Іцэле паехаў у Мінск на лячэнне, але па дарозе назад памёр у мястэчку [[Івянец]], так і не дабраўшыся да Валожына. Пасля яго смерці на чале ешыбота сталі яго зяці [[Нафталі Цві Іегуда Берлін]] і [[Ёзэф Доў Салавейчык]]. == Найбольш вядомыя вучні == * Раў Шмуэль Салант - галоўны рабін [[Іерусалім]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Рабіны Беларусі]] [[Катэгорыя:Ахаранім]] [[Катэгорыя:Памерлі ў 1849 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Валожыне]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1780 годзе]] j3th44y8ghqliwjtyk0w1ue7k1ai8jj 0 792250 5155287 5034655 2026-06-17T11:58:44Z Pryhoža 169928 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */ 5155287 wikitext text/x-wiki {{Кампанія | назва = Баранавіцкі мясакансервавы камбінат | ранейшыя назвы = | арыгінальная назва = | тып = | заснавана = 1927 | скасавана = 2007 | размяшчэнне = {{сцягафікацыя|Рэспубліка Беларусь}}, [[Брэсцкая вобласць]], г. [[Баранавічы]], вул. Камсамольская, 87 | чысты прыбытак = | колькасць супрацоўнікаў = | прадукцыя = мясныя кансервы | матчына кампанія = | сайт = |lat_dir =N |lat_deg =53.124388 |lon_dir =E |lon_deg =25.990758 |CoordScale = 20000 |region = BY }} '''Баранавіцкі мясакансервавы камбінат''' — [[Мясная прамысловасць Беларусі|беларускае прадпрыемства мясной прамысловасці]], якое існавала ў 1927—2007 гадах. == Гісторыя == У 1924 годзе баранавіцкі магістрат забараніў забой жывёлы ў Баранавічах, вылучыўшы для гэтых мэтаў пляцоўку на горцы Галышна на паўднёвы захад ад Баранавічаў. Новая бойня спецыялізавалася на вытворчасці беконнай свініны. У 1927 годзе былі ўведзены ў эксплуатацыю збудаванні для забою буйной рагатай жывёлы і свіней. У 1936 годзе ў Баранавічах было арганізавана сумеснае германска-польскае прадпрыемства «Kres-export» па вытворчасці тушанай свініны і кансерваванай гародніны. Бургамістр Баранавічаў Людвік Вольнік асабіста займаўся праектаваннем і наглядаў за будаўніцтвам кансервавага цэха. Быў таксама пабудаваны новы забойны цэх. Новае прадпрыемства, на якім было занята каля 50 чалавек, пачало працу ў 1938 годзе, першыя партыі кансерваў экспартаваліся ў Германію і Францыю. У 1939 годзе быў пабудаваны каўбасны цэх<ref name=intex>{{Cite web |url=https://www.intex-press.by/2011/03/10/baranovichskij-myasokombinat-zabytaya-istoriya/ |title=Барановичский мясокомбинат. Забытая история |access-date=2021-04-14 |archive-date=2021-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414071252/https://www.intex-press.by/2011/03/10/baranovichskij-myasokombinat-zabytaya-istoriya/ |url-status=live }}</ref><ref name=enc>Барановичский мясоконсервный комбинат // Республика Беларусь: энциклопедия. — Т. 2: А—Герань. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2006. — С. 196.</ref>. У 1939 годзе прадпрыемства было нацыяналізавана, стаўшы Баранавіцкім мясакамбінатам і ўвайшоўшы ў «Белгалоўмяса» Наркамата мясной і малочнай прамысловасці БССР<ref name=arch />. У гады [[Другая сусветная вайна|Другой сусветнай вайны]] і нямецкай акупацыі мясакамбінат працягваў функцыянаваць<ref name=intex />. У 1944 годзе камбінат аднавіў працу пад ранейшай назвай. У 1953 годзе кіруючы орган — Галоўнае ўпраўленне мясной прамысловасці «Белгалоўмяса» (з 4 мая 1953 па 25 сакавіка 1954 года — Галоўнае ўпраўленне мясной і птушкаперапрацоўчай прамысловасці) — быў перададзены ў склад Міністэрства лёгкай і харчовай прамысловасці БССР, затым — у склад Міністэрства прамысловасці харчовых тавараў БССР. 7 красавіка 1954 года мясакамбінат ператвораны ў мясакансервавы камбінат, які ўваходзіў у «Белгалоўмяса». 14 мая 1954 года «Белгалоўмяса» было перададзена ў падпарадкаванне Міністэрства прамысловасці мясных і малочных прадуктаў БССР, 29 мая 1957 года — у падпарадкаванне Упраўлення мясной і малочнай прамысловасці СНГ БССР, у кастрычніку 1957 года — ператвораны ў Брэсцкі абласны мясатрэст, які 21 кастрычніка 1965 года быў перададзены ў падпарадкаванне [[Міністэрства мясной і малочнай прамысловасці БССР|Міністэрства мясной і малочнай прамысловасці]] БССР<ref name=arch />. У 1960-я гады на камбінаце працавала 760 чалавек, большая частка прадукцыі вывозілася ў іншыя рэспублікі СССР і экспартавалася<ref name=intex />. У сувязі з ростам горада камбінат аказаўся акружаны жылой забудовай, і ў 1980-я гады пачалося праектаванне яго пераносу на новую вытворчую пляцоўку на Слонімскай шашы. У сувязі з распадам СССР гэтыя планы не былі рэалізаваны (будаўніцтва было пачата, але не было даведзена да завяршэння)<ref name=intex />. У 1986 годзе, пасля рэарганізацыі Міністэрства мясной і малочнай прамысловасці БССР, камбінат увайшоў у склад Брэсцкага абласнога вытворчага аб’яднання мясамалочнай прамысловасці Брэсцкага абласнога аграпрамысловага камітэта, які ў 1990 годзе быў ператвораны ў канцэрн «Брэстмясамалпрам», а ў 1991 годзе стаў падпарадкоўвацца камітэту па сельскай гаспадарцы і харчаванні Брэсцкага аблвыканкама. 29 снежня 2000 года камбінат ператвораны ў камунальнае вытворчае ўнітарнае прадпрыемства (КВУП), захаваўшы ранейшую назву і працягнуўшы падпарадкоўвацца канцэрну «Брэстмясамалпрам» камітэта па сельскай гаспадарцы і харчаванні Брэсцкага аблвыканкама. 30 студзеня 2004 года камбінат быў ператвораны з КВУП у адкрытае акцыянернае таварыства<ref name=arch>{{Cite web |url=http://fk.archives.gov.by/fond/110462/ |title=Открытое акционерное общество «Барановичский мясоконсервный комбинат», г. Барановичи Брестской области |access-date=2021-04-14 |archive-date=2021-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414071250/http://fk.archives.gov.by/fond/110462/ |url-status=live }}</ref>. У 2000 годзе камбінат рэканструяваў каўбасны цэх<ref name=intex />. У 2007 годзе камбінат быў далучаны да [[Бярозаўскі мясакансервавы камбінат|Бярозаўскага мясакансервавага камбіната]] і ліквідаваны як самастойная юрыдычная асоба<ref>{{Cite web |url=https://kartoteka.by/unp-200168480 |title=Открытое акционерное общество «Барановичский мясоконсервный комбинат» |access-date=2021-04-14 |archive-date=2021-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414071250/https://kartoteka.by/unp-200168480 |url-status=live }}</ref>. Неўзабаве пасля далучэння да Бярозаўскага МКК у Баранавічах была спынена вытворчасць кансерваў і забой жывёлы, на пляцоўцы камбіната працягнулася вытворчасць каўбас<ref name=intex />. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * Барановичский мясоконсервный комбинат // Республика Беларусь: энциклопедия. — Т. 2: А—Герань. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2006. — С. 196. [[Катэгорыя:Кампаніі Беларусі]] [[Катэгорыя:Прадпрыемствы Баранавічаў]] [[Катэгорыя:Прадпрыемствы харчовай прамысловасці Беларусі]] asfzyhtzw12kj8riqpzenix7zu0hjwa 0 792509 5155148 5036118 2026-06-17T00:38:59Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155148 wikitext text/x-wiki {{Пісьменнік}} '''Іцхак Кацэнэльсан''' ({{ВД-Прэамбула}}) — яўрэйскі педагог, паэт і драматург<ref name=":0">{{Cite web|url=https://encyclopedia.yivo.org/article/720|title=The YIVO Encyclopedia of Jews in Eastern Europe|website=encyclopedia.yivo.org|access-date=2025-09-19}}</ref><ref>{{Cite web|lang=ru-RU|url=http://korelichi-cls.by/?page_id=12302|title=Ицхак Каценельсон — Дзяржаўная установа культуры "Карэліцкая раённая бібліятэка"|last=Themegrill|access-date=2025-09-19|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|lang=pl|url=https://www.jhi.pl/artykuly/icchak-kacenelson-18861944,266|title=Icchak Kacenelson 1886-1944|website=Żydowski Instytut Historyczny|access-date=2025-09-19}}</ref><ref>{{Cite web|lang=en|url=https://culture.pl/en/artist/itzhak-katzenelson|title=Itzhak Katzenelson|website=Culture.pl|access-date=2025-09-19}}</ref>. == Біяграфія == Пачатковую адукацыю атрымаў ад свайго бацькі, настаўніка і пісьменніка Якава Біньяміна Кацэнельсана. У 1896 годзе сям’я Кацэнельсанаў пераехала ў [[Лодзь]], дзе ён вырас. Яго раннія паэтычныя творы на іўрыце публікаваліся ў дзіцячых газетах, пачынаючы з 1899 года, і ён хутка заслужыў рэпутацыю аднаго з самых выбітных прадстаўнікоў пакалення паэтаў, на якіх паўплываў [[Хаім Нахман Бялік]]. Творчасць Кацэнельсана вылучалася сваім лёгкім тонам, і ён неаднаразова гарэзліва парадзіраваў медытатыўную і рамантычную паэзію сваіх сучаснікаў. З моманту выхаду яго двухтомніка «''Dimdumim''» («Ззянне»; 1910) паэзія Кацэнельсана адзначалася сваёй жыццярадаснасцю, аптымізмам і гумарам. Годам раней ён апублікаваў анталогію сваёй паэзіі на [[ідыш]]ы «''Die zun fargeyt in flamen''» («Сонца заходзіць у полымі»; 1909). Яго схільнасць да лёгкіх, прыязных адлюстраванняў народнага жыцця таксама прасочваецца ў яго фельетонах пра жыццё ў мястэчку, якія былі апублікаваны ў прэсе; у аўтабіяграфічных празаічных творах «''Bi-Gevulot Lita’''» («У межах Літвы»; 1909) і «''Galut''» («Выгнанне»; 1911); а таксама ў п’есах, напрыклад, «Карыкатуры», «Дэкадэнт» і «Бахурым», усе з 1909 года і звычайна адначасова выдадзеныя на [[Іўрыт|іўрыце]] і ідышы<ref name=":0" />. Прыкладна ў 1906 годзе, пасля кароткай службы ў войску і марнай спробы працаваць у тэкстыльнай прамысловасці Лодзі, Кацэнельсан зацікавіўся выкладаннем. Праз некалькі гадоў ён і іншыя члены яго сям’і стварылі сетку прыватных іўрыцкіх школ — дзіцячы сад, пачатковую школу і сярэднюю школу, — якія працавалі пад яго кіраўніцтвам да 1939 года. У ходзе сваёй педагагічнай працы ён выпусціў 34 кнігі і брашуры дзіцячай літаратуры, а таксама серыю падручнікаў па іўрыце для розных узроставых груп<ref name=":0" />. Таксама цікавіўся яўрэйскім тэатрам, для якога напісаў шматлікія творы, у тым ліку сцэнічную паэму «Прарок», 1922). У 1907 годзе ён спрабаваў стварыць пастаянны яўрэйскі тэатр. З 1928 года разам з Іцхакам Леві кіраваў яўрэйскай драматычнай студыяй у Лодзі. Акрамя таго, Кацэнельсан пераклаў паэзію [[Генрых Гейнэ|Генрыха Гейнэ]] на іўрыт, і ва ўступе да анталогіі перакладаў «''Sefer ha-shirim''» («Кніга вершаў»; 1923) ён раскрыў сваю глыбокую духоўную сувязь з паэтам. Шэраг яго лірычных вершаў і дзіцячых песень былі пакладзены на мелодыі, якія былі добра вядомыя, асабліва ў Палесціне. Сам Кацэнельсан, які актыўна ўдзельнічаў у руху «Ге-Халуц» у Лодзі, разглядаў варыянт іміграцыі ў Палесціну і нават двойчы наведваў яе (у 1924 і 1934 гадах), але не рэалізаваў свае планы. У 1938 годзе апублікаваў свой зборнік яўрэйскай паэзіі ў трох тамах, але з-за неспрыяльнага часу гэтыя кнігі не былі распаўсюджаныя і таму не мелі значнага ўплыву. Адзіныя асобнікі, якія перажылі Другую сусветную вайну, — гэта тыя, што былі адпраўлены ў [[Палесціна|Палесціну]]. Пасля [[Польская абарончая вайна (1939)|ўварвання нацысцкай Германіі ў Польшчу ў 1939 годзе]] ён і яго сям’я ўцяклі ў [[Варшава|Варшаву]], дзе апынуліся ў пастцы ў [[Варшаўскае гета|Варшаўскім гета]]. Там кіраваў падпольнай школай для яўрэйскіх дзяцей. У жніўні 1942 года яго жонка Ганна і два малодшыя сыны, Бен-Цыён і Біньямін, былі дэпартаваны ў [[Трэблінка|Трэблінку]]. З таго часу яго літаратурная творчасць пранізліва фармавалася трагедыяй страты сям’і. Тым не менш, разам са сваім старэйшым сынам Цэві ён знайшоў у сабе сілы далучыцца да Яўрэйскай баявой арганізацыі і прыняў удзел у першым паўстанні ў студзені 1943 года. Пасля знішчэння гета ў красавіку і маі 1943 года ён уцёк у арыйскі раён Варшавы і атрымаў фальшывы [[Гандурас|гандурасскі]] пашпарт, які пацвярджаў яго асобу. Тым не менш, яго адправілі ў нямецкі лагер для замежных падданых у Вітэлі, [[Францыя]]<ref>{{Артыкул|спасылка=https://ejournals.eu/czasopismo/romanica-cracoviensia/artykul/yitzhak-katzenelson-in-vittel-and-his-lament-for-the-yiddishland|аўтар=Andrzej Pawelec|загаловак=Yitzhak Katzenelson in Vittel and his lament for the Yiddishland|год=2024-04-17|мова=pl|выданне=Romanica Cracoviensia|том=Tom 23 (2023)|выпуск=Tom 23, Numer 3|старонкі=423–429}}</ref>. Ён быў там зняволены да красавіка 1944 года і большую частку свайго часу прысвяціў пісьменніцтву. У гэты перыяд былі створаны дзве важныя працы: «''Pinkas Vitel''» («Дзённік Вітэля»), твор на іўрыце, які выкарыстоўвае мову дзённіка і рэканструюе дні тэрору ў Варшаве падчас масавых дэпартацый; і «''Dos lid fun oysgehargetn yidishn folk''» («Паэма пра забіты яўрэйскі народ») — паэма на ідыш, у якой аплакваецца знішчэнне яўрэйскага народа і самога паэта, які разгневаўся на чалавецтва і Бога. Гэтыя два творы з’яўляюцца аднымі з самых смелых і ўзнёслых літаратурных твораў, якія з’явіліся падчас Халакосту. Падчас вайны Кацэнельсан таксама напісаў дзве яўрэйскія п’есы, «Ганібал») і «У штаб-кватэры», у якіх прасочваецца варожасць паміж яўрэямі і іх пераследнікамі на фоне далёкіх гістарычных падзей і праз непасрэдныя сучасныя сведчанні<ref name=":0" />. Усе працы Кацэнельсана перыяду яго працы ў Вітэлі былі альбо закапаныя ў схованкі, альбо перададзеныя людзям, якім ён давяраў; у выніку яны былі выратаваны і апублікаваны неўзабаве пасля заканчэння вайны<ref>{{Артыкул|спасылка=https://ejournals.eu/en/journal/scripta-judaica-cracoviensia/article/down-the-ladder-of-despair-the-holocaust-legacy-of-itzhak-katzenelson|аўтар=Moshe Shner|загаловак=Down the Ladder of Despair: The Holocaust Legacy of Itzhak Katzenelson|год=2018-03-15|мова=en|выданне=Scripta Judaica Cracoviensia|том=2017|выпуск=Volume 15|старонкі=83–98}}</ref>. У канцы красавіка 1944 года Іцхака Кацэнельсана і яго сына Цві адправілі эшалонам у [[Асвенцім|канцэнтрацыйны лагер Асвенцім]], дзе яны былі забітыя 1 мая 1944 года. == Спадчына == У яго памяць названы Музей спадчыны [[Халакост]]у і яўрэйскага супраціву «Дом байцоў гета» ў [[Ізраіль|Ізраілі]]. «Песня забітага яўрэйскага народа» была перакладзена на многія мовы і апублікавана асобным томам. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Кацэнельсан Іцхак}} [[Катэгорыя:Постаці Гродзенскай губерні]] [[Катэгорыя:Яўрэйскія паэты]] [[Катэгорыя:Паэты на ідыш]] [[Катэгорыя:Постаці Карэлічаў]] 4lt5whnqdwiyioepmdyayi46c2ttbu8 0 794789 5155185 5074943 2026-06-17T05:40:37Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155185 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Ленінскі шлях}} {{значэнні|Авангард (значэнні)}} {{Газета |назва = Авангард |арыгінал назвы = {{lang-ru|Авангард}} |тып = раённая газета |фармат = [[Фармат паперы|А3]] |заснавальнікі = [[Буда-Кашалёўскі раённы выканаўчы камітэт]]<br>[[Буда-Кашалёўскі раённы Савет дэпутатаў]]<br>Рэдакцыя газеты |выдавец = |галоўны рэдактар = Таццяна Аляксандраўна Цітарэнка |заснавана = [[1 кастрычніка]] [[1931]] |мова = [[беларуская мова]], [[руская мова]] |перыядычнасць = 1 раз на тыдзень |тыраж = {{num|4228}} (на снежань 2025) |галоўны офіс = [[Буда-Кашалёва]], [[Вуліца 50 год Кастрычніка (Буда-Кашалёва)|вул. 50 год Кастрычніка]], 3 |ISSN = |вэб-сайт = https://www.budakosh.by }} '''«Аванга́рд»''' — раённая грамадска-палітычная [[газета]] [[Буда-Кашалёўскі раён|Буда-Кашалёўскага раёна]] [[Гомельская вобласць|Гомельскай вобласці]]. Заснавальнікамі з'яўляюцца [[Буда-Кашалёўскі раённы выканаўчы камітэт]], [[Буда-Кашалёўскі раённы Савет дэпутатаў]] і калектыў рэдакцыі. Галоўны рэдактар (2026) — Таццяна Аляксандраўна Цітарэнка<ref name="budakosh" />. == Гісторыя == === Даваенны перыяд === Газета была заснавана [[1 кастрычніка]] [[1931]] года пад назвай ''«Ленінскі шлях»'' як орган [[Буда-Кашалёўскі раённы камітэт КПБ|Буда-Кашалёўскага райкама КП(б)Б]] і [[Буда-Кашалёўскі раённы Савет дэпутатаў працоўных|раённага Савета дэпутатаў працоўных]] Гомельскай вобласці<ref name="budakosh">{{cite web|url=https://www.budakosh.by/o-gazete/|title=О газете|website=budakosh.by|accessdate=2026-01-02|lang=ru|archive-date=14 снежня 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251214102105/https://www.budakosh.by/o-gazete/|url-status=dead}}</ref><ref name="belenc">{{cite web|url=https://belarusenc.by/temy/belarusinsecwar/3387/|title=ЛЕНІНСКІ ШЛЯХ|website=belarusenc.by|accessdate=2026-01-02}}</ref>. === У гады вайны === Падчас [[Вялікая Айчынная вайна|Вялікай Айчыннай вайны]] газета з’яўлялася органам [[Буда-Кашалёўскі падпольны райкам КП(б)Б|Буда-Кашалёўскага падпольнага райкама КП(б)Б]]. Выдавалася на [[Беларуская мова|беларускай мо]]ве. Вядома 9 нумароў (№ 1—9) за перыяд з [[2 жніўня]] да [[9 лістапада]] [[1943]] года. Рэдактарам быў [[К. С. Кавалёў]]<ref name="belenc" />. === Пасляваенны перыяд === Пасля [[Вызваленне Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў|вызвалення Беларусі]] газета выдавалася пад той жа назвай. З [[26 красавіка]] [[1962]] года называецца «Авангард». З [[1965]] года друкавалася як орган Буда-Кашалёўскага райкама КПБ і раённага Савета дэпутатаў працоўных (з [[1977]] года — Савета народных дэпутатаў)<ref name="belenc" />. == Сучаснасць == Выходзіць адзін раз на тыдзень па суботах на 16 палосах фармату [[Фармат паперы|А3]]. Тыраж на снежань 2025 года складае 4228 экзэмпляраў<ref name="budakosh" />. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * {{афіцыйны сайт|https://www.budakosh.by}} {{Абласныя і раённыя газеты Беларусі}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Газеты Гомельскай вобласці]] [[Катэгорыя:Газеты Беларусі на беларускай мове]] [[Катэгорыя:Газеты Беларусі на рускай мове]] [[Катэгорыя:Культура Буда-Кашалёўскага раёна]] [[Катэгорыя:Друкаваныя выданні, заснаваныя ў 1931 годзе]] [[Катэгорыя:1931 год у Беларусі]] ta82sc0tir2w2svx3zxjhsvzrp44vdr 0 795797 5155151 5067565 2026-06-17T01:08:00Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155151 wikitext text/x-wiki {{Пісьменнік}}'''Аляксандр Капель''' ({{ВД-Прэамбула}}) — яўрэйскі [[тэатральны дзеяч]], [[крытык]], [[пісьменнік]], [[перакладчык]], [[публіцыст]]. Карыстаўся псеўданімамі: ''А. Мукдойні, Каліф, К-ль, Ламед''. == Біяграфія == Нарадзіўся ў [[Міснагдым|артадаксальнай]] сям’і (міснагідаў). Да 13 гадоў вучыўся ў хедарах, затым тры гады ў [[ешыбот]]ах у [[Слонім]]е, [[Клецк]]у. У 1894 годзе стаў жыць у [[Пінск]]у, далучыўся да [[Рабочы рух|рабочага руху]] сіяністаў-сацыялістаў, вывучаў свецкія навукі, экстэрнам скончыў гімназію. Вёў партыйную агітацыю ў наваколлі, потым вярнуўся ў Пінск і быў прыватным настаўнікам. У 1899 годзе — за граніцай. Быў вольным слухачом у [[Кёнігсбергскі ўніверсітэт|Каралявецкім універсітэце]], вывучаў філасофію і старажытныя мовы ў [[Берлін]]е. У 1902 годзе даваў прыватныя заняткі ў Ляхавічах. На пачатку 1903 года адправіўся ў Варшаву, адсюль за граніцу, вывучаў філасофію ў [[Берн]]е. У 1904 — слухаў курсы па старажытных мовах, літаратуры, драме ў [[Дыжон]]е (Францыя). Потым з невялікімі перапынкамі жыў у [[Лазана|Лазане]], [[Жэнева|Жэневе]], Парыжы, Берне, дзе вывучаў [[Філасофія|філасофію]], тэатральнае мастацтва, [[Юрыспрудэнцыя|юрыспрудэнцыю]]. Удзельнічаў у жыцці яўрэйскіх студэнцкіх гурткоў, у тэатральных паказах. Са студзеня 1907 да мая 1909 вывучаў працоўныя законы ў Берне, атрымаў доктарскую ступень за дысертацыю на тэму фабрычнай інспекцыі (надрукавана на нямецкай мове). У чэрвені 1909 вярнуўся ў Варшаву, часта бываў у [[Іцхак Лейбуш Перац|Пераца]], пад яго ўплывам стаў сакратаром Яўрэйскага літаратурнага таварыства (да 1910), потым працаваў у варшаўскім музычным таварыстве «Хеземір» (Салавей). 22 студзеня 1910 года выступаў перад вялікай аўдыторыяй разам з Перацам, [[Гірш Довід Номберг|Номбергам]] і [[А. Вайтэр|Вайтэрам]], тады заснавалі варшаўскае тэатральнае таварыства, якое ставіла за мэту змаганне за высокае мастацтва. У 1912—1913 жыў у [[Лодзь|Лодзі]], з пачаткам вайны — у Варшаве, Пецярбургу, працаваў у [[Яўрэйскі камітэт дапамогі ахвярам вайны|Яўрэйскім камітэце дапамогі ахвярам вайны]], быў яго прадстаўніком у Паволжы і Сібіры. У 1920 годзе выехаў у [[Коўна]], дзе жыў да мая 1922 года, затым быў у Германіі, эміграваў у ЗША. Жыў у Нью-Ёрку, заснаваў тут культурныя цэнтры: Яўрэйскае тэатральнае таварыства, драматычная студыя Тэаліт, тэатральны музей і інш. Зацікавіўся літаратурай у ешыбоце пад уплывам [[Бенціен Айзенштат|Бенціена Айзенштата]] (ураджэнца Клецка), з якім вучыўся. У гэты час прымаў удзел у пастаноўцы біблійных п’ес: Саламон і асмадэй, Давід і Башэва — пазней змяшчаў допісы ў адэскай газеце «[[Гамеліц]]» (1897). Сапраўдная літаратурная праца пачалася апавяданнямі ў газетах «[[Дэр ід]]» Лур’е (1902) і «Гацофэ» (1904). У 1905 годзе звяртаецца да [[Тэатральная крытыка|тэатральнай крытыкі]], якой у тагачасным друку амаль не было. Быў супрацоўнікам газеты «Дэр вэг» Ноя Прылуцкага, друкаваўся ў іншых газетах. У 1909 годзе рэдагаваў варшаўскую газету «Дзі нае вэлт», якую выдаваў [[Марк Спектар|Спектар]], таксама рэдагаваў анталогію «Ідышэ югэнт» (Варшава, 1910), газету «Лодзер моргенблат» (1912-13), газету «Наес», якую сам заснаваў у Коўне (1920-22), часопісы «Тэаліт» сумесна з [[Шмуэль Нігер|Нігерам]] і [[Мендзель Элькін|Элькіным]] (1924), «Тэатр ун кунст», гадавік амерыканскага аддзела ІВО. У 1922 годзе становіцца супрацоўнікам нью-ёркскага «[[Морген-журнал]]а». [[Файл:Мукдоні.png|міні|партрэт працы Ляхоўскага]] Аўтар кніг * Апавяданні і абразкі (Варшава, 1911), 288 ст. * Дзі мілхомэ фун дзі балкан-мэлухэс міт тэркай — [[Балканскія войны|Вайна балканскіх дзяржаў з Турцыяй]] (1912), 24 ст. * Эрнст ун шпас — Усур’ёз і жартам (Лодзь, 1913), 126 ст. * Тэатэр (1927), 288 ст. — артыкулы, эсэ, партрэты * Іцхок Лэйбуш Пэрэц ун дос ідышэ тэатэр (1949), 271 ст. Пакінуў 4 тамы ўспамінаў, за апошні атрымаў прэмію Гофера (1956). Рэдагаваў юбілейную кнігу «[[Дэр лебедыкер]]». У 1932 годзе наведаў Еўропу, зямлю Ізраіля. Нейкі час жыў у [[Маямі]], апошнія месяцы правёў дома ў сына ў гарах Catskill. Пахаваны ў Нью-Ёрку. == У мастацтве == Партрэты доктара Мукдойні пакінулі мастакі [[Ісахар-Бэр Рыбак]], [[Абрам Маневіч]], [[Зуні Маўд]], [[Арнольд Ляхоўскі]], скульптар [[Якуб Айзенберг|Айзенберг]]. == Спасылкі == * [https://congressforjewishculture.org/people/2967/ Mukdoni, A.] паводле Слоўніка сучаснай яўрэйскай літаратуры * [https://www.museumoffamilyhistory.com/yt/lex/M/mukdoni-a-dr.htm Dr. A. Mukdoni] паводле слоўніка Зільберцвайга * David Mazower [https://www.shtetlinks.jewishgen.org/Lyakhovichi/people/stories/mukdony/index.html Dr. Alexander Mukdoni] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20260109100315/https://www.shtetlinks.jewishgen.org/Lyakhovichi/people/stories/mukdony/index.html |date=9 студзеня 2026 }} {{DEFAULTSORT:Мукдойні А}} [[Катэгорыя:Пісьменнікі на ідыш]][[Катэгорыя:Пісьменнікі Беларусі]][[Катэгорыя:Пісьменнікі ЗША]][[Катэгорыя:Вучоныя паводле алфавіта]][[Катэгорыя:Дактары навук]][[Катэгорыя:Выпускнікі Бернскага ўніверсітэта]][[Катэгорыя:Тэатральныя крытыкі]] [[Катэгорыя:Мемуарысты]][[Катэгорыя:Перакладчыкі]] dqe1b61iz60hde9wlgmogzswexogcub 0 796723 5154998 5070222 2026-06-16T16:07:12Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5154998 wikitext text/x-wiki {{Картка інстытута |назва = Інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў |скарачэнне = ІПКіПК |эмблема = |выява = |подпіс = |арыгінал = |міжназва = |ранейшая назва = Беларускі дзяржаўны інстытут праблем культуры (1991—2007)<br>Інстытут культуры Беларусі (2010—2017) |заснаваны = [[24 мая]] [[1991]] |зачынены = |дырэктар = |колькасць супрацоўнікаў = |аспірантура = |дактарантура = |размяшчэнне = {{сцягафікацыя|Беларусь}} |адрас = [[Мінск]], вул. Каліноўскага, д. 12 |сайт = buk.by/be/university/organizational-structure/faculties/retraining/ |узнагароды = |Commons = }} '''Інстыту́т павышэ́ння кваліфіка́цыі і перападрыхто́ўкі ка́драў''' (ІПКіПК) — структурнае падраздзяленне [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў|Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта культуры і мастацтваў]], якое забяспечвае павышэнне кваліфікацыі і перападрыхтоўку кадраў у сферы [[культура|культуры]]<ref name="buk-by"/>. Размяшчаецца па адрасе [[Вуліца Каліноўскага (Мінск)|вул. Каліноўскага]], д. 12. == Гісторыя == Пачаў дзейнасць у 1991 годзе як ''Беларускі дзяржаўны інстытут праблем культуры'' (БелДІПК). Ён быў створаны ў адпаведнасці з пастановай [[Савет Міністраў БССР|Савета Міністраў БССР]] ад [[24 мая]] [[1991]] года ў выніку аб’яднання Рэспубліканскага навукова-метадычнага цэнтра народнай творчасці і культурна-асветнай работы, Рэспубліканскага метадычнага кабінета па навучальных установах мастацтваў і [[Рэспубліканскі інстытут павышэння кваліфікацыі работнікаў культуры|Рэспубліканскага інстытута павышэння кваліфікацыі работнікаў культуры]]<ref name="buk-by"/>. У [[2007]] годзе БелДІПК быў далучаны да [[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў|БДУКМ]], у выніку чаго быў створаны Інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў (ІПКіПК) як структурнае падраздзяленне ўніверсітэта<ref name="buk-by"/>. У [[2010]] годзе ІПКіПК быў рэарганізаваны ў ''Дзяржаўную ўстанову адукацыі «[[Інстытут культуры Беларусі (2010)|Інстытут культуры Беларусі]]»'' (Інбелкульт). Пастановай [[Савет Міністраў Рэспублікі Беларусь|Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь]] ад [[15 мая]] [[2017]] года Інбелкульт зноў быў рэарганізаваны і стаў адасобленым структурным падраздзяленнем — Інстытутам павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў БДУКМ<ref name="buk-by"/>. == Напрамкі дзейнасці == Прыярытэтнымі напрамкамі дзейнасці інстытута з’яўляюцца<ref name="buk-by"/>: * Навукова-метадычнае забеспячэнне адукацыйных праграм дадатковай адукацыі дарослых у сферы культуры. * Арганізацыя і правядзенне кваліфікацыйнага экзамену пры праходжанні атэстацыі педагагічных работнікаў устаноў адукацыі ў сферы культуры. * Укараненне інтэрактыўных і практыка-арыентаваных форм навучання. * Інфармацыйна-аналітычнае забеспячэнне дадатковай адукацыі дарослых. * Вядзенне дзяржаўных інфармацыйных рэсурсаў: «Інтэграваны банк даных устаноў культуры», «Дзяржаўны рэгістр фільмаў», «Банк даных таленавітай моладзі», інтэрнэт-партал «Вяртанне», сайт «Жывая спадчына Беларусі: інвентар нематэрыяльнай культурнай спадчыны». * Навукова-метадычнае і інфармацыйнае забеспячэнне сярэдняй спецыяльнай і дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі ў сферы культуры. * Арганізацыйнае забеспячэнне рэспубліканскіх і міжнародных культурна-адукацыйных праектаў. == Крыніцы == {{крыніцы|refs= <ref name="buk-by">{{cite web |url=https://buk.by/be/university/organizational-structure/faculties/retraining/about/ |title=Інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў |publisher=[[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў]] |accessdate=19 снежня 2025 |url-status=dead }}</ref> }} == Спасылкі == * {{cite web |url=https://buk.by/be/university/organizational-structure/faculties/retraining/ |title=Інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў |publisher=[[Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў]] |accessdate=19 снежня 2025 |url-status=dead }} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў]] [[Катэгорыя:Інстытуты павышэння кваліфікацыі Беларусі]] [[Катэгорыя:Вуліца Каліноўскага (Мінск)]] 1rf2hy5mjr9u41xpj9h8ohrna5h2fwo 0 797167 5155192 5146135 2026-06-17T07:24:46Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155192 wikitext text/x-wiki {{Опера|Беларуская назва=Агатка, або Прыезд пана|Арыгінальная назва=Agatka, czyli Przyjazd pana}} '''«Агатка, або Прыезд пана»''' — першая прафесійная [[опера]], напісаная і пастаўленая на тэрыторыі [[Беларусь|Беларусі]], у якой галоўнымі героямі дзеі былі беларусы, а ў музыцы выкарыстоўваліся народныя матывы<ref name=":1">{{Кніга|спасылка=https://bgam.by/wp-content/uploads/2021/12/Dadiomova_O.-The-history-of-musical-culture-of-Belarus-before-XX-sentury.pdf|аўтар=В. У. Дадзіёмава|загаловак=Гісторыя музычнай культуры Беларусі да XX стагодд|год=2012|месца=Мінск|выдавецтва=Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі|старонак=230|isbn=978-985-7048-05-2}}</ref>. Першы паказ адбыўся ў [[1784]] годзе ў [[Нясвіж]]ы. У наш час оперу ставяць на сцэне ў Беларусі і [[Польшча|Польшчы]]<ref name=":0">{{Cite web|lang=pl-PL|url=https://operakrolewska.pl/repetoire/agatka-czyli-przyjazd-pana-jan-dawid-holland-wersja-koncertowa/|title=Agatka, czyli Przyjazd pana / Jan Dawid Holland. Wersja koncertowa|website=Polska Opera Królewska|access-date=2025-12-28}}</ref><ref>{{Cite web|lang=be|url=https://www.philharmonic.by/by/artists/zasluzhany-kalektyu-respubliki-belarus-dzyarzhauny-kamerny-arkestr-respubliki-belarus|title=Заслужаны калектыў Рэспублікі Беларусь “Дзяржаўны камерны аркестр Рэспублікі Беларусь”|website=Беларуская дзяржаўная філармонія|access-date=2025-12-28|archive-date=6 студзеня 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260106073929/https://www.philharmonic.by/by/artists/zasluzhany-kalektyu-respubliki-belarus-dzyarzhauny-kamerny-arkestr-respubliki-belarus|url-status=dead}}</ref>. Складаецца з трох актаў. Першапачаткова [[лібрэта]] было цалкам напісана на [[Польская мова|польскай мове]], а ўсе партыі сялян — на «мясцовай гаворцы»<ref>{{Cite web|lang=pl|url=https://encyklopediateatru.pl/artykuly/20466/agatka-hollanda|title="Agatka" Hollanda|first=Arkadiusz|last=Jędrasik|website=Encyklopedia teatru polskiego|access-date=2025-12-28}}</ref>, што можа разглядацца як помнік беларускай мовы [[XVIII стагоддзе|XVIII стагоддзя]]. Аўтар лібрэта — князь [[Мацей Радзівіл]], аўтар музыкі — нямецкі кампазітар [[Ян Давід Голанд]], кіраўнік нясвіжскай капэлы, выкладчык музыкі ў [[Віленскі ўніверсітэт|Віленскім універсітэце]]<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|url=https://khblit.narod.ru/arhiu/lib/radzivil.htm|title=Кафедра гісторыі беларускае літаратуры - Бібліятэка - XVIII стагоддзе - Мацей Радзівіл|website=khblit.narod.ru|access-date=2025-12-28}}</ref>. Прэм’ера оперы адбылася [[17 верасня]] [[1784]] года ў [[Нясвіжскі палацава-паркавы комплекс|Нясвіжскім палацы]] з нагоды прыезду караля [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай]] [[Станіслаў Аўгуст Панятоўскі|Станіслава Аўгуста Панятоўскага]], які рушыў на [[Сойм Рэчы Паспалітай|Сойм]] у [[Гродна|Гародню]]. Паводле ўспамінаў мемуарыстаў, Панятоўскі пасля прэм’еры «Агаткі» прачытаў свой верш, напісаны на беларускай мове<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://people.onliner.by/opinions/2021/08/21/galouny-ekscentryk-belaruskaj-gistoryi-yaki-zdziulyau-usix-svaimi-gistoryyami-i-vybrykami-raskazvaem-pra-samaga-adyyoznaga-knyazya-radzivila|title=Галоўны эксцэнтрык беларускай гісторыі, які здзіўляў усіх сваімі выбрыкамі. Расказваем пра самага скандальнага князя Радзівіла - Люди Onlíner|website=Onlíner|date=2021-08-21|access-date=2025-12-28}}</ref>. Галоўныя героі дзеі — беларускія сяляне Агатка і Антак. Сюжэт разгортваецца вакол іхнага кахання, якому замінае падстароста Піяшка. Шчасце маладых ратуе ўмяшанне добрага Пана<ref name=":0" />. Опера лічыцца прыкладам таго, як у творы XVIII стагоддзя народныя вобразы і рэаліі натуральна спалучаюцца з элементамі тагачаснага мастацтва Заходняй [[Еўропа|Еўропы]]<ref name=":1" />. Пасля прэм’еры «Агатка» 40 гадоў ставілася на найлепшых сцэнах [[Варшава|Варшавы]], [[Кракаў|Кракава]], [[Люблін]]а, [[Познань|Познані]] і [[Львоў|Львова]]. У [[1926]] годзе ейнай пастаноўкай адзначылі 150-годдзе [[Вялікі тэатр (Варшава)|Варшаўскага тэатра]]<ref name=":1" />. Літаратуразнаўца [[Адам Іосіфавіч Мальдзіс|Адам Мальдзіс]] і тэатразнаўца [[Гурый Іларыёнавіч Барышаў|Гурый Барышаў]] былі першымі сярод сучасных беларускіх вучоных, хто звярнуў увагу на оперу і паказаў ейную значнасць у кантэксце беларускай культуры, а гісторык музыкі [[Вольга Уладзіміраўна Дадзіёмава|Вольга Дадзіёмава]] адшукала ў Кракаве рукапіс [[Партытура|партытуры]] оперы, які доўгі час лічыўся незваротна страчаным, і мікрафільмавала яго ў 1989<ref name=":1" />. Упершыню па беларускім радыё опера прагучала ў 1990 у перакладзе [[Уладзімір Іосіфавіч Мархель|Уладзіміра Мархеля]]. У 1994 годзе з’явіўся гуказапіс, створаны [[Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета|Нацыянальным акадэмічным вялікім тэатрам Беларусі]]<ref>{{Cite web|lang=be-by|url=https://bolshoibelarus.by/bel/o-teatre-by/istoriya-teatra.html|title=Нацыянальны Акадэмічны Вялікі Тэатр оперы і балета Рэспублікі Беларусь - гiсторыя|website=bolshoibelarus.by|access-date=2025-12-28|archive-date=14 студзеня 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260114032907/https://bolshoibelarus.by/bel/o-teatre-by/istoriya-teatra.html|url-status=dead}}</ref>. == Крыніцы == {{крыніцы}} [[Катэгорыя:Опера]] [[Катэгорыя:Культура Беларусі]] [[Катэгорыя:Культура Польшчы]] [[Катэгорыя:Оперы 1784 года]] 9l7siw6foxljta89xdn4z796aroewyw 0 798103 5155214 5116785 2026-06-17T08:34:44Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155214 wikitext text/x-wiki {{Пісьменнік | Імя = Адам Аснык | Арыгінал імя = Adam Asnyk | Выява = Portret_Adama_Asnyka._ca_1863_(76803682)_(cropped).jpg | Апісанне выявы = Адам Аснык у маладосці | Поўнае імя = Адам Прот Аснык | Псеўданімы = Jan Stożek, El...y | Дата нараджэння = {{ДН|11|9|1838}} | Месца нараджэння = [[Каліш]], [[Калішская губерня]], [[Царства Польскае]], [[Расійская імперыя]] | Дата смерці = {{ДС|2|8|1897}} | Месца смерці = [[Кракаў]], [[Аўстра-Венгрыя]] | Грамадзянства = {{Сцягафікацыя|Расійская імперыя}}<br>{{Сцягафікацыя|Аўстра-Венгрыя}} | Род дзейнасці = [[паэт]], [[драматург]], [[публіцыст]], [[палітык]] | Гады творчасці = 1864—1897 | Мова твораў = [[польская мова]] | Жанр = [[паэзія]], [[драматургія]], [[эсэ]] | Значныя творы = цыкл санетаў «Над глыбінямі», паэма «Сон магіл» | Подпіс = Адам Аснык каля 1863 года }} '''Адам Прот А́снык''' ({{lang-pl|Adam Prot Asnyk}}, псеўданімы: ''Jan Stożek'', ''El...y''; {{ДН|11|9|1838}}, [[Каліш]]&nbsp;— {{ДС|2|8|1897}}, [[Кракаў]])&nbsp;— [[Польская літаратура|польскі]] [[паэт]], [[эсэіст]], [[драматург]]<ref name="encyPWN">{{cite web|url=https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Asnyk-Adam;3871708.html|title=Asnyk Adam|website=Encyklopedia PWN|accessdate=2015-01-07|lang=pl}}</ref>, [[публіцыст]], які лічыцца адным з найвыдатнейшых паэтаў [[пазітывізм]]у. Удзельнік [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|паўстання 1863—1864 гадоў]], член [[Нацыянальны ўрад (паўстанне 1863—1864 гадоў)|Нацыянальнага ўрада]] (1863). [[Доктар філасофіі]] (1866). У 1889—1894 гадах рэдактар газеты «[[Nowa Reforma]]», ініцыятар і першы старшыня [[Таварыства народнай школы]] (1891), галіцкі палітычны дзеяч. == Біяграфія == Паходзіў са шляхецкай сям'і. Сын Казіміра, удзельніка [[Паўстанне 1830—1831 гадоў|Лістападаўскага паўстання]], які пасля адбыцця ссылкі асеў у [[Каліш]]ы і займаўся гандлем скурамі (на чым нажыў значны маёнтак, а затым адкрыў гасцініцу і кнігарню), і Канстанцыі з Загураўскіх. Быў ахрышчаны ў мясцовым касцёле Святога Мікалая<ref>{{кніга|аўтар=Stanisławczyk B.|загаловак=Ostatni krzyk. Od Katynia do Smoleńska historie dramatów i miłości|месца=Poznań|выдавецтва=Dom Wydawniczy Rebis|год=2011|старонкі=311|isbn=978-83-7510-814-9|мова=pl}}</ref>; хросным бацькам Адама стаў Валенты Станчукоўскі. [[Файл:Adam Asnyk (91114975).jpg|міні|злева|Адам Аснык у студэнцкія гады]] У 1849 годзе пачаў навучанне ў Вышэйшай рэальнай школе ў Калішы, дзе пасябраваў, між іншым, з братамі Агатам і Стэфанам Гілерамі і дзе ў 1853 годзе здаў экзамен на атэстат сталасці. У Калішы жыў да 1856 года, пасля чаго выехаў у [[Варшава|Варшаву]], дзе паступіў у Інстытут сельскай гаспадаркі і лесніцтва ў Марымонце (1856), затым вучыўся ў Медыка-хірургічнай акадэміі ў Варшаве (1857—1859) і на медыцынскім факультэце [[Уроцлаўскі ўніверсітэт|Уроцлаўскага ўніверсітэта]] (1859—1860). У час вучобы ва Уроцлаве дзейнічаў у Літаратурна-славянскім таварыстве. Працягваў адукацыю ў Парыжы (1861) і [[Гейдэльберг]]у (1861—1862), дзе вывучаў філалогію і сацыяльную эканоміку. З маладосці быў уцягнуты ў канспіратыўны рух. У 1860 годзе быў арыштаваны і зняволены ў [[X павільён Варшаўскай цытадэлі|X павільёне]] [[Варшаўская цытадэль|Варшаўскай цытадэлі]]. У час [[Паўстанне 1863—1864 гадоў|Студзеньскага паўстання]] быў членам радыкальнага вераснёўскага [[Нацыянальны ўрад (паўстанне 1863—1864 гадоў)|Нацыянальнага ўрада]]<ref>{{кніга|аўтар=Król S.|загаловак=Cytadela Warszawska|месца=Warszawa|выдавецтва=Książka i Wiedza|год=1978|старонкі=128|мова=pl}}</ref>. Пасля яго падаўлення ў 1864—1867 гадах знаходзіўся за мяжой: у Італіі і Германіі. У 1866 годзе атрымаў ступень доктара філасофіі і палітычных навук у Гейдэльбергскім універсітэце. Пасля вяртання на радзіму з 1867 года жыў у [[Львоў|Львове]], а ў 1870 годзе асеў у [[Кракаў|Кракаве]], дзе жыў да самай смерці. Пасяліўся ў набытым бацькамі маёнтку на вуліцы Лабзоўскай, 99 (цяпер там стаіць дом № 7)<ref name="ulice">{{кніга|аўтар=Rożek M.|загаловак=Kraków. Historie nieopowiedziane|месца=Kraków|выдавецтва=Wydawnictwo WAM|год=2004|старонкі=102–108|isbn=83-87023-08-6|мова=pl}}</ref><ref name="Rożek">{{кніга|аўтар=Stanisławska T., Adamczewski J.|загаловак=Kraków ulica imienia|месца=Kraków|выдавецтва=Oficyna Wydawnicza „BIK”|год=2000|старонкі=14–15|isbn=83-87023-08-6|мова=pl}}</ref>. У 1871 годзе памерла яго маці, а бацька выехаў у Варшаву<ref name="Rożek" /><ref>{{cite web|url=https://dziennikpolski24.pl/na-lobzowskiej/ar/2914732|title=Na Łobzowskiej|website=Dziennik Polski|date=2000-08-15|accessdate=2026-01-08|lang=pl}}</ref>. У 1875 годзе ажаніўся з Зоф'яй Качароўскай<ref>{{cite web|url=http://poznan.ap.gov.pl/edukacja-2/znani/asnyk/|title=Adam Asnyk|website=Archiwum Państwowe w Poznaniu|accessdate=2022-01-18|lang=pl}}</ref>, з якой меў сына Уладзіміра<ref>{{cite web|url=http://www.krakow.travel/19680-krakow-pamiatki-po-adamie-asnyku-w-zbiorach-mnk|title=Pamiątki po Adamie Asnyku w zbiorach MNK|website=krakow.travel|accessdate=2022-01-18|lang=pl}}</ref>. Паводле іншых крыніц, шлюб адбыўся ў 1874 годзе. Усяго праз год пасля вяселля, у 1875 годзе, жонка паэта памерла<ref name="culture">{{cite web|url=https://culture.pl/pl/tworca/adam-asnyk|title=Adam Asnyk|author=Mościcki T.|website=Culture.pl|date=2010|accessdate=2022-05-29|lang=pl}}</ref>. [[Файл:House in Zakopane c.a. 1860.PNG|thumb|злева|Дом у [[Закапанэ]], дзе спыняўся Аснык.]] У студзені 1882 года стаў выдаўцом кракаўскага штодзённіка «Reforma», перайменаванага ў лістападзе таго ж года ў «Nowa Reforma», адказным рэдактарам якога быў са снежня 1889 па студзень 1895 года. З 1883 года быў радным горада Кракава. У 1889 годзе абраны паслом у Галіцкі краёвы сейм. У 1890 годзе ўзначальваў камітэт па пераносе праху [[Адам Міцкевіч|Адама Міцкевіча]] з Парыжа ў Кракаў. Быў адным з заснавальнікаў Таварыства народнай школы ў Кракаве (1882) і ганаровым членам ТНШ<ref>{{cite web|url=http://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/docmetadata?id=237977|title=Sprawozdanie z działalności Towarzystwa Szkoły Ludowej za rok 1912|location=Kraków|year=1913|pages=LXXIII|accessdate=2026-01-08|lang=pl|archive-date=22 кастрычніка 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211022202411/https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/docmetadata?id=237977|url-status=dead}}</ref>. З 1894 года ганаровы член Таварыства Польскага нацыянальнага музея ў Раперсвілі. Здзяйсняў высакагорныя экспедыцыі ў [[Татры]]&nbsp;— быў адным з першых членаў Татранскага таварыства. Шмат падарожнічаў па Еўропе. У 1888 годзе здзейсніў падарожжа ў [[Італія|Італію]], на [[Сіцылія|Сіцылію]], [[Мальта|Мальту]] і паўночнае ўзбярэжжа Афрыкі, якое завяршылася ў [[Марсель|Марселі]]. У 1894 годзе наведаў [[Шры-Ланка|Цэйлон]] і Індыю. У 1897 годзе выехаў у Італію для лячэння туберкулёзу, адкуль вярнуўся з пачаткам [[Брушны тыф|тыфу]]<ref name="culture" />. [[Файл:Asnyk-Skalka.jpg|thumb|Саркафаг з труной паэта ў [[Крыпта заслужаных на Скалцы|Крыпце заслужаных на Скалцы]] (2004).]] Памёр 2 жніўня 1897 года ў Кракаве. Пахаваны ў [[Крыпта заслужаных на Скалцы|Крыпце заслужаных на Скалцы]]{{sfn|Беларуская энцыклапедыя|1996|с=40}}<ref name="ulice" />. == Творчасць == [[Файл:Malczewski Jacek Asnyk z muza.jpg|thumb|left|[[Яцак Мальчэўскі]], «Партрэт Адама Асныка з Музай», 1894—1897 гг.]] Літаратурную дзейнасць пачаў у 1864—1865 гадах. Дэбютаваў у 1865 годзе ў львоўскім «Літаратурным дзённіку» (польск.: Dziennik Literacki). Тады ж выдаў паэму «Сон магіл» (''Sen grobów''), якая адносілася да Студзеньскага паўстання. Паводле іншых крыніц, дэбютаваў як паэт ужо ў 1864 годзе, публікуючы свае творы пад уласным прозвішчам, а таксама пад шматлікімі псеўданімамі і крыптанімамі: ''Jan Stożek, El, El…a, A, Y, y, √''<ref name="culture" />. Вершы друкаваў у зборніках пад назвай «Паэзія» (1869, 1872, 1876, 1880, 1881, 1884, 1888, 1894). Яго лірыка гэтага перыяду была выразам духоўных пакут паэта, які перажываў светапоглядны крызіс, паглыблены нацыянальнай паразай. З'яўляліся вершы, поўныя блюзнерства («Адказ»), бунту супраць Творцы і ўсталяванага парадку свету («Юльян Адступнік»), горычы і сумнення («У заліве Бая»), крытычнага разліку з палітычным рамантызмам (згаданы «Сон магіл»). Побач з імі ўзнікалі творы, якія выражалі тугу па «сіле духу», жаданне адраджэння «сучаснай душы» аж да пакорнага падпарадкавання наказам Хрыстовага вучэння («Пад стопы крыжа»). Каля 1870 года пачаў пошук уласнага творчага шляху. Пісаў тады эротыкі, вершы па матывах народнай творчасці, рэфлексіўную лірыку. Менавіта ў 1870 годзе на старонках газеты «Kaliszanin» апублікаваў верш «Роднаму гораду» (у гэтай жа газеце і ў тым жа годзе дэбютавала [[Марыя Канапніцкая]]). З часам у творах Асныка пачаў дамінаваць эпічны падыход; замест лірычнага вобраза чалавечых перажыванняў з'явіўся аб'ектывізаваны эпічны вобраз свету, рэфлексія ўсё часцей замяняла лірычны каментар. Найбольш поўным выразам гэтай інтэлектуалізаванай паэзіі з'яўляецца цыкл з 30 санетаў «Над глыбінямі» (1883 і 1894), які прынёс Асныку званне паэта-філосафа. У гэтым цыкле ён выклаў сваю філасофскую сістэму, якая была спробай узгадніць [[ідэалізм]] з пазітывісцкім рэалізмам і [[сцыентызм]]ам. З апошнім філасофію Асныка звязваюць разумовы практыцызм, прызнанне дасягненняў сучасных прыродазнаўчых навук і закону ўсеагульнага развіцця. Аднак, у адрозненне ад пазітывістаў, ён не верыў у магчымасць эмпірычнага пазнання рэчаіснасці, лічачы, што чалавечы розум становіцца бездапаможным па меры прагрэсу ведаў. Этычныя прынцыпы гэтай сістэмы абвяшчаюць абавязак актыўнага ўдзелу індывіда ў духоўным працэсе імкнення да ўсеагульнай дасканаласці. Стыль санетаў можна назваць дыскурсіўным; яму ўласцівы інтэлектуалізацыя і абстрактнасць лексікі, адсутнасць разгорнутых вобразаў, метафар, параўнанняў. У творчасці Асныка ўвесь час прысутнічае патрыятычная нота, якая абвяшчае веру ў сілу народа і магчымасць вяртання незалежнасці, палемізуючы з кансерватыўнай праграмай згоды (у 25-ю гадавіну паўстання 1863 года). Матывам многіх яго твораў з'яўляюцца горныя пейзажы, асабліва татранскія («Раніца ў гарах», «Касцеліска», «Ноч над Высокай», «Летні вечар», «Падчас буры», «Лімба», «Вадаспад Сіклавы», «Гевонт», «Злевы»), а таксама марскія матывы («Падарожнікі», «У заліве Бая»), санеты і цыкл «З чужых бакоў» (1895), «Таарміна», «Ноч на моры — па дарозе з Мальты ў Галету», «На палях Карфагена», «Пуэнт-дзю-Ра». «Горы і мора, — пісаў Аснык 28 мая 1874 года ў лісце да бацькі, — гэта адзіныя ўніверсальныя лекі ад усіх людскіх хвароб, там, удыхаючы свежае, духмянае паветра, напаўняючыся відам свежай і ўзнёслай прыроды, можна забыцца пра пакуты і турботы...». У час нямецкай акупацыі (1939—1945) уся творчасць Адама Асныка трапіла ў нямецкія [[спіс забароненых кніг|спісы забароненых кніг]] як шкодная і непажаданая, прызначаная для знішчэння<ref>{{кніга|загаловак=Upominki od narodu. Jubileusze, rocznice, obchody pisarzy|месца=Żarnowiec|год=2010|старонкі=291–292|мова=pl}}</ref>. Апроч шматлікіх драматычных твораў, да найважнейшых у яго творчасці належаць: * «Над глыбінямі» (1883—1894) — цыкл санетаў * «Паэзія» (1869)<ref>{{cite web|url=https://polona.pl/item/poezye,Mjk1OTA4/2/#info:metadata|title=Poezye przez El...y., wyd. 1869|author=Adam Asnyk|website=Polona.pl|accessdate=2018-06-02|lang=pl}}</ref> * «Паэзія» (1872) * «Паэзія» (1880) * «Паэзія» (1894) Аўтар бытавых камедый «Сябры Іова» (1879), «Камедыя для конкурсу» (1888), гістарычных драм «Кола Рыенцы» (1873), «Жыд» (1875), «Кейстут» (1878){{sfn|Беларуская энцыклапедыя|1996|с=40}}. == Ушанаванне памяці == [[Файл:PL Kalisz PlacKilinskiego.JPG|thumb|злева|Помнік Адаму Асныку ў [[Каліш]]ы (2005).]] [[Файл:Tablica pamiatkowa Adam Asnyk Kraków.jpg|thumb|Мемарыяльная дошка на будынку па вул. Лабзоўскай, 7 у Кракаве, усталяваная ў 1938 годзе ў памяць аб смерці Адама Асныка ў доме, які стаяў на гэтым месцы.]] У родным Калішы імя Адама Асныка носяць: вуліца ў раёне Чашкі, жылы масіў, [[I агульнаадукацыйны ліцэй імя Адама Асныка ў Калішы|I ліцэй]], выхаванцам якога быў паэт, і Гарадская публічная бібліятэка, заснаваная ў 1907 годзе. Падчас святкавання XVIII стагоддзяў Каліша (1960) на плошчы Канстытуцыі быў адкрыты помнік Адаму Асныку (аўтар — Ежы Ярнушкевіч)<ref>{{кніга|аўтар=Władysław Kościelniak, Krzysztof Walczak|загаловак=Kronika miasta Kalisza|месца=Kalisz|выдавецтва=Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk|год=2002|старонкі=203|isbn=83-85638-43-1|мова=pl}}</ref>. У 2022 годзе ў Калішы быў створаны мурал з выявай паэта паводле карціны [[Яцак Мальчэўскі|Яцака Мальчэўскага]]<ref>{{cite web|url=https://m.rc.fm/news/kalisz-malczewski-gotowy.html#|title=Mural Asnyka według obrazu J. Malczewskiego|website=rc.fm|accessdate=2023-09-01|lang=pl}}</ref>. Адам Аснык з'яўляецца патронам вуліц у многіх польскіх гарадах, школ (у Бельска-Бяле, Лодзі, Шчэціне і інш.). У Татрах існуе [[Цясніна Асныка]]<ref name="cw">{{кніга|аўтар=Władysław Cywiński|загаловак=Tatry. Przewodnik szczegółowy. Rumanowy. Żłobisty|том=17|месца=Poronin|выдавецтва=Wydawnictwo Górskie|год=2012|isbn=978-83-7104-042-9|мова=pl}}</ref>. З 1912 года ён з'яўляецца патронам вуліцы ў Кракаве<ref name="ulice" />. На фасадзе дома па вуліцы Лабзоўскай, 7 знаходзіцца мемарыяльная дошка, усталяваная ў 1938 годзе (барэльеф працы Караля Хукана)<ref name="Rożek" />. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|том=2|старонкі=40|аўтар=[[М. М. Хмяльніцкі]]|артыкул=Аснык Адам|ref=Беларуская энцыклапедыя}} * {{кніга|адказны=Maria Goszczyńska|загаловак=Mały słownik pisarzy polskich|месца=Warszawa|выдавецтва=Wiedza Powszechna|год=1979|isbn=978-83-214-0012-9|мова=pl}} * {{кніга|аўтар=Józef Tretiak|загаловак=Adam Asnyk jako wyraz swojej epoki|месца=Kraków|год=1922|мова=pl}} * {{кніга|аўтар=Jan Tomkowski|загаловак=Słownik pisarzy polskich|выдавецтва=Grupa Wydawnicza Bertelsmann Media|год=2002|мова=pl}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} * {{cite web|url=http://www.biograf.pl/a/asnyk-adam|title=Біяграфія Адама Асныка|lang=pl|url-status=dead}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Аснык Адам}} [[Катэгорыя:Паэты Польшчы]] [[Катэгорыя:Драматургі Польшчы]] [[Катэгорыя:Удзельнікі паўстання 1863—1864 гадоў]] [[Катэгорыя:Дактары філасофскіх навук]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў 1838 годзе]] [[Катэгорыя:Нарадзіліся ў Калішы]] [[Катэгорыя:Памерлі ў 1897 годзе]] [[Катэгорыя:Памерлі ў Кракаве]] [[Катэгорыя:Пахаваныя ў Крыпце заслужаных на Скалцы]] [[Катэгорыя:Пазітывісты]] [[Катэгорыя:Польскамоўныя паэты XIX стагоддзя]] blisryaf1yzprclin3fx5kw18igssqo 0 798135 5155275 5078395 2026-06-17T10:35:35Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155275 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Арышт}} '''Адміністрацы́йны ары́шт'''&nbsp;— від [[адміністрацыйнае спагнанне|адміністрацыйнага спагнання]], які заключаецца ва ўтрыманні [[фізічная асоба|фізічнай асобы]] ва ўмовах ізаляцыі. Прызначаецца [[суд]]дзёй [[раённы суд|раённага (гарадскога) суда]] за асобныя віды [[адміністрацыйнае правапарушэнне|адміністрацыйных правапарушэнняў]]{{sfn|Беларуская энцыклапедыя|1996|с=9}}. == Парадак прымянення ў Рэспубліцы Беларусь == Паводле [[Кодэкс Рэспублікі Беларусь аб адміністрацыйных правапарушэннях|Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб адміністрацыйных правапарушэннях]] (арт.&nbsp;6.6), адміністрацыйны арышт устанаўліваецца на тэрмін да 15 [[суткі|сутак]]. За некаторыя правапарушэнні, напрыклад, за парушэнне парадку арганізацыі або правядзення масавых мерапрыемстваў, тэрмін можа складаць ад 15 да 30 сутак<ref name=":0" />. Месцы ўтрымання асоб, падвергнутых адміністрацыйнаму арышту, вызначаюцца заканадаўчымі актамі. У тэрмін адміністрацыйнага арышту залічваецца тэрмін папярэдняга [[адміністрацыйнае затрыманне|адміністрацыйнага затрымання]] [[фізічная асоба|фізічнай асобы]]<ref name=":0">{{cite web|url=https://etalonline.by/document/?regnum=hk2100091|title=Кодекс Республики Беларусь об административных правонарушениях от 6 января 2021 г. № 91-З|website=Национальный правовой Интернет-портал Республики Беларусь|date=2021-01-22|accessdate=2026-01-08|lang=ru|archive-date=27 студзеня 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260127202421/https://etalonline.by/document/?regnum=hk2100091|url-status=dead}}</ref>. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|том=2|старонкі=9|артыкул=Арышт|ref=Беларуская энцыклапедыя}} [[Катэгорыя:Адміністрацыйнае права]] [[Катэгорыя:Пазбаўленне свабоды]] [[Катэгорыя:Пакаранні]] oxbxdi2510lyzv8isnrd29p1d6hrzg8 4 798387 5154958 5154085 2026-06-16T12:08:01Z Emilia Noah 155537 /* */ 5154958 wikitext text/x-wiki {{Архіў|2026|Вікіпедыя:Архіў запытаў на выдаленне}} == [[Капліца (Душкава)]] і [[Пірамідальная капліца (Душкава)]] == {{Закрыта}} Аб'екты не выбіваюцца з шэрагу апісаных у артыкуле [[Душкава#Славутасці]]. Назбіраць інфармацыі на асобныя артыкулы пра іх немагчыма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:28, 6 мая 2026 (+03) :{{Выдаліць}}, згодны з аргументацыяй. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:03, 14 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Уся інфармацыя, што і ў артыкулах — у [[Душкава|артыкуле пра вёску]], інфармацыі замала для двух асобных артыкулаў, артыкулы выдалены. --[[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 23:05, 14 чэрвеня 2026 (+03) == [[Аперацыя «Нептун»]] == {{закрыта}} Крытычна мала для такога артыкула, фактычна — гэта «затычка» на важную тэму і стаіць так 10+ гадоў. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:52, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{пакінуць}} — аргументацыя пра ''«затычку»'' і ''10+ гадоў'' не ўказвае на тое, што артыкул мае быць выдалены; аргументацыя пра ''важную тэму'' ўказвае на тое, што артыкул мае быць захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:29, 6 чэрвеня 2026 (+03) :{{Каментарый}}: Не ведаю як наконт абмяркоўваемага артыкула, але дзякуй удзельніку за стварэнне артыкула [[У сківіцы смерці]], гэта звязаная тэма і вельмі важная. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:10, 6 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул перасягае слоўнікавае азначэнне, не будзем пакуль ствараць прэцэндэнт з выдаленнем. Але. Артыкул вельмі кароткі, калі ласка, дапоўніце артыкул. Калі артыкул застанецца недапісаным, яго могуць ізноў прапанаваць да выдалення. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:22, 11 чэрвеня 2026 (+03) :Артыкул перапрацаваны, думаю, цяпер падстаў да выдалення няма. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:09, 11 чэрвеня 2026 (+03) :: Калега [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]], дзякуй! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:39, 11 чэрвеня 2026 (+03) == [[Цукеркавы дождж (Брэст)]] == {{закрыта}} Спасылкі з 2013 года, то бок значнасць падзеі не выйшла за межы навіннай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:10, 2 чэрвеня 2026 (+03) *{{Выдаліць}}, згодна з аргументацыяй. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 13:14, 5 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць падзеі не выйшла за межы навіннай. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 18:00, 9 чэрвеня 2026 (+03) ==[[Шчэпан Садурскі]]== {{закрыта}} Вынесены да выдалення а 03:03 29 сакавіка 2026 года удзельнікам {{Вікіпедыст|Aca}} з каментарыем: «Cross-wiki spam». [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:28, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{пакінуць}}, не горшы за іншыя машпераклады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:33, 6 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул створаны ў 2011 годзе і з таго часу пашыраўся, падстаў для выдалення няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:09, 9 чэрвеня 2026 (+03) == [[Паліна Дваранская]] == {{закрыта}} Удзельнік {{u|Pabojnia}} выставіў артыкул на хуткае выдаленне з пытаннем значнасці. Я бачу некалькі крыніц, таму перанёс сюды на абмеркаванне. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:05, 7 мая 2026 (+03) :{{Выдаліць}}. Не пабачыў значнасць праз малую колькасць заслуг і твораў. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:02, 14 мая 2026 (+03) :: [[Удзельнік:Feeleman]], няма ў нас такой практыкі, каб мы лічылі, што заслуг і твораў мае быць найменей, як напр. па чатыры ці сем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 08:42, 18 мая 2026 (+03) :{{Пакінуць}}. [https://zviazda.by/editions/news/z-ya-lenne-debyutnaga-zbornika-padzeya-khvalyuyuchaya-a-kali-tabe-tolki-tolki-spo-nilasya-dzevyatnats/ Крытыка "ЛіМ"] змясціла рэцэнзію на яе зборнік, так што значнасць для беларускамоўнага творцы відавочна пацверджана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 08:41, 18 мая 2026 (+03) :{{Пакінуць}}, крыніцы ёсць -- крытычныя матэрыялы, сяброўства з СПБ, і як для 20 гадоў [[ВП:АКЗ]] вытрыманы. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:58, 6 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул дапоўнены і захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:45, 6 чэрвеня 2026 (+03) == [[Музы́чны кура́тар]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, уласнае даследаванне, тэкст з самарэкламай неаўтарытэтных асоб. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:38, 31 мая 2026 (+03) :: Сёння ж артыкул [https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=Музыкальный_куратор Музыкальный куратор] хутка выдалены з РуВікі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:44, 31 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Не энцыклапедычны артыкул. Выдалена --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:22, 5 чэрвеня 2026 (+03) == [[Мікалай Міхайлавіч Зуеў]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}. Значнасць не паказана. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:45, 2 мая 2026 (+03) : {{пакінуць}}. Кандыдат навук, выдаў беларускамоўны дапаможнік «Тэорыя iмавернасцей i матэматычная статыстыка». Для БелВікі гэта істотна. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:21, 3 мая 2026 (+03) : {{пакінуць}}. У яго шмат прац, звычайна столькi прац у прафесароў. Ён даказаў вельмi важную тэарэму. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 01:45, 5 мая 2026 (+03) :: Тут не прынята разглядаць пладавітасць аўтара як доказ значнасці. [[Удзельнік:James M Irons]], пра тэарэму распавядзіце падрабязней, калі ласка. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:51, 5 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул пакінуты. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 10:19, 3 чэрвеня 2026 (+03) == [[NGC 894]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, не артыкул. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:49, 30 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Старонка без карыснага зместу ператворана ў перасылку. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:42, 30 мая 2026 (+03) == [[Арцём Артуравіч Паддубны]] == {{Закрыта}} Энцыклапедычная значнасць адсутнічае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:03, 8 мая 2026 (+03) :{{Выдаліць}}. Акрамя таго, што адсутнічае значнасць, дык і артыкул выглядае бедна. Няма крыніц, зносак. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:00, 14 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:24, 27 мая 2026 (+03) == [[Рэанімацыйны пакет рэформаў для Беларусі]] == {{Закрыта}} Адна з ініцыятыў, якіх туча. Не паказана значнасць. Вікіпедыя — не дошка для рэкламы. Калі б была значнасць і грамадская зацікаўленасць — іншая справа. Тут проста справа стварыць артыкул пра праект. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:15, 18 мая 2026 (+03) : {{выдаліць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 08:34, 18 мая 2026 (+03) :{{Выдаліць}}. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:24, 18 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. З 2020 года да цяперашняга часу — толькі праект аб намерах. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:20, 27 мая 2026 (+03) == [[Тымаці Оліфант]] == {{Закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:43, 26 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць, крыніцы ёсць тут https://en.wikipedia.org/wiki/Timothy_Olyphant. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 20:27, 29 сакавіка 2026 (+03) :: [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]], тое што яны ёсць у АнглВікі добра, але Беларуская Вікіпедыя, гэта іншы праект. Артыкул нават на стаб не цягне. : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць. Крыніцы таксама. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 17:36, 31 сакавіка 2026 (+03) :: Крыніцы ёсць, але адпаведнасць асобы адмысловым крытэрыям значнасці зусім невідавочная, таму, каб пацвердзіць [[Вікіпедыя:Значнасць]], маем падаць біяграфічную інфармацыю «досыць падрабязна», чаго ў артыкуле пакуль няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:06, 26 красавіка 2026 (+03) :::згодзен, трэба дапісаць артыкул хоць мінімальна. У іншых вікі інфармацыі багата, трэба браць і перакладаць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:30, 26 красавіка 2026 (+03) :::Згодны. Калі аўтар артыкула не працягне дадаваць інфармацыю туды - {{Зраблю| 28.04.2026}} [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:37, 26 красавіка 2026 (+03) ::::{{Зроблена}}, хоць і спазніўся на два дні. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 16:48, 30 красавіка 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул дапрацаваны. Дзякуй вялікі {{u|Feeleman}}! Застаўлена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:52, 1 мая 2026 (+03) == [[Індустрыялізацыя і калектывізацыя ў БССР]] == {{закрыта}} Няма крыніц, няма нейтральнасці. Мяркую, сам тэкст скапіяваны аднекуль, чым парушае аўтарскія правы. Увогуле, выглядае як нейкая савецкая агітка.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:23, 28 студзеня 2026 (+03) : Я папрацую з артыкулам. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 28 студзеня 2026 (+03) :Іх трэба раздзяліць на два. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:59, 12 сакавіка 2026 (+03) :: [[Індустрыялізацыя ў БССР]] і [[Калектывізацыя ў БССР]]. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:05, 13 сакавіка 2026 (+03) :::згодзен, што трэба раздзяліць. Хоць і аб’ём пакуль невялікі [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:28, 26 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Крыніцы з’явіліся. ДобрыБрат трошкі яго дапрацаваў. Праблемы ёсць, але яны ўжо не звязаныя з выдаленнем. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:49, 1 мая 2026 (+03) == [[Марфінізм Пылку (музычны артыст)]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, пустышка. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:25, 24 красавіка 2026 (+03) ::{{выдаліць}}, прычым хутка [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:31, 26 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}} пуста. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 12:01, 24 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}} пуста, няма значнасці асобы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:55, 27 красавіка 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Вельмі коратка, значнасць не паказана. Дапісваць, здаецца, ніхто не будзе. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:46, 1 мая 2026 (+03) == [[Цемраборцы (настольная гульня)]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, значнасці хіба зусім няма, нейкая самастойна выдадзеная гульня ад аматараў.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:02, 27 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}, пагаджуся, што прадукт даволі спецыфічны, але выдаліўшы гэты артыкул мы страцім інфармацыю аб пэўных фактах, звязаных са станаўленнем беларускага ролевага руху і настолак, якіх і так не так было шмат, і створым у будучыні глебу для чарговых папулісцкіх маніпуляцый а-ля "Мы, кантора ХХХ, першымі выпусцілі бел настольную картачную гульню". [[Удзельнік:Shurix-noise|Shurix-noise]] ([[Размовы з удзельнікам:Shurix-noise|размовы]]) 14:43, 30 красавіка 2026 (+03) :: Я ўжо бачу, што ёсць і АК за розныя часы, і нейкія даклады. Яшчэ пазней пагляджу наколькі рэкламнае ўсё, але пакуль выглядае як нешта значнае. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:49, 30 красавіка 2026 (+03) ::Абмяркоўвалі [[Вікіпедыя:Архіў запытаў на выдаленне/2023#Цемраборцы (настольная гульня)|ў 2023 годзе і пакінулі]], з таго часу яшчэ дадаліся крыніцы, ненавінавая цікавасць паказана. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:56, 30 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}, пагаджуся з аргументацыяй @[[Удзельнік:Shurix-noise|Shurix-noise]]. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 15:40, 30 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}} Крыніцы ёсць + ужо абмяркоўвалася. Не бачу сэнсу кідаць не сметнішча гісторыі хоць і малыя, але свае, беларускія, праекты. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:57, 30 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Гэты артыкул раней выстаўляўся на выдаленне і быў пакінуты. Змен абставін вакол прадмета артыкула ці змен правілаў Вікіпедыі не адбылося. Старонка захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:49, 1 мая 2026 (+03) == [[Парыж — Рубэ]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, вельмі кароткі артыкул. --[[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 18:26, 26 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Пратэстная намінацыя хутка закрытая. Ніводзін з зазначаных артыкулаў не з’яўляецца занадта кароткім. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:30, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Смерць фашызму]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, вельмі кароткі артыкул. --[[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 18:21, 26 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Пратэстная намінацыя хутка закрытая. Ніводзін з зазначаных артыкулаў не з’яўляецца занадта кароткім. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:30, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Vite]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, вельмі кароткі артыкул. --[[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 18:20, 26 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Пратэстная намінацыя хутка закрытая. Ніводзін з зазначаных артыкулаў не з’яўляецца занадта кароткім. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:30, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Depo DIY]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, камерцыйная рэклама, кросвікіспам. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:02, 5 лютага 2026 (+03) ::Я б усё ж прапанаваў {{пакінуць}}. Стыль уласна артыкула не рэкламны. Найвялікшая сетка будаўляных крамаў у Латвіі, да таго ж і міжнароднай можна лічыць. Чаму тут выдаліць, а [[IKEA]] ці [[Lidl]] заставіць? [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:00, 5 лютага 2026 (+03) ::Бачу, што стваральнік у розных вікі прасоўвае артыкул - ну так, не вельмі добра выглядае. Але ўсё ж не спам, тэкст чытэльны, інфармацыя карысная. Можна было б па [[ВП:НЕДАВЕДНІК]] выдаляць, але ўсё ж фірма не шараговая, нейкая значнасць ёсць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:05, 5 лютага 2026 (+03) ::: З аднога боку 2200 супрацоўнікаў, з іншага — ''Page on [eswiki] deleted'', ''Page on [enwiki] deleted''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:38, 5 лютага 2026 (+03) ::::Дивись мій акаунт в Українській та Латиській вікіпедії. Ти справді думаєш, що я тут рекламою займаюся? [[Удзельнік:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Размовы з удзельнікам:Votre Provocateur|размовы]]) 22:33, 5 лютага 2026 (+03) ::::: Тут абмяркоўваем артыкул, а не тваю персону. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:55, 5 лютага 2026 (+03) ::::Выдаленне ў іншых раздзелах, шчыра кажучы, не аргумент. Іх там можа і не цікавяць мелкія па іх мерках фірмы з усходняй Еўропы. Гэтак жа бы выдалілі пра наш [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]]. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:22, 6 лютага 2026 (+03) ::::: Існуе кансэнсус аб тым, што ў БелВікі дапушчальны пэўны беларусацэнтрызм, але як гэта прыцягнуць да дадзенага кейса, невядома. Таксама мабыць [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]] паводле маштабаў дзейнасці пасалідней будуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:34, 6 лютага 2026 (+03) ::::::Мяркую, што А-100 і Еўраопт можна аднесці да лідараў ў сваіх галінах эканомікі ўнутры Беларусі, і таму маем пра іх артыкулы, а не толькі праз беларусацэнтрызм. ::::::Аналагічна з гэтым Depo: у сваёй нішы лічыцца лідарам, недзе у топах латвійскіх кампаній. Я б і артыкулы пра Rimi і Maxima прывітаў, калі б хто стварыў, хоць яны да Беларусі ніякага дачынення не маюць. Дадаць толькі ў артыкул [[Эканоміка Латвіі]] параграф пра рытэйл і цалкам натуральна будзе мець артыкулы пра згаданыя там фірмы. ::::::Я ўвогуле лічу, што можна пісаць хоць пра найвялікшыя фірмы Науру. Толькі каб захоўвалася структура: спачатку пра эканоміку краіны і яе галіны, а потым дэталі. Але гэта так, рэмарка. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 02:29, 7 лютага 2026 (+03) ::::::: Калі казаць пра лідараў рынку паводле краін, то Науру не падтрымаю, карлікавымі прынята лічыць краіны меншыя за [[Люксембург]]. Depo DIY здэцца сапраўды лідар у нішы, але не лідар у галіне. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:53, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Няма значнасці [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:48, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Рэкламны змест. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:32, 11 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. 2-е месца сярод DIY-рытэйлераў краін Балтыі. Доля рынку, прыкладна каля 40%--[[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]] ([[Размовы з удзельнікам:J-ka Zadzvinski|размовы]]) 18:39, 13 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Паказана, што кампанія займае істотнае месца сярод DIY-рытэйлераў краін Балтыі. Пакуль што няма кансэнсэнсусу наконт прызнання гэтай галіны як самастойнай у эканоміцы, таму значнасць прадмету артыкула ставіцца пад сумненне. Старонка захавана з даданнем адпаведнага шаблону. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:53, 25 красавіка 2026 (+03) == [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)]] == {{закрыта}} : Выдалены раней паводле абмеркавання, гл. [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:53, 16 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}. Раней не былі пакінуты прычыны для выдалення. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:28, 16 красавіка 2026 (+03) ::: Таксама я нядаўна дадаў "значнасць" у артыкул і цяпер ён не падыходзіць да хуткага выдалення: Хутка могуць выдаляцца артыкулы, калі: Выдаленыя раней паводле абмеркавання артыкулы, створаныя наноў з тым жа ці неістотна адрозным зместам '''без новых акалічнасцяў''', якія б прымусілі пераглядзець папярэдняе рашэнне аб выдаленні. (з [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]) [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:42, 16 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:26, 19 красавіка 2026 (+03) : Знайшоў адзін артыкул на The Village, які апісваў дзейнасць групы. Больш нічога не знайшоў, хаця можа я і не вельмі добра шукаў. Думаю, што пакуль гэта выдаленне, бо значнасці (у межах Вікі) не хапае. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:38, 19 красавіка 2026 (+03) :: {{Пакінуць}} Яшчэ быў [https://dtf.ru/music/2582003-vokrug-fonarnogo-stolba-videoigry-2019 кароткі артыкул] на dtf.ru і [https://www.youtube.com/watch?v=eAEelhW7e6s выпуск] "Музыка в Кубе" на Ютубе. Таксама я не зразумеў, што азначае "у межах Вікі". [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 18:41, 20 красавіка 2026 (+03) ::: [[Вікіпедыя:Значнасць]] — Традыцыйна лічаць, што энцыклапедычнага апісання вартыя не ўсе аб’екты і тэмы, а толькі найболей значныя, якія чымсьці істотна вылучаюцца з агульнага шэрагу. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:47, 20 красавіка 2026 (+03) ::: DTF - не [[ВП:АК]], "Музыка в Кубе" - таксама. The Village пакуль самая добрая крыніца. Можа ёсць яшчэ нешта? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:56, 20 красавіка 2026 (+03) ::::[https://m.vk.com/@ppbvfs-priyatno-poznakomitsya-yoo Пост] у ВК ад Winter Mute Music, [https://podster.fm/podcasts/muzykalnoe-korolevstvo/e/337203/muzykalnoe-korolevstvo-vokrug-fonarnogo-stolba-1-vypusk эпізод] падкаста "Музыкальное королевство", здаецца усё. Але артыкула The Village можа хопіць? [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 19:12, 20 красавіка 2026 (+03) :::Перастаньце пакідаць шаблон «пакінуць» па некалькі разоў. Абмеркаванне працуе не так, колькасць «пакінуць» ад аднаго ўдзельніка не паўплывае. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 11:51, 22 красавіка 2026 (+03) :{{Выдаліць}}, створаны па-за працэдурай аднаўлення выдаленых старонак. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 22:06, 23 красавіка 2026 (+03) ::Гэта забаронена? [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 10:40, 24 красавіка 2026 (+03) ::: Пажадана ўсё ж такі прытрымлівацца хоць нейкіх [[Вікіпедыя:Выдаленне старонак#Пасля выдалення|правілаў]]. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 14:53, 24 красавіка 2026 (+03) ::::Не ведаў. Прабачце, але артыкул ўжо адноўлены і асабіста я не бачу відавочных прычын для выдалення. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 15:53, 24 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Па-першае, артыкул раней ужо выдаляўся, таму, згодна з працэдурай, спачатку варта было стварыць запыт на [[ВП:АВС]]. Па-другое, каб не разводзіць бюракратыю, на гэты момант артыкул не адпавядае крытэрыям значнасці беларускай Вікіпедыі. Сярод прыведзеных крыніц толькі адна (спасылка на «The Village») адпавядае патрабаванням [[ВП:АК]]. Астатнія матэрыялы не з’яўляюцца аўтарытэтнымі крыніцамі. Такім чынам, значнасці ў межах Вікіпедыі недастаткова. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:12, 25 красавіка 2026 (+03) == [[EIZVA]] == {{закрыта}} * {{выдаліць}}, значнасць прадмету артыкула не пацвярджаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:19, 8 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:16, 17 красавіка 2026 (+03) == [[Крысціна Віталеўна Лядская]] == {{закрыта}} З дасягненняў покуль чырвоны дыплом і аспірантура. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:51, 8 красавіка 2026 (+03) :Я не успела ещё дописать статью, не надо делать поспешных выводов. Мне из-за границы не открываются белорусские источники. Приеду в Минск — допишу. [[Удзельнік:Rabbi Mendl|Tatiana Matlina]] ([[Размовы з удзельнікам:Rabbi Mendl|размовы]]) 00:39, 10 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул дапоўнены, намінацыя закрыта ініцыятарам. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:14, 14 красавіка 2026 (+03) == [[Фарыс Німр]] == {{закрыта}} Не артыкул, старонка да хуткага выдалення. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:37, 9 красавіка 2026 (+03) : Спроба заліць туды аўтапераклад незачотная. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:54, 9 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул створаны, вычытаны і захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:12, 14 красавіка 2026 (+03) == Казахі у == {{закрыта}} Артыкулы аўтаматычнага перакладу з памылкамі ўжо ў назве, іх немагчыма вычытаць нават з вялікім жаданнем. * [[Казахі у Манголіі]] * [[Казахі у Туркменіі]] * [[Казахі у Іране]]--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:10, 20 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:48, 3 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Даволі відавочны [[ВП:МАШПЕР]], які ніхто за гэты час не выправіў. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:33, 14 красавіка 2026 (+03) == [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)]] == {{Закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць прадмету артыкула не пацвярджаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:33, 3 красавіка 2026 (+03) ::Гэты гурт даволі папулярны, каб пра яго быў артыкул. Па [https://music.yandex.by/artist/5578874 звесткам] Яндекс Музыкі зараз ён мае 75 565 слухачоў у месяц. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 15:14, 5 красавіка 2026 (+03) ::: Почему бы о нём не написать статью по-русски? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:17, 5 красавіка 2026 (+03) ::::Можна. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 15:29, 5 красавіка 2026 (+03) ::::Але гэта праца удзельнікаў рускай Вікіпедыі. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 15:36, 5 красавіка 2026 (+03) ::::: Очень жаль. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:39, 5 красавіка 2026 (+03) {{Канец закрытай секцыі}} ===Вынік=== 20:07, 12 красавіка 2026 {{у|J-ka Zadzvinski}} выдаліў старонку Вакол ліхтарнага слупа (гурт). [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 12:44, 13 красавіка 2026 (+03) == [[Валер Віктаравіч Руселік]] == {{закрыта}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:49, 25 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} няма значнасць. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:45, 3 сакавіка 2026 (+03) : Не праходзіць як журналіст ды блогер? Усё ж нават "зоркай" Белсата яго [https://nashaniva.com/372748 называюць]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 00:16, 4 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Старонка выдалена ўдзельнікам [[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]]. Таму вынік фармальны. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:14, 12 красавіка 2026 (+03) == [[Аляксандр Іосіфавіч Урбановіч]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, кандыдат навук, дацэнт, меў навуковыя інтарэсы, усё. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:51, 29 сакавіка 2026 (+03) : {{Выдаліць}} значнасць не падмацаваны крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:53, 30 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}, вядомы навуковец, шмат навуковых прац. Ёсць крынiцы. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 12:52, 30 сакавіка 2026 (+03) :: [[Удзельнік:James M Irons]], колькасць навуковых прац не мае асаблівай ролі, важней паказаць прызнанне яго заслуг у навуковым свеце. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:17, 30 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 10:48, 10 красавіка 2026 (+03) == [[TDK]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:46, 23 сакавіка 2026 (+03) ::Артыкул невялікі, можна выправіць. Я папрацую бліжэйшым часам. ::{{Зраблю|10-04-2026}} [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:16, 28 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул выпраўлены і захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:56, 9 красавіка 2026 (+03) == [[King Promise]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} значнасць не падмацаваны крыніцамі, толькі сайт творцы. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:51, 23 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. Крыніцы ёсць.--[[Удзельнік:Dzianis Niadbajla|J-ka Zaprudnik]] 15:33, 2 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Спасылкі на незалежныя крыніцы нароўні з сайтам творцы пададзены, старока захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:54, 9 красавіка 2026 (+03) == [[Ruslan Saberov]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не пацвярджаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:18, 8 сакавіка 2026 (+03) :: [https://ru.wikipedia.org/wiki/Ruslan_Saberov неоднократное воссоздание вместо повторного обсуждения]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:11, 11 сакавіка 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:01, 9 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. Неаднаразовае аднаўленне замест паўторнага абмеркавання — пастаўлена бестэрміновая ахова ад стварэння. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 22:53, 1 красавіка 2026 (+03) == [[Сезон 2022/2023 «Цмокі-Мінск-2»]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Пуста. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:34, 31 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === гэта карэктная перасылка. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:50, 31 сакавіка 2026 (+03) == [[MakEditor:81-717/714/Чарнавік]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 11:55, 30 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:04, 30 сакавіка 2026 (+03) == [[Раавітса (прыпыначны пункт)]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Памылковы рэдырэкт. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:52, 30 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:00, 30 сакавіка 2026 (+03) == [[A optima/Чарнавік]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Не артыкул. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:54, 26 сакавіка 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 11:32, 26 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:20, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Сехемкара II]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} пустая старонка. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:55, 23 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:47, 23 сакавіка 2026 (+03) == [[Святлана Іванаўна Загнетава]] == {{закрыта}} Відавочна, што агульны крытэрый значнасці не выконваецца. Таксама асоба не настолькі выдатная, каб можна было падцягнуць [[Вікіпедыя:Значнасць асоб #Дадатковыя крытэрыі]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:40, 18 сакавіка 2026 (+03) : У артыкул [[Хлебапякарная прамысловасць Беларусі]] шмат што можна перанесці. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:13, 18 сакавіка 2026 (+03) :Так, усё можна перанесці, згадаць саму Загнетаву. У раздзеле Вядомыя асобы артыкула пра Смаргонь даць яе біяграму, бо літаральна будзе пару сказаў. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:10, 18 сакавіка 2026 (+03) :: {{зроблена}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:20, 19 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Змест са старонкі вынесены, адміны могуць яе выдаляць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:49, 20 сакавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Змагары з літвінізмам]] == {{закрыта}} * {{выдаліць}}, вынік уласнага даследавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:13, 22 лютага 2026 (+03) *:Людзі змаюгаюцца з літвінізмам, што прама вынікае з іх біяграфій, у чым уласнае даследаванне? Калі мы дадаем людзей у катэгорыю "Анархісты N-краіны" ці "Антыфашысты N-краіны", то гэта таксам арыгінальнае даследаванне? [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 13:22, 22 лютага 2026 (+03) *:: Ты, калега, мабыць таксама шмат з чым і шмат з кім змагаешся. І ў Беларусі ты не адзін такі, але катэгорыі "Змагары з Беларусі" мы не будзем ствараць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:24, 22 лютага 2026 (+03) *:Няма тут уласнага даследавання, літвінізм сфармуляваны Баранаўскасам, то-бок прынамсі ў нейкай паралельнай рэчаіснасці ён ёсць. На гэта лёгка знайсці аўтарытэтныя крыніцы ў адпаведным артыкуле. Практычна "з'ява" ў гэтай рэальнасці прызнана пагрозай нацыянальнай бяспецы Літвы і з ёю змагаюцца, ёсць заявы ад Дэпартамента бяспекі і іншых ведамстваў. Адпаведна, ёсць змагары. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:10, 12 сакавіка 2026 (+03) :: Змагары ёсць, і што з таго вынікае? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:19, 12 сакавіка 2026 (+03) ::: Катэгорыю "Змагары" створым? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:22, 12 сакавіка 2026 (+03) ::::[[:Катэгорыя:Праціўнікі літвінізму]] або [[:Катэгорыя:Крытыкі літвінізму]]. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:24, 12 сакавіка 2026 (+03) :::Нічога не вынікае, проста змагары, як Партос казаў: "я б'юся, бо б'юся", -- значыць, яны бачаць у гэтым сэнс. Калі "змагары" здаюцца ўжо занятымі, можна "праціўнікі", рэдкая наогул катэгорыя ў Вікіпедыі, але ёсць [[:fr:Catégorie:Opposant|Catégorie:Opposant]]. Звычайна абмяжоўваецца ўсё прыхільнікамі розных плыняў, але тут здаецца ніяк не абмяжуешся. [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:22, 12 сакавіка 2026 (+03) :::: Абмяжуешся. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:25, 12 сакавіка 2026 (+03) ::::: Не трэба навешваць на сучаснікаў ярлыкоў. Рэдактарам Вікіпедыі не стае для гэтага аўтарытэту. Хай спачатку вырашыць экспертная супольнасць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:30, 12 сакавіка 2026 (+03) :::::Здаецца, "крытыкі" якраз тая форма, што прызнаецца як ВП:НПГ [[:en:Category:Writers_of_social_and_political_criticism|Category:Writers of social and political criticism]]. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:31, 12 сакавіка 2026 (+03) :::::: Critics of liberalism (1 P) — вось дык напаўненне катэгорыі! Не чытаюць англамоўныя беларускай прэсы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:37, 12 сакавіка 2026 (+03) :::::::Яны іншае чытаюць <bdi>Critics of feminism</bdi> (2 C, 217 P). --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:41, 12 сакавіка 2026 (+03) :::::::: Critics of artificial intelligence — цэлых 22, на чале з Папам Рымскім. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:44, 12 сакавіка 2026 (+03) ::::::::: Наконт непрыняцця фемінізму — харошы прыклад, комплексы ВікіРэдактараў раскрывае красамоўна. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:57, 12 сакавіка 2026 (+03) :::::::::: Змагары з мультыкультуралізмам ёсць, а змагароў з нацыяналізмам няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:09, 12 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Ператварыў на [[:Катэгорыя:Крытыкі літвінізму]] і далучыў да адпаведнай надкатэгорыі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:59, 13 сакавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Культурныя спрэчкі]] == {{закрыта}} * {{выдаліць}}, вынік уласнага даследавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:20, 22 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Знайшліся інтэрвікі, намінацыю закрыў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:39, 12 сакавіка 2026 (+03) == [[Дыльнозахон Каттахонова]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:35, 10 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена, дрэнны машынны пераклад, таксама пытанні па значнасці. Можаце нармальна перапісаць у сваёй прасторы імёнаў і паведаміць адміністратарам, калі напішаце нешта адэкватнае. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 19:02, 12 сакавіка 2026 (+03) == [[Саунтрэс]] == {{закрыта}} * {{выдаліць}}, значнасць не пераўзыходзіць навіннай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:09, 28 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Вікіпедыя - не слоўнік. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:46, 3 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена па тых жа прычынах, што і чыназес. Значнасці не паказана.[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 19:01, 12 сакавіка 2026 (+03) == [[Чыназес]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Не слоўнік. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:44, 3 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул быў хутка выдалены, значнасць выразна не паказана. Да таго ж, зноскі на Вікіпедыю — гэта вяршыня. Калі нехта захоча аднавіць старонку і будзе паказана выразна значнасць, спачатку перапішыце нармальна на сваёй падстаронцы і потым паведамце адміністратарам.[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 18:59, 12 сакавіка 2026 (+03) == [[Жан-Луі Гасэ]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:00, 9 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Каб выставіць артыкул да выдалення, трэба зайсці праз закладку ''правіць'' у акенца рэдагавання артыкула, у першым радку паставіць '''<nowiki>{{да выдалення|}}</nowiki>'''. Працэдура выстаўлення старонкі да выдалення не была выканана, прапанова засталася без рэагавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:06, 9 сакавіка 2026 (+03) == [[Мачулішчы (аэрадром)]] == {{закрыта}} Большая частка тэкста абаронена аўтарскімі правамі і супадае з тэкстам, размешчаным у выданні «Наша Ніва» (артыкул «Мачулішчы, Мачулішчы… А што значыць па-беларуску „мачулішча“?»). Не быў прадстаўлены відавочны дазвол ад уладальнікаў матэрыялу на яго свабоднае распаўсюджанне. Як патэнцыйнае парушэнне аўтарскіх правоў прыйдзецца выдаліць інфармацыю, якая слова ў слова супадае з інфармацыяй у гэтым артыкуле. Тое, што застанецца, да артыкула не будзе дацягваць. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:38, 7 сакавіка 2026 (+03) :па-першае, я сам і ёсць аўтарам таго тэксту ў НН. па-другое, я цяпер істотна дапоўніў артыкул, ён павялічыўся ў некалькі разоў. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 21:43, 7 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул дапрацаваны і захаваны. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 22:47, 8 сакавіка 2026 (+03) == [[Янка Тарчэўскі]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, няма значнасці. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 23:02, 14 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. Жахліва аформлена, няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:08, 20 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Значнасці няма. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:49, 3 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Ёсць кансэнсус за выдаленне. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 00:24, 4 сакавіка 2026 (+03) == [[AniBel]] == {{закрыта}} Аматарская суполка. Распаўсюджванне пірацкага кантэнту. Вікіпедыя — не каталог.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:59, 7 лютага 2026 (+03) :Ого, некалькі месяцаў вісеў артыкул і толькі зараз апомніліся. Прам сьмешна з гэтага [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 21:57, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, аргументаў дзеля захавання артыкула не бачна. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:26, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:46, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 01:06, 16 лютага 2026 (+03) == [[Лагодны Цмок]] == {{закрыта}} Значнасць прадмету артыкула пастаўлена пад сумненне. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:32, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Гэта звесткі не для Вікіпедыі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:26, 9 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:45, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 01:05, 16 лютага 2026 (+03) == [[СонейкаПрадакшн]] == {{закрыта}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:00, 7 лютага 2026 (+03) :Новы этап у перакладніцкай сферы (дубляваньне і адаптацыя тэксту). Таксама гэтая і ўсе іншыя каманды з'яўляюцца часткай гісторыі і рабілі у той ці іншай ступені ўклад у беларускую культуру. [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 22:01, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:22, 8 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі. {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:58, 16 лютага 2026 (+03) == [[Скрынка (сеціва)]] == {{закрыта}} Няма значнасці. Вікіпедыя — не каталог.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:56, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, проста старонка ў сеціве. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:15, 7 лютага 2026 (+03) :Таксама трэба выдаліць старонкі пра Анібел і Лагодны Цмок, бо Вікіпедыя — не каталог [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 21:48, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:46, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:56, 16 лютага 2026 (+03) == [[Зьнічка (сеціва)]] == {{закрыта}} Проста сайт з пірацкім кантэнтам. Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:55, 7 лютага 2026 (+03) :Anibel і Лагодны Цмок таксама проста сайты з пірацкім кантэнтам, але старонкі пра іх існуюць [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 21:47, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:06, 8 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі. {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:53, 16 лютага 2026 (+03) == [[Bilbo's]] == {{закрыта}} Аматарская суполка. няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:57, 7 лютага 2026 (+03) :Анібел і Лагодны Цмок таксама аматарскія суполкі, але старонкі пра іх існуюць. Пра значнасьць напісана ў адпаведным разьдзеле. Ініцыятыва з'яўлялася новым этапам у перакладніцкай сферы. [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 21:55, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:23, 8 лютага 2026 (+03) :<nowiki>{{Супраць}}</nowiki> <nowiki>{{Пакінуць}}</nowiki> Учора не адразу ўбачыў як гэтыя знакі ставіць. Я адкажу за ўсе артыкулы, якія перанёс учора з іншай беларускай Вікіпедыі. Галоўная значнасьць гэта гісторыя. Усе гэтыя праэкты з'яўляюцца часткай гісторыі. Так, для звычайнай гісторыі (якую сабе людзі ўяўляюць) гэта ня мае каштоўнасьці. Аднак сёньня ё розныя гісторыі, напрыклад: гісторыя навукі, паўсядзёнасьці, мастацтва і г.д. І ўжо для гісторыі аматарскага перакладу гэтыя старонкі прадстаўляюць каштоўнасьць, бо з'яўляюцца крыніцай у дасьледаваньнях. Таксама гэтыя артыкулы даюць зразумець як разьвіваўся аматарскі пераклад, пасьлядоўнасьць падзей. Таксама ўклад у беларускую культуру, новыя падыходы ў аматарскім перакладзе, што зноў жа карысна для гісторыі і дасьледаваньняў. :Таму ўсе артыкулы пра праэкты варта пакінуць! [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 14:39, 8 лютага 2026 (+03) ::Мда... штосьці не працуюць гэтыя шаблоны [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 14:39, 8 лютага 2026 (+03) ::: [[Вікіпедыя:Значнасць]] — вось неяк так. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:06, 9 лютага 2026 (+03) ::::Пачытаў, і артыкул мае значнасьць. У публічных крыніцах не напісана (і ня будзе), але значнасьць апісана вышэй, што таксама дазваляецца як значнасьць. [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 18:43, 9 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:42, 16 лютага 2026 (+03) == [[Кінакіпа]] == {{закрыта}} Няма значнасці, проста сайт з пірацкім кантэнтам. Хоць для беларускай мовы ў сённяшніх умовах гэта і мае пэўную значнасць, але для энцыклапедыі каталог пірацкага відэа — перабор.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:54, 7 лютага 2026 (+03) :Анібел і Лагодны Цмок таксама проста сайты з пірацкім кантэнтам. Тыя артыкулы таксама варта выдаліць. [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 21:50, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі. {{закрыта-канец}} === Вынік === Рэклама сайта с пірацкім кантэнтам. Значасці няма. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:35, 16 лютага 2026 (+03) == [[На чатырох Верацеях]] == {{закрыта}} Вікіпедыя — не даведнік для вандроўнікаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:10, 16 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:32, 16 лютага 2026 (+03) == [[Арцём Халяеў]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, не артыкул. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:28, 14 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === У вызначэнні — толькі тры словы. Значнасць асобы не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:30, 16 лютага 2026 (+03) == [[Уладзіслаў Шылюк]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не паказана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:43, 4 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, згодны, што проста быць удзельнікам каманды недастаткова. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:24, 5 лютага 2026 (+03) :: Калега [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]], тут больш істотна, што агульны крытэрый значнасці не выконваецца, то бок асоба ў артыкуле бадай не апісана. А ў прынцыпе мы прафесійных спартоўцаў паважаем, і якасныя артыкулы пра іх у БелВікі могуць існаваць, нават калі людзі й не мелі шматгадовай выбітнай кар'еры. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:30, 5 лютага 2026 (+03) :::Зразумела, дзякуй. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:23, 6 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:31, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:47, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:23, 14 лютага 2026 (+03) == [[Леанід Цітоў]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не паказана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:46, 4 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, энцыклапедычная значнасць не паказана, быць удзельнікам каманды недастаткова. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:25, 5 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:32, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:47, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:22, 14 лютага 2026 (+03) == [[Аляксей Сірчанка]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не паказана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:51, 4 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, энцыклапедычная значнасць не паказана, быць удзельнікам каманды недастаткова. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:26, 5 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:32, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:47, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:20, 14 лютага 2026 (+03) == [[Антон Самсонаў]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не паказана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:51, 4 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, энцыклапедычная значнасць не паказана, быць удзельнікам каманды недастаткова. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:26, 5 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:32, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:47, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:19, 14 лютага 2026 (+03) == [[Іван Кухарэнка]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не паказана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:55, 4 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, энцыклапедычная значнасць не паказана, быць удзельнікам каманды недастаткова. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:27, 5 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:33, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:46, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:16, 14 лютага 2026 (+03) == [[Марыя Пархімчык]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 08:46, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Рэкламны артыкул без нармальных крыніц.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:05, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}} Вы лічыце, што сябра Саюзу пісьменьнікаў не можа быць адзначаны ў вікіпэдыі? А калі яе жыцьцяпіс пазначаны на Міжнароднага саюзу беларускіх пісьменьнікаў? [https://bellit.info/persons/abukhovich-alhjerd.html Міжнародны саюз беларускіх пісьменьнікаў// Асобы] Ці гэта таксама не значна? :) --[[Удзельнік:Dzejka|Dzejka]] ([[Размовы з удзельнікам:Dzejka|размовы]]) 22:36, 21 студзеня 2026 (+03) :: Калега [[Удзельнік:Dzejka|Dzejka]], сапраўды такі склаўся ў БелВікі звычай, што адной толькі прыналежнасці да пісьменніцкага саюза недастаткова для пацвярджэння энцыклапедычнай значнасці творцы. Тут бы пашукаць рэцэнзій на яе творы ў аўтарытэтных крыніцах ці нейкіх іншых сведчанняў прызнання яе творчасці крытыкай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:48, 21 студзеня 2026 (+03) {{Выдаліць}} Пагаджуся, што можна выдаліць [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 19:50, 28 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Пакуль што энцыклапедычная значнасць не паказана. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:22, 5 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:07, 9 лютага 2026 (+03) == [[Павел Слюнькін]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:47, 16 студзеня 2026 (+03) ::'''Асоба лічыцца значнай, калі яна досыць падрабязна апісана ў [[Вікіпедыя:Аўтарытэтныя крыніцы|надзейных]] [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне|другасных крыніцах]], [[Вікіпедыя:Правяральнасць|незалежных]] ад яе, што наўпрост задавальняе крытэр значнасці:''' ::https://rm.coe.int/report-addressing-the-specific-challenges-faced-by-the-belarusians-in-/1680ab3442 ::https://www.ibanet.org/Belarus-the-human-cost-of-the-crackdown-on-dissent ::https://www.gmfus.org/belarus-change-tracker-seeing-trends-through-news-fog ::https://bct.expert/be/about/ ::https://lmc.icds.ee/speaker/pavel-slunkin/ ::https://georgiatoday.ge/pavel-slunkin-belarus-lessons-for-georgia/ ::https://cepa.org/author/pavel-slunkin/ ::https://ecfr.eu/profile/pavel_slunkin/ ::https://belinstitute.com/en/news/review-2021-forecast-2022 ::https://ex-press.live/rubrics/politika/2024/06/19/eks-diplomat-pavel-slyunkin-zapad-ne-gotov-idti-na-ustupki-lukashenko-no-ostorozhnichaet-opasayas-ego-sprovocirovat ::https://www.dw.com/ru/jeks-diplomat-zadacha-es-nashhupat-protivorechija-mezhdu-lukashenko-i-putinym/a-59295981 ::https://nashaniva.com/ru/328408 ::https://pozirk.online/ru/longreads/85750/ ::https://newbelarus.vision/artykuly/pavel-slyunkin-ob-izmeneniyax-v-mide-vedomstvo-mozhet-nabirat-luchshix-specialistov/ ::https://gazetaby.com/post/slyunkin-esli-svoboda-mnenij-dlya-vas-ne-priemlemy-to-poluchitsya-ne-g/202762/ ::https://news.zerkalo.io/life/86489.html ::??? [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:47, 19 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. Значнасці няма.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 23:21, 16 студзеня 2026 (+03) ::Значнасць асоб у Вікіпедыі вызначаецца па наступных крытэрах: ::Асоба лічыцца значнай, калі яна досыць падрабязна апісана ў [[Вікіпедыя:Аўтарытэтныя крыніцы|надзейных]] [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне|другасных крыніцах]], [[Вікіпедыя:Правяральнасць|незалежных]] ад яе (+). ::Асоба зрабіла шырокавядомы ўнёсак, які стаў прызнаным фактам у яе галіне дзейнасці (+). ::Навукоўцы, '''даследнікі''', філосафы (для зручнасці назавем іх «[[навуковы свет]]») даволі ўплывовыя ў навуковым свеце без згадвання іх біяграфій у другасных крыніцах (+). ::'''На сённяшні дзень беларусаў-экспертаў у замежных аналітычных цэнтрах можна пералічыць па пальцах адной рукі. Не разумею вашую пазіцыю па «нязначнасці».''' [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:28, 19 студзеня 2026 (+03) ::: тут трэба дадаткова паказаць, наколькі гэта асоба ўплывовая ў навуковым свеце; покуль што значнасць даследчыка прамалёўваецца, але не пацвярджаецца. Аднога факту работы ў даследчым цэнтры недастаткова. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:46, 21 студзеня 2026 (+03) ::::Эксперт па Беларусі якога цытуюць the New York Times, DW, France24, Atlantic Council, etc падаецца значнай асобай у галіне. ::::: Асоба лічыцца значнай, калі яна досыць падрабязна апісана ў [[Вікіпедыя:Аўтарытэтныя крыніцы|надзейных]] [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне|другасных крыніцах]], [[Вікіпедыя:Правяральнасць|незалежных]] ад яе (+). ::::[[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 17:25, 21 студзеня 2026 (+03) ::::: [[Удзельнік:Francišak Skaryna]], ты пачтай, што ніжэй напісана вялікімі чырвонымі літарамі пра т.зв. ''Агенцтва еўраатлантычнага супрацоўніцтва''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 21 студзеня 2026 (+03) :::::: Калі ты не хочаш артыкул пра асобу дапрацаваць, то і гэта старонка будзе выдалена. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:38, 21 студзеня 2026 (+03) :::::::Сторонка будзе выделеная таму што: :::::::а) вы паводзіце сябе як хамло :::::::б) вам не падабаецца персаналія :::::::? [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 17:58, 21 студзеня 2026 (+03) :::::::Прашу вас звяртацца да мяне на «вы» і спыніць хамства ў мой бок. Тое, што вы даўні карыстальнік Вікіпкедыі не дае вам аніякага права па-хамску ставіцца да іншых удзельнікаў. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 18:00, 21 студзеня 2026 (+03) ::::::Мне падаецца, што выдаленне артыкулаў праз суб'ектыўнае меркаванне і стаўленне асобных карыстальнікаў да персаналіяў і аб'ектаў з'яўляецца вандалізмам. Няма ўпэўненнасці, што шантаж удзельнікаў адпавядае духу Википедыі. Чаму вы грубіце замест таго, каб разам дапрацаваць артыкул і зрабіць Вікіпедыю лепш для карыстальнікаў не абазнаных у беларускіх арганізацыях і асобах? [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 18:05, 21 студзеня 2026 (+03) : {{выдаліць}}, не бачна жадаючых палепшыць артыкул, а ў існым выглядзе яго змест не пацвярджае энцыклапедычнай значнасці асобы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:07, 21 студзеня 2026 (+03) ::Калі ласка, прапануйце катэгорыі для паляпшэння. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 18:38, 21 студзеня 2026 (+03) ::У артыкуле 10 спасылак на аўтарытэтныя незалежныя крыніцы, якія апісваюць асобу і спасылаюцца на публікацыі даследчыка ў ягонай галіне экспертызы – што, безумоўна, пацвярджае энцыклапедычную значнасць асобы. Я з задавальненнем дадам патрэбныя катэгорыі, але давайце працаваць канструктыўна разам, а не антаганістычна. Дзякуй, калегі. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 18:42, 21 студзеня 2026 (+03) {{Выдаліць}} Пагаджуся, што трэба выдаліць [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 19:43, 28 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:05, 9 лютага 2026 (+03) == [[Таццяна Мiкалаеўна Мiкушына]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:38, 21 студзеня 2026 (+03) ::Дадзены артыкул можа адпавядаць крытэрам значнасці для пісьменнікаў. У правілах вызначана, што значнымі з'яўляюцца "Аўтары … і іншыя прадстаўнікі творчых прафесій  ... твор (або творы) якіх прыцягнулі значную ўвагу крытыкаў." ::У артыкуле ёсць спасылкі на 5 рэцэнзій профільных навукоўцаў на кнігі Т. Мікушынай: рэлігіязнаўцы і філосафа на кнігі духоўнага зместу, гісторыка на кнігу гістарычнага зместу і г.д. ::На старонцы абмеркавання дадзенага артыкула як на загану ўказвалася на тое, што дадзены артыкул раней выдаляўся ў расійскай вікіпедыі. Аднак у тыя гады, калі ён выдаляўся, яшчэ не было тых крыніц, якія азначаныя ў беларускім артыкуле, або былі адзінкі з іх. Палова крыніц датуецца 2019-2022 гадамі. ::Апроч рэцэнзій навукоўцаў інфармацыя пра Т. Мікушыну ёсць у рэлігіязнаўчай  манаграфіі "Тэасофiя без межаў: мiжкультурныя i мiждысцыплiнарныя перспектывы сучаснага эзатэрычнага руху", у дакладзе профільнага дзярж. дэпартамента прэм’ер-міністру Францыі пра стан спраў у асяроддзі новых рэлігійных рухаў, у аналітычных артыкулах нацыянальнага інфарм. агенцтва Украіны "УкрІнфарм", агульнарасійскай газеты "Новыя весткі". [[Удзельнік:Алесандр Бусел|Алесандр Бусел]] ([[Размовы з удзельнікам:Алесандр Бусел|размовы]]) 15:24, 21 студзеня 2026 (+03) ::Таксама ў зносках дадзенага артыкула ёсць інфармацыя, што кнігі гэтага аўтара перакладзеныя і апублікаваныя на 11 мовах (крыніца з назвай "Бiяграфiя Мікушынай Таццяны Мікалаеўны"). [[Удзельнік:Алесандр Бусел|Алесандр Бусел]] ([[Размовы з удзельнікам:Алесандр Бусел|размовы]]) 12:34, 22 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:32, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Значнасць не паказана.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:03, 21 студзеня 2026 (+03) :: Пане [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], то мо прагаласуйце і наконт гандбалістаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:15, 26 студзеня 2026 (+03) {{Выдаліць}} Аўтарка тэасофскай макулатуры [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:10, 28 студзеня 2026 (+03) : [[Удзельнік:DenisBorum]], у Вікіпедыі маюць існаваць артыкулы пра асоб з экстравагантнымі поглядамі, калі іх меркаванне асветлена ў дастатковым аб'ёме ў аўтарытэтных крыніцах. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:13, 28 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} па [[ВП:БС]], аўтарытэтнасць крыніц сумнеўная. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:35, 5 лютага 2026 (+03) : {{Пакінуць}} Дадаў у артыкул інфармацыю пра тое, што кнігі дадзенага аўтара перакладзеныя і апублікаваныя на 11 мовах. Шырокае распаўсюджанне кніг па краінах свету выяўляецца і ў крыніцах. Рэцэнзіі напісаныя навукоўцамі розных краін: Украіна (Ю. Заўгародны), Германія (B. Seidel-Dreffke), Партугалія (D. Metilka), Расія (А. Салаўёў, М. Скуратоўская). Таксама і аналітычныя матэрыялы: Германія (H. Krämer), Францыя (G. Fenech), Украіна (Укрiнформ), Расія (Книжная Индустрия, Новые Известия).--[[Удзельнік:Алесандр Бусел|Алесандр Бусел]] ([[Размовы з удзельнікам:Алесандр Бусел|размовы]]) 15:00, 5 лютага 2026 (+03) : {{Пакінуць}} артыкул напісаны не бездакорна, пра каштоўнасць творчасці таксама можна спрачацца, але найбольш мяне цікавяць крыніцы, дзе я не бачу спасылак на першасныя крыніцы, што ўжо надае ўпэўненасці ў тым, што гэты артыкул на галаву вышэй большасці намінантаў тут, хаця вядома, што частку крыніц можна назваць афіляванай. Як варыянт, можна пакінуць шаблон пра тое, што значнасць асобы ставіцца пад пытанне. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:36, 6 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Цікавасць з боку навуковага свету дадае значнасці дзейнасці асобы. Старонка захавана, але значнасць аб’екта артыкула ставіцца пад сумненне. Адпаведны шаблон на старонцы захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:43, 6 лютага 2026 (+03) == [[Губбет Аннет Алексееўна]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:01, 3 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, тэкст нечытальны, ды й значнасці ў персоны няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:44, 3 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, энцыклапедычная значнасць не паказана ([[ВП:ЗА]]), біяграфія сучасніка ўвогуле без крыніц ([[ВП:БС]]). --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:41, 5 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Машынны пераклад, значнасць асобы не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:45, 5 лютага 2026 (+03) == [[Нізам DRedd]] == {{закрыта}} Значнасць прадмету артыкула не пацвярджаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 10:08, 22 лістапада 2025 (+03) :Значымасць асоб у Вікіпедыі не з’яўляецца вынікам аднаразовага згадвання ў СМІ. Паводле прынцыпаў энцыклапедычнай значнасці, яна павінна пацвярджацца шматразовым, незалежным і надзейным асвятленнем у аўтарытэтных крыніцах. У выпадку з Нізамам DRedd гэтая ўмова цалкам выконваецца. Яго дзейнасць асвятлялася неаднаразова і ў розных фарматах: :публікацыі ў медыя, рецэнзіі на музычныя рэлізы, інтэрв’ю і асобныя матэрыялы пра творчасць. :Такі аб’ём незалежнай інфармацыі сведчыць пра тое, што Нізам DRedd мае ўстойлівую публічную прысутнасць, а яго праца атрымала заўважную ўвагу з боку розных крыніц, што адпавядае крытэрыям значымасці для артыкулаў пра дзеячоў культуры. [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 14:34, 22 лістапада 2025 (+03) :: Асоба мае чымсьці істотна вылучаюцца з агульнага шэрагу творцаў. Тут не бачна нічога асаблівага, акрамя згадак у медыях. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:38, 22 лістапада 2025 (+03) ::: Ні ў рускім, ні ў казахскім раздзелах артыкула няма, чаго так? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:40, 22 лістапада 2025 (+03) ::::Паважаны калега, хачу звярнуць увагу, што патрабаванне «асоба павінна істотна вылучацца з агульнага шэрагу творцаў» не з’яўляецца часткай крытэрыяў значнасці ў Вікіпедыі. Гэта суб’ектыўная ацэнка, якая не замацавана ў правілах. Паводле дзеючых палітык — у тым ліку ВП:Значнасць і ВП:Аўтарытэтныя крыніцы — єдыным крытэрыем значнасці для асоб з’яўляецца шматразовае, істотнае і незалежнае асвятленне дзейнасці асобы ў аўтарытэтных крыніцах. ::::У артыкуле гэтая ўмова выконваецца: існуюць ::::- шматразовыя публікацыі, ::::- незалежныя рэцэнзіі, ::::- інтэрв’ю, ::::- асобныя матэрыялы пра творчасць, ::::што сведчыць пра наяўнасць устойлівага, значнага і незалежнага асвятлення, менавіта таго, што патрабуюць правілы. ::::Правілы не прадугледжваюць дадатковага крытэрыя (асаблівай унікальнасці) або (вылучэння з агульнага шэрагу), такая ацэнка можа быць асабістым меркаваннем, але яна не можа замяняць сабой нормы Вікіпедыі. Калі ў Вас ёсць заўвагі да канкрэтных крыніц, гатовы абмеркаваць і дапоўніць артыкул, але, паводле палітык Вікіпедыі, наяўнасць шматлікіх незалежных і надзейных матэрыялаў ужо пацвярджае энцыклапедычную значнасць. [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 14:51, 22 лістапада 2025 (+03) :У артыкуле, відавочна, можна пачысціць шмат інфармацыі з першасных крыніц, ёсць сцверджанні без крыніц. Але нібы ёсць нейкія другасныя, хоць і выглядаюць досыць слабавата. У любым выпадку, бачу нейкую зацікаўленасць грамадскасці, таму я хутчэй {{супраць}} выдалення. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:59, 22 лістапада 2025 (+03) ::Дзякуй, калега. Я без праблем дапрацую артыкул, прыбяру з яго неадпаведныя першасныя звесткі і забяспечу актуалізацыю інфармацыі ў адпаведнасці з патрабаваннямі Вікіпедыі. [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 11:06, 23 лістапада 2025 (+03) : [[Удзельнік:Viktorius001]], назвы сінглаў і альбомаў мусяць быць перакладзены на беларускую мову. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:07, 24 лістапада 2025 (+03) ::Добры дзень, прашу прабачэння, я выправлю. Скажыце, калі ласка, ці можна пісаць арыгінальную назву побач у дужках? Ці патрабуецца толькі беларускамоўны варыянт? [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 11:38, 24 лістапада 2025 (+03) :::так, можна, нават трэба. Нават я бы сказаў, што пераклад трэба ў дужкі [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:34, 24 лістапада 2025 (+03) ::Усё гатова, калегі. Калі будуць яшчэ пытанні, я гатовы абмеркаваць і дапрацаваць. [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 18:19, 24 лістапада 2025 (+03) :::Нічога не гатова. Пачысціў вельмі артыкул, вельмі шмат смецця. Цяпер крыху адэкватней выглядае, але, вядома, слаба. Таксама адчуваю, што вы ўсё робіце праз інструменты генератыўнага штучнага інтэлекту. Давайце хаця б тут, у размовах, пазбягайце гэтага, гэта маветон, непрыемна ад такога [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:10, 24 лістапада 2025 (+03) ::::Так, бачу, вы добра пачысцілі, дзякуй, але я проста спрабаваў выстроіць храналогію [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 21:56, 24 лістапада 2025 (+03) : {{Выдаліць}} Адсутнасць крыніц, якія пацвярджаюць значнасць. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:47, 25 лістапада 2025 (+03) ::Паважаны калега, грамадскі інтарэс гэты сабджэкт, безумоўна, мае. У абарону артыкула скажу, што я буду весці актуалізацыю ўсіх сваіх артыкулаў і абавязкова буду іх дапоўніваць. [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 20:55, 28 лістапада 2025 (+03) : [[Удзельнік:Plaga med]], але ж дзе тут мы бачым гэтага рэпера вышэй за 34-ю пазіцыю? Нейкі культ асобы местачковы ў яго, кшталту сябры ў клуб прыйшлі, а так не хадзілі, покуль ён хварэў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:23, 21 студзеня 2026 (+03) ::нельга ігнараваць публікацыі на розных сайтах рознай ступені ангажаванасці. Але пагаджаюся, што слабенька гэта ўсё. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:10, 21 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Можна сказаць, што дзейнасць творчай асобы досыць падрабязна асветлена, але невідавочна, што яна выбіваецца з агульнага шэрагу. Таму значнасць аб’екта артыкула пастаўлена пад сумненне. Старонка захавана з даданнем адпаведнага шаблону. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:20, 4 лютага 2026 (+03) == [[Святлана Абдулаева]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 08:47, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}}, фактаў публікацый у аўтарытэтных беларускіх выданнях можа быць дастаткова, каб прызнаць, што творца выбіваецца з агульнага шэрагу; біяграфічных звестак на старонцы таксама даволі багата. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:42, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Ізноў нейкая значнасць асоба толькі з той нагоды, што ў яе ёсць кніга.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:04, 21 студзеня 2026 (+03) :: [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], не толькі з той нагоды, што ў яе ёсць кніга. Абзац перад вашым пастом перачытайце, калі ласка. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:14, 21 студзеня 2026 (+03) ::: Наконт значнасці літаратараў лакальны кансэнсус дасягаўся напр. тут, гл. <s>[[Вікіпедыя:Архіў_запытаў_на_выдаленне/2024 #Канстанцін Пятровіч Бадак]]</s> [[Вікіпедыя:Архіў_запытаў_на_выдаленне/2024 #Кастусь Станіслававіч Турко]] і падобныя. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:22, 21 студзеня 2026 (+03) ::::Пра што вы? Там партызан. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:03, 21 студзеня 2026 (+03) :::: ''фактаў публікацый у аўтарытэтных беларускіх выданнях можа быць дастаткова, каб прызнаць, што творца выбіваецца з агульнага шэрагу; біяграфічных звестак на старонцы таксама даволі багата'', навошта выдуоняцца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:10, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}} Трохі яшчэ дадаў інфы. --[[Удзельнік:Dzejka|Dzejka]] ([[Размовы з удзельнікам:Dzejka|размовы]]) 23:13, 21 студзеня 2026 (+03) :: [[Удзельнік:Dzejka|Dzejka]], вычытайце артыкул, калі ласка, правапіс трэба прывесці ў норму. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:58, 28 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}} Дададзена спасылка на сайт СБП {{Выдаліць}} У такім выглядзе як цяпер (правапіс, непрацоўныя крыніцы, афармленне), я б артыкул выдаліў [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:04, 28 студзеня 2026 (+03) : З правапісам ёсць нюансы, але не крытычныя, тэкст чытальны. Крыніц хапае, спасылкі працуюць. Афармленне прыкладна як у іншых артыкулаў. Не разумею, дзеля чаго кідацца так адразу ў выдалізм. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:22, 28 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === У артыкуле дзейнасць асобы паказана досыць падрабязна. Як літаратарка друкавалася ў агульнанацыянальных выданнях, як лідарка мясцовай супольнасці фігуравала ў навінах. Для прызнання значнасці ў нашым беларускацэнтрычным праекце гэтага дастаткова. Прастаўлены шаблон аб неабходнасці праверкі арфаграфіі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:55, 3 лютага 2026 (+03) == [[Пашпарт грамадзяніна Паўднёвай Асеціі]] == {{закрыта}} {{Выдаліць}} Адсутнасць значнасці [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 21:53, 27 студзеня 2026 (+03) : Калі ўзяць пад увагу міжмоўную каардынацыю, то гэтыя прадметы маюць значнасць — артыкулы пра іх маюцца ў буйных моўных раздзелах. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:04, 27 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}} ёсць артыкулы ў іншых моўных раздзелах. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:55, 28 студзеня 2026 (+03) ::{{пакінуць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:00, 3 лютага 2026 (+03) == [[Пашпарт грамадзяніна Абхазіі]] == {{Выдаліць}} Адсутнасць значнасці [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 21:51, 27 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}} ёсць артыкулы ў іншых моўных раздзелах. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:55, 28 студзеня 2026 (+03) :{{пакінуць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:00, 3 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Прадметы і з'явы ў Вікіпедыі прынята паказваць даволі шырока. Таму склаўся кансэнсус, што атрыбуты часткова прызнаных дзяржаў могуць быць тут апісаныя. Старонкі захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:47, 3 лютага 2026 (+03) == Гандбалісты == {{закрыта}} * [[Алег Тарасевіч]] * [[Алег Луня]] * <s>[[Аляксандр Станіслававіч Лукашэвіч]]</s> — выклікаўся ў зборную Беларусі --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:10, 27 студзеня 2026 (+03) * [[Багдан Пазняк]] * [[Мацвей Крэўчык]] * [[Мікіта Шалешка]] Гандбалісты гродзенскага клуба [[ГК Кронан Гродна|«Кронан»]], пра якіх у артыкулах сказана толькі, што яны правялі ў камндзе адзін (не чэмпіёнскі) сезон. Агульны крытэрый значнасці не выконваецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:24, 22 студзеня 2026 (+03) * {{выдаліць}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:33, 27 студзеня 2026 (+03) * {{выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:54, 28 студзеня 2026 (+03) * {{выдаліць}} Пустыя артыкулы, акрамя загалоўкаў наогул нічога [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:22, 28 студзеня 2026 (+03) :{{выдаліць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:09, 3 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Выразны кансэнсус за выдаленне нязначных гульцоў зборнай. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:11, 3 лютага 2026 (+03) : [[Удзельнік:Plaga med]], старонак пра гульцоў нацыянальнай зборнай сярод выдаленых няма. Прыналежнасць да яе можа надаць спартоўцу значнасці безумоўна. І кансэнсус дагэтуль складваўся менавіта так. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:13, 3 лютага 2026 (+03) ::выбачаюся, не так сфармуляваў. Гаворка была пра клуб. Таму Лукашэвіча не кранаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 19:52, 3 лютага 2026 (+03) == [[Макар Валынкін]] == {{закрыта}} {{выдаліць}} Не бачу значнасці. Будуць прыводзіць прыклад траплення ў доўгі спіс Прэміі Гедройца, але гэта далей не кароткі спіс, куды заходзяць творы, якія суддзі прынамсі чытаюць. Пры такім падыходзе і вузкім літаратурным працэсе ў Беларусі, любога аўтара кнігі можна абазначыць значным толькі паводле таго, што ён выдаў кнігу і трапіў у доўгі спіс якой-небудзь прэміі. Я так падазраю, сапраўдным аўтарам артыкула і ёсць сам герой.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:02, 21 студзеня 2026 (+03) * {{Пакінуць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:12, 21 студзеня 2026 (+03) :Якраз пра ўсіх, хто трапіў у лонг-лісты прэмій з аўтарытэтным журы, хачу артыкул і стварыць, як пра аўтараў, так і пра дызайнераў-ілюстратараў. Калі пра іх будзе дастаткова інфы ў адпаведнасці з [[Вікіпедыя:Значнасць#Агульны_крытэрый_значнасці|агульным крытэрыем значнасці]]. У гэтым выпадку дастаткова як да чалавека, якому 25 гадоў толькі пагатоў. У нас пра спартсменаў наогул толькі вага і пол, проста за факт дасягнення, а тут як па мне поўны спіс патрэбнага. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 16:24, 21 студзеня 2026 (+03) ::Я б спартоўцаў таксама выдаляў, вельмі шкада, што склаўся такі міжмоўны кансэнсус наконт іх. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:59, 21 студзеня 2026 (+03) ::: Старонкі пра спартоўцаў без энцыклапедычнай значнасці з БелВікі выдаляліся шматразова, часамі і без абмеркавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:08, 21 студзеня 2026 (+03) ::Аўтар артыкула я, гэта з гісторыі ж бачна. У тэксце няма ацэнак, толькі апісальнае апавяданне. Наконт лонг-ліста, ён фарміруецца з шырэйшага спісу, то-бок журы чытае ўсё, што дасылаюць/намінуюць і ў лонг-ліст выбіраюць ўжо ўдзельнікаў на наступны тур (шорт-ліст) выбару. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:31, 21 студзеня 2026 (+03) ::: Пане Максіме, дазволь часамі называць цябе Макарам. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:33, 21 студзеня 2026 (+03) :::Нібы я не ведаю выпадкаў, калі просяць стварыць артыкул на ўжо падрыхтаваным загадзя матэрыяле. Але калі твае ўласныя памкненні — то няхай. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:33, 27 студзеня 2026 (+03) {{Устрымліваюся}} Малады хлопец, я б даў яму шанец і не спяшаўся б зараз выдаляць артыкул пра яго [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:19, 28 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Дзейнасць асобы апісана ў другасных крыніцах даволі падрабязна, прыклад траплення ў доўгі спіс Прэміі Гедройца таксама пацвярджае, што асоба выбіваецца з агульнага шэрагу. Старонка захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:06, 2 лютага 2026 (+03) == [[Пекла на Венеры]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:50, 2 снежня 2025 (+03) ::Прабачайце канешне, але ў чым вымяраецца значнасць літаратурнага твору? [[Удзельнік:HK-47|HK-47]] ([[Размовы з удзельнікам:HK-47|размовы]]) 18:55, 2 снежня 2025 (+03) ::: Калі не задумвацца пра значнасць, то можна наствараць артыкулаў пра кожны верш Янкі Купалы і Аляксандра Пушкіна, агульнапрызнаных класікаў беларускай і рускай літаратур, не кажучы нават пра значна менш вядомых аўтараў. Наяўнасць надрукаванага ці апублікаванага ў сеціве верша, апавядання, нават кнігі (цяпер за грошы можна надрукаваць амаль усё, што заўгодна) аўтаматычна не надае значнасць гэтаму твору. Раю паглядзець [[:ru:Википедия:Критерии значимости литературных произведений|тут]] і [[:uk:Вікіпедія:Критерії значущості/Книги|тут]]. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 19:59, 2 снежня 2025 (+03) ::::трэба на беларускую перакласці :) ::::Можа асобны праект зрабіць па перакладзе такіх старонак, а тое шмат спасылаемся на іншыя моўныя версіі. Ствараецца фальшывае ўражанне, што правілы з іншых вікі аўтаматычна стасуюцца ў беларускай вікі, што не праўда [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:33, 3 снежня 2025 (+03) ::::: [[Удзельнік:Plaga med]], вы падтрымліваеце выдаленне гэтага артыкула праз адсутнасць значнасці, ці не? Маем канкрэтны кейс і маем знайсці кансэнсус. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:13, 3 снежня 2025 (+03) ::::::так, забыў напісаць. Адносна намінацыі, значнасць не паказана, таму калі не будзе выпраўлена на працягу намінацыі — {{выдаліць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:59, 3 снежня 2025 (+03) : {{выдаліць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:15, 3 снежня 2025 (+03) * На сайце {{Не перакладзена 5|Лаборатория Фантастики|Лаборатория Фантастики|ru|Лаборатория Фантастики}} рэйтынг твора 7,8 з 10,0; на сайце {{Не перакладзена 5|LiveLib.ru|LiveLib.ru|ru|LiveLib.ru}} — 3,3 з 5,0. ([https://fantlab.ru/work28843] і [https://www.livelib.ru/book/1008522568-ad-na-venere-yurij-brajder-nikolaj-chadovich]) [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 22:06, 6 снежня 2025 (+03) ** [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]], і як мы маем гэта інтэрпрэтаваць? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:26, 6 снежня 2025 (+03) **:Я не ведаю, наколькі гэтыя агрэгатары аўтарытэтныя, але там ёсць рэцэнзіі, на падставе якіх будуецца гэтая адзнака. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 14:26, 7 снежня 2025 (+03) **:: Дык ацаніце аўтарытэтнасць рэцэнзентаў, ці гэта размова дзеля размовы? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:32, 7 снежня 2025 (+03) **:::Я не ведаю, як гэта зрабіць. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 14:43, 7 снежня 2025 (+03) *:факт наяўнасці ацэнак чытачоў на агрэгатарах не з’яўляецца крытэрыем значнасці [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:41, 7 снежня 2025 (+03) *::Значнасць літаратурнага твору вымяраецца не самім фактам апублікавання, а тым, што пішуць наконт яго (рэцэнзіі, навуковыя артыкулы і гэтак далей). Пры гэтым водгукі чытачоў значнасць той жа аповесці канешне не паказваюць. Прывяду прыклад твору: «[[Пакахай мяне, салдацік]]» Васіля Быкава, дзе можна бачыць і артыкул (нават не адзін), які тычацца аповесці, і намінацыю на «Рускі Букер». З аповесцю «Пекла на Венеры» усё цяжка. У пошуку я знайшоў артыкул «Повесть Ю. Брайдера и Н. Чадовича «Ад на Венере»: жанровые особенности, конфликт, проблематика», які датаваны 2021 годам, аднак праблема ў тым, што [https://elib.gsu.by/bitstream/123456789/46204/1/Дробышевская_Повесть.pdf гэта спасылка] не адкрываецца. Таму і дапоўніць не атрымаецца. [[Удзельнік:Антон 740|Антон 740]] ([[Размовы з удзельнікам:Антон 740|размовы]]) 22:47, 7 снежня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. Інфармацыя не пацверджана крыніцамі. Адзіная спасылка да тэксту "У першыню апублікавана ў журнале «Парус» у 1988 годзе" не змяшчае пацвярджэнне факта, што гэта было першае апублікаванне. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 17:23, 28 студзеня 2026 (+03) == [[Іван Чумачэнка]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:10, 24 кастрычніка 2025 (+03) ::Дзень добры! Ці шмат вы ведаеце беларускіх аўтарак (асабліва жанчын) дзіцячых анімацыйных серыялаў, якія сталі вядомыя на ўвесь свет і дасягнулі такой папулярнасці? Вось вам і “значнасць”. [[Адмысловае:Contributions/&#126;2025-30317-95|&#126;2025-30317-95]] ([[Размовы з удзельнікам:&#126;2025-30317-95|размова]]) 13:52, 27 кастрычніка 2025 (+03) ::: А нічога, ананіме, што размова ідзе менавіта пра мужчыну, а не акторку Цітову? Як і іншыя ўдзельнікі я не бачу значнасці. [[Адмысловае:Contributions/&#126;2025-30195-20|&#126;2025-30195-20]] ([[Размовы з удзельнікам:&#126;2025-30195-20|размова]]) 16:51, 27 кастрычніка 2025 (+03) : {{Выдаліць}}, значнасці няма [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 14:59, 27 кастрычніка 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Пра асобу ёсць літаратуразнаўчыя артыкулы ў аўтарытэтных выданнях, вершы яго перакладзены на іншыя мовы, у тым ліку беларускую. Старонка дапоўнена і захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:24, 26 студзеня 2026 (+03) == [[Баран (хімія)]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Фрагмент, карэктнасць назвы? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:00, 20 кастрычніка 2025 (+03) ::Пытанне ў тым, з якой мовы адаптаваць назву гэтых злучэнняў. Калі мы перакладаем з англійскай мовы, то націск усё ж на першы склад: "bOranes". І, як мне здаецца, такая адаптацыя больш карэктная, чым адаптаваць назву з рускай мовы, у якой націск на другі склад: "борАны". Нажаль, хімічная тэрміналогія на беларускай мове занадта кволая, каб дзесьці пашукаць ужо існуючы варыянт артыкулаў пра дадзеныя злучэнні. [[Удзельнік:Tojtooj|Tojtooj]] ([[Размовы з удзельнікам:Tojtooj|размовы]]) 21:13, 23 кастрычніка 2025 (+03) : У "Слоўніку навучэнца" у арт. "Бор" узгадваюцца ''боравадароды''. Трэба дадаць інфармацыю. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 08:28, 24 кастрычніка 2025 (+03) :{{Пакінуць}}, але змяніць загаловак на «Гідрыды бора», тады адпадзе пытанне «О ці А?» [https://old.bigenc.ru/chemistry/text/1878901] [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 14:56, 27 кастрычніка 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул дапрацаваны, перанесены пад новую назву і захаваны. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 10:07, 26 студзеня 2026 (+03) == [[Сцяпаныч]] == {{закрыта}} Значнасць праекта не пацверджана, можна пра яго распавесці ў артыкуле пра стваральнікаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:13, 11 кастрычніка 2025 (+03) :перанесці кароткую інфармацыю з белсата ў артыкул пра стваральнікаў. Артыкул — {{выдаліць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:58, 11 кастрычніка 2025 (+03) : {{Выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 08:49, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:07, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, беларускі серыял пра паліцыю ніякіх водгукаў не атрымаў, нічога не прападзе, калі гэта старонка будзе выдалена. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:10, 22 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не пацверджана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:23, 26 студзеня 2026 (+03) == [[Марыя Феліцыя Друцкая-Любецкая]] == {{закрыта}} Выдаліць Няма значнасці. Яна не мастачка і не літаратар. Уся інфармацыя зводзіцца толькі да інфармацыі пра бацькоў, мужа і дзяцей, што ёсць у артыкуле [[Аляксандр Ксавер’евіч Друцкі-Любецкі]]. --[[Адмысловае:Contributions/&#126;2025-28448-24|&#126;2025-28448-24]] ([[Размовы з удзельнікам:&#126;2025-28448-24|размова]]) 16:02, 11 кастрычніка 2025 (+03) : Шаноўны ананім, [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%9A%D1%81%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D1%80%E2%80%99%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%94%D1%80%D1%83%D1%86%D0%BA%D1%96-%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%B5%D1%86%D0%BA%D1%96&diff=5044184&oldid=5037296 хіба лепш] яе партрэтную галерэю змясціць у артыкул пра мужа? Ён жа здэцца тэж не мастак і не літаратар? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:33, 11 кастрычніка 2025 (+03) * {{пакінуць}}, княгіня, вобраз у мастацтве. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:48, 11 кастрычніка 2025 (+03) Пры падвядзенні вынікаў [[Вікіпедыя:Архіў запытаў на выдаленне/2017|у 2017 годзе]] кансэнсус складваўся на грунце, што ''практыку пісаць асобныя артыкулы пра жонак прадстаўнікоў шляхты, калі яны не маюць асобнай ад мужа/бацькі значнасці, варта прызнаць дэструктыўнай''. Але ў дадзеным выпадку старонка не пра дваранку, а пра арыстакратку. Мяркую, артыкулы пра арыстакратак варта пакідаць нават у выпадку, каоі яны не нашмат перасягаюць слоўнікавыя (адпаведна, агульны крытэрый значнасці не выконваецца). --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:16, 11 кастрычніка 2025 (+03) :крыніц бы дадаць хоць якіх… [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:50, 11 кастрычніка 2025 (+03) * {{пакінуць}}. Генеалогію можна прасачыць з шаблона ў вонкавых спасылках, там і даты нараджэння-смерці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 23:24, 16 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Зыходзячы з кансэнсусу наконт дапушчальнасці існавання артыкулаў не адпаведных агульнаму крытэрыю значнасці, калі прадмет артыкула яўна выбіваецца з агульнага шэрагу, можам захаваць артыкулы пра арыстакратаў, нават калі іх тэкст ледзь перасягае слоўнікавае азначэнне. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:04, 22 студзеня 2026 (+03) == [[Старажытная казка (гурт)]] == {{закрыта}} Пацвярджэння значнасці прадмету артыкула не відаць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:26, 5 студзеня 2026 (+03) :Тобто білоруською цю статтю ліпше не перекладати [[Удзельнік:NT2007|NT2007]] ([[Размовы з удзельнікам:NT2007|размовы]]) 08:04, 6 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Няма значнасці. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 09:27, 14 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Самарэклама. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 16:08, 19 студзеня 2026 (+03) ::Де тут реклама? Немає там ніякої реклами [[Удзельнік:NT2007|NT2007]] ([[Размовы з удзельнікам:NT2007|размовы]]) 16:31, 19 студзеня 2026 (+03) ::І тим паче немає самореклами. Я до цього гурту прямого відношення не маю, максимум лише цікавлюся їх творчістю. [[Удзельнік:NT2007|NT2007]] ([[Размовы з удзельнікам:NT2007|размовы]]) 15:34, 20 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:57, 21 студзеня 2026 (+03) == [[Агенцтва еўраатлантычнага супрацоўніцтва]] == {{закрыта}} Не бачна дзейнасці гэтага гуртка, значнасць прадмета артыкула адсутнічае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:15, 13 студзеня 2026 (+03) :так, пакуль што значнасць не вырысоўваецца, {{выдаліць}}. Як будзе нешта там адбывацца, зробіцца нармальны артыкул ад пачатку [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:16, 13 студзеня 2026 (+03) :{{выдаліць}} Значнасці няма.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 23:22, 16 студзеня 2026 (+03) :{{выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 16:07, 19 студзеня 2026 (+03) ::Агульны крытэрый значнасці – '''аб’ект або тэма меркавана значныя, калі яны дастаткова падрабязна асветлены ў незалежных [[Вікіпедыя:АК|аўтарытэтных крыніцах]]. Наколькі бачу, у крытэрах значнасці няма параметра «не падабаецца асобным удзельнікам» таму што «не бачна дзейнасці гэтага гуртка» ([https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%90%D0%9A%D0%97&redirect=no ВП:АКЗ]).''' ::Калі ласка, прытрымлівайцеся правілаў. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:33, 19 студзеня 2026 (+03) :Не згодны, крытэр значнасці прадмета не ацэньваецца па суб'ектыўным незадавальненні дзейнасцю. :'''Прадмет падрабязна асветлены ў незалежных аўтарытэтных крыніцах, што наўпрост задавальняе крытэр значнасці:''' :https://racyja.com/by/palityka/valer-kavaleuski-pra-ahenctva-euraatlantycnaha-supracounictva/ :https://nashaniva.com/348357 :https://pozirk.online/be/news/98626/ :https://tsikhanouskaya.org/be/event/meeting-of-the-alliance-of-parliamentary-groups-for-democratic-belarus :https://euroradio.fm/pakarac-lukashenku-ci-pachue-tramp-prosbu-cikhanouskay-efir [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:38, 19 студзеня 2026 (+03) :: ''Традыцыйна лічаць, што энцыклапедычнага апісання вартыя не ўсе аб’екты і тэмы, а толькі найболей значныя, якія чымсьці істотна вылучаюцца з агульнага шэрагу''. А гэта ініцыятыва местачковая, новая, малапрыкметная, і цікавасць да яе покуль не выбіваецца за межы навіннай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:52, 19 студзеня 2026 (+03) :::Я паўтаруся, калі ласка, выконвайце правілы, якія '''''<u>агульныя для ўсіх</u>''''' – незалежна ад вашага персанальнага стаўлення да асобаў ці арганізацыі. Агульны крытэрый значнасці ў Вікіпедыі – '''аб’ект або тэма меркавана значныя, калі яны дастаткова падрабязна асветлены ў незалежных [[Вікіпедыя:АК|аўтарытэтных крыніцах]].''' У дадзеным выпадку прадмет падрабязна асветлены ў незалежных аўтарытэтных крыніцах, што наўпрост задавальняе крытэр значнасці. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:05, 20 студзеня 2026 (+03) :::: [[Удзельнік:Francišak Skaryna]], паўтарацца не трэба, але варта перачытаць мой допіс абзацам вышэй. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:53, 20 студзеня 2026 (+03) ::::: І таксама вашая гульня са шрыфтамі, гэта абы-што, бо Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных тут — [[Вікіпедыя:Пяць слупоў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:26, 20 студзеня 2026 (+03) ::::::Я паўтаруся ў трэці раз, бо два было мала. Агульны крытэрый значнасці ў Вікіпедыі – аб’ект або тэма меркавана значныя, калі яны дастаткова падрабязна асветлены ў незалежных [[Вікіпедыя:АК|аўтарытэтных крыніцах]]. У дадзеным выпадку прадмет падрабязна асветлены ў незалежных аўтарытэтных крыніцах, што наўпрост задавальняе крытэр значнасці. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 22:35, 20 студзеня 2026 (+03) ::::::: Гэта не прадмет для апісання ў энцыклапедыі. Старонка мае быць выдалена. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:54, 20 студзеня 2026 (+03) ::::::::Чацвёрты раз: агульны крытэрый значнасці ў Вікіпедыі – аб’ект або тэма меркавана значныя, калі яны дастаткова падрабязна асветлены ў незалежных аўтарытэтных крыніцах. У дадзеным выпадку прадмет падрабязна асветлены ў незалежных аўтарытэтных крыніцах, што наўпрост задавальняе крытэр значнасці. ::::::::Аргументуйце сваю пазіцыю. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 23:09, 20 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. Акрамя заявы пра стварэнне арганізацыі і трох асоб, якія ўвайшлі ў яе склад, у артыкуле нічога няма. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:29, 21 студзеня 2026 (+03) == [[Вярыгі]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Прапаную перанесці ў Вікі-слоўнік. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 12:28, 19 студзеня 2026 (+03) ::Добрая ідэя, дзякуй. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 20:04, 19 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул выдалены. У Вікіслоўніку створана адпаведная старонка. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:14, 21 студзеня 2026 (+03) :Дзякуй! [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 17:34, 21 студзеня 2026 (+03) == [[:Файл:CTV-Belarus-radio-amateurs-treason-case-collage-Krasko-EW1AEH-Repiecij-EW1ABT.jpg]] == {{закрыта}} Несвабодны файл, які нельга грузіць для «добрасумленнага выкарыстання».--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 23:31, 16 студзеня 2026 (+03) *{{Выдаліць}} . [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 12:03, 18 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Несвабодны файл выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 06:50, 21 студзеня 2026 (+03) == [[Аркадзь Люксембург]] == {{закрыта}} Аўтаматычны пераклад. Прасцей выдаліць і стварыць наноў.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 00:02, 23 жніўня 2025 (+03) : {{Выдаліць}} Машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:11, 1 верасня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул шматразова рэдагаваўся, у тым ліку цягам намінацыі, арфаграфія засталася вельмі слабая, але сэнс тэксту зразумелы. Закладаючы добрыя намеры рэдактараў артыкула, старонка захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:14, 20 студзеня 2026 (+03) == [[Саша, что ты несёшь?!]] == {{закрыта}} Звычайны расійскі юцьюб-канал. Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:21, 12 студзеня 2026 (+03) :Гэта youTube-праект беларускага медыя reform.news. Паводле маніторынга ''[[Information Policy]]'', канал «Саша, что ты несёшь?!» у 2025 годзе ўвайшоў у топ‑10 стрымаў беларускага YouTube па колькасці праглядаў. За адзін месяц праект набраў сотні тысяч праглядаў, дзясяткі тысяч лайкаў і вялікую актыўнасць каментароў, што сведчыць пра значны інтарэс аўдыторыі. :https://infopolicy.net/youtube_streams_in_belarus_092025/ [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 18:43, 12 студзеня 2026 (+03) ::Давайце цяпер пра ўсе расійскія юцьюб-каналы ствараць артыкулы. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:01, 13 студзеня 2026 (+03) :{{пакінуць}}, як для беларускіх медыя, то значнае шоў, а з такім фарматам хіба адзінае, але са стылем папрацаваць і не такой бязлітаснай вікіфікацыю зрабіць, у яго вынесці інфу пра гэтае шоў з артыкула пра СЧТН. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 00:11, 13 студзеня 2026 (+03) : Чаму расійскі? Беларускі. Ну мова руская, так, але ж гэта не крытэрый. Трэба глядзець на крыніцы, каб вызначыць значнасць. Мала, канешне, але нешта ёсць. Артыкул мае права на існаванне. Калі нехта захоча дапоўніць: [https://baj.media/be/svetlana-tihanovskaja-ja-smotrju-sasha-chto-ty-nesesh-mne-ochen-nravitsja/], [https://ijnet.org/ru/story/%D0%BA%D0%B0%D0%BA-%D0%B8-%D0%BF%D0%BE%D1%87%D0%B5%D0%BC%D1%83-%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5-%D0%B6%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%8B-%D0%B2%D0%BE%D0%B7%D0%B2%D1%80%D0%B0%D1%89%D0%B0%D1%8E%D1%82%D1%81%D1%8F-%D0%BA-%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%B5-%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%B5-%D1%82%D1%8E%D1%80%D1%8C%D0%BC%D1%8B], [https://nashaniva.com/ru/378537], [https://ru.belsat.eu/80770013/pervaya-ugolovka-za-repost-i-psihushka-za-oskorblenie-lukashenko-hronika-repressij]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:25, 13 студзеня 2026 (+03) :Артыкул яўна напісаны больш чым цалкам з дапамогай ШІ. Пры тым ёсць месцы, якія выглядаюць як неверагодныя, і не маюць пацвярджэння крыніцамі, запрошаны госць Пятрухін, бо Пятрухіна Паўлючэнка і Атрошчанкаў хуясосяць з выпуску ў выпуск. Тут не пытанне значнасці, а проста машынны твор. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:34, 13 студзеня 2026 (+03) ::Але ізноў жа гэта ніхто не будзе перапісваць. Крыху здзіўляюць аргументы «можна перапісаць, таму пакідаем», пры тым што перапісваць ніхто не будзе. Мяркую, дзесьці ў правілах выдалення трэба прапісаць тое, што для пакідання артыкула яго спачатку трэба перапісаць, але потым ужо выказвацца аб тым, што яго можна пакінкуць. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:58, 14 студзеня 2026 (+03) ::: [[Удзельнік:Francišak Skaryna]] ўжо вынік падвёў, артыкул больш не прапануецца да выдалення. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:02, 15 студзеня 2026 (+03) ::::Дзякуй! [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 22:06, 15 студзеня 2026 (+03) :::::@[[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] Пятрухін так і застаецца сярод гасцей праграмы. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:01, 16 студзеня 2026 (+03) ::::: Шаблон нельга выдаляць пакуль трывае абмеркаванне. Трэба пачакаць на вынік. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:08, 18 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Я трохі паглыбіўся ў артыкул і вырашыў яго дапрацаваць. Пачысціў тэкст ад ШІ, і вось што мы маем: дзве крыніцы ад «Рэформу» з аўтабіяграфічнай інфармацыяй пра праект, звесткі пра тое, што яны ўвайшлі ў топ-10 стрымаў (нават без апісання праекта, гэта проста маніторынг), і дзве крыніцы пра ўключэнне ў спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў (усё ў кантэксце самога «Рэформу»). Вядома, уключэнне ў спіс дадае значнасці, але без іншых [[ВП:АК]], дзе апісваўся б сам праект — яны не гуляюць такой значнай ролі (усё ж у гэтых спісах ужо сотні ці тысячы медыяпраектаў). У рэшце рэшт засталося чатыры сказы інфармацыі. Пакуль яна перанесена ў артыкул [[Reformation]]. Раю зноў стварыць асобную старонку пра праект, калі з’явяцца крыніцы з апісаннем яго працы, тэм або крытыкай. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:39, 18 студзеня 2026 (+03) :Дзякуй! [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:48, 19 студзеня 2026 (+03) == [[Don’t dance!]] == {{закрыта}} Перанёс з хуткага, бо пытанне да значнасці. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:11, 7 студзеня 2026 (+03) : {{выдаліць}}, значнасці не відаць зусім. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:23, 7 студзеня 2026 (+03) : {{выдаліць}} адсутнасць значнасці. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 09:26, 14 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Ёсць кансэнсус за выдаленне. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:04, 16 студзеня 2026 (+03) == [[:Файл:Uladzislava Lucevič.jpg]] == {{закрыта}} Не выкарыстоўваецца. Заменены свабодным файлам.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:37, 14 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Ёсць свабодная замена. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:01, 16 студзеня 2026 (+03) == [[:Файл:Аляксей Нічыпаравіч Карпюк.png]] == {{закрыта}} Не выкарыстоўваецца. Заменены больш прыдатным здымкам, дзе відаць твар асобы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:35, 14 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Ёсць свабодная замена. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:00, 16 студзеня 2026 (+03) == [[Міхаіл Федасеевіч Луцэнка]] == {{закрыта}} Відавочна, мільёны герояў варты памяці ўсе разам і паасобку, але тут проста парушаецца правіла «[[Вікіпедыя:Чым не з’яўляецца Вікіпедыя|Вікіпедыя — '''не мемарыялы''']]». Прынамсі цяпер не раскрыта значнасць асобы (гл. [[Вікіпедыя:Значнасць асоб]]. Такім чынам, можна будзе стварыць 7 млн артыкулаў, а можа і 20+ млн, а не гэта задача Вікіпедыі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:20, 11 студзеня 2026 (+03) : Гісторыю жыцця і гібелі лётчыка можна змясціць у артыкул [[Параслішча]], там ужо створаны раздзел пра памятныя мясціны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:51, 11 студзеня 2026 (+03) :: Калі значнасць асобы не будзе паказана, артыкул будзе выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:26, 11 студзеня 2026 (+03) ::падтрымліваю прапанову перанесці інфармацыю ў артыкул пра населены пункт [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:20, 13 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Інфармацыя пра асобу перанесена ў артыкул [[Параслішча]], у раздзел пра помнік. Старонка пра асобы ператворана ў перасылку. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:46, 13 студзеня 2026 (+03) == [[:Файл:604729180 25404301542530606 2996882043193254815 n.jpg]] == {{закрыта}} Несвабодны файл. Выява чалавека ёсць сярод свабодных. Аўтару навучыцца нармальна называць файлы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:00, 13 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Несвабодны файл можа выкарыстоўвацца толькі ў тым выпадку, калі свабодная, адпаведная ўмовам энцыклапедычнасці, замена (альтэрнатыва) для яго няма ў цяперашні момант або ня можа з’явіцца ў будучыні. Свабодная замена ёсць, несвабодны файл выдалены. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:29, 13 студзеня 2026 (+03) == [[:Файл:6d5fbb733faf664235f203bde044368f.jpg]] == {{закрыта}} Несвабодны файл, у якога ёсць вольная замена.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:00, 13 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Несвабодны файл можа выкарыстоўвацца толькі ў тым выпадку, калі свабодная, адпаведная ўмовам энцыклапедычнасці, замена (альтэрнатыва) для яго няма ў цяперашні момант або ня можа з’явіцца ў будучыні. Свабодная замена ёсць, несвабодны файл выдалены. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:29, 13 студзеня 2026 (+03) == [[Міхаіл Уладзіміравіч Шчукін]] == {{закрыта}} : Значнасць асобы не паказана. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:57, 28 лістапада 2025 (+03) : {{Выдаліць}} Вікіпедыя - не мемарыял. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:51, 2 снежня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 17:12, 6 студзеня 2026 (+03) == [[Сяргей Усцінаў]] == {{закрыта}} Значнасць асобы пад сумневам. Артыкул абсалютна неэнцыклапедычны, нейкая поўная храналогія жыцця, а не артыкул энцыклапедыі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 01:09, 8 кастрычніка 2025 (+03) * {{Пакінуць}}, агульны крытэрый значнасці выконваецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:09, 8 кастрычніка 2025 (+03) *:Які менавіта? У такім выглядзе артыкул у Вікіпедыі існаваць не можа, калі вы не збіраецеся яго перапісаць — яго трэба выдаліць. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:24, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::: ''агульны крытэрый значнасці'' — ён адзін. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:32, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Які? Дык выпраўляць збіраецеся? Мне падаецца, пісала нейрасетка. Там трэба пераправяраць кожны факт. Чытаем: «заснавальнік праваабарончай арганізацыі «Прававая ініцыятыва».», потым чытаем біяграфію «Праваабарончую дзейнасць пачаў у 2005 годзе, уступіўшы ў праваабарончую арганізацыю «Прававая ініцыятыва»». Гэта як? Напісана, што арганізацыя заснавана ў 1996 годзе. Мяркую, асоба дзесьці тады ў школу хадзіла. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:53, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::: Не трэба ўжываць ментарскі тон у размовах, правіць артыкул не буду. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:55, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::::Я зразумеў, на вашую думку варта пакідаць любы набор літар пад выглядам артыкула, калі на вашую думку ён адпавядае «крытэрыям». [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:59, 8 кастрычніка 2025 (+03) :якая асоба пад сумневам? Лепей дапамажыце напісаць правільна. :А не ставіць пад сумнеў "значаць асобы". [[Удзельнік:Kresy67|Kresy67]] ([[Размовы з удзельнікам:Kresy67|размовы]]) 18:29, 8 кастрычніка 2025 (+03) :Прынамсі прызнанне ў сваёй "галіне" ёсць, староннія крыніцы ёсць, дастаткова поўнае апісанне жыцця і дзейнасці ёсць, то-бок асноўнаму крытэрыю: "Асоба лічыцца значнай, калі яна досыць падрабязна апісана ў надзейных другасных крыніцах, незалежных ад яе", -- і праўда адпавядае. Напісана таксама нармальна, хаця заўсёды можна лепей. Па мне, было б добра дадаць крыніц не з праваабарончай галіны, недзе ж пра яго пісалі напэўна не калегі. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:51, 8 кастрычніка 2025 (+03) :{{Пакінуць}} Вядомы праваабаронца, значная асоба. Калі ў артыкуле памылкі, то трэба выправіць, а не выдаляць артыкул. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 14:37, 31 кастрычніка 2025 (+03) ::Месяц прайшоў, а вы так і не выправілі. Навошта тады пакідаць? [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:47, 3 снежня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === [[Вікіпедыя:Значнасць #Значнасць датычыцца тэм артыкулаў, а не іх зместу]]. Агульны крытэрый значнасці выковаецца. Старонка захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:30, 5 студзеня 2026 (+03) gx4tanxcfz2k71794w1qc5ftdtbfnew 5154960 5154958 2026-06-16T12:09:35Z Emilia Noah 155537 5154960 wikitext text/x-wiki {{Архіў|2026|Вікіпедыя:Архіў запытаў на выдаленне}} == [[Капліца (Душкава)]] і [[Пірамідальная капліца (Душкава)]] == {{Закрыта}} Аб'екты не выбіваюцца з шэрагу апісаных у артыкуле [[Душкава#Славутасці]]. Назбіраць інфармацыі на асобныя артыкулы пра іх немагчыма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:28, 6 мая 2026 (+03) :{{Выдаліць}}, згодны з аргументацыяй. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:03, 14 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Уся інфармацыя, што і ў артыкулах — у [[Душкава|артыкуле пра вёску]], інфармацыі замала для двух асобных артыкулаў, артыкулы выдалены. --[[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 23:05, 14 чэрвеня 2026 (+03) == [[Кенэт Хопкінс]] == {{Закрыта}} : {{выдаліць}}, агульны крытэрый значнасці не выконваецца, [[Вікіпедыя:Значнасць асоб]] нічога не дае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:04, 6 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул вельмі кароткі, значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 22:51, 14 чэрвеня 2026 (+03) == [[Аперацыя «Нептун»]] == {{закрыта}} Крытычна мала для такога артыкула, фактычна — гэта «затычка» на важную тэму і стаіць так 10+ гадоў. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:52, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{пакінуць}} — аргументацыя пра ''«затычку»'' і ''10+ гадоў'' не ўказвае на тое, што артыкул мае быць выдалены; аргументацыя пра ''важную тэму'' ўказвае на тое, што артыкул мае быць захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:29, 6 чэрвеня 2026 (+03) :{{Каментарый}}: Не ведаю як наконт абмяркоўваемага артыкула, але дзякуй удзельніку за стварэнне артыкула [[У сківіцы смерці]], гэта звязаная тэма і вельмі важная. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:10, 6 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул перасягае слоўнікавае азначэнне, не будзем пакуль ствараць прэцэндэнт з выдаленнем. Але. Артыкул вельмі кароткі, калі ласка, дапоўніце артыкул. Калі артыкул застанецца недапісаным, яго могуць ізноў прапанаваць да выдалення. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:22, 11 чэрвеня 2026 (+03) :Артыкул перапрацаваны, думаю, цяпер падстаў да выдалення няма. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:09, 11 чэрвеня 2026 (+03) :: Калега [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]], дзякуй! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:39, 11 чэрвеня 2026 (+03) == [[Цукеркавы дождж (Брэст)]] == {{закрыта}} Спасылкі з 2013 года, то бок значнасць падзеі не выйшла за межы навіннай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:10, 2 чэрвеня 2026 (+03) *{{Выдаліць}}, згодна з аргументацыяй. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 13:14, 5 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць падзеі не выйшла за межы навіннай. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 18:00, 9 чэрвеня 2026 (+03) ==[[Шчэпан Садурскі]]== {{закрыта}} Вынесены да выдалення а 03:03 29 сакавіка 2026 года удзельнікам {{Вікіпедыст|Aca}} з каментарыем: «Cross-wiki spam». [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:28, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{пакінуць}}, не горшы за іншыя машпераклады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:33, 6 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул створаны ў 2011 годзе і з таго часу пашыраўся, падстаў для выдалення няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:09, 9 чэрвеня 2026 (+03) == [[Паліна Дваранская]] == {{закрыта}} Удзельнік {{u|Pabojnia}} выставіў артыкул на хуткае выдаленне з пытаннем значнасці. Я бачу некалькі крыніц, таму перанёс сюды на абмеркаванне. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:05, 7 мая 2026 (+03) :{{Выдаліць}}. Не пабачыў значнасць праз малую колькасць заслуг і твораў. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:02, 14 мая 2026 (+03) :: [[Удзельнік:Feeleman]], няма ў нас такой практыкі, каб мы лічылі, што заслуг і твораў мае быць найменей, як напр. па чатыры ці сем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 08:42, 18 мая 2026 (+03) :{{Пакінуць}}. [https://zviazda.by/editions/news/z-ya-lenne-debyutnaga-zbornika-padzeya-khvalyuyuchaya-a-kali-tabe-tolki-tolki-spo-nilasya-dzevyatnats/ Крытыка "ЛіМ"] змясціла рэцэнзію на яе зборнік, так што значнасць для беларускамоўнага творцы відавочна пацверджана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 08:41, 18 мая 2026 (+03) :{{Пакінуць}}, крыніцы ёсць -- крытычныя матэрыялы, сяброўства з СПБ, і як для 20 гадоў [[ВП:АКЗ]] вытрыманы. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:58, 6 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул дапоўнены і захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:45, 6 чэрвеня 2026 (+03) == [[Музы́чны кура́тар]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, уласнае даследаванне, тэкст з самарэкламай неаўтарытэтных асоб. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:38, 31 мая 2026 (+03) :: Сёння ж артыкул [https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=Музыкальный_куратор Музыкальный куратор] хутка выдалены з РуВікі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:44, 31 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Не энцыклапедычны артыкул. Выдалена --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:22, 5 чэрвеня 2026 (+03) == [[Мікалай Міхайлавіч Зуеў]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}. Значнасць не паказана. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:45, 2 мая 2026 (+03) : {{пакінуць}}. Кандыдат навук, выдаў беларускамоўны дапаможнік «Тэорыя iмавернасцей i матэматычная статыстыка». Для БелВікі гэта істотна. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:21, 3 мая 2026 (+03) : {{пакінуць}}. У яго шмат прац, звычайна столькi прац у прафесароў. Ён даказаў вельмi важную тэарэму. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 01:45, 5 мая 2026 (+03) :: Тут не прынята разглядаць пладавітасць аўтара як доказ значнасці. [[Удзельнік:James M Irons]], пра тэарэму распавядзіце падрабязней, калі ласка. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:51, 5 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул пакінуты. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 10:19, 3 чэрвеня 2026 (+03) == [[NGC 894]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, не артыкул. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:49, 30 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Старонка без карыснага зместу ператворана ў перасылку. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:42, 30 мая 2026 (+03) == [[Арцём Артуравіч Паддубны]] == {{Закрыта}} Энцыклапедычная значнасць адсутнічае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:03, 8 мая 2026 (+03) :{{Выдаліць}}. Акрамя таго, што адсутнічае значнасць, дык і артыкул выглядае бедна. Няма крыніц, зносак. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:00, 14 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:24, 27 мая 2026 (+03) == [[Рэанімацыйны пакет рэформаў для Беларусі]] == {{Закрыта}} Адна з ініцыятыў, якіх туча. Не паказана значнасць. Вікіпедыя — не дошка для рэкламы. Калі б была значнасць і грамадская зацікаўленасць — іншая справа. Тут проста справа стварыць артыкул пра праект. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:15, 18 мая 2026 (+03) : {{выдаліць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 08:34, 18 мая 2026 (+03) :{{Выдаліць}}. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:24, 18 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. З 2020 года да цяперашняга часу — толькі праект аб намерах. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:20, 27 мая 2026 (+03) == [[Тымаці Оліфант]] == {{Закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:43, 26 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць, крыніцы ёсць тут https://en.wikipedia.org/wiki/Timothy_Olyphant. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 20:27, 29 сакавіка 2026 (+03) :: [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]], тое што яны ёсць у АнглВікі добра, але Беларуская Вікіпедыя, гэта іншы праект. Артыкул нават на стаб не цягне. : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць. Крыніцы таксама. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 17:36, 31 сакавіка 2026 (+03) :: Крыніцы ёсць, але адпаведнасць асобы адмысловым крытэрыям значнасці зусім невідавочная, таму, каб пацвердзіць [[Вікіпедыя:Значнасць]], маем падаць біяграфічную інфармацыю «досыць падрабязна», чаго ў артыкуле пакуль няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:06, 26 красавіка 2026 (+03) :::згодзен, трэба дапісаць артыкул хоць мінімальна. У іншых вікі інфармацыі багата, трэба браць і перакладаць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:30, 26 красавіка 2026 (+03) :::Згодны. Калі аўтар артыкула не працягне дадаваць інфармацыю туды - {{Зраблю| 28.04.2026}} [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:37, 26 красавіка 2026 (+03) ::::{{Зроблена}}, хоць і спазніўся на два дні. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 16:48, 30 красавіка 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул дапрацаваны. Дзякуй вялікі {{u|Feeleman}}! Застаўлена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:52, 1 мая 2026 (+03) == [[Індустрыялізацыя і калектывізацыя ў БССР]] == {{закрыта}} Няма крыніц, няма нейтральнасці. Мяркую, сам тэкст скапіяваны аднекуль, чым парушае аўтарскія правы. Увогуле, выглядае як нейкая савецкая агітка.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:23, 28 студзеня 2026 (+03) : Я папрацую з артыкулам. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 28 студзеня 2026 (+03) :Іх трэба раздзяліць на два. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:59, 12 сакавіка 2026 (+03) :: [[Індустрыялізацыя ў БССР]] і [[Калектывізацыя ў БССР]]. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:05, 13 сакавіка 2026 (+03) :::згодзен, што трэба раздзяліць. Хоць і аб’ём пакуль невялікі [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:28, 26 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Крыніцы з’явіліся. ДобрыБрат трошкі яго дапрацаваў. Праблемы ёсць, але яны ўжо не звязаныя з выдаленнем. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:49, 1 мая 2026 (+03) == [[Марфінізм Пылку (музычны артыст)]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, пустышка. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:25, 24 красавіка 2026 (+03) ::{{выдаліць}}, прычым хутка [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:31, 26 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}} пуста. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 12:01, 24 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}} пуста, няма значнасці асобы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:55, 27 красавіка 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Вельмі коратка, значнасць не паказана. Дапісваць, здаецца, ніхто не будзе. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:46, 1 мая 2026 (+03) == [[Цемраборцы (настольная гульня)]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, значнасці хіба зусім няма, нейкая самастойна выдадзеная гульня ад аматараў.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:02, 27 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}, пагаджуся, што прадукт даволі спецыфічны, але выдаліўшы гэты артыкул мы страцім інфармацыю аб пэўных фактах, звязаных са станаўленнем беларускага ролевага руху і настолак, якіх і так не так было шмат, і створым у будучыні глебу для чарговых папулісцкіх маніпуляцый а-ля "Мы, кантора ХХХ, першымі выпусцілі бел настольную картачную гульню". [[Удзельнік:Shurix-noise|Shurix-noise]] ([[Размовы з удзельнікам:Shurix-noise|размовы]]) 14:43, 30 красавіка 2026 (+03) :: Я ўжо бачу, што ёсць і АК за розныя часы, і нейкія даклады. Яшчэ пазней пагляджу наколькі рэкламнае ўсё, але пакуль выглядае як нешта значнае. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:49, 30 красавіка 2026 (+03) ::Абмяркоўвалі [[Вікіпедыя:Архіў запытаў на выдаленне/2023#Цемраборцы (настольная гульня)|ў 2023 годзе і пакінулі]], з таго часу яшчэ дадаліся крыніцы, ненавінавая цікавасць паказана. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:56, 30 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}, пагаджуся з аргументацыяй @[[Удзельнік:Shurix-noise|Shurix-noise]]. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 15:40, 30 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}} Крыніцы ёсць + ужо абмяркоўвалася. Не бачу сэнсу кідаць не сметнішча гісторыі хоць і малыя, але свае, беларускія, праекты. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:57, 30 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Гэты артыкул раней выстаўляўся на выдаленне і быў пакінуты. Змен абставін вакол прадмета артыкула ці змен правілаў Вікіпедыі не адбылося. Старонка захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:49, 1 мая 2026 (+03) == [[Парыж — Рубэ]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, вельмі кароткі артыкул. --[[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 18:26, 26 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Пратэстная намінацыя хутка закрытая. Ніводзін з зазначаных артыкулаў не з’яўляецца занадта кароткім. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:30, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Смерць фашызму]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, вельмі кароткі артыкул. --[[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 18:21, 26 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Пратэстная намінацыя хутка закрытая. Ніводзін з зазначаных артыкулаў не з’яўляецца занадта кароткім. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:30, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Vite]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, вельмі кароткі артыкул. --[[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 18:20, 26 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Пратэстная намінацыя хутка закрытая. Ніводзін з зазначаных артыкулаў не з’яўляецца занадта кароткім. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:30, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Depo DIY]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, камерцыйная рэклама, кросвікіспам. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:02, 5 лютага 2026 (+03) ::Я б усё ж прапанаваў {{пакінуць}}. Стыль уласна артыкула не рэкламны. Найвялікшая сетка будаўляных крамаў у Латвіі, да таго ж і міжнароднай можна лічыць. Чаму тут выдаліць, а [[IKEA]] ці [[Lidl]] заставіць? [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:00, 5 лютага 2026 (+03) ::Бачу, што стваральнік у розных вікі прасоўвае артыкул - ну так, не вельмі добра выглядае. Але ўсё ж не спам, тэкст чытэльны, інфармацыя карысная. Можна было б па [[ВП:НЕДАВЕДНІК]] выдаляць, але ўсё ж фірма не шараговая, нейкая значнасць ёсць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:05, 5 лютага 2026 (+03) ::: З аднога боку 2200 супрацоўнікаў, з іншага — ''Page on [eswiki] deleted'', ''Page on [enwiki] deleted''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:38, 5 лютага 2026 (+03) ::::Дивись мій акаунт в Українській та Латиській вікіпедії. Ти справді думаєш, що я тут рекламою займаюся? [[Удзельнік:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Размовы з удзельнікам:Votre Provocateur|размовы]]) 22:33, 5 лютага 2026 (+03) ::::: Тут абмяркоўваем артыкул, а не тваю персону. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:55, 5 лютага 2026 (+03) ::::Выдаленне ў іншых раздзелах, шчыра кажучы, не аргумент. Іх там можа і не цікавяць мелкія па іх мерках фірмы з усходняй Еўропы. Гэтак жа бы выдалілі пра наш [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]]. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:22, 6 лютага 2026 (+03) ::::: Існуе кансэнсус аб тым, што ў БелВікі дапушчальны пэўны беларусацэнтрызм, але як гэта прыцягнуць да дадзенага кейса, невядома. Таксама мабыць [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]] паводле маштабаў дзейнасці пасалідней будуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:34, 6 лютага 2026 (+03) ::::::Мяркую, што А-100 і Еўраопт можна аднесці да лідараў ў сваіх галінах эканомікі ўнутры Беларусі, і таму маем пра іх артыкулы, а не толькі праз беларусацэнтрызм. ::::::Аналагічна з гэтым Depo: у сваёй нішы лічыцца лідарам, недзе у топах латвійскіх кампаній. Я б і артыкулы пра Rimi і Maxima прывітаў, калі б хто стварыў, хоць яны да Беларусі ніякага дачынення не маюць. Дадаць толькі ў артыкул [[Эканоміка Латвіі]] параграф пра рытэйл і цалкам натуральна будзе мець артыкулы пра згаданыя там фірмы. ::::::Я ўвогуле лічу, што можна пісаць хоць пра найвялікшыя фірмы Науру. Толькі каб захоўвалася структура: спачатку пра эканоміку краіны і яе галіны, а потым дэталі. Але гэта так, рэмарка. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 02:29, 7 лютага 2026 (+03) ::::::: Калі казаць пра лідараў рынку паводле краін, то Науру не падтрымаю, карлікавымі прынята лічыць краіны меншыя за [[Люксембург]]. Depo DIY здэцца сапраўды лідар у нішы, але не лідар у галіне. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:53, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Няма значнасці [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:48, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Рэкламны змест. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:32, 11 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. 2-е месца сярод DIY-рытэйлераў краін Балтыі. Доля рынку, прыкладна каля 40%--[[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]] ([[Размовы з удзельнікам:J-ka Zadzvinski|размовы]]) 18:39, 13 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Паказана, што кампанія займае істотнае месца сярод DIY-рытэйлераў краін Балтыі. Пакуль што няма кансэнсэнсусу наконт прызнання гэтай галіны як самастойнай у эканоміцы, таму значнасць прадмету артыкула ставіцца пад сумненне. Старонка захавана з даданнем адпаведнага шаблону. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:53, 25 красавіка 2026 (+03) == [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)]] == {{закрыта}} : Выдалены раней паводле абмеркавання, гл. [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:53, 16 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}. Раней не былі пакінуты прычыны для выдалення. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:28, 16 красавіка 2026 (+03) ::: Таксама я нядаўна дадаў "значнасць" у артыкул і цяпер ён не падыходзіць да хуткага выдалення: Хутка могуць выдаляцца артыкулы, калі: Выдаленыя раней паводле абмеркавання артыкулы, створаныя наноў з тым жа ці неістотна адрозным зместам '''без новых акалічнасцяў''', якія б прымусілі пераглядзець папярэдняе рашэнне аб выдаленні. (з [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]) [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:42, 16 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:26, 19 красавіка 2026 (+03) : Знайшоў адзін артыкул на The Village, які апісваў дзейнасць групы. Больш нічога не знайшоў, хаця можа я і не вельмі добра шукаў. Думаю, што пакуль гэта выдаленне, бо значнасці (у межах Вікі) не хапае. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:38, 19 красавіка 2026 (+03) :: {{Пакінуць}} Яшчэ быў [https://dtf.ru/music/2582003-vokrug-fonarnogo-stolba-videoigry-2019 кароткі артыкул] на dtf.ru і [https://www.youtube.com/watch?v=eAEelhW7e6s выпуск] "Музыка в Кубе" на Ютубе. Таксама я не зразумеў, што азначае "у межах Вікі". [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 18:41, 20 красавіка 2026 (+03) ::: [[Вікіпедыя:Значнасць]] — Традыцыйна лічаць, што энцыклапедычнага апісання вартыя не ўсе аб’екты і тэмы, а толькі найболей значныя, якія чымсьці істотна вылучаюцца з агульнага шэрагу. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:47, 20 красавіка 2026 (+03) ::: DTF - не [[ВП:АК]], "Музыка в Кубе" - таксама. The Village пакуль самая добрая крыніца. Можа ёсць яшчэ нешта? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:56, 20 красавіка 2026 (+03) ::::[https://m.vk.com/@ppbvfs-priyatno-poznakomitsya-yoo Пост] у ВК ад Winter Mute Music, [https://podster.fm/podcasts/muzykalnoe-korolevstvo/e/337203/muzykalnoe-korolevstvo-vokrug-fonarnogo-stolba-1-vypusk эпізод] падкаста "Музыкальное королевство", здаецца усё. Але артыкула The Village можа хопіць? [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 19:12, 20 красавіка 2026 (+03) :::Перастаньце пакідаць шаблон «пакінуць» па некалькі разоў. Абмеркаванне працуе не так, колькасць «пакінуць» ад аднаго ўдзельніка не паўплывае. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 11:51, 22 красавіка 2026 (+03) :{{Выдаліць}}, створаны па-за працэдурай аднаўлення выдаленых старонак. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 22:06, 23 красавіка 2026 (+03) ::Гэта забаронена? [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 10:40, 24 красавіка 2026 (+03) ::: Пажадана ўсё ж такі прытрымлівацца хоць нейкіх [[Вікіпедыя:Выдаленне старонак#Пасля выдалення|правілаў]]. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 14:53, 24 красавіка 2026 (+03) ::::Не ведаў. Прабачце, але артыкул ўжо адноўлены і асабіста я не бачу відавочных прычын для выдалення. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 15:53, 24 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Па-першае, артыкул раней ужо выдаляўся, таму, згодна з працэдурай, спачатку варта было стварыць запыт на [[ВП:АВС]]. Па-другое, каб не разводзіць бюракратыю, на гэты момант артыкул не адпавядае крытэрыям значнасці беларускай Вікіпедыі. Сярод прыведзеных крыніц толькі адна (спасылка на «The Village») адпавядае патрабаванням [[ВП:АК]]. Астатнія матэрыялы не з’яўляюцца аўтарытэтнымі крыніцамі. Такім чынам, значнасці ў межах Вікіпедыі недастаткова. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:12, 25 красавіка 2026 (+03) == [[EIZVA]] == {{закрыта}} * {{выдаліць}}, значнасць прадмету артыкула не пацвярджаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:19, 8 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:16, 17 красавіка 2026 (+03) == [[Крысціна Віталеўна Лядская]] == {{закрыта}} З дасягненняў покуль чырвоны дыплом і аспірантура. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:51, 8 красавіка 2026 (+03) :Я не успела ещё дописать статью, не надо делать поспешных выводов. Мне из-за границы не открываются белорусские источники. Приеду в Минск — допишу. [[Удзельнік:Rabbi Mendl|Tatiana Matlina]] ([[Размовы з удзельнікам:Rabbi Mendl|размовы]]) 00:39, 10 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул дапоўнены, намінацыя закрыта ініцыятарам. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:14, 14 красавіка 2026 (+03) == [[Фарыс Німр]] == {{закрыта}} Не артыкул, старонка да хуткага выдалення. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:37, 9 красавіка 2026 (+03) : Спроба заліць туды аўтапераклад незачотная. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:54, 9 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул створаны, вычытаны і захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:12, 14 красавіка 2026 (+03) == Казахі у == {{закрыта}} Артыкулы аўтаматычнага перакладу з памылкамі ўжо ў назве, іх немагчыма вычытаць нават з вялікім жаданнем. * [[Казахі у Манголіі]] * [[Казахі у Туркменіі]] * [[Казахі у Іране]]--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:10, 20 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:48, 3 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Даволі відавочны [[ВП:МАШПЕР]], які ніхто за гэты час не выправіў. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:33, 14 красавіка 2026 (+03) == [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)]] == {{Закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць прадмету артыкула не пацвярджаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:33, 3 красавіка 2026 (+03) ::Гэты гурт даволі папулярны, каб пра яго быў артыкул. Па [https://music.yandex.by/artist/5578874 звесткам] Яндекс Музыкі зараз ён мае 75 565 слухачоў у месяц. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 15:14, 5 красавіка 2026 (+03) ::: Почему бы о нём не написать статью по-русски? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:17, 5 красавіка 2026 (+03) ::::Можна. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 15:29, 5 красавіка 2026 (+03) ::::Але гэта праца удзельнікаў рускай Вікіпедыі. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 15:36, 5 красавіка 2026 (+03) ::::: Очень жаль. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:39, 5 красавіка 2026 (+03) {{Канец закрытай секцыі}} ===Вынік=== 20:07, 12 красавіка 2026 {{у|J-ka Zadzvinski}} выдаліў старонку Вакол ліхтарнага слупа (гурт). [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 12:44, 13 красавіка 2026 (+03) == [[Валер Віктаравіч Руселік]] == {{закрыта}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:49, 25 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} няма значнасць. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:45, 3 сакавіка 2026 (+03) : Не праходзіць як журналіст ды блогер? Усё ж нават "зоркай" Белсата яго [https://nashaniva.com/372748 называюць]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 00:16, 4 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Старонка выдалена ўдзельнікам [[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]]. Таму вынік фармальны. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:14, 12 красавіка 2026 (+03) == [[Аляксандр Іосіфавіч Урбановіч]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, кандыдат навук, дацэнт, меў навуковыя інтарэсы, усё. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:51, 29 сакавіка 2026 (+03) : {{Выдаліць}} значнасць не падмацаваны крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:53, 30 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}, вядомы навуковец, шмат навуковых прац. Ёсць крынiцы. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 12:52, 30 сакавіка 2026 (+03) :: [[Удзельнік:James M Irons]], колькасць навуковых прац не мае асаблівай ролі, важней паказаць прызнанне яго заслуг у навуковым свеце. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:17, 30 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 10:48, 10 красавіка 2026 (+03) == [[TDK]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:46, 23 сакавіка 2026 (+03) ::Артыкул невялікі, можна выправіць. Я папрацую бліжэйшым часам. ::{{Зраблю|10-04-2026}} [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:16, 28 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул выпраўлены і захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:56, 9 красавіка 2026 (+03) == [[King Promise]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} значнасць не падмацаваны крыніцамі, толькі сайт творцы. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:51, 23 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. Крыніцы ёсць.--[[Удзельнік:Dzianis Niadbajla|J-ka Zaprudnik]] 15:33, 2 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Спасылкі на незалежныя крыніцы нароўні з сайтам творцы пададзены, старока захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:54, 9 красавіка 2026 (+03) == [[Ruslan Saberov]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не пацвярджаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:18, 8 сакавіка 2026 (+03) :: [https://ru.wikipedia.org/wiki/Ruslan_Saberov неоднократное воссоздание вместо повторного обсуждения]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:11, 11 сакавіка 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:01, 9 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. Неаднаразовае аднаўленне замест паўторнага абмеркавання — пастаўлена бестэрміновая ахова ад стварэння. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 22:53, 1 красавіка 2026 (+03) == [[Сезон 2022/2023 «Цмокі-Мінск-2»]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Пуста. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:34, 31 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === гэта карэктная перасылка. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:50, 31 сакавіка 2026 (+03) == [[MakEditor:81-717/714/Чарнавік]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 11:55, 30 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:04, 30 сакавіка 2026 (+03) == [[Раавітса (прыпыначны пункт)]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Памылковы рэдырэкт. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:52, 30 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:00, 30 сакавіка 2026 (+03) == [[A optima/Чарнавік]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Не артыкул. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:54, 26 сакавіка 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 11:32, 26 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:20, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Сехемкара II]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} пустая старонка. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:55, 23 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:47, 23 сакавіка 2026 (+03) == [[Святлана Іванаўна Загнетава]] == {{закрыта}} Відавочна, што агульны крытэрый значнасці не выконваецца. Таксама асоба не настолькі выдатная, каб можна было падцягнуць [[Вікіпедыя:Значнасць асоб #Дадатковыя крытэрыі]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:40, 18 сакавіка 2026 (+03) : У артыкул [[Хлебапякарная прамысловасць Беларусі]] шмат што можна перанесці. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:13, 18 сакавіка 2026 (+03) :Так, усё можна перанесці, згадаць саму Загнетаву. У раздзеле Вядомыя асобы артыкула пра Смаргонь даць яе біяграму, бо літаральна будзе пару сказаў. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:10, 18 сакавіка 2026 (+03) :: {{зроблена}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:20, 19 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Змест са старонкі вынесены, адміны могуць яе выдаляць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:49, 20 сакавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Змагары з літвінізмам]] == {{закрыта}} * {{выдаліць}}, вынік уласнага даследавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:13, 22 лютага 2026 (+03) *:Людзі змаюгаюцца з літвінізмам, што прама вынікае з іх біяграфій, у чым уласнае даследаванне? Калі мы дадаем людзей у катэгорыю "Анархісты N-краіны" ці "Антыфашысты N-краіны", то гэта таксам арыгінальнае даследаванне? [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 13:22, 22 лютага 2026 (+03) *:: Ты, калега, мабыць таксама шмат з чым і шмат з кім змагаешся. І ў Беларусі ты не адзін такі, але катэгорыі "Змагары з Беларусі" мы не будзем ствараць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:24, 22 лютага 2026 (+03) *:Няма тут уласнага даследавання, літвінізм сфармуляваны Баранаўскасам, то-бок прынамсі ў нейкай паралельнай рэчаіснасці ён ёсць. На гэта лёгка знайсці аўтарытэтныя крыніцы ў адпаведным артыкуле. Практычна "з'ява" ў гэтай рэальнасці прызнана пагрозай нацыянальнай бяспецы Літвы і з ёю змагаюцца, ёсць заявы ад Дэпартамента бяспекі і іншых ведамстваў. Адпаведна, ёсць змагары. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:10, 12 сакавіка 2026 (+03) :: Змагары ёсць, і што з таго вынікае? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:19, 12 сакавіка 2026 (+03) ::: Катэгорыю "Змагары" створым? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:22, 12 сакавіка 2026 (+03) ::::[[:Катэгорыя:Праціўнікі літвінізму]] або [[:Катэгорыя:Крытыкі літвінізму]]. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:24, 12 сакавіка 2026 (+03) :::Нічога не вынікае, проста змагары, як Партос казаў: "я б'юся, бо б'юся", -- значыць, яны бачаць у гэтым сэнс. Калі "змагары" здаюцца ўжо занятымі, можна "праціўнікі", рэдкая наогул катэгорыя ў Вікіпедыі, але ёсць [[:fr:Catégorie:Opposant|Catégorie:Opposant]]. Звычайна абмяжоўваецца ўсё прыхільнікамі розных плыняў, але тут здаецца ніяк не абмяжуешся. [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:22, 12 сакавіка 2026 (+03) :::: Абмяжуешся. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:25, 12 сакавіка 2026 (+03) ::::: Не трэба навешваць на сучаснікаў ярлыкоў. Рэдактарам Вікіпедыі не стае для гэтага аўтарытэту. Хай спачатку вырашыць экспертная супольнасць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:30, 12 сакавіка 2026 (+03) :::::Здаецца, "крытыкі" якраз тая форма, што прызнаецца як ВП:НПГ [[:en:Category:Writers_of_social_and_political_criticism|Category:Writers of social and political criticism]]. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:31, 12 сакавіка 2026 (+03) :::::: Critics of liberalism (1 P) — вось дык напаўненне катэгорыі! Не чытаюць англамоўныя беларускай прэсы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:37, 12 сакавіка 2026 (+03) :::::::Яны іншае чытаюць <bdi>Critics of feminism</bdi> (2 C, 217 P). --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:41, 12 сакавіка 2026 (+03) :::::::: Critics of artificial intelligence — цэлых 22, на чале з Папам Рымскім. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:44, 12 сакавіка 2026 (+03) ::::::::: Наконт непрыняцця фемінізму — харошы прыклад, комплексы ВікіРэдактараў раскрывае красамоўна. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:57, 12 сакавіка 2026 (+03) :::::::::: Змагары з мультыкультуралізмам ёсць, а змагароў з нацыяналізмам няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:09, 12 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Ператварыў на [[:Катэгорыя:Крытыкі літвінізму]] і далучыў да адпаведнай надкатэгорыі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:59, 13 сакавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Культурныя спрэчкі]] == {{закрыта}} * {{выдаліць}}, вынік уласнага даследавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:20, 22 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Знайшліся інтэрвікі, намінацыю закрыў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:39, 12 сакавіка 2026 (+03) == [[Дыльнозахон Каттахонова]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:35, 10 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена, дрэнны машынны пераклад, таксама пытанні па значнасці. Можаце нармальна перапісаць у сваёй прасторы імёнаў і паведаміць адміністратарам, калі напішаце нешта адэкватнае. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 19:02, 12 сакавіка 2026 (+03) == [[Саунтрэс]] == {{закрыта}} * {{выдаліць}}, значнасць не пераўзыходзіць навіннай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:09, 28 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Вікіпедыя - не слоўнік. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:46, 3 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена па тых жа прычынах, што і чыназес. Значнасці не паказана.[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 19:01, 12 сакавіка 2026 (+03) == [[Чыназес]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Не слоўнік. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:44, 3 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул быў хутка выдалены, значнасць выразна не паказана. Да таго ж, зноскі на Вікіпедыю — гэта вяршыня. Калі нехта захоча аднавіць старонку і будзе паказана выразна значнасць, спачатку перапішыце нармальна на сваёй падстаронцы і потым паведамце адміністратарам.[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 18:59, 12 сакавіка 2026 (+03) == [[Жан-Луі Гасэ]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:00, 9 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Каб выставіць артыкул да выдалення, трэба зайсці праз закладку ''правіць'' у акенца рэдагавання артыкула, у першым радку паставіць '''<nowiki>{{да выдалення|}}</nowiki>'''. Працэдура выстаўлення старонкі да выдалення не была выканана, прапанова засталася без рэагавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:06, 9 сакавіка 2026 (+03) == [[Мачулішчы (аэрадром)]] == {{закрыта}} Большая частка тэкста абаронена аўтарскімі правамі і супадае з тэкстам, размешчаным у выданні «Наша Ніва» (артыкул «Мачулішчы, Мачулішчы… А што значыць па-беларуску „мачулішча“?»). Не быў прадстаўлены відавочны дазвол ад уладальнікаў матэрыялу на яго свабоднае распаўсюджанне. Як патэнцыйнае парушэнне аўтарскіх правоў прыйдзецца выдаліць інфармацыю, якая слова ў слова супадае з інфармацыяй у гэтым артыкуле. Тое, што застанецца, да артыкула не будзе дацягваць. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:38, 7 сакавіка 2026 (+03) :па-першае, я сам і ёсць аўтарам таго тэксту ў НН. па-другое, я цяпер істотна дапоўніў артыкул, ён павялічыўся ў некалькі разоў. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 21:43, 7 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул дапрацаваны і захаваны. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 22:47, 8 сакавіка 2026 (+03) == [[Янка Тарчэўскі]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, няма значнасці. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 23:02, 14 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. Жахліва аформлена, няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:08, 20 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Значнасці няма. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:49, 3 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Ёсць кансэнсус за выдаленне. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 00:24, 4 сакавіка 2026 (+03) == [[AniBel]] == {{закрыта}} Аматарская суполка. Распаўсюджванне пірацкага кантэнту. Вікіпедыя — не каталог.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:59, 7 лютага 2026 (+03) :Ого, некалькі месяцаў вісеў артыкул і толькі зараз апомніліся. Прам сьмешна з гэтага [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 21:57, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, аргументаў дзеля захавання артыкула не бачна. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:26, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:46, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 01:06, 16 лютага 2026 (+03) == [[Лагодны Цмок]] == {{закрыта}} Значнасць прадмету артыкула пастаўлена пад сумненне. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:32, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Гэта звесткі не для Вікіпедыі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:26, 9 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:45, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 01:05, 16 лютага 2026 (+03) == [[СонейкаПрадакшн]] == {{закрыта}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:00, 7 лютага 2026 (+03) :Новы этап у перакладніцкай сферы (дубляваньне і адаптацыя тэксту). Таксама гэтая і ўсе іншыя каманды з'яўляюцца часткай гісторыі і рабілі у той ці іншай ступені ўклад у беларускую культуру. [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 22:01, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:22, 8 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі. {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:58, 16 лютага 2026 (+03) == [[Скрынка (сеціва)]] == {{закрыта}} Няма значнасці. Вікіпедыя — не каталог.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:56, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, проста старонка ў сеціве. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:15, 7 лютага 2026 (+03) :Таксама трэба выдаліць старонкі пра Анібел і Лагодны Цмок, бо Вікіпедыя — не каталог [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 21:48, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:46, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:56, 16 лютага 2026 (+03) == [[Зьнічка (сеціва)]] == {{закрыта}} Проста сайт з пірацкім кантэнтам. Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:55, 7 лютага 2026 (+03) :Anibel і Лагодны Цмок таксама проста сайты з пірацкім кантэнтам, але старонкі пра іх існуюць [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 21:47, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:06, 8 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі. {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:53, 16 лютага 2026 (+03) == [[Bilbo's]] == {{закрыта}} Аматарская суполка. няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:57, 7 лютага 2026 (+03) :Анібел і Лагодны Цмок таксама аматарскія суполкі, але старонкі пра іх існуюць. Пра значнасьць напісана ў адпаведным разьдзеле. Ініцыятыва з'яўлялася новым этапам у перакладніцкай сферы. [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 21:55, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:23, 8 лютага 2026 (+03) :<nowiki>{{Супраць}}</nowiki> <nowiki>{{Пакінуць}}</nowiki> Учора не адразу ўбачыў як гэтыя знакі ставіць. Я адкажу за ўсе артыкулы, якія перанёс учора з іншай беларускай Вікіпедыі. Галоўная значнасьць гэта гісторыя. Усе гэтыя праэкты з'яўляюцца часткай гісторыі. Так, для звычайнай гісторыі (якую сабе людзі ўяўляюць) гэта ня мае каштоўнасьці. Аднак сёньня ё розныя гісторыі, напрыклад: гісторыя навукі, паўсядзёнасьці, мастацтва і г.д. І ўжо для гісторыі аматарскага перакладу гэтыя старонкі прадстаўляюць каштоўнасьць, бо з'яўляюцца крыніцай у дасьледаваньнях. Таксама гэтыя артыкулы даюць зразумець як разьвіваўся аматарскі пераклад, пасьлядоўнасьць падзей. Таксама ўклад у беларускую культуру, новыя падыходы ў аматарскім перакладзе, што зноў жа карысна для гісторыі і дасьледаваньняў. :Таму ўсе артыкулы пра праэкты варта пакінуць! [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 14:39, 8 лютага 2026 (+03) ::Мда... штосьці не працуюць гэтыя шаблоны [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 14:39, 8 лютага 2026 (+03) ::: [[Вікіпедыя:Значнасць]] — вось неяк так. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:06, 9 лютага 2026 (+03) ::::Пачытаў, і артыкул мае значнасьць. У публічных крыніцах не напісана (і ня будзе), але значнасьць апісана вышэй, што таксама дазваляецца як значнасьць. [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 18:43, 9 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:42, 16 лютага 2026 (+03) == [[Кінакіпа]] == {{закрыта}} Няма значнасці, проста сайт з пірацкім кантэнтам. Хоць для беларускай мовы ў сённяшніх умовах гэта і мае пэўную значнасць, але для энцыклапедыі каталог пірацкага відэа — перабор.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:54, 7 лютага 2026 (+03) :Анібел і Лагодны Цмок таксама проста сайты з пірацкім кантэнтам. Тыя артыкулы таксама варта выдаліць. [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 21:50, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі. {{закрыта-канец}} === Вынік === Рэклама сайта с пірацкім кантэнтам. Значасці няма. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:35, 16 лютага 2026 (+03) == [[На чатырох Верацеях]] == {{закрыта}} Вікіпедыя — не даведнік для вандроўнікаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:10, 16 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:32, 16 лютага 2026 (+03) == [[Арцём Халяеў]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, не артыкул. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:28, 14 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === У вызначэнні — толькі тры словы. Значнасць асобы не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:30, 16 лютага 2026 (+03) == [[Уладзіслаў Шылюк]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не паказана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:43, 4 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, згодны, што проста быць удзельнікам каманды недастаткова. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:24, 5 лютага 2026 (+03) :: Калега [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]], тут больш істотна, што агульны крытэрый значнасці не выконваецца, то бок асоба ў артыкуле бадай не апісана. А ў прынцыпе мы прафесійных спартоўцаў паважаем, і якасныя артыкулы пра іх у БелВікі могуць існаваць, нават калі людзі й не мелі шматгадовай выбітнай кар'еры. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:30, 5 лютага 2026 (+03) :::Зразумела, дзякуй. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:23, 6 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:31, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:47, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:23, 14 лютага 2026 (+03) == [[Леанід Цітоў]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не паказана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:46, 4 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, энцыклапедычная значнасць не паказана, быць удзельнікам каманды недастаткова. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:25, 5 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:32, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:47, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:22, 14 лютага 2026 (+03) == [[Аляксей Сірчанка]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не паказана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:51, 4 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, энцыклапедычная значнасць не паказана, быць удзельнікам каманды недастаткова. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:26, 5 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:32, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:47, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:20, 14 лютага 2026 (+03) == [[Антон Самсонаў]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не паказана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:51, 4 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, энцыклапедычная значнасць не паказана, быць удзельнікам каманды недастаткова. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:26, 5 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:32, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:47, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:19, 14 лютага 2026 (+03) == [[Іван Кухарэнка]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не паказана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:55, 4 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, энцыклапедычная значнасць не паказана, быць удзельнікам каманды недастаткова. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:27, 5 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:33, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:46, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:16, 14 лютага 2026 (+03) == [[Марыя Пархімчык]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 08:46, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Рэкламны артыкул без нармальных крыніц.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:05, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}} Вы лічыце, што сябра Саюзу пісьменьнікаў не можа быць адзначаны ў вікіпэдыі? А калі яе жыцьцяпіс пазначаны на Міжнароднага саюзу беларускіх пісьменьнікаў? [https://bellit.info/persons/abukhovich-alhjerd.html Міжнародны саюз беларускіх пісьменьнікаў// Асобы] Ці гэта таксама не значна? :) --[[Удзельнік:Dzejka|Dzejka]] ([[Размовы з удзельнікам:Dzejka|размовы]]) 22:36, 21 студзеня 2026 (+03) :: Калега [[Удзельнік:Dzejka|Dzejka]], сапраўды такі склаўся ў БелВікі звычай, што адной толькі прыналежнасці да пісьменніцкага саюза недастаткова для пацвярджэння энцыклапедычнай значнасці творцы. Тут бы пашукаць рэцэнзій на яе творы ў аўтарытэтных крыніцах ці нейкіх іншых сведчанняў прызнання яе творчасці крытыкай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:48, 21 студзеня 2026 (+03) {{Выдаліць}} Пагаджуся, што можна выдаліць [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 19:50, 28 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Пакуль што энцыклапедычная значнасць не паказана. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:22, 5 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:07, 9 лютага 2026 (+03) == [[Павел Слюнькін]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:47, 16 студзеня 2026 (+03) ::'''Асоба лічыцца значнай, калі яна досыць падрабязна апісана ў [[Вікіпедыя:Аўтарытэтныя крыніцы|надзейных]] [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне|другасных крыніцах]], [[Вікіпедыя:Правяральнасць|незалежных]] ад яе, што наўпрост задавальняе крытэр значнасці:''' ::https://rm.coe.int/report-addressing-the-specific-challenges-faced-by-the-belarusians-in-/1680ab3442 ::https://www.ibanet.org/Belarus-the-human-cost-of-the-crackdown-on-dissent ::https://www.gmfus.org/belarus-change-tracker-seeing-trends-through-news-fog ::https://bct.expert/be/about/ ::https://lmc.icds.ee/speaker/pavel-slunkin/ ::https://georgiatoday.ge/pavel-slunkin-belarus-lessons-for-georgia/ ::https://cepa.org/author/pavel-slunkin/ ::https://ecfr.eu/profile/pavel_slunkin/ ::https://belinstitute.com/en/news/review-2021-forecast-2022 ::https://ex-press.live/rubrics/politika/2024/06/19/eks-diplomat-pavel-slyunkin-zapad-ne-gotov-idti-na-ustupki-lukashenko-no-ostorozhnichaet-opasayas-ego-sprovocirovat ::https://www.dw.com/ru/jeks-diplomat-zadacha-es-nashhupat-protivorechija-mezhdu-lukashenko-i-putinym/a-59295981 ::https://nashaniva.com/ru/328408 ::https://pozirk.online/ru/longreads/85750/ ::https://newbelarus.vision/artykuly/pavel-slyunkin-ob-izmeneniyax-v-mide-vedomstvo-mozhet-nabirat-luchshix-specialistov/ ::https://gazetaby.com/post/slyunkin-esli-svoboda-mnenij-dlya-vas-ne-priemlemy-to-poluchitsya-ne-g/202762/ ::https://news.zerkalo.io/life/86489.html ::??? [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:47, 19 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. Значнасці няма.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 23:21, 16 студзеня 2026 (+03) ::Значнасць асоб у Вікіпедыі вызначаецца па наступных крытэрах: ::Асоба лічыцца значнай, калі яна досыць падрабязна апісана ў [[Вікіпедыя:Аўтарытэтныя крыніцы|надзейных]] [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне|другасных крыніцах]], [[Вікіпедыя:Правяральнасць|незалежных]] ад яе (+). ::Асоба зрабіла шырокавядомы ўнёсак, які стаў прызнаным фактам у яе галіне дзейнасці (+). ::Навукоўцы, '''даследнікі''', філосафы (для зручнасці назавем іх «[[навуковы свет]]») даволі ўплывовыя ў навуковым свеце без згадвання іх біяграфій у другасных крыніцах (+). ::'''На сённяшні дзень беларусаў-экспертаў у замежных аналітычных цэнтрах можна пералічыць па пальцах адной рукі. Не разумею вашую пазіцыю па «нязначнасці».''' [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:28, 19 студзеня 2026 (+03) ::: тут трэба дадаткова паказаць, наколькі гэта асоба ўплывовая ў навуковым свеце; покуль што значнасць даследчыка прамалёўваецца, але не пацвярджаецца. Аднога факту работы ў даследчым цэнтры недастаткова. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:46, 21 студзеня 2026 (+03) ::::Эксперт па Беларусі якога цытуюць the New York Times, DW, France24, Atlantic Council, etc падаецца значнай асобай у галіне. ::::: Асоба лічыцца значнай, калі яна досыць падрабязна апісана ў [[Вікіпедыя:Аўтарытэтныя крыніцы|надзейных]] [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне|другасных крыніцах]], [[Вікіпедыя:Правяральнасць|незалежных]] ад яе (+). ::::[[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 17:25, 21 студзеня 2026 (+03) ::::: [[Удзельнік:Francišak Skaryna]], ты пачтай, што ніжэй напісана вялікімі чырвонымі літарамі пра т.зв. ''Агенцтва еўраатлантычнага супрацоўніцтва''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 21 студзеня 2026 (+03) :::::: Калі ты не хочаш артыкул пра асобу дапрацаваць, то і гэта старонка будзе выдалена. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:38, 21 студзеня 2026 (+03) :::::::Сторонка будзе выделеная таму што: :::::::а) вы паводзіце сябе як хамло :::::::б) вам не падабаецца персаналія :::::::? [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 17:58, 21 студзеня 2026 (+03) :::::::Прашу вас звяртацца да мяне на «вы» і спыніць хамства ў мой бок. Тое, што вы даўні карыстальнік Вікіпкедыі не дае вам аніякага права па-хамску ставіцца да іншых удзельнікаў. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 18:00, 21 студзеня 2026 (+03) ::::::Мне падаецца, што выдаленне артыкулаў праз суб'ектыўнае меркаванне і стаўленне асобных карыстальнікаў да персаналіяў і аб'ектаў з'яўляецца вандалізмам. Няма ўпэўненнасці, што шантаж удзельнікаў адпавядае духу Википедыі. Чаму вы грубіце замест таго, каб разам дапрацаваць артыкул і зрабіць Вікіпедыю лепш для карыстальнікаў не абазнаных у беларускіх арганізацыях і асобах? [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 18:05, 21 студзеня 2026 (+03) : {{выдаліць}}, не бачна жадаючых палепшыць артыкул, а ў існым выглядзе яго змест не пацвярджае энцыклапедычнай значнасці асобы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:07, 21 студзеня 2026 (+03) ::Калі ласка, прапануйце катэгорыі для паляпшэння. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 18:38, 21 студзеня 2026 (+03) ::У артыкуле 10 спасылак на аўтарытэтныя незалежныя крыніцы, якія апісваюць асобу і спасылаюцца на публікацыі даследчыка ў ягонай галіне экспертызы – што, безумоўна, пацвярджае энцыклапедычную значнасць асобы. Я з задавальненнем дадам патрэбныя катэгорыі, але давайце працаваць канструктыўна разам, а не антаганістычна. Дзякуй, калегі. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 18:42, 21 студзеня 2026 (+03) {{Выдаліць}} Пагаджуся, што трэба выдаліць [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 19:43, 28 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:05, 9 лютага 2026 (+03) == [[Таццяна Мiкалаеўна Мiкушына]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:38, 21 студзеня 2026 (+03) ::Дадзены артыкул можа адпавядаць крытэрам значнасці для пісьменнікаў. У правілах вызначана, што значнымі з'яўляюцца "Аўтары … і іншыя прадстаўнікі творчых прафесій  ... твор (або творы) якіх прыцягнулі значную ўвагу крытыкаў." ::У артыкуле ёсць спасылкі на 5 рэцэнзій профільных навукоўцаў на кнігі Т. Мікушынай: рэлігіязнаўцы і філосафа на кнігі духоўнага зместу, гісторыка на кнігу гістарычнага зместу і г.д. ::На старонцы абмеркавання дадзенага артыкула як на загану ўказвалася на тое, што дадзены артыкул раней выдаляўся ў расійскай вікіпедыі. Аднак у тыя гады, калі ён выдаляўся, яшчэ не было тых крыніц, якія азначаныя ў беларускім артыкуле, або былі адзінкі з іх. Палова крыніц датуецца 2019-2022 гадамі. ::Апроч рэцэнзій навукоўцаў інфармацыя пра Т. Мікушыну ёсць у рэлігіязнаўчай  манаграфіі "Тэасофiя без межаў: мiжкультурныя i мiждысцыплiнарныя перспектывы сучаснага эзатэрычнага руху", у дакладзе профільнага дзярж. дэпартамента прэм’ер-міністру Францыі пра стан спраў у асяроддзі новых рэлігійных рухаў, у аналітычных артыкулах нацыянальнага інфарм. агенцтва Украіны "УкрІнфарм", агульнарасійскай газеты "Новыя весткі". [[Удзельнік:Алесандр Бусел|Алесандр Бусел]] ([[Размовы з удзельнікам:Алесандр Бусел|размовы]]) 15:24, 21 студзеня 2026 (+03) ::Таксама ў зносках дадзенага артыкула ёсць інфармацыя, што кнігі гэтага аўтара перакладзеныя і апублікаваныя на 11 мовах (крыніца з назвай "Бiяграфiя Мікушынай Таццяны Мікалаеўны"). [[Удзельнік:Алесандр Бусел|Алесандр Бусел]] ([[Размовы з удзельнікам:Алесандр Бусел|размовы]]) 12:34, 22 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:32, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Значнасць не паказана.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:03, 21 студзеня 2026 (+03) :: Пане [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], то мо прагаласуйце і наконт гандбалістаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:15, 26 студзеня 2026 (+03) {{Выдаліць}} Аўтарка тэасофскай макулатуры [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:10, 28 студзеня 2026 (+03) : [[Удзельнік:DenisBorum]], у Вікіпедыі маюць існаваць артыкулы пра асоб з экстравагантнымі поглядамі, калі іх меркаванне асветлена ў дастатковым аб'ёме ў аўтарытэтных крыніцах. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:13, 28 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} па [[ВП:БС]], аўтарытэтнасць крыніц сумнеўная. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:35, 5 лютага 2026 (+03) : {{Пакінуць}} Дадаў у артыкул інфармацыю пра тое, што кнігі дадзенага аўтара перакладзеныя і апублікаваныя на 11 мовах. Шырокае распаўсюджанне кніг па краінах свету выяўляецца і ў крыніцах. Рэцэнзіі напісаныя навукоўцамі розных краін: Украіна (Ю. Заўгародны), Германія (B. Seidel-Dreffke), Партугалія (D. Metilka), Расія (А. Салаўёў, М. Скуратоўская). Таксама і аналітычныя матэрыялы: Германія (H. Krämer), Францыя (G. Fenech), Украіна (Укрiнформ), Расія (Книжная Индустрия, Новые Известия).--[[Удзельнік:Алесандр Бусел|Алесандр Бусел]] ([[Размовы з удзельнікам:Алесандр Бусел|размовы]]) 15:00, 5 лютага 2026 (+03) : {{Пакінуць}} артыкул напісаны не бездакорна, пра каштоўнасць творчасці таксама можна спрачацца, але найбольш мяне цікавяць крыніцы, дзе я не бачу спасылак на першасныя крыніцы, што ўжо надае ўпэўненасці ў тым, што гэты артыкул на галаву вышэй большасці намінантаў тут, хаця вядома, што частку крыніц можна назваць афіляванай. Як варыянт, можна пакінуць шаблон пра тое, што значнасць асобы ставіцца пад пытанне. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:36, 6 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Цікавасць з боку навуковага свету дадае значнасці дзейнасці асобы. Старонка захавана, але значнасць аб’екта артыкула ставіцца пад сумненне. Адпаведны шаблон на старонцы захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:43, 6 лютага 2026 (+03) == [[Губбет Аннет Алексееўна]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:01, 3 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, тэкст нечытальны, ды й значнасці ў персоны няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:44, 3 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, энцыклапедычная значнасць не паказана ([[ВП:ЗА]]), біяграфія сучасніка ўвогуле без крыніц ([[ВП:БС]]). --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:41, 5 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Машынны пераклад, значнасць асобы не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:45, 5 лютага 2026 (+03) == [[Нізам DRedd]] == {{закрыта}} Значнасць прадмету артыкула не пацвярджаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 10:08, 22 лістапада 2025 (+03) :Значымасць асоб у Вікіпедыі не з’яўляецца вынікам аднаразовага згадвання ў СМІ. Паводле прынцыпаў энцыклапедычнай значнасці, яна павінна пацвярджацца шматразовым, незалежным і надзейным асвятленнем у аўтарытэтных крыніцах. У выпадку з Нізамам DRedd гэтая ўмова цалкам выконваецца. Яго дзейнасць асвятлялася неаднаразова і ў розных фарматах: :публікацыі ў медыя, рецэнзіі на музычныя рэлізы, інтэрв’ю і асобныя матэрыялы пра творчасць. :Такі аб’ём незалежнай інфармацыі сведчыць пра тое, што Нізам DRedd мае ўстойлівую публічную прысутнасць, а яго праца атрымала заўважную ўвагу з боку розных крыніц, што адпавядае крытэрыям значымасці для артыкулаў пра дзеячоў культуры. [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 14:34, 22 лістапада 2025 (+03) :: Асоба мае чымсьці істотна вылучаюцца з агульнага шэрагу творцаў. Тут не бачна нічога асаблівага, акрамя згадак у медыях. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:38, 22 лістапада 2025 (+03) ::: Ні ў рускім, ні ў казахскім раздзелах артыкула няма, чаго так? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:40, 22 лістапада 2025 (+03) ::::Паважаны калега, хачу звярнуць увагу, што патрабаванне «асоба павінна істотна вылучацца з агульнага шэрагу творцаў» не з’яўляецца часткай крытэрыяў значнасці ў Вікіпедыі. Гэта суб’ектыўная ацэнка, якая не замацавана ў правілах. Паводле дзеючых палітык — у тым ліку ВП:Значнасць і ВП:Аўтарытэтныя крыніцы — єдыным крытэрыем значнасці для асоб з’яўляецца шматразовае, істотнае і незалежнае асвятленне дзейнасці асобы ў аўтарытэтных крыніцах. ::::У артыкуле гэтая ўмова выконваецца: існуюць ::::- шматразовыя публікацыі, ::::- незалежныя рэцэнзіі, ::::- інтэрв’ю, ::::- асобныя матэрыялы пра творчасць, ::::што сведчыць пра наяўнасць устойлівага, значнага і незалежнага асвятлення, менавіта таго, што патрабуюць правілы. ::::Правілы не прадугледжваюць дадатковага крытэрыя (асаблівай унікальнасці) або (вылучэння з агульнага шэрагу), такая ацэнка можа быць асабістым меркаваннем, але яна не можа замяняць сабой нормы Вікіпедыі. Калі ў Вас ёсць заўвагі да канкрэтных крыніц, гатовы абмеркаваць і дапоўніць артыкул, але, паводле палітык Вікіпедыі, наяўнасць шматлікіх незалежных і надзейных матэрыялаў ужо пацвярджае энцыклапедычную значнасць. [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 14:51, 22 лістапада 2025 (+03) :У артыкуле, відавочна, можна пачысціць шмат інфармацыі з першасных крыніц, ёсць сцверджанні без крыніц. Але нібы ёсць нейкія другасныя, хоць і выглядаюць досыць слабавата. У любым выпадку, бачу нейкую зацікаўленасць грамадскасці, таму я хутчэй {{супраць}} выдалення. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:59, 22 лістапада 2025 (+03) ::Дзякуй, калега. Я без праблем дапрацую артыкул, прыбяру з яго неадпаведныя першасныя звесткі і забяспечу актуалізацыю інфармацыі ў адпаведнасці з патрабаваннямі Вікіпедыі. [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 11:06, 23 лістапада 2025 (+03) : [[Удзельнік:Viktorius001]], назвы сінглаў і альбомаў мусяць быць перакладзены на беларускую мову. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:07, 24 лістапада 2025 (+03) ::Добры дзень, прашу прабачэння, я выправлю. Скажыце, калі ласка, ці можна пісаць арыгінальную назву побач у дужках? Ці патрабуецца толькі беларускамоўны варыянт? [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 11:38, 24 лістапада 2025 (+03) :::так, можна, нават трэба. Нават я бы сказаў, што пераклад трэба ў дужкі [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:34, 24 лістапада 2025 (+03) ::Усё гатова, калегі. Калі будуць яшчэ пытанні, я гатовы абмеркаваць і дапрацаваць. [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 18:19, 24 лістапада 2025 (+03) :::Нічога не гатова. Пачысціў вельмі артыкул, вельмі шмат смецця. Цяпер крыху адэкватней выглядае, але, вядома, слаба. Таксама адчуваю, што вы ўсё робіце праз інструменты генератыўнага штучнага інтэлекту. Давайце хаця б тут, у размовах, пазбягайце гэтага, гэта маветон, непрыемна ад такога [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:10, 24 лістапада 2025 (+03) ::::Так, бачу, вы добра пачысцілі, дзякуй, але я проста спрабаваў выстроіць храналогію [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 21:56, 24 лістапада 2025 (+03) : {{Выдаліць}} Адсутнасць крыніц, якія пацвярджаюць значнасць. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:47, 25 лістапада 2025 (+03) ::Паважаны калега, грамадскі інтарэс гэты сабджэкт, безумоўна, мае. У абарону артыкула скажу, што я буду весці актуалізацыю ўсіх сваіх артыкулаў і абавязкова буду іх дапоўніваць. [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 20:55, 28 лістапада 2025 (+03) : [[Удзельнік:Plaga med]], але ж дзе тут мы бачым гэтага рэпера вышэй за 34-ю пазіцыю? Нейкі культ асобы местачковы ў яго, кшталту сябры ў клуб прыйшлі, а так не хадзілі, покуль ён хварэў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:23, 21 студзеня 2026 (+03) ::нельга ігнараваць публікацыі на розных сайтах рознай ступені ангажаванасці. Але пагаджаюся, што слабенька гэта ўсё. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:10, 21 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Можна сказаць, што дзейнасць творчай асобы досыць падрабязна асветлена, але невідавочна, што яна выбіваецца з агульнага шэрагу. Таму значнасць аб’екта артыкула пастаўлена пад сумненне. Старонка захавана з даданнем адпаведнага шаблону. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:20, 4 лютага 2026 (+03) == [[Святлана Абдулаева]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 08:47, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}}, фактаў публікацый у аўтарытэтных беларускіх выданнях можа быць дастаткова, каб прызнаць, што творца выбіваецца з агульнага шэрагу; біяграфічных звестак на старонцы таксама даволі багата. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:42, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Ізноў нейкая значнасць асоба толькі з той нагоды, што ў яе ёсць кніга.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:04, 21 студзеня 2026 (+03) :: [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], не толькі з той нагоды, што ў яе ёсць кніга. Абзац перад вашым пастом перачытайце, калі ласка. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:14, 21 студзеня 2026 (+03) ::: Наконт значнасці літаратараў лакальны кансэнсус дасягаўся напр. тут, гл. <s>[[Вікіпедыя:Архіў_запытаў_на_выдаленне/2024 #Канстанцін Пятровіч Бадак]]</s> [[Вікіпедыя:Архіў_запытаў_на_выдаленне/2024 #Кастусь Станіслававіч Турко]] і падобныя. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:22, 21 студзеня 2026 (+03) ::::Пра што вы? Там партызан. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:03, 21 студзеня 2026 (+03) :::: ''фактаў публікацый у аўтарытэтных беларускіх выданнях можа быць дастаткова, каб прызнаць, што творца выбіваецца з агульнага шэрагу; біяграфічных звестак на старонцы таксама даволі багата'', навошта выдуоняцца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:10, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}} Трохі яшчэ дадаў інфы. --[[Удзельнік:Dzejka|Dzejka]] ([[Размовы з удзельнікам:Dzejka|размовы]]) 23:13, 21 студзеня 2026 (+03) :: [[Удзельнік:Dzejka|Dzejka]], вычытайце артыкул, калі ласка, правапіс трэба прывесці ў норму. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:58, 28 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}} Дададзена спасылка на сайт СБП {{Выдаліць}} У такім выглядзе як цяпер (правапіс, непрацоўныя крыніцы, афармленне), я б артыкул выдаліў [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:04, 28 студзеня 2026 (+03) : З правапісам ёсць нюансы, але не крытычныя, тэкст чытальны. Крыніц хапае, спасылкі працуюць. Афармленне прыкладна як у іншых артыкулаў. Не разумею, дзеля чаго кідацца так адразу ў выдалізм. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:22, 28 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === У артыкуле дзейнасць асобы паказана досыць падрабязна. Як літаратарка друкавалася ў агульнанацыянальных выданнях, як лідарка мясцовай супольнасці фігуравала ў навінах. Для прызнання значнасці ў нашым беларускацэнтрычным праекце гэтага дастаткова. Прастаўлены шаблон аб неабходнасці праверкі арфаграфіі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:55, 3 лютага 2026 (+03) == [[Пашпарт грамадзяніна Паўднёвай Асеціі]] == {{закрыта}} {{Выдаліць}} Адсутнасць значнасці [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 21:53, 27 студзеня 2026 (+03) : Калі ўзяць пад увагу міжмоўную каардынацыю, то гэтыя прадметы маюць значнасць — артыкулы пра іх маюцца ў буйных моўных раздзелах. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:04, 27 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}} ёсць артыкулы ў іншых моўных раздзелах. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:55, 28 студзеня 2026 (+03) ::{{пакінуць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:00, 3 лютага 2026 (+03) == [[Пашпарт грамадзяніна Абхазіі]] == {{Выдаліць}} Адсутнасць значнасці [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 21:51, 27 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}} ёсць артыкулы ў іншых моўных раздзелах. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:55, 28 студзеня 2026 (+03) :{{пакінуць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:00, 3 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Прадметы і з'явы ў Вікіпедыі прынята паказваць даволі шырока. Таму склаўся кансэнсус, што атрыбуты часткова прызнаных дзяржаў могуць быць тут апісаныя. Старонкі захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:47, 3 лютага 2026 (+03) == Гандбалісты == {{закрыта}} * [[Алег Тарасевіч]] * [[Алег Луня]] * <s>[[Аляксандр Станіслававіч Лукашэвіч]]</s> — выклікаўся ў зборную Беларусі --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:10, 27 студзеня 2026 (+03) * [[Багдан Пазняк]] * [[Мацвей Крэўчык]] * [[Мікіта Шалешка]] Гандбалісты гродзенскага клуба [[ГК Кронан Гродна|«Кронан»]], пра якіх у артыкулах сказана толькі, што яны правялі ў камндзе адзін (не чэмпіёнскі) сезон. Агульны крытэрый значнасці не выконваецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:24, 22 студзеня 2026 (+03) * {{выдаліць}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:33, 27 студзеня 2026 (+03) * {{выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:54, 28 студзеня 2026 (+03) * {{выдаліць}} Пустыя артыкулы, акрамя загалоўкаў наогул нічога [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:22, 28 студзеня 2026 (+03) :{{выдаліць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:09, 3 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Выразны кансэнсус за выдаленне нязначных гульцоў зборнай. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:11, 3 лютага 2026 (+03) : [[Удзельнік:Plaga med]], старонак пра гульцоў нацыянальнай зборнай сярод выдаленых няма. Прыналежнасць да яе можа надаць спартоўцу значнасці безумоўна. І кансэнсус дагэтуль складваўся менавіта так. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:13, 3 лютага 2026 (+03) ::выбачаюся, не так сфармуляваў. Гаворка была пра клуб. Таму Лукашэвіча не кранаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 19:52, 3 лютага 2026 (+03) == [[Макар Валынкін]] == {{закрыта}} {{выдаліць}} Не бачу значнасці. Будуць прыводзіць прыклад траплення ў доўгі спіс Прэміі Гедройца, але гэта далей не кароткі спіс, куды заходзяць творы, якія суддзі прынамсі чытаюць. Пры такім падыходзе і вузкім літаратурным працэсе ў Беларусі, любога аўтара кнігі можна абазначыць значным толькі паводле таго, што ён выдаў кнігу і трапіў у доўгі спіс якой-небудзь прэміі. Я так падазраю, сапраўдным аўтарам артыкула і ёсць сам герой.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:02, 21 студзеня 2026 (+03) * {{Пакінуць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:12, 21 студзеня 2026 (+03) :Якраз пра ўсіх, хто трапіў у лонг-лісты прэмій з аўтарытэтным журы, хачу артыкул і стварыць, як пра аўтараў, так і пра дызайнераў-ілюстратараў. Калі пра іх будзе дастаткова інфы ў адпаведнасці з [[Вікіпедыя:Значнасць#Агульны_крытэрый_значнасці|агульным крытэрыем значнасці]]. У гэтым выпадку дастаткова як да чалавека, якому 25 гадоў толькі пагатоў. У нас пра спартсменаў наогул толькі вага і пол, проста за факт дасягнення, а тут як па мне поўны спіс патрэбнага. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 16:24, 21 студзеня 2026 (+03) ::Я б спартоўцаў таксама выдаляў, вельмі шкада, што склаўся такі міжмоўны кансэнсус наконт іх. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:59, 21 студзеня 2026 (+03) ::: Старонкі пра спартоўцаў без энцыклапедычнай значнасці з БелВікі выдаляліся шматразова, часамі і без абмеркавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:08, 21 студзеня 2026 (+03) ::Аўтар артыкула я, гэта з гісторыі ж бачна. У тэксце няма ацэнак, толькі апісальнае апавяданне. Наконт лонг-ліста, ён фарміруецца з шырэйшага спісу, то-бок журы чытае ўсё, што дасылаюць/намінуюць і ў лонг-ліст выбіраюць ўжо ўдзельнікаў на наступны тур (шорт-ліст) выбару. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:31, 21 студзеня 2026 (+03) ::: Пане Максіме, дазволь часамі называць цябе Макарам. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:33, 21 студзеня 2026 (+03) :::Нібы я не ведаю выпадкаў, калі просяць стварыць артыкул на ўжо падрыхтаваным загадзя матэрыяле. Але калі твае ўласныя памкненні — то няхай. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:33, 27 студзеня 2026 (+03) {{Устрымліваюся}} Малады хлопец, я б даў яму шанец і не спяшаўся б зараз выдаляць артыкул пра яго [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:19, 28 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Дзейнасць асобы апісана ў другасных крыніцах даволі падрабязна, прыклад траплення ў доўгі спіс Прэміі Гедройца таксама пацвярджае, што асоба выбіваецца з агульнага шэрагу. Старонка захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:06, 2 лютага 2026 (+03) == [[Пекла на Венеры]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:50, 2 снежня 2025 (+03) ::Прабачайце канешне, але ў чым вымяраецца значнасць літаратурнага твору? [[Удзельнік:HK-47|HK-47]] ([[Размовы з удзельнікам:HK-47|размовы]]) 18:55, 2 снежня 2025 (+03) ::: Калі не задумвацца пра значнасць, то можна наствараць артыкулаў пра кожны верш Янкі Купалы і Аляксандра Пушкіна, агульнапрызнаных класікаў беларускай і рускай літаратур, не кажучы нават пра значна менш вядомых аўтараў. Наяўнасць надрукаванага ці апублікаванага ў сеціве верша, апавядання, нават кнігі (цяпер за грошы можна надрукаваць амаль усё, што заўгодна) аўтаматычна не надае значнасць гэтаму твору. Раю паглядзець [[:ru:Википедия:Критерии значимости литературных произведений|тут]] і [[:uk:Вікіпедія:Критерії значущості/Книги|тут]]. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 19:59, 2 снежня 2025 (+03) ::::трэба на беларускую перакласці :) ::::Можа асобны праект зрабіць па перакладзе такіх старонак, а тое шмат спасылаемся на іншыя моўныя версіі. Ствараецца фальшывае ўражанне, што правілы з іншых вікі аўтаматычна стасуюцца ў беларускай вікі, што не праўда [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:33, 3 снежня 2025 (+03) ::::: [[Удзельнік:Plaga med]], вы падтрымліваеце выдаленне гэтага артыкула праз адсутнасць значнасці, ці не? Маем канкрэтны кейс і маем знайсці кансэнсус. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:13, 3 снежня 2025 (+03) ::::::так, забыў напісаць. Адносна намінацыі, значнасць не паказана, таму калі не будзе выпраўлена на працягу намінацыі — {{выдаліць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:59, 3 снежня 2025 (+03) : {{выдаліць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:15, 3 снежня 2025 (+03) * На сайце {{Не перакладзена 5|Лаборатория Фантастики|Лаборатория Фантастики|ru|Лаборатория Фантастики}} рэйтынг твора 7,8 з 10,0; на сайце {{Не перакладзена 5|LiveLib.ru|LiveLib.ru|ru|LiveLib.ru}} — 3,3 з 5,0. ([https://fantlab.ru/work28843] і [https://www.livelib.ru/book/1008522568-ad-na-venere-yurij-brajder-nikolaj-chadovich]) [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 22:06, 6 снежня 2025 (+03) ** [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]], і як мы маем гэта інтэрпрэтаваць? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:26, 6 снежня 2025 (+03) **:Я не ведаю, наколькі гэтыя агрэгатары аўтарытэтныя, але там ёсць рэцэнзіі, на падставе якіх будуецца гэтая адзнака. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 14:26, 7 снежня 2025 (+03) **:: Дык ацаніце аўтарытэтнасць рэцэнзентаў, ці гэта размова дзеля размовы? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:32, 7 снежня 2025 (+03) **:::Я не ведаю, як гэта зрабіць. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 14:43, 7 снежня 2025 (+03) *:факт наяўнасці ацэнак чытачоў на агрэгатарах не з’яўляецца крытэрыем значнасці [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:41, 7 снежня 2025 (+03) *::Значнасць літаратурнага твору вымяраецца не самім фактам апублікавання, а тым, што пішуць наконт яго (рэцэнзіі, навуковыя артыкулы і гэтак далей). Пры гэтым водгукі чытачоў значнасць той жа аповесці канешне не паказваюць. Прывяду прыклад твору: «[[Пакахай мяне, салдацік]]» Васіля Быкава, дзе можна бачыць і артыкул (нават не адзін), які тычацца аповесці, і намінацыю на «Рускі Букер». З аповесцю «Пекла на Венеры» усё цяжка. У пошуку я знайшоў артыкул «Повесть Ю. Брайдера и Н. Чадовича «Ад на Венере»: жанровые особенности, конфликт, проблематика», які датаваны 2021 годам, аднак праблема ў тым, што [https://elib.gsu.by/bitstream/123456789/46204/1/Дробышевская_Повесть.pdf гэта спасылка] не адкрываецца. Таму і дапоўніць не атрымаецца. [[Удзельнік:Антон 740|Антон 740]] ([[Размовы з удзельнікам:Антон 740|размовы]]) 22:47, 7 снежня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. Інфармацыя не пацверджана крыніцамі. Адзіная спасылка да тэксту "У першыню апублікавана ў журнале «Парус» у 1988 годзе" не змяшчае пацвярджэнне факта, што гэта было першае апублікаванне. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 17:23, 28 студзеня 2026 (+03) == [[Іван Чумачэнка]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:10, 24 кастрычніка 2025 (+03) ::Дзень добры! Ці шмат вы ведаеце беларускіх аўтарак (асабліва жанчын) дзіцячых анімацыйных серыялаў, якія сталі вядомыя на ўвесь свет і дасягнулі такой папулярнасці? Вось вам і “значнасць”. [[Адмысловае:Contributions/&#126;2025-30317-95|&#126;2025-30317-95]] ([[Размовы з удзельнікам:&#126;2025-30317-95|размова]]) 13:52, 27 кастрычніка 2025 (+03) ::: А нічога, ананіме, што размова ідзе менавіта пра мужчыну, а не акторку Цітову? Як і іншыя ўдзельнікі я не бачу значнасці. [[Адмысловае:Contributions/&#126;2025-30195-20|&#126;2025-30195-20]] ([[Размовы з удзельнікам:&#126;2025-30195-20|размова]]) 16:51, 27 кастрычніка 2025 (+03) : {{Выдаліць}}, значнасці няма [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 14:59, 27 кастрычніка 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Пра асобу ёсць літаратуразнаўчыя артыкулы ў аўтарытэтных выданнях, вершы яго перакладзены на іншыя мовы, у тым ліку беларускую. Старонка дапоўнена і захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:24, 26 студзеня 2026 (+03) == [[Баран (хімія)]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Фрагмент, карэктнасць назвы? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:00, 20 кастрычніка 2025 (+03) ::Пытанне ў тым, з якой мовы адаптаваць назву гэтых злучэнняў. Калі мы перакладаем з англійскай мовы, то націск усё ж на першы склад: "bOranes". І, як мне здаецца, такая адаптацыя больш карэктная, чым адаптаваць назву з рускай мовы, у якой націск на другі склад: "борАны". Нажаль, хімічная тэрміналогія на беларускай мове занадта кволая, каб дзесьці пашукаць ужо існуючы варыянт артыкулаў пра дадзеныя злучэнні. [[Удзельнік:Tojtooj|Tojtooj]] ([[Размовы з удзельнікам:Tojtooj|размовы]]) 21:13, 23 кастрычніка 2025 (+03) : У "Слоўніку навучэнца" у арт. "Бор" узгадваюцца ''боравадароды''. Трэба дадаць інфармацыю. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 08:28, 24 кастрычніка 2025 (+03) :{{Пакінуць}}, але змяніць загаловак на «Гідрыды бора», тады адпадзе пытанне «О ці А?» [https://old.bigenc.ru/chemistry/text/1878901] [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 14:56, 27 кастрычніка 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул дапрацаваны, перанесены пад новую назву і захаваны. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 10:07, 26 студзеня 2026 (+03) == [[Сцяпаныч]] == {{закрыта}} Значнасць праекта не пацверджана, можна пра яго распавесці ў артыкуле пра стваральнікаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:13, 11 кастрычніка 2025 (+03) :перанесці кароткую інфармацыю з белсата ў артыкул пра стваральнікаў. Артыкул — {{выдаліць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:58, 11 кастрычніка 2025 (+03) : {{Выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 08:49, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:07, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, беларускі серыял пра паліцыю ніякіх водгукаў не атрымаў, нічога не прападзе, калі гэта старонка будзе выдалена. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:10, 22 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не пацверджана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:23, 26 студзеня 2026 (+03) == [[Марыя Феліцыя Друцкая-Любецкая]] == {{закрыта}} Выдаліць Няма значнасці. Яна не мастачка і не літаратар. Уся інфармацыя зводзіцца толькі да інфармацыі пра бацькоў, мужа і дзяцей, што ёсць у артыкуле [[Аляксандр Ксавер’евіч Друцкі-Любецкі]]. --[[Адмысловае:Contributions/&#126;2025-28448-24|&#126;2025-28448-24]] ([[Размовы з удзельнікам:&#126;2025-28448-24|размова]]) 16:02, 11 кастрычніка 2025 (+03) : Шаноўны ананім, [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%9A%D1%81%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D1%80%E2%80%99%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%94%D1%80%D1%83%D1%86%D0%BA%D1%96-%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%B5%D1%86%D0%BA%D1%96&diff=5044184&oldid=5037296 хіба лепш] яе партрэтную галерэю змясціць у артыкул пра мужа? Ён жа здэцца тэж не мастак і не літаратар? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:33, 11 кастрычніка 2025 (+03) * {{пакінуць}}, княгіня, вобраз у мастацтве. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:48, 11 кастрычніка 2025 (+03) Пры падвядзенні вынікаў [[Вікіпедыя:Архіў запытаў на выдаленне/2017|у 2017 годзе]] кансэнсус складваўся на грунце, што ''практыку пісаць асобныя артыкулы пра жонак прадстаўнікоў шляхты, калі яны не маюць асобнай ад мужа/бацькі значнасці, варта прызнаць дэструктыўнай''. Але ў дадзеным выпадку старонка не пра дваранку, а пра арыстакратку. Мяркую, артыкулы пра арыстакратак варта пакідаць нават у выпадку, каоі яны не нашмат перасягаюць слоўнікавыя (адпаведна, агульны крытэрый значнасці не выконваецца). --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:16, 11 кастрычніка 2025 (+03) :крыніц бы дадаць хоць якіх… [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:50, 11 кастрычніка 2025 (+03) * {{пакінуць}}. Генеалогію можна прасачыць з шаблона ў вонкавых спасылках, там і даты нараджэння-смерці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 23:24, 16 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Зыходзячы з кансэнсусу наконт дапушчальнасці існавання артыкулаў не адпаведных агульнаму крытэрыю значнасці, калі прадмет артыкула яўна выбіваецца з агульнага шэрагу, можам захаваць артыкулы пра арыстакратаў, нават калі іх тэкст ледзь перасягае слоўнікавае азначэнне. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:04, 22 студзеня 2026 (+03) == [[Старажытная казка (гурт)]] == {{закрыта}} Пацвярджэння значнасці прадмету артыкула не відаць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:26, 5 студзеня 2026 (+03) :Тобто білоруською цю статтю ліпше не перекладати [[Удзельнік:NT2007|NT2007]] ([[Размовы з удзельнікам:NT2007|размовы]]) 08:04, 6 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Няма значнасці. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 09:27, 14 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Самарэклама. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 16:08, 19 студзеня 2026 (+03) ::Де тут реклама? Немає там ніякої реклами [[Удзельнік:NT2007|NT2007]] ([[Размовы з удзельнікам:NT2007|размовы]]) 16:31, 19 студзеня 2026 (+03) ::І тим паче немає самореклами. Я до цього гурту прямого відношення не маю, максимум лише цікавлюся їх творчістю. [[Удзельнік:NT2007|NT2007]] ([[Размовы з удзельнікам:NT2007|размовы]]) 15:34, 20 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:57, 21 студзеня 2026 (+03) == [[Агенцтва еўраатлантычнага супрацоўніцтва]] == {{закрыта}} Не бачна дзейнасці гэтага гуртка, значнасць прадмета артыкула адсутнічае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:15, 13 студзеня 2026 (+03) :так, пакуль што значнасць не вырысоўваецца, {{выдаліць}}. Як будзе нешта там адбывацца, зробіцца нармальны артыкул ад пачатку [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:16, 13 студзеня 2026 (+03) :{{выдаліць}} Значнасці няма.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 23:22, 16 студзеня 2026 (+03) :{{выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 16:07, 19 студзеня 2026 (+03) ::Агульны крытэрый значнасці – '''аб’ект або тэма меркавана значныя, калі яны дастаткова падрабязна асветлены ў незалежных [[Вікіпедыя:АК|аўтарытэтных крыніцах]]. Наколькі бачу, у крытэрах значнасці няма параметра «не падабаецца асобным удзельнікам» таму што «не бачна дзейнасці гэтага гуртка» ([https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%90%D0%9A%D0%97&redirect=no ВП:АКЗ]).''' ::Калі ласка, прытрымлівайцеся правілаў. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:33, 19 студзеня 2026 (+03) :Не згодны, крытэр значнасці прадмета не ацэньваецца па суб'ектыўным незадавальненні дзейнасцю. :'''Прадмет падрабязна асветлены ў незалежных аўтарытэтных крыніцах, што наўпрост задавальняе крытэр значнасці:''' :https://racyja.com/by/palityka/valer-kavaleuski-pra-ahenctva-euraatlantycnaha-supracounictva/ :https://nashaniva.com/348357 :https://pozirk.online/be/news/98626/ :https://tsikhanouskaya.org/be/event/meeting-of-the-alliance-of-parliamentary-groups-for-democratic-belarus :https://euroradio.fm/pakarac-lukashenku-ci-pachue-tramp-prosbu-cikhanouskay-efir [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:38, 19 студзеня 2026 (+03) :: ''Традыцыйна лічаць, што энцыклапедычнага апісання вартыя не ўсе аб’екты і тэмы, а толькі найболей значныя, якія чымсьці істотна вылучаюцца з агульнага шэрагу''. А гэта ініцыятыва местачковая, новая, малапрыкметная, і цікавасць да яе покуль не выбіваецца за межы навіннай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:52, 19 студзеня 2026 (+03) :::Я паўтаруся, калі ласка, выконвайце правілы, якія '''''<u>агульныя для ўсіх</u>''''' – незалежна ад вашага персанальнага стаўлення да асобаў ці арганізацыі. Агульны крытэрый значнасці ў Вікіпедыі – '''аб’ект або тэма меркавана значныя, калі яны дастаткова падрабязна асветлены ў незалежных [[Вікіпедыя:АК|аўтарытэтных крыніцах]].''' У дадзеным выпадку прадмет падрабязна асветлены ў незалежных аўтарытэтных крыніцах, што наўпрост задавальняе крытэр значнасці. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:05, 20 студзеня 2026 (+03) :::: [[Удзельнік:Francišak Skaryna]], паўтарацца не трэба, але варта перачытаць мой допіс абзацам вышэй. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:53, 20 студзеня 2026 (+03) ::::: І таксама вашая гульня са шрыфтамі, гэта абы-што, бо Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных тут — [[Вікіпедыя:Пяць слупоў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:26, 20 студзеня 2026 (+03) ::::::Я паўтаруся ў трэці раз, бо два было мала. Агульны крытэрый значнасці ў Вікіпедыі – аб’ект або тэма меркавана значныя, калі яны дастаткова падрабязна асветлены ў незалежных [[Вікіпедыя:АК|аўтарытэтных крыніцах]]. У дадзеным выпадку прадмет падрабязна асветлены ў незалежных аўтарытэтных крыніцах, што наўпрост задавальняе крытэр значнасці. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 22:35, 20 студзеня 2026 (+03) ::::::: Гэта не прадмет для апісання ў энцыклапедыі. Старонка мае быць выдалена. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:54, 20 студзеня 2026 (+03) ::::::::Чацвёрты раз: агульны крытэрый значнасці ў Вікіпедыі – аб’ект або тэма меркавана значныя, калі яны дастаткова падрабязна асветлены ў незалежных аўтарытэтных крыніцах. У дадзеным выпадку прадмет падрабязна асветлены ў незалежных аўтарытэтных крыніцах, што наўпрост задавальняе крытэр значнасці. ::::::::Аргументуйце сваю пазіцыю. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 23:09, 20 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. Акрамя заявы пра стварэнне арганізацыі і трох асоб, якія ўвайшлі ў яе склад, у артыкуле нічога няма. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:29, 21 студзеня 2026 (+03) == [[Вярыгі]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Прапаную перанесці ў Вікі-слоўнік. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 12:28, 19 студзеня 2026 (+03) ::Добрая ідэя, дзякуй. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 20:04, 19 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул выдалены. У Вікіслоўніку створана адпаведная старонка. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:14, 21 студзеня 2026 (+03) :Дзякуй! [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 17:34, 21 студзеня 2026 (+03) == [[:Файл:CTV-Belarus-radio-amateurs-treason-case-collage-Krasko-EW1AEH-Repiecij-EW1ABT.jpg]] == {{закрыта}} Несвабодны файл, які нельга грузіць для «добрасумленнага выкарыстання».--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 23:31, 16 студзеня 2026 (+03) *{{Выдаліць}} . [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 12:03, 18 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Несвабодны файл выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 06:50, 21 студзеня 2026 (+03) == [[Аркадзь Люксембург]] == {{закрыта}} Аўтаматычны пераклад. Прасцей выдаліць і стварыць наноў.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 00:02, 23 жніўня 2025 (+03) : {{Выдаліць}} Машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:11, 1 верасня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул шматразова рэдагаваўся, у тым ліку цягам намінацыі, арфаграфія засталася вельмі слабая, але сэнс тэксту зразумелы. Закладаючы добрыя намеры рэдактараў артыкула, старонка захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:14, 20 студзеня 2026 (+03) == [[Саша, что ты несёшь?!]] == {{закрыта}} Звычайны расійскі юцьюб-канал. Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:21, 12 студзеня 2026 (+03) :Гэта youTube-праект беларускага медыя reform.news. Паводле маніторынга ''[[Information Policy]]'', канал «Саша, что ты несёшь?!» у 2025 годзе ўвайшоў у топ‑10 стрымаў беларускага YouTube па колькасці праглядаў. За адзін месяц праект набраў сотні тысяч праглядаў, дзясяткі тысяч лайкаў і вялікую актыўнасць каментароў, што сведчыць пра значны інтарэс аўдыторыі. :https://infopolicy.net/youtube_streams_in_belarus_092025/ [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 18:43, 12 студзеня 2026 (+03) ::Давайце цяпер пра ўсе расійскія юцьюб-каналы ствараць артыкулы. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:01, 13 студзеня 2026 (+03) :{{пакінуць}}, як для беларускіх медыя, то значнае шоў, а з такім фарматам хіба адзінае, але са стылем папрацаваць і не такой бязлітаснай вікіфікацыю зрабіць, у яго вынесці інфу пра гэтае шоў з артыкула пра СЧТН. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 00:11, 13 студзеня 2026 (+03) : Чаму расійскі? Беларускі. Ну мова руская, так, але ж гэта не крытэрый. Трэба глядзець на крыніцы, каб вызначыць значнасць. Мала, канешне, але нешта ёсць. Артыкул мае права на існаванне. Калі нехта захоча дапоўніць: [https://baj.media/be/svetlana-tihanovskaja-ja-smotrju-sasha-chto-ty-nesesh-mne-ochen-nravitsja/], [https://ijnet.org/ru/story/%D0%BA%D0%B0%D0%BA-%D0%B8-%D0%BF%D0%BE%D1%87%D0%B5%D0%BC%D1%83-%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5-%D0%B6%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%8B-%D0%B2%D0%BE%D0%B7%D0%B2%D1%80%D0%B0%D1%89%D0%B0%D1%8E%D1%82%D1%81%D1%8F-%D0%BA-%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%B5-%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%B5-%D1%82%D1%8E%D1%80%D1%8C%D0%BC%D1%8B], [https://nashaniva.com/ru/378537], [https://ru.belsat.eu/80770013/pervaya-ugolovka-za-repost-i-psihushka-za-oskorblenie-lukashenko-hronika-repressij]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:25, 13 студзеня 2026 (+03) :Артыкул яўна напісаны больш чым цалкам з дапамогай ШІ. Пры тым ёсць месцы, якія выглядаюць як неверагодныя, і не маюць пацвярджэння крыніцамі, запрошаны госць Пятрухін, бо Пятрухіна Паўлючэнка і Атрошчанкаў хуясосяць з выпуску ў выпуск. Тут не пытанне значнасці, а проста машынны твор. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:34, 13 студзеня 2026 (+03) ::Але ізноў жа гэта ніхто не будзе перапісваць. Крыху здзіўляюць аргументы «можна перапісаць, таму пакідаем», пры тым што перапісваць ніхто не будзе. Мяркую, дзесьці ў правілах выдалення трэба прапісаць тое, што для пакідання артыкула яго спачатку трэба перапісаць, але потым ужо выказвацца аб тым, што яго можна пакінкуць. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:58, 14 студзеня 2026 (+03) ::: [[Удзельнік:Francišak Skaryna]] ўжо вынік падвёў, артыкул больш не прапануецца да выдалення. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:02, 15 студзеня 2026 (+03) ::::Дзякуй! [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 22:06, 15 студзеня 2026 (+03) :::::@[[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] Пятрухін так і застаецца сярод гасцей праграмы. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:01, 16 студзеня 2026 (+03) ::::: Шаблон нельга выдаляць пакуль трывае абмеркаванне. Трэба пачакаць на вынік. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:08, 18 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Я трохі паглыбіўся ў артыкул і вырашыў яго дапрацаваць. Пачысціў тэкст ад ШІ, і вось што мы маем: дзве крыніцы ад «Рэформу» з аўтабіяграфічнай інфармацыяй пра праект, звесткі пра тое, што яны ўвайшлі ў топ-10 стрымаў (нават без апісання праекта, гэта проста маніторынг), і дзве крыніцы пра ўключэнне ў спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў (усё ў кантэксце самога «Рэформу»). Вядома, уключэнне ў спіс дадае значнасці, але без іншых [[ВП:АК]], дзе апісваўся б сам праект — яны не гуляюць такой значнай ролі (усё ж у гэтых спісах ужо сотні ці тысячы медыяпраектаў). У рэшце рэшт засталося чатыры сказы інфармацыі. Пакуль яна перанесена ў артыкул [[Reformation]]. Раю зноў стварыць асобную старонку пра праект, калі з’явяцца крыніцы з апісаннем яго працы, тэм або крытыкай. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:39, 18 студзеня 2026 (+03) :Дзякуй! [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:48, 19 студзеня 2026 (+03) == [[Don’t dance!]] == {{закрыта}} Перанёс з хуткага, бо пытанне да значнасці. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:11, 7 студзеня 2026 (+03) : {{выдаліць}}, значнасці не відаць зусім. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:23, 7 студзеня 2026 (+03) : {{выдаліць}} адсутнасць значнасці. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 09:26, 14 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Ёсць кансэнсус за выдаленне. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:04, 16 студзеня 2026 (+03) == [[:Файл:Uladzislava Lucevič.jpg]] == {{закрыта}} Не выкарыстоўваецца. Заменены свабодным файлам.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:37, 14 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Ёсць свабодная замена. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:01, 16 студзеня 2026 (+03) == [[:Файл:Аляксей Нічыпаравіч Карпюк.png]] == {{закрыта}} Не выкарыстоўваецца. Заменены больш прыдатным здымкам, дзе відаць твар асобы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:35, 14 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Ёсць свабодная замена. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:00, 16 студзеня 2026 (+03) == [[Міхаіл Федасеевіч Луцэнка]] == {{закрыта}} Відавочна, мільёны герояў варты памяці ўсе разам і паасобку, але тут проста парушаецца правіла «[[Вікіпедыя:Чым не з’яўляецца Вікіпедыя|Вікіпедыя — '''не мемарыялы''']]». Прынамсі цяпер не раскрыта значнасць асобы (гл. [[Вікіпедыя:Значнасць асоб]]. Такім чынам, можна будзе стварыць 7 млн артыкулаў, а можа і 20+ млн, а не гэта задача Вікіпедыі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:20, 11 студзеня 2026 (+03) : Гісторыю жыцця і гібелі лётчыка можна змясціць у артыкул [[Параслішча]], там ужо створаны раздзел пра памятныя мясціны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:51, 11 студзеня 2026 (+03) :: Калі значнасць асобы не будзе паказана, артыкул будзе выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:26, 11 студзеня 2026 (+03) ::падтрымліваю прапанову перанесці інфармацыю ў артыкул пра населены пункт [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:20, 13 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Інфармацыя пра асобу перанесена ў артыкул [[Параслішча]], у раздзел пра помнік. Старонка пра асобы ператворана ў перасылку. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:46, 13 студзеня 2026 (+03) == [[:Файл:604729180 25404301542530606 2996882043193254815 n.jpg]] == {{закрыта}} Несвабодны файл. Выява чалавека ёсць сярод свабодных. Аўтару навучыцца нармальна называць файлы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:00, 13 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Несвабодны файл можа выкарыстоўвацца толькі ў тым выпадку, калі свабодная, адпаведная ўмовам энцыклапедычнасці, замена (альтэрнатыва) для яго няма ў цяперашні момант або ня можа з’явіцца ў будучыні. Свабодная замена ёсць, несвабодны файл выдалены. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:29, 13 студзеня 2026 (+03) == [[:Файл:6d5fbb733faf664235f203bde044368f.jpg]] == {{закрыта}} Несвабодны файл, у якога ёсць вольная замена.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:00, 13 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Несвабодны файл можа выкарыстоўвацца толькі ў тым выпадку, калі свабодная, адпаведная ўмовам энцыклапедычнасці, замена (альтэрнатыва) для яго няма ў цяперашні момант або ня можа з’явіцца ў будучыні. Свабодная замена ёсць, несвабодны файл выдалены. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:29, 13 студзеня 2026 (+03) == [[Міхаіл Уладзіміравіч Шчукін]] == {{закрыта}} : Значнасць асобы не паказана. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:57, 28 лістапада 2025 (+03) : {{Выдаліць}} Вікіпедыя - не мемарыял. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:51, 2 снежня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 17:12, 6 студзеня 2026 (+03) == [[Сяргей Усцінаў]] == {{закрыта}} Значнасць асобы пад сумневам. Артыкул абсалютна неэнцыклапедычны, нейкая поўная храналогія жыцця, а не артыкул энцыклапедыі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 01:09, 8 кастрычніка 2025 (+03) * {{Пакінуць}}, агульны крытэрый значнасці выконваецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:09, 8 кастрычніка 2025 (+03) *:Які менавіта? У такім выглядзе артыкул у Вікіпедыі існаваць не можа, калі вы не збіраецеся яго перапісаць — яго трэба выдаліць. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:24, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::: ''агульны крытэрый значнасці'' — ён адзін. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:32, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Які? Дык выпраўляць збіраецеся? Мне падаецца, пісала нейрасетка. Там трэба пераправяраць кожны факт. Чытаем: «заснавальнік праваабарончай арганізацыі «Прававая ініцыятыва».», потым чытаем біяграфію «Праваабарончую дзейнасць пачаў у 2005 годзе, уступіўшы ў праваабарончую арганізацыю «Прававая ініцыятыва»». Гэта як? Напісана, што арганізацыя заснавана ў 1996 годзе. Мяркую, асоба дзесьці тады ў школу хадзіла. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:53, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::: Не трэба ўжываць ментарскі тон у размовах, правіць артыкул не буду. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:55, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::::Я зразумеў, на вашую думку варта пакідаць любы набор літар пад выглядам артыкула, калі на вашую думку ён адпавядае «крытэрыям». [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:59, 8 кастрычніка 2025 (+03) :якая асоба пад сумневам? Лепей дапамажыце напісаць правільна. :А не ставіць пад сумнеў "значаць асобы". [[Удзельнік:Kresy67|Kresy67]] ([[Размовы з удзельнікам:Kresy67|размовы]]) 18:29, 8 кастрычніка 2025 (+03) :Прынамсі прызнанне ў сваёй "галіне" ёсць, староннія крыніцы ёсць, дастаткова поўнае апісанне жыцця і дзейнасці ёсць, то-бок асноўнаму крытэрыю: "Асоба лічыцца значнай, калі яна досыць падрабязна апісана ў надзейных другасных крыніцах, незалежных ад яе", -- і праўда адпавядае. Напісана таксама нармальна, хаця заўсёды можна лепей. Па мне, было б добра дадаць крыніц не з праваабарончай галіны, недзе ж пра яго пісалі напэўна не калегі. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:51, 8 кастрычніка 2025 (+03) :{{Пакінуць}} Вядомы праваабаронца, значная асоба. Калі ў артыкуле памылкі, то трэба выправіць, а не выдаляць артыкул. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 14:37, 31 кастрычніка 2025 (+03) ::Месяц прайшоў, а вы так і не выправілі. Навошта тады пакідаць? [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:47, 3 снежня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === [[Вікіпедыя:Значнасць #Значнасць датычыцца тэм артыкулаў, а не іх зместу]]. Агульны крытэрый значнасці выковаецца. Старонка захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:30, 5 студзеня 2026 (+03) 62kcwy8n2u129or22yjhzf4k8tyy2be 5154962 5154960 2026-06-16T12:11:17Z Emilia Noah 155537 5154962 wikitext text/x-wiki {{Архіў|2026|Вікіпедыя:Архіў запытаў на выдаленне}} == [[Капліца (Душкава)]] і [[Пірамідальная капліца (Душкава)]] == {{Закрыта}} Аб'екты не выбіваюцца з шэрагу апісаных у артыкуле [[Душкава#Славутасці]]. Назбіраць інфармацыі на асобныя артыкулы пра іх немагчыма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:28, 6 мая 2026 (+03) :{{Выдаліць}}, згодны з аргументацыяй. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:03, 14 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Уся інфармацыя, што і ў артыкулах — у [[Душкава|артыкуле пра вёску]], інфармацыі замала для двух асобных артыкулаў, артыкулы выдалены. --[[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 23:05, 14 чэрвеня 2026 (+03) == [[Кенэт Хопкінс]] == {{Закрыта}} : {{выдаліць}}, агульны крытэрый значнасці не выконваецца, [[Вікіпедыя:Значнасць асоб]] нічога не дае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:04, 6 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул вельмі кароткі, значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 22:51, 14 чэрвеня 2026 (+03) ==[[89 км (блок-пост)]]== {{Закрыта}} Вынесены да выдалення а 22:12 16 сакавіка 2026 удзельнікам {{Вікіпедыст|Estopedist1}} з каментарыем: «unreferenced, not notable topic. No equivalent in etwiki or enwiki». [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:16, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{выдаліць}}, прымаем значнасць чыгуначных станцый і прыпыначных пунктаў, але гэты аб'ект зусім нязначны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:31, 6 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 22:49, 14 чэрвеня 2026 (+03) == [[Аперацыя «Нептун»]] == {{закрыта}} Крытычна мала для такога артыкула, фактычна — гэта «затычка» на важную тэму і стаіць так 10+ гадоў. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:52, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{пакінуць}} — аргументацыя пра ''«затычку»'' і ''10+ гадоў'' не ўказвае на тое, што артыкул мае быць выдалены; аргументацыя пра ''важную тэму'' ўказвае на тое, што артыкул мае быць захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:29, 6 чэрвеня 2026 (+03) :{{Каментарый}}: Не ведаю як наконт абмяркоўваемага артыкула, але дзякуй удзельніку за стварэнне артыкула [[У сківіцы смерці]], гэта звязаная тэма і вельмі важная. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:10, 6 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул перасягае слоўнікавае азначэнне, не будзем пакуль ствараць прэцэндэнт з выдаленнем. Але. Артыкул вельмі кароткі, калі ласка, дапоўніце артыкул. Калі артыкул застанецца недапісаным, яго могуць ізноў прапанаваць да выдалення. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:22, 11 чэрвеня 2026 (+03) :Артыкул перапрацаваны, думаю, цяпер падстаў да выдалення няма. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:09, 11 чэрвеня 2026 (+03) :: Калега [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]], дзякуй! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:39, 11 чэрвеня 2026 (+03) == [[Цукеркавы дождж (Брэст)]] == {{закрыта}} Спасылкі з 2013 года, то бок значнасць падзеі не выйшла за межы навіннай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:10, 2 чэрвеня 2026 (+03) *{{Выдаліць}}, згодна з аргументацыяй. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 13:14, 5 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць падзеі не выйшла за межы навіннай. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 18:00, 9 чэрвеня 2026 (+03) ==[[Шчэпан Садурскі]]== {{закрыта}} Вынесены да выдалення а 03:03 29 сакавіка 2026 года удзельнікам {{Вікіпедыст|Aca}} з каментарыем: «Cross-wiki spam». [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:28, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{пакінуць}}, не горшы за іншыя машпераклады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:33, 6 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул створаны ў 2011 годзе і з таго часу пашыраўся, падстаў для выдалення няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:09, 9 чэрвеня 2026 (+03) == [[Паліна Дваранская]] == {{закрыта}} Удзельнік {{u|Pabojnia}} выставіў артыкул на хуткае выдаленне з пытаннем значнасці. Я бачу некалькі крыніц, таму перанёс сюды на абмеркаванне. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:05, 7 мая 2026 (+03) :{{Выдаліць}}. Не пабачыў значнасць праз малую колькасць заслуг і твораў. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:02, 14 мая 2026 (+03) :: [[Удзельнік:Feeleman]], няма ў нас такой практыкі, каб мы лічылі, што заслуг і твораў мае быць найменей, як напр. па чатыры ці сем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 08:42, 18 мая 2026 (+03) :{{Пакінуць}}. [https://zviazda.by/editions/news/z-ya-lenne-debyutnaga-zbornika-padzeya-khvalyuyuchaya-a-kali-tabe-tolki-tolki-spo-nilasya-dzevyatnats/ Крытыка "ЛіМ"] змясціла рэцэнзію на яе зборнік, так што значнасць для беларускамоўнага творцы відавочна пацверджана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 08:41, 18 мая 2026 (+03) :{{Пакінуць}}, крыніцы ёсць -- крытычныя матэрыялы, сяброўства з СПБ, і як для 20 гадоў [[ВП:АКЗ]] вытрыманы. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:58, 6 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул дапоўнены і захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:45, 6 чэрвеня 2026 (+03) == [[Музы́чны кура́тар]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, уласнае даследаванне, тэкст з самарэкламай неаўтарытэтных асоб. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:38, 31 мая 2026 (+03) :: Сёння ж артыкул [https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=Музыкальный_куратор Музыкальный куратор] хутка выдалены з РуВікі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:44, 31 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Не энцыклапедычны артыкул. Выдалена --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:22, 5 чэрвеня 2026 (+03) == [[Мікалай Міхайлавіч Зуеў]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}. Значнасць не паказана. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:45, 2 мая 2026 (+03) : {{пакінуць}}. Кандыдат навук, выдаў беларускамоўны дапаможнік «Тэорыя iмавернасцей i матэматычная статыстыка». Для БелВікі гэта істотна. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:21, 3 мая 2026 (+03) : {{пакінуць}}. У яго шмат прац, звычайна столькi прац у прафесароў. Ён даказаў вельмi важную тэарэму. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 01:45, 5 мая 2026 (+03) :: Тут не прынята разглядаць пладавітасць аўтара як доказ значнасці. [[Удзельнік:James M Irons]], пра тэарэму распавядзіце падрабязней, калі ласка. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:51, 5 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул пакінуты. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 10:19, 3 чэрвеня 2026 (+03) == [[NGC 894]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, не артыкул. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:49, 30 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Старонка без карыснага зместу ператворана ў перасылку. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:42, 30 мая 2026 (+03) == [[Арцём Артуравіч Паддубны]] == {{Закрыта}} Энцыклапедычная значнасць адсутнічае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:03, 8 мая 2026 (+03) :{{Выдаліць}}. Акрамя таго, што адсутнічае значнасць, дык і артыкул выглядае бедна. Няма крыніц, зносак. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:00, 14 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:24, 27 мая 2026 (+03) == [[Рэанімацыйны пакет рэформаў для Беларусі]] == {{Закрыта}} Адна з ініцыятыў, якіх туча. Не паказана значнасць. Вікіпедыя — не дошка для рэкламы. Калі б была значнасць і грамадская зацікаўленасць — іншая справа. Тут проста справа стварыць артыкул пра праект. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:15, 18 мая 2026 (+03) : {{выдаліць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 08:34, 18 мая 2026 (+03) :{{Выдаліць}}. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:24, 18 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. З 2020 года да цяперашняга часу — толькі праект аб намерах. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:20, 27 мая 2026 (+03) == [[Тымаці Оліфант]] == {{Закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:43, 26 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць, крыніцы ёсць тут https://en.wikipedia.org/wiki/Timothy_Olyphant. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 20:27, 29 сакавіка 2026 (+03) :: [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]], тое што яны ёсць у АнглВікі добра, але Беларуская Вікіпедыя, гэта іншы праект. Артыкул нават на стаб не цягне. : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць. Крыніцы таксама. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 17:36, 31 сакавіка 2026 (+03) :: Крыніцы ёсць, але адпаведнасць асобы адмысловым крытэрыям значнасці зусім невідавочная, таму, каб пацвердзіць [[Вікіпедыя:Значнасць]], маем падаць біяграфічную інфармацыю «досыць падрабязна», чаго ў артыкуле пакуль няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:06, 26 красавіка 2026 (+03) :::згодзен, трэба дапісаць артыкул хоць мінімальна. У іншых вікі інфармацыі багата, трэба браць і перакладаць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:30, 26 красавіка 2026 (+03) :::Згодны. Калі аўтар артыкула не працягне дадаваць інфармацыю туды - {{Зраблю| 28.04.2026}} [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:37, 26 красавіка 2026 (+03) ::::{{Зроблена}}, хоць і спазніўся на два дні. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 16:48, 30 красавіка 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул дапрацаваны. Дзякуй вялікі {{u|Feeleman}}! Застаўлена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:52, 1 мая 2026 (+03) == [[Індустрыялізацыя і калектывізацыя ў БССР]] == {{закрыта}} Няма крыніц, няма нейтральнасці. Мяркую, сам тэкст скапіяваны аднекуль, чым парушае аўтарскія правы. Увогуле, выглядае як нейкая савецкая агітка.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:23, 28 студзеня 2026 (+03) : Я папрацую з артыкулам. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 28 студзеня 2026 (+03) :Іх трэба раздзяліць на два. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:59, 12 сакавіка 2026 (+03) :: [[Індустрыялізацыя ў БССР]] і [[Калектывізацыя ў БССР]]. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:05, 13 сакавіка 2026 (+03) :::згодзен, што трэба раздзяліць. Хоць і аб’ём пакуль невялікі [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:28, 26 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Крыніцы з’явіліся. ДобрыБрат трошкі яго дапрацаваў. Праблемы ёсць, але яны ўжо не звязаныя з выдаленнем. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:49, 1 мая 2026 (+03) == [[Марфінізм Пылку (музычны артыст)]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, пустышка. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:25, 24 красавіка 2026 (+03) ::{{выдаліць}}, прычым хутка [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:31, 26 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}} пуста. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 12:01, 24 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}} пуста, няма значнасці асобы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:55, 27 красавіка 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Вельмі коратка, значнасць не паказана. Дапісваць, здаецца, ніхто не будзе. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:46, 1 мая 2026 (+03) == [[Цемраборцы (настольная гульня)]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, значнасці хіба зусім няма, нейкая самастойна выдадзеная гульня ад аматараў.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:02, 27 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}, пагаджуся, што прадукт даволі спецыфічны, але выдаліўшы гэты артыкул мы страцім інфармацыю аб пэўных фактах, звязаных са станаўленнем беларускага ролевага руху і настолак, якіх і так не так было шмат, і створым у будучыні глебу для чарговых папулісцкіх маніпуляцый а-ля "Мы, кантора ХХХ, першымі выпусцілі бел настольную картачную гульню". [[Удзельнік:Shurix-noise|Shurix-noise]] ([[Размовы з удзельнікам:Shurix-noise|размовы]]) 14:43, 30 красавіка 2026 (+03) :: Я ўжо бачу, што ёсць і АК за розныя часы, і нейкія даклады. Яшчэ пазней пагляджу наколькі рэкламнае ўсё, але пакуль выглядае як нешта значнае. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:49, 30 красавіка 2026 (+03) ::Абмяркоўвалі [[Вікіпедыя:Архіў запытаў на выдаленне/2023#Цемраборцы (настольная гульня)|ў 2023 годзе і пакінулі]], з таго часу яшчэ дадаліся крыніцы, ненавінавая цікавасць паказана. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:56, 30 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}, пагаджуся з аргументацыяй @[[Удзельнік:Shurix-noise|Shurix-noise]]. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 15:40, 30 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}} Крыніцы ёсць + ужо абмяркоўвалася. Не бачу сэнсу кідаць не сметнішча гісторыі хоць і малыя, але свае, беларускія, праекты. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:57, 30 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Гэты артыкул раней выстаўляўся на выдаленне і быў пакінуты. Змен абставін вакол прадмета артыкула ці змен правілаў Вікіпедыі не адбылося. Старонка захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:49, 1 мая 2026 (+03) == [[Парыж — Рубэ]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, вельмі кароткі артыкул. --[[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 18:26, 26 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Пратэстная намінацыя хутка закрытая. Ніводзін з зазначаных артыкулаў не з’яўляецца занадта кароткім. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:30, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Смерць фашызму]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, вельмі кароткі артыкул. --[[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 18:21, 26 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Пратэстная намінацыя хутка закрытая. Ніводзін з зазначаных артыкулаў не з’яўляецца занадта кароткім. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:30, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Vite]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, вельмі кароткі артыкул. --[[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 18:20, 26 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Пратэстная намінацыя хутка закрытая. Ніводзін з зазначаных артыкулаў не з’яўляецца занадта кароткім. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:30, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Depo DIY]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, камерцыйная рэклама, кросвікіспам. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:02, 5 лютага 2026 (+03) ::Я б усё ж прапанаваў {{пакінуць}}. Стыль уласна артыкула не рэкламны. Найвялікшая сетка будаўляных крамаў у Латвіі, да таго ж і міжнароднай можна лічыць. Чаму тут выдаліць, а [[IKEA]] ці [[Lidl]] заставіць? [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:00, 5 лютага 2026 (+03) ::Бачу, што стваральнік у розных вікі прасоўвае артыкул - ну так, не вельмі добра выглядае. Але ўсё ж не спам, тэкст чытэльны, інфармацыя карысная. Можна было б па [[ВП:НЕДАВЕДНІК]] выдаляць, але ўсё ж фірма не шараговая, нейкая значнасць ёсць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:05, 5 лютага 2026 (+03) ::: З аднога боку 2200 супрацоўнікаў, з іншага — ''Page on [eswiki] deleted'', ''Page on [enwiki] deleted''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:38, 5 лютага 2026 (+03) ::::Дивись мій акаунт в Українській та Латиській вікіпедії. Ти справді думаєш, що я тут рекламою займаюся? [[Удзельнік:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Размовы з удзельнікам:Votre Provocateur|размовы]]) 22:33, 5 лютага 2026 (+03) ::::: Тут абмяркоўваем артыкул, а не тваю персону. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:55, 5 лютага 2026 (+03) ::::Выдаленне ў іншых раздзелах, шчыра кажучы, не аргумент. Іх там можа і не цікавяць мелкія па іх мерках фірмы з усходняй Еўропы. Гэтак жа бы выдалілі пра наш [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]]. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:22, 6 лютага 2026 (+03) ::::: Існуе кансэнсус аб тым, што ў БелВікі дапушчальны пэўны беларусацэнтрызм, але як гэта прыцягнуць да дадзенага кейса, невядома. Таксама мабыць [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]] паводле маштабаў дзейнасці пасалідней будуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:34, 6 лютага 2026 (+03) ::::::Мяркую, што А-100 і Еўраопт можна аднесці да лідараў ў сваіх галінах эканомікі ўнутры Беларусі, і таму маем пра іх артыкулы, а не толькі праз беларусацэнтрызм. ::::::Аналагічна з гэтым Depo: у сваёй нішы лічыцца лідарам, недзе у топах латвійскіх кампаній. Я б і артыкулы пра Rimi і Maxima прывітаў, калі б хто стварыў, хоць яны да Беларусі ніякага дачынення не маюць. Дадаць толькі ў артыкул [[Эканоміка Латвіі]] параграф пра рытэйл і цалкам натуральна будзе мець артыкулы пра згаданыя там фірмы. ::::::Я ўвогуле лічу, што можна пісаць хоць пра найвялікшыя фірмы Науру. Толькі каб захоўвалася структура: спачатку пра эканоміку краіны і яе галіны, а потым дэталі. Але гэта так, рэмарка. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 02:29, 7 лютага 2026 (+03) ::::::: Калі казаць пра лідараў рынку паводле краін, то Науру не падтрымаю, карлікавымі прынята лічыць краіны меншыя за [[Люксембург]]. Depo DIY здэцца сапраўды лідар у нішы, але не лідар у галіне. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:53, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Няма значнасці [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:48, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Рэкламны змест. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:32, 11 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. 2-е месца сярод DIY-рытэйлераў краін Балтыі. Доля рынку, прыкладна каля 40%--[[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]] ([[Размовы з удзельнікам:J-ka Zadzvinski|размовы]]) 18:39, 13 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Паказана, што кампанія займае істотнае месца сярод DIY-рытэйлераў краін Балтыі. Пакуль што няма кансэнсэнсусу наконт прызнання гэтай галіны як самастойнай у эканоміцы, таму значнасць прадмету артыкула ставіцца пад сумненне. Старонка захавана з даданнем адпаведнага шаблону. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:53, 25 красавіка 2026 (+03) == [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)]] == {{закрыта}} : Выдалены раней паводле абмеркавання, гл. [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:53, 16 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}. Раней не былі пакінуты прычыны для выдалення. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:28, 16 красавіка 2026 (+03) ::: Таксама я нядаўна дадаў "значнасць" у артыкул і цяпер ён не падыходзіць да хуткага выдалення: Хутка могуць выдаляцца артыкулы, калі: Выдаленыя раней паводле абмеркавання артыкулы, створаныя наноў з тым жа ці неістотна адрозным зместам '''без новых акалічнасцяў''', якія б прымусілі пераглядзець папярэдняе рашэнне аб выдаленні. (з [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]) [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:42, 16 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:26, 19 красавіка 2026 (+03) : Знайшоў адзін артыкул на The Village, які апісваў дзейнасць групы. Больш нічога не знайшоў, хаця можа я і не вельмі добра шукаў. Думаю, што пакуль гэта выдаленне, бо значнасці (у межах Вікі) не хапае. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:38, 19 красавіка 2026 (+03) :: {{Пакінуць}} Яшчэ быў [https://dtf.ru/music/2582003-vokrug-fonarnogo-stolba-videoigry-2019 кароткі артыкул] на dtf.ru і [https://www.youtube.com/watch?v=eAEelhW7e6s выпуск] "Музыка в Кубе" на Ютубе. Таксама я не зразумеў, што азначае "у межах Вікі". [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 18:41, 20 красавіка 2026 (+03) ::: [[Вікіпедыя:Значнасць]] — Традыцыйна лічаць, што энцыклапедычнага апісання вартыя не ўсе аб’екты і тэмы, а толькі найболей значныя, якія чымсьці істотна вылучаюцца з агульнага шэрагу. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:47, 20 красавіка 2026 (+03) ::: DTF - не [[ВП:АК]], "Музыка в Кубе" - таксама. The Village пакуль самая добрая крыніца. Можа ёсць яшчэ нешта? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:56, 20 красавіка 2026 (+03) ::::[https://m.vk.com/@ppbvfs-priyatno-poznakomitsya-yoo Пост] у ВК ад Winter Mute Music, [https://podster.fm/podcasts/muzykalnoe-korolevstvo/e/337203/muzykalnoe-korolevstvo-vokrug-fonarnogo-stolba-1-vypusk эпізод] падкаста "Музыкальное королевство", здаецца усё. Але артыкула The Village можа хопіць? [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 19:12, 20 красавіка 2026 (+03) :::Перастаньце пакідаць шаблон «пакінуць» па некалькі разоў. Абмеркаванне працуе не так, колькасць «пакінуць» ад аднаго ўдзельніка не паўплывае. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 11:51, 22 красавіка 2026 (+03) :{{Выдаліць}}, створаны па-за працэдурай аднаўлення выдаленых старонак. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 22:06, 23 красавіка 2026 (+03) ::Гэта забаронена? [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 10:40, 24 красавіка 2026 (+03) ::: Пажадана ўсё ж такі прытрымлівацца хоць нейкіх [[Вікіпедыя:Выдаленне старонак#Пасля выдалення|правілаў]]. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 14:53, 24 красавіка 2026 (+03) ::::Не ведаў. Прабачце, але артыкул ўжо адноўлены і асабіста я не бачу відавочных прычын для выдалення. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 15:53, 24 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Па-першае, артыкул раней ужо выдаляўся, таму, згодна з працэдурай, спачатку варта было стварыць запыт на [[ВП:АВС]]. Па-другое, каб не разводзіць бюракратыю, на гэты момант артыкул не адпавядае крытэрыям значнасці беларускай Вікіпедыі. Сярод прыведзеных крыніц толькі адна (спасылка на «The Village») адпавядае патрабаванням [[ВП:АК]]. Астатнія матэрыялы не з’яўляюцца аўтарытэтнымі крыніцамі. Такім чынам, значнасці ў межах Вікіпедыі недастаткова. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:12, 25 красавіка 2026 (+03) == [[EIZVA]] == {{закрыта}} * {{выдаліць}}, значнасць прадмету артыкула не пацвярджаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:19, 8 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:16, 17 красавіка 2026 (+03) == [[Крысціна Віталеўна Лядская]] == {{закрыта}} З дасягненняў покуль чырвоны дыплом і аспірантура. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:51, 8 красавіка 2026 (+03) :Я не успела ещё дописать статью, не надо делать поспешных выводов. Мне из-за границы не открываются белорусские источники. Приеду в Минск — допишу. [[Удзельнік:Rabbi Mendl|Tatiana Matlina]] ([[Размовы з удзельнікам:Rabbi Mendl|размовы]]) 00:39, 10 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул дапоўнены, намінацыя закрыта ініцыятарам. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:14, 14 красавіка 2026 (+03) == [[Фарыс Німр]] == {{закрыта}} Не артыкул, старонка да хуткага выдалення. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:37, 9 красавіка 2026 (+03) : Спроба заліць туды аўтапераклад незачотная. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:54, 9 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул створаны, вычытаны і захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:12, 14 красавіка 2026 (+03) == Казахі у == {{закрыта}} Артыкулы аўтаматычнага перакладу з памылкамі ўжо ў назве, іх немагчыма вычытаць нават з вялікім жаданнем. * [[Казахі у Манголіі]] * [[Казахі у Туркменіі]] * [[Казахі у Іране]]--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:10, 20 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:48, 3 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Даволі відавочны [[ВП:МАШПЕР]], які ніхто за гэты час не выправіў. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:33, 14 красавіка 2026 (+03) == [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)]] == {{Закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць прадмету артыкула не пацвярджаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:33, 3 красавіка 2026 (+03) ::Гэты гурт даволі папулярны, каб пра яго быў артыкул. Па [https://music.yandex.by/artist/5578874 звесткам] Яндекс Музыкі зараз ён мае 75 565 слухачоў у месяц. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 15:14, 5 красавіка 2026 (+03) ::: Почему бы о нём не написать статью по-русски? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:17, 5 красавіка 2026 (+03) ::::Можна. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 15:29, 5 красавіка 2026 (+03) ::::Але гэта праца удзельнікаў рускай Вікіпедыі. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 15:36, 5 красавіка 2026 (+03) ::::: Очень жаль. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:39, 5 красавіка 2026 (+03) {{Канец закрытай секцыі}} ===Вынік=== 20:07, 12 красавіка 2026 {{у|J-ka Zadzvinski}} выдаліў старонку Вакол ліхтарнага слупа (гурт). [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 12:44, 13 красавіка 2026 (+03) == [[Валер Віктаравіч Руселік]] == {{закрыта}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:49, 25 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} няма значнасць. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:45, 3 сакавіка 2026 (+03) : Не праходзіць як журналіст ды блогер? Усё ж нават "зоркай" Белсата яго [https://nashaniva.com/372748 называюць]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 00:16, 4 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Старонка выдалена ўдзельнікам [[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]]. Таму вынік фармальны. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:14, 12 красавіка 2026 (+03) == [[Аляксандр Іосіфавіч Урбановіч]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, кандыдат навук, дацэнт, меў навуковыя інтарэсы, усё. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:51, 29 сакавіка 2026 (+03) : {{Выдаліць}} значнасць не падмацаваны крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:53, 30 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}, вядомы навуковец, шмат навуковых прац. Ёсць крынiцы. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 12:52, 30 сакавіка 2026 (+03) :: [[Удзельнік:James M Irons]], колькасць навуковых прац не мае асаблівай ролі, важней паказаць прызнанне яго заслуг у навуковым свеце. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:17, 30 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 10:48, 10 красавіка 2026 (+03) == [[TDK]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:46, 23 сакавіка 2026 (+03) ::Артыкул невялікі, можна выправіць. Я папрацую бліжэйшым часам. ::{{Зраблю|10-04-2026}} [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:16, 28 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул выпраўлены і захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:56, 9 красавіка 2026 (+03) == [[King Promise]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} значнасць не падмацаваны крыніцамі, толькі сайт творцы. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:51, 23 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. Крыніцы ёсць.--[[Удзельнік:Dzianis Niadbajla|J-ka Zaprudnik]] 15:33, 2 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Спасылкі на незалежныя крыніцы нароўні з сайтам творцы пададзены, старока захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:54, 9 красавіка 2026 (+03) == [[Ruslan Saberov]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не пацвярджаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:18, 8 сакавіка 2026 (+03) :: [https://ru.wikipedia.org/wiki/Ruslan_Saberov неоднократное воссоздание вместо повторного обсуждения]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:11, 11 сакавіка 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:01, 9 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. Неаднаразовае аднаўленне замест паўторнага абмеркавання — пастаўлена бестэрміновая ахова ад стварэння. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 22:53, 1 красавіка 2026 (+03) == [[Сезон 2022/2023 «Цмокі-Мінск-2»]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Пуста. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:34, 31 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === гэта карэктная перасылка. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:50, 31 сакавіка 2026 (+03) == [[MakEditor:81-717/714/Чарнавік]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 11:55, 30 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:04, 30 сакавіка 2026 (+03) == [[Раавітса (прыпыначны пункт)]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Памылковы рэдырэкт. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:52, 30 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:00, 30 сакавіка 2026 (+03) == [[A optima/Чарнавік]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Не артыкул. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:54, 26 сакавіка 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 11:32, 26 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:20, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Сехемкара II]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} пустая старонка. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:55, 23 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:47, 23 сакавіка 2026 (+03) == [[Святлана Іванаўна Загнетава]] == {{закрыта}} Відавочна, што агульны крытэрый значнасці не выконваецца. Таксама асоба не настолькі выдатная, каб можна было падцягнуць [[Вікіпедыя:Значнасць асоб #Дадатковыя крытэрыі]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:40, 18 сакавіка 2026 (+03) : У артыкул [[Хлебапякарная прамысловасць Беларусі]] шмат што можна перанесці. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:13, 18 сакавіка 2026 (+03) :Так, усё можна перанесці, згадаць саму Загнетаву. У раздзеле Вядомыя асобы артыкула пра Смаргонь даць яе біяграму, бо літаральна будзе пару сказаў. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:10, 18 сакавіка 2026 (+03) :: {{зроблена}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:20, 19 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Змест са старонкі вынесены, адміны могуць яе выдаляць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:49, 20 сакавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Змагары з літвінізмам]] == {{закрыта}} * {{выдаліць}}, вынік уласнага даследавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:13, 22 лютага 2026 (+03) *:Людзі змаюгаюцца з літвінізмам, што прама вынікае з іх біяграфій, у чым уласнае даследаванне? Калі мы дадаем людзей у катэгорыю "Анархісты N-краіны" ці "Антыфашысты N-краіны", то гэта таксам арыгінальнае даследаванне? [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 13:22, 22 лютага 2026 (+03) *:: Ты, калега, мабыць таксама шмат з чым і шмат з кім змагаешся. І ў Беларусі ты не адзін такі, але катэгорыі "Змагары з Беларусі" мы не будзем ствараць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:24, 22 лютага 2026 (+03) *:Няма тут уласнага даследавання, літвінізм сфармуляваны Баранаўскасам, то-бок прынамсі ў нейкай паралельнай рэчаіснасці ён ёсць. На гэта лёгка знайсці аўтарытэтныя крыніцы ў адпаведным артыкуле. Практычна "з'ява" ў гэтай рэальнасці прызнана пагрозай нацыянальнай бяспецы Літвы і з ёю змагаюцца, ёсць заявы ад Дэпартамента бяспекі і іншых ведамстваў. Адпаведна, ёсць змагары. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:10, 12 сакавіка 2026 (+03) :: Змагары ёсць, і што з таго вынікае? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:19, 12 сакавіка 2026 (+03) ::: Катэгорыю "Змагары" створым? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:22, 12 сакавіка 2026 (+03) ::::[[:Катэгорыя:Праціўнікі літвінізму]] або [[:Катэгорыя:Крытыкі літвінізму]]. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:24, 12 сакавіка 2026 (+03) :::Нічога не вынікае, проста змагары, як Партос казаў: "я б'юся, бо б'юся", -- значыць, яны бачаць у гэтым сэнс. Калі "змагары" здаюцца ўжо занятымі, можна "праціўнікі", рэдкая наогул катэгорыя ў Вікіпедыі, але ёсць [[:fr:Catégorie:Opposant|Catégorie:Opposant]]. Звычайна абмяжоўваецца ўсё прыхільнікамі розных плыняў, але тут здаецца ніяк не абмяжуешся. [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:22, 12 сакавіка 2026 (+03) :::: Абмяжуешся. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:25, 12 сакавіка 2026 (+03) ::::: Не трэба навешваць на сучаснікаў ярлыкоў. Рэдактарам Вікіпедыі не стае для гэтага аўтарытэту. Хай спачатку вырашыць экспертная супольнасць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:30, 12 сакавіка 2026 (+03) :::::Здаецца, "крытыкі" якраз тая форма, што прызнаецца як ВП:НПГ [[:en:Category:Writers_of_social_and_political_criticism|Category:Writers of social and political criticism]]. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:31, 12 сакавіка 2026 (+03) :::::: Critics of liberalism (1 P) — вось дык напаўненне катэгорыі! Не чытаюць англамоўныя беларускай прэсы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:37, 12 сакавіка 2026 (+03) :::::::Яны іншае чытаюць <bdi>Critics of feminism</bdi> (2 C, 217 P). --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:41, 12 сакавіка 2026 (+03) :::::::: Critics of artificial intelligence — цэлых 22, на чале з Папам Рымскім. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:44, 12 сакавіка 2026 (+03) ::::::::: Наконт непрыняцця фемінізму — харошы прыклад, комплексы ВікіРэдактараў раскрывае красамоўна. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:57, 12 сакавіка 2026 (+03) :::::::::: Змагары з мультыкультуралізмам ёсць, а змагароў з нацыяналізмам няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:09, 12 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Ператварыў на [[:Катэгорыя:Крытыкі літвінізму]] і далучыў да адпаведнай надкатэгорыі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:59, 13 сакавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Культурныя спрэчкі]] == {{закрыта}} * {{выдаліць}}, вынік уласнага даследавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:20, 22 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Знайшліся інтэрвікі, намінацыю закрыў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:39, 12 сакавіка 2026 (+03) == [[Дыльнозахон Каттахонова]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:35, 10 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена, дрэнны машынны пераклад, таксама пытанні па значнасці. Можаце нармальна перапісаць у сваёй прасторы імёнаў і паведаміць адміністратарам, калі напішаце нешта адэкватнае. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 19:02, 12 сакавіка 2026 (+03) == [[Саунтрэс]] == {{закрыта}} * {{выдаліць}}, значнасць не пераўзыходзіць навіннай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:09, 28 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Вікіпедыя - не слоўнік. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:46, 3 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена па тых жа прычынах, што і чыназес. Значнасці не паказана.[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 19:01, 12 сакавіка 2026 (+03) == [[Чыназес]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Не слоўнік. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:44, 3 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул быў хутка выдалены, значнасць выразна не паказана. Да таго ж, зноскі на Вікіпедыю — гэта вяршыня. Калі нехта захоча аднавіць старонку і будзе паказана выразна значнасць, спачатку перапішыце нармальна на сваёй падстаронцы і потым паведамце адміністратарам.[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 18:59, 12 сакавіка 2026 (+03) == [[Жан-Луі Гасэ]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:00, 9 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Каб выставіць артыкул да выдалення, трэба зайсці праз закладку ''правіць'' у акенца рэдагавання артыкула, у першым радку паставіць '''<nowiki>{{да выдалення|}}</nowiki>'''. Працэдура выстаўлення старонкі да выдалення не была выканана, прапанова засталася без рэагавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:06, 9 сакавіка 2026 (+03) == [[Мачулішчы (аэрадром)]] == {{закрыта}} Большая частка тэкста абаронена аўтарскімі правамі і супадае з тэкстам, размешчаным у выданні «Наша Ніва» (артыкул «Мачулішчы, Мачулішчы… А што значыць па-беларуску „мачулішча“?»). Не быў прадстаўлены відавочны дазвол ад уладальнікаў матэрыялу на яго свабоднае распаўсюджанне. Як патэнцыйнае парушэнне аўтарскіх правоў прыйдзецца выдаліць інфармацыю, якая слова ў слова супадае з інфармацыяй у гэтым артыкуле. Тое, што застанецца, да артыкула не будзе дацягваць. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:38, 7 сакавіка 2026 (+03) :па-першае, я сам і ёсць аўтарам таго тэксту ў НН. па-другое, я цяпер істотна дапоўніў артыкул, ён павялічыўся ў некалькі разоў. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 21:43, 7 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул дапрацаваны і захаваны. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 22:47, 8 сакавіка 2026 (+03) == [[Янка Тарчэўскі]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, няма значнасці. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 23:02, 14 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. Жахліва аформлена, няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:08, 20 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Значнасці няма. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:49, 3 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Ёсць кансэнсус за выдаленне. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 00:24, 4 сакавіка 2026 (+03) == [[AniBel]] == {{закрыта}} Аматарская суполка. Распаўсюджванне пірацкага кантэнту. Вікіпедыя — не каталог.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:59, 7 лютага 2026 (+03) :Ого, некалькі месяцаў вісеў артыкул і толькі зараз апомніліся. Прам сьмешна з гэтага [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 21:57, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, аргументаў дзеля захавання артыкула не бачна. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:26, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:46, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 01:06, 16 лютага 2026 (+03) == [[Лагодны Цмок]] == {{закрыта}} Значнасць прадмету артыкула пастаўлена пад сумненне. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:32, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Гэта звесткі не для Вікіпедыі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:26, 9 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:45, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 01:05, 16 лютага 2026 (+03) == [[СонейкаПрадакшн]] == {{закрыта}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:00, 7 лютага 2026 (+03) :Новы этап у перакладніцкай сферы (дубляваньне і адаптацыя тэксту). Таксама гэтая і ўсе іншыя каманды з'яўляюцца часткай гісторыі і рабілі у той ці іншай ступені ўклад у беларускую культуру. [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 22:01, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:22, 8 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі. {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:58, 16 лютага 2026 (+03) == [[Скрынка (сеціва)]] == {{закрыта}} Няма значнасці. Вікіпедыя — не каталог.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:56, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, проста старонка ў сеціве. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:15, 7 лютага 2026 (+03) :Таксама трэба выдаліць старонкі пра Анібел і Лагодны Цмок, бо Вікіпедыя — не каталог [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 21:48, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:46, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:56, 16 лютага 2026 (+03) == [[Зьнічка (сеціва)]] == {{закрыта}} Проста сайт з пірацкім кантэнтам. Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:55, 7 лютага 2026 (+03) :Anibel і Лагодны Цмок таксама проста сайты з пірацкім кантэнтам, але старонкі пра іх існуюць [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 21:47, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:06, 8 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі. {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:53, 16 лютага 2026 (+03) == [[Bilbo's]] == {{закрыта}} Аматарская суполка. няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:57, 7 лютага 2026 (+03) :Анібел і Лагодны Цмок таксама аматарскія суполкі, але старонкі пра іх існуюць. Пра значнасьць напісана ў адпаведным разьдзеле. Ініцыятыва з'яўлялася новым этапам у перакладніцкай сферы. [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 21:55, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:23, 8 лютага 2026 (+03) :<nowiki>{{Супраць}}</nowiki> <nowiki>{{Пакінуць}}</nowiki> Учора не адразу ўбачыў як гэтыя знакі ставіць. Я адкажу за ўсе артыкулы, якія перанёс учора з іншай беларускай Вікіпедыі. Галоўная значнасьць гэта гісторыя. Усе гэтыя праэкты з'яўляюцца часткай гісторыі. Так, для звычайнай гісторыі (якую сабе людзі ўяўляюць) гэта ня мае каштоўнасьці. Аднак сёньня ё розныя гісторыі, напрыклад: гісторыя навукі, паўсядзёнасьці, мастацтва і г.д. І ўжо для гісторыі аматарскага перакладу гэтыя старонкі прадстаўляюць каштоўнасьць, бо з'яўляюцца крыніцай у дасьледаваньнях. Таксама гэтыя артыкулы даюць зразумець як разьвіваўся аматарскі пераклад, пасьлядоўнасьць падзей. Таксама ўклад у беларускую культуру, новыя падыходы ў аматарскім перакладзе, што зноў жа карысна для гісторыі і дасьледаваньняў. :Таму ўсе артыкулы пра праэкты варта пакінуць! [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 14:39, 8 лютага 2026 (+03) ::Мда... штосьці не працуюць гэтыя шаблоны [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 14:39, 8 лютага 2026 (+03) ::: [[Вікіпедыя:Значнасць]] — вось неяк так. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:06, 9 лютага 2026 (+03) ::::Пачытаў, і артыкул мае значнасьць. У публічных крыніцах не напісана (і ня будзе), але значнасьць апісана вышэй, што таксама дазваляецца як значнасьць. [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 18:43, 9 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:42, 16 лютага 2026 (+03) == [[Кінакіпа]] == {{закрыта}} Няма значнасці, проста сайт з пірацкім кантэнтам. Хоць для беларускай мовы ў сённяшніх умовах гэта і мае пэўную значнасць, але для энцыклапедыі каталог пірацкага відэа — перабор.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:54, 7 лютага 2026 (+03) :Анібел і Лагодны Цмок таксама проста сайты з пірацкім кантэнтам. Тыя артыкулы таксама варта выдаліць. [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 21:50, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі. {{закрыта-канец}} === Вынік === Рэклама сайта с пірацкім кантэнтам. Значасці няма. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:35, 16 лютага 2026 (+03) == [[На чатырох Верацеях]] == {{закрыта}} Вікіпедыя — не даведнік для вандроўнікаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:10, 16 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:32, 16 лютага 2026 (+03) == [[Арцём Халяеў]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, не артыкул. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:28, 14 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === У вызначэнні — толькі тры словы. Значнасць асобы не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:30, 16 лютага 2026 (+03) == [[Уладзіслаў Шылюк]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не паказана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:43, 4 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, згодны, што проста быць удзельнікам каманды недастаткова. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:24, 5 лютага 2026 (+03) :: Калега [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]], тут больш істотна, што агульны крытэрый значнасці не выконваецца, то бок асоба ў артыкуле бадай не апісана. А ў прынцыпе мы прафесійных спартоўцаў паважаем, і якасныя артыкулы пра іх у БелВікі могуць існаваць, нават калі людзі й не мелі шматгадовай выбітнай кар'еры. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:30, 5 лютага 2026 (+03) :::Зразумела, дзякуй. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:23, 6 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:31, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:47, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:23, 14 лютага 2026 (+03) == [[Леанід Цітоў]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не паказана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:46, 4 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, энцыклапедычная значнасць не паказана, быць удзельнікам каманды недастаткова. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:25, 5 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:32, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:47, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:22, 14 лютага 2026 (+03) == [[Аляксей Сірчанка]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не паказана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:51, 4 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, энцыклапедычная значнасць не паказана, быць удзельнікам каманды недастаткова. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:26, 5 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:32, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:47, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:20, 14 лютага 2026 (+03) == [[Антон Самсонаў]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не паказана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:51, 4 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, энцыклапедычная значнасць не паказана, быць удзельнікам каманды недастаткова. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:26, 5 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:32, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:47, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:19, 14 лютага 2026 (+03) == [[Іван Кухарэнка]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не паказана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:55, 4 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, энцыклапедычная значнасць не паказана, быць удзельнікам каманды недастаткова. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:27, 5 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:33, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:46, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:16, 14 лютага 2026 (+03) == [[Марыя Пархімчык]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 08:46, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Рэкламны артыкул без нармальных крыніц.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:05, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}} Вы лічыце, што сябра Саюзу пісьменьнікаў не можа быць адзначаны ў вікіпэдыі? А калі яе жыцьцяпіс пазначаны на Міжнароднага саюзу беларускіх пісьменьнікаў? [https://bellit.info/persons/abukhovich-alhjerd.html Міжнародны саюз беларускіх пісьменьнікаў// Асобы] Ці гэта таксама не значна? :) --[[Удзельнік:Dzejka|Dzejka]] ([[Размовы з удзельнікам:Dzejka|размовы]]) 22:36, 21 студзеня 2026 (+03) :: Калега [[Удзельнік:Dzejka|Dzejka]], сапраўды такі склаўся ў БелВікі звычай, што адной толькі прыналежнасці да пісьменніцкага саюза недастаткова для пацвярджэння энцыклапедычнай значнасці творцы. Тут бы пашукаць рэцэнзій на яе творы ў аўтарытэтных крыніцах ці нейкіх іншых сведчанняў прызнання яе творчасці крытыкай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:48, 21 студзеня 2026 (+03) {{Выдаліць}} Пагаджуся, што можна выдаліць [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 19:50, 28 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Пакуль што энцыклапедычная значнасць не паказана. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:22, 5 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:07, 9 лютага 2026 (+03) == [[Павел Слюнькін]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:47, 16 студзеня 2026 (+03) ::'''Асоба лічыцца значнай, калі яна досыць падрабязна апісана ў [[Вікіпедыя:Аўтарытэтныя крыніцы|надзейных]] [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне|другасных крыніцах]], [[Вікіпедыя:Правяральнасць|незалежных]] ад яе, што наўпрост задавальняе крытэр значнасці:''' ::https://rm.coe.int/report-addressing-the-specific-challenges-faced-by-the-belarusians-in-/1680ab3442 ::https://www.ibanet.org/Belarus-the-human-cost-of-the-crackdown-on-dissent ::https://www.gmfus.org/belarus-change-tracker-seeing-trends-through-news-fog ::https://bct.expert/be/about/ ::https://lmc.icds.ee/speaker/pavel-slunkin/ ::https://georgiatoday.ge/pavel-slunkin-belarus-lessons-for-georgia/ ::https://cepa.org/author/pavel-slunkin/ ::https://ecfr.eu/profile/pavel_slunkin/ ::https://belinstitute.com/en/news/review-2021-forecast-2022 ::https://ex-press.live/rubrics/politika/2024/06/19/eks-diplomat-pavel-slyunkin-zapad-ne-gotov-idti-na-ustupki-lukashenko-no-ostorozhnichaet-opasayas-ego-sprovocirovat ::https://www.dw.com/ru/jeks-diplomat-zadacha-es-nashhupat-protivorechija-mezhdu-lukashenko-i-putinym/a-59295981 ::https://nashaniva.com/ru/328408 ::https://pozirk.online/ru/longreads/85750/ ::https://newbelarus.vision/artykuly/pavel-slyunkin-ob-izmeneniyax-v-mide-vedomstvo-mozhet-nabirat-luchshix-specialistov/ ::https://gazetaby.com/post/slyunkin-esli-svoboda-mnenij-dlya-vas-ne-priemlemy-to-poluchitsya-ne-g/202762/ ::https://news.zerkalo.io/life/86489.html ::??? [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:47, 19 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. Значнасці няма.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 23:21, 16 студзеня 2026 (+03) ::Значнасць асоб у Вікіпедыі вызначаецца па наступных крытэрах: ::Асоба лічыцца значнай, калі яна досыць падрабязна апісана ў [[Вікіпедыя:Аўтарытэтныя крыніцы|надзейных]] [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне|другасных крыніцах]], [[Вікіпедыя:Правяральнасць|незалежных]] ад яе (+). ::Асоба зрабіла шырокавядомы ўнёсак, які стаў прызнаным фактам у яе галіне дзейнасці (+). ::Навукоўцы, '''даследнікі''', філосафы (для зручнасці назавем іх «[[навуковы свет]]») даволі ўплывовыя ў навуковым свеце без згадвання іх біяграфій у другасных крыніцах (+). ::'''На сённяшні дзень беларусаў-экспертаў у замежных аналітычных цэнтрах можна пералічыць па пальцах адной рукі. Не разумею вашую пазіцыю па «нязначнасці».''' [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:28, 19 студзеня 2026 (+03) ::: тут трэба дадаткова паказаць, наколькі гэта асоба ўплывовая ў навуковым свеце; покуль што значнасць даследчыка прамалёўваецца, але не пацвярджаецца. Аднога факту работы ў даследчым цэнтры недастаткова. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:46, 21 студзеня 2026 (+03) ::::Эксперт па Беларусі якога цытуюць the New York Times, DW, France24, Atlantic Council, etc падаецца значнай асобай у галіне. ::::: Асоба лічыцца значнай, калі яна досыць падрабязна апісана ў [[Вікіпедыя:Аўтарытэтныя крыніцы|надзейных]] [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне|другасных крыніцах]], [[Вікіпедыя:Правяральнасць|незалежных]] ад яе (+). ::::[[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 17:25, 21 студзеня 2026 (+03) ::::: [[Удзельнік:Francišak Skaryna]], ты пачтай, што ніжэй напісана вялікімі чырвонымі літарамі пра т.зв. ''Агенцтва еўраатлантычнага супрацоўніцтва''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 21 студзеня 2026 (+03) :::::: Калі ты не хочаш артыкул пра асобу дапрацаваць, то і гэта старонка будзе выдалена. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:38, 21 студзеня 2026 (+03) :::::::Сторонка будзе выделеная таму што: :::::::а) вы паводзіце сябе як хамло :::::::б) вам не падабаецца персаналія :::::::? [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 17:58, 21 студзеня 2026 (+03) :::::::Прашу вас звяртацца да мяне на «вы» і спыніць хамства ў мой бок. Тое, што вы даўні карыстальнік Вікіпкедыі не дае вам аніякага права па-хамску ставіцца да іншых удзельнікаў. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 18:00, 21 студзеня 2026 (+03) ::::::Мне падаецца, што выдаленне артыкулаў праз суб'ектыўнае меркаванне і стаўленне асобных карыстальнікаў да персаналіяў і аб'ектаў з'яўляецца вандалізмам. Няма ўпэўненнасці, што шантаж удзельнікаў адпавядае духу Википедыі. Чаму вы грубіце замест таго, каб разам дапрацаваць артыкул і зрабіць Вікіпедыю лепш для карыстальнікаў не абазнаных у беларускіх арганізацыях і асобах? [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 18:05, 21 студзеня 2026 (+03) : {{выдаліць}}, не бачна жадаючых палепшыць артыкул, а ў існым выглядзе яго змест не пацвярджае энцыклапедычнай значнасці асобы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:07, 21 студзеня 2026 (+03) ::Калі ласка, прапануйце катэгорыі для паляпшэння. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 18:38, 21 студзеня 2026 (+03) ::У артыкуле 10 спасылак на аўтарытэтныя незалежныя крыніцы, якія апісваюць асобу і спасылаюцца на публікацыі даследчыка ў ягонай галіне экспертызы – што, безумоўна, пацвярджае энцыклапедычную значнасць асобы. Я з задавальненнем дадам патрэбныя катэгорыі, але давайце працаваць канструктыўна разам, а не антаганістычна. Дзякуй, калегі. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 18:42, 21 студзеня 2026 (+03) {{Выдаліць}} Пагаджуся, што трэба выдаліць [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 19:43, 28 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:05, 9 лютага 2026 (+03) == [[Таццяна Мiкалаеўна Мiкушына]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:38, 21 студзеня 2026 (+03) ::Дадзены артыкул можа адпавядаць крытэрам значнасці для пісьменнікаў. У правілах вызначана, што значнымі з'яўляюцца "Аўтары … і іншыя прадстаўнікі творчых прафесій  ... твор (або творы) якіх прыцягнулі значную ўвагу крытыкаў." ::У артыкуле ёсць спасылкі на 5 рэцэнзій профільных навукоўцаў на кнігі Т. Мікушынай: рэлігіязнаўцы і філосафа на кнігі духоўнага зместу, гісторыка на кнігу гістарычнага зместу і г.д. ::На старонцы абмеркавання дадзенага артыкула як на загану ўказвалася на тое, што дадзены артыкул раней выдаляўся ў расійскай вікіпедыі. Аднак у тыя гады, калі ён выдаляўся, яшчэ не было тых крыніц, якія азначаныя ў беларускім артыкуле, або былі адзінкі з іх. Палова крыніц датуецца 2019-2022 гадамі. ::Апроч рэцэнзій навукоўцаў інфармацыя пра Т. Мікушыну ёсць у рэлігіязнаўчай  манаграфіі "Тэасофiя без межаў: мiжкультурныя i мiждысцыплiнарныя перспектывы сучаснага эзатэрычнага руху", у дакладзе профільнага дзярж. дэпартамента прэм’ер-міністру Францыі пра стан спраў у асяроддзі новых рэлігійных рухаў, у аналітычных артыкулах нацыянальнага інфарм. агенцтва Украіны "УкрІнфарм", агульнарасійскай газеты "Новыя весткі". [[Удзельнік:Алесандр Бусел|Алесандр Бусел]] ([[Размовы з удзельнікам:Алесандр Бусел|размовы]]) 15:24, 21 студзеня 2026 (+03) ::Таксама ў зносках дадзенага артыкула ёсць інфармацыя, што кнігі гэтага аўтара перакладзеныя і апублікаваныя на 11 мовах (крыніца з назвай "Бiяграфiя Мікушынай Таццяны Мікалаеўны"). [[Удзельнік:Алесандр Бусел|Алесандр Бусел]] ([[Размовы з удзельнікам:Алесандр Бусел|размовы]]) 12:34, 22 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:32, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Значнасць не паказана.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:03, 21 студзеня 2026 (+03) :: Пане [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], то мо прагаласуйце і наконт гандбалістаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:15, 26 студзеня 2026 (+03) {{Выдаліць}} Аўтарка тэасофскай макулатуры [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:10, 28 студзеня 2026 (+03) : [[Удзельнік:DenisBorum]], у Вікіпедыі маюць існаваць артыкулы пра асоб з экстравагантнымі поглядамі, калі іх меркаванне асветлена ў дастатковым аб'ёме ў аўтарытэтных крыніцах. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:13, 28 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} па [[ВП:БС]], аўтарытэтнасць крыніц сумнеўная. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:35, 5 лютага 2026 (+03) : {{Пакінуць}} Дадаў у артыкул інфармацыю пра тое, што кнігі дадзенага аўтара перакладзеныя і апублікаваныя на 11 мовах. Шырокае распаўсюджанне кніг па краінах свету выяўляецца і ў крыніцах. Рэцэнзіі напісаныя навукоўцамі розных краін: Украіна (Ю. Заўгародны), Германія (B. Seidel-Dreffke), Партугалія (D. Metilka), Расія (А. Салаўёў, М. Скуратоўская). Таксама і аналітычныя матэрыялы: Германія (H. Krämer), Францыя (G. Fenech), Украіна (Укрiнформ), Расія (Книжная Индустрия, Новые Известия).--[[Удзельнік:Алесандр Бусел|Алесандр Бусел]] ([[Размовы з удзельнікам:Алесандр Бусел|размовы]]) 15:00, 5 лютага 2026 (+03) : {{Пакінуць}} артыкул напісаны не бездакорна, пра каштоўнасць творчасці таксама можна спрачацца, але найбольш мяне цікавяць крыніцы, дзе я не бачу спасылак на першасныя крыніцы, што ўжо надае ўпэўненасці ў тым, што гэты артыкул на галаву вышэй большасці намінантаў тут, хаця вядома, што частку крыніц можна назваць афіляванай. Як варыянт, можна пакінуць шаблон пра тое, што значнасць асобы ставіцца пад пытанне. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:36, 6 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Цікавасць з боку навуковага свету дадае значнасці дзейнасці асобы. Старонка захавана, але значнасць аб’екта артыкула ставіцца пад сумненне. Адпаведны шаблон на старонцы захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:43, 6 лютага 2026 (+03) == [[Губбет Аннет Алексееўна]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:01, 3 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, тэкст нечытальны, ды й значнасці ў персоны няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:44, 3 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, энцыклапедычная значнасць не паказана ([[ВП:ЗА]]), біяграфія сучасніка ўвогуле без крыніц ([[ВП:БС]]). --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:41, 5 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Машынны пераклад, значнасць асобы не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:45, 5 лютага 2026 (+03) == [[Нізам DRedd]] == {{закрыта}} Значнасць прадмету артыкула не пацвярджаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 10:08, 22 лістапада 2025 (+03) :Значымасць асоб у Вікіпедыі не з’яўляецца вынікам аднаразовага згадвання ў СМІ. Паводле прынцыпаў энцыклапедычнай значнасці, яна павінна пацвярджацца шматразовым, незалежным і надзейным асвятленнем у аўтарытэтных крыніцах. У выпадку з Нізамам DRedd гэтая ўмова цалкам выконваецца. Яго дзейнасць асвятлялася неаднаразова і ў розных фарматах: :публікацыі ў медыя, рецэнзіі на музычныя рэлізы, інтэрв’ю і асобныя матэрыялы пра творчасць. :Такі аб’ём незалежнай інфармацыі сведчыць пра тое, што Нізам DRedd мае ўстойлівую публічную прысутнасць, а яго праца атрымала заўважную ўвагу з боку розных крыніц, што адпавядае крытэрыям значымасці для артыкулаў пра дзеячоў культуры. [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 14:34, 22 лістапада 2025 (+03) :: Асоба мае чымсьці істотна вылучаюцца з агульнага шэрагу творцаў. Тут не бачна нічога асаблівага, акрамя згадак у медыях. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:38, 22 лістапада 2025 (+03) ::: Ні ў рускім, ні ў казахскім раздзелах артыкула няма, чаго так? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:40, 22 лістапада 2025 (+03) ::::Паважаны калега, хачу звярнуць увагу, што патрабаванне «асоба павінна істотна вылучацца з агульнага шэрагу творцаў» не з’яўляецца часткай крытэрыяў значнасці ў Вікіпедыі. Гэта суб’ектыўная ацэнка, якая не замацавана ў правілах. Паводле дзеючых палітык — у тым ліку ВП:Значнасць і ВП:Аўтарытэтныя крыніцы — єдыным крытэрыем значнасці для асоб з’яўляецца шматразовае, істотнае і незалежнае асвятленне дзейнасці асобы ў аўтарытэтных крыніцах. ::::У артыкуле гэтая ўмова выконваецца: існуюць ::::- шматразовыя публікацыі, ::::- незалежныя рэцэнзіі, ::::- інтэрв’ю, ::::- асобныя матэрыялы пра творчасць, ::::што сведчыць пра наяўнасць устойлівага, значнага і незалежнага асвятлення, менавіта таго, што патрабуюць правілы. ::::Правілы не прадугледжваюць дадатковага крытэрыя (асаблівай унікальнасці) або (вылучэння з агульнага шэрагу), такая ацэнка можа быць асабістым меркаваннем, але яна не можа замяняць сабой нормы Вікіпедыі. Калі ў Вас ёсць заўвагі да канкрэтных крыніц, гатовы абмеркаваць і дапоўніць артыкул, але, паводле палітык Вікіпедыі, наяўнасць шматлікіх незалежных і надзейных матэрыялаў ужо пацвярджае энцыклапедычную значнасць. [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 14:51, 22 лістапада 2025 (+03) :У артыкуле, відавочна, можна пачысціць шмат інфармацыі з першасных крыніц, ёсць сцверджанні без крыніц. Але нібы ёсць нейкія другасныя, хоць і выглядаюць досыць слабавата. У любым выпадку, бачу нейкую зацікаўленасць грамадскасці, таму я хутчэй {{супраць}} выдалення. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:59, 22 лістапада 2025 (+03) ::Дзякуй, калега. Я без праблем дапрацую артыкул, прыбяру з яго неадпаведныя першасныя звесткі і забяспечу актуалізацыю інфармацыі ў адпаведнасці з патрабаваннямі Вікіпедыі. [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 11:06, 23 лістапада 2025 (+03) : [[Удзельнік:Viktorius001]], назвы сінглаў і альбомаў мусяць быць перакладзены на беларускую мову. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:07, 24 лістапада 2025 (+03) ::Добры дзень, прашу прабачэння, я выправлю. Скажыце, калі ласка, ці можна пісаць арыгінальную назву побач у дужках? Ці патрабуецца толькі беларускамоўны варыянт? [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 11:38, 24 лістапада 2025 (+03) :::так, можна, нават трэба. Нават я бы сказаў, што пераклад трэба ў дужкі [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:34, 24 лістапада 2025 (+03) ::Усё гатова, калегі. Калі будуць яшчэ пытанні, я гатовы абмеркаваць і дапрацаваць. [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 18:19, 24 лістапада 2025 (+03) :::Нічога не гатова. Пачысціў вельмі артыкул, вельмі шмат смецця. Цяпер крыху адэкватней выглядае, але, вядома, слаба. Таксама адчуваю, што вы ўсё робіце праз інструменты генератыўнага штучнага інтэлекту. Давайце хаця б тут, у размовах, пазбягайце гэтага, гэта маветон, непрыемна ад такога [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:10, 24 лістапада 2025 (+03) ::::Так, бачу, вы добра пачысцілі, дзякуй, але я проста спрабаваў выстроіць храналогію [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 21:56, 24 лістапада 2025 (+03) : {{Выдаліць}} Адсутнасць крыніц, якія пацвярджаюць значнасць. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:47, 25 лістапада 2025 (+03) ::Паважаны калега, грамадскі інтарэс гэты сабджэкт, безумоўна, мае. У абарону артыкула скажу, што я буду весці актуалізацыю ўсіх сваіх артыкулаў і абавязкова буду іх дапоўніваць. [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 20:55, 28 лістапада 2025 (+03) : [[Удзельнік:Plaga med]], але ж дзе тут мы бачым гэтага рэпера вышэй за 34-ю пазіцыю? Нейкі культ асобы местачковы ў яго, кшталту сябры ў клуб прыйшлі, а так не хадзілі, покуль ён хварэў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:23, 21 студзеня 2026 (+03) ::нельга ігнараваць публікацыі на розных сайтах рознай ступені ангажаванасці. Але пагаджаюся, што слабенька гэта ўсё. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:10, 21 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Можна сказаць, што дзейнасць творчай асобы досыць падрабязна асветлена, але невідавочна, што яна выбіваецца з агульнага шэрагу. Таму значнасць аб’екта артыкула пастаўлена пад сумненне. Старонка захавана з даданнем адпаведнага шаблону. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:20, 4 лютага 2026 (+03) == [[Святлана Абдулаева]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 08:47, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}}, фактаў публікацый у аўтарытэтных беларускіх выданнях можа быць дастаткова, каб прызнаць, што творца выбіваецца з агульнага шэрагу; біяграфічных звестак на старонцы таксама даволі багата. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:42, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Ізноў нейкая значнасць асоба толькі з той нагоды, што ў яе ёсць кніга.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:04, 21 студзеня 2026 (+03) :: [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], не толькі з той нагоды, што ў яе ёсць кніга. Абзац перад вашым пастом перачытайце, калі ласка. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:14, 21 студзеня 2026 (+03) ::: Наконт значнасці літаратараў лакальны кансэнсус дасягаўся напр. тут, гл. <s>[[Вікіпедыя:Архіў_запытаў_на_выдаленне/2024 #Канстанцін Пятровіч Бадак]]</s> [[Вікіпедыя:Архіў_запытаў_на_выдаленне/2024 #Кастусь Станіслававіч Турко]] і падобныя. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:22, 21 студзеня 2026 (+03) ::::Пра што вы? Там партызан. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:03, 21 студзеня 2026 (+03) :::: ''фактаў публікацый у аўтарытэтных беларускіх выданнях можа быць дастаткова, каб прызнаць, што творца выбіваецца з агульнага шэрагу; біяграфічных звестак на старонцы таксама даволі багата'', навошта выдуоняцца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:10, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}} Трохі яшчэ дадаў інфы. --[[Удзельнік:Dzejka|Dzejka]] ([[Размовы з удзельнікам:Dzejka|размовы]]) 23:13, 21 студзеня 2026 (+03) :: [[Удзельнік:Dzejka|Dzejka]], вычытайце артыкул, калі ласка, правапіс трэба прывесці ў норму. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:58, 28 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}} Дададзена спасылка на сайт СБП {{Выдаліць}} У такім выглядзе як цяпер (правапіс, непрацоўныя крыніцы, афармленне), я б артыкул выдаліў [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:04, 28 студзеня 2026 (+03) : З правапісам ёсць нюансы, але не крытычныя, тэкст чытальны. Крыніц хапае, спасылкі працуюць. Афармленне прыкладна як у іншых артыкулаў. Не разумею, дзеля чаго кідацца так адразу ў выдалізм. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:22, 28 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === У артыкуле дзейнасць асобы паказана досыць падрабязна. Як літаратарка друкавалася ў агульнанацыянальных выданнях, як лідарка мясцовай супольнасці фігуравала ў навінах. Для прызнання значнасці ў нашым беларускацэнтрычным праекце гэтага дастаткова. Прастаўлены шаблон аб неабходнасці праверкі арфаграфіі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:55, 3 лютага 2026 (+03) == [[Пашпарт грамадзяніна Паўднёвай Асеціі]] == {{закрыта}} {{Выдаліць}} Адсутнасць значнасці [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 21:53, 27 студзеня 2026 (+03) : Калі ўзяць пад увагу міжмоўную каардынацыю, то гэтыя прадметы маюць значнасць — артыкулы пра іх маюцца ў буйных моўных раздзелах. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:04, 27 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}} ёсць артыкулы ў іншых моўных раздзелах. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:55, 28 студзеня 2026 (+03) ::{{пакінуць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:00, 3 лютага 2026 (+03) == [[Пашпарт грамадзяніна Абхазіі]] == {{Выдаліць}} Адсутнасць значнасці [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 21:51, 27 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}} ёсць артыкулы ў іншых моўных раздзелах. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:55, 28 студзеня 2026 (+03) :{{пакінуць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:00, 3 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Прадметы і з'явы ў Вікіпедыі прынята паказваць даволі шырока. Таму склаўся кансэнсус, што атрыбуты часткова прызнаных дзяржаў могуць быць тут апісаныя. Старонкі захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:47, 3 лютага 2026 (+03) == Гандбалісты == {{закрыта}} * [[Алег Тарасевіч]] * [[Алег Луня]] * <s>[[Аляксандр Станіслававіч Лукашэвіч]]</s> — выклікаўся ў зборную Беларусі --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:10, 27 студзеня 2026 (+03) * [[Багдан Пазняк]] * [[Мацвей Крэўчык]] * [[Мікіта Шалешка]] Гандбалісты гродзенскага клуба [[ГК Кронан Гродна|«Кронан»]], пра якіх у артыкулах сказана толькі, што яны правялі ў камндзе адзін (не чэмпіёнскі) сезон. Агульны крытэрый значнасці не выконваецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:24, 22 студзеня 2026 (+03) * {{выдаліць}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:33, 27 студзеня 2026 (+03) * {{выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:54, 28 студзеня 2026 (+03) * {{выдаліць}} Пустыя артыкулы, акрамя загалоўкаў наогул нічога [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:22, 28 студзеня 2026 (+03) :{{выдаліць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:09, 3 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Выразны кансэнсус за выдаленне нязначных гульцоў зборнай. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:11, 3 лютага 2026 (+03) : [[Удзельнік:Plaga med]], старонак пра гульцоў нацыянальнай зборнай сярод выдаленых няма. Прыналежнасць да яе можа надаць спартоўцу значнасці безумоўна. І кансэнсус дагэтуль складваўся менавіта так. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:13, 3 лютага 2026 (+03) ::выбачаюся, не так сфармуляваў. Гаворка была пра клуб. Таму Лукашэвіча не кранаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 19:52, 3 лютага 2026 (+03) == [[Макар Валынкін]] == {{закрыта}} {{выдаліць}} Не бачу значнасці. Будуць прыводзіць прыклад траплення ў доўгі спіс Прэміі Гедройца, але гэта далей не кароткі спіс, куды заходзяць творы, якія суддзі прынамсі чытаюць. Пры такім падыходзе і вузкім літаратурным працэсе ў Беларусі, любога аўтара кнігі можна абазначыць значным толькі паводле таго, што ён выдаў кнігу і трапіў у доўгі спіс якой-небудзь прэміі. Я так падазраю, сапраўдным аўтарам артыкула і ёсць сам герой.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:02, 21 студзеня 2026 (+03) * {{Пакінуць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:12, 21 студзеня 2026 (+03) :Якраз пра ўсіх, хто трапіў у лонг-лісты прэмій з аўтарытэтным журы, хачу артыкул і стварыць, як пра аўтараў, так і пра дызайнераў-ілюстратараў. Калі пра іх будзе дастаткова інфы ў адпаведнасці з [[Вікіпедыя:Значнасць#Агульны_крытэрый_значнасці|агульным крытэрыем значнасці]]. У гэтым выпадку дастаткова як да чалавека, якому 25 гадоў толькі пагатоў. У нас пра спартсменаў наогул толькі вага і пол, проста за факт дасягнення, а тут як па мне поўны спіс патрэбнага. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 16:24, 21 студзеня 2026 (+03) ::Я б спартоўцаў таксама выдаляў, вельмі шкада, што склаўся такі міжмоўны кансэнсус наконт іх. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:59, 21 студзеня 2026 (+03) ::: Старонкі пра спартоўцаў без энцыклапедычнай значнасці з БелВікі выдаляліся шматразова, часамі і без абмеркавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:08, 21 студзеня 2026 (+03) ::Аўтар артыкула я, гэта з гісторыі ж бачна. У тэксце няма ацэнак, толькі апісальнае апавяданне. Наконт лонг-ліста, ён фарміруецца з шырэйшага спісу, то-бок журы чытае ўсё, што дасылаюць/намінуюць і ў лонг-ліст выбіраюць ўжо ўдзельнікаў на наступны тур (шорт-ліст) выбару. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:31, 21 студзеня 2026 (+03) ::: Пане Максіме, дазволь часамі называць цябе Макарам. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:33, 21 студзеня 2026 (+03) :::Нібы я не ведаю выпадкаў, калі просяць стварыць артыкул на ўжо падрыхтаваным загадзя матэрыяле. Але калі твае ўласныя памкненні — то няхай. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:33, 27 студзеня 2026 (+03) {{Устрымліваюся}} Малады хлопец, я б даў яму шанец і не спяшаўся б зараз выдаляць артыкул пра яго [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:19, 28 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Дзейнасць асобы апісана ў другасных крыніцах даволі падрабязна, прыклад траплення ў доўгі спіс Прэміі Гедройца таксама пацвярджае, што асоба выбіваецца з агульнага шэрагу. Старонка захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:06, 2 лютага 2026 (+03) == [[Пекла на Венеры]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:50, 2 снежня 2025 (+03) ::Прабачайце канешне, але ў чым вымяраецца значнасць літаратурнага твору? [[Удзельнік:HK-47|HK-47]] ([[Размовы з удзельнікам:HK-47|размовы]]) 18:55, 2 снежня 2025 (+03) ::: Калі не задумвацца пра значнасць, то можна наствараць артыкулаў пра кожны верш Янкі Купалы і Аляксандра Пушкіна, агульнапрызнаных класікаў беларускай і рускай літаратур, не кажучы нават пра значна менш вядомых аўтараў. Наяўнасць надрукаванага ці апублікаванага ў сеціве верша, апавядання, нават кнігі (цяпер за грошы можна надрукаваць амаль усё, што заўгодна) аўтаматычна не надае значнасць гэтаму твору. Раю паглядзець [[:ru:Википедия:Критерии значимости литературных произведений|тут]] і [[:uk:Вікіпедія:Критерії значущості/Книги|тут]]. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 19:59, 2 снежня 2025 (+03) ::::трэба на беларускую перакласці :) ::::Можа асобны праект зрабіць па перакладзе такіх старонак, а тое шмат спасылаемся на іншыя моўныя версіі. Ствараецца фальшывае ўражанне, што правілы з іншых вікі аўтаматычна стасуюцца ў беларускай вікі, што не праўда [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:33, 3 снежня 2025 (+03) ::::: [[Удзельнік:Plaga med]], вы падтрымліваеце выдаленне гэтага артыкула праз адсутнасць значнасці, ці не? Маем канкрэтны кейс і маем знайсці кансэнсус. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:13, 3 снежня 2025 (+03) ::::::так, забыў напісаць. Адносна намінацыі, значнасць не паказана, таму калі не будзе выпраўлена на працягу намінацыі — {{выдаліць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:59, 3 снежня 2025 (+03) : {{выдаліць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:15, 3 снежня 2025 (+03) * На сайце {{Не перакладзена 5|Лаборатория Фантастики|Лаборатория Фантастики|ru|Лаборатория Фантастики}} рэйтынг твора 7,8 з 10,0; на сайце {{Не перакладзена 5|LiveLib.ru|LiveLib.ru|ru|LiveLib.ru}} — 3,3 з 5,0. ([https://fantlab.ru/work28843] і [https://www.livelib.ru/book/1008522568-ad-na-venere-yurij-brajder-nikolaj-chadovich]) [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 22:06, 6 снежня 2025 (+03) ** [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]], і як мы маем гэта інтэрпрэтаваць? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:26, 6 снежня 2025 (+03) **:Я не ведаю, наколькі гэтыя агрэгатары аўтарытэтныя, але там ёсць рэцэнзіі, на падставе якіх будуецца гэтая адзнака. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 14:26, 7 снежня 2025 (+03) **:: Дык ацаніце аўтарытэтнасць рэцэнзентаў, ці гэта размова дзеля размовы? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:32, 7 снежня 2025 (+03) **:::Я не ведаю, як гэта зрабіць. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 14:43, 7 снежня 2025 (+03) *:факт наяўнасці ацэнак чытачоў на агрэгатарах не з’яўляецца крытэрыем значнасці [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:41, 7 снежня 2025 (+03) *::Значнасць літаратурнага твору вымяраецца не самім фактам апублікавання, а тым, што пішуць наконт яго (рэцэнзіі, навуковыя артыкулы і гэтак далей). Пры гэтым водгукі чытачоў значнасць той жа аповесці канешне не паказваюць. Прывяду прыклад твору: «[[Пакахай мяне, салдацік]]» Васіля Быкава, дзе можна бачыць і артыкул (нават не адзін), які тычацца аповесці, і намінацыю на «Рускі Букер». З аповесцю «Пекла на Венеры» усё цяжка. У пошуку я знайшоў артыкул «Повесть Ю. Брайдера и Н. Чадовича «Ад на Венере»: жанровые особенности, конфликт, проблематика», які датаваны 2021 годам, аднак праблема ў тым, што [https://elib.gsu.by/bitstream/123456789/46204/1/Дробышевская_Повесть.pdf гэта спасылка] не адкрываецца. Таму і дапоўніць не атрымаецца. [[Удзельнік:Антон 740|Антон 740]] ([[Размовы з удзельнікам:Антон 740|размовы]]) 22:47, 7 снежня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. Інфармацыя не пацверджана крыніцамі. Адзіная спасылка да тэксту "У першыню апублікавана ў журнале «Парус» у 1988 годзе" не змяшчае пацвярджэнне факта, што гэта было першае апублікаванне. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 17:23, 28 студзеня 2026 (+03) == [[Іван Чумачэнка]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:10, 24 кастрычніка 2025 (+03) ::Дзень добры! Ці шмат вы ведаеце беларускіх аўтарак (асабліва жанчын) дзіцячых анімацыйных серыялаў, якія сталі вядомыя на ўвесь свет і дасягнулі такой папулярнасці? Вось вам і “значнасць”. [[Адмысловае:Contributions/&#126;2025-30317-95|&#126;2025-30317-95]] ([[Размовы з удзельнікам:&#126;2025-30317-95|размова]]) 13:52, 27 кастрычніка 2025 (+03) ::: А нічога, ананіме, што размова ідзе менавіта пра мужчыну, а не акторку Цітову? Як і іншыя ўдзельнікі я не бачу значнасці. [[Адмысловае:Contributions/&#126;2025-30195-20|&#126;2025-30195-20]] ([[Размовы з удзельнікам:&#126;2025-30195-20|размова]]) 16:51, 27 кастрычніка 2025 (+03) : {{Выдаліць}}, значнасці няма [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 14:59, 27 кастрычніка 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Пра асобу ёсць літаратуразнаўчыя артыкулы ў аўтарытэтных выданнях, вершы яго перакладзены на іншыя мовы, у тым ліку беларускую. Старонка дапоўнена і захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:24, 26 студзеня 2026 (+03) == [[Баран (хімія)]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Фрагмент, карэктнасць назвы? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:00, 20 кастрычніка 2025 (+03) ::Пытанне ў тым, з якой мовы адаптаваць назву гэтых злучэнняў. Калі мы перакладаем з англійскай мовы, то націск усё ж на першы склад: "bOranes". І, як мне здаецца, такая адаптацыя больш карэктная, чым адаптаваць назву з рускай мовы, у якой націск на другі склад: "борАны". Нажаль, хімічная тэрміналогія на беларускай мове занадта кволая, каб дзесьці пашукаць ужо існуючы варыянт артыкулаў пра дадзеныя злучэнні. [[Удзельнік:Tojtooj|Tojtooj]] ([[Размовы з удзельнікам:Tojtooj|размовы]]) 21:13, 23 кастрычніка 2025 (+03) : У "Слоўніку навучэнца" у арт. "Бор" узгадваюцца ''боравадароды''. Трэба дадаць інфармацыю. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 08:28, 24 кастрычніка 2025 (+03) :{{Пакінуць}}, але змяніць загаловак на «Гідрыды бора», тады адпадзе пытанне «О ці А?» [https://old.bigenc.ru/chemistry/text/1878901] [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 14:56, 27 кастрычніка 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул дапрацаваны, перанесены пад новую назву і захаваны. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 10:07, 26 студзеня 2026 (+03) == [[Сцяпаныч]] == {{закрыта}} Значнасць праекта не пацверджана, можна пра яго распавесці ў артыкуле пра стваральнікаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:13, 11 кастрычніка 2025 (+03) :перанесці кароткую інфармацыю з белсата ў артыкул пра стваральнікаў. Артыкул — {{выдаліць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:58, 11 кастрычніка 2025 (+03) : {{Выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 08:49, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:07, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, беларускі серыял пра паліцыю ніякіх водгукаў не атрымаў, нічога не прападзе, калі гэта старонка будзе выдалена. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:10, 22 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не пацверджана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:23, 26 студзеня 2026 (+03) == [[Марыя Феліцыя Друцкая-Любецкая]] == {{закрыта}} Выдаліць Няма значнасці. Яна не мастачка і не літаратар. Уся інфармацыя зводзіцца толькі да інфармацыі пра бацькоў, мужа і дзяцей, што ёсць у артыкуле [[Аляксандр Ксавер’евіч Друцкі-Любецкі]]. --[[Адмысловае:Contributions/&#126;2025-28448-24|&#126;2025-28448-24]] ([[Размовы з удзельнікам:&#126;2025-28448-24|размова]]) 16:02, 11 кастрычніка 2025 (+03) : Шаноўны ананім, [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%9A%D1%81%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D1%80%E2%80%99%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%94%D1%80%D1%83%D1%86%D0%BA%D1%96-%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%B5%D1%86%D0%BA%D1%96&diff=5044184&oldid=5037296 хіба лепш] яе партрэтную галерэю змясціць у артыкул пра мужа? Ён жа здэцца тэж не мастак і не літаратар? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:33, 11 кастрычніка 2025 (+03) * {{пакінуць}}, княгіня, вобраз у мастацтве. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:48, 11 кастрычніка 2025 (+03) Пры падвядзенні вынікаў [[Вікіпедыя:Архіў запытаў на выдаленне/2017|у 2017 годзе]] кансэнсус складваўся на грунце, што ''практыку пісаць асобныя артыкулы пра жонак прадстаўнікоў шляхты, калі яны не маюць асобнай ад мужа/бацькі значнасці, варта прызнаць дэструктыўнай''. Але ў дадзеным выпадку старонка не пра дваранку, а пра арыстакратку. Мяркую, артыкулы пра арыстакратак варта пакідаць нават у выпадку, каоі яны не нашмат перасягаюць слоўнікавыя (адпаведна, агульны крытэрый значнасці не выконваецца). --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:16, 11 кастрычніка 2025 (+03) :крыніц бы дадаць хоць якіх… [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:50, 11 кастрычніка 2025 (+03) * {{пакінуць}}. Генеалогію можна прасачыць з шаблона ў вонкавых спасылках, там і даты нараджэння-смерці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 23:24, 16 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Зыходзячы з кансэнсусу наконт дапушчальнасці існавання артыкулаў не адпаведных агульнаму крытэрыю значнасці, калі прадмет артыкула яўна выбіваецца з агульнага шэрагу, можам захаваць артыкулы пра арыстакратаў, нават калі іх тэкст ледзь перасягае слоўнікавае азначэнне. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:04, 22 студзеня 2026 (+03) == [[Старажытная казка (гурт)]] == {{закрыта}} Пацвярджэння значнасці прадмету артыкула не відаць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:26, 5 студзеня 2026 (+03) :Тобто білоруською цю статтю ліпше не перекладати [[Удзельнік:NT2007|NT2007]] ([[Размовы з удзельнікам:NT2007|размовы]]) 08:04, 6 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Няма значнасці. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 09:27, 14 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Самарэклама. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 16:08, 19 студзеня 2026 (+03) ::Де тут реклама? Немає там ніякої реклами [[Удзельнік:NT2007|NT2007]] ([[Размовы з удзельнікам:NT2007|размовы]]) 16:31, 19 студзеня 2026 (+03) ::І тим паче немає самореклами. Я до цього гурту прямого відношення не маю, максимум лише цікавлюся їх творчістю. [[Удзельнік:NT2007|NT2007]] ([[Размовы з удзельнікам:NT2007|размовы]]) 15:34, 20 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:57, 21 студзеня 2026 (+03) == [[Агенцтва еўраатлантычнага супрацоўніцтва]] == {{закрыта}} Не бачна дзейнасці гэтага гуртка, значнасць прадмета артыкула адсутнічае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:15, 13 студзеня 2026 (+03) :так, пакуль што значнасць не вырысоўваецца, {{выдаліць}}. Як будзе нешта там адбывацца, зробіцца нармальны артыкул ад пачатку [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:16, 13 студзеня 2026 (+03) :{{выдаліць}} Значнасці няма.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 23:22, 16 студзеня 2026 (+03) :{{выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 16:07, 19 студзеня 2026 (+03) ::Агульны крытэрый значнасці – '''аб’ект або тэма меркавана значныя, калі яны дастаткова падрабязна асветлены ў незалежных [[Вікіпедыя:АК|аўтарытэтных крыніцах]]. Наколькі бачу, у крытэрах значнасці няма параметра «не падабаецца асобным удзельнікам» таму што «не бачна дзейнасці гэтага гуртка» ([https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%90%D0%9A%D0%97&redirect=no ВП:АКЗ]).''' ::Калі ласка, прытрымлівайцеся правілаў. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:33, 19 студзеня 2026 (+03) :Не згодны, крытэр значнасці прадмета не ацэньваецца па суб'ектыўным незадавальненні дзейнасцю. :'''Прадмет падрабязна асветлены ў незалежных аўтарытэтных крыніцах, што наўпрост задавальняе крытэр значнасці:''' :https://racyja.com/by/palityka/valer-kavaleuski-pra-ahenctva-euraatlantycnaha-supracounictva/ :https://nashaniva.com/348357 :https://pozirk.online/be/news/98626/ :https://tsikhanouskaya.org/be/event/meeting-of-the-alliance-of-parliamentary-groups-for-democratic-belarus :https://euroradio.fm/pakarac-lukashenku-ci-pachue-tramp-prosbu-cikhanouskay-efir [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:38, 19 студзеня 2026 (+03) :: ''Традыцыйна лічаць, што энцыклапедычнага апісання вартыя не ўсе аб’екты і тэмы, а толькі найболей значныя, якія чымсьці істотна вылучаюцца з агульнага шэрагу''. А гэта ініцыятыва местачковая, новая, малапрыкметная, і цікавасць да яе покуль не выбіваецца за межы навіннай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:52, 19 студзеня 2026 (+03) :::Я паўтаруся, калі ласка, выконвайце правілы, якія '''''<u>агульныя для ўсіх</u>''''' – незалежна ад вашага персанальнага стаўлення да асобаў ці арганізацыі. Агульны крытэрый значнасці ў Вікіпедыі – '''аб’ект або тэма меркавана значныя, калі яны дастаткова падрабязна асветлены ў незалежных [[Вікіпедыя:АК|аўтарытэтных крыніцах]].''' У дадзеным выпадку прадмет падрабязна асветлены ў незалежных аўтарытэтных крыніцах, што наўпрост задавальняе крытэр значнасці. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:05, 20 студзеня 2026 (+03) :::: [[Удзельнік:Francišak Skaryna]], паўтарацца не трэба, але варта перачытаць мой допіс абзацам вышэй. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:53, 20 студзеня 2026 (+03) ::::: І таксама вашая гульня са шрыфтамі, гэта абы-што, бо Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных тут — [[Вікіпедыя:Пяць слупоў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:26, 20 студзеня 2026 (+03) ::::::Я паўтаруся ў трэці раз, бо два было мала. Агульны крытэрый значнасці ў Вікіпедыі – аб’ект або тэма меркавана значныя, калі яны дастаткова падрабязна асветлены ў незалежных [[Вікіпедыя:АК|аўтарытэтных крыніцах]]. У дадзеным выпадку прадмет падрабязна асветлены ў незалежных аўтарытэтных крыніцах, што наўпрост задавальняе крытэр значнасці. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 22:35, 20 студзеня 2026 (+03) ::::::: Гэта не прадмет для апісання ў энцыклапедыі. Старонка мае быць выдалена. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:54, 20 студзеня 2026 (+03) ::::::::Чацвёрты раз: агульны крытэрый значнасці ў Вікіпедыі – аб’ект або тэма меркавана значныя, калі яны дастаткова падрабязна асветлены ў незалежных аўтарытэтных крыніцах. У дадзеным выпадку прадмет падрабязна асветлены ў незалежных аўтарытэтных крыніцах, што наўпрост задавальняе крытэр значнасці. ::::::::Аргументуйце сваю пазіцыю. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 23:09, 20 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. Акрамя заявы пра стварэнне арганізацыі і трох асоб, якія ўвайшлі ў яе склад, у артыкуле нічога няма. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:29, 21 студзеня 2026 (+03) == [[Вярыгі]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Прапаную перанесці ў Вікі-слоўнік. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 12:28, 19 студзеня 2026 (+03) ::Добрая ідэя, дзякуй. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 20:04, 19 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул выдалены. У Вікіслоўніку створана адпаведная старонка. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:14, 21 студзеня 2026 (+03) :Дзякуй! [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 17:34, 21 студзеня 2026 (+03) == [[:Файл:CTV-Belarus-radio-amateurs-treason-case-collage-Krasko-EW1AEH-Repiecij-EW1ABT.jpg]] == {{закрыта}} Несвабодны файл, які нельга грузіць для «добрасумленнага выкарыстання».--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 23:31, 16 студзеня 2026 (+03) *{{Выдаліць}} . [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 12:03, 18 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Несвабодны файл выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 06:50, 21 студзеня 2026 (+03) == [[Аркадзь Люксембург]] == {{закрыта}} Аўтаматычны пераклад. Прасцей выдаліць і стварыць наноў.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 00:02, 23 жніўня 2025 (+03) : {{Выдаліць}} Машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:11, 1 верасня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул шматразова рэдагаваўся, у тым ліку цягам намінацыі, арфаграфія засталася вельмі слабая, але сэнс тэксту зразумелы. Закладаючы добрыя намеры рэдактараў артыкула, старонка захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:14, 20 студзеня 2026 (+03) == [[Саша, что ты несёшь?!]] == {{закрыта}} Звычайны расійскі юцьюб-канал. Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:21, 12 студзеня 2026 (+03) :Гэта youTube-праект беларускага медыя reform.news. Паводле маніторынга ''[[Information Policy]]'', канал «Саша, что ты несёшь?!» у 2025 годзе ўвайшоў у топ‑10 стрымаў беларускага YouTube па колькасці праглядаў. За адзін месяц праект набраў сотні тысяч праглядаў, дзясяткі тысяч лайкаў і вялікую актыўнасць каментароў, што сведчыць пра значны інтарэс аўдыторыі. :https://infopolicy.net/youtube_streams_in_belarus_092025/ [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 18:43, 12 студзеня 2026 (+03) ::Давайце цяпер пра ўсе расійскія юцьюб-каналы ствараць артыкулы. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:01, 13 студзеня 2026 (+03) :{{пакінуць}}, як для беларускіх медыя, то значнае шоў, а з такім фарматам хіба адзінае, але са стылем папрацаваць і не такой бязлітаснай вікіфікацыю зрабіць, у яго вынесці інфу пра гэтае шоў з артыкула пра СЧТН. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 00:11, 13 студзеня 2026 (+03) : Чаму расійскі? Беларускі. Ну мова руская, так, але ж гэта не крытэрый. Трэба глядзець на крыніцы, каб вызначыць значнасць. Мала, канешне, але нешта ёсць. Артыкул мае права на існаванне. Калі нехта захоча дапоўніць: [https://baj.media/be/svetlana-tihanovskaja-ja-smotrju-sasha-chto-ty-nesesh-mne-ochen-nravitsja/], [https://ijnet.org/ru/story/%D0%BA%D0%B0%D0%BA-%D0%B8-%D0%BF%D0%BE%D1%87%D0%B5%D0%BC%D1%83-%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5-%D0%B6%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%8B-%D0%B2%D0%BE%D0%B7%D0%B2%D1%80%D0%B0%D1%89%D0%B0%D1%8E%D1%82%D1%81%D1%8F-%D0%BA-%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%B5-%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%B5-%D1%82%D1%8E%D1%80%D1%8C%D0%BC%D1%8B], [https://nashaniva.com/ru/378537], [https://ru.belsat.eu/80770013/pervaya-ugolovka-za-repost-i-psihushka-za-oskorblenie-lukashenko-hronika-repressij]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:25, 13 студзеня 2026 (+03) :Артыкул яўна напісаны больш чым цалкам з дапамогай ШІ. Пры тым ёсць месцы, якія выглядаюць як неверагодныя, і не маюць пацвярджэння крыніцамі, запрошаны госць Пятрухін, бо Пятрухіна Паўлючэнка і Атрошчанкаў хуясосяць з выпуску ў выпуск. Тут не пытанне значнасці, а проста машынны твор. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:34, 13 студзеня 2026 (+03) ::Але ізноў жа гэта ніхто не будзе перапісваць. Крыху здзіўляюць аргументы «можна перапісаць, таму пакідаем», пры тым што перапісваць ніхто не будзе. Мяркую, дзесьці ў правілах выдалення трэба прапісаць тое, што для пакідання артыкула яго спачатку трэба перапісаць, але потым ужо выказвацца аб тым, што яго можна пакінкуць. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:58, 14 студзеня 2026 (+03) ::: [[Удзельнік:Francišak Skaryna]] ўжо вынік падвёў, артыкул больш не прапануецца да выдалення. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:02, 15 студзеня 2026 (+03) ::::Дзякуй! [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 22:06, 15 студзеня 2026 (+03) :::::@[[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] Пятрухін так і застаецца сярод гасцей праграмы. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:01, 16 студзеня 2026 (+03) ::::: Шаблон нельга выдаляць пакуль трывае абмеркаванне. Трэба пачакаць на вынік. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:08, 18 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Я трохі паглыбіўся ў артыкул і вырашыў яго дапрацаваць. Пачысціў тэкст ад ШІ, і вось што мы маем: дзве крыніцы ад «Рэформу» з аўтабіяграфічнай інфармацыяй пра праект, звесткі пра тое, што яны ўвайшлі ў топ-10 стрымаў (нават без апісання праекта, гэта проста маніторынг), і дзве крыніцы пра ўключэнне ў спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў (усё ў кантэксце самога «Рэформу»). Вядома, уключэнне ў спіс дадае значнасці, але без іншых [[ВП:АК]], дзе апісваўся б сам праект — яны не гуляюць такой значнай ролі (усё ж у гэтых спісах ужо сотні ці тысячы медыяпраектаў). У рэшце рэшт засталося чатыры сказы інфармацыі. Пакуль яна перанесена ў артыкул [[Reformation]]. Раю зноў стварыць асобную старонку пра праект, калі з’явяцца крыніцы з апісаннем яго працы, тэм або крытыкай. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:39, 18 студзеня 2026 (+03) :Дзякуй! [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:48, 19 студзеня 2026 (+03) == [[Don’t dance!]] == {{закрыта}} Перанёс з хуткага, бо пытанне да значнасці. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:11, 7 студзеня 2026 (+03) : {{выдаліць}}, значнасці не відаць зусім. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:23, 7 студзеня 2026 (+03) : {{выдаліць}} адсутнасць значнасці. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 09:26, 14 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Ёсць кансэнсус за выдаленне. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:04, 16 студзеня 2026 (+03) == [[:Файл:Uladzislava Lucevič.jpg]] == {{закрыта}} Не выкарыстоўваецца. Заменены свабодным файлам.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:37, 14 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Ёсць свабодная замена. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:01, 16 студзеня 2026 (+03) == [[:Файл:Аляксей Нічыпаравіч Карпюк.png]] == {{закрыта}} Не выкарыстоўваецца. Заменены больш прыдатным здымкам, дзе відаць твар асобы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:35, 14 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Ёсць свабодная замена. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:00, 16 студзеня 2026 (+03) == [[Міхаіл Федасеевіч Луцэнка]] == {{закрыта}} Відавочна, мільёны герояў варты памяці ўсе разам і паасобку, але тут проста парушаецца правіла «[[Вікіпедыя:Чым не з’яўляецца Вікіпедыя|Вікіпедыя — '''не мемарыялы''']]». Прынамсі цяпер не раскрыта значнасць асобы (гл. [[Вікіпедыя:Значнасць асоб]]. Такім чынам, можна будзе стварыць 7 млн артыкулаў, а можа і 20+ млн, а не гэта задача Вікіпедыі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:20, 11 студзеня 2026 (+03) : Гісторыю жыцця і гібелі лётчыка можна змясціць у артыкул [[Параслішча]], там ужо створаны раздзел пра памятныя мясціны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:51, 11 студзеня 2026 (+03) :: Калі значнасць асобы не будзе паказана, артыкул будзе выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:26, 11 студзеня 2026 (+03) ::падтрымліваю прапанову перанесці інфармацыю ў артыкул пра населены пункт [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:20, 13 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Інфармацыя пра асобу перанесена ў артыкул [[Параслішча]], у раздзел пра помнік. Старонка пра асобы ператворана ў перасылку. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:46, 13 студзеня 2026 (+03) == [[:Файл:604729180 25404301542530606 2996882043193254815 n.jpg]] == {{закрыта}} Несвабодны файл. Выява чалавека ёсць сярод свабодных. Аўтару навучыцца нармальна называць файлы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:00, 13 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Несвабодны файл можа выкарыстоўвацца толькі ў тым выпадку, калі свабодная, адпаведная ўмовам энцыклапедычнасці, замена (альтэрнатыва) для яго няма ў цяперашні момант або ня можа з’явіцца ў будучыні. Свабодная замена ёсць, несвабодны файл выдалены. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:29, 13 студзеня 2026 (+03) == [[:Файл:6d5fbb733faf664235f203bde044368f.jpg]] == {{закрыта}} Несвабодны файл, у якога ёсць вольная замена.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:00, 13 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Несвабодны файл можа выкарыстоўвацца толькі ў тым выпадку, калі свабодная, адпаведная ўмовам энцыклапедычнасці, замена (альтэрнатыва) для яго няма ў цяперашні момант або ня можа з’явіцца ў будучыні. Свабодная замена ёсць, несвабодны файл выдалены. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:29, 13 студзеня 2026 (+03) == [[Міхаіл Уладзіміравіч Шчукін]] == {{закрыта}} : Значнасць асобы не паказана. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:57, 28 лістапада 2025 (+03) : {{Выдаліць}} Вікіпедыя - не мемарыял. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:51, 2 снежня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 17:12, 6 студзеня 2026 (+03) == [[Сяргей Усцінаў]] == {{закрыта}} Значнасць асобы пад сумневам. Артыкул абсалютна неэнцыклапедычны, нейкая поўная храналогія жыцця, а не артыкул энцыклапедыі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 01:09, 8 кастрычніка 2025 (+03) * {{Пакінуць}}, агульны крытэрый значнасці выконваецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:09, 8 кастрычніка 2025 (+03) *:Які менавіта? У такім выглядзе артыкул у Вікіпедыі існаваць не можа, калі вы не збіраецеся яго перапісаць — яго трэба выдаліць. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:24, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::: ''агульны крытэрый значнасці'' — ён адзін. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:32, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Які? Дык выпраўляць збіраецеся? Мне падаецца, пісала нейрасетка. Там трэба пераправяраць кожны факт. Чытаем: «заснавальнік праваабарончай арганізацыі «Прававая ініцыятыва».», потым чытаем біяграфію «Праваабарончую дзейнасць пачаў у 2005 годзе, уступіўшы ў праваабарончую арганізацыю «Прававая ініцыятыва»». Гэта як? Напісана, што арганізацыя заснавана ў 1996 годзе. Мяркую, асоба дзесьці тады ў школу хадзіла. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:53, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::: Не трэба ўжываць ментарскі тон у размовах, правіць артыкул не буду. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:55, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::::Я зразумеў, на вашую думку варта пакідаць любы набор літар пад выглядам артыкула, калі на вашую думку ён адпавядае «крытэрыям». [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:59, 8 кастрычніка 2025 (+03) :якая асоба пад сумневам? Лепей дапамажыце напісаць правільна. :А не ставіць пад сумнеў "значаць асобы". [[Удзельнік:Kresy67|Kresy67]] ([[Размовы з удзельнікам:Kresy67|размовы]]) 18:29, 8 кастрычніка 2025 (+03) :Прынамсі прызнанне ў сваёй "галіне" ёсць, староннія крыніцы ёсць, дастаткова поўнае апісанне жыцця і дзейнасці ёсць, то-бок асноўнаму крытэрыю: "Асоба лічыцца значнай, калі яна досыць падрабязна апісана ў надзейных другасных крыніцах, незалежных ад яе", -- і праўда адпавядае. Напісана таксама нармальна, хаця заўсёды можна лепей. Па мне, было б добра дадаць крыніц не з праваабарончай галіны, недзе ж пра яго пісалі напэўна не калегі. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:51, 8 кастрычніка 2025 (+03) :{{Пакінуць}} Вядомы праваабаронца, значная асоба. Калі ў артыкуле памылкі, то трэба выправіць, а не выдаляць артыкул. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 14:37, 31 кастрычніка 2025 (+03) ::Месяц прайшоў, а вы так і не выправілі. Навошта тады пакідаць? [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:47, 3 снежня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === [[Вікіпедыя:Значнасць #Значнасць датычыцца тэм артыкулаў, а не іх зместу]]. Агульны крытэрый значнасці выковаецца. Старонка захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:30, 5 студзеня 2026 (+03) npbbahdwrdcu7ja7ke0wz63xstq725a 5154964 5154962 2026-06-16T12:12:18Z Emilia Noah 155537 5154964 wikitext text/x-wiki {{Архіў|2026|Вікіпедыя:Архіў запытаў на выдаленне}} == [[Капліца (Душкава)]] і [[Пірамідальная капліца (Душкава)]] == {{Закрыта}} Аб'екты не выбіваюцца з шэрагу апісаных у артыкуле [[Душкава#Славутасці]]. Назбіраць інфармацыі на асобныя артыкулы пра іх немагчыма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:28, 6 мая 2026 (+03) :{{Выдаліць}}, згодны з аргументацыяй. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:03, 14 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Уся інфармацыя, што і ў артыкулах — у [[Душкава|артыкуле пра вёску]], інфармацыі замала для двух асобных артыкулаў, артыкулы выдалены. --[[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 23:05, 14 чэрвеня 2026 (+03) == [[Кенэт Хопкінс]] == {{Закрыта}} : {{выдаліць}}, агульны крытэрый значнасці не выконваецца, [[Вікіпедыя:Значнасць асоб]] нічога не дае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:04, 6 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул вельмі кароткі, значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 22:51, 14 чэрвеня 2026 (+03) ==[[89 км (блок-пост)]]== {{Закрыта}} Вынесены да выдалення а 22:12 16 сакавіка 2026 удзельнікам {{Вікіпедыст|Estopedist1}} з каментарыем: «unreferenced, not notable topic. No equivalent in etwiki or enwiki». [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:16, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{выдаліць}}, прымаем значнасць чыгуначных станцый і прыпыначных пунктаў, але гэты аб'ект зусім нязначны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:31, 6 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 22:49, 14 чэрвеня 2026 (+03) ==[[Ягор Аляксандравіч Дырда]]== {{Закрыта}} Вынесены да выдалення а 12:24 22 мая 2026 года удзельнікам {{Вікіпедыст|M.L.Bot}} з каментарыем: «залежна ад вынікаў на УкрВікі, таму на нашу старонку не дадаю». Мяркую, абмеркаванне патрэбна. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:20, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. Значнасці асобы няма. Аматар, які час ад часу гуляе ў футбол. "Арда" — назва аматарскага непрафесійнага гуртка асоб, медыяпраект. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:19, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, з УкрВікі не выдаляеецца бадай нічога. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:29, 6 чэрвеня 2026 (+03) :{{Выдаліць}}, значнасць не паказана. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 17:38, 13 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 22:45, 14 чэрвеня 2026 (+03) == [[Аперацыя «Нептун»]] == {{закрыта}} Крытычна мала для такога артыкула, фактычна — гэта «затычка» на важную тэму і стаіць так 10+ гадоў. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:52, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{пакінуць}} — аргументацыя пра ''«затычку»'' і ''10+ гадоў'' не ўказвае на тое, што артыкул мае быць выдалены; аргументацыя пра ''важную тэму'' ўказвае на тое, што артыкул мае быць захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:29, 6 чэрвеня 2026 (+03) :{{Каментарый}}: Не ведаю як наконт абмяркоўваемага артыкула, але дзякуй удзельніку за стварэнне артыкула [[У сківіцы смерці]], гэта звязаная тэма і вельмі важная. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:10, 6 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул перасягае слоўнікавае азначэнне, не будзем пакуль ствараць прэцэндэнт з выдаленнем. Але. Артыкул вельмі кароткі, калі ласка, дапоўніце артыкул. Калі артыкул застанецца недапісаным, яго могуць ізноў прапанаваць да выдалення. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:22, 11 чэрвеня 2026 (+03) :Артыкул перапрацаваны, думаю, цяпер падстаў да выдалення няма. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 13:09, 11 чэрвеня 2026 (+03) :: Калега [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]], дзякуй! --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:39, 11 чэрвеня 2026 (+03) == [[Цукеркавы дождж (Брэст)]] == {{закрыта}} Спасылкі з 2013 года, то бок значнасць падзеі не выйшла за межы навіннай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:10, 2 чэрвеня 2026 (+03) *{{Выдаліць}}, згодна з аргументацыяй. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 13:14, 5 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць падзеі не выйшла за межы навіннай. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 18:00, 9 чэрвеня 2026 (+03) ==[[Шчэпан Садурскі]]== {{закрыта}} Вынесены да выдалення а 03:03 29 сакавіка 2026 года удзельнікам {{Вікіпедыст|Aca}} з каментарыем: «Cross-wiki spam». [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 15:28, 6 чэрвеня 2026 (+03) : {{пакінуць}}, не горшы за іншыя машпераклады. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:33, 6 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул створаны ў 2011 годзе і з таго часу пашыраўся, падстаў для выдалення няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:09, 9 чэрвеня 2026 (+03) == [[Паліна Дваранская]] == {{закрыта}} Удзельнік {{u|Pabojnia}} выставіў артыкул на хуткае выдаленне з пытаннем значнасці. Я бачу некалькі крыніц, таму перанёс сюды на абмеркаванне. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 17:05, 7 мая 2026 (+03) :{{Выдаліць}}. Не пабачыў значнасць праз малую колькасць заслуг і твораў. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:02, 14 мая 2026 (+03) :: [[Удзельнік:Feeleman]], няма ў нас такой практыкі, каб мы лічылі, што заслуг і твораў мае быць найменей, як напр. па чатыры ці сем. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 08:42, 18 мая 2026 (+03) :{{Пакінуць}}. [https://zviazda.by/editions/news/z-ya-lenne-debyutnaga-zbornika-padzeya-khvalyuyuchaya-a-kali-tabe-tolki-tolki-spo-nilasya-dzevyatnats/ Крытыка "ЛіМ"] змясціла рэцэнзію на яе зборнік, так што значнасць для беларускамоўнага творцы відавочна пацверджана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 08:41, 18 мая 2026 (+03) :{{Пакінуць}}, крыніцы ёсць -- крытычныя матэрыялы, сяброўства з СПБ, і як для 20 гадоў [[ВП:АКЗ]] вытрыманы. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 10:58, 6 чэрвеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул дапоўнены і захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:45, 6 чэрвеня 2026 (+03) == [[Музы́чны кура́тар]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, уласнае даследаванне, тэкст з самарэкламай неаўтарытэтных асоб. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:38, 31 мая 2026 (+03) :: Сёння ж артыкул [https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=Музыкальный_куратор Музыкальный куратор] хутка выдалены з РуВікі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:44, 31 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Не энцыклапедычны артыкул. Выдалена --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 13:22, 5 чэрвеня 2026 (+03) == [[Мікалай Міхайлавіч Зуеў]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}. Значнасць не паказана. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:45, 2 мая 2026 (+03) : {{пакінуць}}. Кандыдат навук, выдаў беларускамоўны дапаможнік «Тэорыя iмавернасцей i матэматычная статыстыка». Для БелВікі гэта істотна. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:21, 3 мая 2026 (+03) : {{пакінуць}}. У яго шмат прац, звычайна столькi прац у прафесароў. Ён даказаў вельмi важную тэарэму. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 01:45, 5 мая 2026 (+03) :: Тут не прынята разглядаць пладавітасць аўтара як доказ значнасці. [[Удзельнік:James M Irons]], пра тэарэму распавядзіце падрабязней, калі ласка. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:51, 5 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул пакінуты. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 10:19, 3 чэрвеня 2026 (+03) == [[NGC 894]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, не артыкул. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:49, 30 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Старонка без карыснага зместу ператворана ў перасылку. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:42, 30 мая 2026 (+03) == [[Арцём Артуравіч Паддубны]] == {{Закрыта}} Энцыклапедычная значнасць адсутнічае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:03, 8 мая 2026 (+03) :{{Выдаліць}}. Акрамя таго, што адсутнічае значнасць, дык і артыкул выглядае бедна. Няма крыніц, зносак. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:00, 14 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:24, 27 мая 2026 (+03) == [[Рэанімацыйны пакет рэформаў для Беларусі]] == {{Закрыта}} Адна з ініцыятыў, якіх туча. Не паказана значнасць. Вікіпедыя — не дошка для рэкламы. Калі б была значнасць і грамадская зацікаўленасць — іншая справа. Тут проста справа стварыць артыкул пра праект. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 02:15, 18 мая 2026 (+03) : {{выдаліць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 08:34, 18 мая 2026 (+03) :{{Выдаліць}}. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 11:24, 18 мая 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. З 2020 года да цяперашняга часу — толькі праект аб намерах. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 15:20, 27 мая 2026 (+03) == [[Тымаці Оліфант]] == {{Закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:43, 26 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць, крыніцы ёсць тут https://en.wikipedia.org/wiki/Timothy_Olyphant. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 20:27, 29 сакавіка 2026 (+03) :: [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]], тое што яны ёсць у АнглВікі добра, але Беларуская Вікіпедыя, гэта іншы праект. Артыкул нават на стаб не цягне. : {{Пакінуць}}. Значнасць ёсць. Крыніцы таксама. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 17:36, 31 сакавіка 2026 (+03) :: Крыніцы ёсць, але адпаведнасць асобы адмысловым крытэрыям значнасці зусім невідавочная, таму, каб пацвердзіць [[Вікіпедыя:Значнасць]], маем падаць біяграфічную інфармацыю «досыць падрабязна», чаго ў артыкуле пакуль няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:06, 26 красавіка 2026 (+03) :::згодзен, трэба дапісаць артыкул хоць мінімальна. У іншых вікі інфармацыі багата, трэба браць і перакладаць. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:30, 26 красавіка 2026 (+03) :::Згодны. Калі аўтар артыкула не працягне дадаваць інфармацыю туды - {{Зраблю| 28.04.2026}} [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 19:37, 26 красавіка 2026 (+03) ::::{{Зроблена}}, хоць і спазніўся на два дні. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 16:48, 30 красавіка 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул дапрацаваны. Дзякуй вялікі {{u|Feeleman}}! Застаўлена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:52, 1 мая 2026 (+03) == [[Індустрыялізацыя і калектывізацыя ў БССР]] == {{закрыта}} Няма крыніц, няма нейтральнасці. Мяркую, сам тэкст скапіяваны аднекуль, чым парушае аўтарскія правы. Увогуле, выглядае як нейкая савецкая агітка.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:23, 28 студзеня 2026 (+03) : Я папрацую з артыкулам. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 21:20, 28 студзеня 2026 (+03) :Іх трэба раздзяліць на два. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:59, 12 сакавіка 2026 (+03) :: [[Індустрыялізацыя ў БССР]] і [[Калектывізацыя ў БССР]]. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 13:05, 13 сакавіка 2026 (+03) :::згодзен, што трэба раздзяліць. Хоць і аб’ём пакуль невялікі [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:28, 26 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Крыніцы з’явіліся. ДобрыБрат трошкі яго дапрацаваў. Праблемы ёсць, але яны ўжо не звязаныя з выдаленнем. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:49, 1 мая 2026 (+03) == [[Марфінізм Пылку (музычны артыст)]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, пустышка. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 11:25, 24 красавіка 2026 (+03) ::{{выдаліць}}, прычым хутка [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 13:31, 26 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}} пуста. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 12:01, 24 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}} пуста, няма значнасці асобы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:55, 27 красавіка 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Вельмі коратка, значнасць не паказана. Дапісваць, здаецца, ніхто не будзе. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 01:46, 1 мая 2026 (+03) == [[Цемраборцы (настольная гульня)]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, значнасці хіба зусім няма, нейкая самастойна выдадзеная гульня ад аматараў.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 20:02, 27 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}, пагаджуся, што прадукт даволі спецыфічны, але выдаліўшы гэты артыкул мы страцім інфармацыю аб пэўных фактах, звязаных са станаўленнем беларускага ролевага руху і настолак, якіх і так не так было шмат, і створым у будучыні глебу для чарговых папулісцкіх маніпуляцый а-ля "Мы, кантора ХХХ, першымі выпусцілі бел настольную картачную гульню". [[Удзельнік:Shurix-noise|Shurix-noise]] ([[Размовы з удзельнікам:Shurix-noise|размовы]]) 14:43, 30 красавіка 2026 (+03) :: Я ўжо бачу, што ёсць і АК за розныя часы, і нейкія даклады. Яшчэ пазней пагляджу наколькі рэкламнае ўсё, але пакуль выглядае як нешта значнае. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:49, 30 красавіка 2026 (+03) ::Абмяркоўвалі [[Вікіпедыя:Архіў запытаў на выдаленне/2023#Цемраборцы (настольная гульня)|ў 2023 годзе і пакінулі]], з таго часу яшчэ дадаліся крыніцы, ненавінавая цікавасць паказана. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 14:56, 30 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}, пагаджуся з аргументацыяй @[[Удзельнік:Shurix-noise|Shurix-noise]]. [[Удзельнік:Feeleman|Feeleman]] ([[Размовы з удзельнікам:Feeleman|размовы]]) 15:40, 30 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}} Крыніцы ёсць + ужо абмяркоўвалася. Не бачу сэнсу кідаць не сметнішча гісторыі хоць і малыя, але свае, беларускія, праекты. [[Удзельнік:Ueschar|Ueschar]] ([[Размовы з удзельнікам:Ueschar|размовы]]) 15:57, 30 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Гэты артыкул раней выстаўляўся на выдаленне і быў пакінуты. Змен абставін вакол прадмета артыкула ці змен правілаў Вікіпедыі не адбылося. Старонка захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:49, 1 мая 2026 (+03) == [[Парыж — Рубэ]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, вельмі кароткі артыкул. --[[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 18:26, 26 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Пратэстная намінацыя хутка закрытая. Ніводзін з зазначаных артыкулаў не з’яўляецца занадта кароткім. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:30, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Смерць фашызму]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, вельмі кароткі артыкул. --[[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 18:21, 26 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Пратэстная намінацыя хутка закрытая. Ніводзін з зазначаных артыкулаў не з’яўляецца занадта кароткім. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:30, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Vite]] == {{закрыта}} : {{выдаліць}}, вельмі кароткі артыкул. --[[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 18:20, 26 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Пратэстная намінацыя хутка закрытая. Ніводзін з зазначаных артыкулаў не з’яўляецца занадта кароткім. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:30, 26 красавіка 2026 (+03) == [[Depo DIY]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, камерцыйная рэклама, кросвікіспам. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:02, 5 лютага 2026 (+03) ::Я б усё ж прапанаваў {{пакінуць}}. Стыль уласна артыкула не рэкламны. Найвялікшая сетка будаўляных крамаў у Латвіі, да таго ж і міжнароднай можна лічыць. Чаму тут выдаліць, а [[IKEA]] ці [[Lidl]] заставіць? [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:00, 5 лютага 2026 (+03) ::Бачу, што стваральнік у розных вікі прасоўвае артыкул - ну так, не вельмі добра выглядае. Але ўсё ж не спам, тэкст чытэльны, інфармацыя карысная. Можна было б па [[ВП:НЕДАВЕДНІК]] выдаляць, але ўсё ж фірма не шараговая, нейкая значнасць ёсць. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:05, 5 лютага 2026 (+03) ::: З аднога боку 2200 супрацоўнікаў, з іншага — ''Page on [eswiki] deleted'', ''Page on [enwiki] deleted''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:38, 5 лютага 2026 (+03) ::::Дивись мій акаунт в Українській та Латиській вікіпедії. Ти справді думаєш, що я тут рекламою займаюся? [[Удзельнік:Votre Provocateur|Votre Provocateur]] ([[Размовы з удзельнікам:Votre Provocateur|размовы]]) 22:33, 5 лютага 2026 (+03) ::::: Тут абмяркоўваем артыкул, а не тваю персону. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:55, 5 лютага 2026 (+03) ::::Выдаленне ў іншых раздзелах, шчыра кажучы, не аргумент. Іх там можа і не цікавяць мелкія па іх мерках фірмы з усходняй Еўропы. Гэтак жа бы выдалілі пра наш [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]]. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:22, 6 лютага 2026 (+03) ::::: Існуе кансэнсус аб тым, што ў БелВікі дапушчальны пэўны беларусацэнтрызм, але як гэта прыцягнуць да дадзенага кейса, невядома. Таксама мабыць [[Еўраопт]] ці [[А-100 (кампанія)|А-100]] паводле маштабаў дзейнасці пасалідней будуць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:34, 6 лютага 2026 (+03) ::::::Мяркую, што А-100 і Еўраопт можна аднесці да лідараў ў сваіх галінах эканомікі ўнутры Беларусі, і таму маем пра іх артыкулы, а не толькі праз беларусацэнтрызм. ::::::Аналагічна з гэтым Depo: у сваёй нішы лічыцца лідарам, недзе у топах латвійскіх кампаній. Я б і артыкулы пра Rimi і Maxima прывітаў, калі б хто стварыў, хоць яны да Беларусі ніякага дачынення не маюць. Дадаць толькі ў артыкул [[Эканоміка Латвіі]] параграф пра рытэйл і цалкам натуральна будзе мець артыкулы пра згаданыя там фірмы. ::::::Я ўвогуле лічу, што можна пісаць хоць пра найвялікшыя фірмы Науру. Толькі каб захоўвалася структура: спачатку пра эканоміку краіны і яе галіны, а потым дэталі. Але гэта так, рэмарка. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 02:29, 7 лютага 2026 (+03) ::::::: Калі казаць пра лідараў рынку паводле краін, то Науру не падтрымаю, карлікавымі прынята лічыць краіны меншыя за [[Люксембург]]. Depo DIY здэцца сапраўды лідар у нішы, але не лідар у галіне. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:53, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Няма значнасці [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:48, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Рэкламны змест. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:32, 11 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. 2-е месца сярод DIY-рытэйлераў краін Балтыі. Доля рынку, прыкладна каля 40%--[[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]] ([[Размовы з удзельнікам:J-ka Zadzvinski|размовы]]) 18:39, 13 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Паказана, што кампанія займае істотнае месца сярод DIY-рытэйлераў краін Балтыі. Пакуль што няма кансэнсэнсусу наконт прызнання гэтай галіны як самастойнай у эканоміцы, таму значнасць прадмету артыкула ставіцца пад сумненне. Старонка захавана з даданнем адпаведнага шаблону. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:53, 25 красавіка 2026 (+03) == [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)]] == {{закрыта}} : Выдалены раней паводле абмеркавання, гл. [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:53, 16 красавіка 2026 (+03) ::{{Пакінуць}}. Раней не былі пакінуты прычыны для выдалення. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:28, 16 красавіка 2026 (+03) ::: Таксама я нядаўна дадаў "значнасць" у артыкул і цяпер ён не падыходзіць да хуткага выдалення: Хутка могуць выдаляцца артыкулы, калі: Выдаленыя раней паводле абмеркавання артыкулы, створаныя наноў з тым жа ці неістотна адрозным зместам '''без новых акалічнасцяў''', якія б прымусілі пераглядзець папярэдняе рашэнне аб выдаленні. (з [[Вікіпедыя:Хуткае выдаленне]]) [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 16:42, 16 красавіка 2026 (+03) : {{выдаліць}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:26, 19 красавіка 2026 (+03) : Знайшоў адзін артыкул на The Village, які апісваў дзейнасць групы. Больш нічога не знайшоў, хаця можа я і не вельмі добра шукаў. Думаю, што пакуль гэта выдаленне, бо значнасці (у межах Вікі) не хапае. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:38, 19 красавіка 2026 (+03) :: {{Пакінуць}} Яшчэ быў [https://dtf.ru/music/2582003-vokrug-fonarnogo-stolba-videoigry-2019 кароткі артыкул] на dtf.ru і [https://www.youtube.com/watch?v=eAEelhW7e6s выпуск] "Музыка в Кубе" на Ютубе. Таксама я не зразумеў, што азначае "у межах Вікі". [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 18:41, 20 красавіка 2026 (+03) ::: [[Вікіпедыя:Значнасць]] — Традыцыйна лічаць, што энцыклапедычнага апісання вартыя не ўсе аб’екты і тэмы, а толькі найболей значныя, якія чымсьці істотна вылучаюцца з агульнага шэрагу. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:47, 20 красавіка 2026 (+03) ::: DTF - не [[ВП:АК]], "Музыка в Кубе" - таксама. The Village пакуль самая добрая крыніца. Можа ёсць яшчэ нешта? [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:56, 20 красавіка 2026 (+03) ::::[https://m.vk.com/@ppbvfs-priyatno-poznakomitsya-yoo Пост] у ВК ад Winter Mute Music, [https://podster.fm/podcasts/muzykalnoe-korolevstvo/e/337203/muzykalnoe-korolevstvo-vokrug-fonarnogo-stolba-1-vypusk эпізод] падкаста "Музыкальное королевство", здаецца усё. Але артыкула The Village можа хопіць? [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 19:12, 20 красавіка 2026 (+03) :::Перастаньце пакідаць шаблон «пакінуць» па некалькі разоў. Абмеркаванне працуе не так, колькасць «пакінуць» ад аднаго ўдзельніка не паўплывае. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 11:51, 22 красавіка 2026 (+03) :{{Выдаліць}}, створаны па-за працэдурай аднаўлення выдаленых старонак. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 22:06, 23 красавіка 2026 (+03) ::Гэта забаронена? [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 10:40, 24 красавіка 2026 (+03) ::: Пажадана ўсё ж такі прытрымлівацца хоць нейкіх [[Вікіпедыя:Выдаленне старонак#Пасля выдалення|правілаў]]. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 14:53, 24 красавіка 2026 (+03) ::::Не ведаў. Прабачце, але артыкул ўжо адноўлены і асабіста я не бачу відавочных прычын для выдалення. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 15:53, 24 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Па-першае, артыкул раней ужо выдаляўся, таму, згодна з працэдурай, спачатку варта было стварыць запыт на [[ВП:АВС]]. Па-другое, каб не разводзіць бюракратыю, на гэты момант артыкул не адпавядае крытэрыям значнасці беларускай Вікіпедыі. Сярод прыведзеных крыніц толькі адна (спасылка на «The Village») адпавядае патрабаванням [[ВП:АК]]. Астатнія матэрыялы не з’яўляюцца аўтарытэтнымі крыніцамі. Такім чынам, значнасці ў межах Вікіпедыі недастаткова. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 23:12, 25 красавіка 2026 (+03) == [[EIZVA]] == {{закрыта}} * {{выдаліць}}, значнасць прадмету артыкула не пацвярджаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:19, 8 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:16, 17 красавіка 2026 (+03) == [[Крысціна Віталеўна Лядская]] == {{закрыта}} З дасягненняў покуль чырвоны дыплом і аспірантура. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:51, 8 красавіка 2026 (+03) :Я не успела ещё дописать статью, не надо делать поспешных выводов. Мне из-за границы не открываются белорусские источники. Приеду в Минск — допишу. [[Удзельнік:Rabbi Mendl|Tatiana Matlina]] ([[Размовы з удзельнікам:Rabbi Mendl|размовы]]) 00:39, 10 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул дапоўнены, намінацыя закрыта ініцыятарам. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:14, 14 красавіка 2026 (+03) == [[Фарыс Німр]] == {{закрыта}} Не артыкул, старонка да хуткага выдалення. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:37, 9 красавіка 2026 (+03) : Спроба заліць туды аўтапераклад незачотная. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:54, 9 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул створаны, вычытаны і захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:12, 14 красавіка 2026 (+03) == Казахі у == {{закрыта}} Артыкулы аўтаматычнага перакладу з памылкамі ўжо ў назве, іх немагчыма вычытаць нават з вялікім жаданнем. * [[Казахі у Манголіі]] * [[Казахі у Туркменіі]] * [[Казахі у Іране]]--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:10, 20 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:48, 3 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Даволі відавочны [[ВП:МАШПЕР]], які ніхто за гэты час не выправіў. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 14:33, 14 красавіка 2026 (+03) == [[Вакол ліхтарнага слупа (гурт)]] == {{Закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць прадмету артыкула не пацвярджаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:33, 3 красавіка 2026 (+03) ::Гэты гурт даволі папулярны, каб пра яго быў артыкул. Па [https://music.yandex.by/artist/5578874 звесткам] Яндекс Музыкі зараз ён мае 75 565 слухачоў у месяц. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 15:14, 5 красавіка 2026 (+03) ::: Почему бы о нём не написать статью по-русски? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:17, 5 красавіка 2026 (+03) ::::Можна. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 15:29, 5 красавіка 2026 (+03) ::::Але гэта праца удзельнікаў рускай Вікіпедыі. [[Удзельнік:MakEditor|MakEditor]] ([[Размовы з удзельнікам:MakEditor|размовы]]) 15:36, 5 красавіка 2026 (+03) ::::: Очень жаль. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:39, 5 красавіка 2026 (+03) {{Канец закрытай секцыі}} ===Вынік=== 20:07, 12 красавіка 2026 {{у|J-ka Zadzvinski}} выдаліў старонку Вакол ліхтарнага слупа (гурт). [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 12:44, 13 красавіка 2026 (+03) == [[Валер Віктаравіч Руселік]] == {{закрыта}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:49, 25 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} няма значнасць. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:45, 3 сакавіка 2026 (+03) : Не праходзіць як журналіст ды блогер? Усё ж нават "зоркай" Белсата яго [https://nashaniva.com/372748 называюць]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 00:16, 4 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Старонка выдалена ўдзельнікам [[Удзельнік:J-ka Zadzvinski|J-ka Zadzvinski]]. Таму вынік фармальны. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 21:14, 12 красавіка 2026 (+03) == [[Аляксандр Іосіфавіч Урбановіч]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, кандыдат навук, дацэнт, меў навуковыя інтарэсы, усё. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:51, 29 сакавіка 2026 (+03) : {{Выдаліць}} значнасць не падмацаваны крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:53, 30 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}, вядомы навуковец, шмат навуковых прац. Ёсць крынiцы. [[Удзельнік:James M Irons|James M Irons]] ([[Размовы з удзельнікам:James M Irons|размовы]]) 12:52, 30 сакавіка 2026 (+03) :: [[Удзельнік:James M Irons]], колькасць навуковых прац не мае асаблівай ролі, важней паказаць прызнанне яго заслуг у навуковым свеце. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:17, 30 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 10:48, 10 красавіка 2026 (+03) == [[TDK]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:46, 23 сакавіка 2026 (+03) ::Артыкул невялікі, можна выправіць. Я папрацую бліжэйшым часам. ::{{Зраблю|10-04-2026}} [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:16, 28 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул выпраўлены і захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:56, 9 красавіка 2026 (+03) == [[King Promise]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} значнасць не падмацаваны крыніцамі, толькі сайт творцы. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:51, 23 сакавіка 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. Крыніцы ёсць.--[[Удзельнік:Dzianis Niadbajla|J-ka Zaprudnik]] 15:33, 2 красавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Спасылкі на незалежныя крыніцы нароўні з сайтам творцы пададзены, старока захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:54, 9 красавіка 2026 (+03) == [[Ruslan Saberov]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не пацвярджаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:18, 8 сакавіка 2026 (+03) :: [https://ru.wikipedia.org/wiki/Ruslan_Saberov неоднократное воссоздание вместо повторного обсуждения]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:11, 11 сакавіка 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:01, 9 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. Неаднаразовае аднаўленне замест паўторнага абмеркавання — пастаўлена бестэрміновая ахова ад стварэння. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 22:53, 1 красавіка 2026 (+03) == [[Сезон 2022/2023 «Цмокі-Мінск-2»]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Пуста. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:34, 31 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === гэта карэктная перасылка. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:50, 31 сакавіка 2026 (+03) == [[MakEditor:81-717/714/Чарнавік]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 11:55, 30 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:04, 30 сакавіка 2026 (+03) == [[Раавітса (прыпыначны пункт)]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Памылковы рэдырэкт. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:52, 30 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:00, 30 сакавіка 2026 (+03) == [[A optima/Чарнавік]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Не артыкул. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:54, 26 сакавіка 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 11:32, 26 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:20, 26 сакавіка 2026 (+03) == [[Сехемкара II]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} пустая старонка. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:55, 23 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:47, 23 сакавіка 2026 (+03) == [[Святлана Іванаўна Загнетава]] == {{закрыта}} Відавочна, што агульны крытэрый значнасці не выконваецца. Таксама асоба не настолькі выдатная, каб можна было падцягнуць [[Вікіпедыя:Значнасць асоб #Дадатковыя крытэрыі]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:40, 18 сакавіка 2026 (+03) : У артыкул [[Хлебапякарная прамысловасць Беларусі]] шмат што можна перанесці. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:13, 18 сакавіка 2026 (+03) :Так, усё можна перанесці, згадаць саму Загнетаву. У раздзеле Вядомыя асобы артыкула пра Смаргонь даць яе біяграму, бо літаральна будзе пару сказаў. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:10, 18 сакавіка 2026 (+03) :: {{зроблена}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:20, 19 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Змест са старонкі вынесены, адміны могуць яе выдаляць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:49, 20 сакавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Змагары з літвінізмам]] == {{закрыта}} * {{выдаліць}}, вынік уласнага даследавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:13, 22 лютага 2026 (+03) *:Людзі змаюгаюцца з літвінізмам, што прама вынікае з іх біяграфій, у чым уласнае даследаванне? Калі мы дадаем людзей у катэгорыю "Анархісты N-краіны" ці "Антыфашысты N-краіны", то гэта таксам арыгінальнае даследаванне? [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 13:22, 22 лютага 2026 (+03) *:: Ты, калега, мабыць таксама шмат з чым і шмат з кім змагаешся. І ў Беларусі ты не адзін такі, але катэгорыі "Змагары з Беларусі" мы не будзем ствараць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:24, 22 лютага 2026 (+03) *:Няма тут уласнага даследавання, літвінізм сфармуляваны Баранаўскасам, то-бок прынамсі ў нейкай паралельнай рэчаіснасці ён ёсць. На гэта лёгка знайсці аўтарытэтныя крыніцы ў адпаведным артыкуле. Практычна "з'ява" ў гэтай рэальнасці прызнана пагрозай нацыянальнай бяспецы Літвы і з ёю змагаюцца, ёсць заявы ад Дэпартамента бяспекі і іншых ведамстваў. Адпаведна, ёсць змагары. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:10, 12 сакавіка 2026 (+03) :: Змагары ёсць, і што з таго вынікае? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:19, 12 сакавіка 2026 (+03) ::: Катэгорыю "Змагары" створым? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:22, 12 сакавіка 2026 (+03) ::::[[:Катэгорыя:Праціўнікі літвінізму]] або [[:Катэгорыя:Крытыкі літвінізму]]. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:24, 12 сакавіка 2026 (+03) :::Нічога не вынікае, проста змагары, як Партос казаў: "я б'юся, бо б'юся", -- значыць, яны бачаць у гэтым сэнс. Калі "змагары" здаюцца ўжо занятымі, можна "праціўнікі", рэдкая наогул катэгорыя ў Вікіпедыі, але ёсць [[:fr:Catégorie:Opposant|Catégorie:Opposant]]. Звычайна абмяжоўваецца ўсё прыхільнікамі розных плыняў, але тут здаецца ніяк не абмяжуешся. [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:22, 12 сакавіка 2026 (+03) :::: Абмяжуешся. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:25, 12 сакавіка 2026 (+03) ::::: Не трэба навешваць на сучаснікаў ярлыкоў. Рэдактарам Вікіпедыі не стае для гэтага аўтарытэту. Хай спачатку вырашыць экспертная супольнасць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:30, 12 сакавіка 2026 (+03) :::::Здаецца, "крытыкі" якраз тая форма, што прызнаецца як ВП:НПГ [[:en:Category:Writers_of_social_and_political_criticism|Category:Writers of social and political criticism]]. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:31, 12 сакавіка 2026 (+03) :::::: Critics of liberalism (1 P) — вось дык напаўненне катэгорыі! Не чытаюць англамоўныя беларускай прэсы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:37, 12 сакавіка 2026 (+03) :::::::Яны іншае чытаюць <bdi>Critics of feminism</bdi> (2 C, 217 P). --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 22:41, 12 сакавіка 2026 (+03) :::::::: Critics of artificial intelligence — цэлых 22, на чале з Папам Рымскім. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:44, 12 сакавіка 2026 (+03) ::::::::: Наконт непрыняцця фемінізму — харошы прыклад, комплексы ВікіРэдактараў раскрывае красамоўна. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:57, 12 сакавіка 2026 (+03) :::::::::: Змагары з мультыкультуралізмам ёсць, а змагароў з нацыяналізмам няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:09, 12 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Ператварыў на [[:Катэгорыя:Крытыкі літвінізму]] і далучыў да адпаведнай надкатэгорыі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 12:59, 13 сакавіка 2026 (+03) == [[:Катэгорыя:Культурныя спрэчкі]] == {{закрыта}} * {{выдаліць}}, вынік уласнага даследавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:20, 22 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Знайшліся інтэрвікі, намінацыю закрыў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:39, 12 сакавіка 2026 (+03) == [[Дыльнозахон Каттахонова]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:35, 10 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена, дрэнны машынны пераклад, таксама пытанні па значнасці. Можаце нармальна перапісаць у сваёй прасторы імёнаў і паведаміць адміністратарам, калі напішаце нешта адэкватнае. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 19:02, 12 сакавіка 2026 (+03) == [[Саунтрэс]] == {{закрыта}} * {{выдаліць}}, значнасць не пераўзыходзіць навіннай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:09, 28 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Вікіпедыя - не слоўнік. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:46, 3 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена па тых жа прычынах, што і чыназес. Значнасці не паказана.[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 19:01, 12 сакавіка 2026 (+03) == [[Чыназес]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Не слоўнік. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:44, 3 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул быў хутка выдалены, значнасць выразна не паказана. Да таго ж, зноскі на Вікіпедыю — гэта вяршыня. Калі нехта захоча аднавіць старонку і будзе паказана выразна значнасць, спачатку перапішыце нармальна на сваёй падстаронцы і потым паведамце адміністратарам.[[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 18:59, 12 сакавіка 2026 (+03) == [[Жан-Луі Гасэ]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:00, 9 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Каб выставіць артыкул да выдалення, трэба зайсці праз закладку ''правіць'' у акенца рэдагавання артыкула, у першым радку паставіць '''<nowiki>{{да выдалення|}}</nowiki>'''. Працэдура выстаўлення старонкі да выдалення не была выканана, прапанова засталася без рэагавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:06, 9 сакавіка 2026 (+03) == [[Мачулішчы (аэрадром)]] == {{закрыта}} Большая частка тэкста абаронена аўтарскімі правамі і супадае з тэкстам, размешчаным у выданні «Наша Ніва» (артыкул «Мачулішчы, Мачулішчы… А што значыць па-беларуску „мачулішча“?»). Не быў прадстаўлены відавочны дазвол ад уладальнікаў матэрыялу на яго свабоднае распаўсюджанне. Як патэнцыйнае парушэнне аўтарскіх правоў прыйдзецца выдаліць інфармацыю, якая слова ў слова супадае з інфармацыяй у гэтым артыкуле. Тое, што застанецца, да артыкула не будзе дацягваць. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:38, 7 сакавіка 2026 (+03) :па-першае, я сам і ёсць аўтарам таго тэксту ў НН. па-другое, я цяпер істотна дапоўніў артыкул, ён павялічыўся ў некалькі разоў. [[Удзельнік:Аляксандр Белы|Аляксандр Белы]] ([[Размовы з удзельнікам:Аляксандр Белы|размовы]]) 21:43, 7 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул дапрацаваны і захаваны. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 22:47, 8 сакавіка 2026 (+03) == [[Янка Тарчэўскі]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, няма значнасці. --[[Удзельнік:Hanylka|Hanylka]] ([[Размовы з удзельнікам:Hanylka|размовы]]) 23:02, 14 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. Жахліва аформлена, няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:08, 20 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Значнасці няма. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 14:49, 3 сакавіка 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Ёсць кансэнсус за выдаленне. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 00:24, 4 сакавіка 2026 (+03) == [[AniBel]] == {{закрыта}} Аматарская суполка. Распаўсюджванне пірацкага кантэнту. Вікіпедыя — не каталог.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:59, 7 лютага 2026 (+03) :Ого, некалькі месяцаў вісеў артыкул і толькі зараз апомніліся. Прам сьмешна з гэтага [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 21:57, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, аргументаў дзеля захавання артыкула не бачна. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:26, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:46, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 01:06, 16 лютага 2026 (+03) == [[Лагодны Цмок]] == {{закрыта}} Значнасць прадмету артыкула пастаўлена пад сумненне. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:32, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Гэта звесткі не для Вікіпедыі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 13:26, 9 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:45, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 01:05, 16 лютага 2026 (+03) == [[СонейкаПрадакшн]] == {{закрыта}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:00, 7 лютага 2026 (+03) :Новы этап у перакладніцкай сферы (дубляваньне і адаптацыя тэксту). Таксама гэтая і ўсе іншыя каманды з'яўляюцца часткай гісторыі і рабілі у той ці іншай ступені ўклад у беларускую культуру. [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 22:01, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:22, 8 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі. {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:58, 16 лютага 2026 (+03) == [[Скрынка (сеціва)]] == {{закрыта}} Няма значнасці. Вікіпедыя — не каталог.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:56, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, проста старонка ў сеціве. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:15, 7 лютага 2026 (+03) :Таксама трэба выдаліць старонкі пра Анібел і Лагодны Цмок, бо Вікіпедыя — не каталог [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 21:48, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:46, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:56, 16 лютага 2026 (+03) == [[Зьнічка (сеціва)]] == {{закрыта}} Проста сайт з пірацкім кантэнтам. Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:55, 7 лютага 2026 (+03) :Anibel і Лагодны Цмок таксама проста сайты з пірацкім кантэнтам, але старонкі пра іх існуюць [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 21:47, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:06, 8 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі. {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:53, 16 лютага 2026 (+03) == [[Bilbo's]] == {{закрыта}} Аматарская суполка. няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:57, 7 лютага 2026 (+03) :Анібел і Лагодны Цмок таксама аматарскія суполкі, але старонкі пра іх існуюць. Пра значнасьць напісана ў адпаведным разьдзеле. Ініцыятыва з'яўлялася новым этапам у перакладніцкай сферы. [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 21:55, 7 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 01:23, 8 лютага 2026 (+03) :<nowiki>{{Супраць}}</nowiki> <nowiki>{{Пакінуць}}</nowiki> Учора не адразу ўбачыў як гэтыя знакі ставіць. Я адкажу за ўсе артыкулы, якія перанёс учора з іншай беларускай Вікіпедыі. Галоўная значнасьць гэта гісторыя. Усе гэтыя праэкты з'яўляюцца часткай гісторыі. Так, для звычайнай гісторыі (якую сабе людзі ўяўляюць) гэта ня мае каштоўнасьці. Аднак сёньня ё розныя гісторыі, напрыклад: гісторыя навукі, паўсядзёнасьці, мастацтва і г.д. І ўжо для гісторыі аматарскага перакладу гэтыя старонкі прадстаўляюць каштоўнасьць, бо з'яўляюцца крыніцай у дасьледаваньнях. Таксама гэтыя артыкулы даюць зразумець як разьвіваўся аматарскі пераклад, пасьлядоўнасьць падзей. Таксама ўклад у беларускую культуру, новыя падыходы ў аматарскім перакладзе, што зноў жа карысна для гісторыі і дасьледаваньняў. :Таму ўсе артыкулы пра праэкты варта пакінуць! [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 14:39, 8 лютага 2026 (+03) ::Мда... штосьці не працуюць гэтыя шаблоны [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 14:39, 8 лютага 2026 (+03) ::: [[Вікіпедыя:Значнасць]] — вось неяк так. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:06, 9 лютага 2026 (+03) ::::Пачытаў, і артыкул мае значнасьць. У публічных крыніцах не напісана (і ня будзе), але значнасьць апісана вышэй, што таксама дазваляецца як значнасьць. [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 18:43, 9 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:42, 16 лютага 2026 (+03) == [[Кінакіпа]] == {{закрыта}} Няма значнасці, проста сайт з пірацкім кантэнтам. Хоць для беларускай мовы ў сённяшніх умовах гэта і мае пэўную значнасць, але для энцыклапедыі каталог пірацкага відэа — перабор.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:54, 7 лютага 2026 (+03) :Анібел і Лагодны Цмок таксама проста сайты з пірацкім кантэнтам. Тыя артыкулы таксама варта выдаліць. [[Удзельнік:Bilbo&#39;smanha|Bilbo&#39;smanha]] ([[Размовы з удзельнікам:Bilbo&#39;smanha|размовы]]) 21:50, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі. {{закрыта-канец}} === Вынік === Рэклама сайта с пірацкім кантэнтам. Значасці няма. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:35, 16 лютага 2026 (+03) == [[На чатырох Верацеях]] == {{закрыта}} Вікіпедыя — не даведнік для вандроўнікаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:10, 16 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Хутка выдалена. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:32, 16 лютага 2026 (+03) == [[Арцём Халяеў]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, не артыкул. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:28, 14 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === У вызначэнні — толькі тры словы. Значнасць асобы не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 00:30, 16 лютага 2026 (+03) == [[Уладзіслаў Шылюк]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не паказана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:43, 4 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, згодны, што проста быць удзельнікам каманды недастаткова. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:24, 5 лютага 2026 (+03) :: Калега [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]], тут больш істотна, што агульны крытэрый значнасці не выконваецца, то бок асоба ў артыкуле бадай не апісана. А ў прынцыпе мы прафесійных спартоўцаў паважаем, і якасныя артыкулы пра іх у БелВікі могуць існаваць, нават калі людзі й не мелі шматгадовай выбітнай кар'еры. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:30, 5 лютага 2026 (+03) :::Зразумела, дзякуй. [[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 04:23, 6 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:31, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:47, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:23, 14 лютага 2026 (+03) == [[Леанід Цітоў]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не паказана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:46, 4 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, энцыклапедычная значнасць не паказана, быць удзельнікам каманды недастаткова. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:25, 5 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:32, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:47, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:22, 14 лютага 2026 (+03) == [[Аляксей Сірчанка]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не паказана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:51, 4 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, энцыклапедычная значнасць не паказана, быць удзельнікам каманды недастаткова. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:26, 5 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:32, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:47, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:20, 14 лютага 2026 (+03) == [[Антон Самсонаў]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не паказана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:51, 4 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, энцыклапедычная значнасць не паказана, быць удзельнікам каманды недастаткова. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:26, 5 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:32, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:47, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:19, 14 лютага 2026 (+03) == [[Іван Кухарэнка]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}}, значнасць не паказана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:55, 4 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, энцыклапедычная значнасць не паказана, быць удзельнікам каманды недастаткова. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:27, 5 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}} [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 13:33, 7 лютага 2026 (+03) :{{выдаліць}}. Значнасць не падмацавана крыніцамі.--[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:46, 10 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 12:16, 14 лютага 2026 (+03) == [[Марыя Пархімчык]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 08:46, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Рэкламны артыкул без нармальных крыніц.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:05, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}} Вы лічыце, што сябра Саюзу пісьменьнікаў не можа быць адзначаны ў вікіпэдыі? А калі яе жыцьцяпіс пазначаны на Міжнароднага саюзу беларускіх пісьменьнікаў? [https://bellit.info/persons/abukhovich-alhjerd.html Міжнародны саюз беларускіх пісьменьнікаў// Асобы] Ці гэта таксама не значна? :) --[[Удзельнік:Dzejka|Dzejka]] ([[Размовы з удзельнікам:Dzejka|размовы]]) 22:36, 21 студзеня 2026 (+03) :: Калега [[Удзельнік:Dzejka|Dzejka]], сапраўды такі склаўся ў БелВікі звычай, што адной толькі прыналежнасці да пісьменніцкага саюза недастаткова для пацвярджэння энцыклапедычнай значнасці творцы. Тут бы пашукаць рэцэнзій на яе творы ў аўтарытэтных крыніцах ці нейкіх іншых сведчанняў прызнання яе творчасці крытыкай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:48, 21 студзеня 2026 (+03) {{Выдаліць}} Пагаджуся, што можна выдаліць [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 19:50, 28 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Пакуль што энцыклапедычная значнасць не паказана. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:22, 5 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:07, 9 лютага 2026 (+03) == [[Павел Слюнькін]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:47, 16 студзеня 2026 (+03) ::'''Асоба лічыцца значнай, калі яна досыць падрабязна апісана ў [[Вікіпедыя:Аўтарытэтныя крыніцы|надзейных]] [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне|другасных крыніцах]], [[Вікіпедыя:Правяральнасць|незалежных]] ад яе, што наўпрост задавальняе крытэр значнасці:''' ::https://rm.coe.int/report-addressing-the-specific-challenges-faced-by-the-belarusians-in-/1680ab3442 ::https://www.ibanet.org/Belarus-the-human-cost-of-the-crackdown-on-dissent ::https://www.gmfus.org/belarus-change-tracker-seeing-trends-through-news-fog ::https://bct.expert/be/about/ ::https://lmc.icds.ee/speaker/pavel-slunkin/ ::https://georgiatoday.ge/pavel-slunkin-belarus-lessons-for-georgia/ ::https://cepa.org/author/pavel-slunkin/ ::https://ecfr.eu/profile/pavel_slunkin/ ::https://belinstitute.com/en/news/review-2021-forecast-2022 ::https://ex-press.live/rubrics/politika/2024/06/19/eks-diplomat-pavel-slyunkin-zapad-ne-gotov-idti-na-ustupki-lukashenko-no-ostorozhnichaet-opasayas-ego-sprovocirovat ::https://www.dw.com/ru/jeks-diplomat-zadacha-es-nashhupat-protivorechija-mezhdu-lukashenko-i-putinym/a-59295981 ::https://nashaniva.com/ru/328408 ::https://pozirk.online/ru/longreads/85750/ ::https://newbelarus.vision/artykuly/pavel-slyunkin-ob-izmeneniyax-v-mide-vedomstvo-mozhet-nabirat-luchshix-specialistov/ ::https://gazetaby.com/post/slyunkin-esli-svoboda-mnenij-dlya-vas-ne-priemlemy-to-poluchitsya-ne-g/202762/ ::https://news.zerkalo.io/life/86489.html ::??? [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:47, 19 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}}. Значнасці няма.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 23:21, 16 студзеня 2026 (+03) ::Значнасць асоб у Вікіпедыі вызначаецца па наступных крытэрах: ::Асоба лічыцца значнай, калі яна досыць падрабязна апісана ў [[Вікіпедыя:Аўтарытэтныя крыніцы|надзейных]] [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне|другасных крыніцах]], [[Вікіпедыя:Правяральнасць|незалежных]] ад яе (+). ::Асоба зрабіла шырокавядомы ўнёсак, які стаў прызнаным фактам у яе галіне дзейнасці (+). ::Навукоўцы, '''даследнікі''', філосафы (для зручнасці назавем іх «[[навуковы свет]]») даволі ўплывовыя ў навуковым свеце без згадвання іх біяграфій у другасных крыніцах (+). ::'''На сённяшні дзень беларусаў-экспертаў у замежных аналітычных цэнтрах можна пералічыць па пальцах адной рукі. Не разумею вашую пазіцыю па «нязначнасці».''' [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:28, 19 студзеня 2026 (+03) ::: тут трэба дадаткова паказаць, наколькі гэта асоба ўплывовая ў навуковым свеце; покуль што значнасць даследчыка прамалёўваецца, але не пацвярджаецца. Аднога факту работы ў даследчым цэнтры недастаткова. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:46, 21 студзеня 2026 (+03) ::::Эксперт па Беларусі якога цытуюць the New York Times, DW, France24, Atlantic Council, etc падаецца значнай асобай у галіне. ::::: Асоба лічыцца значнай, калі яна досыць падрабязна апісана ў [[Вікіпедыя:Аўтарытэтныя крыніцы|надзейных]] [[Вікіпедыя:Не ўласнае даследаванне|другасных крыніцах]], [[Вікіпедыя:Правяральнасць|незалежных]] ад яе (+). ::::[[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 17:25, 21 студзеня 2026 (+03) ::::: [[Удзельнік:Francišak Skaryna]], ты пачтай, што ніжэй напісана вялікімі чырвонымі літарамі пра т.зв. ''Агенцтва еўраатлантычнага супрацоўніцтва''. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:35, 21 студзеня 2026 (+03) :::::: Калі ты не хочаш артыкул пра асобу дапрацаваць, то і гэта старонка будзе выдалена. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:38, 21 студзеня 2026 (+03) :::::::Сторонка будзе выделеная таму што: :::::::а) вы паводзіце сябе як хамло :::::::б) вам не падабаецца персаналія :::::::? [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 17:58, 21 студзеня 2026 (+03) :::::::Прашу вас звяртацца да мяне на «вы» і спыніць хамства ў мой бок. Тое, што вы даўні карыстальнік Вікіпкедыі не дае вам аніякага права па-хамску ставіцца да іншых удзельнікаў. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 18:00, 21 студзеня 2026 (+03) ::::::Мне падаецца, што выдаленне артыкулаў праз суб'ектыўнае меркаванне і стаўленне асобных карыстальнікаў да персаналіяў і аб'ектаў з'яўляецца вандалізмам. Няма ўпэўненнасці, што шантаж удзельнікаў адпавядае духу Википедыі. Чаму вы грубіце замест таго, каб разам дапрацаваць артыкул і зрабіць Вікіпедыю лепш для карыстальнікаў не абазнаных у беларускіх арганізацыях і асобах? [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 18:05, 21 студзеня 2026 (+03) : {{выдаліць}}, не бачна жадаючых палепшыць артыкул, а ў існым выглядзе яго змест не пацвярджае энцыклапедычнай значнасці асобы. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:07, 21 студзеня 2026 (+03) ::Калі ласка, прапануйце катэгорыі для паляпшэння. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 18:38, 21 студзеня 2026 (+03) ::У артыкуле 10 спасылак на аўтарытэтныя незалежныя крыніцы, якія апісваюць асобу і спасылаюцца на публікацыі даследчыка ў ягонай галіне экспертызы – што, безумоўна, пацвярджае энцыклапедычную значнасць асобы. Я з задавальненнем дадам патрэбныя катэгорыі, але давайце працаваць канструктыўна разам, а не антаганістычна. Дзякуй, калегі. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 18:42, 21 студзеня 2026 (+03) {{Выдаліць}} Пагаджуся, што трэба выдаліць [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 19:43, 28 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 11:05, 9 лютага 2026 (+03) == [[Таццяна Мiкалаеўна Мiкушына]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:38, 21 студзеня 2026 (+03) ::Дадзены артыкул можа адпавядаць крытэрам значнасці для пісьменнікаў. У правілах вызначана, што значнымі з'яўляюцца "Аўтары … і іншыя прадстаўнікі творчых прафесій  ... твор (або творы) якіх прыцягнулі значную ўвагу крытыкаў." ::У артыкуле ёсць спасылкі на 5 рэцэнзій профільных навукоўцаў на кнігі Т. Мікушынай: рэлігіязнаўцы і філосафа на кнігі духоўнага зместу, гісторыка на кнігу гістарычнага зместу і г.д. ::На старонцы абмеркавання дадзенага артыкула як на загану ўказвалася на тое, што дадзены артыкул раней выдаляўся ў расійскай вікіпедыі. Аднак у тыя гады, калі ён выдаляўся, яшчэ не было тых крыніц, якія азначаныя ў беларускім артыкуле, або былі адзінкі з іх. Палова крыніц датуецца 2019-2022 гадамі. ::Апроч рэцэнзій навукоўцаў інфармацыя пра Т. Мікушыну ёсць у рэлігіязнаўчай  манаграфіі "Тэасофiя без межаў: мiжкультурныя i мiждысцыплiнарныя перспектывы сучаснага эзатэрычнага руху", у дакладзе профільнага дзярж. дэпартамента прэм’ер-міністру Францыі пра стан спраў у асяроддзі новых рэлігійных рухаў, у аналітычных артыкулах нацыянальнага інфарм. агенцтва Украіны "УкрІнфарм", агульнарасійскай газеты "Новыя весткі". [[Удзельнік:Алесандр Бусел|Алесандр Бусел]] ([[Размовы з удзельнікам:Алесандр Бусел|размовы]]) 15:24, 21 студзеня 2026 (+03) ::Таксама ў зносках дадзенага артыкула ёсць інфармацыя, што кнігі гэтага аўтара перакладзеныя і апублікаваныя на 11 мовах (крыніца з назвай "Бiяграфiя Мікушынай Таццяны Мікалаеўны"). [[Удзельнік:Алесандр Бусел|Алесандр Бусел]] ([[Размовы з удзельнікам:Алесандр Бусел|размовы]]) 12:34, 22 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:32, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Значнасць не паказана.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:03, 21 студзеня 2026 (+03) :: Пане [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], то мо прагаласуйце і наконт гандбалістаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:15, 26 студзеня 2026 (+03) {{Выдаліць}} Аўтарка тэасофскай макулатуры [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:10, 28 студзеня 2026 (+03) : [[Удзельнік:DenisBorum]], у Вікіпедыі маюць існаваць артыкулы пра асоб з экстравагантнымі поглядамі, калі іх меркаванне асветлена ў дастатковым аб'ёме ў аўтарытэтных крыніцах. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:13, 28 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} па [[ВП:БС]], аўтарытэтнасць крыніц сумнеўная. --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:35, 5 лютага 2026 (+03) : {{Пакінуць}} Дадаў у артыкул інфармацыю пра тое, што кнігі дадзенага аўтара перакладзеныя і апублікаваныя на 11 мовах. Шырокае распаўсюджанне кніг па краінах свету выяўляецца і ў крыніцах. Рэцэнзіі напісаныя навукоўцамі розных краін: Украіна (Ю. Заўгародны), Германія (B. Seidel-Dreffke), Партугалія (D. Metilka), Расія (А. Салаўёў, М. Скуратоўская). Таксама і аналітычныя матэрыялы: Германія (H. Krämer), Францыя (G. Fenech), Украіна (Укрiнформ), Расія (Книжная Индустрия, Новые Известия).--[[Удзельнік:Алесандр Бусел|Алесандр Бусел]] ([[Размовы з удзельнікам:Алесандр Бусел|размовы]]) 15:00, 5 лютага 2026 (+03) : {{Пакінуць}} артыкул напісаны не бездакорна, пра каштоўнасць творчасці таксама можна спрачацца, але найбольш мяне цікавяць крыніцы, дзе я не бачу спасылак на першасныя крыніцы, што ўжо надае ўпэўненасці ў тым, што гэты артыкул на галаву вышэй большасці намінантаў тут, хаця вядома, што частку крыніц можна назваць афіляванай. Як варыянт, можна пакінуць шаблон пра тое, што значнасць асобы ставіцца пад пытанне. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:36, 6 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Цікавасць з боку навуковага свету дадае значнасці дзейнасці асобы. Старонка захавана, але значнасць аб’екта артыкула ставіцца пад сумненне. Адпаведны шаблон на старонцы захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:43, 6 лютага 2026 (+03) == [[Губбет Аннет Алексееўна]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:01, 3 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, тэкст нечытальны, ды й значнасці ў персоны няма. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:44, 3 лютага 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, энцыклапедычная значнасць не паказана ([[ВП:ЗА]]), біяграфія сучасніка ўвогуле без крыніц ([[ВП:БС]]). --[[Удзельнік:IshaBarnes|IshaBarnes]] ([[Размовы з удзельнікам:IshaBarnes|размовы]]) 03:41, 5 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Машынны пераклад, значнасць асобы не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:45, 5 лютага 2026 (+03) == [[Нізам DRedd]] == {{закрыта}} Значнасць прадмету артыкула не пацвярджаецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 10:08, 22 лістапада 2025 (+03) :Значымасць асоб у Вікіпедыі не з’яўляецца вынікам аднаразовага згадвання ў СМІ. Паводле прынцыпаў энцыклапедычнай значнасці, яна павінна пацвярджацца шматразовым, незалежным і надзейным асвятленнем у аўтарытэтных крыніцах. У выпадку з Нізамам DRedd гэтая ўмова цалкам выконваецца. Яго дзейнасць асвятлялася неаднаразова і ў розных фарматах: :публікацыі ў медыя, рецэнзіі на музычныя рэлізы, інтэрв’ю і асобныя матэрыялы пра творчасць. :Такі аб’ём незалежнай інфармацыі сведчыць пра тое, што Нізам DRedd мае ўстойлівую публічную прысутнасць, а яго праца атрымала заўважную ўвагу з боку розных крыніц, што адпавядае крытэрыям значымасці для артыкулаў пра дзеячоў культуры. [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 14:34, 22 лістапада 2025 (+03) :: Асоба мае чымсьці істотна вылучаюцца з агульнага шэрагу творцаў. Тут не бачна нічога асаблівага, акрамя згадак у медыях. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:38, 22 лістапада 2025 (+03) ::: Ні ў рускім, ні ў казахскім раздзелах артыкула няма, чаго так? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:40, 22 лістапада 2025 (+03) ::::Паважаны калега, хачу звярнуць увагу, што патрабаванне «асоба павінна істотна вылучацца з агульнага шэрагу творцаў» не з’яўляецца часткай крытэрыяў значнасці ў Вікіпедыі. Гэта суб’ектыўная ацэнка, якая не замацавана ў правілах. Паводле дзеючых палітык — у тым ліку ВП:Значнасць і ВП:Аўтарытэтныя крыніцы — єдыным крытэрыем значнасці для асоб з’яўляецца шматразовае, істотнае і незалежнае асвятленне дзейнасці асобы ў аўтарытэтных крыніцах. ::::У артыкуле гэтая ўмова выконваецца: існуюць ::::- шматразовыя публікацыі, ::::- незалежныя рэцэнзіі, ::::- інтэрв’ю, ::::- асобныя матэрыялы пра творчасць, ::::што сведчыць пра наяўнасць устойлівага, значнага і незалежнага асвятлення, менавіта таго, што патрабуюць правілы. ::::Правілы не прадугледжваюць дадатковага крытэрыя (асаблівай унікальнасці) або (вылучэння з агульнага шэрагу), такая ацэнка можа быць асабістым меркаваннем, але яна не можа замяняць сабой нормы Вікіпедыі. Калі ў Вас ёсць заўвагі да канкрэтных крыніц, гатовы абмеркаваць і дапоўніць артыкул, але, паводле палітык Вікіпедыі, наяўнасць шматлікіх незалежных і надзейных матэрыялаў ужо пацвярджае энцыклапедычную значнасць. [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 14:51, 22 лістапада 2025 (+03) :У артыкуле, відавочна, можна пачысціць шмат інфармацыі з першасных крыніц, ёсць сцверджанні без крыніц. Але нібы ёсць нейкія другасныя, хоць і выглядаюць досыць слабавата. У любым выпадку, бачу нейкую зацікаўленасць грамадскасці, таму я хутчэй {{супраць}} выдалення. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:59, 22 лістапада 2025 (+03) ::Дзякуй, калега. Я без праблем дапрацую артыкул, прыбяру з яго неадпаведныя першасныя звесткі і забяспечу актуалізацыю інфармацыі ў адпаведнасці з патрабаваннямі Вікіпедыі. [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 11:06, 23 лістапада 2025 (+03) : [[Удзельнік:Viktorius001]], назвы сінглаў і альбомаў мусяць быць перакладзены на беларускую мову. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:07, 24 лістапада 2025 (+03) ::Добры дзень, прашу прабачэння, я выправлю. Скажыце, калі ласка, ці можна пісаць арыгінальную назву побач у дужках? Ці патрабуецца толькі беларускамоўны варыянт? [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 11:38, 24 лістапада 2025 (+03) :::так, можна, нават трэба. Нават я бы сказаў, што пераклад трэба ў дужкі [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:34, 24 лістапада 2025 (+03) ::Усё гатова, калегі. Калі будуць яшчэ пытанні, я гатовы абмеркаваць і дапрацаваць. [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 18:19, 24 лістапада 2025 (+03) :::Нічога не гатова. Пачысціў вельмі артыкул, вельмі шмат смецця. Цяпер крыху адэкватней выглядае, але, вядома, слаба. Таксама адчуваю, што вы ўсё робіце праз інструменты генератыўнага штучнага інтэлекту. Давайце хаця б тут, у размовах, пазбягайце гэтага, гэта маветон, непрыемна ад такога [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:10, 24 лістапада 2025 (+03) ::::Так, бачу, вы добра пачысцілі, дзякуй, але я проста спрабаваў выстроіць храналогію [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 21:56, 24 лістапада 2025 (+03) : {{Выдаліць}} Адсутнасць крыніц, якія пацвярджаюць значнасць. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:47, 25 лістапада 2025 (+03) ::Паважаны калега, грамадскі інтарэс гэты сабджэкт, безумоўна, мае. У абарону артыкула скажу, што я буду весці актуалізацыю ўсіх сваіх артыкулаў і абавязкова буду іх дапоўніваць. [[Удзельнік:Viktorius001|Viktorius001]] ([[Размовы з удзельнікам:Viktorius001|размовы]]) 20:55, 28 лістапада 2025 (+03) : [[Удзельнік:Plaga med]], але ж дзе тут мы бачым гэтага рэпера вышэй за 34-ю пазіцыю? Нейкі культ асобы местачковы ў яго, кшталту сябры ў клуб прыйшлі, а так не хадзілі, покуль ён хварэў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 18:23, 21 студзеня 2026 (+03) ::нельга ігнараваць публікацыі на розных сайтах рознай ступені ангажаванасці. Але пагаджаюся, што слабенька гэта ўсё. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 21:10, 21 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Можна сказаць, што дзейнасць творчай асобы досыць падрабязна асветлена, але невідавочна, што яна выбіваецца з агульнага шэрагу. Таму значнасць аб’екта артыкула пастаўлена пад сумненне. Старонка захавана з даданнем адпаведнага шаблону. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:20, 4 лютага 2026 (+03) == [[Святлана Абдулаева]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 08:47, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}}, фактаў публікацый у аўтарытэтных беларускіх выданнях можа быць дастаткова, каб прызнаць, што творца выбіваецца з агульнага шэрагу; біяграфічных звестак на старонцы таксама даволі багата. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 15:42, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Ізноў нейкая значнасць асоба толькі з той нагоды, што ў яе ёсць кніга.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:04, 21 студзеня 2026 (+03) :: [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]], не толькі з той нагоды, што ў яе ёсць кніга. Абзац перад вашым пастом перачытайце, калі ласка. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:14, 21 студзеня 2026 (+03) ::: Наконт значнасці літаратараў лакальны кансэнсус дасягаўся напр. тут, гл. <s>[[Вікіпедыя:Архіў_запытаў_на_выдаленне/2024 #Канстанцін Пятровіч Бадак]]</s> [[Вікіпедыя:Архіў_запытаў_на_выдаленне/2024 #Кастусь Станіслававіч Турко]] і падобныя. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:22, 21 студзеня 2026 (+03) ::::Пра што вы? Там партызан. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:03, 21 студзеня 2026 (+03) :::: ''фактаў публікацый у аўтарытэтных беларускіх выданнях можа быць дастаткова, каб прызнаць, што творца выбіваецца з агульнага шэрагу; біяграфічных звестак на старонцы таксама даволі багата'', навошта выдуоняцца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:10, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}} Трохі яшчэ дадаў інфы. --[[Удзельнік:Dzejka|Dzejka]] ([[Размовы з удзельнікам:Dzejka|размовы]]) 23:13, 21 студзеня 2026 (+03) :: [[Удзельнік:Dzejka|Dzejka]], вычытайце артыкул, калі ласка, правапіс трэба прывесці ў норму. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:58, 28 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}} Дададзена спасылка на сайт СБП {{Выдаліць}} У такім выглядзе як цяпер (правапіс, непрацоўныя крыніцы, афармленне), я б артыкул выдаліў [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:04, 28 студзеня 2026 (+03) : З правапісам ёсць нюансы, але не крытычныя, тэкст чытальны. Крыніц хапае, спасылкі працуюць. Афармленне прыкладна як у іншых артыкулаў. Не разумею, дзеля чаго кідацца так адразу ў выдалізм. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:22, 28 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === У артыкуле дзейнасць асобы паказана досыць падрабязна. Як літаратарка друкавалася ў агульнанацыянальных выданнях, як лідарка мясцовай супольнасці фігуравала ў навінах. Для прызнання значнасці ў нашым беларускацэнтрычным праекце гэтага дастаткова. Прастаўлены шаблон аб неабходнасці праверкі арфаграфіі. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:55, 3 лютага 2026 (+03) == [[Пашпарт грамадзяніна Паўднёвай Асеціі]] == {{закрыта}} {{Выдаліць}} Адсутнасць значнасці [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 21:53, 27 студзеня 2026 (+03) : Калі ўзяць пад увагу міжмоўную каардынацыю, то гэтыя прадметы маюць значнасць — артыкулы пра іх маюцца ў буйных моўных раздзелах. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:04, 27 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}} ёсць артыкулы ў іншых моўных раздзелах. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:55, 28 студзеня 2026 (+03) ::{{пакінуць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:00, 3 лютага 2026 (+03) == [[Пашпарт грамадзяніна Абхазіі]] == {{Выдаліць}} Адсутнасць значнасці [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 21:51, 27 студзеня 2026 (+03) : {{Пакінуць}} ёсць артыкулы ў іншых моўных раздзелах. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:55, 28 студзеня 2026 (+03) :{{пакінуць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 01:00, 3 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Прадметы і з'явы ў Вікіпедыі прынята паказваць даволі шырока. Таму склаўся кансэнсус, што атрыбуты часткова прызнаных дзяржаў могуць быць тут апісаныя. Старонкі захаваны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:47, 3 лютага 2026 (+03) == Гандбалісты == {{закрыта}} * [[Алег Тарасевіч]] * [[Алег Луня]] * <s>[[Аляксандр Станіслававіч Лукашэвіч]]</s> — выклікаўся ў зборную Беларусі --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 20:10, 27 студзеня 2026 (+03) * [[Багдан Пазняк]] * [[Мацвей Крэўчык]] * [[Мікіта Шалешка]] Гандбалісты гродзенскага клуба [[ГК Кронан Гродна|«Кронан»]], пра якіх у артыкулах сказана толькі, што яны правялі ў камндзе адзін (не чэмпіёнскі) сезон. Агульны крытэрый значнасці не выконваецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:24, 22 студзеня 2026 (+03) * {{выдаліць}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:33, 27 студзеня 2026 (+03) * {{выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:54, 28 студзеня 2026 (+03) * {{выдаліць}} Пустыя артыкулы, акрамя загалоўкаў наогул нічога [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:22, 28 студзеня 2026 (+03) :{{выдаліць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:09, 3 лютага 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Выразны кансэнсус за выдаленне нязначных гульцоў зборнай. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:11, 3 лютага 2026 (+03) : [[Удзельнік:Plaga med]], старонак пра гульцоў нацыянальнай зборнай сярод выдаленых няма. Прыналежнасць да яе можа надаць спартоўцу значнасці безумоўна. І кансэнсус дагэтуль складваўся менавіта так. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:13, 3 лютага 2026 (+03) ::выбачаюся, не так сфармуляваў. Гаворка была пра клуб. Таму Лукашэвіча не кранаў. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 19:52, 3 лютага 2026 (+03) == [[Макар Валынкін]] == {{закрыта}} {{выдаліць}} Не бачу значнасці. Будуць прыводзіць прыклад траплення ў доўгі спіс Прэміі Гедройца, але гэта далей не кароткі спіс, куды заходзяць творы, якія суддзі прынамсі чытаюць. Пры такім падыходзе і вузкім літаратурным працэсе ў Беларусі, любога аўтара кнігі можна абазначыць значным толькі паводле таго, што ён выдаў кнігу і трапіў у доўгі спіс якой-небудзь прэміі. Я так падазраю, сапраўдным аўтарам артыкула і ёсць сам герой.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:02, 21 студзеня 2026 (+03) * {{Пакінуць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:12, 21 студзеня 2026 (+03) :Якраз пра ўсіх, хто трапіў у лонг-лісты прэмій з аўтарытэтным журы, хачу артыкул і стварыць, як пра аўтараў, так і пра дызайнераў-ілюстратараў. Калі пра іх будзе дастаткова інфы ў адпаведнасці з [[Вікіпедыя:Значнасць#Агульны_крытэрый_значнасці|агульным крытэрыем значнасці]]. У гэтым выпадку дастаткова як да чалавека, якому 25 гадоў толькі пагатоў. У нас пра спартсменаў наогул толькі вага і пол, проста за факт дасягнення, а тут як па мне поўны спіс патрэбнага. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 16:24, 21 студзеня 2026 (+03) ::Я б спартоўцаў таксама выдаляў, вельмі шкада, што склаўся такі міжмоўны кансэнсус наконт іх. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:59, 21 студзеня 2026 (+03) ::: Старонкі пра спартоўцаў без энцыклапедычнай значнасці з БелВікі выдаляліся шматразова, часамі і без абмеркавання. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:08, 21 студзеня 2026 (+03) ::Аўтар артыкула я, гэта з гісторыі ж бачна. У тэксце няма ацэнак, толькі апісальнае апавяданне. Наконт лонг-ліста, ён фарміруецца з шырэйшага спісу, то-бок журы чытае ўсё, што дасылаюць/намінуюць і ў лонг-ліст выбіраюць ўжо ўдзельнікаў на наступны тур (шорт-ліст) выбару. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 17:31, 21 студзеня 2026 (+03) ::: Пане Максіме, дазволь часамі называць цябе Макарам. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:33, 21 студзеня 2026 (+03) :::Нібы я не ведаю выпадкаў, калі просяць стварыць артыкул на ўжо падрыхтаваным загадзя матэрыяле. Але калі твае ўласныя памкненні — то няхай. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:33, 27 студзеня 2026 (+03) {{Устрымліваюся}} Малады хлопец, я б даў яму шанец і не спяшаўся б зараз выдаляць артыкул пра яго [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 20:19, 28 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Дзейнасць асобы апісана ў другасных крыніцах даволі падрабязна, прыклад траплення ў доўгі спіс Прэміі Гедройца таксама пацвярджае, што асоба выбіваецца з агульнага шэрагу. Старонка захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 23:06, 2 лютага 2026 (+03) == [[Пекла на Венеры]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:50, 2 снежня 2025 (+03) ::Прабачайце канешне, але ў чым вымяраецца значнасць літаратурнага твору? [[Удзельнік:HK-47|HK-47]] ([[Размовы з удзельнікам:HK-47|размовы]]) 18:55, 2 снежня 2025 (+03) ::: Калі не задумвацца пра значнасць, то можна наствараць артыкулаў пра кожны верш Янкі Купалы і Аляксандра Пушкіна, агульнапрызнаных класікаў беларускай і рускай літаратур, не кажучы нават пра значна менш вядомых аўтараў. Наяўнасць надрукаванага ці апублікаванага ў сеціве верша, апавядання, нават кнігі (цяпер за грошы можна надрукаваць амаль усё, што заўгодна) аўтаматычна не надае значнасць гэтаму твору. Раю паглядзець [[:ru:Википедия:Критерии значимости литературных произведений|тут]] і [[:uk:Вікіпедія:Критерії значущості/Книги|тут]]. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 19:59, 2 снежня 2025 (+03) ::::трэба на беларускую перакласці :) ::::Можа асобны праект зрабіць па перакладзе такіх старонак, а тое шмат спасылаемся на іншыя моўныя версіі. Ствараецца фальшывае ўражанне, што правілы з іншых вікі аўтаматычна стасуюцца ў беларускай вікі, што не праўда [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 16:33, 3 снежня 2025 (+03) ::::: [[Удзельнік:Plaga med]], вы падтрымліваеце выдаленне гэтага артыкула праз адсутнасць значнасці, ці не? Маем канкрэтны кейс і маем знайсці кансэнсус. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:13, 3 снежня 2025 (+03) ::::::так, забыў напісаць. Адносна намінацыі, значнасць не паказана, таму калі не будзе выпраўлена на працягу намінацыі — {{выдаліць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 17:59, 3 снежня 2025 (+03) : {{выдаліць}}. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:15, 3 снежня 2025 (+03) * На сайце {{Не перакладзена 5|Лаборатория Фантастики|Лаборатория Фантастики|ru|Лаборатория Фантастики}} рэйтынг твора 7,8 з 10,0; на сайце {{Не перакладзена 5|LiveLib.ru|LiveLib.ru|ru|LiveLib.ru}} — 3,3 з 5,0. ([https://fantlab.ru/work28843] і [https://www.livelib.ru/book/1008522568-ad-na-venere-yurij-brajder-nikolaj-chadovich]) [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 22:06, 6 снежня 2025 (+03) ** [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]], і як мы маем гэта інтэрпрэтаваць? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:26, 6 снежня 2025 (+03) **:Я не ведаю, наколькі гэтыя агрэгатары аўтарытэтныя, але там ёсць рэцэнзіі, на падставе якіх будуецца гэтая адзнака. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 14:26, 7 снежня 2025 (+03) **:: Дык ацаніце аўтарытэтнасць рэцэнзентаў, ці гэта размова дзеля размовы? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 14:32, 7 снежня 2025 (+03) **:::Я не ведаю, як гэта зрабіць. [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 14:43, 7 снежня 2025 (+03) *:факт наяўнасці ацэнак чытачоў на агрэгатарах не з’яўляецца крытэрыем значнасці [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:41, 7 снежня 2025 (+03) *::Значнасць літаратурнага твору вымяраецца не самім фактам апублікавання, а тым, што пішуць наконт яго (рэцэнзіі, навуковыя артыкулы і гэтак далей). Пры гэтым водгукі чытачоў значнасць той жа аповесці канешне не паказваюць. Прывяду прыклад твору: «[[Пакахай мяне, салдацік]]» Васіля Быкава, дзе можна бачыць і артыкул (нават не адзін), які тычацца аповесці, і намінацыю на «Рускі Букер». З аповесцю «Пекла на Венеры» усё цяжка. У пошуку я знайшоў артыкул «Повесть Ю. Брайдера и Н. Чадовича «Ад на Венере»: жанровые особенности, конфликт, проблематика», які датаваны 2021 годам, аднак праблема ў тым, што [https://elib.gsu.by/bitstream/123456789/46204/1/Дробышевская_Повесть.pdf гэта спасылка] не адкрываецца. Таму і дапоўніць не атрымаецца. [[Удзельнік:Антон 740|Антон 740]] ([[Размовы з удзельнікам:Антон 740|размовы]]) 22:47, 7 снежня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. Інфармацыя не пацверджана крыніцамі. Адзіная спасылка да тэксту "У першыню апублікавана ў журнале «Парус» у 1988 годзе" не змяшчае пацвярджэнне факта, што гэта было першае апублікаванне. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 17:23, 28 студзеня 2026 (+03) == [[Іван Чумачэнка]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} значнасць? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 10:10, 24 кастрычніка 2025 (+03) ::Дзень добры! Ці шмат вы ведаеце беларускіх аўтарак (асабліва жанчын) дзіцячых анімацыйных серыялаў, якія сталі вядомыя на ўвесь свет і дасягнулі такой папулярнасці? Вось вам і “значнасць”. [[Адмысловае:Contributions/&#126;2025-30317-95|&#126;2025-30317-95]] ([[Размовы з удзельнікам:&#126;2025-30317-95|размова]]) 13:52, 27 кастрычніка 2025 (+03) ::: А нічога, ананіме, што размова ідзе менавіта пра мужчыну, а не акторку Цітову? Як і іншыя ўдзельнікі я не бачу значнасці. [[Адмысловае:Contributions/&#126;2025-30195-20|&#126;2025-30195-20]] ([[Размовы з удзельнікам:&#126;2025-30195-20|размова]]) 16:51, 27 кастрычніка 2025 (+03) : {{Выдаліць}}, значнасці няма [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 14:59, 27 кастрычніка 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Пра асобу ёсць літаратуразнаўчыя артыкулы ў аўтарытэтных выданнях, вершы яго перакладзены на іншыя мовы, у тым ліку беларускую. Старонка дапоўнена і захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:24, 26 студзеня 2026 (+03) == [[Баран (хімія)]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Фрагмент, карэктнасць назвы? --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 13:00, 20 кастрычніка 2025 (+03) ::Пытанне ў тым, з якой мовы адаптаваць назву гэтых злучэнняў. Калі мы перакладаем з англійскай мовы, то націск усё ж на першы склад: "bOranes". І, як мне здаецца, такая адаптацыя больш карэктная, чым адаптаваць назву з рускай мовы, у якой націск на другі склад: "борАны". Нажаль, хімічная тэрміналогія на беларускай мове занадта кволая, каб дзесьці пашукаць ужо існуючы варыянт артыкулаў пра дадзеныя злучэнні. [[Удзельнік:Tojtooj|Tojtooj]] ([[Размовы з удзельнікам:Tojtooj|размовы]]) 21:13, 23 кастрычніка 2025 (+03) : У "Слоўніку навучэнца" у арт. "Бор" узгадваюцца ''боравадароды''. Трэба дадаць інфармацыю. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 08:28, 24 кастрычніка 2025 (+03) :{{Пакінуць}}, але змяніць загаловак на «Гідрыды бора», тады адпадзе пытанне «О ці А?» [https://old.bigenc.ru/chemistry/text/1878901] [[Удзельнік:DenisBorum|DenisBorum]] ([[Размовы з удзельнікам:DenisBorum|размовы]]) 14:56, 27 кастрычніка 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул дапрацаваны, перанесены пад новую назву і захаваны. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 10:07, 26 студзеня 2026 (+03) == [[Сцяпаныч]] == {{закрыта}} Значнасць праекта не пацверджана, можна пра яго распавесці ў артыкуле пра стваральнікаў. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 00:13, 11 кастрычніка 2025 (+03) :перанесці кароткую інфармацыю з белсата ў артыкул пра стваральнікаў. Артыкул — {{выдаліць}} [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 12:58, 11 кастрычніка 2025 (+03) : {{Выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 08:49, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:07, 21 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}}, беларускі серыял пра паліцыю ніякіх водгукаў не атрымаў, нічога не прападзе, калі гэта старонка будзе выдалена. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 19:10, 22 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не пацверджана, артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 09:23, 26 студзеня 2026 (+03) == [[Марыя Феліцыя Друцкая-Любецкая]] == {{закрыта}} Выдаліць Няма значнасці. Яна не мастачка і не літаратар. Уся інфармацыя зводзіцца толькі да інфармацыі пра бацькоў, мужа і дзяцей, што ёсць у артыкуле [[Аляксандр Ксавер’евіч Друцкі-Любецкі]]. --[[Адмысловае:Contributions/&#126;2025-28448-24|&#126;2025-28448-24]] ([[Размовы з удзельнікам:&#126;2025-28448-24|размова]]) 16:02, 11 кастрычніка 2025 (+03) : Шаноўны ананім, [https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%90%D0%BB%D1%8F%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%9A%D1%81%D0%B0%D0%B2%D0%B5%D1%80%E2%80%99%D0%B5%D0%B2%D1%96%D1%87_%D0%94%D1%80%D1%83%D1%86%D0%BA%D1%96-%D0%9B%D1%8E%D0%B1%D0%B5%D1%86%D0%BA%D1%96&diff=5044184&oldid=5037296 хіба лепш] яе партрэтную галерэю змясціць у артыкул пра мужа? Ён жа здэцца тэж не мастак і не літаратар? --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:33, 11 кастрычніка 2025 (+03) * {{пакінуць}}, княгіня, вобраз у мастацтве. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 16:48, 11 кастрычніка 2025 (+03) Пры падвядзенні вынікаў [[Вікіпедыя:Архіў запытаў на выдаленне/2017|у 2017 годзе]] кансэнсус складваўся на грунце, што ''практыку пісаць асобныя артыкулы пра жонак прадстаўнікоў шляхты, калі яны не маюць асобнай ад мужа/бацькі значнасці, варта прызнаць дэструктыўнай''. Але ў дадзеным выпадку старонка не пра дваранку, а пра арыстакратку. Мяркую, артыкулы пра арыстакратак варта пакідаць нават у выпадку, каоі яны не нашмат перасягаюць слоўнікавыя (адпаведна, агульны крытэрый значнасці не выконваецца). --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:16, 11 кастрычніка 2025 (+03) :крыніц бы дадаць хоць якіх… [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 23:50, 11 кастрычніка 2025 (+03) * {{пакінуць}}. Генеалогію можна прасачыць з шаблона ў вонкавых спасылках, там і даты нараджэння-смерці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 23:24, 16 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Зыходзячы з кансэнсусу наконт дапушчальнасці існавання артыкулаў не адпаведных агульнаму крытэрыю значнасці, калі прадмет артыкула яўна выбіваецца з агульнага шэрагу, можам захаваць артыкулы пра арыстакратаў, нават калі іх тэкст ледзь перасягае слоўнікавае азначэнне. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:04, 22 студзеня 2026 (+03) == [[Старажытная казка (гурт)]] == {{закрыта}} Пацвярджэння значнасці прадмету артыкула не відаць. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:26, 5 студзеня 2026 (+03) :Тобто білоруською цю статтю ліпше не перекладати [[Удзельнік:NT2007|NT2007]] ([[Размовы з удзельнікам:NT2007|размовы]]) 08:04, 6 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Няма значнасці. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 09:27, 14 студзеня 2026 (+03) : {{Выдаліць}} Самарэклама. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 16:08, 19 студзеня 2026 (+03) ::Де тут реклама? Немає там ніякої реклами [[Удзельнік:NT2007|NT2007]] ([[Размовы з удзельнікам:NT2007|размовы]]) 16:31, 19 студзеня 2026 (+03) ::І тим паче немає самореклами. Я до цього гурту прямого відношення не маю, максимум лише цікавлюся їх творчістю. [[Удзельнік:NT2007|NT2007]] ([[Размовы з удзельнікам:NT2007|размовы]]) 15:34, 20 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:57, 21 студзеня 2026 (+03) == [[Агенцтва еўраатлантычнага супрацоўніцтва]] == {{закрыта}} Не бачна дзейнасці гэтага гуртка, значнасць прадмета артыкула адсутнічае. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:15, 13 студзеня 2026 (+03) :так, пакуль што значнасць не вырысоўваецца, {{выдаліць}}. Як будзе нешта там адбывацца, зробіцца нармальны артыкул ад пачатку [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:16, 13 студзеня 2026 (+03) :{{выдаліць}} Значнасці няма.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 23:22, 16 студзеня 2026 (+03) :{{выдаліць}} Значнасць не падмацавана крыніцамі. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 16:07, 19 студзеня 2026 (+03) ::Агульны крытэрый значнасці – '''аб’ект або тэма меркавана значныя, калі яны дастаткова падрабязна асветлены ў незалежных [[Вікіпедыя:АК|аўтарытэтных крыніцах]]. Наколькі бачу, у крытэрах значнасці няма параметра «не падабаецца асобным удзельнікам» таму што «не бачна дзейнасці гэтага гуртка» ([https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%8B%D1%8F:%D0%90%D0%9A%D0%97&redirect=no ВП:АКЗ]).''' ::Калі ласка, прытрымлівайцеся правілаў. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:33, 19 студзеня 2026 (+03) :Не згодны, крытэр значнасці прадмета не ацэньваецца па суб'ектыўным незадавальненні дзейнасцю. :'''Прадмет падрабязна асветлены ў незалежных аўтарытэтных крыніцах, што наўпрост задавальняе крытэр значнасці:''' :https://racyja.com/by/palityka/valer-kavaleuski-pra-ahenctva-euraatlantycnaha-supracounictva/ :https://nashaniva.com/348357 :https://pozirk.online/be/news/98626/ :https://tsikhanouskaya.org/be/event/meeting-of-the-alliance-of-parliamentary-groups-for-democratic-belarus :https://euroradio.fm/pakarac-lukashenku-ci-pachue-tramp-prosbu-cikhanouskay-efir [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:38, 19 студзеня 2026 (+03) :: ''Традыцыйна лічаць, што энцыклапедычнага апісання вартыя не ўсе аб’екты і тэмы, а толькі найболей значныя, якія чымсьці істотна вылучаюцца з агульнага шэрагу''. А гэта ініцыятыва местачковая, новая, малапрыкметная, і цікавасць да яе покуль не выбіваецца за межы навіннай. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:52, 19 студзеня 2026 (+03) :::Я паўтаруся, калі ласка, выконвайце правілы, якія '''''<u>агульныя для ўсіх</u>''''' – незалежна ад вашага персанальнага стаўлення да асобаў ці арганізацыі. Агульны крытэрый значнасці ў Вікіпедыі – '''аб’ект або тэма меркавана значныя, калі яны дастаткова падрабязна асветлены ў незалежных [[Вікіпедыя:АК|аўтарытэтных крыніцах]].''' У дадзеным выпадку прадмет падрабязна асветлены ў незалежных аўтарытэтных крыніцах, што наўпрост задавальняе крытэр значнасці. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:05, 20 студзеня 2026 (+03) :::: [[Удзельнік:Francišak Skaryna]], паўтарацца не трэба, але варта перачытаць мой допіс абзацам вышэй. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:53, 20 студзеня 2026 (+03) ::::: І таксама вашая гульня са шрыфтамі, гэта абы-што, бо Вікіпедыя не мае цвёрдых правілаў, апроч пяці агульных прынцыпаў, выкладзеных тут — [[Вікіпедыя:Пяць слупоў]]. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:26, 20 студзеня 2026 (+03) ::::::Я паўтаруся ў трэці раз, бо два было мала. Агульны крытэрый значнасці ў Вікіпедыі – аб’ект або тэма меркавана значныя, калі яны дастаткова падрабязна асветлены ў незалежных [[Вікіпедыя:АК|аўтарытэтных крыніцах]]. У дадзеным выпадку прадмет падрабязна асветлены ў незалежных аўтарытэтных крыніцах, што наўпрост задавальняе крытэр значнасці. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 22:35, 20 студзеня 2026 (+03) ::::::: Гэта не прадмет для апісання ў энцыклапедыі. Старонка мае быць выдалена. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:54, 20 студзеня 2026 (+03) ::::::::Чацвёрты раз: агульны крытэрый значнасці ў Вікіпедыі – аб’ект або тэма меркавана значныя, калі яны дастаткова падрабязна асветлены ў незалежных аўтарытэтных крыніцах. У дадзеным выпадку прадмет падрабязна асветлены ў незалежных аўтарытэтных крыніцах, што наўпрост задавальняе крытэр значнасці. ::::::::Аргументуйце сваю пазіцыю. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 23:09, 20 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць не паказана. Акрамя заявы пра стварэнне арганізацыі і трох асоб, якія ўвайшлі ў яе склад, у артыкуле нічога няма. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:29, 21 студзеня 2026 (+03) == [[Вярыгі]] == {{закрыта}} : {{Выдаліць}} Прапаную перанесці ў Вікі-слоўнік. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 12:28, 19 студзеня 2026 (+03) ::Добрая ідэя, дзякуй. [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 20:04, 19 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул выдалены. У Вікіслоўніку створана адпаведная старонка. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 07:14, 21 студзеня 2026 (+03) :Дзякуй! [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 17:34, 21 студзеня 2026 (+03) == [[:Файл:CTV-Belarus-radio-amateurs-treason-case-collage-Krasko-EW1AEH-Repiecij-EW1ABT.jpg]] == {{закрыта}} Несвабодны файл, які нельга грузіць для «добрасумленнага выкарыстання».--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 23:31, 16 студзеня 2026 (+03) *{{Выдаліць}} . [[Удзельнік:Emilia Noah|Emilia Noah]] ([[Размовы з удзельнікам:Emilia Noah|размовы]]) 12:03, 18 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Несвабодны файл выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 06:50, 21 студзеня 2026 (+03) == [[Аркадзь Люксембург]] == {{закрыта}} Аўтаматычны пераклад. Прасцей выдаліць і стварыць наноў.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 00:02, 23 жніўня 2025 (+03) : {{Выдаліць}} Машынны пераклад. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 15:11, 1 верасня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Артыкул шматразова рэдагаваўся, у тым ліку цягам намінацыі, арфаграфія засталася вельмі слабая, але сэнс тэксту зразумелы. Закладаючы добрыя намеры рэдактараў артыкула, старонка захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:14, 20 студзеня 2026 (+03) == [[Саша, что ты несёшь?!]] == {{закрыта}} Звычайны расійскі юцьюб-канал. Няма значнасці.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:21, 12 студзеня 2026 (+03) :Гэта youTube-праект беларускага медыя reform.news. Паводле маніторынга ''[[Information Policy]]'', канал «Саша, что ты несёшь?!» у 2025 годзе ўвайшоў у топ‑10 стрымаў беларускага YouTube па колькасці праглядаў. За адзін месяц праект набраў сотні тысяч праглядаў, дзясяткі тысяч лайкаў і вялікую актыўнасць каментароў, што сведчыць пра значны інтарэс аўдыторыі. :https://infopolicy.net/youtube_streams_in_belarus_092025/ [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 18:43, 12 студзеня 2026 (+03) ::Давайце цяпер пра ўсе расійскія юцьюб-каналы ствараць артыкулы. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:01, 13 студзеня 2026 (+03) :{{пакінуць}}, як для беларускіх медыя, то значнае шоў, а з такім фарматам хіба адзінае, але са стылем папрацаваць і не такой бязлітаснай вікіфікацыю зрабіць, у яго вынесці інфу пра гэтае шоў з артыкула пра СЧТН. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 00:11, 13 студзеня 2026 (+03) : Чаму расійскі? Беларускі. Ну мова руская, так, але ж гэта не крытэрый. Трэба глядзець на крыніцы, каб вызначыць значнасць. Мала, канешне, але нешта ёсць. Артыкул мае права на існаванне. Калі нехта захоча дапоўніць: [https://baj.media/be/svetlana-tihanovskaja-ja-smotrju-sasha-chto-ty-nesesh-mne-ochen-nravitsja/], [https://ijnet.org/ru/story/%D0%BA%D0%B0%D0%BA-%D0%B8-%D0%BF%D0%BE%D1%87%D0%B5%D0%BC%D1%83-%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5-%D0%B6%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%8B-%D0%B2%D0%BE%D0%B7%D0%B2%D1%80%D0%B0%D1%89%D0%B0%D1%8E%D1%82%D1%81%D1%8F-%D0%BA-%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%B5-%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%B5-%D1%82%D1%8E%D1%80%D1%8C%D0%BC%D1%8B], [https://nashaniva.com/ru/378537], [https://ru.belsat.eu/80770013/pervaya-ugolovka-za-repost-i-psihushka-za-oskorblenie-lukashenko-hronika-repressij]. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:25, 13 студзеня 2026 (+03) :Артыкул яўна напісаны больш чым цалкам з дапамогай ШІ. Пры тым ёсць месцы, якія выглядаюць як неверагодныя, і не маюць пацвярджэння крыніцамі, запрошаны госць Пятрухін, бо Пятрухіна Паўлючэнка і Атрошчанкаў хуясосяць з выпуску ў выпуск. Тут не пытанне значнасці, а проста машынны твор. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 20:34, 13 студзеня 2026 (+03) ::Але ізноў жа гэта ніхто не будзе перапісваць. Крыху здзіўляюць аргументы «можна перапісаць, таму пакідаем», пры тым што перапісваць ніхто не будзе. Мяркую, дзесьці ў правілах выдалення трэба прапісаць тое, што для пакідання артыкула яго спачатку трэба перапісаць, але потым ужо выказвацца аб тым, што яго можна пакінкуць. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 19:58, 14 студзеня 2026 (+03) ::: [[Удзельнік:Francišak Skaryna]] ўжо вынік падвёў, артыкул больш не прапануецца да выдалення. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:02, 15 студзеня 2026 (+03) ::::Дзякуй! [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 22:06, 15 студзеня 2026 (+03) :::::@[[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] Пятрухін так і застаецца сярод гасцей праграмы. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 23:01, 16 студзеня 2026 (+03) ::::: Шаблон нельга выдаляць пакуль трывае абмеркаванне. Трэба пачакаць на вынік. [[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:08, 18 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Я трохі паглыбіўся ў артыкул і вырашыў яго дапрацаваць. Пачысціў тэкст ад ШІ, і вось што мы маем: дзве крыніцы ад «Рэформу» з аўтабіяграфічнай інфармацыяй пра праект, звесткі пра тое, што яны ўвайшлі ў топ-10 стрымаў (нават без апісання праекта, гэта проста маніторынг), і дзве крыніцы пра ўключэнне ў спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў (усё ў кантэксце самога «Рэформу»). Вядома, уключэнне ў спіс дадае значнасці, але без іншых [[ВП:АК]], дзе апісваўся б сам праект — яны не гуляюць такой значнай ролі (усё ж у гэтых спісах ужо сотні ці тысячы медыяпраектаў). У рэшце рэшт засталося чатыры сказы інфармацыі. Пакуль яна перанесена ў артыкул [[Reformation]]. Раю зноў стварыць асобную старонку пра праект, калі з’явяцца крыніцы з апісаннем яго працы, тэм або крытыкай. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 15:39, 18 студзеня 2026 (+03) :Дзякуй! [[Удзельнік:Francišak Skaryna|Francišak Skaryna]] ([[Размовы з удзельнікам:Francišak Skaryna|размовы]]) 19:48, 19 студзеня 2026 (+03) == [[Don’t dance!]] == {{закрыта}} Перанёс з хуткага, бо пытанне да значнасці. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 03:11, 7 студзеня 2026 (+03) : {{выдаліць}}, значнасці не відаць зусім. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 12:23, 7 студзеня 2026 (+03) : {{выдаліць}} адсутнасць значнасці. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 09:26, 14 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Ёсць кансэнсус за выдаленне. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:04, 16 студзеня 2026 (+03) == [[:Файл:Uladzislava Lucevič.jpg]] == {{закрыта}} Не выкарыстоўваецца. Заменены свабодным файлам.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:37, 14 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Ёсць свабодная замена. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:01, 16 студзеня 2026 (+03) == [[:Файл:Аляксей Нічыпаравіч Карпюк.png]] == {{закрыта}} Не выкарыстоўваецца. Заменены больш прыдатным здымкам, дзе відаць твар асобы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 15:35, 14 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Ёсць свабодная замена. Выдалена. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 05:00, 16 студзеня 2026 (+03) == [[Міхаіл Федасеевіч Луцэнка]] == {{закрыта}} Відавочна, мільёны герояў варты памяці ўсе разам і паасобку, але тут проста парушаецца правіла «[[Вікіпедыя:Чым не з’яўляецца Вікіпедыя|Вікіпедыя — '''не мемарыялы''']]». Прынамсі цяпер не раскрыта значнасць асобы (гл. [[Вікіпедыя:Значнасць асоб]]. Такім чынам, можна будзе стварыць 7 млн артыкулаў, а можа і 20+ млн, а не гэта задача Вікіпедыі. --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 11:20, 11 студзеня 2026 (+03) : Гісторыю жыцця і гібелі лётчыка можна змясціць у артыкул [[Параслішча]], там ужо створаны раздзел пра памятныя мясціны. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 13:51, 11 студзеня 2026 (+03) :: Калі значнасць асобы не будзе паказана, артыкул будзе выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 14:26, 11 студзеня 2026 (+03) ::падтрымліваю прапанову перанесці інфармацыю ў артыкул пра населены пункт [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 22:20, 13 студзеня 2026 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Інфармацыя пра асобу перанесена ў артыкул [[Параслішча]], у раздзел пра помнік. Старонка пра асобы ператворана ў перасылку. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 22:46, 13 студзеня 2026 (+03) == [[:Файл:604729180 25404301542530606 2996882043193254815 n.jpg]] == {{закрыта}} Несвабодны файл. Выява чалавека ёсць сярод свабодных. Аўтару навучыцца нармальна называць файлы.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:00, 13 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Несвабодны файл можа выкарыстоўвацца толькі ў тым выпадку, калі свабодная, адпаведная ўмовам энцыклапедычнасці, замена (альтэрнатыва) для яго няма ў цяперашні момант або ня можа з’явіцца ў будучыні. Свабодная замена ёсць, несвабодны файл выдалены. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:29, 13 студзеня 2026 (+03) == [[:Файл:6d5fbb733faf664235f203bde044368f.jpg]] == {{закрыта}} Несвабодны файл, у якога ёсць вольная замена.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 16:00, 13 студзеня 2026 (+03) {{Закрыта-канец}} === Вынік === Несвабодны файл можа выкарыстоўвацца толькі ў тым выпадку, калі свабодная, адпаведная ўмовам энцыклапедычнасці, замена (альтэрнатыва) для яго няма ў цяперашні момант або ня можа з’явіцца ў будучыні. Свабодная замена ёсць, несвабодны файл выдалены. --[[Удзельнік:MocnyDuham|MocnyDuham]] ([[Размовы з удзельнікам:MocnyDuham|размовы]]) 18:29, 13 студзеня 2026 (+03) == [[Міхаіл Уладзіміравіч Шчукін]] == {{закрыта}} : Значнасць асобы не паказана. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 16:57, 28 лістапада 2025 (+03) : {{Выдаліць}} Вікіпедыя - не мемарыял. --[[Удзельнік:Rymchonak|Rymchonak]] ([[Размовы з удзельнікам:Rymchonak|размовы]]) 07:51, 2 снежня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === Значнасць асобы не паказана. Артыкул выдалены. [[Удзельнік:DobryBrat|DobryBrat]] ([[Размовы з удзельнікам:DobryBrat|размовы]]) 17:12, 6 студзеня 2026 (+03) == [[Сяргей Усцінаў]] == {{закрыта}} Значнасць асобы пад сумневам. Артыкул абсалютна неэнцыклапедычны, нейкая поўная храналогія жыцця, а не артыкул энцыклапедыі.--[[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 01:09, 8 кастрычніка 2025 (+03) * {{Пакінуць}}, агульны крытэрый значнасці выконваецца. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 09:09, 8 кастрычніка 2025 (+03) *:Які менавіта? У такім выглядзе артыкул у Вікіпедыі існаваць не можа, калі вы не збіраецеся яго перапісаць — яго трэба выдаліць. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:24, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::: ''агульны крытэрый значнасці'' — ён адзін. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:32, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::Які? Дык выпраўляць збіраецеся? Мне падаецца, пісала нейрасетка. Там трэба пераправяраць кожны факт. Чытаем: «заснавальнік праваабарончай арганізацыі «Прававая ініцыятыва».», потым чытаем біяграфію «Праваабарончую дзейнасць пачаў у 2005 годзе, уступіўшы ў праваабарончую арганізацыю «Прававая ініцыятыва»». Гэта як? Напісана, што арганізацыя заснавана ў 1996 годзе. Мяркую, асоба дзесьці тады ў школу хадзіла. [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:53, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::: Не трэба ўжываць ментарскі тон у размовах, правіць артыкул не буду. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 17:55, 8 кастрычніка 2025 (+03) ::::::Я зразумеў, на вашую думку варта пакідаць любы набор літар пад выглядам артыкула, калі на вашую думку ён адпавядае «крытэрыям». [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 17:59, 8 кастрычніка 2025 (+03) :якая асоба пад сумневам? Лепей дапамажыце напісаць правільна. :А не ставіць пад сумнеў "значаць асобы". [[Удзельнік:Kresy67|Kresy67]] ([[Размовы з удзельнікам:Kresy67|размовы]]) 18:29, 8 кастрычніка 2025 (+03) :Прынамсі прызнанне ў сваёй "галіне" ёсць, староннія крыніцы ёсць, дастаткова поўнае апісанне жыцця і дзейнасці ёсць, то-бок асноўнаму крытэрыю: "Асоба лічыцца значнай, калі яна досыць падрабязна апісана ў надзейных другасных крыніцах, незалежных ад яе", -- і праўда адпавядае. Напісана таксама нармальна, хаця заўсёды можна лепей. Па мне, было б добра дадаць крыніц не з праваабарончай галіны, недзе ж пра яго пісалі напэўна не калегі. -- [[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 21:51, 8 кастрычніка 2025 (+03) :{{Пакінуць}} Вядомы праваабаронца, значная асоба. Калі ў артыкуле памылкі, то трэба выправіць, а не выдаляць артыкул. [[Удзельнік:Uladz v|Uladz v]] ([[Размовы з удзельнікам:Uladz v|размовы]]) 14:37, 31 кастрычніка 2025 (+03) ::Месяц прайшоў, а вы так і не выправілі. Навошта тады пакідаць? [[Удзельнік:Lš-k.|Lš-k.]] ([[Размовы з удзельнікам:Lš-k.|размовы]]) 18:47, 3 снежня 2025 (+03) {{закрыта-канец}} === Вынік === [[Вікіпедыя:Значнасць #Значнасць датычыцца тэм артыкулаў, а не іх зместу]]. Агульны крытэрый значнасці выковаецца. Старонка захавана. --[[Удзельнік:JerzyKundrat|JerzyKundrat]] ([[Размовы з удзельнікам:JerzyKundrat|размовы]]) 21:30, 5 студзеня 2026 (+03) mmdk6gndt27f71y5r5gchtbma1ofds9 0 799606 5154993 5116452 2026-06-16T15:38:57Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 3 sources and tagging 3 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5154993 wikitext text/x-wiki {{Картка навуковай арганізацыі |назва = Інстытут жылля — НДПТІБ імя Атаева С. С. |скарачэнне = |эмблема = |выява = |арыгінал = |міжназва = |ранейшае = ''БелНДІАКБ'', ''НДПТІБ'' |дэвіз = |заснаваны = {{дата|1|5|1972|1}} |зачынены = |рэарганізаваны = |год рэарганізацыі = |тып = [[Навукова-даследчы інстытут]]<br />[[Унітарнае прадпрыемства|Рэспубліканскае ўнітарнае прадпрыемства]] |найменне пасады = Дырэктар |піб пасады = [[Уладзімір Міхайлавіч Чык]] |прэзідэнт = |навуковы кіраўнік = |дырэктар = |супрацоўнікі = >200 |навуковыя супрацоўнікі = |нобелеўскія лаўрэаты = |акадэмікі = |члены-карэспандэнты = |дактары навук = 4 |кандыдаты навук = 14 |дактарантура = |аспірантура = ёсць |размяшчэнне = {{Сцягафікацыя|Беларусь}}: [[Мінск]] |метро = |адрас = [[Вуліца Францыска Скарыны (Мінск)|вул. Ф. Скарыны]], 15 |сайт = [https://niptis.by/ niptis.by] |узнагароды = |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordScale = |edu_region = |Commons = |Commons-text = }} '''Інстытут жылля — НДПТІБ імя Атаева С. С.''' ({{lang-ru|Институт жилища - НИПТИС им. Атаева С.С.}}; поўная назва — '''Інстытут жылля — Навукова-даследчы і праектна-тэхналагічны інстытут будаўніцтва імя С. С. Атаева''') — вядучая навукова-даследчая і праектная арганізацыя ў будаўнічым комплексе [[Беларусь|Беларусі]]. З’яўляецца базавай арганізацыяй [[Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь]] па навуковых даследаваннях і распрацоўцы ў сферы жыллёвага будаўніцтва і энергаэфектыўнасці. == Гісторыя == Гісторыя ўстановы пачынаецца ў 1972 годзе. У адпаведнасці з Распараджэннем [[Савет Міністраў БССР|Савета Міністраў БССР]] ад 3 красавіка 1972 года, 1 мая таго ж года было створана ''Гаспадарчаразліковае канструктарска-тэхналагічнае бюро з вопытнай вытворчасцю пры Інстытуце будаўніцтва і архітэктуры [[Дзяржбуд БССР|Дзяржбуда БССР]]'' (КТБ з ВВ пры ІБіА)<ref name="history">{{Cite web|url=https://niptis.by/ob-institute/|title=Об институте|publisher=Інстытут жылля — НДПТІБ імя Атаева С. С.|lang=ru|accessdate=2026-01-25|archive-date=2 снежня 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221202095559/https://niptis.by/ob-institute/|url-status=dead}}</ref>. 2 красавіка 1979 года на базе бюро быў заснаваны ''Беларускі навукова-даследчы і праектна-тэхналагічны інстытут арганізацыі і кіравання будаўніцтвам'' (''БелНДІАКБ'') [[Дзяржбуд БССР|Дзяржбуда БССР]]. Першым дырэктарам інстытута стаў [[Сяргей Сяргеевіч Атаеў]]<ref name="history" />. У верасні 1987 года ў выніку рэарганізацыі структуры Дзяржбуда БССР БелНДІАКБ быў ліквідаваны, а на яго базе створаны ''[[Беларускі навукова-даследчы інстытут будаўніцтва]]'' і ''Праектнае канструктарска-тэхналагічнае бюро'' (''ПКТБ''), якія ўвайшлі ў склад навуковага праектна-тэхнічнага аб’яднання «[[Белбуднавука]]»<ref name="history" />. У сакавіку 1991 года ПКТБ вылучылася ў самастойнае дзяржаўнае прадпрыемства. 1 сакавіка 1994 года яно было ператворана ў ''Навукова-даследчы і праектна-тэхналагічны інстытут будіндустрыі'' (''НДПТІБ''). Пазней арганізацыя некалькі разоў пераймяноўвалася і мяняла статус (у 1996, 2000 гадах). У ліпені 2007 года рашэннем [[Мінскі гарадскі выканаўчы камітэт|Мінгарвыканкама]] прадпрыемству было прысвоена імя яго заснавальніка і першага дырэктара Сяргея Атаева. Сучасную назву — РУП «Інстытут жылля — НДПТІБ імя Атаева С. С.» — арганізацыя атрымала 28 ліпеня 2011 года<ref name="history" />. == Дзейнасць == Інстытут выконвае поўны цыкл работ ад навуковых даследаванняў да праектавання і абследавання будынкаў. Асноўныя накірункі дзейнасці ўключаюць: * Навуковыя даследаванні і распрацоўка канструктыўна-тэхналагічных сістэм будынкаў. * Распрацоўка энергаэфектыўных інжынерных сістэм будынкаў. * Праектаванне і рэканструкцыя прадпрыемстваў індустрыяльнага домабудавання. * Комплексная рэканструкцыя і праекты ўстойлівага развіцця існуючай жылой забудовы. * Суправаджэнне галіновай праграмы «Энергазберажэнне» і навукова-тэхнічнай праграмы «Будаўнічыя матэрыялы і тэхналогіі»<ref name="history" />. * Энергааўдыт прадпрыемстваў будаўнічага комплексу, абследаванне будынкаў і збудаванняў<ref name="audit">{{Cite web|url=https://niptis.by/obsledovanie-zdanij-i-sooruzhenij/|title=Обследование зданий, сооружений и предприятий стройиндустрии|publisher=Інстытут жылля — НДПТІБ імя Атаева С. С.|lang=ru|accessdate=2026-01-25|url-status=dead}}</ref>. === Праекты === Інстытут распрацаваў праекты мадэрнізацыі для буйнейшых домабудаўнічых камбінатаў Беларусі, у тым ліку [[Магілёўскі домабудаўнічы камбінат|Магілёўскага]], [[Гомельскі домабудаўнічы камбінат|Гомельскага]], [[Віцебскі домабудаўнічы камбінат|Віцебскага]], [[Светлагорскі домабудаўнічы камбінат|Светлагорскага]] ДБК, завода КПД КУП «[[Брэстжылбуд]]», завода КПД ААТ «[[МАПІД]]». Ажыццяўлялася рэканструкцыя [[Завод эфектыўных прамысловых канструкцый|Завода эфектыўных прамысловых канструкцый]]<ref name="projects">{{Cite web|url=https://niptis.by/proektirovanie-energoeffektivnyh-zhilyh-domov-zdanij-i-sooruzhenij/|title=Проектирование и реконструкция|publisher=Інстытут жылля — НДПТІБ імя Атаева С. С.|lang=ru|accessdate=2026-01-25|archive-date=1 кастрычніка 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201001073000/https://niptis.by/proektirovanie-energoeffektivnyh-zhilyh-domov-zdanij-i-sooruzhenij/|url-status=dead}}</ref>. Важным напрамкам з’яўляецца праектаванне энергаэфектыўных жылых дамоў. Інстытут рэалізоўваў пілотныя праекты па праграме [[ПРААН]] у [[Казахстан]]е (г. [[Караганда]])<ref name="projects" />. == Структура == У склад інстытута ўваходзяць 14 навукова-даследчых, праектна-тэхналагічных і інфармацыйных аддзелаў: * Навукова-даследчы выпрабавальны цэнтр (уключае лабараторыі будаўнічай акустыкі, сістэм уцяплення, энергаэфектыўных тэхналогій). * Аддзелы праектавання і рэканструкцыі будынкаў. * Аддзел абследавання і ўзмацнення будынкаў. * Міжнародны інфармацыйна-аналітычны цэнтр будкомплексу<ref name="miac">{{Cite web|url=https://niptis.by/mezhdunarodnyj-informaczionno-analiticheskij-czentr-strojkompleksa/|title=Международный информационно-аналитический центр стройкомплекса|publisher=Інстытут жылля — НДПТІБ імя Атаева С. С.|lang=ru|accessdate=2026-01-25|url-status=dead}}</ref>. * Аспірантура (спецыяльнасці: аўтаматызацыя, цеплазабеспячэнне, тэхналогія будаўніцтва)<ref name="aspirantura">{{Cite web|url=https://niptis.by/aspirantura/|title=Аспирантура|publisher=Інстытут жылля — НДПТІБ імя Атаева С. С.|lang=ru|accessdate=2026-01-25|url-status=dead}}</ref>. Пры інстытуце дзейнічае філіял у Рэспубліцы [[Казахстан]] і кафедра «Рэканструкцыя будынкаў і збудаванняў» [[Будаўнічы факультэт БНТУ|будаўнічага факультэта]] [[Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт|БНТУ]]<ref name="chair">{{Cite web|url=https://niptis.by/kafedra-rekonstrukczii-zdanij-i-sooruzhenij-stroitelnogo-fakulteta-bntu-pri-gosudarstvennom-predpriyatii-institut-zhilishha-niptis-im-ataeva-s-s/|title=Кафедра реконструкции зданий и сооружений|publisher=Інстытут жылля — НДПТІБ імя Атаева С. С.|lang=ru|accessdate=2026-01-25|archive-date=2 снежня 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221202103103/https://niptis.by/kafedra-rekonstrukczii-zdanij-i-sooruzhenij-stroitelnogo-fakulteta-bntu-pri-gosudarstvennom-predpriyatii-institut-zhilishha-niptis-im-ataeva-s-s/|url-status=dead}}</ref>. == Кіраўніцтва == * да канца 2025 — [[Уладзімір Міхайлавіч Чык]]<ref name="ruk">{{Cite web|url=https://niptis.by/rukovodstvo/|title=Руководство|publisher=Інстытут жылля — НДПТІБ імя Атаева С. С.|lang=ru|accessdate=2026-01-25|archive-date=2 снежня 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221202090914/https://niptis.by/rukovodstvo/|url-status=bot: unknown}}</ref>. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * {{Афіцыйны сайт|https://niptis.by|Афіцыйны сайт інстытута}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Навукова-даследчыя інстытуты Беларусі]] [[Катэгорыя:Праектныя арганізацыі Беларусі]] [[Катэгорыя:Арганізацыі Мінска]] [[Катэгорыя:Арганізацыі, заснаваныя ў 1972 годзе]] [[Катэгорыя:Вуліца Францыска Скарыны (Мінск)]] [[Катэгорыя:1972 год у Мінску]] n90f4wcyfei5w4d9yesp0gbj1yimiir 0 800184 5155047 5123608 2026-06-16T18:21:39Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155047 wikitext text/x-wiki {{Машынны пераклад}} [[Файл:Anonymous_at_Scientology_in_Los_Angeles.jpg|міні|Удзельнікі інтэрнэт-супольнасці «Анонімус» у масках Гая Фокса з коміксу і фільма «„V“ — значыць вендэта» ({{Lang-en|V for Vendetta}}). Маска Гая Фокса, упершыню выкарыстаная «Ананімусам» у 2008 годзе, стала графічным інтэрнэт-мемам і адным з сімвалаў супольнасці<ref>{{Cite web|lang=en|url=http://www.boston.com/news/local/articles/2008/02/11/dozens_of_masked_protesters_blast_scientology_church/|title=Dozens of masked protesters blast Scientology church. Web-based foes guard IDs, assert risk of retribution|author=John S. Forrester|date=2008-02-11|publisher=[[The Boston Globe]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303170657/http://www.boston.com/news/local/articles/2008/02/11/dozens_of_masked_protesters_blast_scientology_church/|archive-date=2016-03-03|access-date=2012-03-14|url-status=dead}}</ref>. Дызайн маскі — 1982 год, аўтар — мастак-ілюстратар Дэвід Лойд.]] [[Файл:Упороты ліс.jpeg|міні|«Упораты ліс»: статуя-чучала, якая стала мемам і персанажам інтэрнэт-фальклору.]] [[Файл:Beelden_in_Leiden_2016_04_crop.jpg|міні|[[Пачакун|Ждун]], мемны персанаж, у гонар якога пачалі ствараць цацкі, фігуркі, крэслы-мяшкі і буйныя скульптуры, а ў Расіі таксама знялі фільм.]] '''Інтэрнэт-мем''' ({{Lang-en|Internet meme}}) — [[інфармацыя]] ў той ці іншай форме (створаны электроннымі сродкамі камунікацыі медыяаб'ект, [[Вэб-форум|фраза]], канцэпцыя або занятак), як правіла, дасціпная і іранічная<ref name="bbc">{{Cite web|url=http://www.bbc.co.uk/russian/society/2014/08/140808_ukraine_new_internet_memes.shtml|title=Би-Би-Си: «Вата с укропом: язык политических мемов»|archive-url=https://web.archive.org/web/20140810050442/http://www.bbc.co.uk/russian/society/2014/08/140808_ukraine_new_internet_memes.shtml|archive-date=2014-08-10|access-date=2014-08-09|url-status=live}}</ref>, спантанна набывае папулярнасць, распаўсюджваючыся ў [[Інтэрнэт|Інтэрнэце]] разнастайнымі спосабамі (у тым лику пасродкам [[Сацыяльная сетка|сацыяльных сетак]][[Месэнджар|)]]. Таксама пад тэрмін падпадае з'ява спантаннага распаўсюджвання такой [[Інфармацыя|інфармацыі]] або фразы. Увайшло ва ўжыванне ў сярэдзіне [[2000-я|2000-х гадоў]]. Мемамі могуць лічыцца як словы, так і выявы. Інакш кажучы, гэта любыя выказванні, карцінкі, відэа ці гукарад, якія маюць значэнне і ўстойліва распаўсюджваюцца ў [[Інтэрнэт|Сусветным павуцінні]]. Інтэрнэт-мем уяўляе сабой унікальны феномен кампутарнай камунікацыі. Нягледзячы на сваю адносна нядоўгую гісторыю, інтэрнэт-мем стаў масавай і высока папулярнай з'явай у інтэрнэт-камунікацыі. У інтэрнэт-асяроддзі назіраецца «бум» інтэрнэт-мемаў, узнікла пэўная мода на распаўсюджванне, стварэнне, тыражаванне інтэрнэт-мемаў сярод інтэрнэт-карыстальнікаў{{Sfn|Канашина (2)|2017}} . Інтэрнэт-мем адносіцца менавіта да такіх з'яў інтэрнэт-камунікацыі, якія патрабуюць комплекснага і сістэмнага апісання, падрабязнага і структурнага тлумачэння, паколькі гэты ўнікальны інтэрнэт-феномен у апошні час усё больш актыўна і шчыльна запаўняе камунікатыўную медыяпрастору{{Sfn|Изгаршева|2020}}. Навукоўцы, якія вывучаюць палітычны патэнцыял інтэрнэт-мемаў, зважаюць на іх характэрныя асаблівасці. У першую чаргу адзначаецца высокая палітычная афарбаванасць інтэрнэт-мемаў, якая тлумачыцца іх надзённасцю і актуальнасцю. У якасці другой характарыстыкі вызначаецца падабенства інтэрнэт-мема з палітычнай карыкатурай з прычыны задзейнічання стратэгіі высмейвання і гіпербалізацыі вобразаў, а таксама іх камічнай скіраванасці. Асобна адзначаюцца магчымасць рэалізацыі ў меме свабоднага і ананімнага спосабу выказвання палітычнай пазіцыі і пратэсту, а таксама пазіцыянаванне інтэрнэт-мема ў якасці індыкатара палітычнага рэйтынгу{{Sfn|Ежов|2019}}. == Вызначэнне інтэрнэт-мема == Інтэрнэт-мему ў якасці аб'екта даследавання ў апошнія гады надаецца ўвага ў працах значнай колькасці навукоўцаў, якія разглядаюць яго з розных ракурсаў{{Sfn|Ежов|2019}}. Большасць даследчыкаў сыходзяцца ў меркаванні, што інтэрнэт-мем — гэта адзінка інфармацыі, якая свабодна перамяшчаецца ў Інтэрнеце{{Sfn|Изгаршева|2020}}. З пункту гледжання тэорыі камунікацыі, дадзеная з'ява вызначаецца ў першую чаргу як сродак зносін. Некаторыя даследнікі лічаць інтэрнэт-мем маўленчым жанрам, а даследчыца Н. Г. Марчанка мяркуе ў сваіх працах, што інтэрнэт-мем з'яўляецца «сховішчам культурных кодаў сеткавай супольнасці». Лінгвіст С. В. Канашына сцвярджае, што інтэрнэт-мем уяўляе сабой «асаблівы від палімадальнага дыскурсу ў інтэрнэт-камунікацыі». Таксама аўтар у сваім артыкуле «Што такое інтэрнэт-мем?» абагульняе ўсе выкладзеныя вышэй пункты гледжання і выводзіць «універсальную», «агульную» трактоўку дадзенай з'явы: «стэрэатыпнае, устоянае разуменне інтэрнэт-мема шырокай публікай мяркуе менавіта адзінкі інтэрнэт-камунікацыі, якія спалучаюць тэкст і малюнак у квадратнай рамцы»{{Sfn|Изгаршева|2020}}. У працах С.В.Канашынай інтэрнэт-мем разглядаецца ў якасці папулярнай палімадальнай адзінкі інтэрнэт-камунікацыі, якая спалучае ў сабе вербальную і невербальную інфармацыю, якая мае стандартызаваную форму і змяшчае ў сваёй аснове эфект ашуканага чакання{{Sfn|Ежов|2019}}. У кантэксце разгляду інтэрнэт-мема як выбарчай тэхналогіі М. Гандалаева вызначае яго ў выглядзе «сучаснай з'явы, якая знаходзіцца на стыку мовы, грамадства і лічбавай камунікацыі і, з'яўляючыся тэхналогіяй масавай самакамунікацыі, уяўляе сабой адносна новую форму сумеснай культуры, якая можа прапанаваць пэўнай частцы насельніцтва магчымасць палітычнага ўдзелу і самавыяўлення»{{Sfn|Ежов|2019}}. У традыцыйным шырокім разуменні інтэрнэт-мем — комплексны феномен інтэрнэт-камунікацыі, які ўяўляе сабой цэласную, завершаную адзінку, з тэкстам і карцінкай у квадратнай рамцы. Ён традыцыйна ўспрымаецца як адзінка інфармацыі, якая спалучае тэкставы (надпіс) і графічны (карцінка, фатаграфія, малюнак) кампаненты ў квадратнай рамцы{{Sfn|Изгаршева|2020}}. == Гісторыя тэрміна == Тэрмін «[[мем]]» упершыню ўжыў оксфардскі прафесар [[Рычард Докінз]] у сваёй кнізе «Эгаістычны ген» у [[1976|1976 годзе]], якая стала класікай. Журналісты, якія пішуць пра [[Інтэрнэт]], хутка правялі паралель паміж спантанна набыўшай папулярнасць інфармацыяй і тэорыяй Докінза аб меметыцы, прадстаўленай ім у кнізе. У ёй ён экстрапалюе на інфармацыйнае асяроддзе канцэпцыю [[Генетыка|генетыкі]] і заве «мемам» «адзінку культурнай інфармацыі», здольную «размнажацца». Спачатку слова «мем» перакладалася як «мім» у адпаведнасці з правіламі англійскага вымаўлення слова ''meme''<ref name="произношение">''Meme'' произносится как [{{IPA|ˈmiːm}}], рифмуется с ''cream''.</ref>. Прычым, сам Докінз утварыў тэрмін ''meme'' («мім») ад грэцкага слова μήμιμα - «падабенства». Докінз мяркуе, што дадзеныя культурныя адзінкі перадаюцца ад чалавека да чалавека шляхам капіявання або імітацыі, праводзячы пры гэтым аналогію з тэорыямі [[Чарлз Дарвін|Чарльза Дарвіна]]. На думку даследчыка, дарвінізм трансфармуецца ва ўніверсальны метад, які дазваляе выявіць механізмы культурнай эвалюцыі. У выніку "мемам" варта лічыць «культурны рэплікатар», які адказвае за культурную трансмісію. У якасці прыкладаў мемов Рычард Докінз прыводзіць культурныя асаблівасці той ці іншай нацыі, музыку, ментальныя вобразы мыслення, крылатыя словы, узоры нацыянальнага адзення, архітэктурныя аспекты, песні, элементы фальклору, а таксама рэлігійныя асаблівасці — усё тое, што сінтэзуецца ў культуры, перадаецца ад пакалення да пакалення і «імітуецца» ў сваім абліччы{{Sfn|Изгаршева|2020}}. У цяперашні час слова «мім» практычна не выкарыстоўваецца. У рускай мове прыжылося напісанне і вымаўленне «мем» і яго вытворныя («меметыка», «інтэрнэт-мем»). Акрамя таго, аўтары артыкулаў у СМЯ і некаторыя блогеры ўспомнілі аб выйшла ў 1994 годзе кнізе «Медыявірус. Як поп-культура таемна ўздзейнічае на вашу свядомасць» амерыканскага даследчыка СМІ і [[Тэорыя змовы|канспіролага]] Дугласа Рашкофа, у якой ён таксама апісвае падобныя з'явы, называючы іх асаблівымі медыявірусамі. Пісьменнік Майкл Флін у рамане «У краіне сляпых»<ref>{{Cite web|lang=en|url=http://www.boston.com/news/local/articles/2008/02/11/dozens_of_masked_protesters_blast_scientology_church/|title=Dozens of masked protesters blast Scientology church. Web-based foes guard IDs, assert risk of retribution|author=John S. Forrester|date=2008-02-11|publisher=[[The Boston Globe]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303170657/http://www.boston.com/news/local/articles/2008/02/11/dozens_of_masked_protesters_blast_scientology_church/|archive-date=2016-03-03|access-date=2012-03-14|url-status=dead}}</ref> называе мемам любую ходкую фразу або ідэю, здольную стаць гістарычна значнай:{{Пачатак цытаты}}<poem> — Разумееце, ідэі — гэта ключы да ўсяго. Ідэі — мы іх называем «мемы» - кіруюць свядомымі паводзінамі людзей сапраўды гэтак жа, як гены кіруюць іх інстынктамі. «Мемы» Нешта пстрыкнула ў яе памяці. Яна ўспомніла назвы артыкулаў у «Паказальніку». — Раней вы іх называлі «ідэанамі», праўда? Ён здзіўлена міргнуў і паглядзеў на яе з павагай. — Так. Гэта элементарныя ідэі. Па аналогіі з элементарнымі часціцамі. Пратоны, электроны... і ідэоны. </poem>{{Канец цытаты}} Там жа М.Флін вуснамі свайго героя перасцерагае ад захаплення мемамі і выказвае думку аб іх ролі ў маніпуляванні масавай свядомасцю :{{Пачатак цытаты}} — Яны вырошчваюць нацыю рабоў, — вымавіў ён ціхім напружаным голасам. — Тэхнарабаў. Яны падтрымліваюць кожны мем, які пазбаўляе чалавека здольнасці да самастойнага аналізу ці, наадварот, заахвочвае паслухмянасць, бязволле, аднастайнасць думак. {{Канец цытаты}} У англамоўным асяроддзі пры аналагічных перадумовах нароўні з тэрмінам «{{Lang-en2|Internet meme}}» узнік таксама тэрмін «{{Lang-en2|Internet phenomenon}}» («інтэрнэт-феномен»), які сталі ўжываць тыя, хто не жадаў праводзіць паралелі з выкладкамі Докінза або Рашкофа. У Рунэце першым мемам, атрымалым шырокую вядомасць, стала слова «превед!», у лютым 2006 года імгненна распаўсюдзілася па блогах і форумах і выклікала затым хвалю публікацый і розных водгукаў у СМІ. Паходжанне мема звязана з акварэльным малюнкам амерыканскага мастака-прымітывіста Джона Лур'е. Па сюжэце мядзведзь застае на паляне парачку і кажа ім: «Surprise!», паднімаючы лапы ўверх з жаданнем напалохаць. У рускай версіі карцінкі слова «surprise» было заменена на «Превед!» — эратыўную форму рускага сяброўскага прывітання, у сувязі з чым і жэст узнятых да неба лап набыў зусім іншае значэнне. Мэм даўно выйшаў у афлайн і зажыў сваім жыццём: ён сустракаўся не толькі ў якасці забаўляльных ролікаў, калажаў і гульняў, але нават у СМІ, такіх як Lenta.ru, і рэкламнай прадукцыі буйных брэндаў, такіх як ВТБ 24<ref name=":0">{{Артыкул|год=2017|выпуск=2 (48)|pages=51|issn=2074-0239|archive-url=https://web.archive.org/web/20200706180049/https://cyberleninka.ru/article/n/internet-mem-kak-znak-sovremennogo-mediaprostranstva|archive-date=2020-07-06}}</ref>. == Асноўныя заканамернасці распаўсюджвання == [[Файл:Pupoj Huggy Wuggy en strata kiosko (Tjumeno).jpg|міні|[[Хагі Вагі]]. Антаганіст гульні ''[[Poppy Playtime]],'' які стаў персанажам-мемам цацкі з якім сталі вельмі папулярнымі.]] Спантаннаму некантралюемаму распаўсюджванню ад аднаго інтэрнэт-карыстальніка да іншага схільная не ўсякая інфармацыя, а толькі тая, якая якім-небудзь чынам пакідае шматлікіх карыстачоў неабыякавымі да яе<ref name="мемы2">{{Cite web |url=http://www.adbusiness.ru/content/document_r_412B4B46-50CB-4454-A58D-A60F8F3ED9CC.html |title=Мемы: мифы и реальность |access-date=3 лютага 2026 |archive-date=13 красавіка 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110413061031/http://www.adbusiness.ru/content/document_r_412B4B46-50CB-4454-A58D-A60F8F3ED9CC.html |url-status=dead }}</ref>. Першапачаткова падобнай выявай распаўсюджваліся [[Анекдот|анекдоты]], жарты (якія паспяхова перадаваліся і да вынаходства Інтэрнэту), спасылкі на кантэнт і файлы з медыя-аб'ектамі пераважна забаўляльнага характару (спачатку малюнкі, затым флэш-ролікі, гуказапісу, відэазапісы), але адмысловая ўвага на з'яву, са з'яўленнем гэтай назвы. Заходняя даследчыца мемов Сьюзан Блэкмор пазначае мемы, для прасоўвання якіх ключавую ролю адыгрываюць сучасныя тэхналогіі распаўсюджвання інфармацыі, тэрмінам {{Lang-en2|T-meme}} . == Класіфікацыя == Адна з тыпалогій была прапанавана Д. Рашкофам<ref>{{Cite web|lang=en|url=http://www.boston.com/news/local/articles/2008/02/11/dozens_of_masked_protesters_blast_scientology_church/|title=Dozens of masked protesters blast Scientology church. Web-based foes guard IDs, assert risk of retribution|author=John S. Forrester|date=2008-02-11|publisher=[[The Boston Globe]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303170657/http://www.boston.com/news/local/articles/2008/02/11/dozens_of_masked_protesters_blast_scientology_church/|archive-date=2016-03-03|access-date=2012-03-14|url-status=dead}}</ref> на падставе крыніцы паходжання гэтых медыявірусы: штучна створаныя мемы, «кааптаваныя» вірусы або «вірусы-цягачы» і самазараджаюцца вірусы. А. Г. Квят<ref>{{Cite web|lang=en|url=http://www.boston.com/news/local/articles/2008/02/11/dozens_of_masked_protesters_blast_scientology_church/|title=Dozens of masked protesters blast Scientology church. Web-based foes guard IDs, assert risk of retribution|author=John S. Forrester|date=2008-02-11|publisher=[[The Boston Globe]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303170657/http://www.boston.com/news/local/articles/2008/02/11/dozens_of_masked_protesters_blast_scientology_church/|archive-date=2016-03-03|access-date=2012-03-14|url-status=dead}}</ref> прапануе тыпалогію мемов на аснове іх увасаблення ў медыяаб'ектах: маўленчыя клішэ, візуальныя і аўдыёвізуальныя аб'екты, вобразы рэальных або выдуманых персанажаў медыяпрасторы, брэнды кампаній або тавараў, а таксама тэматычныя дамінанты медыяпрасторы. Ю. В. Шчурына<ref>{{Артыкул|год=2012|выпуск=3|pages=161–173|issn=2225-756X|archive-url=https://web.archive.org/web/20220126201944/https://cyberleninka.ru/article/n/internet-memy-kak-fenomen-internet-kommunikatsii|archive-date=2022-01-26}}</ref> прыводзіць тыпалогію мемов, па тыпе іх носьбіта: тэкставы мем; мем-карцінка; відэамем; крэалізаваны мем, які складаецца з тэкставай і візуальнай часткі. У працы Н. А. Зіноўёвай<ref>{{Артыкул|год=2015|выпуск=1|pages=195–201|issn=1998-5533|archive-url=https://web.archive.org/web/20220126201944/https://cyberleninka.ru/article/n/vozdeystvie-memov-na-internet-polzovateley-tipologiya-internet-memov|archive-date=2022-01-26}}</ref> прадстаўлена тыпалогія, заснаваная на дыхатаміях: * Крыніца мема. Дыхатамія - ісціна-хлусня. * Аб'ект рэальнасці, які патрабуе адлюстравання. Дыхатамія - персанаж-падзея (ідэя). * Апеляцыя да ўзроўню ўключанасці ў культуру. Дыхатамія - традыцыя-інавацыя. * Сэнсавыя дамінанты. Дыхатамія - фон-фігура. * Форма адлюстравання. Дыхатамія - малюнак-тэкст. * Эфект уздзеяння. Дыхатамія - думка або дзеянне. Яшчэ адна з тыпалогій інтэрнэт-мемов па Ю. В. Шчурынай<ref>{{Cite web|lang=en|url=http://www.boston.com/news/local/articles/2008/02/11/dozens_of_masked_protesters_blast_scientology_church/|title=Dozens of masked protesters blast Scientology church. Web-based foes guard IDs, assert risk of retribution|author=John S. Forrester|date=2008-02-11|publisher=[[The Boston Globe]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303170657/http://www.boston.com/news/local/articles/2008/02/11/dozens_of_masked_protesters_blast_scientology_church/|archive-date=2016-03-03|access-date=2012-03-14|url-status=dead}}</ref>. * Тэкставыя мемы; * Мемы-малюнкі; * Медыямемы; * [[GIF|Гіфы]] (гіфкі). Даследчыца С. В. Канашына прыводзіць асноўную характарыстыку інтэрнэт-мемов: # ''Віруснасць.'' Яна разумеецца як яго здольнасць хутка распаўсюджвацца ў Інтэрнэце і тыражавацца вялікай колькасцю копій сярод інтэрнэт-карыстальнікаў. Механізм распаўсюджвання інтэрнэт-мема нагадвае прынцып цыркуляцыі ў сетцы небяспечных кампутарных вірусаў, таму ў англійскай мове існуе выраз go viral (літар. «стаць вірусным»), якое азначае «распаўсюджвацца з велізарнай хуткасцю, стаць папулярным», якое часта выкарыстоўваецца ў дачыненні да інтэрнэт-мемам. Акрамя таго, існуе англійскае слова virality, якое па значэнні выказвае ідэю віруснасці і таксама часта ўжываецца да інтэрнэт-мемам, але якое ў рускай мове прынята перакладаць як «виральность», а не як «віруснасць». Тэрмін «віруснасць» уяўляецца пераважным, паколькі стварае прамую аналогію з «віруснай» прыродай интернетмема, якая дазваляе яму імгненна разлятацца ў прасторы інтэрнэту{{Sfn|Канашина (2)|2017}}. # ''Рэпліцыруемасць''. Яе можна вызначыць як яго ўласцівасць репродуцироваться ў Інтэрнэце, то ёсць прайгравацца, размнажацца. На гэтую ўласцівасць паказваў Рычард Докінз у сваёй кнізе «эгаістычны ген», адносячы ўсе мемы да класа рэплікатараў, гэта значыць да самовоспроизводящимся адзінкам, якія падобна генам капіюе сябе і могуць мутаваць. Менавіта гэта ўласцівасць дазваляе інтэрнэт-мемам ўтвараць бясконцую сістэму адзінак, у якой штодня з'яўляюцца новыя кампаненты ў выніку капіявання. Частка адзінак пры капіяванні «муціруе», гэта значыць змяняецца, такім чынам, сістэма абнаўляецца{{Sfn|Канашина (2)|2017}}. # ''Серыйнасць.'' Яе можна разглядаць як здольнасць інтэрнэт-мема ўтвараць серыі, то ёсць шэрагі «роднасных», падобных адзінак. Дадзеныя серыі аб'яднаны агульнай тэматыкай, ідэяй і падобныя па афармленні. Пры гэтым не ўсе мемы ўтвараюць серыі, Гэты прыкмета з'яўляецца факультатыўным, але, тым не менш, серыйнасць выступае асноватворным прыкметай інтэрнэт-мема, паколькі адлюстроўвае такія важныя якасці інтэрнэт-мема, як паўтаральнасць і масавасць{{Sfn|Канашина (2)|2017}}. # ''Эмацыйнасьць''. Эмацыйнасць інтэрнэт-мема — гэта яго ўласцівасць перадаваць пэўныя эмоцыі і заклікаць да іх. Як правіла, інтэрнэт-мемы «пазітыўна зараджаныя» і выказваюць такія эмоцыі, як радасць, захапленне, здзіўленне. Адначасова сустракаюцца сумныя мемы, якія апелююць да суму, расчаравання і іншага. Эмацыйнасць з'яўляецца адным з асноўных прыкмет інтэрнэт-мема, а перадача інтэрнэт-мема ад аднаго інтэрнэт-карыстальніка іншаму звычайна ажыццяўляецца з мэтай падзяліцца пэўнай эмоцыяй. Часцяком інтэрнэт-мемы нясуць мінімальны змястоўны кампанент, здаюцца бессэнсоўнымі, прымітыўнымі знакамі, іх змястоўная худзізна кампенсуецца ярка выяўленым эмацыйным патэнцыялам{{Sfn|Канашина (2)|2017}}. # ''Мінімалізм формы''. Інтэрнэт-мем ўяўляе сабой мінімалістычны па форме, але ў той жа час самадастатковы знак, які перадае не заўсёды глыбокае, але ўсё ж змест. Мінімалізм формы інтэрнэт-мема з'яўляецца важным прыкметай інтэрнэт-мема, паколькі сціснутая форма палягчае працэс тыражавання мема ў Інтэрнэце, а таксама палягчае разуменне, дэкадаванне сэнсу мема інтэрнэт-карыстальнікам, гэта значыць адпавядае канцэпцыі зразумелага, даступнага інтэрнэт-прадукту, арыентаванага на сярэднестатыстычнага інтэрнэт-карыстальніка{{Sfn|Канашина (2)|2017}}. # ''Палімадальнасць''. Полимодальность інтэрнэт-мема заключаецца ў яго ўласцівасці перадаваць інфармацыю з дапамогай некалькіх каналаў, а менавіта тэкставага (вербальнага) і графічнага (візуальнага). Перадача інфармацыі тэкставымі і графічнымі сродкамі ўзбагачае вобразны патэнцыял мема, робіць яго больш выразным, маляўнічым, такім чынам, павышае шанцы знайсці эмацыйны водгук у интернетпользователя і выклікаць жаданне падзяліцца дадзеных мемов, што ў сваю чаргу прыводзіць да яго тыражавання. Полимодальность інтэрнэт-мема абумоўлена полимодальностью Інтэрнэт-камунікацыі ў цэлым, а багацце полимодальной інфармацыі «спажыванай сучасным» чалавекам прыводзіць да таго, што чалавек прывыкае да яе і сутыкаецца з цяжкасцямі пры ўспрыманні інфармацыі без візуальнай апоры{{Sfn|Канашина (2)|2017}}. # ''Актуальнасць''. Адной з тыповых характарыстык інтэрнэт-мема з'яўляецца яго актуальнасць, то ёсць прыхільнасць да пэўнага сацыяльнаму і культурнаму кантэксту. Многія інтэрнэт-мемы з'яўляюцца як рэакцыя на пэўныя падзеі. Злабадзённасць інтэрнэт-мемаў тлумачыцца тым, што яны выступаюць як платформа для свабоднага, ананімнага выказвання меркавання, такім чынам, інтэрнэт-карыстальнік можа паказаць сваё стаўленне (як станоўчае, так і адмоўнае) да тых ці іншых з'яў жыцця праз інтэрнэт-мем, у тым ліку ў грубай, нецэнзурнай форме. Страта цікавасці публікі да пэўнага падзеі азначае адсутнасць стымулу для стварэння інтэрнэт-мемов, прысвечаных гэтай падзеі{{Sfn|Канашина (2)|2017}}. # ''Гумар.'' Гумарыстычная накіраванасць з'яўляецца адным з ключавых аспектаў інтэрнэт-мема і тлумачыцца функцыянальнай прыналежнасцю інтэрнэт-мема да жанру зразумелага і даступнага сеткавага гумару. Інтэрнэт-мем у нейкай ступені падобны з анекдотам. Для гумарыстычнага эфекту ў мемах выкарыстоўваюцца разнастайныя сродкі, сярод стылістычных сродкаў выкарыстоўваюцца сцежкі ([[Метафара|метафары]], [[Параўнанне (літаратуразнаўства)|параўнанне]], [[Эпітэт|эпітэты]] і інш.). Часцяком гумар заснаваны на эфекце ашуканага чакання, гэта значыць на непрадказальнасці, нечаканасці. Таксама актыўна прымяняюцца графічныя сродкі (смешная карцінка, кадры з знакамітых фільмаў, выкарыстанне [[Adobe Photoshop]] і інш.). Пры гэтым сустракаюцца інтэрнэт-мемы без гумарыстычнага кампанента, апеллирующие да такіх эмоцый, як сум, туга, [[настальгія]]. Дадзеная асаблівасць інтэрнэт-мема адлюстроўвае складанасць, комплекснасць і неадназначнасць яго прыроды{{Sfn|Канашина (2)|2017}}. # ''Фантазійны характар''. Многія інтэрнэт-мемы заснаваныя на выдумцы, які дазваляе «гуляць з рэальнасцю», ператварыць мемы ў гульнявое, займальнае прастору. Выдумка прасочваецца альбо ў графічным кампаненце (напрыклад, выкарыстанне ў меме малюнка, змененага ў праграме Photoshop) , альбо ў вербальным кампаненце (напрыклад, выкарыстанне суправаджальнага надпісу з алагізмам, абсурдам, наважаны [[Аграматызм|аграматызмам]] і інш.). Таксама часта сустракаюцца інтэрнэт-мемы з мадэляваннем неіснуючай, немагчымай сітуацыі (напрыклад, інтэрнэт-мем пра размаўлялых жывёл). Часцяком назіраюцца [[гратэск]] ў Інтэрнэт-мемах. Як адзначае Н. А.Зіноўева, інтэрнэт-мемы ставяцца да асаблівага тыпу знакаў — [[Сімулякр|сімулякрам]]. Фантазійны характар інтэрнэт-мемов ў цэлым адлюстроўвае іх багаты вобразны і гульнявы патэнцыял{{Sfn|Канашина (2)|2017}}. # ''Медыйнасць''. Медыйнасць інтэрнэт-мема разглядаецца як яго ўцягнутасць ў сістэму сродкаў масавай камунікацыі, а менавіта Інтэрнэту. Інтэрнэт выступае як асяроддзе, у якой інтэрнэт-мемы ўзнікаюць, і як канал, праз які яны тыражуюцца. Інтэрнэт-мемы з'яўляюцца тыповым Інтэрнэт-прадуктам і адлюстроўваюць такія асаблівасці інтэрнэт-кантэнту, як визуализированность, ананімнасць, сціранне межаў паміж інтэрнэт-карыстальнікамі, детабуизация. Дадзеныя асаблівасці забяспечваюць даступнасць інтэрнэт-мемов і робяць іх «спажыванне» інтэрнэт-карыстальнікамі лёгкім і хуткім. У той жа час інтэграванасць інтэрнэт-мемаў у Інтэрнэт-асяроддзе азначае іх недаступнасць для аўдыторыі, якая не карыстаецца інтэрнэтам і далёкая ад мэйнстрымавай культуры (напрыклад, пенсіянеры){{Sfn|Канашина (2)|2017}}. # ''Мімікрыя''. Тэрмін «[[мімікрыя]]» у дачыненні да інтэрнэт-мемам азначае перайманне або імітацыю інтэрнэт-мемамі розных жанраў, напрыклад, стылізацыя інтэрнэт-мемов як карыкатуры, плаката, коміксу, паштоўкі, кулінарнага рэцэпту і гэтак далей. Прырода інтэрнэт-мема такая, што ён увабраў у сябе рысы розных жанраў і паўстаў на базе некалькіх жанраў, што і тлумачыць здольнасць інтэрнэт-мема «маскіравацца» пад розныя жанры. Ярка выяўленая Мімікрыя інтэрнэт-мемов адлюстроўвае іх багаты выразны патэнцыял{{Sfn|Канашина (2)|2017}}. == Медыйная прырода == Даследчыца А. В. Ізгаршава ў 2020 годзе пісала, што да гэтага часу не існуе ніякага адназначнага комплекснага падыходу для апісання і асэнсавання феномена інтэрнэт-мема. Аднак па аналогіі з «культурным генам» варта прызнаць, што галоўная якасць гэтай з'явы складаецца ў яго віруснасці і паўтаранасці, якія складаюцца ў максімальнай набліжанасці інтэрнэт-мема да першакрыніцы. Тэкставая інфармацыя ў інтэрнэт-меме сціснутая, кампактная і простая для ўспрымання, узнаўлення і наступнага распаўсюджвання шляхам стварэння новых падобных інтэрнэт-мемов, яго візуальная выява прывабны і адразу ж засвойваецца рэцыпіентам, дазваляе хутка і выразна «лічыць» сутнасць і інфармацыю, закадаваную ў ім. Даследчыца С. А. Шомава прыводзіць у прыклад іншы медыя-тэрмін для інтэрнэт-мема — «штрыхкодаў для падсвядомасці» — «выдатная метафара для тых спецыфічных функцыянальных якасцяў мема, якія дазваляюць <…> разглядаць дадзены феномен не толькі ў структуры культурнай прасторы, але і ў кантэксце несвядомага». Паведамленне меметычнага зместу ўздзейнічае на падсвядомым узроўні, калі чалавек да канца не разумее, што менавіта яго смяшыць у меме, сярдуе або раздражняе, пакуль ён сам не ўсведамляе пераносны мемам «мэсыдж» або не выцесніць з свядомасці змест мема тым ці іншым спосабам{{Sfn|Изгаршева|2020}}. Інтэрнэт-мем прапануецца разумець як асаблівага роду крэалізаваны медыятэкст, які валодае пэўнай сімвалічнай характарыстыкай, якая прыпісваецца яму стварылай яго аўдыторыяй. Даследчыца Т. Я. Савіцкая прапануе трактаваць інтэрнэт-мем у вузкім спецыфічным значэнні як культурную інфармацыю, якая жыве ў сетцы і фіксуе новы, гістарычны беспрэцэдэнтны сацыяльна-культурны феномен{{Sfn|Изгаршева|2020}}. ==== Асаблівасці медыйнай прыроды ==== Даследчыца С. А. Шомава вылучае наступныя спецыфічныя рысы, якія характарызуюць медыйную прыроду інтэрнэт-мемов і ярка вылучаюць іх сярод іншых тыпаў сеткавых паведамленняў{{Sfn|Изгаршева|2020}}: * двухчасткавая структура інтэрнэт-мема; * здольнасць інтэрнэт-мема да рэплікацыі ў медыяпрасторы; * пераважна іранічная прырода большасці інтэрнэт-мемов; * інтэртэкстуальнасць (інтэрнэт-мемы звязаны адна з адной і з усім медыйным асяроддзем складанымі, творчымі скрыжаваннямі); * прынцыповая інтэрактыўнасць інтэрнэт-мема; * цесная і не цалкам вывучаная сувязь інтэрнэт-мема з калектыўным несвядомым: «мем - гэта эфектыўны спосаб адначасова прабіць ахоўны бар'ер у свядомасці вялікай колькасці людзей»; * дваістая прырода інтэрнэт-мема. На думку лінгвіста Максіма Кронгаўза, інтэрнэт-мем імкнецца не да дакладнага прайгравання, а да скажэння ці да новых кантэкстаў у шырокім сэнсе. З'яўленне мема заўсёды нечакана: ён ужываецца ў недарэчных сітуацыях і з рознага роду іканічнымі кампанентамі. Візуальны кампанент у інтэрнэт-меме служыць для таго, каб у поўнай меры раскрыць значэнне вербальнага элемента ці ж цалкам змяніць яго канатацыю — надаць іншы сэнс. Крэалізаваныя тэксты такога кшталту здольныя «ўдрукоўвацца» ў памяць чалавека і ў далейшым «дэкадзіраваць» іншыя падобныя тэксты на аснове ўжо наяўных, дапамагаць адэкватна іх успрымаць{{Sfn|Изгаршева|2020}}. Інтэрнэт-мем, размешчаны ў медыяпублікацыі, у сутнасці, з'яўляецца афармленнем сітуацыі сацыяльнага ўзаемадзеяння паміж аўтарам і чытачом, іканічны элемент у ім выконвае функцыю сродку максімальна хуткай і дакладнай перадачы не толькі інфармацыі як такой, але і адносіны да яе аўтара. Для ўзнікнення інтэрнэт-мемаў, якія выкарыстоўваюцца як элемент медыяпрасторы, актуальна наступнае правіла: чым карацейшы і арыгінальнейшы па змесце некаторы вербальны тэкст, чым ён надзённы, тым больш у яго шанцаў стаць мемам і атрымаць далейшае развіццё{{Sfn|Голованова, Часовский|2015}}. На сённяшні дзень стварыць новы інтэрнэт-мем гэтак жа лёгка, як і забыцца стары: па запыце на прасторах Інтэрнэту знаходзіцца цікавы карыстальніка мем і па шаблоне ім жа ствараецца яшчэ адзін, не заўсёды моцна адрозны ад зыходнага, што кажа не толькі аб вялікай колькасці «скапіяваных» мем-ідэй, але таксама і аб штодзённасці і аднолькавасці інтэрнэт-мемов. Стварыць сапраўды якасны, здольны на канкурэнцыю інтэрнэт-мем уяўляецца вельмі складаным, бо для гэтага аўтару даводзіцца прыкласці нямала намаганняў: інтэрнэт-мем павінен быць крэатыўным, цікавым, нестандартным, а яго ідэя — свежай і надзённай{{Sfn|Изгаршева|2020}}. Шаблоны мемов можна знайсці, набраўшы ў пошукавіку адпаведную фразу. Як правіла, на сайтах выкладзены ўзоры вядомых інтэрнэт-мемов, якія ўяўляюць сабой выяву з прабеламі, дзе звычайна пішацца тэкставае паведамленне. У сувязі з гэтым у віртуальнай прасторы часта можна ўбачыць мемы, якія нязначна адрозніваюцца адна ад адной (могуць быць зменены імёны, месца дзеяння і іншае){{Sfn|Голованова, Часовский|2015}}. У вербальнай частцы інтэрнэт-мема нярэдка можна сустрэць элементы, характэрныя для тэкстаў коміксаў. Такія элементы або называюць аб'ект, чыя рэпліка рушыць услед далей, або апісваюць дзеянні аб'екта адпаведна. У якасным інтэрнэт-меме карыстачы пазнаюць сябе, нейкія праўдзівыя сітуацыі ці цікавыя моманты з жыцця. Таксама многія інтэрнэт-мемы прыцягваюць карыстальнікаў, паколькі характарызуюць тую ці іншую прафесійную сітуацыю па родзе дзейнасці карыстальніка. Нярэдка галоўнымі героямі меметычных медыятэкстаў становяцца аб'екты, якія прывабліваюць увагу сваімі знешнімі якасцямі, напрыклад, каты, сабакі, мілыя дзеці — усё тое, што прымушае карыстальніка «замілоўвацца», пазнаваць у інтэрнэт-меме свайго гадаванца або проста любавацца гэтым аб'ектам{{Sfn|Изгаршева|2020}}. Чым эпатажны малюнак, тым большую цікавасць яна можа выклікаць у карыстачоў, пры гэтым самыя папулярныя выявы могуць у далейшым перайсці з рангу недаўгавечных у ранг «доўгажывучых», шматкроць якія рэпрадукуюцца мемов{{Sfn|Голованова, Часовский|2015}}. Мемы не толькі здольныя прыцягнуць увагу да той ці іншай сацыяльна значнай з'явы, падзеі, асобы, але і ў корані змяніць стаўленне да яе — у адпаведнасці з агульнай танальнасцю інтэрнэт-зносін. Інтэрнэт-мемы могуць згладзіць вастрыню ўспрымання экстрэмальнай сітуацыі, перавесці тое, што адбылося з разраду сур'ёзнага ў разрад чаго-небудзь гульнявога. Пры гэтым гульня аказваецца звязанай не з тэкстам або выявай, а з самой падзеяй, якая каштоўнасна нівеліравалася, страціла сваю «эсхаталагічную» значнасць{{Sfn|Изгаршева|2020}}. Інтэрнэт-мемы таксама могуць якасна і ярка іранізаваць не толькі над актуальнымі падзеямі, але і над паводзінамі, якія кідаюцца ў вочы, асаблівасці медыйных асоб, прадстаўнікоў шоу-бізнесу, мастацтва, кінематографа, фактамі з іх прафесійнай дзейнасці і асабістага жыцця. Не менш прывабнымі для карыстальнікаў таксама служаць кадры з вядомых фільмаў, якія падвяргаюцца пераасэнсаванню ў інтэрнэт-культуры{{Sfn|Изгаршева|2020}}. == Асноўныя этапы жыцця == Лінгвіст Максім Кронгаўз прапанаваў наступныя асноўныя этапы жыцця інтэрнэт-мемов як камунікатыўных адзінак{{Sfn|Изгаршева|2020}}: * стварэнне мема і першапачатковая рэакцыя; * распаўсюджванне мема; * выкарыстанне мема; * згасанне мема або змяненне статусу. Першапачаткова большасць мемов узнікаюць з абсурдных, дзіўных і экстраардынарных сітуацый, фраз, песень, кліпаў, сцэн з фільмаў і т. д. Часцяком гэта адбываецца на форумах, на старонках сацыяльных сетак ці сайтах - калі мем становіцца цікавым для іншых карыстачоў, ён хутка набірае папулярнасць і высоўваецца ў «топ». Далей у гульню ўступае другая фаза - распаўсюджванне жарты на прасторах інтэрнэту. Максім Кронгаўз называе дадзены перыяд «крэатыўнай зонай», таму што мем відазмяняецца, імкнучыся захапіць пабольш камунікатыўнай прасторы, паколькі інтэрнэт-мем пераўтворыцца і пачынае трансфармавацца ў новыя кантэксты і сітуацыі. Наступны перыяд ахарактарызаваны стабільнасцю: інтэрнэт-мем вандруе па сетцы, перыядычна выкарыстоўваецца ў камунікацыі і ўсяляк «хапаецца» за жыццё{{Sfn|Изгаршева|2020}}. Аднак ніводны інтэрнэт-мем не «застрахаваны» ад знікнення, мода заўсёды дыктуе новыя правілы, карыстальнікі лёгка могуць страціць цікавасць, і таму мемы праз нейкі пэўны прамежак часу могуць стаць незразумелымі інтэрнэт-аўдыторыі, якая таксама ўвесь час абнаўляецца і мяняецца. На апошнім жыццёвым этапе інтэрнэт-мем альбо згасае, альбо змяняе свой статус на моўную адзінку — ужываецца ў гаворцы не як мем, а як камунікатыўна-моўны элемент{{Sfn|Изгаршева|2020}}. . == Інтэрнэт-мемы ў палітыцы == В. Шомава вызначае палітычны інтэрнэт-мем як «спецыфічны жанр інтэрнэт-камунікацыі; …асобныя паведамленні ў новых медыях, якія ўяўляюць сабой рэакцыю на тую ці іншую палітычную падзею, што валодаюць рознай семіятычнай прыродай (візуальнай, аўдыяльнай, вербальнай), адрозніваюцца кідкасцю зместу і „ўпакоўкі“, якія падвяргаюцца шматлікаму капіяванню карыстальнікамі і спантанна распаўсюджваюцца ў Сеткі — а таму якія могуць быць прылічанымі да феноменам меметической прыроды»{{Sfn|Ежов|2019}}. Калі мем удалы, ён, як правіла, атрымлівае водгук і далейшае жыццё ў інтэрнэт-асяроддзі. У дыскурсе СМІ такі мем, вядомы, без сумневу, прыцягне ўвагу і цікавасць чытачоў да тэксту{{Sfn|Голованова, Часовский|2015}}. Інтэрнэт-мемам уласціва высокая палітычная афарбаванасць, што даказваецца існаваннем вялікай колькасці інтэрнэт-мемов на палітычную тэматыку і тлумачыцца іх надзённасцю і актуальнасцю. Так як інтэрнэт-карыстальнікі імгненна адгукаюцца на розныя падзеі, у тым ліку на падзеі з палітычнага жыцця, у Інтэрнеце штодня з'яўляюцца інтэрнэт-мемы на палітычныя тэмы. Інтэрнэт-мемы на палітычныя тэмы могуць разглядацца як рэакцыя інтэрнэт-карыстальнікаў на палітычную абстаноўку{{Sfn|Канашина (2)|2017}}. Інтэрнэт-мем мае шмат агульнага з палітычнай карыкатурай . У шматлікіх інтэрнэт-мемах, як і ў палітычнай карыкатуры, задзейнічаецца стратэгія высмейвання і надзённасці, нярэдка выкарыстоўваюцца [[Гіпербала (рыторыка)|гіпербала]] і іншыя сатырычныя прыёмы. Таксама ў інтэрнет-мемах назіраецца выкарыстанне прэцэдэнтных феноменаў. Інтэрнэт-мему, як і палітычнай карыкатуры, уласцівая ярка выяўленая камічная скіраванасць. Апроч гумару ў інтэрнэт-мемах таксама можа назірацца настрой трагічнасці, як і ў палітычнай карыкатуры. Як і палітычная карыкатура, інтэрнэт-мем на палітычную тэму мае на мэце крытыку грамадска-палітычных з'яў з дапамогай мастацкіх сродкаў ( [[Сатыра|сатыры]], [[Каламбур|гульні слоў]], [[Гратэск|гратэску]] і іншае). Пры гэтым палітычная карыкатура, як правіла, ствараецца прафесійнымі мастакамі, часта ў мэтах [[Прапаганда|прапаганды]], з'яўляючыся прадуктам СМІ, у той час як інтэрнет-мем на палітычную тэму ўяўляе сабой праяву своеасаблівай народнай творчасці, [[Фальклор|фальклору]], які фіксуецца і тыражуецца ў інтэрнет-прасторы. Аўтарства мемов ананімнае, а самі інтэрнэт-мемы могуць разглядацца як праява калектыўнага мыслення. Інтэрнэт-мем таксама падобны да палітычнай карыкатуры сваёй адраснасцю, завершанасцю, лаканічнасцю{{Sfn|Канашина (2)|2017}}. Інтэрнэт-мемы з'яўляюцца індыкатарам палітычнага рэйтынгу, гэта значыць паказваюць, наколькі папулярны ці непапулярны той ці іншы палітык. Здольнасць інтэрнэт-мемов служыць «барометрам» палітычнай думкі грамадства тлумачыцца, з аднаго боку, іх злабадзённасцю і прыхільнасцю да грамадска-палітычнага кантэксту, з другога — жанравымі характарыстыкамі (ананімнасць, экспрэсіўнасць, магчымасць не выконваць прынцыпы паліткарэктнасці). Інтэрнэт-мемы пра палітыкаў з гумарыстычнай скіраванасцю, якія маюць на мэце выставіць палітыка ў смешным выглядзе, сведчаць хутчэй пра пэўную папулярнасць палітыка і адлюстроўваюць базавую патрэбу чалавека бачыць смешнае ў навакольным свеце. Калі ж інтэрнэт-мем выкананы з'едлівай сатыры, утрымлівае негатыўную адзнаку палітыка, то гэта з'яўляецца адлюстраваннем гнеўнай рэакцыі грамадства і паказчыкам нізкага рэйтынгу{{Sfn|Канашина (2)|2017}}. Інтэрнэт-мемы могуць разглядацца як спосаб выказвання палітычнай думкі, як нейкая трыбуна, з якой можна свабодна выказвацца. Бо аўтарства інтэрнэт-мемов ананімна, палітычнае меркаванне ў іх выяўляецца свабодна, без сарамлівасці, нават, магчыма, з выкарыстаннем табуяванай лексікі, у форме высмейвання, абраз. Мемы на палітычную тэму і [[Анекдот|палітычныя анекдоты]] аб'ядноўвае ананімнасць, камічная накіраванасць, магчымасць выказаць нешта забароненае, непрыстойнае і некаторая фальклорнасць{{Sfn|Канашина (2)|2017}}. Магчымасць выказаць палітычныя перакананні з дапамогай інтэрнэт-мемов сведчыць аб тым, што інтэрнэт-мемам уласціва ідэалагічная накіраванасць, прычым іх аўтары імкнуцца не толькі выказаць сваё палітычнае меркаванне, але і ўздзейнічаць на іншых інтэрнэт-карыстальнікаў з дапамогай мастацкіх сродкаў інтэрнэт-мема (выразнай карцінкі, метафары, ігры слоў и г.д.){{Sfn|Канашина (2)|2017}}. == Арт-мем == Арт-мэм — разнавіднасць інтэрнэт-мема, які змяшчае арт-кантэнт{{Sfn|Сапанжа, Ершова|2017}}. Дадзены тып інтэрнэт-мема быў выдзелены культуролагам Д. Я. Яршовай<ref>{{Cite web|lang=en|url=http://www.boston.com/news/local/articles/2008/02/11/dozens_of_masked_protesters_blast_scientology_church/|title=Dozens of masked protesters blast Scientology church. Web-based foes guard IDs, assert risk of retribution|author=John S. Forrester|date=2008-02-11|publisher=[[The Boston Globe]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303170657/http://www.boston.com/news/local/articles/2008/02/11/dozens_of_masked_protesters_blast_scientology_church/|archive-date=2016-03-03|access-date=2012-03-14|url-status=dead}}</ref>. У 2010-х гадах арт-мем стаў значнай з'явай сеткавай культуры і крэатыўнай часткай агульнага арт-кантэнту і важным элементам сеткавай прасторы. Адсутнасць строгіх азначэнняў тэрміна тлумачыцца шэрагам прычын: з пункту гледжання [[мастацтвазнаўства]] арт-мем не з'яўляецца прадметам спецыфічнага мастацтвазнаўчага дыскурсу ў сілу прафаннага характару яго стварэння, а з пункту гледжання [[Культуралогія|культуралогіі]] гэты феномен можна ўпісаць у агульныя практыкі сеткавай візуальнай камунікацыі{{Sfn|Сапанжа, Ершова|2017}}. Арт-мем генеруе інфармацыю на аснове візуальнага мастацкага кантэнту і ў гэтай якасці ён найбольш блізкі па сваіх характарыстыках культурнай мему, які, па вызначэнні [[Рычард Докінз|Рычарда Докінза]], актыўна ўключаецца ў працэсы капіявання і размнажэння, аддаляючыся ад крыніцы і ўступаючы ў сістэму сеткавай камунікацыі як самастойны яе элемент{{Sfn|Сапанжа, Ершова|2017}}. Сеткавы арт-мем — гэта [[мем]], які змяшчае мадыфікаваны арт-кантэнт і з'яўляецца вынікам творчай актыўнасці інтэрнэт-карыстальнікаў. У аснове арт-мемов ляжыць апрапрыяцыя кананічнай мастацкай спадчыны з наступнай дэканструкцыяй яе [[Семантыка|семантыкі]] і мастацка-вобразнага ладу. Адметнай жа характарыстыкай арт-мемов з'яўляецца яго прынцыпова прафанны, масавы характар, у рамках якога на першы план выносіцца менавіта сеткавы складнік, а сам арт-мем разглядаецца, у першую чаргу, як спосаб камунікацыі. Колькасць перапостаў і лайкаў — крытэрый паспяховасці арт-мема{{Sfn|Сапанжа, Ершова|2017}}. === Класіфікацыя === Арт-мемы могуць адрознівацца па мэце стварэння, па спосабе кантакту з творам, па каштоўнаснаму патэнцыялу і арыгінальнасці рашэння. Не менш важна адрозненне па ступені ахопу патэнцыйнай сеткавай аўдыторыі: частка арт-мемов цалкам можа мець інтэрнацыянальны характар і без страт узнаўляецца ў рамках розных культур, а частка можа быць адэкватна зразуметая толькі прадстаўнікам канкрэтнай культуры{{Sfn|Сапанжа, Ершова|2017}}. Адной з найбольш выбітных падстаў для класіфікацыі арт-мемаў з'яўляецца спосаб змянення структуры зыходнага твора, які пераўтворыцца ў арт-мем. Сярод асноўных відаў арт-мемов, прадстаўленых у сеткавай прасторы, у рамках названага падыходу, культуролаг Д. Я. Яршова вылучыла наступныя разнавіднасці{{Sfn|Сапанжа, Ершова|2017}}: # ''Візуальны арт-мем''. Звязаны са змяненнем візуальнай структуры інтэрпрэтаванага твора. Візуальныя арт-мемы, у асноўным, звяртаюцца да інтэрпрэтацыі кананічных твораў мастацтва. Пазнаванне вобразаў і разуменне падмены кожным удзельнікам Сеткавага арт-дыялогу і забяспечвае неабходны эфект. Візуальны арт-мем можа будавацца на аснове{{Sfn|Сапанжа, Ершова|2017}}: ## Сумяшчэння некалькіх карцін у адзін малюнак, перамяшчэння герояў і прадметаў з адной карціны ў іншую; ## З'яўлення новых герояў, часцяком сучасных персанажаў [[Масавая культура|масавай культуры]], прадстаўленых у новым свеце; ## Замены адных герояў карціны на іншых; ## Пераапранання герояў карціны, змяненне іх стылю; ## Перамяшчэння герояў карціны ў сучасную навакольнае асяроддзе; ## Знікнення героя карціны. ## Асобна варта адзначыць такія формы, як стварэнне «копіі» карціны пры дапамозе графічнага рэдактара, стварэнне «копіі» з розных бытавых прадметаў, арт-косплей, боды-арт, музейныя сэлф і іншае. # ''Анімацыйны арт-мем''. Звязаны з даданнем у карціну мультымедыя-эфектаў. # ''Вербальны арт-мем''. Звязаны з даданнем тэксту без змены самога твора. Вербальныя арт-мемы ў значнай ступені арыентаваны на групы, якія валодаюць пэўнай мовай. Паколькі асноўная нагрузка кладзецца менавіта на слова, рэпліку або дыялог, выбар твораў для іх канструявання не абмежаваны. Сярод асноўных прыёмаў стварэння вербальнага арт-мема вылучаюцца наступныя{{Sfn|Сапанжа, Ершова|2017}}: ## Каментаванне, пры якім апісанне дзеянні, таго, што адбываецца на карціне, выклікае эфект скажэнні сюжэту; ## Прыём цытавання, пры якім спецыяльна падабраная цытата змяняе сэнс твора; ## Прыём дыялогу, які імітуе абмен рэплікамі паміж удзельнікамі; ## Прыём перадачы думак персанажа, часта ўзаемна выключаюць; ## Арт-лікбез, для якога характэрна іранічнае каментаванне зместу твора з пункту гледжання гісторыі развіцця выяўленчага мастацтва. # ''Сінтэтычны арт-мем.'' Заснаваны на комплексным выкарыстанні тэхналогій мадыфікацыі творы мастацтва. === Тыпы === # ''Арт-сэлфі''. Яго асноўнай задачай якога з'яўляецца выраз стаўлення да мастацкага аб'екта ў сувязі з асобай аўтара. Арт-сэлфі фіксуюць модус прысутнасці індывіда і прадстаўляюць яго навакольным, а пры яго стварэнні адбываецца выпрацоўка новых індывідуальных траекторый эстэтычнага досведу. Фізічна індывід можа поўнасцю або часткова прысутнічаць на фатаграфіі або выкарыстоўваць арт-аб'ект у якасці свайго альтэр-эга, гэта значыць дэлегаваць мастацкаму вобразу права прадстаўляць яго ўнутраны свет, настрой, перажыванні{{Sfn|Сапанжа, Ершова|2017}}. # ''Арт-пойнт''. Яго асноўнай задачай з'яўляецца выраз пэўнага значэння. Вядучым кампанентам тут з'яўляецца [[семантыка]]. Арт-пойнт дэкларуе пэўную думку, грамадскую пазіцыю, сацыяльны сэнс. У процівагу арт-сэлфі, сканцэнтраваных на індывідуальных перажываннях, арт-пойнт імкнецца да сацыяльнай значнасці, масавасці, да дэманстрацыі грамадскіх праблем, якія закранаюць вялікія групы людзей{{Sfn|Сапанжа, Ершова|2017}}. == Прыклады == == Глядзіце таксама == * {{Не перакладзена|Список интернет-феноменов||en|List of Internet phenomena}} * Кащенизм * Медиавирус * [[Луркамор’е|Lurkmore.to]] — вики-проект, посвящённый интернет-мемам. * [[Encyclopedia Dramatica]] — англоязычный вики-проект, посвящённый интернет-мемам. * ROFLCon — конвент, посвящённый интернет-мемам. == Нататкі == {{Reflist}} == Літаратура == * ''Квят А. Г.'' [http://www.mediascope.ru/node/1254???12 Медиамем как инструмент политического PR: когнитивный подход] // Медиаскоп. — 2013. — Вып. 1. — ISSN 2074-8051. * ''Ягодкина М. В.'' [https://cyberleninka.ru/article/n/memy-v-internet-kommunikatsii Мемы в интернет-коммуникации] // «Art Logos» («Искусство слова»).— 2019 . — Вып. 1. № 2 (7). — С. 142—152. — [https://lengu.ru/download/82852 ISSN 2541-9803]. * ''Потапова Р. К., Потапов В. В.'' [https://izv-oifn.ru/s160578800019458-9-1/ Интернет-меметика как эмоциогенная среда сетевой коммуникации] {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20251025191427/https://izv-oifn.ru/s160578800019458-9-1/ |date=25 кастрычніка 2025 }} // Известия Российской академии наук. Серия литературы и языка. — 2022. — Т. 81. — № 2. — С. 78—91. == Спасылкі == {{Навігацыя}} * ''Амзін А.'', ''Вавёрчын І.'' [http://lenta.ru/articles/2006/02/28/preved/ Поўны правед. Інтэрнэт-слэнг усё часцей выходзіць за межы віртуальнай прасторы] . * {{Cite web|url=http://www.bbc.co.uk/russian/society/2013/12/131231_memes_of_the_year.shtml|title=Самые популярные интернет-мемы в 2013 году|author=|website=|date=2013-12-31|publisher=[[Русская служба Би-би-си]]|access-date=2014-01-02}} [[Катэгорыя:Інтэрактыўныя (сеткавыя) субкультуры]] [[Катэгорыя:Інтэрнэт]] [[Катэгорыя:Інтэрнэт-мемы]] [[Катэгорыя:Старонкі з недагледжанымі перакладамі]] kjhbf4movp9fkhmzmxeffokw0bznsad 0 802832 5155265 5101258 2026-06-17T09:32:44Z M.L.Bot 261 5155265 wikitext text/x-wiki {{Тэатральны дзеяч}} '''Валерый Мікалаевіч Шушкевіч''' ({{ВД-Прэамбула}}) — беларускі акцёр тэатра і кіно, [[Заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь|Заслужаны артыст Беларусі]] (2019), адзін з удзельнікаў першай у СССР пастаноўкі п’есы [[Сэмюэл Бекет|Сэмюэла Бекета]] «[[У чаканні Гадо]]» (Мінск, 1968), шматгадовы акцёр Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя Максіма Горкага. == Біяграфія == Нарадзіўся 7 студзеня 1947 года. Вучыўся ў Беларускім дзяржаўным тэатральна-мастацкім інстытуце, які скончыў у 1970 годзе. З 1973 года працуе ў Нацыянальным акадэмічным драматычным тэатры імя Максіма Горкага. Яго педагагічным настаўнікам была народная артыстка Расіі Вера Рэдліх. З 1998 па 2009 год працаваў у Мазырскім драматычным тэатры, супрацоўнічаў з галоўным рэжысёрам Раманам Цыркіным. Пасля вярнуўся ў мінскі тэатр імя Горкага. == Пастаноўка «У чаканні Гадо» == [[Файл:Дэталь трэцяй ілюстрацыі.jpg|міні|злева|Сцэна са спектакля «У чаканні Гадо» ў пастаноўцы студыі «Юнасць» (1969): Уладзімір — Валерый Шушкевіч (справа).]] У 1968 годзе Валерый Шушкевіч выканаў ролю Уладзіміра ў пастаноўцы п’есы Сэмюэла Бекета «У чаканні Гадо», ажыццёўленай студыяй «[[Тэатральная студыя «Юнацтва»|Юнацтва]]» пры Доме культуры чыгуначнікаў у Мінску. Гэтая пастаноўка лічыцца першай у СССР. Праз забарону студэнтам удзельнічаць у «пабочных» тэатральных праектах Шушкевіч выступаў пад псеўданімам '''Уладзімір Мандрагораў''' — паводле рэплікі героя п’есы: «Дзе ўпадзе — там мандрагоры растуць». Рэжысёрам спектакля быў Уладзімір Матросаў. Пасля прэм’еры рэжысёр быў выкліканы на допыт, а пастаноўка была забароненая. Тым не менш спектакль з перапынкамі існаваў больш за трыццаць гадоў і быў паказаны, у тым ліку, на Другім фестывалі адной п’есы ў Кіеве (1996). Апошняй версіяй спектакля стала тэлепастаноўка для нацыянальнага беларускага тэлебачання ў 1996 годзе. == Творчая дзейнасць == Шушкевіч іграў у спектаклях паводле твораў Уільяма Шэкспіра, Бертольта Брэхта, Уладзіміра Маякоўскага, Фёдара Дастаеўскага, Антона Чэхава, Мікалая Гогаля, Юджына О’Ніла, Максіма Горкага, Сэмюэла Бэкета. Адзін з вядомых ягоных монаспектакляў — ''«Достоевский вопрос»'' паводле раздзела «Вялікі інквізітар» з рамана ''«Браты Карамазавы»''. З’яўляецца ўдзельнікам незалежнай тэатральнай групы «Тэатр на далоні» (з рэжысёрам Уладзімірам Матросавым). == Узнагароды == * Першы прыз і званне лаўрэата Рэспубліканскага конкурсу тэатраў-студый за ролю Уладзіміра ў спектаклі ''«У чаканні Гадо»'' (1989) * Гран-пры фестывалю «Вроцлаўскія сустрэчы тэатраў аднаго акцёра» за спектакль ''«Достоевский вопрос»'' (2012) * Медаль Францыска Скарыны (2014) * Прэмія Беларускага саюза тэатральных дзеячаў «Хрустальная зорка» (2017) * Заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь (2019) == Крыніцы == * Voranau, V. ''Beckett Country: Irish Motifs in a Belarusian Landscape''. In: Ireland, West to East: Irish Cultural Interactions with Central and Eastern Europe. 2014. * Газета «Знамя юности», 1969, 1989. * Газета «Вечерний Минск», 1989. * Матэрыялы тэлеверсіі спектакля «У чаканні Гадо», Беларусь, 1996. * Інтэрв’ю з Валерыем Шушкевічам у беларускіх СМІ (2010, 2016, 2022). {{Вонкавыя спасылкі}} {{DEFAULTSORT:Шушкевіч Валерый}} [[Катэгорыя:Акцёры тэатра Беларусі]] [[Катэгорыя:Заслужаныя артысты Беларусі]] luuxasdikor57jyvteefrjqgbo78s5w 0 802835 5155249 5103453 2026-06-17T08:57:08Z M.L.Bot 261 M.L.Bot перанёс старонку [[Тэатральная студыя «Юнасць»]] у [[Тэатральная студыя «Юнацтва»]] не пакінуўшы перасылкі 5103453 wikitext text/x-wiki {{Арганізацыя | тып = [[тэатральная студыя]] }} '''Тэатральная студыя «Юнацтва»''' ({{lang-ru|Театральная студия «Юность»}}) — першая мінская незалежная тэатральная студыя, заснаваная ў 1963 годзе пры [[Дом культуры чыгуначнікаў (Мінск)|Доме культуры чыгуначнікаў]] у [[Мінск]]у. Студыя стала адным з цэнтраў неафіцыйнага [[Тэатр Беларусі|тэатральнага руху ў БССР]] і адыграла значную ролю ў з’яўленні першай у [[СССР]] аматарскай пастаноўкі п’есы [[Сэмюэл Бэкет|Сэмюэла Бэкета]] «[[У чаканні Гадо]]» (1968).<ref>Наркевіч, Іна. «Творчасць — гэта як тузануць Бога за бараду» // ''Культура'', № 48 (1383), 03.12.2018.</ref><ref>Voranau, V. ''Beckett Country: Irish Motifs in a Belarusian Landscape''. In: ''Ireland, West to East: Irish Cultural Interactions with Central and Eastern Europe''. 2014.</ref> == Гісторыя == Студыя заснавана студэнтамі рэжысёрскага аддзялення [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Мінскага тэатральна-мастацкага інстытута]] на чале з [[Уладзімір Балабохін|Уладзімірам Балабохіным]]<ref>Наркевіч, Іна. 2018.</ref>. З першых гадоў існавання вылучалася эксперыментальным падыходам і арыентацыяй на сусветную драматургію. Ранні рэпертуар уключаў пастаноўкі «Боская камедыя», «[[Гамлет]]», «[[Страх і адчай у Трэцяй імперыі]]» [[Бертольт Брэхт|Бертольта Брэхта]], «[[Антыгона (п’еса)|Антыгона]]» [[Жан Ануй|Жана Ануя]], «[[З жыцця насякомых]]» братоў [[Карэл Чапек|Карала]] і [[Ёсеф Чапек|Ёсефа]] Чапекаў, а таксама распачатую, але не завершаную працу над «[[Над безданню ў жыце]]» [[Джэром Дэвід Сэлінджэр|Джэрома Сэлінджара]]<ref>Наркевіч, Іна. 2018.</ref>. У 1966 годзе Балабохін быў выключаны з інстытута<ref>Газета «Знамя юности», 1969.</ref>. Пазней ён загінуў у гарах, ратуючы калегу падчас няшчаснага выпадку з аўтобусам на здымачнай пляцоўцы<ref>Наркевіч, Іна. 2018.</ref>. У 1968 годзе мастак [[Уладзімір Матросаў]] ажыццявіў пастаноўку п’есы Бэкета ''«У чаканні Гадо»'', прэм’еру якой прымеркавалі да пяцігоддзя студыі<ref>Voranau, V. 2014.</ref>. Спектакль выклікаў шырокі розгалас і быў неўзабаве забаронены партыйнымі органамі: афішы былі сарваныя, дэкарацыі знішчаныя, кіраўніцтва клуба чыгуначнікаў адхіленае ад пасады<ref>Газета «Вечерний Минск», 1989.</ref>. Адбыўся яшчэ адзін закрыты паказ для выкладчыкаў і студэнтаў Мінскага тэатральна-мастацкага інстытута<ref>Наркевіч, Іна. 2018.</ref>. У 1989 годзе мінская пастаноўка ''«У чаканні Гадо»'' была адноўлена і паказвалася на розных сцэнічных пляцоўках, у тым ліку на фестывалі адной п’есы ў [[Кіеў|Кіеве]]<ref>Газета «Вечерний Минск», 1989.</ref>. == Мастацкія прынцыпы == Студыя мела ўласны статут, гімн і ўнутраны кодэкс<ref>Наркевіч, Іна. 2018.</ref>. Аснову працы складалі калектыўная творчасць, імправізацыя, эцюдны метад, увага да філасофскага зместу і пластыкі. == Асноўныя пастаноўкі == * У чаканні Гадо — [[Сэмюэл Бэкет]] (1968, 1969, 1989, 1996) * «[[Боская камедыя]]» * «[[Гамлет]]» * «[[Страх і адчай у Трэцяй імперыі]]» — [[Бертольт Брэхт]] * Кампазіцыя паводле твораў [[Аляксандр Пушкін|А. Пушкіна]] «Духовной жаждою томим» * Кампазіцыі паводле твораў [[Уладзімір Маякоўскі]], [[Янка Купала]], [[Максім Багдановіч]], [[Велімір Хлебнікаў]] == Значэнне == Студыя «Юнасць» з’яўляецца значным феноменам беларускага неафіцыйнага тэатра 1960-х гадоў і адыграла ролю творчай школы для шэрагу дзеячаў культуры, сярод якіх [[Шушкевіч, Валерый|Валерый Шушкевіч]], Уладзімір Матросаў, [[Папова, Алена|Алена Папова]], [[Залётнеў, Алег|Алег Залётнеў]], [[Палухіна, Ала|Ала Палухіна]] і іншыя.<ref>Наркевіч, Іна. 2018.</ref> == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * Наркевіч, Іна. «Творчасць — гэта як тузануць Бога за бараду» // ''Культура'', № 48 (1383), 03.12.2018. * Voranau, V. ''Beckett Country: Irish Motifs in a Belarusian Landscape''. In: ''Ireland, West to East: Irish Cultural Interactions with Central and Eastern Europe''. 2014. * Газета «Знамя юности», 1969. * Газе* {{ізаляваны артыкул|date=2026-02-18}} lkof946u5b84lop6pm4i6xjunau6hid 5155251 5155249 2026-06-17T08:59:21Z M.L.Bot 261 /* Значэнне */ 5155251 wikitext text/x-wiki {{Арганізацыя | тып = [[тэатральная студыя]] }} '''Тэатральная студыя «Юнацтва»''' ({{lang-ru|Театральная студия «Юность»}}) — першая мінская незалежная тэатральная студыя, заснаваная ў 1963 годзе пры [[Дом культуры чыгуначнікаў (Мінск)|Доме культуры чыгуначнікаў]] у [[Мінск]]у. Студыя стала адным з цэнтраў неафіцыйнага [[Тэатр Беларусі|тэатральнага руху ў БССР]] і адыграла значную ролю ў з’яўленні першай у [[СССР]] аматарскай пастаноўкі п’есы [[Сэмюэл Бэкет|Сэмюэла Бэкета]] «[[У чаканні Гадо]]» (1968).<ref>Наркевіч, Іна. «Творчасць — гэта як тузануць Бога за бараду» // ''Культура'', № 48 (1383), 03.12.2018.</ref><ref>Voranau, V. ''Beckett Country: Irish Motifs in a Belarusian Landscape''. In: ''Ireland, West to East: Irish Cultural Interactions with Central and Eastern Europe''. 2014.</ref> == Гісторыя == Студыя заснавана студэнтамі рэжысёрскага аддзялення [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Мінскага тэатральна-мастацкага інстытута]] на чале з [[Уладзімір Балабохін|Уладзімірам Балабохіным]]<ref>Наркевіч, Іна. 2018.</ref>. З першых гадоў існавання вылучалася эксперыментальным падыходам і арыентацыяй на сусветную драматургію. Ранні рэпертуар уключаў пастаноўкі «[[Боская камедыя]]», «[[Гамлет]]», «[[Страх і адчай у Трэцяй імперыі]]» [[Бертольт Брэхт|Бертольта Брэхта]], «[[Антыгона (п’еса)|Антыгона]]» [[Жан Ануй|Жана Ануя]], «[[З жыцця насякомых]]» братоў [[Карэл Чапек|Карала]] і [[Ёсеф Чапек|Ёсефа]] Чапекаў, а таксама распачатую, але не завершаную працу над «[[Над безданню ў жыце]]» [[Джэром Дэвід Сэлінджэр|Джэрома Сэлінджара]]<ref>Наркевіч, Іна. 2018.</ref>. У 1966 годзе Балабохін быў выключаны з інстытута<ref>Газета «Знамя юности», 1969.</ref>. Пазней ён загінуў у гарах, ратуючы калегу падчас няшчаснага выпадку з аўтобусам на здымачнай пляцоўцы<ref>Наркевіч, Іна. 2018.</ref>. У 1968 годзе мастак [[Уладзімір Матросаў]] ажыццявіў пастаноўку п’есы Бэкета ''«У чаканні Гадо»'', прэм’еру якой прымеркавалі да пяцігоддзя студыі<ref>Voranau, V. 2014.</ref>. Спектакль выклікаў шырокі розгалас і быў неўзабаве забаронены партыйнымі органамі: афішы былі сарваныя, дэкарацыі знішчаныя, кіраўніцтва клуба чыгуначнікаў адхіленае ад пасады<ref>Газета «Вечерний Минск», 1989.</ref>. Адбыўся яшчэ адзін закрыты паказ для выкладчыкаў і студэнтаў Мінскага тэатральна-мастацкага інстытута<ref>Наркевіч, Іна. 2018.</ref>. У 1989 годзе мінская пастаноўка ''«У чаканні Гадо»'' была адноўлена і паказвалася на розных сцэнічных пляцоўках, у тым ліку на фестывалі адной п’есы ў [[Кіеў|Кіеве]]<ref>Газета «Вечерний Минск», 1989.</ref>. == Мастацкія прынцыпы == Студыя мела ўласны статут, гімн і ўнутраны кодэкс<ref>Наркевіч, Іна. 2018.</ref>. Аснову працы складалі калектыўная творчасць, імправізацыя, эцюдны метад, увага да філасофскага зместу і пластыкі. == Асноўныя пастаноўкі == * У чаканні Гадо — [[Сэмюэл Бэкет]] (1968, 1969, 1989, 1996) * «[[Боская камедыя]]» * «[[Гамлет]]» * «[[Страх і адчай у Трэцяй імперыі]]» — [[Бертольт Брэхт]] * Кампазіцыя паводле твораў [[Аляксандр Пушкін|А. Пушкіна]] «Духовной жаждою томим» * Кампазіцыі паводле твораў [[Уладзімір Маякоўскі]], [[Янка Купала]], [[Максім Багдановіч]], [[Велімір Хлебнікаў]] == Значэнне == Студыя «Юнасць» з’яўляецца значным феноменам беларускага неафіцыйнага тэатра 1960-х гадоў і адыграла ролю творчай школы для шэрагу дзеячаў культуры, сярод якіх [[Валерый Мікалаевіч Шушкевіч|Валерый Шушкевіч]], Уладзімір Матросаў, [[Алена Георгіеўна Папова|Алена Папова]], [[Алег Залётнеў]], [[Ала Палухіна]] і іншыя.<ref>Наркевіч, Іна. 2018.</ref> == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * Наркевіч, Іна. «Творчасць — гэта як тузануць Бога за бараду» // ''Культура'', № 48 (1383), 03.12.2018. * Voranau, V. ''Beckett Country: Irish Motifs in a Belarusian Landscape''. In: ''Ireland, West to East: Irish Cultural Interactions with Central and Eastern Europe''. 2014. * Газета «Знамя юности», 1969. * Газе* {{ізаляваны артыкул|date=2026-02-18}} 0yikxodpz3c51s447n5u4qcnkva808t 5155260 5155251 2026-06-17T09:20:45Z M.L.Bot 261 /* Асноўныя пастаноўкі */ афармленне 5155260 wikitext text/x-wiki {{Арганізацыя | тып = [[тэатральная студыя]] }} '''Тэатральная студыя «Юнацтва»''' ({{lang-ru|Театральная студия «Юность»}}) — першая мінская незалежная тэатральная студыя, заснаваная ў 1963 годзе пры [[Дом культуры чыгуначнікаў (Мінск)|Доме культуры чыгуначнікаў]] у [[Мінск]]у. Студыя «Юнацтва» — значны феномен беларускага неафіцыйнага тэатра 1960-х гадоў, адыграла ролю творчай школы для шэрагу дзеячаў культуры, сярод якіх [[Валерый Мікалаевіч Шушкевіч|Валерый Шушкевіч]], [[Уладзімір Матросаў]], [[Алена Георгіеўна Папова|Алена Папова]], [[Алег Залётнеў]], [[Ала Палухіна]] і іншыя.<ref>Наркевіч, Іна. 2018.</ref>. Студыя была адным з цэнтраў неафіцыйнага [[Тэатр Беларусі|тэатральнага руху ў БССР]] і адыграла значную ролю ў першай у [[СССР]] аматарскай пастаноўцы п’есы [[Сэмюэл Бэкет|Сэмюэла Бекета]] «[[У чаканні Гадо]]» (1968)<ref>''Наркевіч, Іна''. «Творчасць — гэта як тузануць Бога за бараду» // ''Культура'', № 48 (1383), 03.12.2018.</ref><ref>Voranau, V. ''Beckett Country: Irish Motifs in a Belarusian Landscape''. In: ''Ireland, West to East: Irish Cultural Interactions with Central and Eastern Europe''. 2014.</ref>. == Гісторыя == Студыя заснавана студэнтамі рэжысёрскага аддзялення [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Мінскага тэатральна-мастацкага інстытута]] на чале з [[Уладзімір Балабохін|Уладзімірам Балабохіным]]<ref>Наркевіч, Іна. 2018.</ref>. Ад пачатку вылучалася эксперыментальным падыходам і арыентацыяй на сусветную драматургію. Ранні рэпертуар уключаў пастаноўкі «[[Боская камедыя]]», «[[Гамлет]]», «[[Страх і адчай у Трэцяй імперыі]]» [[Бертольт Брэхт|Бертольта Брэхта]], «[[Антыгона (п’еса)|Антыгона]]» [[Жан Ануй|Жана Ануя]], «[[З жыцця насякомых]]» братоў [[Карэл Чапек|Карала]] і [[Ёсеф Чапек|Ёсефа]] Чапекаў, а таксама распачатую, але не завершаную працу над «[[Над безданню ў жыце]]» [[Джэром Дэвід Сэлінджэр|Джэрома Сэлінджара]]<ref>Наркевіч, Іна. 2018.</ref>. У 1966 годзе Балабохін быў выключаны з інстытута<ref>Газета «Знамя юности», 1969.</ref>. Пазней ён загінуў у гарах, ратуючы калегу падчас няшчаснага выпадку з аўтобусам на здымачнай пляцоўцы<ref>Наркевіч, Іна. 2018.</ref>. У 1968 годзе мастак [[Уладзімір Матросаў]] ажыццявіў пастаноўку п’есы Бэкета ''«У чаканні Гадо»'', прэм’еру якой прымеркавалі да пяцігоддзя студыі<ref>Voranau, V. 2014.</ref>. Спектакль выклікаў шырокі розгалас і быў неўзабаве забаронены партыйнымі органамі: афішы былі сарваныя, дэкарацыі знішчаныя, кіраўніцтва клуба чыгуначнікаў адхіленае ад пасады<ref>Газета «Вечерний Минск», 1989.</ref>. Адбыўся яшчэ адзін закрыты паказ для выкладчыкаў і студэнтаў Мінскага тэатральна-мастацкага інстытута<ref>Наркевіч, Іна. 2018.</ref>. У 1989 годзе мінская пастаноўка ''«У чаканні Гадо»'' была адноўлена і паказвалася на розных сцэнічных пляцоўках, у тым ліку на фестывалі адной п’есы ў [[Кіеў|Кіеве]]<ref>Газета «Вечерний Минск», 1989.</ref>. == Мастацкія прынцыпы == Студыя мела ўласны статут, гімн і ўнутраны кодэкс<ref>Наркевіч, Іна. 2018.</ref>. Аснову працы складалі калектыўная творчасць, імправізацыя, эцюдны метад, увага да філасофскага зместу і пластыкі. == Асноўныя пастаноўкі == * «У чаканні Гадо» паводле [[Сэмюэл Бекет|Сэмюэла Бекета]] (1968, 1969, 1989, 1996) * «[[Боская камедыя]]» * «[[Гамлет]]» * «[[Страх і адчай у Трэцяй імперыі]]» паводле [[Бертальд Брэхт|Бертальда Брэхта]] * Кампазіцыя паводле твораў [[Аляксандр Пушкін|Адяксандра Пушкіна]] «Духовной жаждою томим» * Кампазіцыі паводле твораў [[Уладзімір Маякоўскі|Уладзіміра Маякоўскага]], [[Янка Купала|Янкі Купалы]], [[Максім Багдановіч|Максіма Багдановіча]], [[Велімір Хлебнікаў|Веліміра Хлебнікава]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * ''Наркевіч, Іна''. «Творчасць — гэта як тузануць Бога за бараду» // ''Культура'', № 48 (1383), 03.12.2018. * Voranau, V. ''Beckett Country: Irish Motifs in a Belarusian Landscape''. In: ''Ireland, West to East: Irish Cultural Interactions with Central and Eastern Europe''. 2014. * Газета «Знамя юности», 1969. {{ізаляваны артыкул|date=2026-02-18}} {{Бібліяінфармацыя}} cfuqlwvjjzv0h9wsln6ked5dxi7rn41 5155268 5155260 2026-06-17T09:37:20Z M.L.Bot 261 /* Літаратура */ не ізаляваны 5155268 wikitext text/x-wiki {{Арганізацыя | тып = [[тэатральная студыя]] }} '''Тэатральная студыя «Юнацтва»''' ({{lang-ru|Театральная студия «Юность»}}) — першая мінская незалежная тэатральная студыя, заснаваная ў 1963 годзе пры [[Дом культуры чыгуначнікаў (Мінск)|Доме культуры чыгуначнікаў]] у [[Мінск]]у. Студыя «Юнацтва» — значны феномен беларускага неафіцыйнага тэатра 1960-х гадоў, адыграла ролю творчай школы для шэрагу дзеячаў культуры, сярод якіх [[Валерый Мікалаевіч Шушкевіч|Валерый Шушкевіч]], [[Уладзімір Матросаў]], [[Алена Георгіеўна Папова|Алена Папова]], [[Алег Залётнеў]], [[Ала Палухіна]] і іншыя.<ref>Наркевіч, Іна. 2018.</ref>. Студыя была адным з цэнтраў неафіцыйнага [[Тэатр Беларусі|тэатральнага руху ў БССР]] і адыграла значную ролю ў першай у [[СССР]] аматарскай пастаноўцы п’есы [[Сэмюэл Бэкет|Сэмюэла Бекета]] «[[У чаканні Гадо]]» (1968)<ref>''Наркевіч, Іна''. «Творчасць — гэта як тузануць Бога за бараду» // ''Культура'', № 48 (1383), 03.12.2018.</ref><ref>Voranau, V. ''Beckett Country: Irish Motifs in a Belarusian Landscape''. In: ''Ireland, West to East: Irish Cultural Interactions with Central and Eastern Europe''. 2014.</ref>. == Гісторыя == Студыя заснавана студэнтамі рэжысёрскага аддзялення [[Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў|Мінскага тэатральна-мастацкага інстытута]] на чале з [[Уладзімір Балабохін|Уладзімірам Балабохіным]]<ref>Наркевіч, Іна. 2018.</ref>. Ад пачатку вылучалася эксперыментальным падыходам і арыентацыяй на сусветную драматургію. Ранні рэпертуар уключаў пастаноўкі «[[Боская камедыя]]», «[[Гамлет]]», «[[Страх і адчай у Трэцяй імперыі]]» [[Бертольт Брэхт|Бертольта Брэхта]], «[[Антыгона (п’еса)|Антыгона]]» [[Жан Ануй|Жана Ануя]], «[[З жыцця насякомых]]» братоў [[Карэл Чапек|Карала]] і [[Ёсеф Чапек|Ёсефа]] Чапекаў, а таксама распачатую, але не завершаную працу над «[[Над безданню ў жыце]]» [[Джэром Дэвід Сэлінджэр|Джэрома Сэлінджара]]<ref>Наркевіч, Іна. 2018.</ref>. У 1966 годзе Балабохін быў выключаны з інстытута<ref>Газета «Знамя юности», 1969.</ref>. Пазней ён загінуў у гарах, ратуючы калегу падчас няшчаснага выпадку з аўтобусам на здымачнай пляцоўцы<ref>Наркевіч, Іна. 2018.</ref>. У 1968 годзе мастак [[Уладзімір Матросаў]] ажыццявіў пастаноўку п’есы Бэкета ''«У чаканні Гадо»'', прэм’еру якой прымеркавалі да пяцігоддзя студыі<ref>Voranau, V. 2014.</ref>. Спектакль выклікаў шырокі розгалас і быў неўзабаве забаронены партыйнымі органамі: афішы былі сарваныя, дэкарацыі знішчаныя, кіраўніцтва клуба чыгуначнікаў адхіленае ад пасады<ref>Газета «Вечерний Минск», 1989.</ref>. Адбыўся яшчэ адзін закрыты паказ для выкладчыкаў і студэнтаў Мінскага тэатральна-мастацкага інстытута<ref>Наркевіч, Іна. 2018.</ref>. У 1989 годзе мінская пастаноўка ''«У чаканні Гадо»'' была адноўлена і паказвалася на розных сцэнічных пляцоўках, у тым ліку на фестывалі адной п’есы ў [[Кіеў|Кіеве]]<ref>Газета «Вечерний Минск», 1989.</ref>. == Мастацкія прынцыпы == Студыя мела ўласны статут, гімн і ўнутраны кодэкс<ref>Наркевіч, Іна. 2018.</ref>. Аснову працы складалі калектыўная творчасць, імправізацыя, эцюдны метад, увага да філасофскага зместу і пластыкі. == Асноўныя пастаноўкі == * «У чаканні Гадо» паводле [[Сэмюэл Бекет|Сэмюэла Бекета]] (1968, 1969, 1989, 1996) * «[[Боская камедыя]]» * «[[Гамлет]]» * «[[Страх і адчай у Трэцяй імперыі]]» паводле [[Бертальд Брэхт|Бертальда Брэхта]] * Кампазіцыя паводле твораў [[Аляксандр Пушкін|Адяксандра Пушкіна]] «Духовной жаждою томим» * Кампазіцыі паводле твораў [[Уладзімір Маякоўскі|Уладзіміра Маякоўскага]], [[Янка Купала|Янкі Купалы]], [[Максім Багдановіч|Максіма Багдановіча]], [[Велімір Хлебнікаў|Веліміра Хлебнікава]]. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * ''Наркевіч, Іна''. «Творчасць — гэта як тузануць Бога за бараду» // ''Культура'', № 48 (1383), 03.12.2018. * Voranau, V. ''Beckett Country: Irish Motifs in a Belarusian Landscape''. In: ''Ireland, West to East: Irish Cultural Interactions with Central and Eastern Europe''. 2014. * Газета «Знамя юности», 1969. {{Бібліяінфармацыя}} icdwb8ht5ccsjo1lys2jnvxib7ll2p0 1 802841 5155250 5103454 2026-06-17T08:57:08Z M.L.Bot 261 M.L.Bot перанёс старонку [[Размовы:Тэатральная студыя «Юнасць»]] у [[Размовы:Тэатральная студыя «Юнацтва»]] не пакінуўшы перасылкі 5103454 wikitext text/x-wiki == Афармленне == @[[Удзельнік:Цімох|Цімох]], у артыкуле адсутнічаюць зноскі, якія б пацвярджалі кожнае з прыведзеных сцвяржэнняў, а таксама цалкам адсутнічае вікіфікацыя тэксту, хоць можна праставіць спасылкі на дамы культуры, гарады, назвы твораў і аўтараў. [[Удзельнік:Чаховіч Уладзіслаў|Чаховіч Уладзіслаў]] ([[Размовы з удзельнікам:Чаховіч Уладзіслаў|размовы]]) 17:57, 17 лютага 2026 (+03) == Назва == @[[Удзельнік:Цімох|Цімох]] , вітаю. Можа, усё ж "Юнацтва", бо беларуская ўсёж студыя, або "Юность" што было б лагічней, калі толькі руская назва была? --[[Удзельнік:M.L.Bot|M.L.Bot]] ([[Размовы з удзельнікам:M.L.Bot|размовы]]) 16:50, 20 лютага 2026 (+03) :Згодны. Перанясіце, калі ласка, у Юнацтва. [[Удзельнік:Цімох|Цімох]] ([[Размовы з удзельнікам:Цімох|размовы]]) 12:07, 25 лютага 2026 (+03) ffeq2uixs57vy20s7rqnzkzduaii293 0 803028 5155029 5102800 2026-06-16T17:33:31Z M.L.Bot 261 M.L.Bot перанёс старонку [[Кавалак жыцця]] у [[Слайс жыцця]] 5102800 wikitext text/x-wiki {{перанесці|Шматочак жыцця}} '''Кавалак жыцця''', {{Няма АК}} таксама '''паўсядзённасць''', '''кавалачак жыцця''' ([[Французская мова|фр.]], {{Lang-en|slice of life}}) — адносна новы тэрмін, якім абазначаюць [[жанр]] сучаснай творчасці (літаратуры, [[Кінематограф|кінематографа]], тэатру і гэтак далей), які натуралістычна апісвае рэальнае жыццё персанажаў. == Сучаснае выкарыстанне тэрміну == Заходні тэрмін ''«slice of life» (зрэз жыцця)'' — гэта калька з англійскай мовы. У 1950-я гады ён быў сінонімам так званага [[Кухонний реалізм|«кухоннага рэалізму»]] брытанскіх фільмаў і тэатра. Сёння гэта назва любога рэалістычнага апісання або прадстаўлення падзей і сітуацый з паўсядзённага жыцця ў літаратуры, кіно, журналістыцы, коміксах ( ''[[Achewood|«Achewood»]]'', ''[[Questionable Content|«Confusionable Content]]'' ») і г.д. <ref>{{Cite web|url=http://www.yourdictionary.com/slice-of-life|title=''Your Dictionary''|archive-url=https://web.archive.org/web/20140525200249/http://www.yourdictionary.com/slice-of-life|archive-date=25 травня 2014|access-date=25 травня 2014}}</ref> . У кіно (у прыватнасці, у дачыненні да [[анімэ]]) гэты жанр таксама называюць «паўсядзённасцю», «штодзённасцю» . Акцэнт робіцца на пачуццях і паводзінах персанажаў. Тыповыя сюжэты: гераіню звальняюць з працы, бо яна ўжывала алкагольныя напоі на працоўным месцы; калекцыянер знаходзіць каштоўны прадмет для сваёй калекцыі; герой пастаянна спазняецца на працу, бо яго аўтобус спазняецца, і гэтак далей. == Глядзіце таксама == * [[Кінамастацтва|Кінематаграфія]] * Тэрміны анімэ і мангі == Заўвагі == {{Reflist}} == Літаратура == * ''Козьякова М. И.'' История. Культура. Повседневность. Западная Европа: от Античности до XX века.&nbsp;— М.: Согласие, 2013.&nbsp;— 528 с. [[Катэгорыя:Тэрміналогія тэлебачання]] [[Катэгорыя:Літаратурныя жанры]] [[Катэгорыя:Жанры кіно]] [[Катэгорыя:Жыццё]] 9nr0ktnd6hj14lvodb9hqvft19lqf4h 5155034 5155029 2026-06-16T17:42:42Z M.L.Bot 261 5155034 wikitext text/x-wiki '''Слайс жыцця''' або '''слайс-оф-лайф''' ({{Lang-en|slice of life}}) у сэнсе '''паўсядзённасць''' — адносна новае паняцце, [[жанр]] сучаснай творчасці (літаратуры, [[кінематограф]]а, тэатра і іншага), які натуралістычна апісвае рэальнае жыццё персанажаў. == Сучаснае выкарыстанне == Заходняе паняцце ''«slice of life» (зрэз жыцця)'' — калька з англійскай мовы. У 1950-я гады яго была сінонімам так званага «[[Кухонны рэалізм|кухоннага рэалізму]]» брытанскіх фільмаў і тэатра. У XXI ст. — гэта назва любога рэалістычнага апісання або прадстаўлення падзей і сітуацый з паўсядзённага жыцця ў літаратуры, кіно, журналістыцы, коміксах (''«[[Achewood]]»'', ''«[[Questionable Content|Confusionable Content]]»'') і іншым<ref>{{Cite web|url=http://www.yourdictionary.com/slice-of-life|title=''Your Dictionary''|archive-url=https://web.archive.org/web/20140525200249/http://www.yourdictionary.com/slice-of-life|archive-date=25 травня 2014|access-date=25 травня 2014}}</ref>. У кіно (у прыватнасці, адносна [[анімэ]]) гэты жанр таксама называюць «паўсядзённасцю», «штодзённасцю» . Акцэнт робяць на пачуццях і паводзінах персанажаў. Тыповыя сюжэты: гераіню звальняюць з працы, бо яна ўжывала алкаголь на працоўным месцы; калекцыянер знаходзіць каштоўны прадмет для сваёй калекцыі; герой пастаянна спазняецца на працу, бо яго аўтобус спазняецца, і гэтак далей. == Гл. таксама == * [[Кінамастацтва|Кінематаграфія]] * [[Паняцці анімэ і мангі]] == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * ''Козьякова М. И.'' История. Культура. Повседневность. Западная Европа: от Античности до XX века. — М.: Согласие, 2013. — 528 с. {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Тэрміналогія тэлебачання]] [[Катэгорыя:Літаратурныя жанры]] [[Катэгорыя:Жанры кіно]] [[Катэгорыя:Жыццё]] npex4ys4yz8qvfxcocavk4zfopdd35e 0 803731 5155162 5111513 2026-06-17T03:44:17Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155162 wikitext text/x-wiki '''Абрад пераносу Міхайлаўскай свячы''' вядомы ў вёсцы [[Вяляцічы (Барысаўскі раён)]]. == Гісторыя == Вёска Вяляцічы ў яе сучасным выглядзе сфармавалася ў 1920-х гг., калі ссялілі сялян з навакольных хутароў. Тады ж склалася 12 пасёлкаў, якія прыкладна адпавядаюць вуліцам. Да Другой сусветнай вайны на Вяляціцкіх могілках стаяла царква. З яе 12 абразоў раздалі па 12 пасёлках, на якія ўмоўна падзяляецца вёска. Царква была разбурана за савецкім часам. Жыхары кожнага пасёлка сталі пераносіць «свой» абраз з хаты ў хату. Падзел вёскі на пасёлкі захаваўся ў свядомасці жыхароў да сённяшняга дня. Міхайлаўская свяча пераносіцца на Восьмым пасёлку. Падчас вайны свячу не пераносілі. Пасля вайны з 12 свеч засталося толькі 2: Міхайлаўская і Юр’еўская. Па вайне дзед па імю Цімох перадаў свячу свайму суседу Міхайлу Понтаву, такім чынам аднавіўшы традыцыю. Пасьля вайны традыцыя не перарывалася. [Ніна Кузмінічна Коба 1931 г.н.] На дзясятым пасёлку застаўся абраз Юр’я. Юр’еўская свяча не пераносіцца з 1991 году. Святочнае дзеянне пачыналася ўвечары 20 лістапада. Гаспадыні, што выпраўлялі і прымалі свячу, і некалькі іх сябровак збіраліся ў хату, дзе абраз ночыў апошнім разам. Уручную рабілі 3 свечкі даўжынёй 30 — 40 см. Увечары ж складаўся спіс для заўтрашняга царкоўнага малебну «за здароўе». Тыды ўпісвалася па 2 чалавекі ад кожнай хаты на пасёлку. Гаспадыні, што перадавалі і прымалі свячу, упісвалі свае сем’і цалкам. Спіс разам з адной са свечак раніцай 21 лістапада адносілі ў бліжэйшую царкву ў в. Зорычы. Другая свяча заставалася ў хаце, з якой выпраўлялі свячу, трэцюю падчас абеду 21 лістапада аддавалі гаспадыні, што прымала свячу. Удзень 21 лістапада ў хаце, з якой выпраўлялі свячу, ладзілася застолле для ўсёй сям’і і ўсіх гаспадароў, што мелі права прымаць свячу. Пасля вайны на вуліцы Цэнтральнай свячу прымалі каля 40 хат. П’яніцам і сем’ям, дзе шмат сварак, свячу не давалі. Госці дарылі абразу прадукты: яйкі, зерне, хлеб. Потым дары перадаваліся ў царкву (ці, па іншых звестках, выстаўляліся на стол). Калі не было царквы ў Вяляцічах, перадавалі ў Зорычы. Калі нехта даваў грошы, за іх маглі набыць для абраза ручнікі. Стол быў сціплым. Абавязковымі стравамі лічыліся куцця з малаком, юшка, крупеня, клёцкі і каша. У хаце, дзе прымалі свячу, гэтых абрадных страў не гатавалі. Вынасілі свячу з хаты ў такім парадку: наперадзе гаспадар з абразам святога Міхаіла, за ім — гаспадыня, якая на веку ад дзяжы, пакрытым ручніком, несла свечку ў маленькім кубле з жытам, бохан хлеба і бутэльку самагонкі. За імі ішлі ўсе госці. Сустракалі свячу новыя гаспадары ў сваім двары, прастору паміж ганкам і брамай засцілалі даматканым палатном, абавязкова нерэзанным (сцялілі цэлы сувой, які захоўваўся пасля вытыкання). Палатно, бывала, сцялілі спецыяльна, каб па ім пранеслі свячу. Такое палатно лічылася вельмі добрым, блаславёным. У новай хаце таксама ладзілі агульнае застолле. На працягу года міхайлаўскія свечкі запальвалі на Дзяды, бралі з сабой на могілкі. Недагаркі адносілі ў царкву на пераплаўку. Абраз святога Міхаіла стаяў цэлы год пад ручніком, калі ручнік здымалі, каб памыць, абавязкова вешалі іншы наўзамен (падрабязная гісторыя элемента у дадатку)<ref>{{Cite web|url=https://living-heritage.by/nks/3340/|title=Інвентар НКС - інвентарызаваныя элементы нематэрыяльнай культурнай спадчыны|website=living-heritage.by|access-date=2026-03-09}}</ref> Пад пагрозай знішчэння. == Апісанне залежнасці элемента ад традыцыйнага культурнага ландшафта, у якім існуе элемент == Абрад пераносу свячы бытуе ў сельскім асяродку, у месцы свайго ўзнікнення. Супольнасць, што выконвае абрад, на дадзены момант складаецца не толькі з вясковых жыхароў, але і з людзей, што пераехалі ў горад, але вяртаюцца ў Вяляцічы адмыслова ў дзень правядзення абраду. Даўней у Вяляцічах людзі трымалі пчол, таму свечы сукалі з хатняга воску. Пазней, калі пчаляроў стала менш, сталі выкарыстоўваць куплёны воск, а з 2010 г. для абраду выкарыстоўваюць царкоўныя свечкі. Традыцыйна абрад здзяйсняўся самімі жыхарамі без удзелу праваслаўнага святара (у Вяляцічах не было царквы), запрашаць праваслаўнага святара для правядзення малебну падчас провадаў і сустрэчы свячы сталі ў канцы 1990-х гадоў, што звязана з аднаўленнем царквы ў Вяляцічах. Выкарыстанне царкоўных свечак у абрадзе можна патлумачыць як складанасцямі з набыццём воску, так і ўплывам на вясковую супольнасць праваслаўнага святара<ref>{{Cite web|url=https://living-heritage.by/nks/3340/|title=Інвентар НКС - інвентарызаваныя элементы нематэрыяльнай культурнай спадчыны|website=living-heritage.by|access-date=2026-03-09}}</ref> == Актуальныя cацыяльныя і культурныя функцыі == Свяча выконвае функцыю яднання вясковай супольнасці. Па словах Вайтовіч Валянціны Адамаўны 1938 г.н. з в. Вяляцічы, людзі, што прымаюць свячу, павінны дапамагаць адно аднаму, не сварыцца, зычыць адзін аднаму дабра. «На свячу» ў родную вёску з’язджаюцца людзі, што стала жывуць у іншых населеных пунктах. Функцыя трансляцыі традыцыйнай этыкі: прысутнасць свячы ў хаце дысцыплінуе насельнікаў, бо калі «Міхайла глядзіць», кажуць у Вяляцічах, гаспадарам нельга сварыцца, піць шмат гарэлкі, дзеці становяцца больш паслухмянымі. Функцыя культурнай памяці: здзяйсняючы абрад, удзельнікі імкнуцца адпавядаць традыцыі, на святочны абед гатуюць традыцыйныя стравы, якія ў штодзённым побыце ўжо не ўжываюцца. Функцыя яднання пакаленняў: у абрадзе ўдзельнічаюць вяскоўцы і госці рознага ўзросту<ref>{{Cite web|url=https://living-heritage.by/nks/3340/|title=Інвентар НКС - інвентарызаваныя элементы нематэрыяльнай культурнай спадчыны|website=living-heritage.by|access-date=2026-03-09}}</ref> Спрыяюць практыцы перадачы элемента аддзел ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі [[Барысаўскага райвыканкама]], ДУК «Раённы цэнтр народнай творчасці» г. [[Барысаў]], Вяляціцкі сельскі дом культуры Барысаўскага раёна, ДУ «Мінскі абласны цэнтр народнай творчасці»<ref>{{Cite web|url=https://living-heritage.by/nks/3340/|title=Інвентар НКС - інвентарызаваныя элементы нематэрыяльнай культурнай спадчыны|website=living-heritage.by|access-date=2026-03-09}}</ref> Зацікаўлены назіральнік можа далучыцца да працэсіі, што здзяйсняе абрад пераносу свячы, на вуліцы. З дазволу супольнасці (у пэўны год — гаспадароў хат, што выпраўляюць і прымаюць свячу) можна далучыцца да святочных застолляў<ref>{{Cite web|url=https://living-heritage.by/nks/3340/|title=Інвентар НКС - інвентарызаваныя элементы нематэрыяльнай культурнай спадчыны|website=living-heritage.by|access-date=2026-03-09}}</ref> == Матэрыяльныя аб’екты, якія звязаны з практыкай элемента == У Вяляцічах рытальны комплекс «свяча» складаецца з абраза святога Міхаіла (маляваны, захоўваецца за шклом разам са штучнымі кветкамі) і свечкі, якую на сённяшні дзень штогод купляюць у царкве."Свяча", што ўжо не перадаецца, — абраз святога Юр’я (друкаваны) і рэшткі свечкі, досыць вялікай у дыяметры, мабыць, суканай з хатняга воску. Абавязковымі на стале ў хаце, з якой перадавалі свячу, лічацца наступныя стравы:- куцця (вараць з пярлоўкі з малаком);- крупеня (пярлоўка з мясам, раней, калі не было мяса, то клалі сушаныя грыбы;- юшка (гатуюць з рыбы ці грыбоў, цыбулі, прыкалочваюць заваранай мукой);- клёцкі (крышаць у малако булку ці печыва, раней рабілі з кавалачкаў цеста, забеленых малаком);- каша з грэчкі (раней ячменная)<ref>{{Cite web|url=https://living-heritage.by/nks/3340/|title=Інвентар НКС - інвентарызаваныя элементы нематэрыяльнай культурнай спадчыны|website=living-heritage.by|access-date=2026-03-09}}</ref> == Іншыя нематэрыяльныя элементы, звязаныя з практыкай элемента == Звычаі памінання продкаў: абрадавыя стравы, што гатуюць на дзень святога Міхаіла, лічацца ў в. Вяляцічы абавязковымі і на памінальным стале падчас Дзядоў, Радаўніцы, на 9, 40 дзён, год па нябожчыку. Малітвы: «Ойча наш» і ў вольнай форме са зваротам да Святога Міхаіла<ref>{{Cite web|url=https://living-heritage.by/nks/3340/|title=Інвентар НКС - інвентарызаваныя элементы нематэрыяльнай культурнай спадчыны|website=living-heritage.by|access-date=2026-03-09}}</ref> == Мадэлі перадачы элемента ў супольнасці == Элемент перадаецца ў сям’і: ад бацькоў дзецям, ад сям’і мужа — маладой жонцы. Некаторыя перанялі практыку ў сталым узросце ад суседзяў, пераехаўшы ў Вяляцічы<ref>{{Cite web|url=https://living-heritage.by/nks/3340/|title=Інвентар НКС - інвентарызаваныя элементы нематэрыяльнай культурнай спадчыны|website=living-heritage.by|access-date=2026-03-09}}</ref> == Пагрозы для існавання і перадачы элемента == Ідзе старэнне насельніцтва. У абрадзе ўдзельнічаюць дзеці і ўнукі гаспадароў, але не ўсе яны стала жывуць у Вяляцічах, некаторыя прыязджаюць адмыслова на абрад. У Вяляцічах маладыя сем’і часам не хочуць прымаць свячу, раней бралі ўсе сем’і Цэнтральнага пасёлка, а зараз толькі 7. Малая інфармаванасць грамадства аб абрадзе, яго каштоўнасці як элеменце нематэрыяльнай культурнай спадчыны<ref>{{Cite web|url=https://living-heritage.by/nks/3340/|title=Інвентар НКС - інвентарызаваныя элементы нематэрыяльнай культурнай спадчыны|website=living-heritage.by|access-date=2026-03-09}}</ref> == Крыніцы == living-heritage.by https://heritage.gov.by/ {{Архівавана|url=https://web.archive.org/web/20260304185655/https://heritage.gov.by/ |date=4 сакавіка 2026 }}<nowiki/>{{крыніцы}} [[Катэгорыя:Культура Барысаўскага раёна]] 57s4gtx0x9tk3odhtkcsjkmng8thb85 0 804530 5155208 5115332 2026-06-17T07:58:13Z InternetArchiveBot 89999 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 5155208 wikitext text/x-wiki {{Картка факультэта}} '''Агратэхналагічны факультэт''' — адзін з факультэтаў [[Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія|Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі]]. == Агульныя звесткі == Створаны ў 2022 шляхам аб’ядання [[агранамічны факультэт БДСГА|агранамічнага]] з [[аграэкалагічны факультэт БДСГА|аграэкалагічным факультэтам]].<ref name="agronom">{{Cite web |url=https://baa.by/facultet/agronom/istoria/ |title=Главная — Факультеты — Агротехнологический факультет — История создания факультета |access-date=21 сакавіка 2026 |archive-date=8 кастрычніка 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251008160029/https://baa.by/facultet/agronom/istoria/ |url-status=dead }}</ref> З’яўляецца іх пераемнікам. == Спецыяльнасці == * Аграномія * Селекцыя і насенняводства * Ахова раслін і карантын * Плодаагародніцтва * Аграхімія і глебазнаўства * Вытворчасць прадукцыі расліннага паходжання == Кафедры ў 2026 годзе == * Біялогіі раслін і хіміі * Земляробства * Раслінаводства * Селекцыі і біятэхналогіі раслін * Кормавытворчасці і захавання прадукцыі раслінаводства * Плодаагародніцтва * Аховы раслін * Аграхіміі і глебазнаўства<ref>[https://baa.by/facultet/agronom/kafedra/ Факультеты — Агротехнологический факультет — Кафедры]</ref> == Дэканы == * [[Андрэй Анатольевіч Гарноўскі]] == Крыніцы == {{крыніцы}} == Спасылкі == * [https://baa.by/facultet/agronom/ Старонка факультэта на сайце БДСГА] {{БДСГА}} [[Катэгорыя:Факультэты БДСГА]] [[Катэгорыя:З’явіліся ў 2022 годзе]] 506fpck3l7j3qot6gkyzoip5s3iw9v7 0 809566 5155061 5154845 2026-06-16T18:46:47Z Ellis Novak 30436 5155061 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Агрыкала}} '''Іаган Агрыкала''': <onlyinclude> * [[Іаган Агрыкала]] (1494—1566) — пратэстанцкі багаслоў. * {{нп5|Іаган Фрыдрых Агрыкала||ru|Агрикола, Иоганн Фридрих}} (1720—1774) — нямецкі арганіст і музычны пісьменнік. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} ngr4ku4ohdsrstavfs5v6rfuclnqiv7 0 809577 5155055 5154866 2026-06-16T18:41:06Z Ellis Novak 30436 5155055 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Бах}} '''Вільгельм Бах''': <onlyinclude> * [[Вільгельм Фрыдэман Бах]] (1710—1784) — нямецкі кампазітар, старэйшы сын Ё. С. Баха. * {{нп5|Вільгельм Фрыдрых Эрнст Бах||ru|Бах, Вильгельм Фридрих Эрнст}} (1759—1845) — нямецкі кампазітар, унук Ё. С. Баха. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} o2y3ti3q9hmfh9641zybhbrsfqyx8ei 0 809579 5155058 5154868 2026-06-16T18:43:30Z Ellis Novak 30436 5155058 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Бах}} '''Карл Бах''': <onlyinclude> * {{нп5|Карл Даніэль Фрыдрых Бах||ru|Бах, Karl Даниэль Фридрих}} (1756—1829) — нямецкі мастак. * [[Карл Філіп Эмануіл Бах]] (1714—1788) — нямецкі кампазітар і музыкант, сын Ё. С. Баха. * {{нп5|Карл фон Бах||ru|Бах, Карл фон}} (1847—1931) — нямецкі інжынер-механік і машынабудаўнік. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} 1szozl8roya9rwqm4scubc1f6pygssz 0 809580 5155059 5154870 2026-06-16T18:44:11Z Ellis Novak 30436 5155059 wikitext text/x-wiki {{Цёзкі2|Бах}} '''Марыя Бах''': <onlyinclude> * [[Марыя Бах]] (баранеса ''Марыя Эмілія фон Бах''; 1896—1978) — аўстрыйская піяністка, скрыпачка, кампазітар і мастачка. * {{нп5|Марыя Барбара Бах||ru|Бах, Мария Барбара}} (1684—1720) — першая жонка Ё. С. Баха, яго кузіна. </onlyinclude> {{Неадназначнасць|цёзкі}} 5rk344w7i5z9rq7rjtnz68cixarjx4u 0 809590 5155052 5154951 2026-06-16T18:37:56Z DobryBrat 5701 арфаграфія, стыль 5155052 wikitext text/x-wiki {{Вайсковае фарміраванне | назва = Рота ганаровай варты Мінскай ваеннай камендатуры | выява = Belarus Internal Troops--Honor Guard Company MU 3214 patch (parade).png | гады = з [[17 лютага]] [[1995]]<ref name=milby>{{cw|url=https://www.mil.by/ru/announces/4652/|title=День образования роты почетного караула|publisher=Военный информационный портал Министерства обороны Республики Беларусь|lang=ru|accessdate=2026-05-15|archive-date=2024-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20241127064641/https://www.mil.by/ru/announces/4652/|url-status=live}}</ref> | краіна = {{Сцягафікацыя|Беларусь}} | падначаленне = [[Файл:Flag of the Armed Forces of Belarus.svg|22px]] [[Узброеныя сілы Рэспублікі Беларусь]] | у складзе = [[Мінская ваенная камендатура]] | тып = [[пяхота]] | роля = [[ганаровая варта]] | размяшчэнне = [[Мінск]] | мянушка = ''РГВ''<ref name=milby/>, ''Белыя пальчаткі''<ref name=МИР>{{Youtube|EpCVJnl0z9o|Фрагмент программы «Союзники» телеканала МИР. Сюжет о роте почётного караула спецназа ВВ (РПК СН в\ч 3214), репортаж Полины Срибненко|logo=1}}</ref> }} '''Рота ганаровай варты каменданцкага батальёна Мінскай ваеннай камендатуры''' — цырыманіяльная [[воінская часць]] [[Узброеныя Сілы Рэспублікі Беларусь|Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь]]. Утворана 17 лютага 1995 года. Удзельнічае ў сустрэчах замежных дэлегацый на вышэйшым узроўні, пратакольных мерапрыемствах з удзелам першых асоб і іншых урачыстых мерапрыемствах (у тым ліку мерапрыемствах да Дня Перамогі і да Дня Незалежнасці). З’яўляецца адной з трох рот ганаровай варты ў Беларусі (разам з ротамі ганаровай варты [[Унутраныя войскі Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь|ўнутраных войск]] і [[Дзяржаўны пагранічны камітэт Рэспублікі Беларусь|Дзяржаўнага пагранічнага камітэта]]). З 26 жніўня 2004 года ў Рэспубліцы Беларусь існуе і зводная рота ганаровай варты, у якую ўваходзяць прадстаўнікі арміі, пагранічнікаў і ўнутраных войск. == Утварэнне == Раней адпаведныя абавязкі пры прыёме высокіх гасцей, выстаўленні варты і ўскладанні вянкоў выконвала няштатная рота з ліку курсантаў Мінскага вышэйшага інжынернага зенітнага ракетнага вучылішча СПА<ref name=milby/>. Часам гэтыя абавязкі выконвалі і курсанты Мінскага вышэйшага ваеннага каманднага вучылішча (пазней на аснове гэтых двух вучылішчаў была ўтворана [[Ваенная акадэмія Рэспублікі Беларусь]])<ref name=":1"/>. У складзе Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь рота паштовай варты была ўтворана 17 лютага 1995 года, першым камандзірам роты стаў выпускнік Маскоўскага вышэйшае агульнавайсковае камандаванне вучылішча старшы лейтэнант Чарнецкі, які дагэтуль служыў у 339-м гвардзейскім мотастралковым палку 120-й гвардзейскай мотастралковай дывізіі. Ён заняўся распрацоўкай праграмы навучання вайскоўцаў роты (у тым ліку методыкай страявой падрыхтоўкі)<ref name=milby/><ref>{{cw|url=https://belta.by/president/view/lukashenko-pozdravil-lichnyj-sostav-roty-pochetnogo-karaula-s-30-letiem-ee-obrazovanija-695953-2025/|title=Лукашенко поздравил личный состав роты почетного караула с 30-летием ее образования|publisher=[[БЕЛТА]]|lang=ru|date=2025-02-17|accessdate=2026-05-15|archive-date=2026-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20260413205053/https://belta.by/president/view/lukashenko-pozdravil-lichnyj-sostav-roty-pochetnogo-karaula-s-30-letiem-ee-obrazovanija-695953-2025/|url-status=live}}</ref>. Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь № 407 ад 26 жніўня 2004 года была ўтворана '''зводная рота ганаровай варты'''<ref name=указ>* {{cw|url=https://etalonline.by/document/?regnum=P30400407|title=Указ Президента Республики Беларусь от 26 августа 2004 г. № 407 «О создании сводной роты почетного караула»|publisher=Эталон Online|date=2004-08-26|accessdate=2026-05-16|archive-date=2025-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20251013180158/https://etalonline.by/document/?regnum=P30400407|url-status=live}} * ''Альтернативная ссылка'': {{cw|url=https://news-newsby-org.narod.ru/doc-ukazp/pos01/ukaz01502.htm|title=Указ Президента Республики Беларусь от 26.08.2004 N 407 "О создании сводной роты почетного караула"|work=Новости Беларуси|publisher=[[narod.ru]]|lang=ru|date=2004-08-26|accessdate=2026-05-16}}</ref>, якая фактычна можа лічыцца адным з падраздзяленняў-спадчыннікаў роты ганаровай варты Узброеных Сіл РБ<ref name=Кукса>{{статья|ссылка=https://www.sb.by/articles/eto-i-pochetno-i-trudno.html|заглавие=Это и почетно, и трудно. Как служится в роте почетного караула|автор=Виталий Кукса|издание=[[СБ. Беларусь сегодня|Советская Белоруссия]]|тип=газета|год=2016|месяц=3|число=12|номер=46|archive-date=2026-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20260305180637/https://www.sb.by/articles/eto-i-pochetno-i-trudno.html|url-status=live}}</ref>. Яна камплектуецца з прадстаўнікоў узброеных сіл, [[Дзяржаўны пагранічны камітэт Рэспублікі Беларусь|Дзяржаўнага пагранічнага камітэта]] і ўнутраных войск МУС<ref name=Зелёнко/>. Яе першапачатковы склад налічваў 119 вайскоўцаў з УС РБ, 40 вайскоўцаў з Дзяржаўнага памежнага камітэта і 40 вайскоўцаў з унутраных войскаў МУС<ref name=указ/>. Дзякуючы гэтаму ўказу якая існавала пры МУС рота ганаровай варты здабыла афіцыйны статус і пачала сумесныя трэніроўкі з вайскоўцамі з ганаровай варты Узброеных Сіл<ref name=Ружечка_Титов>{{cw|url=https://www.sb.by/articles/tverzhe-shag-3.html|title=Твёрже шаг!|author=Александр Ружечка, Алексей Титов|publisher=[[СБ. Беларусь сегодня|Советская Беларусь]]|date=2008-05-15|accessdate=2026-05-16}}</ref>. Акрамя зводнай роты ганаровай варты, у цяперашні час у Рэспубліцы Беларусь існуюць тры роты ганаровай варты<ref name=belarmy>{{cw|url=http://belarmy.by/novosti/my-privykli-chto-my-slony-tupye-i-chto-my-vsegda-vinovaty-vsya-pravda-o-sluzhbe-v-rote-pochyotnogo-karaula|title=«Мы привыкли что мы слоны тупые и всегда виноваты». Вся правда о службе в Роте почётного караула|publisher=Belarmy.by|date=2012-11-16|lang=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121212075646/http://belarmy.by/novosti/my-privykli-chto-my-slony-tupye-i-chto-my-vsegda-vinovaty-vsya-pravda-o-sluzhbe-v-rote-pochyotnogo-karaula|archivedate=2012-12-12}}</ref>: * Рота ганаровай варты [[Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь|Міністэрства абароны]] пры ваеннай камендатуры УС РБ * Рота ганаровай варты Унутраных войск МУС РБ (у/ч 3214, Уручча<ref name=belarmy/> — [[3-я асобная Чырвонасцяжная брыгада спецыяльнага прызначэння]])<ref name=Ружечка_Титов/> * Рота ганаровай варты Дзяржаўнага пагранічнага камітэта РБ (Сосны<ref name=belarmy/>, утворана ў снежні 2003 года)<ref>{{cw|url=https://gpk.gov.by/news/gpk/163235/|title=Рота почетного караула органов пограничной службы отмечает 20-летний юбилей|publisher=[[Государственный пограничный комитет Республики Беларусь]]|lang=ru|date=2024-08-26|accessdate=2026-05-16|archive-date=2025-09-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20250917035621/https://gpk.gov.by/news/gpk/163235/|url-status=live}}</ref> == Абавязкі і мерапрыемствы == [[Файл:XII Международного военно-музыкального фестиваля «Спасская башня» 02.jpg|thumb|Удзельнік ваенна-музычнага фестывалю «Спаская вежа» 2019 года]] [[Файл:Belarusian contingent 01.png|thumb|Рота ганаровай варты на [[Ваенныя парады на Краснай плошчы ў 2020 годзе|Парадзе Перамогі]] 24 чэрвеня 2020 года ў Маскве]] Салдаты роты ганаровай варты выконваюць наступныя абавязкі<ref name=milby/>: * сустрэча і праводзіны кіраўнікоў замежных дзяржаў і замежных дэлегацый, якія прыбываюць з афіцыйным візітам у Рэспубліку Беларусь<ref name=башня/>; * протакольныя мерапрыемствы з удзелам першых асоб дзяржавы; * воінскія рытуалы пры забеспячэнні ўрачыстых мерапрыемстваў (у тым ліку выстаўленне варты<ref name=milby/>, ускладанне вянкоў да помнікаў і мемарыялаў, адданне воінскіх ушанаванняў на пахаванні<ref name=башня/>); * удзел у ваенных парадах (выстаўленне лінейных на парадзе) і пляц-канцэртах (страявыя прыёмы са зброяй). Штогод роце даводзіцца прымаць удзел у больш чым 50 мерапрыемствах найвышэйшага ўзроўню-мерапрыемствах з удзелам прэзідэнта, сустрэчах кіраўнікоў замежных дзяржаў і галоўных дзяржаўных святах<ref name=":1"/>. Часам байцы могуць удзельнічаць у трох мерапрыемствах за дзень, якія праходзяць у розных кропках<ref name=belarmy/>.Найважнейшыя для салдат роты мерапрыемствы праводзяцца 23 лютага ў [[Дзень абаронцаў Айчыны]]<ref>{{cw|url=https://www.belarus.by/ru/press-center/news/lukashenko-v-den-zaschitnikov-otechestva-vozlozhil-venok-k-monumentu-pobedy-v-minske_i_0000019758.html|title=Лукашенко в День защитников Отечества возложил венок к монументу Победы в Минске|publisher=belarus.by|lang=ru|date=2015-02-23|accessdate=2026-05-15|archive-date=2025-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20250203120117/https://www.belarus.by/ru/press-center/news/lukashenko-v-den-zaschitnikov-otechestva-vozlozhil-venok-k-monumentu-pobedy-v-minske_i_0000019758.html|url-status=live}}</ref>, 3 ліпеня ў [[Дзень незалежнасці Рэспублікі Беларусь]] і 9 мая ў [[Дзень Перамогі]]. Таксама байцы роты ўдзельнічалі ў памятных мерапрыемствах у Брэсце з нагоды пачатку Вялікай Айчыннай вайны: адно такое мерапрыемства прайшло ў 2010 годзе, падчас прэм’еры фільма «[[Брэсцкая крэпасць (фільм)|Брэсцкая крэпасць]]»<ref name=belarmy/>. Рота ганаровай варты адзначана шэрагам узнагарод. У прыватнасці, у 2011 годзе яна была ўзнагароджана [[Венесуэла|венесуэльскім]] ордэнам «19 красавіка» пасля паказальнага выступлення<ref name=":1"/>, прымеркаванага да 200-годдзя [[Дзень незалежнасці Венесуэлы|незалежнасці гэтай рэспублікі]]. Тады байцы ў [[Каракас]]е прайшлі ўрачыстым маршам перад трыбунай і паказалі пляц-канцэрт, за што былі ўзнагароджаны імяннымі наручнымі гадзіннікамі з гравіроўкай «ад прэзідэнта РБ»<ref name=belarmy/>. 19 ліпеня 2014 года яна прыняла ўдзел у парадзе на [[Елісейскія палі|Елісейскіх палях]], прымеркаваным да 100-годдзя з пачатку [[Першая сусветная вайна|Першай сусветнай вайны]]: парад адкрыўся шэсцем знаменных груп шэрагу запрошаных ваенных дэлегацый, сярод якіх была і беларуская<ref>{{cw|url=https://belta.by/society/view/belorusskij-flag-po-elisejskim-poljam-pronesli-voennosluzhaschie-roty-pochetnogo-karaula-minoborony-49578-2014|title=Белорусский флаг по Елисейским полям пронесли военнослужащие роты почетного караула Минобороны|publisher=[[БЕЛТА]]|lang=ru|date=2014-07-15|accessdate=2026-05-16}}</ref><ref>{{cw|url=https://www.france24.com/fr/20140712-direct-defile-14-juillet-champs-elysees-france-paris-premiere-guerre-mondiale-centenaire|title=Le défilé du 14-Juillet marqué par le centenaire de la Grande Guerre|publisher=[[France 24]]|lang=fr|date=2014-07-14|accessdate=2026-05-16|archive-date=2022-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20221012122802/https://www.france24.com/fr/20140712-direct-defile-14-juillet-champs-elysees-france-paris-premiere-guerre-mondiale-centenaire|url-status=live}}</ref>. У 2015 годзе падчас [[Другое мінскае пагадненне|перамоў]] «[[нармандская чацвёрка|Нармандскай чацвёркі]]» ў Мінску, прысвечаных урэгуляванню [[Узброены канфлікт на ўсходзе Украіны|канфлікту на Данбасе]], байцы неслі службу ў Палацы Незалежнасці на працягу больш чым 16 гадзін, перыядычна змяняючы адзін аднаго на пастах, і толькі пасля завяршэння выканання задачы ганаровая варта вярнулася да абеду наступнага дня ў казарму<ref name=Зелёнко/>. У тым жа годзе рота прыняла ўдзел у [[Парад у Пекіне 3 верасня 2015 года|парадзе ў Пекіне]] на плошчы [[Цяньаньмэнь]], прысвечаным 70-годдзю Перамогі ў Другой сусветнай вайне<ref>{{cw|url=https://belta.by/photonews/view/belorusskie-voennosluzhaschie-gotovjatsja-k-paradu-v-pekine-v-chest-70-letija-pobedy-vo-vtoroj-mirovoj-vojne-762/|title=Белорусские военнослужащие готовятся к параду в Пекине в честь 70-летия Победы во Второй мировой войне|publisher=[[БЕЛТА]]|lang=ru|date=2015-08-27|accessdate=2026-05-15|archive-date=2024-09-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20240908122957/https://belta.by/photonews/view/belorusskie-voennosluzhaschie-gotovjatsja-k-paradu-v-pekine-v-chest-70-letija-pobedy-vo-vtoroj-mirovoj-vojne-762|url-status=live}}</ref>. Рота ганаровай варты ўдзельнічае ў мерапрыемствах не толькі ў Рэспубліцы Беларусь, але і ў Расіі і іншых краінах свету. У прыватнасці, рота неаднаразова прымала ўдзел у штогадовым [[Спаская вежа (фестываль)|іжнародным ваенна-музычным фестывалі «Спаская вежа»]] у Маскве<ref name=башня/>. Знаменная група роты ганаровай варты ўдзельнічала ў [[ВВаенныя парады на Краснай плошчы ў 2020 годзе|парадзе 24 чэрвеня 2020 года]] на Краснай плошчы, прымеркаваным да 75-годдзя Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне<ref>{{cw|url=https://belta.by/society/view/gosudarstvennyj-flag-belarusi-pronesli-belorusskie-voennye-na-parade-pobedy-v-moskve-395951-2020/|title=Государственный флаг Беларуси пронесли белорусские военные на параде Победы в Москве|publisher=[[БЕЛТА]]|lang=ru|date=2020-06-24|accessdate=2026-05-15|archive-date=2025-08-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20250829105333/https://belta.by/society/view/gosudarstvennyj-flag-belarusi-pronesli-belorusskie-voennye-na-parade-pobedy-v-moskve-395951-2020/|url-status=live}}</ref>. == Структура == [[Файл:Belarusian Honor Guards.jpg|thumb|Салдаты ўскладаюць вянок]] Рота ганаровай варты Мінскай ваеннай камендатуры складаецца з 180 вайскоўцаў, якія на ўрачыстых мерапрыемствах дэманструюць пад музыку сінхронныя страявыя прыёмы са зброяй<ref name=башня>{{cw|url=https://spasstower.ru/participants/orkestr-i-rota-pochyetnogo-karaula-vooruzhennykh-sil-belarusi/|title=Оркестр и рота Почётного караула Вооруженных Сил Беларуси|publisher=Фестиваль «Спасская башня»|lang=ru|accessdate=2026-05-15|archive-date=2025-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20251209075117/https://spasstower.ru/participants/orkestr-i-rota-pochyetnogo-karaula-vooruzhennykh-sil-belarusi/|url-status=live}}</ref>. Зброя, з якой выконваюцца ўсе страявыя прыёмы — гэта карабіны [[самазарадны карабін Сіманава|СКС]]<ref name=Данилов/> і афіцэрскія шаблі. Хоць дадзеныя карабіны не выкарыстоўваюцца ў сучаснай беларускай арміі, яны засталіся на ўзбраенні роты ганаровай варты з дэкаратыўнай функцыяй ў якасці даніны традыцыі<ref name=":1"/>. Па словах намесніка камандзіра роты спецыяльнага прызначэння (ганаровай варты) па ідэалагічнай працы капітана Дзмітрыя Смірнова, у падраздзяленні ёсць трэніровачныя і парадныя карабіны<ref name=Зелёнко/>. Рота ганаровай варты таксама дзеліцца на спецыяльныя разлікі<ref name=Данилов/>: * ''знаменная група'' — выносіць сцяг на парадах<ref name=Зелёнко/>; * ''разлікі венкавых'' — ускладаюць вянкі (адзін з разлікаў заўсёды падбіраецца з двайнят ці людзей з падобнымі тварамі)<ref name=Данилов/>; * ''раслікі «кастравых»'' — стаяць на варце ля Вечнага агню; * ''«каробка»'' — стулены строй для праходжання ўрачыстым маршам; * ''«эскорт»'' — група салдат, якія ўдзельнічаюць у пахавальных працэсіях. Роту ганаровай варты на ўсіх значных выступах суправаджае '''аркестр ганаровай варты Мінскай ваеннай камендатуры'''<ref>{{статья|ссылка=http://vsr.mil.by/2017/12/02/odin-den-iz-zhizni-voennogo-dirizhyora/|заглавие=Один день из жизни военного дирижёра|автор=Наталья Пахомович|издание=Во славу Родины|тип=белорусская военная газета|год=2017|месяц=12|число=2|выпуск=227|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181212214741/http://vsr.mil.by/2017/12/02/odin-den-iz-zhizni-voennogo-dirizhyora/|archivedate=2018-12-12}}</ref>, які валодае багатым рэпертуарам і выконваючы не толькі цырыманіяльную музыку і гімны краін, але і творы ваенна-патрыятычнай тэматыкі і лепшыя ўзоры сусветнай музыкі<ref name=Держанович/>. Аркестр неаднаразова ўдзельнічаў у ваенна-музычным фестывалі «Спасская башня»<ref>{{cw|url=https://spasstower.ru/participants/the-band-of-the-honor-guard-of-the-minsk-military-commandant-s-unit/|title=Оркестр почётного караула Минской военной комендатуры|publisher=[[Спасская башня (фестиваль)|Фестиваль «Спасская башня»]]|lang=ru|accessdate=2026-05-16}}</ref>. 1-я і 2-я роты і аркестр ганаровай варты ўдастоены спецыяльнай прэміі Прэзідэнта дзеячам культуры і мастацтва з фармулёўкай «''за значныя дасягненні ў патрыятычным выхаванні моладзі, актыўны ўдзел у грамадска-палітычных і культурных мерапрыемствах''»<ref name=Держанович/>. == Асабовы склад == [[Файл:U S Air Force Band Marches in Belarus Victory Day Parade (9146999).jpg|thumb|Лінейны падчас Парада Перамогі 2015 года пры праходжанні музыкантаў аркестра ВПС ЗША]] Кандыдаты на месца ў роце ганаровай варты Мінскай ваеннай камендатуры павінны мець рост не менш за 185 см, валодаць прыемнай знешнасцю і добрым целаскладам, найвышэйшым узроўнем здароўя, высокім узроўнем адукацыі і высокімі маральна-дзелавымі якасцямі<ref name=milby/> (у тым ліку не мець шкодных звычак)<ref name=МИР/>. Першасным патрабаваннем з’яўляецца менавіта рост<ref name=belarmy/> ад 185 да 195 см<ref name=minsknews/>, хоць у адным з узводаў служылі асобы ростам ад 183 да 185 см. Станам на 2012 год у роту ганаровай варты дапускаліся асобы з лёгкім скаліёзам і слабым зрокам (без ачкоў), але большую частку вайскоўцаў складалі асобы з першай групай здароўя<ref name=belarmy/>. Перавага аддаецца асобам са славянскай знешнасцю і правільнымі рысамі твару<ref name=Данилов/>. У кандыдатаў не павінна быць шнараў<ref name=МИР/><ref name=Кукса/>, татуіровак на тварах і адкрытых участках шыі, але дапушчальна наяўнасць малюнкаў на далонях або пальцах (татуіроўкі там хаваюць белыя пальчаткі, якія вайскоўцы апранаюць падчас урачыстых мерапрыемстваў)<ref name=minsknews>{{cw|url=https://minsknews.by/ih-rastyazhku-oczenila-by-sama-volochkova-reportazh-ob-elitnom-podrazdelenii-belorusskoj-armii/|title=Их растяжку оценила бы сама Волочкова. Репортаж об элитном подразделении белорусской армии|publisher=Минск-Новости|date=2020-02-23|accessdate=2026-05-15|archive-date=2025-09-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20250903034650/https://minsknews.by/ih-rastyazhku-oczenila-by-sama-volochkova-reportazh-ob-elitnom-podrazdelenii-belorusskoj-armii/|url-status=live}}</ref>. Па словах палкоўніка Мінскай ваеннай камендатуры Анатоля Грыцава, патрабаванні да кандыдатаў у роту ганаровай варты нават больш жорсткія, чым да кандыдатаў у [[Сілы спецыяльных аперацый (Беларусь)|сілы спецыяльных аперацый]]<ref>{{cw|url=https://news.tut.by/society/95562.html|title=Минский военный комендант объяснил, почему минчанам проблематично попасть служить в роту почетного караула|publisher=TUT.BY|lang=ru|date=2007-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200704175011/https://news.tut.by/society/95562.html|archivedate=2020-07-04}}</ref>: усё гэта звязана з тым, што кожны салдат ганаровай варты павінен вытрымліваць інтэнсіўныя заняткі на пляцы<ref name=":1"/>. Патрабаванні да байцоў РПК унутраных войск МУС РБ з’яўляюцца такімі ж жорсткімі, як і ў РПК Мінскай камендатуры: з 300 кандыдатаў камандаванне адбірае ў найлепшым выпадку 20-30 чалавек, часам заплюшчваючы вочы на недахоп росту пры наяўнасці шчырага жадання ў кандыдата служыць<ref name=Ружечка_Титов/>. Усе кандыдаты праходзяць спачатку медыцынскі агляд у медустановах па месцы жыхарства, а затым больш глыбокі медагляд у [[432-гі Галоўны ваенны клінічны медыцынскі цэнтр|432-м галоўным ваенным клінічным медыцынскім цэнтры Узброеных Сіл РБ]]<ref name=Данилов/>. Афіцэры з мэтай падрабязнага азнаямлення з кандыдатамі выязджаюць у рэгіёны, дзе маюць зносіны з мясцовымі ўладамі і супрацоўнікамі міліцыі, а таксама бацькамі кандыдатаў, школьнымі настаўнікамі і калегамі па працы<ref name=milby/>. Гутарка праводзіцца па-за залежнасці ад намінальных даных прызыўніка<ref name=":1"/>: біяграфія кожнага кандыдата павінна быць абсалютна ідэальнай<ref name=Кукса/>. Усе адабраныя кандыдаты накіроўваюцца на службу ў батальён Мінскай ваеннай камендатуры<ref name=milby/> (так званы «каранцін»)<ref name=belarmy/><ref name=Данилов/>, а ўжо адтуль лепшых адбіраюць у ганаровую варту<ref name=milby/>. Асобы, якія не прайшлі адбор у ганаровую варту, звычайна адпраўляюцца ў роту каравульнай службы (на гаўптвахце) або патрульную роту (патруляванне па горадзе, ажыццяўленне салютаў на гарадскіх святах) пры Мінскай ваеннай камендатуры<ref name=belarmy/>. Асабовы склад роты камплектуецца выхадцамі з усіх рэгіёнаў рэспублікі. У ёй праходзілі службу ў розны час асобы з сярэдняй спецыяльнай і вышэйшай адукацыяй, сярод іх было нямала спартсменаў-разраднікаў і майстроў спорту<ref name=Данилов/>. Салдаты, якія звальняюцца з роты ганаровай варты, могуць у далейшым працягнуць службу ў любых сілавых структурах<ref name=Кукса/> — у тым ліку рэспубліканскім МУС, МНС або ўпраўленні аховы пасольстваў<ref name=":1"/>. Некаторым салдатам даюцца спецыяльныя рэкамендацыі камандзіра вайсковай часці і камандзіра роты ганаровай варты, якія дазваляюць паступіць у сярэднюю або вышэйшую спецыяльную навучальную ўстанову па-за конкурсам (пры наяўнасці мінімальнага бала на выпускным экзамене і бала ў атэстаце не ніжэй за 7)<ref name=Беларусь1/>. У дзень, калі салдат праводзяць у запас, па традыцыі ўвесь асабовы склад роты праходзіць урачыстым маршам перад дэмабілізаванымі, што выклікае ў іх моцныя эмоцыі. Штогод у дзень свята роты ганаровай варты да КПП прыходзяць былыя салдаты роты<ref name=Данилов/>. == Форма == [[Файл:Солдат Почетный караул Беларуси.jpg|thumb|Салдат роты ганаровай варты ў [[Палац Незалежнасці (Мінск)|Палацы Незалежнасці]]]] Парадная форма была распрацавана так, каб максімальна блізка адпавядаць па афармленні параднай форме УС Рэспублікі Беларусь<ref name=milby/>. У цяперашні час у кожнага байца ёсць свой парадны мундзір, пашыты ў Доме ваеннага адзення, і вырабленыя ўручную боты са скарочанай халявай, драўлянымі калкамі замест цвікоў і металічнымі набіванкамі для чаканкі кроку на абцас. Парадны касцюм салдата пасля яго звальнення ў запас не можа паўторна выкарыстоўвацца, таму ўтылізуецца, а для прызыўніка-зменшчыка шыюць новы<ref name=":1"/>. Байцы штодня самастойна сціраюць і выгладжваюць форму<ref name=Зелёнко>{{cw|url=https://www.mvd.gov.by/ru/news/6033|title=Изнанка парадной жизни|author=Кристина Зелёнко|work=Газета «На страже»|publisher=Министерство внутренних дел Республики Беларусь|lang=ru|date=2019-10-04|accessdate=2026-05-15}}</ref>; таксама ў абавязковым парадку яны гладзяць усе сцягі перад кожным мерапрыемствам<ref name=Данилов/>. Парадная шынель на парадак цяжэй, чым трэніровачная форма, таму гэтую шынель апранаюць толькі на генеральных рэпетыцыях і на саміх выступах<ref name=МИР/>. == Падрыхтоўка == === Страявая === Каля 90% заняткаў у праграме падрыхтоўкі складае страявая падрыхтоўка. Салдаты роты рэгулярна падвяргаюцца сур’ёзным нагрузкам і праводзяць інтэнсіўныя трэніроўкі ў любую пару года і любое надвор’е, сістэматычна паўтараючы руху і завучваючы іх да аўтаматызму<ref name=Зелёнко/>. Стандартныя элементы кожнага пляц-параду, якія адпрацоўваюцца РГК пры падрыхтоўцы да ўрачыстых мерапрыемстваў і ўваходзяць у кожную праграму выступленняў — так званыя «даміно», «расчоска» і «кветка»<ref name=Ружечка_Титов/>. Па ўспамінах аднаго з вайскоўцаў, датаваных 2012 годам, трэніроўкі ў звычайныя дні доўжыліся 4 гадзіны, а пры падрыхтоўцы да параду — да 6-7 гадзін<ref name=belarmy/>. Па даных на 2020 год, у звычайныя дні трэніроўкі па страявой падрыхтоўцы доўжыліся па 6 гадзін у дзень, напярэдадні святаў — па 8 гадзін у дзень па-за залежнасці ад умоў надвор’я<ref>{{cw|url=https://ctv.by/news/obshestvo/20-let-ispolnyaetsya-rote-pochetnogo-karaula-voennoj-komendatury-vooruzhennyh-sil-respubliki-belarus|title=20 лет исполняется Роте Почетного караула военной комендатуры Вооруженных сил Республики Беларусь|publisher=СТВ|lang=ru|date=2015-01-22|accessdate=2026-05-16|archive-date=2025-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20250125183253/https://ctv.by/news/obshestvo/20-let-ispolnyaetsya-rote-pochetnogo-karaula-voennoj-komendatury-vooruzhennyh-sil-respubliki-belarus|url-status=live}}</ref>. Паколькі салдаты пераносяць вялікія фізічныя нагрузкі, ім належыць больш багаты штодзённы рацыён, чым звычайным армейскім байцам<ref name=Кукса/>. Кожны з навабранцаў пачынае службу з адточвання страявога кроку, адлічваючы ўслых рытм і выцягваючы шкарпэтку, а афіцэры і сяржанты ўважліва сочаць за кожным крокам маладых салдат. Звычайна прызыўніку патрабуецца не менш за месяц штодзённых заняткаў, каб стаць паўнавартасным салдатам роты ганаровай варты<ref name=":1"/>. Для карэкціроўкі паставы салдаты выкарыстоўваюць спачатку драўляныя т-вобразныя прыстасаванні<ref name=Держанович>{{cw|url=https://www.sb.by/articles/eshche-kak-pochetno-rota-pochetnogo-karaula.html|title=Еще как почетно!|author=Виктория Держанович|publisher=[[СБ. Беларусь сегодня]]|lang=ru|date=2024-01-18|accessdate=2026-05-15|archive-date=2026-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20260305232902/https://www.sb.by/articles/eshche-kak-pochetno-rota-pochetnogo-karaula.html|url-status=live}}</ref>, а ў далейшым і карабіны, якія нясуць на некаторых трэніроўках за сваімі спінамі паралельна зямлі<ref name=Данилов/>. Па сведчаннях аднаго з байцоў за 2012 год, сяржанты падтрымлівалі жорсткую дысцыпліну, караючы вайскоўцаў за дробныя правіннасці, калі тыя стаялі без справы: фактычна па казарме можна было перасоўвацца толькі бегам. За няправільныя і няўзгодненыя дзеянні на занятках вынікала маментальнае пакаранне (напрыклад, адцісканне, прысяданне або бег па кругах), якое распаўсюджвалася на ўсіх салдат<ref name=belarmy/>. Фактычна з-за найменшага недахопу, дапушчанага пры адпрацоўцы элемента, заняткі на пляцы могуць расцягвацца нават на некалькі гадзін<ref name=Ружечка_Титов/>. Кожны з карабінаў, якія выкарыстоўваюцца байцамі для выканання страявых прыёмаў, важыць па 4 кг, але часам яго абцяжарваюць за кошт начэпленых на яго дыскаў для штангі, каб развіць цягавітасць. Пры падрыхтоўцы да пляц-канцэрту даводзіцца мяняць або аддаваць у рамонт ад 30 да 50 карабінаў, у якіх можа зламацца штык-нож ці трэсне драўлянае ложа. Пры няправільнай адпрацоўцы прыёму існуе рызыка сур’ёзна параніцца штык-нажом, таму вопытныя вайскоўцы трэніруюцца з дня ў дзень нароўні з навабранцамі. Па асобнай праграме займаецца знаменная група, якая выносіць сцяг і сцяг на ўрачыстых мерапрыемствах. Самымі падрыхтаванымі байцамі, якія валодаюць у дасканаласці страявымі прыёмамі, з’яўляюцца прадстаўнікі груп «лінейных» і «венкавых»<ref name=Зелёнко/>. Вопытныя байцы могуць выконваць практыкаванне адразу з двума карабінамі<ref name=Данилов/>або здзейсніць 150 абаротаў запар аднаго карабіна<ref name=Кукса/>. === Баявая і фізічная === Баявая падрыхтоўка ўключае стральбу з карабінаў на палігоне і кіданне баявых гранат<ref name=Зелёнко/>. Фізічнай падрыхтоўцы таксама надаецца вялікая ўвага<ref name=belarmy/>: на трэніроўках асабісты склад заўсёды займаецца з адмысловымі ўцяжарвальнікам для ног, умацоўваючы такім чынам мышцы<ref name=Зелёнко/> — маса ўцяжарвальнікаў складае ад 2,5 да 5 кг<ref name=Кукса/>. Байцы адпрацоўваюць страявыя прыёмы з уцяжаранымі карабінамі, не забываючы пры гэтым працаваць над расцяжкай і каардынацыяй<ref name=Зелёнко/>. Для адпрацоўкі рухаў страявым крокам выкарыстоўваюцца таксама ўцяжарвальнікам для рук<ref name=Держанович/>. Байцы павінны ўмець падымаць нагу, утвараючы кут на 90 градусаў: у прыватнасці, гэта патрабуецца ад тых, хто ўскладае вянкі<ref>{{cw|url=https://minsknews.by/gorzhus-chto-sluzhu-v-voinskoj-elite-rasskazyvaem-o-rote-pochetnogo-karaula/|title=«Горжусь, что служу в воинской элите». Рассказываем о роте почетного караула|publisher=Минск-Новости|date=2022-03-06|accessdate=2026-05-15}}</ref>. Пры гэтым амаль кожны салдат роты ганаровай варты з лёгкасцю можа сесці на шпагат<ref name=milby/>. Байцы знамянной групы на трэніроўках нясуць не толькі шашкі, але і 20-кілаграмовы грыф штангі. Прадстаўнікі груп вянковых на трэніроўках замест звычайных вянкоў масай 15-20 кг нясуць жалезны каркас у два разы цяжэй: вядома, што аднойчы байцы падчас шэсця ад Кастрычніцкай плошчы неслі вянок масай 30 кг на працягу дыстанцыі ў паўкіламетра<ref name=Зелёнко/>. Усе байцы роты ганаровай варты павінны валодаць высокім узроўнем вынослівасці, паколькі ім даводзіцца знаходзіцца ў нерухомым стане гадзінамі (з улікам таго, што некаторыя мерапрыемствы могуць пачынацца з велізарным спазненнем — аж да 8 гадзін). У той жа час салдаты навучаны непрыкметна падаваць сігнал аб дрэнным самаадчуванні камандзіру або калегам, каб тыя змянілі якога-небудзь байца, а афіцэры трымаюць глядзельны кантакт з падначаленымі, каб быць у курсе сітуацыі<ref name=Зелёнко/>. === Удзел у мерапрыемствах === [[Файл:Парад в Минске 2019 11.jpg|thumb|Адпрацоўка прыёмаў са зброяй на рэпетыцыі парада да Дня Незалежнасці, 2019 год]] Для кожнага наступнага мерапрыемства рота ганаровай варты заўсёды рыхтуе новую праграму<ref name=МИР/>. Найвышэйшым гонарам для салдата любой ганаровай варты з’яўляецца ўдзел у пляц-парадзе з нагоды Дня Незалежнасці: у ім удзельнічаюць да 160 вайскоўцаў з Узброеных Сіл, памежных войскаў і ўнутраных войскаў (ад апошніх звычайна дэлегуюцца 45 чалавек)<ref name=Ружечка_Титов/>. Працэс падрыхтоўкі да свята пачынаецца за 4 месяцы, у лютым — спачатку салдаты штодня займаюцца па 4-5 гадзін страявой падрыхтоўкай, навострываючы пабудову ў «каробку» і адпрацоўваючы стандартныя прыёмы «на варту» і «на плячо». Далей яны займаюцца адпрацоўкай зладжанасці і праводзяць сумесныя рэпетыцыі з іншымі ротамі ганаровай варты. Напярэдадні парада рацыён салдатаў узрастае, паколькі яны мусяць быць падрыхтаваны да стрэсу і вялікіх перагрузак падчас мерапрыемстваў<ref name=":1"/>. Некаторыя навацыі адпавядаюць прадстаўнікамі ўсіх трох існуючых рот ганаровай варты<ref name=Ружечка_Титов/>. Аналагічную падрыхтоўку салдаты вядуць і да мерапрыемстваў з нагоды Дня Перамогі<ref name=Беларусь1/>. ==Камандзіры == * старшы лейтэнант Канстанцін Вітальевіч Чарнецкі<ref name=milby/> (май 1995 — люты 1999)<ref name=":1">{{cw|url=https://news.tut.by/society/215489.html|title=Рота почётного караула: непарадная сторона|author=Дмитрий Лобашов|publisher=TUT.BY|lang=ru|date=2011-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110219232759/http://news.tut.by/society/215489.html|url-status=dead|archive-date=2011-02-19}}</ref> * Аляксандр Анатольевіч Пагуляйла (люты 1999 — люты 2002)<ref name=":1"/> * Мікалай Аляксандравіч Кураш (люты 2002 — люты 2004) < ref name=":1"/> * Дзмітрый Віктаравіч Карповіч (люты 2004 — май 2009)<ref name=":1"/> * капітан Павел Васільевіч Гур’янаў<ref name=Данилов>{{артыкул|спасылка=https://vsr.mil.by/2011/12/27/rota-pochetnogo-karaula-neparadnaya-storona/|заглавие=Рота почётного караула: непарадная сторона|аўтар=Андрей Данилов|выданне=Во славу Родины|тып=белорусская военная газета|год=2011|месяц=12|чысло=27|выпуск=247|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120408023806/https://vsr.mil.by/2011/12/27/rota-pochetnogo-karaula-neparadnaya-storona/|archivedate=2012-04-08}}</ref> (з мая 2009<ref name=":1"/>) * старшы лейтэнант Канстанцін Пруднікаў (камандзір зводнай роты, 2016) <ref name=Кукса/> * Уладзіслаў Валер’евіч Шапялевіч (камандзір зводнай роты, 2017<ref>{{cw|url=https://moscultura.ru/news/2023/rota-pochetnogo-karaula-i-orkestr-vooruzhennyh-sil-belarusi-na-festivale-spasskaya-bashnya|title=Рота почетного караула и оркестр Вооруженных сил Беларуси на фестивале «Спасская Башня»|author=Михаил Брацило|publisher=Москультура|date=2017-08-16|accessdate=2206-05-16|archive-date=2025-11-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20251108010744/https://moscultura.ru/news/2023/rota-pochetnogo-karaula-i-orkestr-vooruzhennyh-sil-belarusi-na-festivale-spasskaya-bashnya|url-status=live}}</ref> і 2020)<ref name=Беларусь1>{{cw|url=https://www.tvr.by/news/obshchestvo/25_let_rote_pochetnogo_karaula/|title=25 лет роте почетного караула|publisher=[[Беларусь 1]]|lang=ru|date=2020-02-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200218144441/https://www.tvr.by/news/obshchestvo/25_let_rote_pochetnogo_karaula/|archivedate=2020-02-18}}</ref> * капітан Кірыл Ігаравіч Карчынскі<ref name=башня/> (камандзір 1-й роты ганаровай варты, 2025)<ref>{{cw|url=https://mir24.tv/articles/16634372/bezuprechnaya-sinhronnost-i-sotni-chasov-postroenij:-sekret-uspeshnoj-podgotovki-bojcov-k-paradu|title=Безупречная синхронность и сотни часов построений: секрет успешной подготовки белорусских бойцов к параду|author=Александра Кулакова, Алина Трус|publisher=Мир 24|lang=ru|date=2025-05-22|accessdate=2026-05-16}}</ref> == Галерэя == <gallery heights="200" widths="200"> Файл:Putin in Belarus 2012 02.jpg|Прэзідэнт Расіі [[Уладзімір Пуцін]] на Мінскай [[Плошча Перамогі (Мінск)|плошчы Перамогі]] ў 2012 годзе Файл:Putin in Belarus 2012 05.jpg|Уладзімір Пуцін і [[Аляксандр Лукашэнка]] праводзяць агляд ганаровай варты ў аэрапорце Мінска ў 2012 годзе Файл:Official welcoming ceremony for Ilham Aliyev was held in Belarus 05.jpg|Прэзідэнт Азербайджана [[Ільхам Аліеў]] праводзіць агляд ганаровай варты на шляху ў [[Палац Незалежнасці (Мінск)|Палац Незалежнасці]] Файл:В Минске состоялась встреча Министра обороны России с Президентом Белоруссии 03.jpg|Ганаровая варта сустракае міністра абароны Расіі [[Сяргей Шайгу|Сяргея Шайгу]] у штабе Міністэрства абароны, 2013 год Файл:The Minister of State of Defence, Shri M.M. Pallam Raju inspecting the Guard of Honour, in Minsk, Belarus on October 25, 2009.jpg|[[Міністэрства абароны Індыі|Міністр абароны Індыі]] [[Маліпудзі Мангапаці Палам Раджу]] праводзіць агляд ганаровай варты ў кастрычніку 2009 года </gallery> == Крыніцы == {{крыніцы}} [[Катэгорыя:Воінскія часці і фарміраванні Беларусі]] [[Катэгорыя:З’явіліся ў 1995 годзе]] [[Катэгорыя:Ганаровая варта]] 37lpr2xfxefm46o7nfdt4k2x0shulqb 0 809592 5154968 2026-06-16T12:15:47Z Autumndancer 168015 Новая старонка: «{{НП}} '''Фіндлі''' ({{lang-en|Findlay}}) — горад у [[ЗША]], цэнтр [[Ханкак (акруга, Агая)|акругі Ханкак]], штат [[Агая]]. Заснаваны ў 1821 годзе на месцы форта, збудаванага ў 1812 годзе падчас Англа-амерыканскай вайны. == Вядомыя ўраджэнцы і жыхары == * {{зноскі}} Катэгорыя:Гарады...» 5154968 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Фіндлі''' ({{lang-en|Findlay}}) — горад у [[ЗША]], цэнтр [[Ханкак (акруга, Агая)|акругі Ханкак]], штат [[Агая]]. Заснаваны ў 1821 годзе на месцы форта, збудаванага ў 1812 годзе падчас Англа-амерыканскай вайны. == Вядомыя ўраджэнцы і жыхары == * {{зноскі}} [[Катэгорыя:Гарады Агая]] ijidc6nsm3xjuoch1h3333hln1ho177 5154969 5154968 2026-06-16T12:16:44Z Autumndancer 168015 5154969 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Фіндлі''' ({{lang-en|Findlay}}) — горад у [[ЗША]], цэнтр [[Ханкак (акруга, Агая)|акругі Ханкак]], штат [[Агая]]. Заснаваны ў 1821 годзе на месцы форта, збудаванага ў 1812 годзе падчас Англа-амерыканскай вайны. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Вядомыя ўраджэнцы і жыхары == * {{зноскі}} [[Катэгорыя:Гарады Агая]] 1812ibr3fxtrd4im0tj6l9cu93nmb4q 5154970 5154969 2026-06-16T12:17:34Z Autumndancer 168015 /* Вядомыя ўраджэнцы і жыхары */ 5154970 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Фіндлі''' ({{lang-en|Findlay}}) — горад у [[ЗША]], цэнтр [[Ханкак (акруга, Агая)|акругі Ханкак]], штат [[Агая]]. Заснаваны ў 1821 годзе на месцы форта, збудаванага ў 1812 годзе падчас Англа-амерыканскай вайны. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} == Вядомыя ўраджэнцы і жыхары == * [[Хаўвард Тэйлар Рыкетс]], амерыканскі мікрабіёлаг {{зноскі}} [[Катэгорыя:Гарады Агая]] 6ks651i1kehjjyq6181j320kdw0uaac 0 809593 5154973 2026-06-16T12:22:24Z Autumndancer 168015 Новая старонка: «{{значэнні2|Кантан}} {{НП}} '''Кантан''' ({{lang-en|Canton}}) — горад у штаце [[Агая]] ([[ЗША]]). Размешчаны прыблізна за 39 км на поўдзень ад Акрана і 97 км на поўдзень ад [[Кліўленд]]а. Заснаваны ў 1805 годзе, але да 1822 года меў статус паселішча, пасля статус вёскі, а ў 1838 годзе ст...» 5154973 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Кантан}} {{НП}} '''Кантан''' ({{lang-en|Canton}}) — горад у штаце [[Агая]] ([[ЗША]]). Размешчаны прыблізна за 39 км на поўдзень ад Акрана і 97 км на поўдзень ад [[Кліўленд]]а. Заснаваны ў 1805 годзе, але да 1822 года меў статус паселішча, пасля статус вёскі, а ў 1838 годзе стаў горадам. {{зноскі}} [[Катэгорыя:Гарады Агая]] 5kun5dra354m2bljiap97kbl95gfeti 5154974 5154973 2026-06-16T12:23:25Z Autumndancer 168015 5154974 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Кантан}} {{НП}} '''Кантан''' ({{lang-en|Canton}}) — горад у штаце [[Агая]] ([[ЗША]]). Размешчаны прыблізна за 39 км на поўдзень ад Акрана і 97 км на поўдзень ад [[Кліўленд]]а. Заснаваны ў 1805 годзе, але да 1822 года меў статус паселішча, пасля статус вёскі, а ў 1838 годзе стаў горадам. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} {{зноскі}} [[Катэгорыя:Гарады Агая]] 3s7efdnvmwdidfu3lqxbldnvq17709y 5154975 5154974 2026-06-16T12:25:23Z Autumndancer 168015 5154975 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Кантан}} {{НП}} '''Кантан''' ({{lang-en|Canton}}) — горад у штаце [[Агая]] ([[ЗША]]). Размешчаны прыблізна за 39 км на поўдзень ад [[Акран (Агая)|Акрана]] і 97 км на поўдзень ад [[Кліўленд]]а. Заснаваны ў 1805 годзе, але да 1822 года меў статус паселішча, пасля статус вёскі, а ў 1838 годзе стаў горадам. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} {{зноскі}} [[Катэгорыя:Гарады Агая]] mltx7ck2u1i81xrr4okena1bigtq1f8 0 809594 5154976 2026-06-16T12:26:39Z Autumndancer 168015 Новая старонка: «'''Кантан''': * [[Кантан (Агая)]] * [[Кантан (Тэхас)]] {{неадназначнасць}}» 5154976 wikitext text/x-wiki '''Кантан''': * [[Кантан (Агая)]] * [[Кантан (Тэхас)]] {{неадназначнасць}} afzh1khysdqny182k3i6gjami65njql 0 809595 5154994 2026-06-16T16:04:33Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Перасылае да [[Мечыслаў Карловіч]] 5154994 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ Мечыслаў Карловіч ]] 8z22cpmakabras5tfkrd9pk4kbsx67j 0 809596 5154995 2026-06-16T16:04:59Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Перасылае да [[Караль Шыманоўскі]] 5154995 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Караль Шыманоўскі ]] etfa6kqnek95h9q2cxsa11tlaylozkw 0 809597 5154996 2026-06-16T16:05:48Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Перасылае да [[Мікалай Якаўлевіч Мяскоўскі]] 5154996 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Мікалай Якаўлевіч Мяскоўскі]] iprpi2d2xf1kzqaa3juu9yql7vwsyft 0 809598 5154997 2026-06-16T16:06:24Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Перасылае да [[Юрый Аляксандравіч Шапорын]] 5154997 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Юрый Аляксандравіч Шапорын]] 6ts6kowmoogrih7i993hqgfg7p3yj66 0 809599 5154999 2026-06-16T16:14:21Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «'''Рама́нс''' у [[паэзія|паэзіі]] — невялікі напеўны [[верш]] [[Лірыка|лірычнага]] характару, пераважна пра [[каханне]]{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. == Гісторыя і развіццё == У сярэдневяковай [[Іспанія|Іспаніі]] рамансамі называлі бытавыя песні на народнай (іспанскай) мов...» 5154999 wikitext text/x-wiki '''Рама́нс''' у [[паэзія|паэзіі]] — невялікі напеўны [[верш]] [[Лірыка|лірычнага]] характару, пераважна пра [[каханне]]{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. == Гісторыя і развіццё == У сярэдневяковай [[Іспанія|Іспаніі]] рамансамі называлі бытавыя песні на народнай (іспанскай) [[мова|мове]] (у адрозненне ад [[Царкоўная музыка|царкоўных песень]] на [[лацінская мова|лацінскай мове]]). У XVI стагоддзі ў французскай паэзіі рамансамі называлі лірычную песню пра каханне. У такім значэнні тэрмін ужываўся і ва ўсходнеславянскіх, у тым ліку беларускай, [[Літаратура|літаратурах]]{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. У заходнееўрапейскай паэзіі былі папулярныя рамансы [[Ш. Мільвуа]] і [[Э. Парні]]. Свой [[Зборнік|зборнік]] «Рамансы без слоў» назваў [[П. Верлен]]. Падзагаловак «Раманс» ёсць у вершах [[В. Жукоўскі|В. Жукоўскага]] («Жаданне»), [[Аляксандр Сяргеевіч Пушкін|А. Пушкіна]] («Пад вечар, восенню пахмурнай») і іншых{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. == У беларускай літаратуры == У беларускай літаратуры вершы рамансавага тыпу сустракаюцца ў [[Я. Баршчэўскі|Я. Баршчэўскага]] («Дзеванька»), [[Я. Лучына|Я. Лучыны]] (раманс з паэмы «[[Гануся (паэма)|Гануся]]»), [[В. Дунін-Марцінкевіч|В. Дуніна-Марцінкевіча]] (два рамансы з камедыі «[[Пінская шляхта (п'еса)|Пінская шляхта]]») і іншых{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. Часам [[паэт]]ы пісалі рамансы ў разліку на тое, што яны будуць пакладзены на [[музыка|музыку]]. Сярод такіх твораў — «Раманс» («[[Зорка Венера ўзышла над Зямлёю...]]») [[М. Багдановіч|М. Багдановіча]] і «Раманс» [[Ю. Гаўрук|Ю. Гаўрука]]{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. У сучаснай беларускай паэзіі тэматычныя і [[Літаратурны жанр|жанравыя]] межы раманса пашырыліся, узніклі [[Сатыра|сатырычныя]] і [[Гумар|гумарыстычныя]] рамансы, напрыклад, «Раманс» і «Выхаваўчы раманс» [[М. Танк|М. Танка]]{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|том=13|год=2001|артыкул=Раманс|аўтар=[[В. П. Рагойша|Рагойша В. П.]]|старонкі=295|ref=Рагойша}} * {{кніга |аўтар=Васина-Гроссман В. А. |загаловак=Музыка и поэтическое слово |частка=1—3 |месца=М. |год=1972—1978 |мова=ru}} * {{кніга |загаловак=Поэзия и музыка |месца=М. |год=1973 |мова=ru}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Вершаваныя формы]] [[Катэгорыя:Лірыка]] [[Катэгорыя:Паэзія]] fx2qh593lpnqfhyq8zufrtcf1au05mj 5155000 5154999 2026-06-16T16:14:46Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Чаховіч Уладзіслаў перанёс старонку [[Раманс (паэзія)]] у [[Раманс (літаратура)]] 5154999 wikitext text/x-wiki '''Рама́нс''' у [[паэзія|паэзіі]] — невялікі напеўны [[верш]] [[Лірыка|лірычнага]] характару, пераважна пра [[каханне]]{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. == Гісторыя і развіццё == У сярэдневяковай [[Іспанія|Іспаніі]] рамансамі называлі бытавыя песні на народнай (іспанскай) [[мова|мове]] (у адрозненне ад [[Царкоўная музыка|царкоўных песень]] на [[лацінская мова|лацінскай мове]]). У XVI стагоддзі ў французскай паэзіі рамансамі называлі лірычную песню пра каханне. У такім значэнні тэрмін ужываўся і ва ўсходнеславянскіх, у тым ліку беларускай, [[Літаратура|літаратурах]]{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. У заходнееўрапейскай паэзіі былі папулярныя рамансы [[Ш. Мільвуа]] і [[Э. Парні]]. Свой [[Зборнік|зборнік]] «Рамансы без слоў» назваў [[П. Верлен]]. Падзагаловак «Раманс» ёсць у вершах [[В. Жукоўскі|В. Жукоўскага]] («Жаданне»), [[Аляксандр Сяргеевіч Пушкін|А. Пушкіна]] («Пад вечар, восенню пахмурнай») і іншых{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. == У беларускай літаратуры == У беларускай літаратуры вершы рамансавага тыпу сустракаюцца ў [[Я. Баршчэўскі|Я. Баршчэўскага]] («Дзеванька»), [[Я. Лучына|Я. Лучыны]] (раманс з паэмы «[[Гануся (паэма)|Гануся]]»), [[В. Дунін-Марцінкевіч|В. Дуніна-Марцінкевіча]] (два рамансы з камедыі «[[Пінская шляхта (п'еса)|Пінская шляхта]]») і іншых{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. Часам [[паэт]]ы пісалі рамансы ў разліку на тое, што яны будуць пакладзены на [[музыка|музыку]]. Сярод такіх твораў — «Раманс» («[[Зорка Венера ўзышла над Зямлёю...]]») [[М. Багдановіч|М. Багдановіча]] і «Раманс» [[Ю. Гаўрук|Ю. Гаўрука]]{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. У сучаснай беларускай паэзіі тэматычныя і [[Літаратурны жанр|жанравыя]] межы раманса пашырыліся, узніклі [[Сатыра|сатырычныя]] і [[Гумар|гумарыстычныя]] рамансы, напрыклад, «Раманс» і «Выхаваўчы раманс» [[М. Танк|М. Танка]]{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|том=13|год=2001|артыкул=Раманс|аўтар=[[В. П. Рагойша|Рагойша В. П.]]|старонкі=295|ref=Рагойша}} * {{кніга |аўтар=Васина-Гроссман В. А. |загаловак=Музыка и поэтическое слово |частка=1—3 |месца=М. |год=1972—1978 |мова=ru}} * {{кніга |загаловак=Поэзия и музыка |месца=М. |год=1973 |мова=ru}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Вершаваныя формы]] [[Катэгорыя:Лірыка]] [[Катэгорыя:Паэзія]] fx2qh593lpnqfhyq8zufrtcf1au05mj 5155002 5155000 2026-06-16T16:15:57Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 −[[Катэгорыя:Вершаваныя формы]]; ±[[Катэгорыя:Лірыка]]→[[Катэгорыя:Літаратурныя жанры]] з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]] 5155002 wikitext text/x-wiki '''Рама́нс''' у [[паэзія|паэзіі]] — невялікі напеўны [[верш]] [[Лірыка|лірычнага]] характару, пераважна пра [[каханне]]{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. == Гісторыя і развіццё == У сярэдневяковай [[Іспанія|Іспаніі]] рамансамі называлі бытавыя песні на народнай (іспанскай) [[мова|мове]] (у адрозненне ад [[Царкоўная музыка|царкоўных песень]] на [[лацінская мова|лацінскай мове]]). У XVI стагоддзі ў французскай паэзіі рамансамі называлі лірычную песню пра каханне. У такім значэнні тэрмін ужываўся і ва ўсходнеславянскіх, у тым ліку беларускай, [[Літаратура|літаратурах]]{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. У заходнееўрапейскай паэзіі былі папулярныя рамансы [[Ш. Мільвуа]] і [[Э. Парні]]. Свой [[Зборнік|зборнік]] «Рамансы без слоў» назваў [[П. Верлен]]. Падзагаловак «Раманс» ёсць у вершах [[В. Жукоўскі|В. Жукоўскага]] («Жаданне»), [[Аляксандр Сяргеевіч Пушкін|А. Пушкіна]] («Пад вечар, восенню пахмурнай») і іншых{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. == У беларускай літаратуры == У беларускай літаратуры вершы рамансавага тыпу сустракаюцца ў [[Я. Баршчэўскі|Я. Баршчэўскага]] («Дзеванька»), [[Я. Лучына|Я. Лучыны]] (раманс з паэмы «[[Гануся (паэма)|Гануся]]»), [[В. Дунін-Марцінкевіч|В. Дуніна-Марцінкевіча]] (два рамансы з камедыі «[[Пінская шляхта (п'еса)|Пінская шляхта]]») і іншых{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. Часам [[паэт]]ы пісалі рамансы ў разліку на тое, што яны будуць пакладзены на [[музыка|музыку]]. Сярод такіх твораў — «Раманс» («[[Зорка Венера ўзышла над Зямлёю...]]») [[М. Багдановіч|М. Багдановіча]] і «Раманс» [[Ю. Гаўрук|Ю. Гаўрука]]{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. У сучаснай беларускай паэзіі тэматычныя і [[Літаратурны жанр|жанравыя]] межы раманса пашырыліся, узніклі [[Сатыра|сатырычныя]] і [[Гумар|гумарыстычныя]] рамансы, напрыклад, «Раманс» і «Выхаваўчы раманс» [[М. Танк|М. Танка]]{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|том=13|год=2001|артыкул=Раманс|аўтар=[[В. П. Рагойша|Рагойша В. П.]]|старонкі=295|ref=Рагойша}} * {{кніга |аўтар=Васина-Гроссман В. А. |загаловак=Музыка и поэтическое слово |частка=1—3 |месца=М. |год=1972—1978 |мова=ru}} * {{кніга |загаловак=Поэзия и музыка |месца=М. |год=1973 |мова=ru}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Літаратурныя жанры]] [[Катэгорыя:Паэзія]] aq67038e2eo80ecrcsldzia3ed70kuj 5155003 5155002 2026-06-16T16:16:33Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5155003 wikitext text/x-wiki '''Рама́нс''' у [[паэзія|паэзіі]] — невялікі напеўны [[верш]] [[Лірыка|лірычнага]] характару, пераважна пра [[каханне]]{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. == Гісторыя і развіццё == У сярэдневяковай [[Іспанія|Іспаніі]] рамансамі называлі бытавыя песні на народнай ([[Іспанская мова|іспанскай]]) мове (у адрозненне ад [[Царкоўная музыка|царкоўных песень]] на [[лацінская мова|лацінскай мове]]). У XVI стагоддзі ў французскай паэзіі рамансамі называлі лірычную песню пра каханне. У такім значэнні тэрмін ужываўся і ва ўсходнеславянскіх, у тым ліку беларускай, літаратурах{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. У заходнееўрапейскай паэзіі былі папулярныя рамансы [[Ш. Мільвуа]] і [[Э. Парні]]. Свой зборнік «Рамансы без слоў» назваў [[П. Верлен]]. Падзагаловак «Раманс» ёсць у вершах [[В. Жукоўскі|В. Жукоўскага]] («Жаданне»), [[Аляксандр Сяргеевіч Пушкін|А. Пушкіна]] («Пад вечар, восенню пахмурнай») і іншых{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. == У беларускай літаратуры == У [[Беларуская літаратура|беларускай літаратуры]] вершы рамансавага тыпу сустракаюцца ў [[Я. Баршчэўскі|Я. Баршчэўскага]] («Дзеванька»), [[Я. Лучына|Я. Лучыны]] (раманс з паэмы «[[Гануся (паэма)|Гануся]]»), [[В. Дунін-Марцінкевіч|В. Дуніна-Марцінкевіча]] (два рамансы з камедыі «[[Пінская шляхта (п'еса)|Пінская шляхта]]») і іншых{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. Часам паэты пісалі рамансы ў разліку на тое, што яны будуць пакладзены на музыку. Сярод такіх твораў — «Раманс» («[[Зорка Венера ўзышла над Зямлёю...]]») [[М. Багдановіч|М. Багдановіча]] і «Раманс» [[Ю. Гаўрук|Ю. Гаўрука]]{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. У сучаснай беларускай паэзіі тэматычныя і [[Літаратурны жанр|жанравыя]] межы раманса пашырыліся, узніклі [[Сатыра|сатырычныя]] і [[Гумар|гумарыстычныя]] рамансы, напрыклад, «Раманс» і «Выхаваўчы раманс» [[М. Танк|М. Танка]]{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|том=13|год=2001|артыкул=Раманс|аўтар=[[В. П. Рагойша|Рагойша В. П.]]|старонкі=295|ref=Рагойша}} * {{кніга |аўтар=Васина-Гроссман В. А. |загаловак=Музыка и поэтическое слово |частка=1—3 |месца=М. |год=1972—1978 |мова=ru}} * {{кніга |загаловак=Поэзия и музыка |месца=М. |год=1973 |мова=ru}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Літаратурныя жанры]] [[Катэгорыя:Паэзія]] 0a7eoeuzz1m95jyt7cs2hsxhcblaax2 5155005 5155003 2026-06-16T16:16:46Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5155005 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Раманс (значэнні)}} '''Рама́нс''' у [[паэзія|паэзіі]] — невялікі напеўны [[верш]] [[Лірыка|лірычнага]] характару, пераважна пра [[каханне]]{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. == Гісторыя і развіццё == У сярэдневяковай [[Іспанія|Іспаніі]] рамансамі называлі бытавыя песні на народнай ([[Іспанская мова|іспанскай]]) мове (у адрозненне ад [[Царкоўная музыка|царкоўных песень]] на [[лацінская мова|лацінскай мове]]). У XVI стагоддзі ў французскай паэзіі рамансамі называлі лірычную песню пра каханне. У такім значэнні тэрмін ужываўся і ва ўсходнеславянскіх, у тым ліку беларускай, літаратурах{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. У заходнееўрапейскай паэзіі былі папулярныя рамансы [[Ш. Мільвуа]] і [[Э. Парні]]. Свой зборнік «Рамансы без слоў» назваў [[П. Верлен]]. Падзагаловак «Раманс» ёсць у вершах [[В. Жукоўскі|В. Жукоўскага]] («Жаданне»), [[Аляксандр Сяргеевіч Пушкін|А. Пушкіна]] («Пад вечар, восенню пахмурнай») і іншых{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. == У беларускай літаратуры == У [[Беларуская літаратура|беларускай літаратуры]] вершы рамансавага тыпу сустракаюцца ў [[Я. Баршчэўскі|Я. Баршчэўскага]] («Дзеванька»), [[Я. Лучына|Я. Лучыны]] (раманс з паэмы «[[Гануся (паэма)|Гануся]]»), [[В. Дунін-Марцінкевіч|В. Дуніна-Марцінкевіча]] (два рамансы з камедыі «[[Пінская шляхта (п'еса)|Пінская шляхта]]») і іншых{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. Часам паэты пісалі рамансы ў разліку на тое, што яны будуць пакладзены на музыку. Сярод такіх твораў — «Раманс» («[[Зорка Венера ўзышла над Зямлёю...]]») [[М. Багдановіч]]а і «Раманс» [[Ю. Гаўрук]]а{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. У сучаснай беларускай паэзіі тэматычныя і [[Літаратурны жанр|жанравыя]] межы раманса пашырыліся, узніклі [[Сатыра|сатырычныя]] і [[гумар]]ыстычныя рамансы, напрыклад, «Раманс» і «Выхаваўчы раманс» [[М. Танк]]а{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|том=13|год=2001|артыкул=Раманс|аўтар=[[В. П. Рагойша|Рагойша В. П.]]|старонкі=295|ref=Рагойша}} * {{кніга |аўтар=Васина-Гроссман В. А. |загаловак=Музыка и поэтическое слово |частка=1—3 |месца=М. |год=1972—1978 |мова=ru}} * {{кніга |загаловак=Поэзия и музыка |месца=М. |год=1973 |мова=ru}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Літаратурныя жанры]] [[Катэгорыя:Паэзія]] 6o803ihs2h9tpy74ok4obuuspnrmdf8 5155007 5155005 2026-06-16T16:18:58Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5155007 wikitext text/x-wiki {{значэнні|Раманс (значэнні)}} '''Рама́нс''' (ад {{lang-es|romance}}) у [[паэзія|паэзіі]] — невялікі напеўны [[верш]] [[Лірыка|лірычнага]] характару, пераважна пра [[каханне]]{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. == Гісторыя і развіццё == У сярэдневяковай [[Іспанія|Іспаніі]] рамансамі называлі бытавыя песні на народнай ([[Іспанская мова|іспанскай]]) мове (у адрозненне ад [[Царкоўная музыка|царкоўных песень]] на [[лацінская мова|лацінскай мове]]). У XVI стагоддзі ў французскай паэзіі рамансамі называлі лірычную песню пра каханне. У такім значэнні тэрмін ужываўся і ва ўсходнеславянскіх, у тым ліку беларускай, літаратурах{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. У заходнееўрапейскай паэзіі былі папулярныя рамансы [[Ш. Мільвуа]] і [[Э. Парні]]. Свой зборнік «Рамансы без слоў» назваў [[П. Верлен]]. Падзагаловак «Раманс» ёсць у вершах [[В. Жукоўскі|В. Жукоўскага]] («Жаданне»), [[Аляксандр Сяргеевіч Пушкін|А. Пушкіна]] («Пад вечар, восенню пахмурнай») і іншых{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. == У беларускай літаратуры == У [[Беларуская літаратура|беларускай літаратуры]] вершы рамансавага тыпу сустракаюцца ў [[Я. Баршчэўскі|Я. Баршчэўскага]] («Дзеванька»), [[Я. Лучына|Я. Лучыны]] (раманс з паэмы «[[Гануся (паэма)|Гануся]]»), [[В. Дунін-Марцінкевіч|В. Дуніна-Марцінкевіча]] (два рамансы з камедыі «[[Пінская шляхта (п'еса)|Пінская шляхта]]») і іншых{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. Часам паэты пісалі рамансы ў разліку на тое, што яны будуць пакладзены на музыку. Сярод такіх твораў — «Раманс» («[[Зорка Венера ўзышла над Зямлёю...]]») [[М. Багдановіч]]а і «Раманс» [[Ю. Гаўрук]]а{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. У сучаснай беларускай паэзіі тэматычныя і [[Літаратурны жанр|жанравыя]] межы раманса пашырыліся, узніклі [[Сатыра|сатырычныя]] і [[гумар]]ыстычныя рамансы, напрыклад, «Раманс» і «Выхаваўчы раманс» [[М. Танк]]а{{sfn|Рагойша|2001|с=295}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/БЭ|том=13|год=2001|артыкул=Раманс|аўтар=[[В. П. Рагойша|Рагойша В. П.]]|старонкі=295|ref=Рагойша}} * {{кніга |аўтар=Васина-Гроссман В. А. |загаловак=Музыка и поэтическое слово |частка=1—3 |месца=М. |год=1972—1978 |мова=ru}} * {{кніга |загаловак=Поэзия и музыка |месца=М. |год=1973 |мова=ru}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Літаратурныя жанры]] [[Катэгорыя:Паэзія]] 2v427hkkf43emiennylddhubtud9r3s 0 809600 5155001 2026-06-16T16:14:46Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Чаховіч Уладзіслаў перанёс старонку [[Раманс (паэзія)]] у [[Раманс (літаратура)]] 5155001 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Раманс (літаратура)]] 4jhz0gua4ruw3w46rqtvwslzd854rwg 0 809601 5155008 2026-06-16T16:20:59Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «'''Рама́нс''' ({{lang-fr|romance}}<ref name="tsbm">{{verbum|tsbm|ramans|рама́нс}}</ref>) — шматзначны тэрмін. == Значэнні == * [[Раманс (музыка)|Раманс]] — музычна-паэтычны (камерны) вакальны твор для голасу з інструментальным суправаджэннем, а таксама невялікая музычная п’еса пявучага,...» 5155008 wikitext text/x-wiki '''Рама́нс''' ({{lang-fr|romance}}<ref name="tsbm">{{verbum|tsbm|ramans|рама́нс}}</ref>) — шматзначны тэрмін. == Значэнні == * [[Раманс (музыка)|Раманс]] — музычна-паэтычны (камерны) вакальны твор для голасу з інструментальным суправаджэннем, а таксама невялікая музычная п’еса пявучага, меладычнага характару<ref name="tsblm">{{verbum|tsblm2022|раманс|рама́нс}}</ref><ref name="tsbm" />. * [[Раманс (літаратура)|Раманс]] — невялікі лірычны верш песеннага або народнага складу (пераважна пра каханне), які часта кладзецца на музыку<ref name="tsblm" /><ref name="tsbm" />. * [[Раманс (іспанская літаратура)|Раманс]] — у іспанскай літаратуры XV—XVI стагоддзяў — верш апавядальнага (эпічнага або лірыка-драматычнага) зместу (зборнікі такіх твораў вядомыя як [[рамансера]]). * [[Раманс (апавяданне Віктара Цоя)|«Раманс»]] — апавяданне, напісанае савецкім рок-музыкантам [[Віктар Цой|Віктарам Цоем]] у 1987 годзе. == Гл. таксама == * {{нп5|Раманс у міноры (фільм)|«Раманс у міноры»|de|Romanze in Moll}} — нямецкі мастацкі фільм рэжысёра Хельмута Койтнера (1943). * [[Romance (значэнні)|Romance]] == Крыніцы == {{крыніцы}} {{неадназначнасць}} nifpw8264px7fvd4sdy7ixuld59krf8 0 809602 5155030 2026-06-16T17:33:31Z M.L.Bot 261 M.L.Bot перанёс старонку [[Кавалак жыцця]] у [[Слайс жыцця]] 5155030 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Слайс жыцця]] auognqaywjenggq9xgr0t5wbjaavyox 0 809603 5155031 2026-06-16T17:34:15Z M.L.Bot 261 Перасылае да [[Слайс жыцця]] 5155031 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Слайс жыцця]] auognqaywjenggq9xgr0t5wbjaavyox 0 809604 5155035 2026-06-16T17:44:39Z M.L.Bot 261 Перасылае да [[Слайс жыцця]] 5155035 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Слайс жыцця]] auognqaywjenggq9xgr0t5wbjaavyox 0 809605 5155036 2026-06-16T17:45:15Z M.L.Bot 261 Перасылае да [[Слайс жыцця]] 5155036 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Слайс жыцця]] auognqaywjenggq9xgr0t5wbjaavyox 0 809606 5155037 2026-06-16T17:45:47Z M.L.Bot 261 Перасылае да [[Слайс жыцця]] 5155037 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Слайс жыцця]] auognqaywjenggq9xgr0t5wbjaavyox 0 809607 5155045 2026-06-16T18:17:04Z Tauchaut 169900 Створана перакладам першага раздзела старонкі «[[:ru:Special:Redirect/revision/149933499|Зависимый тип]]» 5155045 wikitext text/x-wiki '''Залежны тып''' ({{Lang-en|dependent type}} [[Английский язык|англ.]]&nbsp;<span data-ve-ignore="" lang="en" style="font-style:italic;">dependent type</span> ) у [[Інфарматыка|інфарматыцы]] і [[Логіка|логіцы]] - тып, які залежыць ад некаторага значэння. Залежныя тыпы граюць ключавую ролю ў інтуіцыянісцкай тэорыі тыпаў і пабудове [[Функцыянальнае праграмаванне|функцыянальных моў праграмавання]] такіх як ATS, Agda, {{Не перакладзена|Epigram (язык программирования)|Epigram|en|Epigram (programming language)}} і Idris . Напрыклад, тып, які апісвае ''n'' – картэжы сапраўдных лікаў, з'яўляецца залежным, бо ён «залежыць» ад велічыні ''n'' . Рашэнне аб роўнасці залежных тыпаў у праграме можа запатрабаваць вылічэнняў. Калі ў залежных тыпах дапушчана выкарыстанне адвольных значэнняў, то рашэнне аб роўнасці тыпаў можа складацца з праверкі роўнасці выніку працы дзвюх адвольных праграм. Такім чынам, праверка тыпу становіцца невырашальнай задачай. Ізамарфізм Кары - Ховарда дазваляе будаваць тыпы для выражэння колькі заўгодна складаных матэматычных уласцівасцяў. Калі прадстаўлены канструктыўны доказ таго, што тып «заселены» (гэта значыць, існуе хаця б адно значэнне гэтага тыпу), кампілятар зможа праверыць гэты доказ і ператварыць яго ў выкананы код, які вылічае значэнне. Наяўнасць праверкі доказаў робіць залежна-тыпізаваныя мовы падобнымі да праграмнага забеспячэння аўтаматызацыі доказаў (напрыклад, інтэрактыўны доказ тэарэм Coq ). r5433zdrfv9i8s3drgn1b1yng3c2xsd 5155065 5155045 2026-06-16T18:52:36Z DobryBrat 5701 вікіфікацыя, пунктуацыя, афармленне, шаблон, не пастаўлены тэматычныя катэгорыі, не запоўнены шаблон-картка 5155065 wikitext text/x-wiki {{без карткі|}} {{Няма катэгорый}} '''Залежны тып''' ({{Lang-en|dependent type}}) у [[Інфарматыка|інфарматыцы]] і [[Логіка|логіцы]] — тып, які залежыць ад некаторага значэння. Залежныя тыпы граюць ключавую ролю ў інтуіцыянісцкай тэорыі тыпаў і пабудове [[Функцыянальнае праграмаванне|функцыянальных моў праграмавання]] такіх як ATS, Agda, {{Не перакладзена|Epigram (язык программирования)|Epigram|en|Epigram (programming language)}} і Idris . Напрыклад, тып, які апісвае ''n'' — картэжы сапраўдных лікаў, з’яўляецца залежным, бо ён «залежыць» ад велічыні ''n''. Рашэнне аб роўнасці залежных тыпаў у праграме можа запатрабаваць вылічэнняў. Калі ў залежных тыпах дапушчана выкарыстанне адвольных значэнняў, то рашэнне аб роўнасці тыпаў можа складацца з праверкі роўнасці выніку працы дзвюх адвольных праграм. Такім чынам, праверка тыпу становіцца невырашальнай задачай. Ізамарфізм Кары — Ховарда дазваляе будаваць тыпы для выражэння колькі заўгодна складаных матэматычных уласцівасцяў. Калі прадстаўлены канструктыўны доказ таго, што тып «заселены» (гэта значыць, існуе хаця б адно значэнне гэтага тыпу), кампілятар зможа праверыць гэты доказ і ператварыць яго ў выкананы код, які вылічае значэнне. Наяўнасць праверкі доказаў робіць залежна-тыпізаваныя мовы падобнымі да праграмнага забеспячэння аўтаматызацыі доказаў (напрыклад, інтэрактыўны доказ тэарэм Coq). {{Тыпы даных}} 04n6pw2gq4clx4h8cxiazzzeetwv2wy 5155066 5155065 2026-06-16T18:53:24Z DobryBrat 5701 DobryBrat перанёс старонку [[Зависимый тип]] у [[Залежны тып]] не пакінуўшы перасылкі: Назва з памылкай правапісу 5155065 wikitext text/x-wiki {{без карткі|}} {{Няма катэгорый}} '''Залежны тып''' ({{Lang-en|dependent type}}) у [[Інфарматыка|інфарматыцы]] і [[Логіка|логіцы]] — тып, які залежыць ад некаторага значэння. Залежныя тыпы граюць ключавую ролю ў інтуіцыянісцкай тэорыі тыпаў і пабудове [[Функцыянальнае праграмаванне|функцыянальных моў праграмавання]] такіх як ATS, Agda, {{Не перакладзена|Epigram (язык программирования)|Epigram|en|Epigram (programming language)}} і Idris . Напрыклад, тып, які апісвае ''n'' — картэжы сапраўдных лікаў, з’яўляецца залежным, бо ён «залежыць» ад велічыні ''n''. Рашэнне аб роўнасці залежных тыпаў у праграме можа запатрабаваць вылічэнняў. Калі ў залежных тыпах дапушчана выкарыстанне адвольных значэнняў, то рашэнне аб роўнасці тыпаў можа складацца з праверкі роўнасці выніку працы дзвюх адвольных праграм. Такім чынам, праверка тыпу становіцца невырашальнай задачай. Ізамарфізм Кары — Ховарда дазваляе будаваць тыпы для выражэння колькі заўгодна складаных матэматычных уласцівасцяў. Калі прадстаўлены канструктыўны доказ таго, што тып «заселены» (гэта значыць, існуе хаця б адно значэнне гэтага тыпу), кампілятар зможа праверыць гэты доказ і ператварыць яго ў выкананы код, які вылічае значэнне. Наяўнасць праверкі доказаў робіць залежна-тыпізаваныя мовы падобнымі да праграмнага забеспячэння аўтаматызацыі доказаў (напрыклад, інтэрактыўны доказ тэарэм Coq). {{Тыпы даных}} 04n6pw2gq4clx4h8cxiazzzeetwv2wy 5155079 5155066 2026-06-16T19:41:08Z JerzyKundrat 174 5155079 wikitext text/x-wiki {{без карткі|}} {{Машынны пераклад}} '''Залежны тып''' ({{Lang-en|dependent type}}) у [[Інфарматыка|інфарматыцы]] і [[Логіка|логіцы]] — тып, які залежыць ад некаторага значэння. Залежныя тыпы граюць ключавую ролю ў інтуіцыянісцкай тэорыі тыпаў і пабудове [[Функцыянальнае праграмаванне|функцыянальных моў праграмавання]] такіх як ATS, Agda, {{Не перакладзена|Epigram (язык программирования)|Epigram|en|Epigram (programming language)}} і Idris . Напрыклад, тып, які апісвае ''n'' — картэжы сапраўдных лікаў, з’яўляецца залежным, бо ён «залежыць» ад велічыні ''n''. Рашэнне аб роўнасці залежных тыпаў у праграме можа запатрабаваць вылічэнняў. Калі ў залежных тыпах дапушчана выкарыстанне адвольных значэнняў, то рашэнне аб роўнасці тыпаў можа складацца з праверкі роўнасці выніку працы дзвюх адвольных праграм. Такім чынам, праверка тыпу становіцца невырашальнай задачай. Ізамарфізм Кары — Ховарда дазваляе будаваць тыпы для выражэння колькі заўгодна складаных матэматычных уласцівасцяў. Калі прадстаўлены канструктыўны доказ таго, што тып «заселены» (гэта значыць, існуе хаця б адно значэнне гэтага тыпу), кампілятар зможа праверыць гэты доказ і ператварыць яго ў выкананы код, які вылічае значэнне. Наяўнасць праверкі доказаў робіць залежна-тыпізаваныя мовы падобнымі да праграмнага забеспячэння аўтаматызацыі доказаў (напрыклад, інтэрактыўны доказ тэарэм Coq). {{Тыпы даных}} [[Катэгорыя:Тыпы даных]] 9q6hi2csgfc9bdhjwood000oy88rhn9 0 809608 5155071 2026-06-16T19:03:39Z Plaga med 116903 Plaga med перанёс старонку [[Лаялізм]] у [[Лаялісты]] 5155071 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Лаялісты]] py7ms3g2djwfb1tjpty9w0fdl7uariw 0 809609 5155075 2026-06-16T19:07:27Z Антон 740 76022 Новая старонка: «[[Файл:Luchina.JPG|thumb|Лучына асвятляе жыллё]] '''Лучы{{subst:націск}}на'''<ref>{{Артыкул|аўтар=[[Сымон Барыс]].|загаловак=Этнаграфічны тлумачальны слоўнік|спасылка=https://pawet.net/files/ns1327.pdf|выданне=[[Наша слова (1990)|Наша слова]]|тып=|год=17 мая 2017|нумар=20 (1327)|старонкі=3|issn=}}</ref> —...» 5155075 wikitext text/x-wiki [[Файл:Luchina.JPG|thumb|Лучына асвятляе жыллё]] '''Лучы́на'''<ref>{{Артыкул|аўтар=[[Сымон Барыс]].|загаловак=Этнаграфічны тлумачальны слоўнік|спасылка=https://pawet.net/files/ns1327.pdf|выданне=[[Наша слова (1990)|Наша слова]]|тып=|год=17 мая 2017|нумар=20 (1327)|старонкі=3|issn=}}</ref> — тонкая адшчэпленая палоска з драўніны. Даўжыня дасягала [[аршын]]а (71 сантыметр). Выкарыстоўвалася для асвятлення жылля, як сродак распальвання [[вогнішча]]{{sfn|ЭГБ|1997|с=405}}. Рабілася лучына з [[хвоя|хвоі]], [[бяроза|бярозы]], [[асіна|асіны]], [[дуб]]а і іншых дрэў{{sfn|Русская изба|1999|с=249}}. Прадмет замацоўваўся ў размешчаным пад комінам-дымаходам [[лучнік]]у. Лучына выкарыстоўвалася ў сялянскім побыце да пачатку ХХ стагоддзя, ёй таксама карысталіся ў гады [[нямецкая акупацыя Беларусі (1941—1944)|нямецкай акупацыі Беларусі (1941—1944)]]{{sfn|ЭГБ|1997|с=405}}. {{Урэзка | Выраўноўванне = left | Без разрываў = 1 | Загаловак = Згінула сонца… | Утрыманне = <poem> Гасне лучына у нізенькай хатцы, К матчыным дзеці льнуць грудзям худым Трудна са сцюжай дзікаю збратацца Хатцы, і матцы, і дзеткам малым<ref>{{cite web|author=|date=|url=https://knihi.com/Janka_Kupala/Zhinula_sonca.html|title=Янка Купала. Згінула сонца…|format=|work=|publisher=[[Беларуская Палічка]]|access-date=2026-06-16|archive-date=|archive-url=}}</ref>. </poem> | Подпіс = ''Я. Купала'' }} Лучына шырока адлюстравана ў песнях, прымаўках, параўнаннях. Псеўданім з такой назвай выкарыстоўваў беларускі пісьменнік [[Янка Лучына|Іван Неслухоўскі]]. [[Карусь Каганец|Казімір Кастравіцкі]] і [[Алег Бембель]] абралі сабе псеўданімы «[[каганец]]» і «зніч»{{sfn|ЭГБ|1997|с=405}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/ЭГБ|4|Лучына||405}} * {{Кніга|аўтар=|частка=Лучина|загаловак=Русская изба (Внутреннее пространство, убранство дома, мебель, утварь): Иллюстрированная энциклопедия|спасылка=https://www.booksite.ru/fulltext/rusizba/text2.pdf|адказны=Авт.-сост: Д. А. Баранов, О. Г. Баранова, Е. Л. Мадлевская и др|месца=СПб.|выдавецтва=Искусство—СПБ|год=1999|старонкі=249|старонак=376|isbn=5-210-01502-5|ref=Русская изба}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Прадметы побыту]] [[Катэгорыя:Крыніцы святла]] bmuu601l4nw3opxp809z9x1glzsebxy 5155093 5155075 2026-06-16T20:42:17Z JerzyKundrat 174 5155093 wikitext text/x-wiki [[Файл:Luchina.JPG|thumb|Лучына асвятляе жыллё]] '''Лучы́на'''<ref>{{Артыкул|аўтар=[[Сымон Барыс]].|загаловак=Этнаграфічны тлумачальны слоўнік|спасылка=https://pawet.net/files/ns1327.pdf|выданне=[[Наша слова (1990)|Наша слова]]|тып=|год=17 мая 2017|нумар=20 (1327)|старонкі=3|issn=}}</ref> — тонкая адшчэпленая палоска з драўніны. Даўжыня дасягала [[аршын]]а (71 сантыметр). Выкарыстоўвалася для асвятлення жылля, як сродак распальвання [[вогнішча]]{{sfn|ЭГБ|1997|с=405}}. Рабілася лучына з [[хвоя|хвоі]], [[бяроза|бярозы]], [[асіна|асіны]], [[дуб]]а і іншых дрэў{{sfn|Русская изба|1999|с=249}}. Прадмет замацоўваўся ў размешчаным пад комінам-дымаходам [[лучнік]]у. Лучына выкарыстоўвалася ў сялянскім побыце да пачатку ХХ стагоддзя, ёй таксама карысталіся ў гады [[нямецкая акупацыя Беларусі (1941—1944)|нямецкай акупацыі Беларусі (1941—1944)]]{{sfn|ЭГБ|1997|с=405}}. {{Урэзка | Выраўноўванне = left | Без разрываў = 1 | Загаловак = Згінула сонца… | Утрыманне = <poem> Гасне лучына у нізенькай хатцы, К матчыным дзеці льнуць грудзям худым Трудна са сцюжай дзікаю збратацца Хатцы, і матцы, і дзеткам малым<ref>{{cite web|author=|date=|url=https://knihi.com/Janka_Kupala/Zhinula_sonca.html|title=Янка Купала. Згінула сонца…|format=|work=|publisher=[[Беларуская Палічка]]|access-date=2026-06-16|archive-date=|archive-url=}}</ref>. </poem> | Подпіс = ''Я. Купала'' }} Лучына шырока адлюстравана ў песнях, прымаўках, параўнаннях. Беларускі пісьменнік [[Янка Лучына]] (Іван Неслухоўскі) сваім псеўданімам сімвалізаваў духоўную лучнасць творчасці з беларускім народам і яе асветніцкую ролю. [[Карусь Каганец|Казімір Кастравіцкі]] і [[Алег Бембель]] абралі сабе псеўданімы «[[каганец]]» і «зніч»{{sfn|ЭГБ|1997|с=405}}. == Крыніцы == {{крыніцы}} == Літаратура == * {{Крыніцы/ЭГБ|4|Лучына||405}} * {{Кніга|аўтар=|частка=Лучина|загаловак=Русская изба (Внутреннее пространство, убранство дома, мебель, утварь): Иллюстрированная энциклопедия|спасылка=https://www.booksite.ru/fulltext/rusizba/text2.pdf|адказны=Авт.-сост: Д. А. Баранов, О. Г. Баранова, Е. Л. Мадлевская и др|месца=СПб.|выдавецтва=Искусство—СПБ|год=1999|старонкі=249|старонак=376|isbn=5-210-01502-5|ref=Русская изба}} == Спасылкі == {{Commons|Category:}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Прадметы побыту]] [[Катэгорыя:Крыніцы святла]] 569684rvigbp62utxlcb1re6jz16h1o 0 809610 5155102 2026-06-16T20:54:39Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Перасылае да [[SoundCloud]] 5155102 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[SoundCloud]] qivy9yuscba7y7ftg7rgwle0iwn9jp1 0 809611 5155103 2026-06-16T20:55:25Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Перасылае да [[Анастасія Валер’еўна Шпакоўская]] 5155103 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Анастасія Валер’еўна Шпакоўская]] 6qo8cclnczq7rloqh2bl84fiduftrbi 0 809612 5155106 2026-06-16T21:04:29Z JerzyKundrat 174 Новая старонка: «{{ДД}} '''Сямён Яўнутавіч''' (XIV — пачатак XV ст.) — удзельны князь з дынастыі Гедзімінавічаў. Сын [[Яўнут]]а Гедзімінавіча. У гістарычных крыніцах згадваецца як князь [[Свіслацкае княства|свіслацкі]] (кіраваў прыблізна з 1390-х да 1411 года). Звесткі пра яго жыццё ф...» 5155106 wikitext text/x-wiki {{ДД}} '''Сямён Яўнутавіч''' (XIV — пачатак XV ст.) — удзельны князь з дынастыі Гедзімінавічаў. Сын [[Яўнут]]а Гедзімінавіча. У гістарычных крыніцах згадваецца як князь [[Свіслацкае княства|свіслацкі]] (кіраваў прыблізна з 1390-х да 1411 года). Звесткі пра яго жыццё фрагментарныя і захаваліся пераважна ў летапісах і дыпламатычных дакументах таго часу. Яго бацька — Яўнут (у хрышчэнні Іван) пэўны час займаў віленскі сталец, а пасля звяржэння атрымаў [[Заслаўскае княства]]. Брат Сямёна, [[Міхаіл Яўнутавіч]], стаў родапачынальнікам князёў Заслаўскіх. Падчас міжусобнай вайны ў [[ВКЛ]] паміж [[Вітаўт]]ам і [[Ягайла]]м які ўзяў бок Ягайлы. Вітаўт у 1390 годзе захапіў [[Свіслач (Асіповіцкі раён)|Свіслач]] і ўзяў Сямёна Яўнутавіча ў палон. Каб заручыцца падтрымкай [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэна]], Вітаўт аддаў Сямёна (разам з іншымі сваякамі і баярамі) крыжакам у якасці палітычнага заложніка. Пасля вызвалення Сямён вярнуўся на радзіму і прызнаў уладу Вітаўта. У 1411 годзе яго імя фігуруе сярод удзельных князёў, якія падпісалі другі [[Першы Тарунскі мір|Тарунскі мір]] паміж Вялікім Княствам Літоўскім, Польшчай і Тэўтонскім ордэнам пасля [[Грунвальдская бітва|Грунвальдскай бітвы]]. Сямён запісаны ў знакамітым Кіева-Пячэрскім памянніку. Цікава, што там ён згадваецца з тытулам «вялікі князь» — гісторыкі звязваюць гэта з сямейнай памяццю пра тое, што яго бацька калісьці быў вялікім князем літоўскім.Дакладная дата смерці і звесткі пра наяўнасць у яго нашчадкаў у гістарычных крыніцах адсутнічаюць, пасля 1411 года звесткі пра яго абрываюцца. {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гедзімінавічы]] o91k2vzkm2nqnz5ouuj2hqw05g9vqny 5155108 5155106 2026-06-16T21:05:34Z JerzyKundrat 174 5155108 wikitext text/x-wiki {{ДД}} '''Сямён Яўнутавіч''' (XIV — пачатак XV ст.) — удзельны князь з дынастыі Гедзімінавічаў. Сын [[Яўнут]]а Гедзімінавіча. У гістарычных крыніцах згадваецца як князь [[Свіслацкае княства|свіслацкі]] (кіраваў прыблізна з 1390-х да 1411 года). Звесткі пра яго жыццё фрагментарныя і захаваліся пераважна ў летапісах і дыпламатычных дакументах таго часу. Яго бацька — Яўнут (у хрышчэнні Іван) пэўны час займаў віленскі сталец, а пасля звяржэння атрымаў [[Заслаўскае княства]]. Брат Сямёна, [[Міхаіл Яўнутавіч]], стаў родапачынальнікам князёў Заслаўскіх. Падчас міжусобнай вайны ў [[ВКЛ]] паміж [[Вітаўт]]ам і [[Ягайла]]м які ўзяў бок Ягайлы. Вітаўт у 1390 годзе захапіў [[Свіслач (Асіповіцкі раён)|Свіслач]] і ўзяў Сямёна Яўнутавіча ў палон. Каб заручыцца падтрымкай [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэна]], Вітаўт аддаў Сямёна (разам з іншымі сваякамі і баярамі) крыжакам у якасці палітычнага заложніка. Пасля вызвалення Сямён вярнуўся на радзіму і прызнаў уладу Вітаўта. У 1411 годзе яго імя фігуруе сярод удзельных князёў, якія падпісалі другі [[Першы Тарунскі мір|Тарунскі мір]] паміж Вялікім Княствам Літоўскім, Польшчай і Тэўтонскім ордэнам пасля [[Грунвальдская бітва|Грунвальдскай бітвы]]. Сямён запісаны ў знакамітым Кіева-Пячэрскім памянніку. Цікава, што там ён згадваецца з тытулам «вялікі князь» — гісторыкі звязваюць гэта з сямейнай памяццю пра тое, што яго бацька калісьці быў вялікім князем літоўскім.Дакладная дата смерці і звесткі пра наяўнасць у яго нашчадкаў у гістарычных крыніцах адсутнічаюць, пасля 1411 года звесткі пра яго абрываюцца. {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гедзімінавічы]] t28psfnn64tupvzf7229b7jjk090ujm 5155111 5155108 2026-06-16T21:06:20Z JerzyKundrat 174 5155111 wikitext text/x-wiki {{ДД}} '''Сямён Яўнутавіч''' (XIV — пачатак XV ст.) — удзельны князь з дынастыі Гедзімінавічаў. Сын [[Яўнут]]а Гедзімінавіча. У гістарычных крыніцах згадваецца як князь [[Свіслацкае княства|свіслацкі]] (кіраваў прыблізна з 1390-х да 1411 года). Звесткі пра яго жыццё фрагментарныя і захаваліся пераважна ў летапісах і дыпламатычных дакументах таго часу. Яго бацька — Яўнут (у хрышчэнні Іван) пэўны час займаў віленскі сталец, а пасля звяржэння атрымаў [[Заслаўскае княства]]. Брат Сямёна, [[Міхаіл Яўнутавіч]], стаў родапачынальнікам князёў Заслаўскіх. Падчас міжусобнай вайны ў [[ВКЛ]] паміж [[Вітаўт]]ам і [[Ягайла]]м які ўзяў бок Ягайлы. Вітаўт у 1390 годзе захапіў [[Свіслач (Асіповіцкі раён)|Свіслач]] і ўзяў Сямёна Яўнутавіча ў палон. Каб заручыцца падтрымкай [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэна]], Вітаўт аддаў Сямёна (разам з іншымі сваякамі і баярамі) крыжакам у якасці палітычнага заложніка. Пасля вызвалення Сямён вярнуўся на радзіму і прызнаў уладу Вітаўта. У 1411 годзе яго імя фігуруе сярод удзельных князёў, якія падпісалі другі [[Першы Тарунскі мір|Тарунскі мір]] паміж Вялікім Княствам Літоўскім, Польшчай і Тэўтонскім ордэнам пасля [[Грунвальдская бітва|Грунвальдскай бітвы]]. Сямён запісаны ў знакамітым Кіева-Пячэрскім памянніку. Цікава, што там ён згадваецца з тытулам «вялікі князь» — гісторыкі звязваюць гэта з сямейнай памяццю пра тое, што яго бацька калісьці быў вялікім князем літоўскім.Дакладная дата смерці і звесткі пра наяўнасць у яго нашчадкаў у гістарычных крыніцах адсутнічаюць, пасля 1411 года звесткі пра яго абрываюцца. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гедзімінавічы]] 6gb3ropy8lzoa7olydix8bjcgfg1x4s 5155112 5155111 2026-06-16T21:07:45Z JerzyKundrat 174 5155112 wikitext text/x-wiki {{ДД}} '''Сямён Яўнутавіч''' (XIV — пачатак XV ст.) — удзельны князь з дынастыі Гедзімінавічаў. Сын [[Яўнут]]а Гедзімінавіча. У гістарычных крыніцах згадваецца як князь [[Свіслацкае княства|свіслацкі]] (кіраваў прыблізна з 1390-х да 1411 года). Звесткі пра яго жыццё фрагментарныя і захаваліся пераважна ў летапісах і дыпламатычных дакументах таго часу. Яго бацька — Яўнут (у хрышчэнні Іван) пэўны час займаў віленскі сталец, а пасля звяржэння атрымаў [[Заслаўскае княства]]. Брат Сямёна, [[Міхаіл Яўнутавіч]], стаў родапачынальнікам князёў Заслаўскіх. Падчас міжусобнай вайны ў [[ВКЛ]] паміж [[Вітаўт]]ам і [[Ягайла]]м прыняў бок апошняга. Вітаўт у 1390 годзе захапіў [[Свіслач (Асіповіцкі раён)|Свіслач]] і ўзяў Сямёна Яўнутавіча ў палон. Каб заручыцца падтрымкай [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэна]], Вітаўт аддаў Сямёна (разам з іншымі сваякамі і баярамі) крыжакам у якасці палітычнага заложніка. Пасля вызвалення Сямён вярнуўся на радзіму і прызнаў уладу Вітаўта. У 1411 годзе яго імя фігуруе сярод удзельных князёў, якія падпісалі другі [[Першы Тарунскі мір|Тарунскі мір]] паміж Вялікім Княствам Літоўскім, Польшчай і Тэўтонскім ордэнам пасля [[Грунвальдская бітва|Грунвальдскай бітвы]]. Сямён запісаны ў знакамітым Кіева-Пячэрскім памянніку. Цікава, што там ён згадваецца з тытулам «вялікі князь» — гісторыкі звязваюць гэта з сямейнай памяццю пра тое, што яго бацька калісьці быў вялікім князем літоўскім.Дакладная дата смерці і звесткі пра наяўнасць у яго нашчадкаў у гістарычных крыніцах адсутнічаюць, пасля 1411 года звесткі пра яго абрываюцца. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гедзімінавічы]] erudgh64gha44y0zo0v6luu1gyizh6g 5155133 5155112 2026-06-16T22:12:28Z JerzyKundrat 174 5155133 wikitext text/x-wiki {{ДД}} '''Сямён Яўнутавіч''' (XIV — пачатак XV ст.) — удзельны князь з дынастыі Гедзімінавічаў. Сын [[Яўнут]]а Гедзімінавіча. У гістарычных крыніцах згадваецца як князь [[Свіслацкае княства|свіслацкі]] (кіраваў прыблізна з 1390-х да 1411 года). Звесткі пра яго жыццё фрагментарныя і захаваліся пераважна ў летапісах і дыпламатычных дакументах таго часу. Яго бацька — Яўнут (у хрышчэнні Іван) пэўны час займаў віленскі сталец, а пасля звяржэння атрымаў [[Заслаўскае княства]]. Брат Сямёна, [[Міхаіл Яўнутавіч]], стаў родапачынальнікам князёў Заслаўскіх. Падчас міжусобнай вайны ў [[ВКЛ]] паміж [[Вітаўт]]ам і [[Ягайла]]м прыняў бок апошняга. Вітаўт у 1390 годзе захапіў [[Свіслач (Асіповіцкі раён)|Свіслач]] і ўзяў Сямёна Яўнутавіча ў палон. Каб заручыцца падтрымкай [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэна]], Вітаўт аддаў Сямёна (разам з іншымі сваякамі і баярамі) крыжакам у якасці палітычнага заложніка. Пасля вызвалення Сямён вярнуўся на радзіму і прызнаў уладу Вітаўта. У 1411 годзе яго імя фігуруе сярод удзельных князёў, якія падпісалі [[другі Тарунскі мір]] паміж Вялікім Княствам Літоўскім, Польшчай і Тэўтонскім ордэнам пасля [[Грунвальдская бітва|Грунвальдскай бітвы]]. Сямён запісаны ў знакамітым Кіева-Пячэрскім памянніку. Цікава, што там ён згадваецца з тытулам «вялікі князь» — гісторыкі звязваюць гэта з сямейнай памяццю пра тое, што яго бацька калісьці быў вялікім князем літоўскім.Дакладная дата смерці і звесткі пра наяўнасць у яго нашчадкаў у гістарычных крыніцах адсутнічаюць, пасля 1411 года звесткі пра яго абрываюцца. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гедзімінавічы]] 65lgoww5rx0d2tpg7pkkms7n8odnoiy 5155134 5155133 2026-06-16T22:13:18Z JerzyKundrat 174 5155134 wikitext text/x-wiki {{ДД}} '''Сямён Яўнутавіч''' (XIV — пачатак XV ст.) — удзельны князь з дынастыі Гедзімінавічаў. Сын [[Яўнут]]а Гедзімінавіча. У гістарычных крыніцах згадваецца як князь [[Свіслацкае княства|свіслацкі]] (кіраваў прыблізна з 1390-х да 1411 года). Звесткі пра яго жыццё фрагментарныя і захаваліся пераважна ў летапісах і дыпламатычных дакументах таго часу. Яго бацька — Яўнут (у хрышчэнні Іван) пэўны час займаў віленскі сталец, а пасля звяржэння атрымаў [[Заслаўскае княства]]. Брат Сямёна, [[Міхаіл Яўнутавіч]], стаў родапачынальнікам князёў Заслаўскіх. Падчас міжусобнай вайны ў [[ВКЛ]] паміж [[Вітаўт]]ам і [[Ягайла]]м прыняў бок апошняга. Вітаўт у 1390 годзе захапіў [[Свіслач (Асіповіцкі раён)|Свіслач]] і ўзяў Сямёна Яўнутавіча ў палон. Каб заручыцца падтрымкай [[Тэўтонскі ордэн|Тэўтонскага ордэна]], Вітаўт аддаў Сямёна (разам з іншымі сваякамі і баярамі) крыжакам у якасці палітычнага заложніка. Пасля вызвалення Сямён вярнуўся на радзіму і прызнаў уладу Вітаўта. У 1411 годзе яго імя фігуруе сярод удзельных князёў, якія падпісалі [[першы Тарунскі мір|Тарунскі мір]] паміж Вялікім Княствам Літоўскім, Польшчай і Тэўтонскім ордэнам пасля [[Грунвальдская бітва|Грунвальдскай бітвы]]. Сямён запісаны ў знакамітым Кіева-Пячэрскім памянніку. Цікава, што там ён згадваецца з тытулам «вялікі князь» — гісторыкі звязваюць гэта з сямейнай памяццю пра тое, што яго бацька калісьці быў вялікім князем літоўскім.Дакладная дата смерці і звесткі пра наяўнасць у яго нашчадкаў у гістарычных крыніцах адсутнічаюць, пасля 1411 года звесткі пра яго абрываюцца. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гедзімінавічы]] 1e9h4rbxszrmia5kugzm858gnjscrhs 0 809613 5155107 2026-06-16T21:05:28Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 Новая старонка: «{{Музыкант |Імя = Алесь Дзянісаў |Арыгінал імя = |Фота = |Шырыня = |Подпіс = |Імя пры нараджэнні = |Дата нараджэння = |Месца нараджэння = |Дата смерці = |Месца смерці = |Грамадзянства = {{Сцягафікацыя|Беларусь}...» 5155107 wikitext text/x-wiki {{Музыкант |Імя = Алесь Дзянісаў |Арыгінал імя = |Фота = |Шырыня = |Подпіс = |Імя пры нараджэнні = |Дата нараджэння = |Месца нараджэння = |Дата смерці = |Месца смерці = |Грамадзянства = {{Сцягафікацыя|Беларусь}} |Прафесія = [[музыка]], [[спявак]], [[журналіст]], [[настаўнік]] |Інструменты = [[гітара]], [[вакал]] |Жанр = [[панк-рок]], [[фолк-панк]], [[акустычная музыка]] |Гады актыўнасці = з 1990-х |Калектывы = «КальЯн», «Людзі на балоце», «[[Dzieciuki]]» }} '''Але́сь Дзяні́саў''' — беларускі музыка, спявак і журналіст з [[Гродна]]. З’яўляецца фронтмэнам фолк-панк-гурта «[[Dzieciuki]]», а таксама сузаснавальнікам і ўдзельнікам калектываў «[[КальЯн]]» і «[[Людзі на балоце (гурт)|Людзі на балоце]]». Вядомы выкананнем песень на гістарычную тэматыку і на вершы беларускіх класікаў, а таксама сваёй актыўнай грамадзянскай пазіцыяй. == Біяграфія і раннія гады == Музыка прысутнічала ў жыцці Алеся з дзяцінства. Яго маці ўсю жыццё працавала настаўніцай музыкі па класе [[Фартэпіяна|фартэпіяна]]. Сам ён правучыўся ў музычнай школе толькі адзін год, пасля чаго кінуў заняткі. Знаёмства з рок-музыкай адбылося ў шасцігадовым узросце, калі бацька прывёз з [[Венгрыя|Венгрыі]] вінілавыя кружэлкі «[[The Rolling Stones]]», «[[The Beatles]]» і «[[Led Zeppelin]]». Самастойна асвойваць [[гітара|гітару]] Дзянісаў пачаў у 10-м класе, а першай песняй, якую ён зайграў, стала «Электрычка» [[Віктар Робертавіч Цой|Віктара Цоя]]<ref name="artists">{{cite web|url=https://artists.byculture.org/ales_dzianisau.html|title=Алесь Дзянісаў: «Смеласць у тым, што ты пераступаеш праз страх і штосьці робіш»|publisher=Artists.byculture.org|lang=be|accessdate=16 чэрвеня 2026}}</ref>. Алесь Дзянісаў атрымаў гістарычную адукацыю ва ўніверсітэце і на працягу 10 гадоў працаваў настаўнікам у школе. Сваю педагагічную дзейнасць ён сумяшчаў з удзелам у андэграўндным панк-гурце «[[КальЯн]]». Музыка адзначаў, што першая палова 1990-х гадоў прайшла для яго пад уплывам трэш-металу («[[Slayer]]», «[[Metallica]]», «[[Testament]]»), а ў канцы 1990-х ён далучыўся да хвалі панк-року, якая, на яго думку, несла больш свабоды<ref name="artists"/>. == Музычная дзейнасць == === «КальЯн» === Пачатак сур’ёзнай музычнай кар’еры Дзянісава звязаны з гродзенскім панк-гуртом «КальЯн», які выконваў песні з вострымі сацыяльна-палітычнымі тэкстамі. Гурт існаваў перыядамі: запісваў альбом, даваў канцэрты, пасля чаго прыпыняў дзейнасць да набору новага матэрыялу і складу. Першы альбом «[[У краіне цудаў]]» выйшаў у 1997 годзе. Да моманту запісу апошняга альбома «[[Антыпазітыў]]» у 2011 годзе Дзянісаў заставаўся адзіным удзельнікам з першапачатковага складу. Пасля гэтага музыка вырашыў паставіць кропку ў гісторыі калектыву, каб шукаць новыя формы выказвання свайго светапогляду<ref name="artists"/>. === «Людзі на балоце» і «Dzieciuki» === У 2011 годзе Дзянісаў пачаў працаваць з акустычным гучаннем, у выніку чаго ўзнік гурт «[[Людзі на балоце (гурт)|Людзі на балоце]]». Калектыў актыўна гастраляваў па фестывалях у Беларусі, [[Польшча|Польшчы]] і [[Літва|Літве]]<ref name="artists"/>. У 2012 годзе з падачы [[Дзяніс Жыгавец|Дзяніса Жыгаўца]] і [[Павел Трублін|Паўла Трубліна]] быў створаны фолк-панк-гурт «[[Dzieciuki]]». Ініцыятары прапанавалі Дзянісаву стварыць праект на гістарычную тэматыку, але з вясёлым і драйвовым падачай, у адрозненне ад традыцыйнай трагічнай манеры выканання такіх песень, як у [[Андрэй Мельнікаў (бард)|Андрэя Мельнікава]] ці [[Сяржук Сокалаў-Воюш|Сяржука Сокалава-Воюша]]. Нягледзячы на папулярнасць, гурт не стаў камерцыйным праектам: музыкі працягвалі працаваць на асноўных працах, а каля 70 % канцэртаў «Dzieciuki» давалі ў Польшчы з-за абмежаванняў і негалосных забарон на выступы ў Беларусі<ref name="artists"/>. === Сольныя і іншыя праекты === З часам Алесь Дзянісаў пачаў усё больш адыходзіць ад панк-року і хардкору ў бок акустыкі і працы з беларускай паэзіяй. Ён запісаў сольны альбом на вершы [[Уладзімір Сямёнавіч Караткевіч|Уладзіміра Караткевіча]] «[[Леаніды вяртаюцца]]». У планах музыкі — стварэнне альбомаў на вершы гродзенскіх паэтаў, у прыватнасці, [[Данута Бічэль|Дануты Бічэль]], а таксама праект з беларускамоўнымі перакладамі песень [[Булат Шалвавіч Акуджава|Булата Акуджавы]] (у супрацоўніцтве з паэтам [[Андрэй Валер'евіч Хадановіч|Андрэем Хадановічам]])<ref name="artists"/>. Акрамя сур’ёзных праектаў, Дзянісаў з’яўляецца ўдзельнікам гумарыстычнага дуэта «Byhder & Mixalych», у рамках якога выконвае смешныя тэксты на [[Трасянка|трасянцы]]<ref name="artists"/>. == Грамадская дзейнасць і пераслед == Алесь Дзянісаў з маладосці займаў актыўную грамадзянскую пазіцыю. У канцы 1990-х — пачатку 2000-х гадоў ён уваходзіў у канфедэрацыю дзейных суполак «Разам», якая аб’ядноўвала левую моладзь Мінска, Гомеля і Гродна. Удзельнічаў у экалагічных пратэстах (напрыклад, у лагеры на рацэ [[Нёман]] супраць [[Гродзенская ГЭС|будаўніцтва ГЭС]]), а таксама ў акцыях у падтрымку незалежнай газеты «[[Пагоня (газета, 1992)|Пагоня]]» і яе журналістаў [[Мікалай Мікалаевіч Маркевіч|Міколы Маркевіча]] і [[Павел Іванавіч Мажэйка|Паўла Мажэйкі]]<ref name="artists"/>. У ліпені 2018 года ў кватэрах Дзянісава і яго сваякоў адбыліся ператрусы з канфіскацыяй тэхнікі. Яны праводзіліся ў межах праверкі заявы аб паклёпе пасля выхаду сюжэта на тэлеканале «[[Белсат]]» пра ўмовы жыцця ў адным з гродзенскіх інтэрнатаў<ref name="sv_15_oct">{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/29544167.html|title=На лідэра гурту Dzieciuki завялі справу за экстрэмізм у сацсетках|publisher=Радыё Свабода|date=15 кастрычніка 2018|lang=be|accessdate=16 чэрвеня 2026}}</ref>. Восенню таго ж года супраць музыкі была заведзена адміністрацыйная справа за распаўсюд экстрэмісцкіх матэрыялаў (частка 2 артыкула 17.11 [[КаАП]]). Падставай сталі рэпосты з відэаролікамі аб удзеле брэсцкіх анархістаў у «[[Пратэсты ў Беларусі (2017)|Маршы недармаедаў]]», зробленыя ў сакавіку 2017 года з пабліка, які пазней быў прызнаны экстрэмісцкім<ref name="sv_24_oct">{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/29561221.html|title=На лідэра гурту Dzieciuki завялі справу паводле артыкулу «экстрэмізм» за рэпосты, якія зьніклі|publisher=Радыё Свабода|date=24 кастрычніка 2018|lang=be|accessdate=16 чэрвеня 2026}}</ref>. 2 лістапада 2018 года [[суд Кастрычніцкага раёна Гродна]] аштрафаваў Дзянісава на 25 базавых велічынь (612,5 рублёў)<ref name="sv_2_nov">{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/29578631.html|title=Лідэра гурту Dzieciuki аштрафавалі за распаўсюд экстрэмісцкіх матэрыялаў|publisher=Радыё Свабода|date=2 лістапада 2018|lang=be|accessdate=16 чэрвеня 2026}}</ref>. Падчас гэтага працэсу Дзянісаў таксама накіраваў скаргі ў пракуратуру на дзеянні невядомага міліцыянера, які па тэлефоне праводзіў жорсткі «допыт» яго 16-гадовай дачкі, што музыка расцаніў як псіхалагічны ціск на сям’ю<ref name="sv_2_oct">{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/29520971.html|title=Лідэр гурту Dzieciuki паскардзіўся ў пракуратуру на незаконны допыт ягонай непаўналетняй дачкі|publisher=Радыё Свабода|date=2 кастрычніка 2018|lang=be|accessdate=16 чэрвеня 2026}}</ref>. Падчас [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|палітычнага крызісу 2020 года]] Дзянісаў быў адным з нешматлікіх мясцовых музыкаў, якія адкрыта выступалі перад шматтысячнымі мітынгамі ў Гродне. 11 жніўня 2020 года ён быў жорстка затрыманы і збіты сілавікамі, калі ехаў на ровары і спыніўся паглядзець на затрыманне жанчыны. Пасля гвалту і наступных падзей у краіне музыка сутыкнуўся з цяжкай дэпрэсіяй і творчым крызісам, з-за якога доўгі час не мог пісаць новыя песні, але працягнуў працу над ужо пачатымі акустычнымі праектамі. Актыўна падтрымліваў беларускіх палітвязняў, у тым ліку [[Ігар Банцар|Ігара Банцара]] і загінулага [[Вітольд Міхайлавіч Ашурак|Вітольда Ашурка]]<ref name="artists"/>. == Асабістае жыццё == Маці музыкі была настаўніцай фартэпіяна. Мае дачку Дар’ю, якая таксама 7 гадоў адвучылася ў музычнай школе, але ў выніку абрала сферу выяўленчага мастацтва і графікі. Дар’я стала аўтаркай вокладкі для сольнага альбома бацькі на вершы У. Караткевіча<ref name="artists"/>. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Дзянісаў Алесь}} [[Катэгорыя:Музыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Спевакі Беларусі]] [[Катэгорыя:Журналісты Беларусі]] [[Катэгорыя:Настаўнікі Беларусі]] [[Катэгорыя:Асобы Гродна]] [[Катэгорыя:Удзельнікі гурта Dzieciuki]] [[Катэгорыя:Беларускамоўныя спевакі]] i08w9egn6irulck2o40ndva3xn9ua51 5155109 5155107 2026-06-16T21:05:47Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5155109 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Дзянісаў}} {{Музыкант |Імя = Алесь Дзянісаў |Арыгінал імя = |Фота = |Шырыня = |Подпіс = |Імя пры нараджэнні = |Дата нараджэння = |Месца нараджэння = |Дата смерці = |Месца смерці = |Грамадзянства = {{Сцягафікацыя|Беларусь}} |Прафесія = [[музыка]], [[спявак]], [[журналіст]], [[настаўнік]] |Інструменты = [[гітара]], [[вакал]] |Жанр = [[панк-рок]], [[фолк-панк]], [[акустычная музыка]] |Гады актыўнасці = з 1990-х |Калектывы = «[[КальЯн]]», «Людзі на балоце», «[[Dzieciuki]]» }} '''Але́сь Дзяні́саў''' — беларускі музыкант, спявак і журналіст з [[Гродна]]. З’яўляецца фронтмэнам фолк-панк-гурта «[[Dzieciuki]]», а таксама сузаснавальнікам і ўдзельнікам калектываў «[[КальЯн]]» і «[[Людзі на балоце (гурт)|Людзі на балоце]]». Вядомы выкананнем песень на гістарычную тэматыку і на вершы беларускіх класікаў, а таксама сваёй актыўнай грамадзянскай пазіцыяй. == Біяграфія і раннія гады == Музыка прысутнічала ў жыцці Алеся з дзяцінства. Яго маці ўсю жыццё працавала настаўніцай музыкі па класе [[Фартэпіяна|фартэпіяна]]. Сам ён правучыўся ў музычнай школе толькі адзін год, пасля чаго кінуў заняткі. Знаёмства з рок-музыкай адбылося ў шасцігадовым узросце, калі бацька прывёз з [[Венгрыя|Венгрыі]] вінілавыя кружэлкі «[[The Rolling Stones]]», «[[The Beatles]]» і «[[Led Zeppelin]]». Самастойна асвойваць [[гітара|гітару]] Дзянісаў пачаў у 10-м класе, а першай песняй, якую ён зайграў, стала «Электрычка» [[Віктар Робертавіч Цой|Віктара Цоя]]<ref name="artists">{{cite web|url=https://artists.byculture.org/ales_dzianisau.html|title=Алесь Дзянісаў: «Смеласць у тым, што ты пераступаеш праз страх і штосьці робіш»|publisher=Artists.byculture.org|lang=be|accessdate=16 чэрвеня 2026}}</ref>. Алесь Дзянісаў атрымаў гістарычную адукацыю ва ўніверсітэце і на працягу 10 гадоў працаваў настаўнікам у школе. Сваю педагагічную дзейнасць ён сумяшчаў з удзелам у андэграўндным панк-гурце «[[КальЯн]]». Музыка адзначаў, што першая палова 1990-х гадоў прайшла для яго пад уплывам трэш-металу («[[Slayer]]», «[[Metallica]]», «[[Testament]]»), а ў канцы 1990-х ён далучыўся да хвалі панк-року, якая, на яго думку, несла больш свабоды<ref name="artists"/>. == Музычная дзейнасць == === «КальЯн» === Пачатак сур’ёзнай музычнай кар’еры Дзянісава звязаны з гродзенскім панк-гуртом «КальЯн», які выконваў песні з вострымі сацыяльна-палітычнымі тэкстамі. Гурт існаваў перыядамі: запісваў альбом, даваў канцэрты, пасля чаго прыпыняў дзейнасць да набору новага матэрыялу і складу. Першы альбом «[[У краіне цудаў]]» выйшаў у 1997 годзе. Да моманту запісу апошняга альбома «[[Антыпазітыў]]» у 2011 годзе Дзянісаў заставаўся адзіным удзельнікам з першапачатковага складу. Пасля гэтага музыка вырашыў паставіць кропку ў гісторыі калектыву, каб шукаць новыя формы выказвання свайго светапогляду<ref name="artists"/>. === «Людзі на балоце» і «Dzieciuki» === У 2011 годзе Дзянісаў пачаў працаваць з акустычным гучаннем, у выніку чаго ўзнік гурт «[[Людзі на балоце (гурт)|Людзі на балоце]]». Калектыў актыўна гастраляваў па фестывалях у Беларусі, [[Польшча|Польшчы]] і [[Літва|Літве]]<ref name="artists"/>. У 2012 годзе з падачы [[Дзяніс Жыгавец|Дзяніса Жыгаўца]] і [[Павел Трублін|Паўла Трубліна]] быў створаны фолк-панк-гурт «[[Dzieciuki]]». Ініцыятары прапанавалі Дзянісаву стварыць праект на гістарычную тэматыку, але з вясёлым і драйвовым падачай, у адрозненне ад традыцыйнай трагічнай манеры выканання такіх песень, як у [[Андрэй Мельнікаў (бард)|Андрэя Мельнікава]] ці [[Сяржук Сокалаў-Воюш|Сяржука Сокалава-Воюша]]. Нягледзячы на папулярнасць, гурт не стаў камерцыйным праектам: музыкі працягвалі працаваць на асноўных працах, а каля 70 % канцэртаў «Dzieciuki» давалі ў Польшчы з-за абмежаванняў і негалосных забарон на выступы ў Беларусі<ref name="artists"/>. === Сольныя і іншыя праекты === З часам Алесь Дзянісаў пачаў усё больш адыходзіць ад панк-року і хардкору ў бок акустыкі і працы з беларускай паэзіяй. Ён запісаў сольны альбом на вершы [[Уладзімір Сямёнавіч Караткевіч|Уладзіміра Караткевіча]] «[[Леаніды вяртаюцца]]». У планах музыкі — стварэнне альбомаў на вершы гродзенскіх паэтаў, у прыватнасці, [[Данута Бічэль|Дануты Бічэль]], а таксама праект з беларускамоўнымі перакладамі песень [[Булат Шалвавіч Акуджава|Булата Акуджавы]] (у супрацоўніцтве з паэтам [[Андрэй Валер'евіч Хадановіч|Андрэем Хадановічам]])<ref name="artists"/>. Акрамя сур’ёзных праектаў, Дзянісаў з’яўляецца ўдзельнікам гумарыстычнага дуэта «Byhder & Mixalych», у рамках якога выконвае смешныя тэксты на [[Трасянка|трасянцы]]<ref name="artists"/>. == Грамадская дзейнасць і пераслед == Алесь Дзянісаў з маладосці займаў актыўную грамадзянскую пазіцыю. У канцы 1990-х — пачатку 2000-х гадоў ён уваходзіў у канфедэрацыю дзейных суполак «Разам», якая аб’ядноўвала левую моладзь Мінска, Гомеля і Гродна. Удзельнічаў у экалагічных пратэстах (напрыклад, у лагеры на рацэ [[Нёман]] супраць [[Гродзенская ГЭС|будаўніцтва ГЭС]]), а таксама ў акцыях у падтрымку незалежнай газеты «[[Пагоня (газета, 1992)|Пагоня]]» і яе журналістаў [[Мікалай Мікалаевіч Маркевіч|Міколы Маркевіча]] і [[Павел Іванавіч Мажэйка|Паўла Мажэйкі]]<ref name="artists"/>. У ліпені 2018 года ў кватэрах Дзянісава і яго сваякоў адбыліся ператрусы з канфіскацыяй тэхнікі. Яны праводзіліся ў межах праверкі заявы аб паклёпе пасля выхаду сюжэта на тэлеканале «[[Белсат]]» пра ўмовы жыцця ў адным з гродзенскіх інтэрнатаў<ref name="sv_15_oct">{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/29544167.html|title=На лідэра гурту Dzieciuki завялі справу за экстрэмізм у сацсетках|publisher=Радыё Свабода|date=15 кастрычніка 2018|lang=be|accessdate=16 чэрвеня 2026}}</ref>. Восенню таго ж года супраць музыкі была заведзена адміністрацыйная справа за распаўсюд экстрэмісцкіх матэрыялаў (частка 2 артыкула 17.11 [[КаАП]]). Падставай сталі рэпосты з відэаролікамі аб удзеле брэсцкіх анархістаў у «[[Пратэсты ў Беларусі (2017)|Маршы недармаедаў]]», зробленыя ў сакавіку 2017 года з пабліка, які пазней быў прызнаны экстрэмісцкім<ref name="sv_24_oct">{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/29561221.html|title=На лідэра гурту Dzieciuki завялі справу паводле артыкулу «экстрэмізм» за рэпосты, якія зьніклі|publisher=Радыё Свабода|date=24 кастрычніка 2018|lang=be|accessdate=16 чэрвеня 2026}}</ref>. 2 лістапада 2018 года [[суд Кастрычніцкага раёна Гродна]] аштрафаваў Дзянісава на 25 базавых велічынь (612,5 рублёў)<ref name="sv_2_nov">{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/29578631.html|title=Лідэра гурту Dzieciuki аштрафавалі за распаўсюд экстрэмісцкіх матэрыялаў|publisher=Радыё Свабода|date=2 лістапада 2018|lang=be|accessdate=16 чэрвеня 2026}}</ref>. Падчас гэтага працэсу Дзянісаў таксама накіраваў скаргі ў пракуратуру на дзеянні невядомага міліцыянера, які па тэлефоне праводзіў жорсткі «допыт» яго 16-гадовай дачкі, што музыка расцаніў як псіхалагічны ціск на сям’ю<ref name="sv_2_oct">{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/29520971.html|title=Лідэр гурту Dzieciuki паскардзіўся ў пракуратуру на незаконны допыт ягонай непаўналетняй дачкі|publisher=Радыё Свабода|date=2 кастрычніка 2018|lang=be|accessdate=16 чэрвеня 2026}}</ref>. Падчас [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|палітычнага крызісу 2020 года]] Дзянісаў быў адным з нешматлікіх мясцовых музыкаў, якія адкрыта выступалі перад шматтысячнымі мітынгамі ў Гродне. 11 жніўня 2020 года ён быў жорстка затрыманы і збіты сілавікамі, калі ехаў на ровары і спыніўся паглядзець на затрыманне жанчыны. Пасля гвалту і наступных падзей у краіне музыка сутыкнуўся з цяжкай дэпрэсіяй і творчым крызісам, з-за якога доўгі час не мог пісаць новыя песні, але працягнуў працу над ужо пачатымі акустычнымі праектамі. Актыўна падтрымліваў беларускіх палітвязняў, у тым ліку [[Ігар Банцар|Ігара Банцара]] і загінулага [[Вітольд Міхайлавіч Ашурак|Вітольда Ашурка]]<ref name="artists"/>. == Асабістае жыццё == Маці музыкі была настаўніцай фартэпіяна. Мае дачку Дар’ю, якая таксама 7 гадоў адвучылася ў музычнай школе, але ў выніку абрала сферу выяўленчага мастацтва і графікі. Дар’я стала аўтаркай вокладкі для сольнага альбома бацькі на вершы У. Караткевіча<ref name="artists"/>. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Дзянісаў Алесь}} [[Катэгорыя:Музыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Спевакі Беларусі]] [[Катэгорыя:Журналісты Беларусі]] [[Катэгорыя:Настаўнікі Беларусі]] [[Катэгорыя:Асобы Гродна]] [[Катэгорыя:Удзельнікі гурта Dzieciuki]] [[Катэгорыя:Беларускамоўныя спевакі]] 4jkjhms93he3eazgb6xq3bj0u1upib6 5155110 5155109 2026-06-16T21:06:12Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 5155110 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Дзянісаў}} {{Музыкант |Імя = Алесь Дзянісаў |Арыгінал імя = |Фота = |Шырыня = |Подпіс = |Імя пры нараджэнні = |Дата нараджэння = |Месца нараджэння = |Дата смерці = |Месца смерці = |Грамадзянства = {{Сцягафікацыя|Беларусь}} |Прафесія = [[музыкант]], [[спявак]], [[журналіст]], [[настаўнік]] |Інструменты = [[гітара]], [[вакал]] |Жанр = [[панк-рок]], [[фолк-панк]], [[акустычная музыка]] |Гады актыўнасці = з 1990-х |Калектывы = «[[КальЯн]]», «Людзі на балоце», «[[Dzieciuki]]» }} '''Але́сь Дзяні́саў''' — беларускі музыкант, спявак і журналіст з [[Гродна]]. З’яўляецца фронтмэнам фолк-панк-гурта «[[Dzieciuki]]», а таксама сузаснавальнікам і ўдзельнікам калектываў «[[КальЯн]]» і «[[Людзі на балоце (гурт)|Людзі на балоце]]». Вядомы выкананнем песень на гістарычную тэматыку і на вершы беларускіх класікаў, а таксама сваёй актыўнай грамадзянскай пазіцыяй. == Біяграфія і раннія гады == Музыка прысутнічала ў жыцці Алеся з дзяцінства. Яго маці ўсю жыццё працавала настаўніцай музыкі па класе [[Фартэпіяна|фартэпіяна]]. Сам ён правучыўся ў музычнай школе толькі адзін год, пасля чаго кінуў заняткі. Знаёмства з рок-музыкай адбылося ў шасцігадовым узросце, калі бацька прывёз з [[Венгрыя|Венгрыі]] вінілавыя кружэлкі «[[The Rolling Stones]]», «[[The Beatles]]» і «[[Led Zeppelin]]». Самастойна асвойваць [[гітара|гітару]] Дзянісаў пачаў у 10-м класе, а першай песняй, якую ён зайграў, стала «Электрычка» [[Віктар Робертавіч Цой|Віктара Цоя]]<ref name="artists">{{cite web|url=https://artists.byculture.org/ales_dzianisau.html|title=Алесь Дзянісаў: «Смеласць у тым, што ты пераступаеш праз страх і штосьці робіш»|publisher=Artists.byculture.org|lang=be|accessdate=16 чэрвеня 2026}}</ref>. Алесь Дзянісаў атрымаў гістарычную адукацыю ва ўніверсітэце і на працягу 10 гадоў працаваў настаўнікам у школе. Сваю педагагічную дзейнасць ён сумяшчаў з удзелам у андэграўндным панк-гурце «[[КальЯн]]». Музыка адзначаў, што першая палова 1990-х гадоў прайшла для яго пад уплывам трэш-металу («[[Slayer]]», «[[Metallica]]», «[[Testament]]»), а ў канцы 1990-х ён далучыўся да хвалі панк-року, якая, на яго думку, несла больш свабоды<ref name="artists"/>. == Музычная дзейнасць == === «КальЯн» === Пачатак сур’ёзнай музычнай кар’еры Дзянісава звязаны з гродзенскім панк-гуртом «КальЯн», які выконваў песні з вострымі сацыяльна-палітычнымі тэкстамі. Гурт існаваў перыядамі: запісваў альбом, даваў канцэрты, пасля чаго прыпыняў дзейнасць да набору новага матэрыялу і складу. Першы альбом «[[У краіне цудаў]]» выйшаў у 1997 годзе. Да моманту запісу апошняга альбома «[[Антыпазітыў]]» у 2011 годзе Дзянісаў заставаўся адзіным удзельнікам з першапачатковага складу. Пасля гэтага музыка вырашыў паставіць кропку ў гісторыі калектыву, каб шукаць новыя формы выказвання свайго светапогляду<ref name="artists"/>. === «Людзі на балоце» і «Dzieciuki» === У 2011 годзе Дзянісаў пачаў працаваць з акустычным гучаннем, у выніку чаго ўзнік гурт «[[Людзі на балоце (гурт)|Людзі на балоце]]». Калектыў актыўна гастраляваў па фестывалях у Беларусі, [[Польшча|Польшчы]] і [[Літва|Літве]]<ref name="artists"/>. У 2012 годзе з падачы [[Дзяніс Жыгавец|Дзяніса Жыгаўца]] і [[Павел Трублін|Паўла Трубліна]] быў створаны фолк-панк-гурт «[[Dzieciuki]]». Ініцыятары прапанавалі Дзянісаву стварыць праект на гістарычную тэматыку, але з вясёлым і драйвовым падачай, у адрозненне ад традыцыйнай трагічнай манеры выканання такіх песень, як у [[Андрэй Мельнікаў (бард)|Андрэя Мельнікава]] ці [[Сяржук Сокалаў-Воюш|Сяржука Сокалава-Воюша]]. Нягледзячы на папулярнасць, гурт не стаў камерцыйным праектам: музыкі працягвалі працаваць на асноўных працах, а каля 70 % канцэртаў «Dzieciuki» давалі ў Польшчы з-за абмежаванняў і негалосных забарон на выступы ў Беларусі<ref name="artists"/>. === Сольныя і іншыя праекты === З часам Алесь Дзянісаў пачаў усё больш адыходзіць ад панк-року і хардкору ў бок акустыкі і працы з беларускай паэзіяй. Ён запісаў сольны альбом на вершы [[Уладзімір Сямёнавіч Караткевіч|Уладзіміра Караткевіча]] «[[Леаніды вяртаюцца]]». У планах музыкі — стварэнне альбомаў на вершы гродзенскіх паэтаў, у прыватнасці, [[Данута Бічэль|Дануты Бічэль]], а таксама праект з беларускамоўнымі перакладамі песень [[Булат Шалвавіч Акуджава|Булата Акуджавы]] (у супрацоўніцтве з паэтам [[Андрэй Валер'евіч Хадановіч|Андрэем Хадановічам]])<ref name="artists"/>. Акрамя сур’ёзных праектаў, Дзянісаў з’яўляецца ўдзельнікам гумарыстычнага дуэта «Byhder & Mixalych», у рамках якога выконвае смешныя тэксты на [[Трасянка|трасянцы]]<ref name="artists"/>. == Грамадская дзейнасць і пераслед == Алесь Дзянісаў з маладосці займаў актыўную грамадзянскую пазіцыю. У канцы 1990-х — пачатку 2000-х гадоў ён уваходзіў у канфедэрацыю дзейных суполак «Разам», якая аб’ядноўвала левую моладзь Мінска, Гомеля і Гродна. Удзельнічаў у экалагічных пратэстах (напрыклад, у лагеры на рацэ [[Нёман]] супраць [[Гродзенская ГЭС|будаўніцтва ГЭС]]), а таксама ў акцыях у падтрымку незалежнай газеты «[[Пагоня (газета, 1992)|Пагоня]]» і яе журналістаў [[Мікалай Мікалаевіч Маркевіч|Міколы Маркевіча]] і [[Павел Іванавіч Мажэйка|Паўла Мажэйкі]]<ref name="artists"/>. У ліпені 2018 года ў кватэрах Дзянісава і яго сваякоў адбыліся ператрусы з канфіскацыяй тэхнікі. Яны праводзіліся ў межах праверкі заявы аб паклёпе пасля выхаду сюжэта на тэлеканале «[[Белсат]]» пра ўмовы жыцця ў адным з гродзенскіх інтэрнатаў<ref name="sv_15_oct">{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/29544167.html|title=На лідэра гурту Dzieciuki завялі справу за экстрэмізм у сацсетках|publisher=Радыё Свабода|date=15 кастрычніка 2018|lang=be|accessdate=16 чэрвеня 2026}}</ref>. Восенню таго ж года супраць музыкі была заведзена адміністрацыйная справа за распаўсюд экстрэмісцкіх матэрыялаў (частка 2 артыкула 17.11 [[КаАП]]). Падставай сталі рэпосты з відэаролікамі аб удзеле брэсцкіх анархістаў у «[[Пратэсты ў Беларусі (2017)|Маршы недармаедаў]]», зробленыя ў сакавіку 2017 года з пабліка, які пазней быў прызнаны экстрэмісцкім<ref name="sv_24_oct">{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/29561221.html|title=На лідэра гурту Dzieciuki завялі справу паводле артыкулу «экстрэмізм» за рэпосты, якія зьніклі|publisher=Радыё Свабода|date=24 кастрычніка 2018|lang=be|accessdate=16 чэрвеня 2026}}</ref>. 2 лістапада 2018 года [[суд Кастрычніцкага раёна Гродна]] аштрафаваў Дзянісава на 25 базавых велічынь (612,5 рублёў)<ref name="sv_2_nov">{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/29578631.html|title=Лідэра гурту Dzieciuki аштрафавалі за распаўсюд экстрэмісцкіх матэрыялаў|publisher=Радыё Свабода|date=2 лістапада 2018|lang=be|accessdate=16 чэрвеня 2026}}</ref>. Падчас гэтага працэсу Дзянісаў таксама накіраваў скаргі ў пракуратуру на дзеянні невядомага міліцыянера, які па тэлефоне праводзіў жорсткі «допыт» яго 16-гадовай дачкі, што музыка расцаніў як псіхалагічны ціск на сям’ю<ref name="sv_2_oct">{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/29520971.html|title=Лідэр гурту Dzieciuki паскардзіўся ў пракуратуру на незаконны допыт ягонай непаўналетняй дачкі|publisher=Радыё Свабода|date=2 кастрычніка 2018|lang=be|accessdate=16 чэрвеня 2026}}</ref>. Падчас [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|палітычнага крызісу 2020 года]] Дзянісаў быў адным з нешматлікіх мясцовых музыкаў, якія адкрыта выступалі перад шматтысячнымі мітынгамі ў Гродне. 11 жніўня 2020 года ён быў жорстка затрыманы і збіты сілавікамі, калі ехаў на ровары і спыніўся паглядзець на затрыманне жанчыны. Пасля гвалту і наступных падзей у краіне музыка сутыкнуўся з цяжкай дэпрэсіяй і творчым крызісам, з-за якога доўгі час не мог пісаць новыя песні, але працягнуў працу над ужо пачатымі акустычнымі праектамі. Актыўна падтрымліваў беларускіх палітвязняў, у тым ліку [[Ігар Банцар|Ігара Банцара]] і загінулага [[Вітольд Міхайлавіч Ашурак|Вітольда Ашурка]]<ref name="artists"/>. == Асабістае жыццё == Маці музыкі была настаўніцай фартэпіяна. Мае дачку Дар’ю, якая таксама 7 гадоў адвучылася ў музычнай школе, але ў выніку абрала сферу выяўленчага мастацтва і графікі. Дар’я стала аўтаркай вокладкі для сольнага альбома бацькі на вершы У. Караткевіча<ref name="artists"/>. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Дзянісаў Алесь}} [[Катэгорыя:Музыкі Беларусі]] [[Катэгорыя:Спевакі Беларусі]] [[Катэгорыя:Журналісты Беларусі]] [[Катэгорыя:Настаўнікі Беларусі]] [[Катэгорыя:Асобы Гродна]] [[Катэгорыя:Удзельнікі гурта Dzieciuki]] [[Катэгорыя:Беларускамоўныя спевакі]] bu0in8rfpu0ludn0luejjds4s2mxuru 5155114 5155110 2026-06-16T21:10:12Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 −[[Катэгорыя:Беларускамоўныя спевакі]]; +[[Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Беларусі]]; ± 4 катэгорыі з дапамогай [[Вікіпедыя:Гаджэты/HotCat|HotCat]] 5155114 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Дзянісаў}} {{Музыкант |Імя = Алесь Дзянісаў |Арыгінал імя = |Фота = |Шырыня = |Подпіс = |Імя пры нараджэнні = |Дата нараджэння = |Месца нараджэння = |Дата смерці = |Месца смерці = |Грамадзянства = {{Сцягафікацыя|Беларусь}} |Прафесія = [[музыкант]], [[спявак]], [[журналіст]], [[настаўнік]] |Інструменты = [[гітара]], [[вакал]] |Жанр = [[панк-рок]], [[фолк-панк]], [[акустычная музыка]] |Гады актыўнасці = з 1990-х |Калектывы = «[[КальЯн]]», «Людзі на балоце», «[[Dzieciuki]]» }} '''Але́сь Дзяні́саў''' — беларускі музыкант, спявак і журналіст з [[Гродна]]. З’яўляецца фронтмэнам фолк-панк-гурта «[[Dzieciuki]]», а таксама сузаснавальнікам і ўдзельнікам калектываў «[[КальЯн]]» і «[[Людзі на балоце (гурт)|Людзі на балоце]]». Вядомы выкананнем песень на гістарычную тэматыку і на вершы беларускіх класікаў, а таксама сваёй актыўнай грамадзянскай пазіцыяй. == Біяграфія і раннія гады == Музыка прысутнічала ў жыцці Алеся з дзяцінства. Яго маці ўсю жыццё працавала настаўніцай музыкі па класе [[Фартэпіяна|фартэпіяна]]. Сам ён правучыўся ў музычнай школе толькі адзін год, пасля чаго кінуў заняткі. Знаёмства з рок-музыкай адбылося ў шасцігадовым узросце, калі бацька прывёз з [[Венгрыя|Венгрыі]] вінілавыя кружэлкі «[[The Rolling Stones]]», «[[The Beatles]]» і «[[Led Zeppelin]]». Самастойна асвойваць [[гітара|гітару]] Дзянісаў пачаў у 10-м класе, а першай песняй, якую ён зайграў, стала «Электрычка» [[Віктар Робертавіч Цой|Віктара Цоя]]<ref name="artists">{{cite web|url=https://artists.byculture.org/ales_dzianisau.html|title=Алесь Дзянісаў: «Смеласць у тым, што ты пераступаеш праз страх і штосьці робіш»|publisher=Artists.byculture.org|lang=be|accessdate=16 чэрвеня 2026}}</ref>. Алесь Дзянісаў атрымаў гістарычную адукацыю ва ўніверсітэце і на працягу 10 гадоў працаваў настаўнікам у школе. Сваю педагагічную дзейнасць ён сумяшчаў з удзелам у андэграўндным панк-гурце «[[КальЯн]]». Музыка адзначаў, што першая палова 1990-х гадоў прайшла для яго пад уплывам трэш-металу («[[Slayer]]», «[[Metallica]]», «[[Testament]]»), а ў канцы 1990-х ён далучыўся да хвалі панк-року, якая, на яго думку, несла больш свабоды<ref name="artists"/>. == Музычная дзейнасць == === «КальЯн» === Пачатак сур’ёзнай музычнай кар’еры Дзянісава звязаны з гродзенскім панк-гуртом «КальЯн», які выконваў песні з вострымі сацыяльна-палітычнымі тэкстамі. Гурт існаваў перыядамі: запісваў альбом, даваў канцэрты, пасля чаго прыпыняў дзейнасць да набору новага матэрыялу і складу. Першы альбом «[[У краіне цудаў]]» выйшаў у 1997 годзе. Да моманту запісу апошняга альбома «[[Антыпазітыў]]» у 2011 годзе Дзянісаў заставаўся адзіным удзельнікам з першапачатковага складу. Пасля гэтага музыка вырашыў паставіць кропку ў гісторыі калектыву, каб шукаць новыя формы выказвання свайго светапогляду<ref name="artists"/>. === «Людзі на балоце» і «Dzieciuki» === У 2011 годзе Дзянісаў пачаў працаваць з акустычным гучаннем, у выніку чаго ўзнік гурт «[[Людзі на балоце (гурт)|Людзі на балоце]]». Калектыў актыўна гастраляваў па фестывалях у Беларусі, [[Польшча|Польшчы]] і [[Літва|Літве]]<ref name="artists"/>. У 2012 годзе з падачы [[Дзяніс Жыгавец|Дзяніса Жыгаўца]] і [[Павел Трублін|Паўла Трубліна]] быў створаны фолк-панк-гурт «[[Dzieciuki]]». Ініцыятары прапанавалі Дзянісаву стварыць праект на гістарычную тэматыку, але з вясёлым і драйвовым падачай, у адрозненне ад традыцыйнай трагічнай манеры выканання такіх песень, як у [[Андрэй Мельнікаў (бард)|Андрэя Мельнікава]] ці [[Сяржук Сокалаў-Воюш|Сяржука Сокалава-Воюша]]. Нягледзячы на папулярнасць, гурт не стаў камерцыйным праектам: музыкі працягвалі працаваць на асноўных працах, а каля 70 % канцэртаў «Dzieciuki» давалі ў Польшчы з-за абмежаванняў і негалосных забарон на выступы ў Беларусі<ref name="artists"/>. === Сольныя і іншыя праекты === З часам Алесь Дзянісаў пачаў усё больш адыходзіць ад панк-року і хардкору ў бок акустыкі і працы з беларускай паэзіяй. Ён запісаў сольны альбом на вершы [[Уладзімір Сямёнавіч Караткевіч|Уладзіміра Караткевіча]] «[[Леаніды вяртаюцца]]». У планах музыкі — стварэнне альбомаў на вершы гродзенскіх паэтаў, у прыватнасці, [[Данута Бічэль|Дануты Бічэль]], а таксама праект з беларускамоўнымі перакладамі песень [[Булат Шалвавіч Акуджава|Булата Акуджавы]] (у супрацоўніцтве з паэтам [[Андрэй Валер'евіч Хадановіч|Андрэем Хадановічам]])<ref name="artists"/>. Акрамя сур’ёзных праектаў, Дзянісаў з’яўляецца ўдзельнікам гумарыстычнага дуэта «Byhder & Mixalych», у рамках якога выконвае смешныя тэксты на [[Трасянка|трасянцы]]<ref name="artists"/>. == Грамадская дзейнасць і пераслед == Алесь Дзянісаў з маладосці займаў актыўную грамадзянскую пазіцыю. У канцы 1990-х — пачатку 2000-х гадоў ён уваходзіў у канфедэрацыю дзейных суполак «Разам», якая аб’ядноўвала левую моладзь Мінска, Гомеля і Гродна. Удзельнічаў у экалагічных пратэстах (напрыклад, у лагеры на рацэ [[Нёман]] супраць [[Гродзенская ГЭС|будаўніцтва ГЭС]]), а таксама ў акцыях у падтрымку незалежнай газеты «[[Пагоня (газета, 1992)|Пагоня]]» і яе журналістаў [[Мікалай Мікалаевіч Маркевіч|Міколы Маркевіча]] і [[Павел Іванавіч Мажэйка|Паўла Мажэйкі]]<ref name="artists"/>. У ліпені 2018 года ў кватэрах Дзянісава і яго сваякоў адбыліся ператрусы з канфіскацыяй тэхнікі. Яны праводзіліся ў межах праверкі заявы аб паклёпе пасля выхаду сюжэта на тэлеканале «[[Белсат]]» пра ўмовы жыцця ў адным з гродзенскіх інтэрнатаў<ref name="sv_15_oct">{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/29544167.html|title=На лідэра гурту Dzieciuki завялі справу за экстрэмізм у сацсетках|publisher=Радыё Свабода|date=15 кастрычніка 2018|lang=be|accessdate=16 чэрвеня 2026}}</ref>. Восенню таго ж года супраць музыкі была заведзена адміністрацыйная справа за распаўсюд экстрэмісцкіх матэрыялаў (частка 2 артыкула 17.11 [[КаАП]]). Падставай сталі рэпосты з відэаролікамі аб удзеле брэсцкіх анархістаў у «[[Пратэсты ў Беларусі (2017)|Маршы недармаедаў]]», зробленыя ў сакавіку 2017 года з пабліка, які пазней быў прызнаны экстрэмісцкім<ref name="sv_24_oct">{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/29561221.html|title=На лідэра гурту Dzieciuki завялі справу паводле артыкулу «экстрэмізм» за рэпосты, якія зьніклі|publisher=Радыё Свабода|date=24 кастрычніка 2018|lang=be|accessdate=16 чэрвеня 2026}}</ref>. 2 лістапада 2018 года [[суд Кастрычніцкага раёна Гродна]] аштрафаваў Дзянісава на 25 базавых велічынь (612,5 рублёў)<ref name="sv_2_nov">{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/29578631.html|title=Лідэра гурту Dzieciuki аштрафавалі за распаўсюд экстрэмісцкіх матэрыялаў|publisher=Радыё Свабода|date=2 лістапада 2018|lang=be|accessdate=16 чэрвеня 2026}}</ref>. Падчас гэтага працэсу Дзянісаў таксама накіраваў скаргі ў пракуратуру на дзеянні невядомага міліцыянера, які па тэлефоне праводзіў жорсткі «допыт» яго 16-гадовай дачкі, што музыка расцаніў як псіхалагічны ціск на сям’ю<ref name="sv_2_oct">{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/29520971.html|title=Лідэр гурту Dzieciuki паскардзіўся ў пракуратуру на незаконны допыт ягонай непаўналетняй дачкі|publisher=Радыё Свабода|date=2 кастрычніка 2018|lang=be|accessdate=16 чэрвеня 2026}}</ref>. Падчас [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|палітычнага крызісу 2020 года]] Дзянісаў быў адным з нешматлікіх мясцовых музыкаў, якія адкрыта выступалі перад шматтысячнымі мітынгамі ў Гродне. 11 жніўня 2020 года ён быў жорстка затрыманы і збіты сілавікамі, калі ехаў на ровары і спыніўся паглядзець на затрыманне жанчыны. Пасля гвалту і наступных падзей у краіне музыка сутыкнуўся з цяжкай дэпрэсіяй і творчым крызісам, з-за якога доўгі час не мог пісаць новыя песні, але працягнуў працу над ужо пачатымі акустычнымі праектамі. Актыўна падтрымліваў беларускіх палітвязняў, у тым ліку [[Ігар Банцар|Ігара Банцара]] і загінулага [[Вітольд Міхайлавіч Ашурак|Вітольда Ашурка]]<ref name="artists"/>. == Асабістае жыццё == Маці музыкі была настаўніцай фартэпіяна. Мае дачку Дар’ю, якая таксама 7 гадоў адвучылася ў музычнай школе, але ў выніку абрала сферу выяўленчага мастацтва і графікі. Дар’я стала аўтаркай вокладкі для сольнага альбома бацькі на вершы У. Караткевіча<ref name="artists"/>. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Дзянісаў Алесь}} [[Катэгорыя:Музыканты Беларусі]] [[Катэгорыя:Спевакі і спявачкі XXI стагоддзя]] [[Катэгорыя:Журналісты Беларусі]] [[Катэгорыя:Настаўнікі Беларусі]] [[Катэгорыя:Постаці Гродна]] [[Катэгорыя:Dzieciuki]] [[Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Беларусі]] m7nhv0z9u3gvaigz1vq7sbi3uqbx29g 5155117 5155114 2026-06-16T21:12:10Z Чаховіч Уладзіслаў 4656 /* Крыніцы */ 5155117 wikitext text/x-wiki {{цёзкі2|Дзянісаў}} {{Музыкант |Імя = Алесь Дзянісаў |Арыгінал імя = |Фота = |Шырыня = |Подпіс = |Імя пры нараджэнні = |Дата нараджэння = |Месца нараджэння = |Дата смерці = |Месца смерці = |Грамадзянства = {{Сцягафікацыя|Беларусь}} |Прафесія = [[музыкант]], [[спявак]], [[журналіст]], [[настаўнік]] |Інструменты = [[гітара]], [[вакал]] |Жанр = [[панк-рок]], [[фолк-панк]], [[акустычная музыка]] |Гады актыўнасці = з 1990-х |Калектывы = «[[КальЯн]]», «Людзі на балоце», «[[Dzieciuki]]» }} '''Але́сь Дзяні́саў''' — беларускі музыкант, спявак і журналіст з [[Гродна]]. З’яўляецца фронтмэнам фолк-панк-гурта «[[Dzieciuki]]», а таксама сузаснавальнікам і ўдзельнікам калектываў «[[КальЯн]]» і «[[Людзі на балоце (гурт)|Людзі на балоце]]». Вядомы выкананнем песень на гістарычную тэматыку і на вершы беларускіх класікаў, а таксама сваёй актыўнай грамадзянскай пазіцыяй. == Біяграфія і раннія гады == Музыка прысутнічала ў жыцці Алеся з дзяцінства. Яго маці ўсю жыццё працавала настаўніцай музыкі па класе [[Фартэпіяна|фартэпіяна]]. Сам ён правучыўся ў музычнай школе толькі адзін год, пасля чаго кінуў заняткі. Знаёмства з рок-музыкай адбылося ў шасцігадовым узросце, калі бацька прывёз з [[Венгрыя|Венгрыі]] вінілавыя кружэлкі «[[The Rolling Stones]]», «[[The Beatles]]» і «[[Led Zeppelin]]». Самастойна асвойваць [[гітара|гітару]] Дзянісаў пачаў у 10-м класе, а першай песняй, якую ён зайграў, стала «Электрычка» [[Віктар Робертавіч Цой|Віктара Цоя]]<ref name="artists">{{cite web|url=https://artists.byculture.org/ales_dzianisau.html|title=Алесь Дзянісаў: «Смеласць у тым, што ты пераступаеш праз страх і штосьці робіш»|publisher=Artists.byculture.org|lang=be|accessdate=16 чэрвеня 2026}}</ref>. Алесь Дзянісаў атрымаў гістарычную адукацыю ва ўніверсітэце і на працягу 10 гадоў працаваў настаўнікам у школе. Сваю педагагічную дзейнасць ён сумяшчаў з удзелам у андэграўндным панк-гурце «[[КальЯн]]». Музыка адзначаў, што першая палова 1990-х гадоў прайшла для яго пад уплывам трэш-металу («[[Slayer]]», «[[Metallica]]», «[[Testament]]»), а ў канцы 1990-х ён далучыўся да хвалі панк-року, якая, на яго думку, несла больш свабоды<ref name="artists"/>. == Музычная дзейнасць == === «КальЯн» === Пачатак сур’ёзнай музычнай кар’еры Дзянісава звязаны з гродзенскім панк-гуртом «КальЯн», які выконваў песні з вострымі сацыяльна-палітычнымі тэкстамі. Гурт існаваў перыядамі: запісваў альбом, даваў канцэрты, пасля чаго прыпыняў дзейнасць да набору новага матэрыялу і складу. Першы альбом «[[У краіне цудаў]]» выйшаў у 1997 годзе. Да моманту запісу апошняга альбома «[[Антыпазітыў]]» у 2011 годзе Дзянісаў заставаўся адзіным удзельнікам з першапачатковага складу. Пасля гэтага музыка вырашыў паставіць кропку ў гісторыі калектыву, каб шукаць новыя формы выказвання свайго светапогляду<ref name="artists"/>. === «Людзі на балоце» і «Dzieciuki» === У 2011 годзе Дзянісаў пачаў працаваць з акустычным гучаннем, у выніку чаго ўзнік гурт «[[Людзі на балоце (гурт)|Людзі на балоце]]». Калектыў актыўна гастраляваў па фестывалях у Беларусі, [[Польшча|Польшчы]] і [[Літва|Літве]]<ref name="artists"/>. У 2012 годзе з падачы [[Дзяніс Жыгавец|Дзяніса Жыгаўца]] і [[Павел Трублін|Паўла Трубліна]] быў створаны фолк-панк-гурт «[[Dzieciuki]]». Ініцыятары прапанавалі Дзянісаву стварыць праект на гістарычную тэматыку, але з вясёлым і драйвовым падачай, у адрозненне ад традыцыйнай трагічнай манеры выканання такіх песень, як у [[Андрэй Мельнікаў (бард)|Андрэя Мельнікава]] ці [[Сяржук Сокалаў-Воюш|Сяржука Сокалава-Воюша]]. Нягледзячы на папулярнасць, гурт не стаў камерцыйным праектам: музыкі працягвалі працаваць на асноўных працах, а каля 70 % канцэртаў «Dzieciuki» давалі ў Польшчы з-за абмежаванняў і негалосных забарон на выступы ў Беларусі<ref name="artists"/>. === Сольныя і іншыя праекты === З часам Алесь Дзянісаў пачаў усё больш адыходзіць ад панк-року і хардкору ў бок акустыкі і працы з беларускай паэзіяй. Ён запісаў сольны альбом на вершы [[Уладзімір Сямёнавіч Караткевіч|Уладзіміра Караткевіча]] «[[Леаніды вяртаюцца]]». У планах музыкі — стварэнне альбомаў на вершы гродзенскіх паэтаў, у прыватнасці, [[Данута Бічэль|Дануты Бічэль]], а таксама праект з беларускамоўнымі перакладамі песень [[Булат Шалвавіч Акуджава|Булата Акуджавы]] (у супрацоўніцтве з паэтам [[Андрэй Валер'евіч Хадановіч|Андрэем Хадановічам]])<ref name="artists"/>. Акрамя сур’ёзных праектаў, Дзянісаў з’яўляецца ўдзельнікам гумарыстычнага дуэта «Byhder & Mixalych», у рамках якога выконвае смешныя тэксты на [[Трасянка|трасянцы]]<ref name="artists"/>. == Грамадская дзейнасць і пераслед == Алесь Дзянісаў з маладосці займаў актыўную грамадзянскую пазіцыю. У канцы 1990-х — пачатку 2000-х гадоў ён уваходзіў у канфедэрацыю дзейных суполак «Разам», якая аб’ядноўвала левую моладзь Мінска, Гомеля і Гродна. Удзельнічаў у экалагічных пратэстах (напрыклад, у лагеры на рацэ [[Нёман]] супраць [[Гродзенская ГЭС|будаўніцтва ГЭС]]), а таксама ў акцыях у падтрымку незалежнай газеты «[[Пагоня (газета, 1992)|Пагоня]]» і яе журналістаў [[Мікалай Мікалаевіч Маркевіч|Міколы Маркевіча]] і [[Павел Іванавіч Мажэйка|Паўла Мажэйкі]]<ref name="artists"/>. У ліпені 2018 года ў кватэрах Дзянісава і яго сваякоў адбыліся ператрусы з канфіскацыяй тэхнікі. Яны праводзіліся ў межах праверкі заявы аб паклёпе пасля выхаду сюжэта на тэлеканале «[[Белсат]]» пра ўмовы жыцця ў адным з гродзенскіх інтэрнатаў<ref name="sv_15_oct">{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/29544167.html|title=На лідэра гурту Dzieciuki завялі справу за экстрэмізм у сацсетках|publisher=Радыё Свабода|date=15 кастрычніка 2018|lang=be|accessdate=16 чэрвеня 2026}}</ref>. Восенню таго ж года супраць музыкі была заведзена адміністрацыйная справа за распаўсюд экстрэмісцкіх матэрыялаў (частка 2 артыкула 17.11 [[КаАП]]). Падставай сталі рэпосты з відэаролікамі аб удзеле брэсцкіх анархістаў у «[[Пратэсты ў Беларусі (2017)|Маршы недармаедаў]]», зробленыя ў сакавіку 2017 года з пабліка, які пазней быў прызнаны экстрэмісцкім<ref name="sv_24_oct">{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/29561221.html|title=На лідэра гурту Dzieciuki завялі справу паводле артыкулу «экстрэмізм» за рэпосты, якія зьніклі|publisher=Радыё Свабода|date=24 кастрычніка 2018|lang=be|accessdate=16 чэрвеня 2026}}</ref>. 2 лістапада 2018 года [[суд Кастрычніцкага раёна Гродна]] аштрафаваў Дзянісава на 25 базавых велічынь (612,5 рублёў)<ref name="sv_2_nov">{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/29578631.html|title=Лідэра гурту Dzieciuki аштрафавалі за распаўсюд экстрэмісцкіх матэрыялаў|publisher=Радыё Свабода|date=2 лістапада 2018|lang=be|accessdate=16 чэрвеня 2026}}</ref>. Падчас гэтага працэсу Дзянісаў таксама накіраваў скаргі ў пракуратуру на дзеянні невядомага міліцыянера, які па тэлефоне праводзіў жорсткі «допыт» яго 16-гадовай дачкі, што музыка расцаніў як псіхалагічны ціск на сям’ю<ref name="sv_2_oct">{{cite web|url=https://www.svaboda.org/a/29520971.html|title=Лідэр гурту Dzieciuki паскардзіўся ў пракуратуру на незаконны допыт ягонай непаўналетняй дачкі|publisher=Радыё Свабода|date=2 кастрычніка 2018|lang=be|accessdate=16 чэрвеня 2026}}</ref>. Падчас [[Пратэсты ў Беларусі (2020—2021)|палітычнага крызісу 2020 года]] Дзянісаў быў адным з нешматлікіх мясцовых музыкаў, якія адкрыта выступалі перад шматтысячнымі мітынгамі ў Гродне. 11 жніўня 2020 года ён быў жорстка затрыманы і збіты сілавікамі, калі ехаў на ровары і спыніўся паглядзець на затрыманне жанчыны. Пасля гвалту і наступных падзей у краіне музыка сутыкнуўся з цяжкай дэпрэсіяй і творчым крызісам, з-за якога доўгі час не мог пісаць новыя песні, але працягнуў працу над ужо пачатымі акустычнымі праектамі. Актыўна падтрымліваў беларускіх палітвязняў, у тым ліку [[Ігар Банцар|Ігара Банцара]] і загінулага [[Вітольд Міхайлавіч Ашурак|Вітольда Ашурка]]<ref name="artists"/>. == Асабістае жыццё == Маці музыкі была настаўніцай фартэпіяна. Мае дачку Дар’ю, якая таксама 7 гадоў адвучылася ў музычнай школе, але ў выніку абрала сферу выяўленчага мастацтва і графікі. Дар’я стала аўтаркай вокладкі для сольнага альбома бацькі на вершы У. Караткевіча<ref name="artists"/>. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Dzieciuki}} {{Бібліяінфармацыя}} {{DEFAULTSORT:Дзянісаў Алесь}} [[Катэгорыя:Музыканты Беларусі]] [[Катэгорыя:Спевакі і спявачкі XXI стагоддзя]] [[Катэгорыя:Журналісты Беларусі]] [[Катэгорыя:Настаўнікі Беларусі]] [[Катэгорыя:Постаці Гродна]] [[Катэгорыя:Dzieciuki]] [[Катэгорыя:Спевакі і спявачкі Беларусі]] 5jvl4sc5ljv6g42pctk1duk7be5bbhm 0 809614 5155119 2026-06-16T21:24:07Z JerzyKundrat 174 Новая старонка: «{{ДД}} '''Міхаіл Яўнутавіч''' ({{ДС|||1399}}) — удзельны князь з дынастыі Гедзімінавічаў, другі князь заслаўскі (кіраваў у 1366—1399 гадах) і пачынальнік княжацкага роду Заслаўскіх. Сын [[Яўнут]]а Гедзімінавіча, які кароткі час быў вялікім князем літоўскім (1341—1345),...» 5155119 wikitext text/x-wiki {{ДД}} '''Міхаіл Яўнутавіч''' ({{ДС|||1399}}) — удзельны князь з дынастыі Гедзімінавічаў, другі князь заслаўскі (кіраваў у 1366—1399 гадах) і пачынальнік княжацкага роду Заслаўскіх. Сын [[Яўнут]]а Гедзімінавіча, які кароткі час быў вялікім князем літоўскім (1341—1345), а пасля звяржэння атрымаў у якасці ўдзела [[Ізяслаўль]] (Заслаўе). Яго брат [[Сямён Яўнутавіч]], князь свіслацкі. Згодна з летапіснымі звесткамі і генеалагічнымі паданнямі, Міхаіл Яўнутавіч разам з [[Патрыкей Нарымунтавіч|Патрыкеем Нарымунтавічам]] камандаваў 6-тысячнай конніцай у войску вялікага князя [[Альгерд]]а ў [[Бітва на Сініх Водах (1362)|бітве на Сініх Водах]] (1362). Менавіта гэты конны полк нанёс вырашальны ўдар з фланга, які разбіў татарскія атрады і вымусіў іх да ўцёкаў. Пасля смерці бацькі каля 1366 года Міхаіл стаў паўнапраўным кіраўніком [[Ізяслаўскае княства|Ізяслаўскага княства]]. Пасля [[Крэўская унія|Крэўскай уніі]] і каранацыі [[Ягайла|Ягайлы]] Міхаіл прынёс васальную прысягу польскай кароне. Захаваліся звесткі пра пергаментны дакумент, дзе князь заслаўскі абавязваўся з'яўляцца па першым патрабаванні караля і польскага рыцарства. У [[Бітва на Ворскле (1399)|бітве на Ворскле]] (1399) Міхаіл выступіў на баку вялікага князя [[Вітаўт]]а ў паходзе супраць [[Залатая Арда|Залатой Арды]]. Гэтая бітва скончылася катастрафічным паражэннем літвінаў. Сярод іншых Гедзімінавічаў Міхаіл Яўнутавіч загінуў на полі бою. Пасля смерці Міхаіла [[Ізяслаўскае княства]] перайшло да яго сына [[Юрый Міхайлавіч Заслаўскі|Юрыя Міхайлавіча]]. Унук Міхаіла, Іван Юр'евіч, пазней стаў намеснікам віцебскім, а праўнук — Міхаіл Іванавіч — стаў заснавальнікам новай галіны роду, вядомай як князі Мсціслаўскія. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гедзімінавічы]] [[Катэгорыя:Князі ізяслаўльскія]] tbcw0u8d6yn6luv9yd5zsszyuwug8mg 5155120 5155119 2026-06-16T21:26:11Z JerzyKundrat 174 5155120 wikitext text/x-wiki {{ДД}} '''Міхаіл Яўнутавіч''' ({{ВД-Прэамбула}}) — удзельны князь з дынастыі Гедзімінавічаў, другі князь заслаўскі (кіраваў у 1366—1399 гадах) і пачынальнік княжацкага роду Заслаўскіх. Сын [[Яўнут]]а Гедзімінавіча, які кароткі час быў вялікім князем літоўскім (1341—1345), а пасля звяржэння атрымаў у якасці ўдзела [[Ізяслаўль]] (Заслаўе). Яго брат [[Сямён Яўнутавіч]], князь свіслацкі. Згодна з летапіснымі звесткамі і генеалагічнымі паданнямі, Міхаіл Яўнутавіч разам з [[Патрыкей Нарымунтавіч|Патрыкеем Нарымунтавічам]] камандаваў 6-тысячнай конніцай у войску вялікага князя [[Альгерд]]а ў [[Бітва на Сініх Водах (1362)|бітве на Сініх Водах]] (1362). Менавіта гэты конны полк нанёс вырашальны ўдар з фланга, які разбіў татарскія атрады і вымусіў іх да ўцёкаў. Пасля смерці бацькі каля 1366 года Міхаіл стаў паўнапраўным кіраўніком [[Ізяслаўскае княства|Ізяслаўскага княства]]. Пасля [[Крэўская унія|Крэўскай уніі]] і каранацыі [[Ягайла|Ягайлы]] Міхаіл прынёс васальную прысягу польскай кароне. Захаваліся звесткі пра пергаментны дакумент, дзе князь заслаўскі абавязваўся з'яўляцца па першым патрабаванні караля і польскага рыцарства. У [[Бітва на Ворскле (1399)|бітве на Ворскле]] (1399) Міхаіл выступіў на баку вялікага князя [[Вітаўт]]а ў паходзе супраць [[Залатая Арда|Залатой Арды]]. Гэтая бітва скончылася катастрафічным паражэннем літвінаў. Сярод іншых Гедзімінавічаў Міхаіл Яўнутавіч загінуў на полі бою. Пасля смерці Міхаіла [[Ізяслаўскае княства]] перайшло да яго сына [[Юрый Міхайлавіч Заслаўскі|Юрыя Міхайлавіча]]. Унук Міхаіла, Іван Юр'евіч, пазней стаў намеснікам віцебскім, а праўнук — Міхаіл Іванавіч — стаў заснавальнікам новай галіны роду, вядомай як князі Мсціслаўскія. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гедзімінавічы]] [[Катэгорыя:Князі ізяслаўльскія]] m6t4toge4uaocub1gmd9u4nks2r3mpx 5155122 5155120 2026-06-16T21:33:03Z JerzyKundrat 174 5155122 wikitext text/x-wiki {{ДД}} '''Міхаіл Яўнутавіч''' ({{ВД-Прэамбула}}) — удзельны князь з дынастыі Гедзімінавічаў, другі князь заслаўскі (кіраваў у 1366—1399 гадах) і пачынальнік княжацкага роду Заслаўскіх. Сын [[Яўнут]]а Гедзімінавіча, які кароткі час быў вялікім князем літоўскім (1341—1345), а пасля звяржэння атрымаў у якасці ўдзела [[Ізяслаўль]] (Заслаўе). Яго брат [[Сямён Яўнутавіч]], князь свіслацкі. Згодна з летапіснымі звесткамі і генеалагічнымі паданнямі, Міхаіл Яўнутавіч разам з [[Патрыкей Нарымунтавіч|Патрыкеем Нарымунтавічам]] камандаваў 6-тысячнай конніцай у войску вялікага князя [[Альгерд]]а ў [[Бітва на Сініх Водах (1362)|бітве на Сініх Водах]] (1362). Менавіта гэты конны полк нанёс вырашальны ўдар з фланга, які разбіў татарскія атрады і вымусіў іх да ўцёкаў. Пасля смерці бацькі каля 1366 года Міхаіл стаў паўнапраўным кіраўніком [[Ізяслаўскае княства|Ізяслаўскага княства]]. Пасля [[Крэўская унія|Крэўскай уніі]] і каранацыі [[Ягайла|Ягайлы]] Міхаіл прынёс васальную прысягу польскай кароне. Захаваліся звесткі пра пергаментны дакумент, дзе князь заслаўскі абавязваўся з'яўляцца па першым патрабаванні караля і польскага рыцарства. У [[Бітва на Ворскле (1399)|бітве на Ворскле]] (1399) Міхаіл выступіў на баку вялікага князя [[Вітаўт]]а ў паходзе супраць [[Залатая Арда|Залатой Арды]]. Гэтая бітва скончылася катастрафічным паражэннем літвінаў. Сярод іншых Гедзімінавічаў Міхаіл Яўнутавіч загінуў на полі бою. Пасля смерці Міхаіла [[Ізяслаўскае княства]] перайшло да яго сына [[Юрый Міхайлавіч Заслаўскі|Юрыя Міхайлавіча]]. Унук Міхаіла, Іван Юр'евіч, пазней стаў намеснікам віцебскім, а праўнук — Міхаіл Іванавіч — стаў заснавальнікам новай галіны роду, вядомай як князі Мсціслаўскія. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Нашчадкі}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гедзімінавічы]] [[Катэгорыя:Князі ізяслаўльскія]] rdxlct8lezyjvfxtbfyfy7n95tyel0k 5155123 5155122 2026-06-16T21:34:13Z JerzyKundrat 174 5155123 wikitext text/x-wiki {{ДД}} '''Міхаіл Яўнутавіч''' ({{ВД-Прэамбула}}) — удзельны князь з дынастыі [[Гедзімінавічы|Гедзімінавічаў]], другі князь заслаўскі (кіраваў у 1366—1399 гадах) і пачынальнік княжацкага роду Заслаўскіх. == Біяграфія == Сын [[Яўнут]]а Гедзімінавіча, які кароткі час быў вялікім князем літоўскім (1341—1345), а пасля звяржэння атрымаў у якасці ўдзела [[Ізяслаўль]] (Заслаўе). Яго брат [[Сямён Яўнутавіч]], князь свіслацкі. Згодна з летапіснымі звесткамі і генеалагічнымі паданнямі, Міхаіл Яўнутавіч разам з [[Патрыкей Нарымунтавіч|Патрыкеем Нарымунтавічам]] камандаваў 6-тысячнай конніцай у войску вялікага князя [[Альгерд]]а ў [[Бітва на Сініх Водах (1362)|бітве на Сініх Водах]] (1362). Менавіта гэты конны полк нанёс вырашальны ўдар з фланга, які разбіў татарскія атрады і вымусіў іх да ўцёкаў. Пасля смерці бацькі каля 1366 года Міхаіл стаў паўнапраўным кіраўніком [[Ізяслаўскае княства|Ізяслаўскага княства]]. Пасля [[Крэўская унія|Крэўскай уніі]] і каранацыі [[Ягайла|Ягайлы]] Міхаіл прынёс васальную прысягу польскай кароне. Захаваліся звесткі пра пергаментны дакумент, дзе князь заслаўскі абавязваўся з'яўляцца па першым патрабаванні караля і польскага рыцарства. У [[Бітва на Ворскле (1399)|бітве на Ворскле]] (1399) Міхаіл выступіў на баку вялікага князя [[Вітаўт]]а ў паходзе супраць [[Залатая Арда|Залатой Арды]]. Гэтая бітва скончылася катастрафічным паражэннем літвінаў. Сярод іншых Гедзімінавічаў Міхаіл Яўнутавіч загінуў на полі бою. Пасля смерці Міхаіла [[Ізяслаўскае княства]] перайшло да яго сына [[Юрый Міхайлавіч Заслаўскі|Юрыя Міхайлавіча]]. Унук Міхаіла, Іван Юр'евіч, пазней стаў намеснікам віцебскім, а праўнук — Міхаіл Іванавіч — стаў заснавальнікам новай галіны роду, вядомай як князі Мсціслаўскія. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Нашчадкі}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гедзімінавічы]] [[Катэгорыя:Князі ізяслаўльскія]] h5wbu6hstpgcnzqzb7c7xh1mrmjkizn 5155124 5155123 2026-06-16T21:34:52Z JerzyKundrat 174 5155124 wikitext text/x-wiki {{ДД}} '''Міхаіл Яўнутавіч''' ({{ВД-Прэамбула}}) — удзельны князь з дынастыі [[Гедзімінавічы|Гедзімінавічаў]], другі князь ізяслаўльскі (кіраваў у 1366—1399 гадах) і пачынальнік княжацкага роду Заслаўскіх. == Біяграфія == Сын [[Яўнут]]а Гедзімінавіча, які кароткі час быў вялікім князем літоўскім (1341—1345), а пасля звяржэння атрымаў у якасці ўдзела [[Ізяслаўль]] (Заслаўе). Яго брат [[Сямён Яўнутавіч]], князь свіслацкі. Згодна з летапіснымі звесткамі і генеалагічнымі паданнямі, Міхаіл Яўнутавіч разам з [[Патрыкей Нарымунтавіч|Патрыкеем Нарымунтавічам]] камандаваў 6-тысячнай конніцай у войску вялікага князя [[Альгерд]]а ў [[Бітва на Сініх Водах (1362)|бітве на Сініх Водах]] (1362). Менавіта гэты конны полк нанёс вырашальны ўдар з фланга, які разбіў татарскія атрады і вымусіў іх да ўцёкаў. Пасля смерці бацькі каля 1366 года Міхаіл стаў паўнапраўным кіраўніком [[Ізяслаўскае княства|Ізяслаўскага княства]]. Пасля [[Крэўская унія|Крэўскай уніі]] і каранацыі [[Ягайла|Ягайлы]] Міхаіл прынёс васальную прысягу польскай кароне. Захаваліся звесткі пра пергаментны дакумент, дзе князь заслаўскі абавязваўся з'яўляцца па першым патрабаванні караля і польскага рыцарства. У [[Бітва на Ворскле (1399)|бітве на Ворскле]] (1399) Міхаіл выступіў на баку вялікага князя [[Вітаўт]]а ў паходзе супраць [[Залатая Арда|Залатой Арды]]. Гэтая бітва скончылася катастрафічным паражэннем літвінаў. Сярод іншых Гедзімінавічаў Міхаіл Яўнутавіч загінуў на полі бою. Пасля смерці Міхаіла [[Ізяслаўскае княства]] перайшло да яго сына [[Юрый Міхайлавіч Заслаўскі|Юрыя Міхайлавіча]]. Унук Міхаіла, Іван Юр'евіч, пазней стаў намеснікам віцебскім, а праўнук — Міхаіл Іванавіч — стаў заснавальнікам новай галіны роду, вядомай як князі Мсціслаўскія. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Нашчадкі}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гедзімінавічы]] [[Катэгорыя:Князі ізяслаўльскія]] aos79sshxyn7rf1pgec0240m4qti6pn 5155125 5155124 2026-06-16T21:40:20Z JerzyKundrat 174 5155125 wikitext text/x-wiki {{ДД}} '''Міхаіл Яўнутавіч''' ({{ВД-Прэамбула}}) — удзельны князь з дынастыі [[Гедзімінавічы|Гедзімінавічаў]], другі князь ізяслаўльскі (кіраваў у 1366—1399 гадах) і пачынальнік княжацкага роду [[Яўнутавічы Заслаўскія|Заслаўскіх]]. == Біяграфія == Сын [[Яўнут]]а Гедзімінавіча, які кароткі час быў вялікім князем літоўскім (1341—1345), а пасля звяржэння атрымаў у якасці ўдзела [[Ізяслаўль]] (Заслаўе). Яго брат [[Сямён Яўнутавіч]], князь свіслацкі. Згодна з летапіснымі звесткамі і генеалагічнымі паданнямі, Міхаіл Яўнутавіч разам з [[Патрыкей Нарымунтавіч|Патрыкеем Нарымунтавічам]] камандаваў 6-тысячнай конніцай у войску вялікага князя [[Альгерд]]а ў [[Бітва на Сініх Водах (1362)|бітве на Сініх Водах]] (1362). Менавіта гэты конны полк нанёс вырашальны ўдар з фланга, які разбіў татарскія атрады і вымусіў іх да ўцёкаў. Пасля смерці бацькі каля 1366 года Міхаіл стаў паўнапраўным кіраўніком [[Ізяслаўскае княства|Ізяслаўскага княства]]. Пасля [[Крэўская унія|Крэўскай уніі]] і каранацыі [[Ягайла|Ягайлы]] Міхаіл прынёс васальную прысягу польскай кароне. Захаваліся звесткі пра пергаментны дакумент, дзе князь заслаўскі абавязваўся з'яўляцца па першым патрабаванні караля і польскага рыцарства. У [[Бітва на Ворскле (1399)|бітве на Ворскле]] (1399) Міхаіл выступіў на баку вялікага князя [[Вітаўт]]а ў паходзе супраць [[Залатая Арда|Залатой Арды]]. Гэтая бітва скончылася катастрафічным паражэннем літвінаў. Сярод іншых Гедзімінавічаў Міхаіл Яўнутавіч загінуў на полі бою. Пасля смерці Міхаіла [[Ізяслаўскае княства]] перайшло да яго сына [[Юрый Міхайлавіч Заслаўскі|Юрыя Міхайлавіча]]. Унук Міхаіла, Іван Юр'евіч, пазней стаў намеснікам віцебскім, а праўнук — Міхаіл Іванавіч — стаў заснавальнікам новай галіны роду, вядомай як князі Мсціслаўскія. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Нашчадкі}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гедзімінавічы]] [[Катэгорыя:Заслаўскія (Яўнуцьевічы)]] [[Катэгорыя:Князі ізяслаўльскія]] 84qewww5utr7bh5e5jmpmn1a2wim80b 0 809615 5155130 2026-06-16T22:03:16Z JerzyKundrat 174 Новая старонка: «{{ДД}} '''Патрыкей Нарымунтавіч''' (у хрышчэнні — Глеб; памёр пасля 1408) — удзельны князь з дынастыі [[Гедзімінавічы|Гедзімінавічаў]], сын наўгародскага і пінскага князя [[Нарымонт Гедзімінавіч|Нарымунта (Глеба) Гедзімінавіча]]. Вядомы як таленавіты, хітры і...» 5155130 wikitext text/x-wiki {{ДД}} '''Патрыкей Нарымунтавіч''' (у хрышчэнні — Глеб; памёр пасля 1408) — удзельны князь з дынастыі [[Гедзімінавічы|Гедзімінавічаў]], сын наўгародскага і пінскага князя [[Нарымонт Гедзімінавіч|Нарымунта (Глеба) Гедзімінавіча]]. Вядомы як таленавіты, хітры і разважлівы палітык, служылы князь [[Наўгародская феадальная рэспубліка|Вялікага Ноўгарада]]. Родапачынальнік княжацкіх родаў Патрыкеевых, Куракіных і Галіцыных. == Біяграфія == Быў унукам вялікага князя літоўскага [[Гедзімін]]а. Паводле польскіх радаводаў XVIII ст. існуе версія, што яго маці магла быць дачка хана Залатой Арды [[Тахта-хан|Тахты]]. Меў удзел у [[ВКЛ|Вялікім Княстве Літоўскім]] — традыцыйна звязваецца з Пінскім і Старадубскім княствамі. Паводле шэрагу ваенна-гістарычных рэканструкцый, у [[Бітва на Сініх Водах (1362)|бітве на Сініх Водах]] (1362) аб'яднаныя конныя харугвы пінскага князя Патрыкея Нарымунтавіча і заслаўскага князя [[Міхаіл Яўнутавіч|Міхаіла Яўнутавіча]] (агульнай колькасцю да 6 тысяч коннікаў) складалі засадны полк войск [[Альгерд]]а. Менавіта гэты сумесны флангавы ўдар рассек галоўныя сілы трох татарскіх ханаў і вырашыў зыход бітвы. У 1383 годзе па запрашэнні баярскага савета Патрыкей прыбыў у [[Вялікі Ноўгарад]] як служылы князь. Яму ў кармленне былі перададзены стратэгічныя гарады-крэпасці: Арэшак, Карэла і Палова Капор'я. Падтрымліваў ушкуйнікаў (наўгародскіх рачных піратаў), якія рабавалі купецкія караваны, у тым ліку на [[Волга|Волзе]], што падрывала гандаль Ноўгарада. Сваімі дзеяннямі выклікаў абурэнне жыхароў, якое ледзь не перарасло ў грамадзянскую вайну паміж рознымі канцамі Ноўгарада. У выніку ў 1384 годзе наўгародцы адабралі у яго ранейшыя гарады, замяніўшы іх на Ладагу і [[Старая Руса|Старую Русу]], а пазней ён быў вымушаны пакінуць рэспубліку. Пасля вяртаўся туды ў 1398–1406 гадах, але зноў не ўжыўся з мясцовым баярствам. У 1408 годзе, падчас чарговага абвастрэння стасункаў унутры ВКЛ і Ноўгарада, Патрыкей Нарымунтавіч разам з малодшым сынам вялікага князя Альгерда — [[Свідрыгайла Альгердавіч|Свідрыгайлам]] — выехаў на службу да вялікага князя маскоўскага [[Васіль I Дзмітрыевіч|Васіля I Дзмітрыевіча]]. Пры маскоўскім двары ён быў прыняты з вялікай пашанай і атрымаў ва ўдзел [[Звянігарад]]. Пазнейшых звестак пра яго жыццё няма. {{Нашчадкі}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гедзімінавічы]] 5fn058x70mkmouydnujiz204j2tld62 5155131 5155130 2026-06-16T22:04:32Z JerzyKundrat 174 5155131 wikitext text/x-wiki {{ДД}} '''Патрыкей Нарымунтавіч''' (у хрышчэнні — Глеб; памёр пасля 1408) — удзельны князь з дынастыі [[Гедзімінавічы|Гедзімінавічаў]], сын наўгародскага і пінскага князя [[Нарымонт Гедзімінавіч|Нарымунта (Глеба) Гедзімінавіча]]. Вядомы як таленавіты, хітры і разважлівы палітык, служылы князь [[Наўгародская феадальная рэспубліка|Вялікага Ноўгарада]]. Родапачынальнік княжацкіх родаў Патрыкеевых, Куракіных і Галіцыных. == Біяграфія == Быў унукам вялікага князя літоўскага [[Гедзімін]]а. Паводле польскіх радаводаў XVIII ст. існуе версія, што яго маці магла быць дачка хана Залатой Арды [[Тахта-хан|Тахты]]. Меў удзел у [[ВКЛ|Вялікім Княстве Літоўскім]] — традыцыйна звязваецца з Пінскім і Старадубскім княствамі. Паводле шэрагу ваенна-гістарычных рэканструкцый, у [[Бітва на Сініх Водах (1362)|бітве на Сініх Водах]] (1362) аб'яднаныя конныя харугвы пінскага князя Патрыкея Нарымунтавіча і заслаўскага князя [[Міхаіл Яўнутавіч|Міхаіла Яўнутавіча]] (агульнай колькасцю да 6 тысяч коннікаў) складалі засадны полк войск [[Альгерд]]а. Менавіта гэты сумесны флангавы ўдар рассек галоўныя сілы трох татарскіх ханаў і вырашыў зыход бітвы. У 1383 годзе па запрашэнні баярскага савета Патрыкей прыбыў у [[Вялікі Ноўгарад]] як служылы князь. Яму ў кармленне былі перададзены стратэгічныя гарады-крэпасці: Арэшак, Карэла і Палова Капор'я. Падтрымліваў ушкуйнікаў (наўгародскіх рачных піратаў), якія рабавалі купецкія караваны, у тым ліку на [[Волга|Волзе]], што падрывала гандаль Ноўгарада. Сваімі дзеяннямі выклікаў абурэнне жыхароў, якое ледзь не перарасло ў грамадзянскую вайну паміж рознымі канцамі Ноўгарада. У выніку ў 1384 годзе наўгародцы адабралі у яго ранейшыя гарады, замяніўшы іх на Ладагу і [[Старая Руса|Старую Русу]], а пазней ён быў вымушаны пакінуць рэспубліку. Пасля вяртаўся туды ў 1398–1406 гадах, але зноў не ўжыўся з мясцовым баярствам. У 1408 годзе, падчас чарговага абвастрэння стасункаў унутры ВКЛ і Ноўгарада, Патрыкей Нарымунтавіч разам з малодшым сынам вялікага князя Альгерда — [[Свідрыгайла Альгердавіч|Свідрыгайлам]] — выехаў на службу да вялікага князя маскоўскага [[Васіль I Дзмітрыевіч|Васіля I Дзмітрыевіча]]. Пры маскоўскім двары ён быў прыняты з вялікай пашанай і атрымаў ва ўдзел [[Звянігарад]]. Пазнейшых звестак пра яго жыццё няма. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Нашчадкі}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гедзімінавічы]] [[Катэгорыя:Князі наўгародскія]] fs8o2247dc87szii6v8h4a8me4pu2co 5155252 5155131 2026-06-17T09:02:57Z JerzyKundrat 174 5155252 wikitext text/x-wiki {{ДД}} '''Патрыкей Нарымунтавіч''' (у хрышчэнні — Глеб; памёр пасля 1408) — удзельны князь з дынастыі [[Гедзімінавічы|Гедзімінавічаў]], сын наўгародскага і пінскага князя [[Нарымонт Гедзімінавіч|Нарымунта (Глеба) Гедзімінавіча]]. Вядомы як таленавіты, хітры і разважлівы палітык, служылы князь [[Наўгародская феадальная рэспубліка|Вялікага Ноўгарада]]. Родапачынальнік княжацкіх родаў Патрыкеевых, Куракіных і Галіцыных. == Біяграфія == Быў унукам вялікага князя літоўскага [[Гедзімін]]а. Паводле польскіх радаводаў XVIII ст. існуе версія, што яго маці магла быць дачка хана [[Залатая Арда|Залатой Арды]] [[Тахта-хан|Тахты]]. Меў удзел у [[ВКЛ|Вялікім Княстве Літоўскім]] — традыцыйна звязваецца з [[Пінскае княства|Пінскім]] і [[Старадубскае княства|Старадубскім]] княствамі. Паводле шэрагу ваенна-гістарычных рэканструкцый, у [[Бітва на Сініх Водах (1362)|бітве на Сініх Водах]] (1362) аб'яднаныя конныя харугвы пінскага князя Патрыкея Нарымунтавіча і заслаўскага князя [[Міхаіл Яўнутавіч|Міхаіла Яўнутавіча]] (агульнай колькасцю да 6 тысяч коннікаў) складалі засадны полк войск [[Альгерд]]а. Менавіта гэты сумесны флангавы ўдар рассек галоўныя сілы трох татарскіх ханаў і вырашыў зыход бітвы. У 1383 годзе па запрашэнні баярскага савета Патрыкей прыбыў у [[Вялікі Ноўгарад]] як служылы князь. Яму ў кармленне былі перададзены стратэгічныя гарады-крэпасці: [[Арэшак (крэпасць)|Арэшак]], [[Карэла]] і Палова Капор'я. Падтрымліваў ушкуйнікаў (наўгародскіх рачных піратаў), якія рабавалі купецкія караваны, у тым ліку на [[Волга|Волзе]], што падрывала гандаль Ноўгарада. Сваімі дзеяннямі выклікаў абурэнне жыхароў, якое ледзь не перарасло ў грамадзянскую вайну паміж рознымі канцамі Ноўгарада. У выніку ў 1384 годзе наўгародцы адабралі у яго ранейшыя гарады, замяніўшы іх на Ладагу і [[Старая Руса|Старую Русу]], а пазней ён быў вымушаны пакінуць рэспубліку. Пасля вяртаўся туды ў 1398–1406 гадах, але зноў не ўжыўся з мясцовым баярствам. У 1408 годзе, падчас чарговага абвастрэння стасункаў унутры ВКЛ і Ноўгарада, Патрыкей Нарымунтавіч разам з малодшым сынам вялікага князя Альгерда — [[Свідрыгайла Альгердавіч|Свідрыгайлам]] — выехаў на службу да вялікага князя маскоўскага [[Васіль I Дзмітрыевіч|Васіля I Дзмітрыевіча]]. Пры маскоўскім двары ён быў прыняты з вялікай пашанай і атрымаў ва ўдзел [[Звянігарад]]. Пазнейшых звестак пра яго жыццё няма. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Нашчадкі}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гедзімінавічы]] [[Катэгорыя:Князі наўгародскія]] lm8g8mx7go1g660eeyphpmgs4d0lmsz 5155257 5155252 2026-06-17T09:11:40Z JerzyKundrat 174 /* Біяграфія */ 5155257 wikitext text/x-wiki {{ДД}} '''Патрыкей Нарымунтавіч''' (у хрышчэнні — Глеб; памёр пасля 1408) — удзельны князь з дынастыі [[Гедзімінавічы|Гедзімінавічаў]], сын наўгародскага і пінскага князя [[Нарымонт Гедзімінавіч|Нарымунта (Глеба) Гедзімінавіча]]. Вядомы як таленавіты, хітры і разважлівы палітык, служылы князь [[Наўгародская феадальная рэспубліка|Вялікага Ноўгарада]]. Родапачынальнік княжацкіх родаў Патрыкеевых, Куракіных і Галіцыных. == Біяграфія == Быў унукам вялікага князя літоўскага [[Гедзімін]]а. Паводле польскіх радаводаў XVIII ст. існуе версія, што яго маці магла быць дачка хана [[Залатая Арда|Залатой Арды]] [[Тахта-хан|Тахты]]. Меў удзел у [[ВКЛ|Вялікім Княстве Літоўскім]] — традыцыйна звязваецца з [[Пінскае княства|Пінскім]] і [[Старадубскае княства|Старадубскім]] княствамі. Паводле шэрагу ваенна-гістарычных рэканструкцый, у [[Бітва на Сініх Водах (1362)|бітве на Сініх Водах]] (1362) аб'яднаныя конныя харугвы пінскага князя Патрыкея Нарымунтавіча і заслаўскага князя [[Міхаіл Яўнутавіч|Міхаіла Яўнутавіча]] (агульнай колькасцю да 6 тысяч коннікаў) складалі засадны полк войск [[Альгерд]]а. Менавіта гэты сумесны флангавы ўдар рассек галоўныя сілы трох татарскіх ханаў і вырашыў зыход бітвы. У 1383 годзе па запрашэнні баярскага савета Патрыкей прыбыў у [[Вялікі Ноўгарад]] як служылы князь. Яму ў кармленне былі перададзены стратэгічныя гарады-крэпасці: [[Арэшак (крэпасць)|Арэшак]], [[Карэла]] і Палова Капор'я. Падтрымліваў ушкуйнікаў (наўгародскіх рачных піратаў), якія рабавалі купецкія караваны, у тым ліку на [[Волга|Волзе]], што падрывала гандаль Ноўгарада. Сваімі дзеяннямі выклікаў абурэнне жыхароў, якое ледзь не перарасло ў грамадзянскую вайну паміж рознымі канцамі Ноўгарада. У выніку ў 1384 годзе наўгародцы адабралі у яго ранейшыя гарады, замяніўшы іх на [[Старая Ладага|Ладагу]] і [[Старая Руса|Старую Русу]], а пазней ён быў вымушаны пакінуць рэспубліку. Пасля вяртаўся туды ў 1398–1406 гадах, але зноў не ўжыўся з мясцовым баярствам. У 1408 годзе, падчас чарговага абвастрэння стасункаў унутры ВКЛ і Ноўгарада, Патрыкей Нарымунтавіч разам з малодшым сынам вялікага князя Альгерда — [[Свідрыгайла Альгердавіч|Свідрыгайлам]] — выехаў на службу да вялікага князя маскоўскага [[Васіль I Дзмітрыевіч|Васіля I Дзмітрыевіча]]. Пры маскоўскім двары ён быў прыняты з вялікай пашанай і атрымаў ва ўдзел [[Звянігарад]]. Пазнейшых звестак пра яго жыццё няма. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Нашчадкі}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гедзімінавічы]] [[Катэгорыя:Князі наўгародскія]] amx3ibt87hrhgzhdhxpiwu9phknmcc2 5155258 5155257 2026-06-17T09:12:40Z JerzyKundrat 174 5155258 wikitext text/x-wiki {{ДД}} '''Патрыкей Нарымунтавіч''' (у хрышчэнні — Глеб; памёр пасля 1408) — удзельны князь з дынастыі [[Гедзімінавічы|Гедзімінавічаў]], сын наўгародскага і пінскага князя [[Нарымонт Гедзімінавіч|Нарымунта (Глеба) Гедзімінавіча]]. Вядомы як таленавіты, хітры і разважлівы палітык, служылы князь [[Наўгародская феадальная рэспубліка|Вялікага Ноўгарада]]. Родапачынальнік княжацкіх родаў Патрыкеевых, Куракіных і Галіцыных. == Біяграфія == Быў унукам вялікага князя літоўскага [[Гедзімін]]а. Паводле польскіх радаводаў XVIII ст. існуе версія, што яго маці магла быць дачка хана [[Залатая Арда|Залатой Арды]] [[Тахта-хан|Тахты]]. Меў удзел у [[ВКЛ|Вялікім Княстве Літоўскім]] — традыцыйна звязваецца з [[Пінскае княства|Пінскім]] і [[Старадубскае княства|Старадубскім]] княствамі. Паводле шэрагу ваенна-гістарычных рэканструкцый, у [[Бітва на Сініх Водах (1362)|бітве на Сініх Водах]] (1362) аб'яднаныя конныя харугвы пінскага князя Патрыкея Нарымунтавіча і заслаўскага князя [[Міхаіл Яўнутавіч|Міхаіла Яўнутавіча]] (агульнай колькасцю да 6 тысяч коннікаў) складалі засадны полк войск [[Альгерд]]а. Менавіта гэты сумесны флангавы ўдар рассек галоўныя сілы трох татарскіх ханаў і вырашыў зыход бітвы. У 1383 годзе па запрашэнні баярскага савета Патрыкей прыбыў у [[Вялікі Ноўгарад]] як служылы князь. Яму ў кармленне былі перададзены стратэгічныя гарады-крэпасці: [[Арэшак (крэпасць)|Арэшак]], [[Карэла]] і палова Капор'я. Падтрымліваў ушкуйнікаў (наўгародскіх рачных піратаў), якія рабавалі купецкія караваны, у тым ліку на [[Волга|Волзе]], што падрывала гандаль Ноўгарада. Сваімі дзеяннямі выклікаў абурэнне жыхароў, якое ледзь не перарасло ў грамадзянскую вайну паміж рознымі канцамі Ноўгарада. У выніку ў 1384 годзе наўгародцы адабралі у яго ранейшыя гарады, замяніўшы іх на [[Старая Ладага|Ладагу]] і [[Старая Руса|Старую Русу]], а пазней ён быў вымушаны пакінуць рэспубліку. Пасля вяртаўся туды ў 1398–1406 гадах, але зноў не ўжыўся з мясцовым баярствам. У 1408 годзе, падчас чарговага абвастрэння стасункаў унутры ВКЛ і Ноўгарада, Патрыкей Нарымунтавіч разам з малодшым сынам вялікага князя Альгерда — [[Свідрыгайла Альгердавіч|Свідрыгайлам]] — выехаў на службу да вялікага князя маскоўскага [[Васіль I Дзмітрыевіч|Васіля I Дзмітрыевіча]]. Пры маскоўскім двары ён быў прыняты з вялікай пашанай і атрымаў ва ўдзел [[Звянігарад]]. Пазнейшых звестак пра яго жыццё няма. == Крыніцы == {{крыніцы}} {{Нашчадкі}} {{Бібліяінфармацыя}} [[Катэгорыя:Гедзімінавічы]] [[Катэгорыя:Князі наўгародскія]] pnm9vi0ox36sijrywmhkd94hyn3bhi1 0 809616 5155132 2026-06-16T22:05:31Z JerzyKundrat 174 Перасылае да [[Патрыкей Нарымунтавіч]] 5155132 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Патрыкей Нарымунтавіч]] bqa798u0qbziczdxprwxn5gms307nff 0 809617 5155137 2026-06-16T22:27:15Z SimondR 62742 Перасылае да [[Марцірос Сяргеевіч Сар’ян]] 5155137 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Марцірос Сяргеевіч Сар’ян]] co2wp55tz4psrd5zwm963cw5shkdq7z 0 809618 5155168 2026-06-17T04:52:32Z StarDeg 16311 Новая старонка: «{{Асоба}} '''Луі Сільверс''' (сапраўднае імя Луі Сільберштэйн; 6 верасня 1889 — 26 сакавіка 1954) — амерыканскі кампазітар музыкі да фільмаў, чые творы былі выкарыстаны ў больш чым 250 фільмах. У 1935 годзе ён атрымаў першую прэмію «Оскар» за найлепшую арыгінальную...» 5155168 wikitext text/x-wiki {{Асоба}} '''Луі Сільверс''' (сапраўднае імя Луі Сільберштэйн; 6 верасня 1889 — 26 сакавіка 1954) — амерыканскі кампазітар музыкі да фільмаў, чые творы былі выкарыстаны ў больш чым 250 фільмах. У 1935 годзе ён атрымаў першую прэмію «Оскар» за найлепшую арыгінальную музыку да фільма «Адна ноч кахання». d45u37ni6oddc9deaw1utyhdl26kme0 5155170 5155168 2026-06-17T04:54:10Z StarDeg 16311 5155170 wikitext text/x-wiki {{Асоба}} '''Луі Сільверс''' (сапраўднае імя Луі Сільберштэйн; 6 верасня 1889 — 26 сакавіка 1954) — амерыканскі кампазітар музыкі да фільмаў, чые творы былі выкарыстаны ў больш чым 250 фільмах. У 1935 годзе ён атрымаў першую прэмію «Оскар» за найлепшую арыгінальную музыку да фільма «Адна ноч кахання». {{Бібліяінфармацыя}} {{Прэмія «Оскар» за найлепшую музыку да фільма}} ikivqsfpvq1ysm8bdlqufukxbr99h41 5155173 5155170 2026-06-17T04:57:14Z StarDeg 16311 5155173 wikitext text/x-wiki {{Асоба}} '''Луі Сільверс''' (сапраўднае імя Луі Сільберштэйн; [[6 верасня]] [[1889]] — [[26 сакавіка]] [[1954]]) — амерыканскі кампазітар музыкі да фільмаў, чые творы былі выкарыстаны ў больш чым 250 фільмах. У 1935 годзе ён атрымаў першую прэмію «Оскар» за найлепшую арыгінальную музыку да фільма «Адна ноч кахання». {{Бібліяінфармацыя}} {{Прэмія «Оскар» за найлепшую музыку да фільма}} phoh30mgqdw11or4cb4lavqnxly7f3z 5155174 5155173 2026-06-17T04:57:54Z StarDeg 16311 5155174 wikitext text/x-wiki {{Асоба}} '''Луі Сільверс''' (сапраўднае імя Луі Сільберштэйн; [[6 верасня]] [[1889]] — [[26 сакавіка]] [[1954]]) — амерыканскі кампазітар музыкі да фільмаў, чые творы былі выкарыстаны ў больш чым 250 фільмах. У 1935 годзе ён атрымаў першую прэмію «Оскар» за найлепшую арыгінальную музыку да фільма «Адна ноч кахання». == Зноскі == {{reflist}} {{Бібліяінфармацыя}} {{Прэмія «Оскар» за найлепшую музыку да фільма}} palyk63djrg3msgfocka1zvev39aids 5155175 5155174 2026-06-17T04:59:16Z StarDeg 16311 5155175 wikitext text/x-wiki {{Асоба}} '''Луі Сільверс''' (сапраўднае імя Луі Сільберштэйн; [[6 верасня]] [[1889]] — [[26 сакавіка]] [[1954]]) — амерыканскі кампазітар музыкі да фільмаў, чые творы былі выкарыстаны ў больш чым 250 фільмах. У 1935 годзе ён атрымаў першую прэмію «Оскар» за найлепшую арыгінальную музыку да фільма «Адна ноч кахання». == Зноскі == {{reflist}} {{Бібліяінфармацыя}} {{Прэмія «Оскар» за найлепшую музыку да фільма}} [[Катэгорыя:Кампазітары ЗША]] 67vt2mu31nmhvzzgjkzwc9wjy2dplu2 0 809619 5155176 2026-06-17T05:06:15Z StarDeg 16311 Новая старонка: «{{Асоба}} '''Архіепіскап Георгій''' (грэч.: Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Γεώργιος, у свеце Георгіас Папахрысасто́му, грэч. Γεώργιος Παπαχρυυοσό 1949, Атыену, Ларнака) — архірэй Кіпрскай праваслаўнай царквы, Архіепіскап Новай Юстыніяны і ўсяго Кіпра (з 24 снежня 2022 го...» 5155176 wikitext text/x-wiki {{Асоба}} '''Архіепіскап Георгій''' (грэч.: Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Γεώργιος, у свеце Георгіас Папахрысасто́му, грэч. Γεώργιος Παπαχρυυοσό 1949, Атыену, Ларнака) — архірэй Кіпрскай праваслаўнай царквы, Архіепіскап Новай Юстыніяны і ўсяго Кіпра (з 24 снежня 2022 года). avt8ndtiq5ceg4l1m2opgqtmv8s0qjr 5155177 5155176 2026-06-17T05:08:52Z StarDeg 16311 5155177 wikitext text/x-wiki {{Асоба}} '''Архіепіскап Георгій''' (грэч.: Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Γεώργιος, у свеце Георгіас Папахрысасто́му, грэч. Γεώργιος Παπαχρυυοσό 1949, Атыену, Ларнака) — архірэй Кіпрскай праваслаўнай царквы, Архіепіскап Новай Юстыніяны і ўсяго Кіпра (з 24 снежня 2022 года). {{Бібліяінфармацыя}} {{Прадстаяцелі Праваслаўных Цэркваў}} chrc3gitaav67yqo5slvwv4pqx7eewg 5155178 5155177 2026-06-17T05:09:58Z StarDeg 16311 5155178 wikitext text/x-wiki {{Асоба}} '''Архіепіскап Георгій''' ({{lang-el|Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Γεώργιος}}, у свеце Георгіас Папахрысасто́му, грэч. Γεώργιος Παπαχρυυοσό 1949, Атыену, Ларнака) — архірэй Кіпрскай праваслаўнай царквы, Архіепіскап Новай Юстыніяны і ўсяго Кіпра (з 24 снежня 2022 года). {{Бібліяінфармацыя}} {{Прадстаяцелі Праваслаўных Цэркваў}} p8eqbn2vp8mutyuup0ejdad4x9ke5x4 0 809620 5155193 2026-06-17T07:26:14Z Autumndancer 168015 Новая старонка: «{{НП}} '''Ларэйн''' ({{lang-en|Lorain}}) — горад у [[Ларэйн (акруга)|акрузе Ларэйн]], штата [[Агая]], [[ЗША]]. Размешчаны на захад ад Кліўленда, на беразе возера [[Эры (возера)|Эры]]. У горадзе знаходзіцца завод Ford Motor Company, які спыніў вытворчасць 14 снежня 2005 года. Катэгорыя:Га...» 5155193 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Ларэйн''' ({{lang-en|Lorain}}) — горад у [[Ларэйн (акруга)|акрузе Ларэйн]], штата [[Агая]], [[ЗША]]. Размешчаны на захад ад Кліўленда, на беразе возера [[Эры (возера)|Эры]]. У горадзе знаходзіцца завод Ford Motor Company, які спыніў вытворчасць 14 снежня 2005 года. [[Катэгорыя:Гарады Агая]] 14w69bpzjxh7h24w29rn5frzhlehoze 5155194 5155193 2026-06-17T07:27:28Z Autumndancer 168015 5155194 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Ларэйн''' ({{lang-en|Lorain}}) — горад у [[Ларэйн (акруга)|акрузе Ларэйн]], штата [[Агая]], [[ЗША]]. Размешчаны на захад ад Кліўленда, на беразе возера [[Эры (возера)|Эры]]. У горадзе знаходзіцца завод Ford Motor Company, які спыніў вытворчасць 14 снежня 2005 года. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} {{зноскі}} [[Катэгорыя:Гарады Агая]] qowto3cy45mu1h3prre7sk5epntfak8 0 809621 5155196 2026-06-17T07:31:16Z Autumndancer 168015 Новая старонка: «{{значэнні2|Гамільтан}} {{НП}} '''Гамільтан''' ({{lang-en|Hamilton}}) — горад у акрузе Батлер (штат [[Агая]], [[ЗША]]). Паселішча было заснавана ў 1791 годзе як форт Гамільтан, названы ў гонар [[Аляксандр Гамільтан|Аляксандра Гамільтана]]. [[Катэгорыя:Гарады Агая]]» 5155196 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Гамільтан}} {{НП}} '''Гамільтан''' ({{lang-en|Hamilton}}) — горад у акрузе Батлер (штат [[Агая]], [[ЗША]]). Паселішча было заснавана ў 1791 годзе як форт Гамільтан, названы ў гонар [[Аляксандр Гамільтан|Аляксандра Гамільтана]]. [[Катэгорыя:Гарады Агая]] 475hxrr8m2ok1f9bbiz88izr6dcadsy 5155197 5155196 2026-06-17T07:32:20Z Autumndancer 168015 5155197 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Гамільтан}} {{НП}} '''Гамільтан''' ({{lang-en|Hamilton}}) — горад у акрузе Батлер (штат [[Агая]], [[ЗША]]). Паселішча было заснавана ў 1791 годзе як форт Гамільтан, названы ў гонар [[Аляксандр Гамільтан|Аляксандра Гамільтана]]. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} {{зноскі}} [[Катэгорыя:Гарады Агая]] gvpziaomerwgq4b4nodbbvyruukhp7k 0 809622 5155199 2026-06-17T07:36:41Z Autumndancer 168015 Новая старонка: «{{значэнні2|Браян}} {{НП}} '''Браян''' ({{lang-en|Bryan}}) — найбуйнейшы горад і адміністрацыйны цэнтр [[Уільямс (акруга, Агая)|акругі Уільямс]] у штаце [[Агая]] ([[ЗША]]). [[Катэгорыя:Гарады Агая]]» 5155199 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Браян}} {{НП}} '''Браян''' ({{lang-en|Bryan}}) — найбуйнейшы горад і адміністрацыйны цэнтр [[Уільямс (акруга, Агая)|акругі Уільямс]] у штаце [[Агая]] ([[ЗША]]). [[Катэгорыя:Гарады Агая]] fwk0uavscox0faws50xzw1a6h6212ax 5155200 5155199 2026-06-17T07:37:44Z Autumndancer 168015 5155200 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Браян}} {{НП}} '''Браян''' ({{lang-en|Bryan}}) — найбуйнейшы горад і адміністрацыйны цэнтр [[Уільямс (акруга, Агая)|акругі Уільямс]] у штаце [[Агая]] ([[ЗША]]). == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} {{зноскі}} [[Катэгорыя:Гарады Агая]] 1351b7u1jsg6tjack72hrofp1izetu0 0 809623 5155201 2026-06-17T07:40:31Z Autumndancer 168015 Новая старонка: «{{значэнні2|Айрантан}} {{НП}} '''Айрантан''' ({{lang-en|Ironton}}) — найбуйнейшы горад і адміністрацыйны цэнтр акругі Лорэнс у штаце [[Агая]] ([[ЗША]]). [[Катэгорыя:Гарады Агая]]» 5155201 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Айрантан}} {{НП}} '''Айрантан''' ({{lang-en|Ironton}}) — найбуйнейшы горад і адміністрацыйны цэнтр акругі Лорэнс у штаце [[Агая]] ([[ЗША]]). [[Катэгорыя:Гарады Агая]] h6n2i0dh3fox5b4glqs1qpp8yghqcdm 5155202 5155201 2026-06-17T07:41:33Z Autumndancer 168015 5155202 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Айрантан}} {{НП}} '''Айрантан''' ({{lang-en|Ironton}}) — найбуйнейшы горад і адміністрацыйны цэнтр акругі Лорэнс у штаце [[Агая]] ([[ЗША]]). == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} {{зноскі}} [[Катэгорыя:Гарады Агая]] ltr12pk2iiqwrlhjbfimnoyp3xqdjyx 0 809624 5155203 2026-06-17T07:45:17Z Autumndancer 168015 Новая старонка: «{{значэнні2|Уорэн}} {{НП}} '''Уорэн''' ({{lang-en|Warren}}) — горад у [[ЗША|Злучаных Штатах Амерыкі]] ў штаце [[Агая]], адміністрацыйны цэнтр [[Трамбул (акруга)|акругі Трамбул]]. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} {{зноскі}} [[Катэгорыя:Гарады Агая]]» 5155203 wikitext text/x-wiki {{значэнні2|Уорэн}} {{НП}} '''Уорэн''' ({{lang-en|Warren}}) — горад у [[ЗША|Злучаных Штатах Амерыкі]] ў штаце [[Агая]], адміністрацыйны цэнтр [[Трамбул (акруга)|акругі Трамбул]]. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} {{зноскі}} [[Катэгорыя:Гарады Агая]] kppg8to3lpl9rzgg3fltsj5zcququqp 0 809625 5155204 2026-06-17T07:47:39Z Autumndancer 168015 Новая старонка: «'''Уорэн''': == Прозвішча == * [[Робін Уорэн]] - == Тапонім == * [[Уорэн (Агая)]] * [[Уорэн (Мічыган)]] {{неадназначнасць}}» 5155204 wikitext text/x-wiki '''Уорэн''': == Прозвішча == * [[Робін Уорэн]] - == Тапонім == * [[Уорэн (Агая)]] * [[Уорэн (Мічыган)]] {{неадназначнасць}} 9yn59g0ze26eicvhomitmh84q3fu5mr 5155206 5155204 2026-06-17T07:48:59Z Autumndancer 168015 /* Прозвішча */ 5155206 wikitext text/x-wiki '''Уорэн''': == Прозвішча == * [[Робін Уорэн]] — аўстралійскі патолаг і навуковец, лаўрэат Нобелеўскай прэміі ў галіне медыцыны і фізіялогіі (2005) == Тапонім == * [[Уорэн (Агая)]] * [[Уорэн (Мічыган)]] {{неадназначнасць}} ri4a5rlpk5ayd3gqd5254ih2kulgwpi 0 809626 5155253 2026-06-17T09:03:13Z JerzyKundrat 174 Перасылае да [[Прыазерск]] 5155253 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Прыазерск]] q0psh911o20wowojv8wifup1r364db8 0 809627 5155269 2026-06-17T09:42:45Z Autumndancer 168015 Новая старонка: «{{НП}} '''Юклід''' ({{lang-en|Euclid}}) — горад у штаце [[Агая]], [[ЗША]]. Названы ў гонар грэчаскага матэматыка [[Еўклід]]а. [[Катэгорыя:Гарады Агая]]» 5155269 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Юклід''' ({{lang-en|Euclid}}) — горад у штаце [[Агая]], [[ЗША]]. Названы ў гонар грэчаскага матэматыка [[Еўклід]]а. [[Катэгорыя:Гарады Агая]] 4izc6yyj9akihwrb50t8vyxkjl3uwru 5155271 5155269 2026-06-17T09:46:37Z Autumndancer 168015 5155271 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Юклід''' ({{lang-en|Euclid}}) — горад у штаце [[Агая]], [[ЗША]]. Названы ў гонар грэчаскага матэматыка [[Еўклід]]а. == Насельніцтва == {{Wikidata/Population}} {{зноскі}} [[Катэгорыя:Гарады Агая]] ch02c72y9r89chyaj05ugag5ze2481r 2 809628 5155285 2026-06-17T11:43:03Z Pryhoža 169928 /* */ Дададзена інфармацыя пра ўдзельніка 5155285 wikitext text/x-wiki Вітаю! Я цікаўлюся грамадскім жыццём, палітыкай, праваабарончай дзейнасцю і развіццём дэмакратычных інстытутаў. Далучыўся да Вікіпедыі з жаданнем спрыяць развіццю якаснага беларускамоўнага кантэнту :) Буду рады карыснаму супрацоўніцтву з супольнасцю рэдактараў. 4d61o7u71knpm7bqd0i11z5qkyvs92h