Індэкс:Вогнішча барацьбы (1930).pdf

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="be">
  <siteinfo>
    <sitename>Вікікрыніцы</sitename>
    <dbname>bewikisource</dbname>
    <base>https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.23</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Мультымедыя</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Адмысловае</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Размовы</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Удзельнік</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Размовы з удзельнікам</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Вікікрыніцы</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Размовы пра Вікікрыніцы</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Размовы пра файл</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Размовы пра MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Размовы пра шаблон</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Даведка</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Размовы пра даведку</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Катэгорыя</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Размовы пра катэгорыю</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Аўтар</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Размовы пра аўтара</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">Старонка</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">Размовы пра старонку</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">Індэкс</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">Размовы пра індэкс</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Размовы пра модуль</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Індэкс:Вогнішча барацьбы (1930).pdf</title>
    <ns>106</ns>
    <id>72272</id>
    <revision>
      <id>281277</id>
      <parentid>176451</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T09:36:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <origin>281277</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="259" sha1="a4xeipaa9ynin6541buhajgiww4aoko" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|Type=book
|Title=[[Вогнішча барацьбы (1930)|Вогнішча барацьбы]]
|Language=be
|Volume=
|Author=[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]
|Translator=
|Editor=
|Illustrator=
|School=
|Publisher=Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва
|Address=Менск
|Year=1930
|Key=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|DOI=
|Source=pdf
|Image=5
|Progress=C
|Pages=&lt;pagelist /&gt;
|Volumes=
|Remarks=
|Width=
|Header=
|Footer=
}}</text>
      <sha1>a4xeipaa9ynin6541buhajgiww4aoko</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/9</title>
    <ns>104</ns>
    <id>73268</id>
    <revision>
      <id>281279</id>
      <parentid>178110</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T11:42:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Вычытаная */</comment>
      <origin>281279</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="491" sha1="5u6lbcbwcl76z3nj84xa2kta9r536ig" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Эпіграф||{{Водступ|2|em}}''Няхай і гэтых некалькі агняцьветаў з клясава-вызваленчай барацьбы Заходняй Беларусі супроць фашыцкай окупацыі чырваньню аквецяць сьвята перамогі — дзесятую гадавіну вызваленьня Савецкай Беларусі ад польскіх захопных наезьнікаў.''||''Аўтар.''}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5u6lbcbwcl76z3nj84xa2kta9r536ig</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/7</title>
    <ns>104</ns>
    <id>73269</id>
    <revision>
      <id>281278</id>
      <parentid>178112</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T11:40:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Вычытаная */</comment>
      <origin>281278</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="435" sha1="o0vgyhb56njkblqholb9y20qpmtb0c0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Цэнтар|Л. РОДЗЕВІЧ}}


{{Цэнтар|{{Разьбіўка|ВОГНІШЧА&lt;br /&gt;{{gap|5em}}БАРАЦЬБЫ}}|памер=200%}}

{{Цэнтар|''АПАВЯДАНЬНІ З ЖЫЦЬЦЯ&lt;br /&gt;{{Разьбіўка|ЗАХОДНЯЙ БЕЛАРУСІ}}''|памер=100%}}


{{Цэнтар|БЕЛАРУСКАЕ ДЗЯРЖАЎНАЕ ВЫДАВЕЦТВА|памер=100%}}
{{Цэнтар|МЕНСК — 1930|памер=100%}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o0vgyhb56njkblqholb9y20qpmtb0c0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/11</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120502</id>
    <revision>
      <id>281280</id>
      <parentid>280784</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T11:43:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Вычытаная */</comment>
      <origin>281280</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1851" sha1="8l57laxl0qptfey1913lg9ohpptkd5z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{ц|'''Вогнішча барацьбы'''}}

{{Водступ|2|em}}Ёсьць на зямной кулі невялічкі лапік тэрыторыі, вядомы шырокаму сьвету жудаснай пагудкай. А пагудка гэтая ўзрасла пад гругановым крылом панскай окупацыі, якая душыць той лапік тэрыторыі чорнай ночай. Пагудка гэтая ўзрасла без праменьняў жыцьцядаўчага сонейка, радзілася з мук, крыўд і паняверы мільённых мас.

{{Водступ|2|em}}І лунае яна непаўстрыманая, галасістая ад краю да краю, супыняецца па гнёздах працы і машын — фабрыках, супыняецца паміж ніў каласістых, гэтых гаварлівых жалабшчыкаў, паміж пушч — пяюньняў песень бунтарскіх, супыняецца там, дзе вялікая армія працы мае жыцьцё каля вогнішча барацьбы.

{{Водступ|2|em}}Чуюць баяны і змагары сусьветнай арміі працы, чуюць, дазнаюць ад пагудкі, што як жыў-быў чалавек, як сьвет-сьветам існуе, дык ня было такой краіны, як Заходняя Беларусь, так зьвільжанай і прасякнутай чалавечай крывёй, потам і сьлязьмі. Нідзе ня чувана, ня гадана, каб зьдзекваўся дзікі зьвер над сваёй пажывай так, як зьдзекуецца {{перанос-пачатак|п=пан|к=}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8l57laxl0qptfey1913lg9ohpptkd5z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/12</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120511</id>
    <revision>
      <id>281281</id>
      <parentid>280794</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T11:44:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Вычытаная */</comment>
      <origin>281281</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2276" sha1="riujuusiuueqzdq7gpuhlvchqqcc6th" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос-канец|п=пан|к=скі}} окупант пад целам паняволенага краю. Сквапна трымаецца ён учарэпіўшыся кіпцюрамі, упіўшыся зубамі ў сваю ахвяру і прагавіта лыпае вачыма на Ўсход, каб яшчэ як рвануць кавалак цела жывога народу.

{{Водступ|2|em}}Штодзенны, паўсямесны, бязупынны, соцыяльны, нацыянальны, культурны і політычны зьдзек і паняволеньне, дзікая эксплёатацыя праз сваіх, акупанцкіх і міжнародных жывадзёраў, дармаедаў і іх паслугачоў.

{{Водступ|2|em}}Ня раны, ня язвы дымяцца крывёй па гарадох, мястэчках і вёсках — гэта турмы, дэфэнзыва і паліцэйскія закамаркі аседласьць сваю маюць. Тут найтанчэйшымі сярэднявеччымі катаваньнямі выматваюць душу, калечаць цела рабочым і сялянам, хочуць зламаць сталь рэволюцыйнай волі.

{{Водступ|2|em}}Тут астрог — школа.

{{Водступ|2|em}}Хлеб — у астрозе.

{{Водступ|2|em}}Зямля — у магіле.

{{Водступ|2|em}}Жыцьцё — бы катарга.

{{Водступ|2|em}}Воля — у сьмерці.

{{Водступ|2|em}}Ой, закавалі ў кайданы і не дапушчаюць паны непакорную працоўную Заходнюю Беларусь да вогнішча сусьветнай барацьбы, каб ня кінула туды іхныя крывавыя дзеі-падзеі.

{{Водступ|2|em}}Але пад чорным крылом окупацыі ўзрасла пагудка — не паўстрымаць імпэту, не акарнаць паном палёту пагудкі. Водзіць яна лапцевую Заходнюю Беларусь па шырокім сьвеце, водзіць па&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>riujuusiuueqzdq7gpuhlvchqqcc6th</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/13</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120512</id>
    <revision>
      <id>281282</id>
      <parentid>280795</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T11:46:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Вычытаная */</comment>
      <origin>281282</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2321" sha1="j6xb8b2q798t8sg4k5m4xfkorks8w0a" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;асфальтавых вуліцах Бэрліну, па жалеза-бэтонным Нью-Ёрку, па крывавых разорах абстралянага Кітаю, водзіць да блізкай сваячніцы — далёкай Індыі, да змагаркі Афрыкі з гарачым дыханьнем. Аднак, найчасьцей Заходняя Беларусь наведвае кузьню жыцьця, вогнішча сусьветнай рэволюцыі, штаб арміі пролетарыяту — СССР.

{{Водступ|2|em}}Змагарка Заходняя Беларусь знае шлях да свайго вызваленьня, ой, добра знае шлях да Савецкай Вільні. Ідзе яна ў вагромністай грамадзе па бушуючых бунтарска-ўсхваляваных прасторах і друзгоча ў грузалкі, у трэскі ўсе перашкоды і запоры. Нічым гэтага жалезнага паходу ня збочыць, не разьбіць, ня спыніць.

{{Водступ|2|em}}Усюды, дзе праходзіць Заходняя Беларусь, яе вітаюць фабрыкі, аквечаныя ў чырвань сьцягаў, а вёскі высьцілаюць шлях дыванамі — нівамі, частуюць бунтарскімі песьнямі.

{{Водступ|2|em}}Усюды рознагалосыя, рознакалёрныя вітальнікі — рабочыя ў знак разуменьня, спагады і самаахвярнасьці ўзьнімаюць на мазольных далонях, бы сьветачы свае сэрцы, пылаючыя жарам клясавай нянавісьці, узварушаныя гатоўнасьцю да бою, да расправы.

{{Водступ|2|em}}Бо ўсякі, у каго нутро гартавана ў агні працы і змаганьня, хто бача паняволенай душой, а чуе параненым сэрцам, той адгукнецца агняцьветамі барацьбы, напружыць сілай мускулы, развогніць думкі лёзунгамі.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j6xb8b2q798t8sg4k5m4xfkorks8w0a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/14</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120513</id>
    <revision>
      <id>281283</id>
      <parentid>280796</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T11:47:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Вычытаная */</comment>
      <origin>281283</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2340" sha1="nlt8k4ddri02k6vvi8mj93ie6lascd0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Шумяць, хвалююцца чырвоныя Сьцягі ў сталёвых руках пролетарыяту, а грудзі дыхаюць прывітаньнем, поклічам і гімнамі.

{{Водступ|2|em}}Бо як-жа інакш!

{{Водступ|2|em}}Вось рабочыя гарадоў Заходняй Беларусі ў няроўным баі напружанай, стойкай забастоўкай намагаюцца палажыць капіталістаў на абедзьве лапаткі.

{{Водступ|2|em}}Вось бядняк вёскі на падпісным лісьце выводзе подпіс сваёй крывёй за вызваленьне політзьняволеных, супроць фашыцкай дыктатуры. Ведае, што гэты подпіс-протэст грозіць няміласьцю і помстай з боку паноў. Аднак, рука яго ня дрыжыць.

{{Водступ|2|em}}Вось вясковая кабеціна ўтуліла любоўна, прыціснула да грудзей ня крыжык і ня мэдалік, а сваё наймілае, найдарагое. Кінула-рынула хатнія справы, перанесла праз колькі дзесяткаў вёрст праз агонь, ваду і непагоду, праз ксяндзоўскае пекла, катаваньні дэфэнзывы і паліцыі праз вобыскі, пагрозы, подкупы, стрэлы і нагайкі, перанесла сваё наймілае, найдарагое — выбарны номер за тых, хто змагаецца за вызваленьне; прынесла сваю нянавісьць да окупантаў, каб уліць яе атрутай у ўрну панскага шчасьця.

{{Водступ|2|em}}Вось дзеці рабочых і сялян, дзеці героі, дзеці барацьбіты з чырвонымі сьцягамі, рэволюцыйнымі песьнямі ідуць больш сотні наперадзе дэмонстрацыі, першыя прымаюць удары ад {{перанос-пачатак|п=паліцэй|к=скага}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nlt8k4ddri02k6vvi8mj93ie6lascd0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/15</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120514</id>
    <revision>
      <id>281284</id>
      <parentid>280797</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T11:50:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Вычытаная */</comment>
      <origin>281284</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2153" sha1="06u8yfhrd7rc2l9ldpnobxbsmsni9th" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос-канец|п=паліцэй|к=скага}} наскоку. А колькі-ж малалетніх рэволюцыянэраў было зьбіта па дэфэнзывах і гібее па астрогах!

{{Водступ|2|em}}Слухае Савецкі Менск, як б’ецца рэволюцыйнае сэрца Вільні.

{{Водступ|2|em}}Слухае паняволеная, галодная, безработная Вільня, як вольны Менск пяе песьню жыцьцю, чуе водгук сталёвых крокаў індустрыі, крынічны бег творчага жыцьця, поступ да соцыялізму. Усёй істотай, усімі пачуцьцямі, кожным дыхам свайго жыцьця рвецца, схінаецца пролетарская Вільня к дарагому, доўгачаканаму Менску.

{{Водступ|2|em}}А малажавы Менск працягвае любоўна свае крэпкія рабоча-сялянскія абнімы да змагаркі Вільні і недалёка той час, калі іх гарачым пацалункам закляшча, забісуе кроснамі тэкстыльны Беласток, узрадуецца шырокай усьмешкай лапцевае Палесьсе.

{{Водступ|2|em}}Недалёка гэты сьветазарны трыумф працоўных.

{{Водступ|2|em}}Ёсьць на зямной кулі лапік тэрыторыі, які слывець тытанічнай барацьбой паміж працай і капіталам і вядомы пад назвай Заходняя Беларусь. На гэтым невялічкім лапіку тэрыторыі сваёй цягучай натурай і жылістай сілай рэволюцыйная армія адбівае напор дзікай навалы контррэволюцыі, раскідвае мулкае ярмо сваіх і чужых жывадзёраў і дармаедаў.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>06u8yfhrd7rc2l9ldpnobxbsmsni9th</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/16</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120515</id>
    <revision>
      <id>281285</id>
      <parentid>281092</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T11:51:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Вычытаная */</comment>
      <origin>281285</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2008" sha1="9ygo3urehzb3qgdtonp4mzbq0yzhg57" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Прывет табе КПЗБ — штаб рэволюцыйнай арміі Заходняй Беларусі, прывет табе красамоўны вечавік, адважны маніфэстант, вогнішча барацьбы, заклік барыкад. Твой рэволюцыйны імпэт, бунтарскі шал, развогненая барацьба нясупынна падрываюць узьбярэжжа царства капіталу, падпякае пяты заборчым наезьнікам. Ты, сутыкаючыся з Савецкай мяжой, праводзіш ток рэволюцыі па гарадох і вёсках, раскідваеш шыбеніцы, астрогі, арсэналы.

{{Водступ|2|em}}Ой, ня любіць гэтага току буржуйская Польшча, кісла моршчыцца і корчыцца бы п’яўка асыпаная сольлю і яе парлямант-скамарох заскомліў, прытуліў хвост і прысеў на заднія лапы. І чорны фашыцкі знак гнецца, мнецца бы воск ад полымя, свае крыжовыя крыльлі ў кучу скідае.

{{Водступ|2|em}}Ужо курыцца пагрозай рэволюцыйны вулькан, неўзабаве яго магутны выбух плюне агнем помсты, сьмертаносна храбасьне каменьнем па ашпаранай паршывай сьпіне буржуазіі і будзе яе канец, а наш пачатак.

{{Водступ|2|em}}Воля і чын мільёнаў бліскавіцай уткніцеся ў асяродак мэты!

{{Водступ|2|em}}Дыхайце поклічамі!

{{Водступ|2|em}}Шырэй разгортвайся вогнішча барацьбы!

{{накіравальная рыса|5em}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9ygo3urehzb3qgdtonp4mzbq0yzhg57</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/17</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120518</id>
    <revision>
      <id>281286</id>
      <parentid>280801</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T11:52:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Вычытаная */</comment>
      <origin>281286</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1762" sha1="pl22va0u7e2ziyzhy9wjqweefsihosb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{ц|'''Рабочы Тамаш'''}}

{{Водступ|2|em}}Тамаш рабочы з гарадзкой электроўні, жыў недалёка ад месца сваёй службы. Хоць было яшчэ больш гадзіны да зьмены, аднак Тамаш вышаў з дому, каб да службы схадзіць у аптэку і купіць лякарства сыну. Яго васьмігодні Франук у апошнія дні занямог, мабыць перабраў меру ў ежы. Увесь месяц жылі ўпрогаладзь, а на днях прыдбаў Тамаш трохі грошы, ну дык на радасьці жонка больш наварыла і ўсе сквапна накінуліся на ежу.

{{Водступ|2|em}}Успомніўшы пра грошы, Тамаш хоць і чуў іх цяжасьць у кішэні, аднак рашыў упэўніцца і пашчупаў свой абмусолены кашэль, які павінен быў карміць усю яго сям’ю ня менш двух тыдняў, а там трэба будзе зноў выкручвацца, як скурат на агні.

{{Водступ|2|em}}Праходзячы праз пляц, увагу Тамаша зьвярнуў вялікі натоўп рабочых. Над іх галовамі выдзяляўся ўпалавіну прамоўца, як можна было дагадвацца, падтрымваны на руках. Бяз шапкі, размахваючы моцна рукамі, кідаў ён гарачыя словы ва ўсе бакі шчыльна згуртаванай масы. Тут-жа на&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pl22va0u7e2ziyzhy9wjqweefsihosb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/18</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120519</id>
    <revision>
      <id>281287</id>
      <parentid>280802</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T11:53:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Вычытаная */</comment>
      <origin>281287</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2360" sha1="nivuot5qpdti0aeb697auj39w220x8j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;сьвежа абструганым кіі палыхалася чырвонае палотнішча. Дзе-ні-дзе ў вокнах ці на бальконах тырчэлі наслухваючыя фігуры ў пагардлівых позах. Кругом пляцу на тротуарах было паўнюсенька зявак, хоць паміж мітынгуючымі і тротуарам свабоднага месца колькі хочаш.

{{Водступ|2|em}}Выглядала так, што на плошчы ідзе няпрыемнае, але інтрыгуючае прадстаўленьне, а вакол згрудзіліся выпадковыя гледачы, якіх абурае прадстаўленьне, але цікавіць яго канец. Стануць на брук плошчы — гэта значыць часткова прыняць удзел у чырвоным прадстаўленьні — вось чаму ўсе таўкліся і ціскаліся на тротуары.

{{Водступ|2|em}}Затрымаўся і Тамаш: адно, што трудна было далей праціскацца, а другое, што цікава было да ўсяго прыгледзецца і паслухаць, што кажа прамоўца.

{{Водступ|2|em}}Акружаючыя Тамаша кпінавалі і нахабна зьдзекваліся з сур’ёзных і маўчаліва разважных мітынгуючых рабочых. Бразгат, шыпеньне, скрогат іхняй гутаркі перашкаджаў Тамашу ўслухацца ў музыку зычных слоў прамоўцы. Як ні цікава было Тамашу даведацца аб чым кажа прамоўца, аднак ён падыйсьці бліжэй не адважваўся. Нечага, паягонаму, было натыкацца на ражон, бо ён шмат ад каго чуў, што гэткія зборышчы дрэнна канчаюцца.

{{Водступ|2|em}}Колькі разоў яго знаёмы, рабочы з тартака, заклікаў прыйсьці там да іх памагчы і самаму {{перанос-пачатак|п=наву|к=чыцца}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nivuot5qpdti0aeb697auj39w220x8j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/19</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120520</id>
    <revision>
      <id>281288</id>
      <parentid>280803</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T11:54:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Вычытаная */</comment>
      <origin>281288</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2445" sha1="qqmyy1gvq5nj9p8o9oywjfy26kz86hl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос-канец|п=наву|к=чыцца}}, уліцца ў рабочую сілу, падтрымаць рабочую справу. Супроць рабочае справы ён нічога ня меў, няхай робяць, перашкаджаць ня будзе, але самому ўблутавацца — рэч не патрэбная. Можна бяз працы на вуліцы апынуцца. Яго і ў электроўню прынялі з асьцярогай, што калі хоць крыху заўважаць што-небудзь, зразу разьлік. Ды ці яго гэта работа політыкай занімацца.

{{Водступ|2|em}}Таўсты ягомасьць, які стаяў побач, уздумаў выпхнуцца наперад ды так штурхнуў Тамаша, што ён страціў роўнавагу і апынуўся на бруку. Закіпела ў нутры Тамаша, хацеў ён тым-жа адплаціць панскаму хаму, але сьцерпеў, бо быў пэўны, што таўсты ягомасьць паліча гэта не як разрахунак, а як напад, перадасьць яго ў рукі паліцыі, а там ужо рэч вядомая — падзіравяць скуру, душу выматаюць. Хапае і бяз гэтага бяды ў хаце. Ня жыцьцё, а катарга. Адна радасьць у яго гарапашным жыцьці гэта Франук. Важны хлапчына, будзе радасьць і апора пад старасьць. Ня гледзячы на хатні недастатак і на недамаганьні, Франук як кукамі зьбіты — целам крэпкі, голасам зычны, валаскі залацістыя, бы сьпелае збожжа, а з-пад іх яскрава сіняць жывыя вочкі, бы васількі.

{{Водступ|2|em}}— Ну як-жа такога малайца кінуць на галодную сьмерць. Чорт з ім з панам — сьцярплю. Вось трэба ў аптэку сьпяшаць, трошкі яшчэ пастаю і пайду.

{{Водступ|2|em}}А таўсты ягомасьць ня ўнімаўся і з абурэньнем валтузіўся.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qqmyy1gvq5nj9p8o9oywjfy26kz86hl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/20</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120521</id>
    <revision>
      <id>281289</id>
      <parentid>280804</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T11:55:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Вычытаная */</comment>
      <origin>281289</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2370" sha1="bivk6irbfyuts80a6cusjh1luu71fn3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}— Чорт ведае што — казаў — дзе гэтая паліцыя, чаму яна дазваляе на бунты бальшавіцкія.

{{Водступ|2|em}}— Цяпер вось зьбіраюцца, нагаварваюцца, а пасьля, пачнуць людзей выразаць. Яны заўсёды так, — паддаківаў галамызы, падобны да крамніка, з акраіны гораду.

{{Водступ|2|em}}— Езус, Марыя, кары божай на іх няма, — бы парваная струна, засакатала сухарлявая дэвотка.

{{Водступ|2|em}}— Ня кару на іх трэба ссылаць, проша пані, а асьвету. Народ гэта цёмны, з дзікімі інстынктамі. Шкадаваць і ўшляхэтняць яго трэба, — казаў, настаўляючы, панок у акулярах і з портфэлем.

{{Водступ|2|em}}— Ага, трасца вашай галаве, не падабаецца вам {{Абмылка|усё|ўсё}} гэта, — падумаў з задаваленьнем Тамаш. А ўголас сказаў.

{{Водступ|2|em}}— Ня ўсе яны тут бальшавікі, але што, слухаючы гэтага гаваруна, мардуюць усе час, дык гэта праўда.

{{Водступ|2|em}}Прысутныя заместа адказу звысока глянулі на Тамаша і вытрымалі пагардлівую маўчанку, а таўсты пан адвярнуўся налітай салам патыліцай.

{{Водступ|2|em}}— Чаму яны ўсе так насы круцяць ня тое, мусіць, сказаў, разважаў пра сябе Тамаш. Кампаньён я для іх непадхадзяшчы, гэта праўда. Ды яно нечага і крыўдаваць на іх, не раўня я ім. Усё-ткі яны і з навукаў і грошы маюць, чыста апрануты, а ў мяне вопратка вугальлем вымазана, мазутам аддае, апрача гэтай замусоленай мазалістай пецярні нічога&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bivk6irbfyuts80a6cusjh1luu71fn3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/21</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120522</id>
    <revision>
      <id>281290</id>
      <parentid>280805</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T11:56:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Вычытаная */</comment>
      <origin>281290</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2151" sha1="a2obcyo86n1ocmb772p6ukkssxj6rnq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;больш ня маю. І як на бяду, рук гэтых колькі хочаш, выбірай любыя, — вунь колькі іх.

{{Водступ|2|em}}У гэты час на пляцы мітынгуючыя махалі шапкамі, вітаючы аратара і паўтараючы лёзунг, кінуты ім.

{{Водступ|2|em}}— Бач як быдла расходзілася. Ну і парадкі ў нас, — злаваліся суседзі Тамаша.

{{Водступ|2|em}}— Гура! — нечакана для самаго сябе, крыкнуў Тамаш пападаючы ў тон мітынгуючым. Яго акружаючыя вытрашчылі вочы, поўныя зьдзіўленьня і нянавісьці.

{{Водступ|2|em}}— Гура! Гура! — крычаў Тамаш і чуў, што пад варожымі ўзглядамі голас самохаць слабее і яго «гура» выходзе, што раз слабей, ажно ўрэшце зусім абарвалася.

{{Водступ|2|em}}Залажыўшы рукі за сьпіну, выставіўшы жывот, абмотаны тоўстым залатым ланцужком, пхаўся на Тамаша той, падобны да крамніка, і прыскаючыся сьлюнкамі, шыпеў.

{{Водступ|2|em}}— Бальшавік! Так, бальшавік! Комуны хочаш, а ў турму неахвоч, а? як?

{{Водступ|2|em}}— Ды я жартуючы, чаго чэпіцеся, перадражніваю іх дурняў, вось і ўсё. Вялікая штука крыкнуць гура. Кожны здаецца, мае на гэта права. Нашоўся дасужы. А мне хоць ты лопні крычучы гура ці не гура, слова не скажу. Прыстаў...

{{Водступ|2|em}}Абураўся пад канец Тамаш, калі яго напасьнік адышоў водаль, пабедна сказаўшы: то-то. Тамаш&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a2obcyo86n1ocmb772p6ukkssxj6rnq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/22</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120523</id>
    <revision>
      <id>281291</id>
      <parentid>280806</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T11:58:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Вычытаная */</comment>
      <origin>281291</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2316" sha1="3hvxnc7rq26ad9sdcp3jdj177pgp60w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;сам быў ня рад за свой выкрык у чэсьць мітынгуючых і дзівіўся, як гэта ён адважыўся — само вырвалася.

{{Водступ|2|em}}Ад перажытай сутычкі ў Тамаша ўнутры астаўся непакой і гарката, нездаволенасьць і няяснае пачуцьцё помсты. Як яму не абрыдлай была фігура крамніка, аднак ён ня мог стрымацца, каб ня глянуць у яго бок і ня вылаяцца ў думках. Ён ужо быў рашыў пайсьці ў аптэку — прападзіце вы тут усе пропадам, — але жаданьне набедакурыць чым-небудзь гэтым выпадковым суседзям, але ўсюды і часта сустраканым людзям, затрымала яго.

{{Водступ|2|em}}Затрымала Тамаша і пяяньне Інтэрнацыяналу, якое разьлягалася па ўсім пляцы і ў якім чулася векавечная скарга і боль і бурны парыў да бою, да жыцьця. Гэтага гімну падняволеных, эксплёатаваных і пакрыўджаных Тамаш ня ўмеў, але чуў яго некалькі разоў і любіў слухаць. Яму было крыўдна і жаласна, што ня ўмее пяяць, чуў сябе абасобленым, пакінутым. Штось там глыбока ў душы варушылася балючае і радаснае. Усплывалі ўспаміны, то бы золак на прадвесьні, то бурым горкім дымам з трубы электроўні, то фіалетавымі электраіскрамі. Душа набракала любоўю да Франука, якая разьлівалася сытай цяплынёю і аж да сьлёз шкада было свайго пястуна, шкада сваёй моладасьці і змарнаванага беспрасьветнага, беспатольнага жыцьця. Шкада і злосьць агортвала.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3hvxnc7rq26ad9sdcp3jdj177pgp60w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гоман зарніц (1932).pdf/10</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120710</id>
    <revision>
      <id>281224</id>
      <parentid>281156</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T19:08:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>281224</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3397" sha1="tpo68m9uctcyau01fszehioebsxrzsx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;і не пасьпеў дакончыць думкі, як пачуў знаёмы голас:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Гаспадар! Гга-аспадар!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Ён паглядзеў у бок і ўпёрся вачыма ў Палікара Скрынку.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ты зноў са сваім… — нездаволена праказаў Якаў Гузік.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Чым скончылася ў канторы, скажы? — яхідна перабіў яго Палікар Скрынка.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Якаў Гузік маўчліва ўсьміхнуўся і пайшоў далей.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Спыніўшыся каля свайго варштату, ён раптам перанёсься думкамі ў нядаўнае мінулае і праказаў:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Кпіць і хоць-бы што… А замест гэтага прылажыў-бы чалавек болей стараньняў, тады… Пры ахвоце ды адданасьці працы і парадак будзе і нічога ня страціцца. Калі ўспомніць..: Чым-жа дрэнна была наладжана наша паходная майстэрня? Люба! дагляд, парадак, чыстата… Ці-ж гэта вада? «Гаспадар».&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Ён яшчэ раз аглядзеў паднятае пры варотах заводу жалеза і прыняўся за работу.
&lt;center&gt;II&lt;/center&gt;
{{gap|2em}}Якаў Гузік зацягнуўся ў працу да забыўнасьці. У яго руках напільнік хадзіў па сталі, як смычок па струнах. Яго скрып — то былі зыкі ад струн.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яго твар выдаваў настрой замілаваньня. Узрок сьвяціўся здавальненьнем. Каб хто за ім сачыў, то бачыў-бы, як Якаў Гузік старанна вымяраў куты выпіленых шрубак, агладжваў у іх рубы, наводзіў ровень. Гатовыя — складаў памяркоўна, акуратна ў правільныя стосікі. Для яго ў часе працы ня было
іншага сьвету, апроч таго, які абыймаў сабою варштат, напільнік, кавалкі сталі. Загэтым Якаў Гузік амаль што не азіраўся ў бакі, не адніваў ні вачэй ні ўвагі ад работы. Рэдка мо’ два-тры разы ў гадзіну, яго узрокі траплялі на засмуглае, але асьветленае сонцам акно. Кладучы гатовыя шрубкі, ён таксама зазіраў на знойдзенае жалеза, якое ляжала тут-жа.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Але ні зіркі ў акно, ні заўвага да жалеза не перашкаджалі яго роўным, адмераным поцягам напільніка па сталі.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}«За працаю — будзь працаўніком», разважаў ён сам з сабою: «Трэба разумець, што ты працуеш не на вецер, ня ў&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tpo68m9uctcyau01fszehioebsxrzsx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гоман зарніц (1932).pdf/12</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120718</id>
    <revision>
      <id>281223</id>
      <parentid>281105</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T19:06:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>281223</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3313" sha1="lywg9gzurmqze1u57egbeknd0lb208e" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;Скрынкі… «А хоць бы і так», рашыў Якаў Гузік у той момант, калі ўгледзеў перад сабою Яўсея.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Той ня даў Якаву Гузіку спыніцца над гэтай думцы, як вылажыў перад ім зусім адваротнае.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ты знаеш, — сказаў ён Якаву Гузіку: — у мяне зарадзілася думка аб тым… як бы табе сказаць… каб гэта цябе высунуць намесьнікам загадчыка нашага заводу. У мяне пра цябе пыталі ня раз…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Якаў Гузік вытарашчыў на Яўсея вочы і ня ведаў, у чым тут справа — у жарце ці ў гіроніі. І палічыў лішнім весьці далейшую гутарку на гэту тэму… Але Яўсей наступаў:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Кадаўбец нас пакідае. А я ня толькі чуў аб табе многа цікавага, а і ведаю добра сам, што ты… Думаеш ніхто не
заўважае?..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Гаспадар? — перабіў Якаў Гузік і паглядзеў на жалеза, якое муляла яму вочы…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Я насур’ёз, таварыш Гузік… гэта не мяне аднаго думка, а і… Я раджу падумаць аб гэтым…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Якаў Гузік, казаць праўду, зрэдку тайком сам-насам дапушчаў думку аб гэтым. Але яе зьдзясьненьня ён не спадзяваўся… У яго ня было вялікіх намераў, не вытыркала жаднага імкненьня да адказных пасад. І над тым, што-б ён рабіў, каб гэта яму выпала што-кольвечы нечаканае ў гэтым напрамку, Якаў Гузік не гадаў.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Я падумаю! — сказаў ён Яўсею, і калі той раптам адвярнуўся на вокліч прыкусіў губы.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}«Глядзі ты, якая трапіла да мяне сьмеласьць. Гэта табе не жалеза падняць!».&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І чамусьці да самага вечара ўжо зусім іначай ішла яго праца.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Напільнік хадзіў тым-жа тэмпам, што і да стрэчы з Яўсеем, а вось спору паменшала. Паменшала спору, бо, Якаў Гузік адчуваў, пабольшылася ў галаве навеяных Яўсеем думак. «Намесьнікам загадчыка заводу! гм… Яно не бясьцікава,
ды каб ня было падобна да жарту! Ці-ж мне калі аб гэтым прыходзілася думаць усур'ёз, дай ты рады… А тымчасам..: Ня ведаю адкуль гэта бярэцца», недаўмяваў Якаў Гузік…&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lywg9gzurmqze1u57egbeknd0lb208e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гоман зарніц (1932).pdf/16</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120725</id>
    <revision>
      <id>281222</id>
      <parentid>281158</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T19:03:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>281222</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3321" sha1="antdmo5mdr8fysa5izdi47cj6unvjuz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}— Здагадваюся… Ты думаеш, я
адзін такі, якога можна.:: У нас, бачыш, болей, за пяць соцень рабочых… Ёсьць і вартнейшыя мяне… Чаму канешна, каб я?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А бо ты ня сумеў-бы з другіх? Ведама… А ты, вось, пятнаццаць гадоў на рамясьле.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Якаў Гузік не хацеў перад жонкаю таіць: ён чуе ў сабе здольнасьць на гаспадарскае месца. І, праўду сказаць, мажліва, што падобных яму на іх заводзе ня вельмі многа. Наўрад ці хто адмеціў у каго-кольвечы падобную яго дбайлівасьць. Усяго, што нейкая скромнасьць не дае яму
высунуць сябе ў вачох адпаведных устаноў…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Іншы, на другога-б!.. Выцягне язык і, здаецца, яму мора па калені… А каб за справу ўзяцца — ломіцца, брудзіцца, тандэтуецца… А тымчасам часта яго бярэ..: Да прыкладу — Палікар Скрынка..: «Гаспадар». Упік..:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}На добры лад — варта было-б гэткіх Палікараў падвучыць справе гаспадараньня. Гэта не ўкараціла-б іх языкоў…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ты заўсёды маўчыш і цябе заціраюць… — папікнула Якава Гузіка жонка.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Ён не адказаў нічога.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}«У кожнага свой розум», падумаў пра сябе.
&lt;center&gt;IV&lt;/center&gt;
{{gap|2em}}Назаўтра Якаў Гузік нёс пры сабе на завод гатовае цьвёрдае рашэньне — згадзіцца на пропозыцыю Яўсея. Меркаваў самому наведаць прадзаўкома і выказаць яго так выразна, каб ня было жаднага сумненьня. Каб ня было адыходу ні назад, ні ўбок. Не павінен-жа Яўсей таіць учарашнюю гутарку. Якая-б то была таварыскасьць!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Але зазірнуўшы ў памяшканьне заўкому, ён нікога там не застаў. Ён адлажыў на посьле… Прышло тое посьле — і
Якаву Гузіку не ўдалося стрэцца з Яўсеем таксама… Тады заставаўся час па рабоце і гэты зманіў яму… Як назнарок, як прымха якая, Якаў Гузік ня мог сыйсьціся з прадзаўкомам ня толькі назаўтра, а і на працягу цэлага тыдню.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Адкуль браліся тыя прычыны, хто строіў тыя перашкоды — іх была процьма… Ён дзівіўся. І, нарэшце, у Якава&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>antdmo5mdr8fysa5izdi47cj6unvjuz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гоман зарніц (1932).pdf/17</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120757</id>
    <revision>
      <id>281221</id>
      <parentid>281147</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T19:01:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>281221</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3414" sha1="cu0qy68ngx8xw059tt1dp13ve8u9ry4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;Гузіка растала ўсякая вера, зьнікла ахвота, апаў настрой. Дома ён ня ведаў, як і што адказаць на жончыны запытаньні. Некалькі разоў бязьверна адкладаў з адказам на заўтра, а раз намякнуў на акрэсьлены тэрмін, на які быццам-бы справу адлажылі. А ўжо к канцу тыдню, перад самым канцом работы, ён рашыў сазнацца жонцы, што ўсё было кламствам. Ужо нават пальцы яго рук намерыліся злажыцца ў кулак, каб магчы ўзмоцніць пачуцьцё разувер’я як Яўсей зьнянацку прыдушыў яго ў Якавіным нутры.

{{gap|2em}}— Нарэшце! — гукнуў ён на адгоне мо’ двух сажняў ад Якава Гузіка, калі той складаў начыньне. Вырашана! Усе
згодны… Раённы комітэт партыі вялеў праводзіць рашэньне, як найхутчэй, толькі двое крыкуноў з заўкому троха паўпіраліся. — Што з яго за актывісты, крычаць… Ніколі слова людзкага не пачуць… Зусім адарваўшыся ад політычнага жыцьця… І за вошта яны на цябе? Палікар Скрынка,
Самусь, Дзямян Рашка?.. Ты з імі меў што?

{{gap|2em}}Якаў Гузік паціснуў плячыма.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Мажліва таму, што я люблю работу, а яны пустую гутарку. А мажліва… Ці-ж здагадаешся?

{{gap|2em}}— Вось і я ніяк ні магу здагадацца. Упрэцца, ведаеш, каторы з іх і на ўсё горла раве: «Якава Гузіка — ня варта». Але, большасьць заўкому аказалася на тваім баку… А цяпер — усё скончана..: Ты толькі не зважай на нічога, мала што. Ёсьць яшчэ гармідарцы… Гэта наша бяда, ведаеш.:. Але за цябе маса…

{{gap|2em}}Ужо гудок вяшчаў аб канцы работы і вакола рабочыя пакідалі завод, а яны — Якаў Гузік з прадзаўкомам Яўсеем — рэзка абгаварвалі пытаньне ўнутрызаводзкага жыцьця. Яўсей выкладаў шэраг дробных недахопаў: у справе пастаноўкі гаспадаркі заводу, у некаторай нядбаласьці адміністрацыі да патрэб рабочых, у недасканаласьці працоўнай
дысцыпліны з боку асобных рабочых.

{{gap|2em}}Якаў Гузік шчыра выказаў сваю падзяку таварышу прадзаўкому за-яго рэкомэндацыю і цешыўся схожасьцю паглядаў на справу аднаўленьня гаспадаркі і прамысловасьці&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cu0qy68ngx8xw059tt1dp13ve8u9ry4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гоман зарніц (1932).pdf/22</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120762</id>
    <revision>
      <id>281220</id>
      <parentid>281154</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T18:57:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>281220</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3236" sha1="m8n37ypdmfuisevof5xdiietseror4w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}— Мне гэтага ня трэба казаць! Я сам добра разумею… Каб у мяне былі іншыя думкі, ці-ж бы я, думаеш, так за
цябе стаяў? Браток ты мой… Мая праца, як прадзаўкому, не разыдзецца з тваёю..: Хіба якія-небудзь надзвычайныя здарэньні таму паперашкодзяць. Праўда…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Чагосьці абодва паглядзелі ў вакно.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Праўда, — працягнуў Яўсей: — для азнаямленьня цябе, як намесьніка дырэктара з рабочымі прыдзецца разоў колькі выступіць перад імі. Трэба будзе зрабіць адзін-другі сход, організаваць вытворчую нараду, растлумачыць твае вылучэньне… Я прызнацца, і прыйшоў за тым, каб цябе папярэдзіць аб гэтым. Мы склікаем праз тыдзень на суботу вытворчую нараду; ты павінен будзеш вылажыць свае меркаваньні наконт пэрспэктыў… Га?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Якаў Гузік мэрам-бы сумеўся, але хутка ўраўнаважыўся і адказаў:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Паколькі будзе датычыць майго погляду, я ні перад кім яго ня ўтаю. Добра… Склікайце… А Фанарнік таксама будзе выступаць?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Калі прыедзе да гэтага часу, запрагом і яго… Але наўрад ці ён вернецца да суботы.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Я думаю, павінен вярнуцца…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яны яшчэ нейкі час пагутарылі і пад гук сырэны пакінулі кантору.
&lt;center&gt;VI&lt;/center&gt;
{{gap|2em}}Усе, хто цікавіўся дабрабытам заводзкага жыцьця, мог заўважыць здольную гаспадарскую руку Якава Гузіка. Яна, гэта рука, дзе ні прыкладалася, пакідала заметны сьлед. Усіх захапіла яго дбайнасьць — хоць бы на завадзь знайшоў
хто на дзядзінцы закінуты кавалак жалеза, — ані. Вароты ўшчыняліся акуратна, у вокнах зьявіліся шыбы. Да агульнага
шоламу шківаў, да стуку малатоў і скрыпу напільнікаў далучыўся стук сякер, абчэсваўшых дрэвы для новага будынку пад склад. Над гатовымі вырабамі распасьцёрся новы брэзэнт, баронячы іх ад дажджу… Па майстэрнях сярод рабочых пайшлі чуткі, што Якаў Гузік атрымаў ліцэнзіі на новае&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m8n37ypdmfuisevof5xdiietseror4w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гоман зарніц (1932).pdf/26</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120766</id>
    <revision>
      <id>281219</id>
      <parentid>281162</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T18:52:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>281219</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3516" sha1="6tapb3iewh5bn9dl9dgdygrxfju0x07" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;кропку узроках гарэў прызыв да ўпартага, стараннага будаўніцтва Савецкае краіны… Ніводзін з тых, хто пераступаў парог клюбу, не абмінаў кінуць узрокам на правадыроў рэволюцыі. Кожны, таксама прачытваў надпісы. Але дапамінак, які
яны давалі, тут-жа тануў у рэзвых спрэчках аб іншых пытаньнях. У напушчаным ад цыгар дыму бляднела выразнасьць літараў і разьбягаўся іх сэнс. Адчувалася агульнае хаценьне хутчэй пачаць нараду. Руплівыя бегалі на сцэну, вярталіся назад, штосьці паведамлялі другім… Ужо мінула гадзіна пасьля прыўрочнага часу, а паседжаньне не адчынялася. Якаў Гузік усякся думаў аб прычынах гэтага. Ён чула прыслухоўваўся да кожнага слова, якое гучэла каля яго. Яму здавалася, нібы многіх увага зьвернута ў яго бок. Прынамсі ён падмеціў гэта ня раз. Вунь, справа ад яго, у кутку, Палікар Скрынка згуртаваў грамадку з некалькіх чалавек. Стаіць гоман, рогат, ідзе аглядка ў бакі. А воньдзе дырыгуе рукамі перад трыма рабочымі Сымон Кошык… Няцяжка здагадацца, што гэта рэпэтыцыя перадстаячых выступленьняў. Напэўна… Трэба мець навоку, іначай.::&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Але ў Якава Гузіка сабрана досыць пораху, каб адстрэліцца па ўсіх бакох. Ён падгатаваўся да ўсякіх нячаканасьцяй. Няведама, як далей, а пакуль у яго слабага месца няма. Няма — ён выпрабаваў сябе, праверыў… Вось няхай адно…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Якаў Гузік намерыўся яшчэ раз прааналізаваць сваю нядоўгую працу і паводзіны, свой пабудаваны на наступнае
плян, але быў спынены датыкненьнем чыесьці рукі.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Гатуешся? — запытаў падышоўшы.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ах, гэта ты, Лазарь? — адказваў Якаў Гузік: — Я гатовы! — дадаў ён.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Лазар, майстар сьлясарнага цэху, сярэдняга росту мужчына, блёндын, з мілавідным тварам, прысеў побач Якава
Гузіка.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Гатуйся, а то будуць «крыць»! Цэлая шайка сабралася…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Завошта, цікава, скажы мне? — запытаў Якаў Гузік.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Або я ведаю… або хто ведае… або яны самі ведаюць?:: — паціснуў плячыма Лазар. — У многіх-жа так, дзе&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6tapb3iewh5bn9dl9dgdygrxfju0x07</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гоман зарніц (1932).pdf/27</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120767</id>
    <revision>
      <id>281218</id>
      <parentid>281171</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T18:51:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>281218</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3421" sha1="jbcr8dvrxbuam2vy597p19rso7vkrmx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ўпускаюць рукі ці розум, там выручае язык… Не здарма-ж кажуць, што язык без касьцей… Так і гэта..::&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Лазар нахіліўся да Якава Гузіка, каб казаць яму далей, але раптоўны званок яго перабіў.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Калі яны з Якавам паднялі вочы, шарганулі вяроўкі і заслона агаліла сцэну. Усе мігам змоўклі, гледзячы на пастаўлены сярод сцэны столік, за якім стаяў Яўсей.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Прашу супакоіцца, — праказаў ён, і яшчэ раз пазваніў. У залі зрабілася зусім ціха.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Каб весьці наш сход, трэба выбраць прэзыдыум. Каго? — падаў ён са сцэны. «Кавадлу! Сурэшку! Скрынку! Садовіча!»…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Дзесяткі выклікаў, мацнейшых і цішэйшых, танчэйшых і грубейшых, градам па даху, лінулі да Яўсея. А сьледам некалькі чалавек, у тым ліку і Якаў Гузік, накіравалі вузкімі праходамі к сцэне. І не пасьпелі яшчэ ўсе ўладувацца каля стала, як Яўсей агаласіў:&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}— Слова для дакладу аб пэрспэктывах гаспадарчага стану заводу мае таварыш Гузік.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Відаць было, што для Якава гэта сталася перадчасным, бо ён раптоўна ўзьняўся з крэсла і паглядзеў на Яўсея. Той нешта яму сказаў і сеў…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Праз момант ужо Якаў Гузік стаяў з правага боку стала, на адкрытай сцэне і выкладаў сваю програму працы плянаў. Ён гаварыў павольна, з націскам на частых словах, пераказваючы некаторыя сказы двойчы. Раз-по-разу ён зазіраў у большыя да меншыя паперачкі, якіх цэлы жмак трымаў у руках і ўсё яшчэ дабаўляў з кішэні. Прыводзіў шэраг лічбаў…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Гутарачы, ня мінаў акідаць узрокам залю. І заўважаў, што яго пільна старанна слухаюць. Сотні вачэй — накіраваны праўцом яму ў твар. Ловіцца кожнае яго слова. Кожны падкрэсьлены ім сказ выклікае прыметныя калыханьні ўсяе залі. Гэта надавала яму настрою, хэнці, захапленьня. Ён нядбайна прапускаў бяз увагі рэдкія выгукі супроць яго, што іх кідалі дзесьці з задніх лавак і налева ад яго-з пярэдніх. Ён адчуваў, што яго прамова мае значны ўплыў на рабочых і&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jbcr8dvrxbuam2vy597p19rso7vkrmx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гоман зарніц (1932).pdf/30</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120780</id>
    <revision>
      <id>281217</id>
      <parentid>281178</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T18:48:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>281217</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3691" sha1="gw2nv952rzfef1sav1eavsiasteu38b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;прайшоў. Зараз час людзей справы, работы, людзей шчырае, сьвядомае працы, а ня пустых балбатуноў.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Якаў Гузік не спадзяваўся, што ў яго маецца гэтулькі пэнту і натхненьня, якімі аддалі яго апошнія словы.&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Тыдні два-тры назад ніхто-б ня мог чакаць ад яго падобнага красамоўства. А сёньня — сёньня выясьнілася, што ў
Якаву Гузіку хаваюцца нязвычайныя здольнасьці прамоўцы. Ён можа, дзе трэба сказаць і сказаць не абы як. Нават зацікавіўся яго выступленьнем увесь прэзыдыум. Яўсей — дык той быў поўнасьцю усьцешаны. Ён задаволена сказаў свайму
суседу: «Маладзец Якаў, абрэзаў языкі, каму сьлед».&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Але самаму Якаву Гузіку было ня па сабе. Нарада пакінула няцікавае ўражаньне… На сэрцы застаўся прыкры асадак ад чутага і бачанага. Яму не хацелася верыць, што ўсё рабілася само сабою, бяз усякіх хітрыкаў. Ён сам заўважыў на Яўсеевым твары хітрую ўхмылку, калі прачытваў ліхамысныя
запіскі. Міжвольна думалася Якаву: «Назнарок выцягнуў Яўсей мяне на абгавор сходу. Бо ці можна ў два тыдні сказаць што-кольвечы аб праробленай рабоце?»&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}З гэтым настроем Якаў Гузік кінуў сцэну і прэзыдыум. У праходзе да выйсьця ён пачуў гутарку аб рэзолюцыі па
дакладзе, але ня спыніўся. Перад яго ваччу міганула з дзесятак рук і зьнікла за форткаю ўшчыненых дзьвярэй. Наступнае глядзела на яго поўнай нявыразнасьцю. Як-жа далей разгортваць працу? «Заставацца простым выканаўцам Фанарнікавых загадаў і толькі? А думкі, намеры, хэнць і жа
даньне запраторыць у нутро? І на другой нарадзе падпасьці абстрэлу за бясчыннасьць? — Не! лепей вярнуцца да варштату і адзнаць, што ты нешта творыш… Лепей..: — Якаў Гузік спыніўся перад сходамі. — Ды што я? Трусіць перад кучкаю безадказных балбатуноў? масы рабочых за мяне. Ня было-б таго, ці гэтак-бы слухалі маю прамову! Ці пляснула-б мне хоць адна рука! Дарма! Я не дазволю перад кожным каменчыкам на дарозе сыходзіць у бок. Гэта будзе ня праца, ня творчасьць, а ломка, зьнішчэньне».&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}Якаў Гузік заварачваў на вуліцу, калі з адчыненага вакна
клюбу пачуў заключаныя воплескі.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gw2nv952rzfef1sav1eavsiasteu38b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гоман зарніц (1932).pdf/33</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120785</id>
    <revision>
      <id>281205</id>
      <parentid>281183</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T17:18:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не вычытаная */</comment>
      <origin>281205</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3318" sha1="90tlma9utq4c1r5poe36os1wx1xjusv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|воме|гам}} вылезе. Знайшоўся!.. З гразі ды ў князі… Гэта табе, галубчык, не бывалашняе… Трэба забыць…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Не, ты яго, Палікар, памастацку пакрыў… Паглядзі, ажно ня ўстоіў і сышоў са сцэны… Го-го-о! Міла было глядзець… Абіў усю пахвальбу… — падхвальваў Палікара Скрынку чыйсьці голас.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Я яму вольна дыхнуць ня дам… Ня я буду, калі ня выжыву яго з заводу… Не пасобіць нічога і Яўсей…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Зазнаўся, сукін сын… Ты паглядзі, пройдзе майстэрнямі, дык як стары гаспадар… Жыла!.. Вось і заўчора — паходзіць да мяне і зразу: «у вас недагледжаны варштат», і бярэ, ведаеш, анучку ды пачынае пры ўсіх падчышчаць…
Ласьне гэта таварыскія адносіны да нашага брата-рабочага. А запытай Самуся, штодзень, сукін сын, падсочвае за кожным; ці не спазьніўся на хвіліну-другую…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Начальству падлагодніваецца… Бяз мыла лезе… Го, цяпер пайшоў народ!..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Праўду, Палікар, кажаш; — трэба гадаў асякаць… Няможна даваць зазнавацца… Барані божа…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Не зазнаецца… Калі не паможа словам, дык…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Далейшыя словы гутаркі скраў раптоўны стук брамы ў суседнім доме.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Якаў Гузік парыўна адхіліўся ад сьцяны і намерыўся ісьці ўсьлед зьнікшым Палікару з падарожнікамі. Яўсей яго перапыніў:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Куды ты?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Цікава даслухаць… Ці чуў ты? Вось, браток, і разгортвай работу!.. Ах! Ты ведаеш…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яўсей узяў Якава Гузіка пад руку і завярнуў назад…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ці-ж варта прыслухацца да таго, што шэпчацца па куткох, украдкам, з боку людзей… Я табе кажу, што падобныя людзі ня ў моцы выйсьці з рамак балбатуноў…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Няпраўда, Яўсей… Наша нарада паказала… што мы ня можам або ня хочам падтрымаць на належнай вышыні аўторытэту тых, каму даручаем адказную працу… Праз
гэта многае губіцца…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Недаверак, скажу табе… Якаў… Кінь… Табе даверылі — трымай…&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>90tlma9utq4c1r5poe36os1wx1xjusv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>281206</id>
      <parentid>281205</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T17:20:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>281206</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3323" sha1="b9ka0s6964a6v5rpxtmx7t8ac0apcyt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|воме|гам}} вылезе. Знайшоўся!.. З гразі ды ў князі… Гэта табе, галубчык, не бывалашняе… Трэба забыць…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Не, ты яго, Палікар, памастацку пакрыў… Паглядзі, ажно ня ўстоіў і сышоў са сцэны… Го-го-о! Міла было глядзець… Абіў усю пахвальбу… — падхвальваў Палікара Скрынку чыйсьці голас.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Я яму вольна дыхнуць ня дам… Ня я буду, калі ня выжыву яго з заводу… Не пасобіць нічога і Яўсей…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Зазнаўся, сукін сын… Ты паглядзі, пройдзе майстэрнямі, дык як стары гаспадар… Жыла!.. Вось і заўчора — паходзіць да мяне і зразу: «у вас недагледжаны варштат», і бярэ, ведаеш, анучку ды пачынае пры ўсіх падчышчаць…
Ласьне гэта таварыскія адносіны да нашага брата-рабочага. А запытай Самуся, штодзень, сукін сын, падсочвае за кожным; ці не спазьніўся на хвіліну-другую…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Начальству падлагодніваецца… Бяз мыла лезе… Го, цяпер пайшоў народ!..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Праўду, Палікар, кажаш; — трэба гадаў асякаць… Няможна даваць зазнавацца… Барані божа…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Не зазнаецца… Калі не паможа словам, дык…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Далейшыя словы гутаркі скраў раптоўны стук брамы ў суседнім доме.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Якаў Гузік парыўна адхіліўся ад сьцяны і намерыўся ісьці ўсьлед зьнікшым Палікару з падарожнікамі. Яўсей яго перапыніў:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Куды ты?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Цікава даслухаць… Ці чуў ты? Вось, браток, і разгортвай работу!.. Ах! Ты ведаеш…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яўсей узяў Якава Гузіка пад руку і завярнуў назад…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ці-ж варта прыслухацца да таго, што шэпчацца па куткох, украдкам, з боку людзей… Я табе кажу, што падобныя людзі ня ў моцы выйсьці з рамак балбатуноў…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Няпраўда, Яўсей… Наша нарада паказала… што мы ня можам або ня хочам падтрымаць на належнай вышыні аўторытэту тых, каму даручаем адказную працу… Праз
гэта многае губіцца…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Недаверак, скажу табе… Якаў… Кінь… Табе даверылі — трымай…&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b9ka0s6964a6v5rpxtmx7t8ac0apcyt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/126</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120787</id>
    <revision>
      <id>281185</id>
      <timestamp>2026-04-07T12:11:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}— Дай спакой, ня мне запісваць. А вось што маю, дык падзялюся: літаратуру комуністычную маю выпадкова знайшоў. Прыходзь заўтра падвечар да Белага Каменя ў панскім лесе, ведаеш. Ну, дык там дам табе, а ты пачытай і другім перадай. Не кажы тольк...»</comment>
      <origin>281185</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2227" sha1="ekjucl8aqg047w6e2pqrfe0f6u7hhdq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}— Дай спакой, ня мне запісваць. А вось што маю, дык падзялюся: літаратуру комуністычную маю выпадкова знайшоў. Прыходзь заўтра падвечар да Белага Каменя ў панскім лесе, ведаеш. Ну, дык там дам табе, а ты пачытай і другім перадай. Не кажы толькі, адкуль узяў, бо і табе, і мне дрэнна будзе ад панскае ўлады.

{{Водступ|2|em}}— Прыду, братка. Ну, вось і добра. А то ўжо чуў, што больш ня вытрываю, што ўнутры нешта трэсьне, парвецца.

{{Водступ|2|em}}Да белага Каменя па літаратуру Яўхім прышоў не абыяк, а з вялікім кошыкам — каб набраць сабе і іншым даць. Накладу, думаў, поўны кошык, а зьверху лісьцем прыкрыю. І нямала зьбянтэжыўся калі яму Клім даў толькі адну невялічкую лістоўку і тая на тонкай гільзавай паперы.

{{Водступ|2|em}}— А кошык ты гэта нашто?

{{Водступ|2|em}}— А так сабе. Ну, а чаму кошык ня ўзяць? Вось, напрыклад, у грыбы хадзіў.

{{Водступ|2|em}}— Гэта ты добра прыдумаў. Калі ты такі хітры, то цябе паліцыя доўга не распазнае.

{{Водступ|2|em}}— Ну, а як-жа наконт гэтага... Калі пойдзем?

{{Водступ|2|em}}— Куды?

{{Водступ|2|em}}— Паноў біць.

{{Водступ|2|em}}— Ты, брат, з гэтым не сьпяшайся. Партыя скажа, тады... А цяпер пачытай пакуль і давай разойдземся, бо там нешта за кустамі шарахціць.

{{Водступ|2|em}}— Каб хутчэй, бо вельмі-ж ужо цяжка.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ekjucl8aqg047w6e2pqrfe0f6u7hhdq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/127</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120788</id>
    <revision>
      <id>281186</id>
      <timestamp>2026-04-07T12:45:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Прачытаў Яўхім лістоўку не адзін раз і ня два, але зачытаў яе да дзірак. А вось чаго спадзяваўся там знайсьці, не знайшоў, — ня было закліку да паўстаньня і ня было абяцанак, што хутка паляціць стоцьма панская ўправа. Аднак, лістоўка, чым яе ч...»</comment>
      <origin>281186</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2367" sha1="kfozpnd5ki6py4jcylilkqcef6el4je" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Прачытаў Яўхім лістоўку не адзін раз і ня два, але зачытаў яе да дзірак. А вось чаго спадзяваўся там знайсьці, не знайшоў, — ня было закліку да паўстаньня і ня было абяцанак, што хутка паляціць стоцьма панская ўправа. Аднак, лістоўка, чым яе часьцей чытаў, тым больш цёпла і прыязна прамаўляла, а яе праўда глыбей западала ў сьвядомасьць.

{{Водступ|2|em}}Памаленьнку Яўхім уцягнуўся ў рэволюцыйную працу і запісаўся ў партыю. Цяжка было Яўхіму ператрываць гэтае доўгае «памаленьку». Усёй істотай, усім нутром сваім прогся ён хутчэй да компартыі, бо гэта быў адзіны выхад з яго згубнага становішча. І калі зрабіўся партыйцам, дык ня раз, калі бот окупанта націскаў так, што ўжо дух займала і калі яго нутраныя струны напіналіся да адказу, тады ў гэтыя цяжкія часіны Яўхім знаходзіў у партыі палёгку то організуючы забастоўку парабкоў, то нясучы сьцяг на дэмонстрацыях, то выступаючы на рабочых мітынгах ад імя працоўнай вёскі. Яўхім у часе гэтых радасных момантаў усю сваю нянавісьць, боль і роспач перарабляў у рэволюцыйнай машыне на рэволюцыйны гарт і сілу.

{{Водступ|2|em}}Але чым далей, тым усё больш множыліся гэтыя цяжкія часіны, тым трудней было іх вытрываць.

{{Водступ|2|em}}— Слухай, Борух, — казаў Яўхім да свайго старшага таварыша, — неўмагату мне далей так {{перанос-пачатак|п=ча|к=каць}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kfozpnd5ki6py4jcylilkqcef6el4je</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/128</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120789</id>
    <revision>
      <id>281187</id>
      <timestamp>2026-04-07T12:46:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=ча|к=каць}}. Няма ўжо сіл. Няўжо я адзін такі рупны ў партыі. Ну, скажы, калі ласка, як мне змагацца — вось так, паступова і спакойна за гэтыя штодзенныя патрэбы, калі перада мной, перад маёй сям’ёй, нават перад маёй вёскай вырасла ва ўсю вел...»</comment>
      <origin>281187</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2409" sha1="foz72xpzlag78gugnacixlywb0kzjkf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос-канец|п=ча|к=каць}}. Няма ўжо сіл. Няўжо я адзін такі рупны ў партыі. Ну, скажы, калі ласка, як мне змагацца — вось так, паступова і спакойна за гэтыя штодзенныя патрэбы, калі перада мной, перад маёй сям’ёй, нават перад маёй вёскай вырасла ва ўсю веліч жудасная патрэба — жыць! Гінем мы, чуеш, гінем — бледны голад нявылазна сядзіць на покуце ў нашых хатах, сядзіць, пакуль ня вынесуць гаспадароў на могільнік у жоўтыя ямы. Як-жа чакаць, калі з цябе дух вон лезе. Ну, як-жа тут вытрываць?!

{{Водступ|2|em}}— Спагадаю і разумею, бо я і ты — тое самае, аднак, трываю! Няправільна я сказаў: тое самае. Ты вось здароў, а я ледзь дыхаю — пяць гадоў астрогу за прыналежнасьць да компартыі высмакталі ўсе мае сілы, а цяпер беспрацоўны і паліцыя бязупынку тэрорызуе, дзяцей поўная хата, жонка, сам ведаеш, атруцілася з гора, калі я сядзеў у астрозе. Біць паноў ня так трудна, а вось ты вытрывай у рэволюцыйнай падрыхтоўцы да рашучых баёў! Так што мне трэба было-б у цябе запытацца: як тут вытрываць?

{{Водступ|2|em}}Пасьля ішло доўгае навучаньне, як і чаму трэба трываць, як шкодна і небясьпечна цяпер «пачынаць», як дзіўна, што ён, Яўхім, прабыўшы столькі ў партыі, не разумее такіх простых рэчаў.

{{Водступ|2|em}}— Чаму гэта я не разумею пакрыўдзіўся Яўхім, — А хто ўстрымаў вяскоўцаў ад самасуду над паліцыянтам, які акрывавіў мне твар бізуном за&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>foz72xpzlag78gugnacixlywb0kzjkf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/129</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120790</id>
    <revision>
      <id>281188</id>
      <timestamp>2026-04-07T12:51:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «маё сьмелае слова. Лягчэй шалёнага быка за рогі ўстрымаць, як іх, аднак, вось словам уціхамірыў іхны паўстанцкі выбух. Дык, мусіць, разумею. Тут, браце, іншая рэч. Прышоў я да цябе, каб думкі свае неадчэпныя выкласьці — трудна мне з імі: усё бягуць і бягуць...»</comment>
      <origin>281188</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2424" sha1="ll7ebzhbffbpoo8dham1zl3qqmb5u4s" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;маё сьмелае слова. Лягчэй шалёнага быка за рогі ўстрымаць, як іх, аднак, вось словам уціхамірыў іхны паўстанцкі выбух. Дык, мусіць, разумею. Тут, браце, іншая рэч. Прышоў я да цябе, каб думкі свае неадчэпныя выкласьці — трудна мне з імі: усё бягуць і бягуць наперад і такую пратапталі сьцежку, што і самому павабна пайсьці. Баюся, братка, за сябе, магу сарвацца і пайсьці, хоць увесь час, зацяўшы зубы, трываю. Вось я і прышоў да цябе, каб мацней прывязацца да партыі, а ты — маладзец, ня толькі прывязаў, але і прыкуў і, мабыць, надоўга.

{{Водступ|2|em}}Яўхім з цягам часу зрабіўся добрым бальшавіком і дысцыплінаваным партыйцам, што было сіл змагаўся ня толькі са сваімі тэрорыстычнымі бунтарскімі несваячаснымі настроямі, але дакараў і стрымліваў іншых.

{{Водступ|2|em}}Надышоў час першамайскае дэмонстрацыі. Шмат працы палажыў Яўхім, каб згуртаваць больш сялян у мястэчку на дэмонстрацыю. Шчыра, аддана працаваў, ну, і дачакаўся радасьці: усё мястэчка было запруджана народам, ажно паліцыя стурхнула і ня важылася перашкаджаць ладзіць дэмонстрацыі, трымалася збоку — для яе ўсё гэта было неспадзеўкі. А тут стройныя рады рабочых і сялян, жанчын таксама, нават дзятва сформавала атрад наперадзе са сьцягам. Ды сьцягаў наогул шмат, а кожнае такое чырвонае палотнішча — гэта крык радасьці Яўхіма. А песьні {{перанос-пачатак|п=рэво|к=люцыйныя}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ll7ebzhbffbpoo8dham1zl3qqmb5u4s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/130</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120791</id>
    <revision>
      <id>281189</id>
      <timestamp>2026-04-07T12:54:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=рэво|к=люцыйныя}} так і грымяць. Колькі-ж народу, — усе табе нага ў нагу ідуць, і кожны палыхае ўнутраным агнём. Якая зьлітованасьць і рашучасьць! Ну, хто паверыць — то-ж вунь Палута, здаецца, згрыбелая, порах сыпецца, а ідзе, як пад вянец. Н...»</comment>
      <origin>281189</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2255" sha1="jka53vimyxq0p5vze9vftm16ko6qvf6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос-канец|п=рэво|к=люцыйныя}} так і грымяць. Колькі-ж народу, — усе табе нага ў нагу ідуць, і кожны палыхае ўнутраным агнём. Якая зьлітованасьць і рашучасьць! Ну, хто паверыць — то-ж вунь Палута, здаецца, згрыбелая, порах сыпецца, а ідзе, як пад вянец. Не, Яўхім ніколі на гэта ўсё не спадзяваўся. Ён зусім ап’янеў ад нечаканага посьпеху, ад бурнага наплыву радасьці, уздыму рэволюцыйнага пачуцьця. Ня інакш, як час расплаты блізка, рашучы бой надыходзіць... Як ня ўхіляўся Яўхім ад гэтых павабных думак, але ня мог саўладаць са сваёй хмельнай галавою, у якой рух усхваляваных мас, маршавы тэмп рэволюцыйных песень узрушылі выабражэньне, падбухторвалі на рашучы вялікі ўчынак.

{{Водступ|2|em}}— Эх, адвясьці-б душу!

{{Водступ|2|em}}Чуе Яўхім збоку: нехта расказвае, як пачалася рэволюцыя ў іхным горадзе, як будавалі барыкады, як разганялі паліцыю. Гэта ўспамін аб Кастрычнікавай рэволюцыі, але бег частых і блізкіх думак накіроўвае выабражэньне Яўхіма на іншы напрамак, ён рысуе сабе гэта ў сучаснасьці, ён гэтага хоча ўсёй сваёй істотай, хоча, каб так было ў Вільні, у Беластоку, у Варшаве, Ён верыць у сваю выдумку, ён захоплены гэтай весткай. Дык, значыць, пролетарыят рушыў, пачаў, пролетарыят на чале, так і партыя кажа, што як пачне пралерыят...&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jka53vimyxq0p5vze9vftm16ko6qvf6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/131</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120792</id>
    <revision>
      <id>281190</id>
      <timestamp>2026-04-07T12:56:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}З натоўпу гукалі лёзунгамі:  {{Водступ|2|em}}Няхай жыве комуністычная партыя Заходняй Беларусі!  {{Водступ|2|em}}Няхай жыве пролетарская рэволюцыя!  {{Водступ|2|em}}— Ура! Ура! — крычыць Яўхім і выходзіць на падвышэньне. Ён проставалосы, развогнены,...»</comment>
      <origin>281190</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2367" sha1="5v9aov4k3dav6drlbz4gt7n6sfu2a3y" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}З натоўпу гукалі лёзунгамі:

{{Водступ|2|em}}Няхай жыве комуністычная партыя Заходняй Беларусі!

{{Водступ|2|em}}Няхай жыве пролетарская рэволюцыя!

{{Водступ|2|em}}— Ура! Ура! — крычыць Яўхім і выходзіць на падвышэньне. Ён проставалосы, развогнены, у твары ясната і прамяністасьць, Чуе, як бурная радасьць і жаданьне непаўстрымана накацілася на бітай сьцежцы яго бязупынных лятуценьняў.

{{Водступ|2|em}}— Таварышы, нацярпеліся мы даволі! Дык хто проціў рэволюцыі, таму галава далоў. Годзе, спусьціўшы вушы, церціся па панскіх парогах. Бо рэч вядомая, што ўб’еш, то і ўедзеш. Бо наша сіла, наш ратунак вось у чым!

{{Водступ|2|em}}І Яўхім грозна патрос магутным кулаком у бок паліцыі, якая тапталася на месцы і, зьбянтэжаная, ня ведала, што ёй рабіць.

{{Водступ|2|em}}Гаворыць Яўхім, а недзе далёка, у глыбі свайго нутра, адчувае нежаданае, прыкра-патрэбнае, што нябачнымі ніткамі цягне яго з трыбуны, блытае язык — бунтарства селяніна заступае месца рэволюцыйнай сьвядомасьці пролетара.

{{Водступ|2|em}}— Аднак, таварышы, кайданы яшчэ моцныя, а мы ня ўсе ўцямілі, што чым яны мацней, тым нам горай. На гэтыя кайданы даем апошняе, крывавым мазалём набытае. Бяруць нашых дзяцей бараніць нашыя ярмо і кайданы. Выціснулі з нас і глебы нашай усю сілачку і жыцьцёдаўчыя сокі. І сеем мы цяпер пот, кроў, сьлёзы, а пажынаем&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5v9aov4k3dav6drlbz4gt7n6sfu2a3y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/132</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120793</id>
    <revision>
      <id>281191</id>
      <timestamp>2026-04-07T12:58:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «крыўду і галодную сьмерць. І ці ёсьць адна ноч, каб ня чуваць было панурага бразганьня гэтых кайданоў на нашых сьцежках-пуцінах, што вядуць у каменныя мяшкі панскіх астрогаў. Хто з нас не адчувае, як кайданы скруцілі кожны наш рух, уядаюцца да крыві ў цел...»</comment>
      <origin>281191</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2255" sha1="p70devxyppi00nb38sno0opdvnl1cq8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;крыўду і галодную сьмерць. І ці ёсьць адна ноч, каб ня чуваць было панурага бразганьня гэтых кайданоў на нашых сьцежках-пуцінах, што вядуць у каменныя мяшкі панскіх астрогаў. Хто з нас не адчувае, як кайданы скруцілі кожны наш рух, уядаюцца да крыві ў цела і душаць, душаць да сьмерці...

{{Водступ|2|em}}Круты рухам Яўхім разьдзірае каўнер. У гэты момант ён адчуў увесь цяжар і труднасьць нпнавіснага, набалеўшага зьняволеньня і ўціску. Крыўда, бы вар-кіпень, ашпарыла нутро. Нянавісьць, прага помсты сьціснулі за горла, затуманілі разважнасьць. Яўхім цалком аддаўся бунтарскай стыхіі. Злосна варочаючы налітымі крывёй вачыма, хрыпатым голасам напоўпрытомны, крычаў так, бы хацеў выкрычаць тыя бурлівыя пачуцьці, што разрывалі грудзі.

{{Водступ|2|em}}— Браты, таварышы, няма чаго чакаць! Калі ня мы сягоньня, дык яны нас заўтра падушаць, жыўцом паядуць. Няма сілы больш трываць! А ці вы ведаеце, што ў горадзе ўжо пролетарыят паўстаў, барыкад колькі хочаш, а праклятага панства як і ня было — на ўсе чатыры бакі разьвеялі!.. Дык хто за рэволюцыю?.. Браты, таварышы, вунь яны ўжо пачынаюць. Дык ці-ж нам пакорліва падстаўляць голавы пад іхныя шашкі...

{{Водступ|2|em}}Яўхіма канчаткова апанаваў малады шал, дзікі зьвярыны разгул. Покнулі нацятыя струны, а з&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p70devxyppi00nb38sno0opdvnl1cq8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/133</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120794</id>
    <revision>
      <id>281192</id>
      <timestamp>2026-04-07T12:59:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «іх сарваліся баявыя лёзунгі і паляцелі агністымі птушкамі над хвалямі натоўпу.  {{Водступ|2|em}}Паліцыя, атрымаўшы к гэтаму часу падмогу, кінулася з асьцервяненьнем на мітынгуючую гушчу народу, кінулася тушыць крывёй сярмяжнікаў іхны запал клясавай няна...»</comment>
      <origin>281192</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1334" sha1="1wd59zbshzbw1budgenmep3omb9hadw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;іх сарваліся баявыя лёзунгі і паляцелі агністымі птушкамі над хвалямі натоўпу.

{{Водступ|2|em}}Паліцыя, атрымаўшы к гэтаму часу падмогу, кінулася з асьцервяненьнем на мітынгуючую гушчу народу, кінулася тушыць крывёй сярмяжнікаў іхны запал клясавай нянавісьці.

{{Водступ|2|em}}Але словы Яўхіма, бы іскры, кінутыя ў бочкі пораху.

{{Водступ|2|em}}Запал выбухнуў паўстаньнем.

{{Водступ|2|em}}— Ура! — загрымеў усхваляваны натоўп.

{{Водступ|2|em}}Тысячны выкрык, улюлюканьне, рык былі рэхам парваных Яўхімавых струн.

{{Водступ|2|em}}У момант была разброена паліцыя, зруйнаваны паліцэйскі пастарунак, суд...

{{Водступ|2|em}}А пасьля верхаводаў паўстаньня прыгарнула пад сваё крыло пушча.

{{Водступ|2|em}}А пасьля карная экспэдыцыя...

{{накіравальная рыса|5em}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1wd59zbshzbw1budgenmep3omb9hadw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/134</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120795</id>
    <revision>
      <id>281193</id>
      <timestamp>2026-04-07T13:01:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{ц|'''Душа стала'''}}  {{Водступ|2|em}}Цяпер у нас на Зах. Беларусі такое бывае, што проста дзіву даешся. То-ж на старонку ўзьлегла магільная каменная пліта, а на ёй сядзіць павуком-сторажам пузаты пан, у якога воўчая галава, а рукі зьмеі. Нават кожны стогн, кожн...»</comment>
      <origin>281193</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1760" sha1="28dd4yqwe05qcvkp9aeer2dguniy07y" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{ц|'''Душа стала'''}}

{{Водступ|2|em}}Цяпер у нас на Зах. Беларусі такое бывае, што проста дзіву даешся. То-ж на старонку ўзьлегла магільная каменная пліта, а на ёй сядзіць павуком-сторажам пузаты пан, у якога воўчая галава, а рукі зьмеі. Нават кожны стогн, кожны енк, — уздох працоўнага паняволенага пан ловіць зьмяінымі рукамі і душыць іх і заціскае ў кулакі.

{{Водступ|2|em}}Няма жыцьця.

{{Водступ|2|em}}Але-ж у нас бывае такое, што проста дзіву даешся — жыве старонка, жывець такім жывучым напруджаным жыцьцём! Бо вось памяркуйце: зьверху як-бы той самы адвечны «хам, быдла» ды ўсё такое, а ўнутры — полымя рэволюцыі! Усё пайшло ўнутро, там яно гэтае жыцьцё палыхае бурлівым агнём, там яно ня можа стоўпіцца і дзеля таго разьмяшчаецца ва ўсім і ўсюды, ва ўсякай былінцы, усё набракае рэволюцыяй, нават кожны прадмет не якая-небудзь мярцьвячына, а адухоўленая істота, істота з душой.

{{Водступ|2|em}}Ну, хто мог падумаць, што стол можа мець душу. А вось у нас у Зах, Беларусі такое бывае,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>28dd4yqwe05qcvkp9aeer2dguniy07y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/135</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120796</id>
    <revision>
      <id>281194</id>
      <timestamp>2026-04-07T13:08:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «што звычайны мужычы абмусолены, няскладны, пакалечаны стол мае душу. Вось паслухайце.  {{Водступ|2|em}}Перш-на-перш, што такое душа? Мая бабуля казала: душа гэта тое, што пасьля сьмерці жыве. Ну, напрыклад, чалавека закапаюць у яміну, а душа {{Абмылка|хаць-бы|хо...»</comment>
      <origin>281194</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2368" sha1="gwvg3o58x8dbbsryfwgdkalxhgkax2j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;што звычайны мужычы абмусолены, няскладны, пакалечаны стол мае душу. Вось паслухайце.

{{Водступ|2|em}}Перш-на-перш, што такое душа? Мая бабуля казала: душа гэта тое, што пасьля сьмерці жыве. Ну, напрыклад, чалавека закапаюць у яміну, а душа {{Абмылка|хаць-бы|хоць-бы}} што, — жыве сабе ды пажывае. Душа, гэта тое, што нічым і ніколі не заб’еш і сьмерць яе не бярэць, бо і сьмерць мае сваю душу, бо, як кажуць, дык нават у самай душы есьць свая душа. Некаторыя людзі кажуць, што душа мае выгляд дыму ці пары, што яна мае голас, — вось, напрыклад, калі адрыгаецца, дык кажуць, што гэта душа з богам гаворыць. Відаць бяз душы дрэнна быць, бо часта можна пачуць такое пракляцьце: душа з цябе вон. Адным словам, кожны, хто мае душу, сам добра ведае, што гэта за стварэньне.

{{Водступ|2|em}}Дык вось, у малазямельнага Паўла Петрашкі ўсяго чацьвяртуха зямлі і сам ён гол, як сакол. А мае Петрашка дзяцей, як бобу, і гібель нявыплачанага падатку ледзь не за два гады. І дзеля таго, што Петрашка меў толькі адну пякучую думу, каб як выжывіць сям’ю, дык а падатках клапаціцца ён ані ня меў ахвоты, ані магчымасьці. Толькі сэквэстратар, які наскочыў з паліцыяй у вёску, напомніў Петрашку аб яго прымусовым даўгу для Рэчыпаспалітай.

{{Водступ|2|em}}Алё-ж нічога і напамінаньні не памаглі — нечым было плаціць. Пуста ў хлявох і сьвірне, нэндза ў&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gwvg3o58x8dbbsryfwgdkalxhgkax2j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/136</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120797</id>
    <revision>
      <id>281195</id>
      <timestamp>2026-04-07T13:10:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «хаце. Сьпяць на саломе, ходзяць абарваныя, галадарміруюць, ну — голь-галіта перакатная, А што і было вартнейшага, Петрашчыха пастаралася з вока ссунуць, каб ня было павабна сэквэстратару.  {{Водступ|2|em}}Адно, што можна было вынесьці з хаты, дык гэта стол, н...»</comment>
      <origin>281195</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2221" sha1="jwkq91w3dn7lbczdnzzp8zmaggrgxmz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;хаце. Сьпяць на саломе, ходзяць абарваныя, галадарміруюць, ну — голь-галіта перакатная, А што і было вартнейшага, Петрашчыха пастаралася з вока ссунуць, каб ня было павабна сэквэстратару.

{{Водступ|2|em}}Адно, што можна было вынесьці з хаты, дык гэта стол, ну, але яму цана грош, ды і клопат з ім вазіцца. Пашмыгаў сэквэстратар туды-сюды, бачыць, што не за што зачапіцца, а тут ёсьць прадпісаньне ад ураду не даваць спуску ні ў якім выпадку, не фальгаваць, бо гэта дэморалізуе плацельшчыкаў, падрывае аўторытэт ураду, апрача таго, для Рэчыпаспалітай грошы патрэбны назарэз.

{{Водступ|2|em}}— Бярыце стол, — сказаў сэквэстратар да паліцыянтаў.

{{Водступ|2|em}}Пасьля дасьціпны чыноўнік наняў падводу, якая каштавала палову нявыплачанага падатку, і вось паліцыянты ўзвалілі скрыпучы скошаны стол на калёсы.

{{Водступ|2|em}}Петрашкава сям’я, як нябожчыка, з лямантам праводзіла сваю адзіную апошнюю мэблю і кляла чыноўніка, як паганую сьмерць, а хмарная, панурая табала сялян, стоўпіўшыся каля падводы, варожа мумрыла пад нос: ну, і дажылі...

{{Водступ|2|em}}Манішкаваму сэквэстратару было не да твару, што ён гоніцца на гэтае ламаччо. Каб падтрымаць свой панскі аўторытэт перад гэтым «цёмным людам», ён утуліў галаву ў плечы і, прыціснуўшы&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jwkq91w3dn7lbczdnzzp8zmaggrgxmz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/137</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120798</id>
    <revision>
      <id>281196</id>
      <timestamp>2026-04-07T13:26:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «портфэль к боку, сашчарэпіў рукі на жываце і, зыркаючы вачмі, сказаў:  {{Водступ|2|em}}— Ураду ня стол гэты патрэбен, а парадак і выпаўненьне законаў. Даводжу вам да ведама, што вы ўсе будзеце плаціць, што ад падаткаў ні ў якім выпадку ня выкруціцеся як-бы Лаз...»</comment>
      <origin>281196</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2335" sha1="mmrybnjta7hqxzq73pi8qqi9la9b11q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;портфэль к боку, сашчарэпіў рукі на жываце і, зыркаючы вачмі, сказаў:

{{Водступ|2|em}}— Ураду ня стол гэты патрэбен, а парадак і выпаўненьне законаў. Даводжу вам да ведама, што вы ўсе будзеце плаціць, што ад падаткаў ні ў якім выпадку ня выкруціцеся як-бы Лазара ні пелі. Вось вам прыклад, вось вам навука.

{{Водступ|2|em}}І, ускочыўшы на брычку, рушыў да гміны.

{{Водступ|2|em}}Ня вытрываў кольківёрстнай дарогі стол-інвалід: расхлябаўся, растагнаўся, страціў роўнавагу і адна нага вывіхнулася. Лаялі яго, зьдзекваліся над ім, кпінавалі з гэтай ахвяры панскай самаволі праз усю дарогу і ў самой гміне.

{{Водступ|2|em}}І перш, чым вынесьці яго на ліцытацыю, стораж мусіў з агідай узяцца за лекі стала-мучаніка: прымацаваў ножку, пастукаў па бакох тапаром, прывёў да роўнавагі. А ўрэшце сплюнуў.

{{Водступ|2|em}}— А годзе, трасца тваёй галаве: усё роўна нядоўга табе ўжо дыхаць.

{{Водступ|2|em}}Шалёная злосьць узяла стоража, калі ён мусіў гэтую непатрэбшчыну валачы на рынак для ліцытацыі і каб-жа валачы — дык ён-бы душу адвёў, а то беражліва нясьці і меркаваць, каб не спаткнуцца, каб ня ззыбнуцца, бо яшчэ рассыпецца, пракляты, на віду перад людзьмі, сораму на век наробіць, а войт загадае зноў зьбіваць.

{{Водступ|2|em}}— 50 грошай! Хто болей? — выстуківаў войт-асаднік малаточкам па скарабачаных плячох стала.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mmrybnjta7hqxzq73pi8qqi9la9b11q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/138</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120799</id>
    <revision>
      <id>281197</id>
      <timestamp>2026-04-07T14:27:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}— Купляйце паны, — заахвочваў са злоснай усьмешкай Петрашка, які стаяў побач стала, пачарнеўшы ад галадухі і кастрычнікавага надвор’я.  {{Водступ|2|em}}— Важна ня стол, а тая навука, якую ён дае мужыком; купляйце, паны, няхай дурны мужык вучыц...»</comment>
      <origin>281197</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2415" sha1="igsn2qtickvjbyxn11cza260uah2uqh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}— Купляйце паны, — заахвочваў са злоснай усьмешкай Петрашка, які стаяў побач стала, пачарнеўшы ад галадухі і кастрычнікавага надвор’я.

{{Водступ|2|em}}— Важна ня стол, а тая навука, якую ён дае мужыком; купляйце, паны, няхай дурны мужык вучыцца, як трэба жыць, каб яго ня грабілі. Падтрымоўвайце панскі гандаль мужычымі мэблямі.

{{Водступ|2|em}}Людзі касурыліся на стол і на гаспадара, які меў аднолькавы выгляд са сталом, і бокам адыходзілі. Падыйшоў кулак — сусед Петрашкі, абгледзеў стол дакола, але калі даторкнуўся да стала, дык той хваравіта закрактаў і скасабочыўся. Кулак чмыхнуў у нос і бардзей сунуў у бок. Ніхто не хацеў купляць.

{{Водступ|2|em}}— Трэба выручаць урад, даю адзін злоты, — сказаў ксёндз, які праходзіў міма. Дзеля таго, што ніхто болей ня даў, стол быў куплены ксяндзом.

{{Водступ|2|em}}На клябані стол ураз-жа пашчапалі на дровы і гэтым закончылі жаласьлівую гісторыю стала.

{{Водступ|2|em}}Цяпер-жа героем расказу выступае душа стала. Вышаўшы з пашчапанага цела стала, душа павандравала проста ў габінэт ксяндза. Зразумела, што як душа, дык яна ўмела зьмяніць свой воблік і прынімаць розныя чалавечыя ці якія іншыя воблікі. Да ксяндза, як да духоўнай асобы, душа зьявілася як дух, як пара, як голас. Быў ужо вечар. Ксёндз сядзеў за сталом, падлічаў нейкія рахункі і час-ад-часу хухаў у пальцы. Душа сказала:&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>igsn2qtickvjbyxn11cza260uah2uqh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/139</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120800</id>
    <revision>
      <id>281198</id>
      <timestamp>2026-04-07T14:28:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}— Старасьць ня радасьць, пальцы дубеюць. Але нашто хукаць, можна пры печцы нагрэць, глядзі як весела дровы гараць.  {{Водступ|2|em}}Ксёндз падышоў да печкі, растапырваў рукі перад бухаючым полымем і, хаваючы твар у цень ад далоняў, охаў ад задав...»</comment>
      <origin>281198</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2346" sha1="5st938aphfixxvm874qfqqgdflts4mc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}— Старасьць ня радасьць, пальцы дубеюць. Але нашто хукаць, можна пры печцы нагрэць, глядзі як весела дровы гараць.

{{Водступ|2|em}}Ксёндз падышоў да печкі, растапырваў рукі перад бухаючым полымем і, хаваючы твар у цень ад далоняў, охаў ад задаволеньня. Урэшце адняў рукі, абаперся на сагнутыя калені і паблеклымі вачыма, лыпаючы ад гарачыні і бляску агня, пільна ўглядаўся на палыхаючыя дровы. На развогненых паленьнях выступалі чырвоныя кроплі, вось-бы кроў, а форма палена ксяндзу штось нагіамінала. Ня мог больш глядзець на агонь, ад якога засьлязіліся вочы, адвярнуў на бок твар і ў кутку згледзеў некалькі пален, зложаных стоймя.

{{Водступ|2|em}}— Паглядзі бліжэй, — кажа душа, — вазьмі ў рукі, гэта тыя самыя дровы, што і ў печцы, гэта нашчапаны стол. Ты купіў сабе бяду, гандлюеш чужой крыўдай, якая кроўю прасякла нават гэты мужычы стол, — гэта не смала, а кроў людзкая. Вось ты тут грэеш рукі пры чужой бядзе, а той мужычок такі пачарнеўшы, абарваны, пэўне дрыжыць з малалеткамі ад подыху кастрычніка праз шчэлкі вакон і дзьвярэй хаты-развалюшкі. Яму няма на што абаперці ацяжалеўшую галаву ад бядняцкіх думак. А звараная бульба ўжо не высыпаецца на стол, а прэе ў гаршку і стаіць на зямлі, і галапузыя дзеці, як парасяты, вокшаюцца каля сагана і, згададалыя, пякуць пальцы і губы&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5st938aphfixxvm874qfqqgdflts4mc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/140</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120801</id>
    <revision>
      <id>281199</id>
      <timestamp>2026-04-07T14:32:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «аб гарачую бульбу. І няма нічога больш панурага, больш прыкрага зьявішча, як хата без стала, а чаму няма, бо ты купіў.  {{Водступ|2|em}}— Ах, пакінь ты глупства гарадзіць: нічога тут надзвычайнага няма, усюды такую бяду можна сустрэць. Апрача таго, я тут не він...»</comment>
      <origin>281199</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2352" sha1="jk5ycj9q2saw2b6fu8ybjkbnv07mij2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;аб гарачую бульбу. І няма нічога больш панурага, больш прыкрага зьявішча, як хата без стала, а чаму няма, бо ты купіў.

{{Водступ|2|em}}— Ах, пакінь ты глупства гарадзіць: нічога тут надзвычайнага няма, усюды такую бяду можна сустрэць. Апрача таго, я тут не вінават, гэта цывільная ўлада... Я стаю за інтарэсы дзяржавы, а пры тым шчасьце не ў багацьці,

{{Водступ|2|em}}— Сволач! — плёхнула душа па зношанаму нутру ксяндза і пайшла да войта, прыняўшы воблік сэквэстратара.

{{Водступ|2|em}}— Ну, што-ж, пане войт, нарабілі мы сабе клопату, як-жа нам рахункі падвесьці: падаткаў не спагналі, за падводу вунь сколькі заплацілі, а стол нарабіў сораму і ўбытку. Ну, што далей будзе?

{{Водступ|2|em}}— Нічагусенькі. Глупства. Петрашка калі не падмажа, заканапачу ў астрог. А рахункі... каб навек такой бяды. Урэгулюю за кошт другіх хамаў, спаганю двайны падатак, дык і самому тое-сёе перападзе.

{{Водступ|2|em}}— Цьфу, прадажная скура, — сказала ад душы душа стала і павандравала на вуліцу. Крыкі ў рэсторане зьвярнулі ўвагу. Зайшла і падсела да польскага вучыцеля, прыкінуўшыся яго прыяцелем.

{{Водступ|2|em}}— Бачыў, як сягоньня стол прадавалі? — спытала.

{{Водступ|2|em}}— Ты толькі падумай, адказаў вучыцель. — Прыехаў я сюды на гэтыя праклятыя крэсы з конгрэсуўкі, поўны надзеі ў нашу айчыну, поўны {{перанос-пачатак|п=на|к=дзеі}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jk5ycj9q2saw2b6fu8ybjkbnv07mij2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/141</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120802</id>
    <revision>
      <id>281200</id>
      <timestamp>2026-04-07T14:35:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=на|к=дзеі}}, што ўрэшце, так сказаць, адлажу тое-сёе на чорную гадзіну, ну можа і ажанюся, словам, упарадкую свой лёс. Ах, як я тут мучуся, як мне тут цяжка. Я — соцыялісты, хоць да ніякай партыі не належу. Кожная партыя — гэта дэморалізацыя і...»</comment>
      <origin>281200</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2362" sha1="nmthktemeywf246x9nhetvff4ipavob" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос-канец|п=на|к=дзеі}}, што ўрэшце, так сказаць, адлажу тое-сёе на чорную гадзіну, ну можа і ажанюся, словам, упарадкую свой лёс. Ах, як я тут мучуся, як мне тут цяжка. Я — соцыялісты, хоць да ніякай партыі не належу. Кожная партыя — гэта дэморалізацыя індывідууму. Але я соцыяліст і інтэлігент і вось зразумей, прыходзіцца разам з гэтым людам, з гэтай цемнатой жыць і прападаць у гэтай нэндзы. А што банкетую; не зьвяртай увагі; прыходзіцца падрабляць пабочна (і вучыцель, прыгнуўшыся да вуха душы і паказваючы ўзглядам на паліцыянта, нешта пашаптаў). І ты ведаеш, чаму ўсё гэта кажу? Бо ты мне напомніў той трагічны сёнешні стол, што на трох нагах прышоў з вёскі на ліцытацыю. Прадстаў сабе, што вось гэты паганы стол ідзе па шляху на продаж, на ўбой, бо што ён больш варты? Але трагізм ня ў гэтым, а ў тым, што мне ўсё прадстаўляецца, быццам гэта ідзе ня стол, а наша найясьнейшая Польшча тыльгіцкая па свайму шляху. Мне прадстаўляецца, я чую, як па яе сьпіне стукае ліцытацыйны малаток: «50 грошай, хто болей?», ну, ці можа быць больш нешта жудаснага — наша Польшча 50 грошай?!

{{Водступ|2|em}}— А што ты думаеш рабіць у зьвязку з гэтай жудасьцяй?

{{Водступ|2|em}}— Я не магу вытрываць, я задыхаюся. Мяне душыць кашмар. Каб не звар’яцець, вось п’ю, п’ю і п’ю. А далей што-ж — кулю ў лоб, бо які-ж тут можа быць ратунак.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nmthktemeywf246x9nhetvff4ipavob</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/142</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120803</id>
    <revision>
      <id>281201</id>
      <timestamp>2026-04-07T14:36:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}— Дурань! — сказала душа і вышла. Неўзабаве душа стала апынулася ў казарме, як салдат, у казарме сярод войска, якое нагнана для «ўспакаеньня крэсаў».  {{Водступ|2|em}}— Дык вось, браткі, — сказала яна шэптам між згрудзіўшыхся каля яе салдат. —...»</comment>
      <origin>281201</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2135" sha1="k1zv9moifnc9s7u9d1fn03dih2wf95b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}— Дурань! — сказала душа і вышла. Неўзабаве душа стала апынулася ў казарме, як салдат, у казарме сярод войска, якое нагнана для «ўспакаеньня крэсаў».

{{Водступ|2|em}}— Дык вось, браткі, — сказала яна шэптам між згрудзіўшыхся каля яе салдат. — Вось да чаго дастукалася панская Польшча. Бачылі сёньня стол на ліцытацыі?

{{Водступ|2|em}}— А як-жа, бачылі і гаспадара стала бачылі.

{{Водступ|2|em}}— Ну, цяпер ведаеце, чаму беларускі селянін бунтарыць?

{{Водступ|2|em}}— Ведаем.

{{Водступ|2|em}}— І ня будзеце страляць па загаду ўраду ў сваіх сярмяжных братоў?

{{Водступ|2|em}}— Ня то што ня будзем, а станем з аружжам у руках на іх бок,

{{Водступ|2|em}}— Малайцы!

{{Водступ|2|em}}Па вёсках душу стала сяляне на мігі разумелі і ў якой хаце не паяўлялася, зараз выносілі пастанову, што каб ня згінуць, каб паны ня грабілі так другіх, як Петрашку, дык трэба організавацца, змагацца да канца, да пабеды.

{{Водступ|2|em}}— Значыць, крыжовыя мукі стала і яго шлях гальгофы з хаты на рынак шмат чаму навучыў сялян: значыць, сьмерць стала акупілася, — так разважала душа, Ідучы ў горад на мітынг рабочых. Там перад замусоленай, абдымленай, мазалістан фабрычнай сілай душа стала казала, як дэлегат вёскі..&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k1zv9moifnc9s7u9d1fn03dih2wf95b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/143</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120804</id>
    <revision>
      <id>281202</id>
      <timestamp>2026-04-07T14:39:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}— Таварышы, побач з вашай эксплёатацыяй ідзе нячуванае прыгнечаньне і эксплёатацыя сялянства. Урад за падаткі выграбае апошняе з арудаў, з кадушак, грабіць апошнія хатнія прылады, а калі няма чаго ўзяць, дык бярэ астаткі якія-небудзь — ст...»</comment>
      <origin>281202</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2151" sha1="monjcel9ehpjz2ol859qzgvpdlvjsj2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}— Таварышы, побач з вашай эксплёатацыяй ідзе нячуванае прыгнечаньне і эксплёатацыя сялянства. Урад за падаткі выграбае апошняе з арудаў, з кадушак, грабіць апошнія хатнія прылады, а калі няма чаго ўзяць, дык бярэ астаткі якія-небудзь — стол-ламаччо, рознае рызьзё, якое ня мае для яго ніякай вартасьці, але робіць гэта дзеля таго, каб даказаць, што яго цяпер окупанцкае панаваньне, робіць гэта, каб назьдзеквацца над паняволенай клясай, над намі. Вось вам прыклад.

{{Водступ|2|em}}Душа расказала гісторыю аб стале і гэтак закончыла:

{{Водступ|2|em}}— Таварышы, край давіць магільная пліта, на якой танцуе свой апошні танец вяльможны пан. Усё жывое, творчае забіта ў падпольле, загнана ў нутро. Але абурэньня і нянавісьці ўжо так шмат, што ня можа стоўпіцца ўнутры окупаванага краю. Бярэце-ж наша полымя рэволюцыі і запаліце вялікі пажар! Няхай настане такі выбух, каб да чорта паляцела магільная пліта і назаўсёды прыдушыла нашага гныбіцеля і крывасмока.

{{Водступ|2|em}}І яшчэ яскравей запалыхалі вогнішчы чырвоных сьцягаў, выбухнулі ракетамі лёзунгі, вырас лес сталёвых кулакоў, гатовых сьмертаносна бахнуць па капіталістычна-абшарнічым гнязьдзе.

{{накіравальная рыса|5em}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>monjcel9ehpjz2ol859qzgvpdlvjsj2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/144</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120805</id>
    <revision>
      <id>281203</id>
      <timestamp>2026-04-07T14:42:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{ц|'''Як у казцы'''}}  {{Водступ|2|em}}— Ой, браточкі, расказаць вам, дык не дасьцё веры, бо ўсё роўна як у казцы. Ну і давялося мне перажыць сёньня на кірмашы! — захапляўся Мікіта між сваіх аднасяльчан, вярнуўшыся вечарам з мястэчка.  {{Водступ|2|em}}— Бачым, што пе...»</comment>
      <origin>281203</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1544" sha1="acl1e9itayvo9h4cy61mmnhayqnxw23" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{ц|'''Як у казцы'''}}

{{Водступ|2|em}}— Ой, браточкі, расказаць вам, дык не дасьцё веры, бо ўсё роўна як у казцы. Ну і давялося мне перажыць сёньня на кірмашы! — захапляўся Мікіта між сваіх аднасяльчан, вярнуўшыся вечарам з мястэчка.

{{Водступ|2|em}}— Бачым, што перажыў нямала, калі галаву прывёз усю ў дзірках, усю абматаную.

{{Водступ|2|em}}Гэта, дрэнь, аб гэтым пасьля. Важна, што вось уласнымі вушамі чуў Чарвякова, старасту Савецкай Беларусі — на кірмашы да ўсіх прамаўляў.

{{Водступ|2|em}}— Пакінь плявузгаць. Ты, мабыць, хлебануў там лішняга.

{{Водступ|2|em}}— Куды там, даўно ўжываў гэтага зельля, няма за што. Пагана нам, браточкі, жывецца, хай на яго бязгоньне такое жыцьцё, а вось табе сёнешні дзень здаецца змахнуў усё гора, крыльлі вырасьлі. І кажу вам: ня дзе яно дзенецца, даб’ёмся свайго, ужо мы ім пакажам кузькіну маць, мы іх загонім дзе Макар цялят ганяе.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>acl1e9itayvo9h4cy61mmnhayqnxw23</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/145</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120806</id>
    <revision>
      <id>281204</id>
      <timestamp>2026-04-07T14:45:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}— Ды ты, брат, бяз толку кудлычыш, кажы, каб усім было ясна.  {{Водступ|2|em}}— Во ліхаманка, чуў кажу Чарвякова, ды што тут няяснага.  {{Водступ|2|em}}— Дадушы, звар’яцеў чалавек.  {{Водступ|2|em}}— Ну дык слухайце, пачну па парадку, Заладзіў я ўсе свае...»</comment>
      <origin>281204</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2332" sha1="qoey6z36g04qxofcyhk2gwz4qwx5i2b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}— Ды ты, брат, бяз толку кудлычыш, кажы, каб усім было ясна.

{{Водступ|2|em}}— Во ліхаманка, чуў кажу Чарвякова, ды што тут няяснага.

{{Водступ|2|em}}— Дадушы, звар’яцеў чалавек.

{{Водступ|2|em}}— Ну дык слухайце, пачну па парадку, Заладзіў я ўсе свае справы, дамоў ехаць яшчэ рана, а дзецца няма куды, дай, думаю, зайду ў царкву, — даўно ўжо там бываў. Стаў сабе тамака ў куточку, паглядаю ў бакі і ўспомнілася мне, як я тут калісь шлюб браў са сваёй бабай, а там далей і паплылі розныя грэшныя думкі. Ажно гляджу я, што гэта народ бяз часу выходзе з царквы, валам верне. Пажар, думаю сабе. Рушыў і я, ды прыслухоўваюся да гутаркі, чую, кажуць Чарвякоў гаворыць да народу на рынку. Тут я, браткі, локцямі раз-раз, шамятнуўся туды-сюды і шась на рынак. А там ужо народу так набіта, што камар носу ня ўточыць. І рабочыя з гуты прывалілі і ўсе местачковыя. Народ адзін другога цісьне і ўсё цісьнецца наперад. Паўзлазілі на вазы, дзяцей пабралі на плечы, там хтось пішчыць, што яго задавяць, аднак, не ўцякае, а наперад праціскваецца. Ведама, кожнаму цікава на беларускага старасту паглядзець. А яго нідзе ня відаць, але голас добра чуваць. Па-беларуску так табе і жарыць. Ну, я гэтак і пытаю: скажэце, браточкі, а дзе-ж ён, як-жа гэта яго прапусьцілі? Дык мне і тлумачаць: бачыш вунь на тэлеграфным слупе&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qoey6z36g04qxofcyhk2gwz4qwx5i2b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гоман зарніц (1932).pdf/34</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120807</id>
    <revision>
      <id>281207</id>
      <timestamp>2026-04-07T17:27:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}Яны параўняліся з дваром Якавінай кватэры. Якаў Гузік прасунуў руку за зашчапкаю.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}— Ды я… не падамся пустой дэмагогіі… Я ня сыйду займа здароў са шляху творчае працы… Намесьнікам, загадчыкам ці каля варштату — я роўна шчыры работнік…...»</comment>
      <origin>281207</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2890" sha1="sy0rrak2n0ircwxs2fltmdenq0z2h5y" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}Яны параўняліся з дваром Якавінай кватэры. Якаў Гузік прасунуў руку за зашчапкаю.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ды я… не падамся пустой дэмагогіі… Я ня сыйду займа здароў са шляху творчае працы… Намесьнікам,
загадчыкам ці каля варштату — я роўна шчыры работнік… І мяне ня любіць той, хто ня ўмее і ня хоча працаваць…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Стукнула зашчапка, і дзьверцы, як на спружынах, адскочылі ад вушака.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Якаў Гузік працягнуў Яўсею руку.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Заўком павінен быць на маім баку.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Якаў… ці-ж можа фабзаўком ісьці супроціў уздыму нашае вытворчасьці?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Мне здаецца, ні ў якім чыне… На гэта ён ня мае права…
&lt;center&gt;X&lt;/center&gt;
{{gap|2em}}— Я чуў, таварыш Гузік, што ў вас тут гібель непаразуменьняў? — перайшоў Фанарнік да дзелавое гутаркі…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Якаў Гузік павярнуўся да адчыненага вакна і праказаў:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ёсьць… Няма чаго хаваць…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— У чым жа справа? Вы хіба не патрапілі?..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Так, — хапіўся Якаў Гузік за Фанарнікаў сказ: — не патрапіў… Я мерыўся ў адно, а пацэліў у іншае…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Як гэта?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ды так… Я паспрабаваў крыху націснуць на нашу нядбайнасьць, як атрымаў адбой… Не падабаецца некаторым…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А ласьне на нашым заводзе гэта наглядалася?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Таварыш Фанарнік, вы хіба Ня бывалі ў нашых майстэрнях?..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Вы за мяне…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Фанарнік пачырванеў і рушыў з-за стала…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Вас ня было і, бязумоўна, я мусіў за вас…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Так, гм… ці надоўга…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— У скрыжаваным тупаньні па качторы іх абаіх. Фанарнік зьнянацку наткнуўся на Якава Гузіка. Абодва папрасілі адзін у другога прабачэньня і разышліся на значны адгон.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sy0rrak2n0ircwxs2fltmdenq0z2h5y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гоман зарніц (1932).pdf/35</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120808</id>
    <revision>
      <id>281208</id>
      <timestamp>2026-04-07T17:36:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|2em}}— Я ня ведаю, чым я вам замінаю?.. — праказаў Якаў Гузік і азірнуўся да дзьвярэй.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}У гэты момант у кантору ўбег майстар сьлясарнай Лазар.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}— Я болей не магу так… Гэта чысты крымінал… Як назнарок… Учора зламалі варштат, дык даў выгав...»</comment>
      <origin>281208</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3267" sha1="b79xtwkcgx720ui8visv771jccakkef" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|2em}}— Я ня ведаю, чым я вам замінаю?.. — праказаў Якаў Гузік і азірнуўся да дзьвярэй.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}У гэты момант у кантору ўбег майстар сьлясарнай Лазар.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Я болей не магу так… Гэта чысты крымінал… Як назнарок… Учора зламалі варштат, дык даў выгавар. А сёньня прыходзяць з эркаі і абвінавачваюць у грубых адносінах да
рабочых… Я пытаю ў вас аднаго, таварыш Фанарнік, ці мы павінны ламаць машыны з падзякай, ці нам… Я болей не магу так; я прашу зьняць з мяне абавязкі загадчыка майстэрні…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Фанарнік крыху памаўчаў, пасьля адвярнуўся да Якава Гузіка і праказаў:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Пайдзеце з таварышам Лазарам і выясьніце ў чым рэч…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Давайце ўсе разам пойдзем, — пазваў Фанарніка Якаў Гузік.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Фанарнік падняў вочы ўгору, паглядзеў крыху на замусьленую люстру пад стольлю і адказаў:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Я маю больш важныя справы, таварыш Гузік. Мне да нядзелі трэба прадставіць падрабязны плян пэрспэкцыйнага разьвіцьця нашага заводу… Я буду прасіць вас…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Але-ж вы ужо болей трох тыдняў, як ня былі ў заводзе… Я хоць пакажу вам тое, што ў вашу адсутнасьць завёў… Ці ўхваліце вы, ці можа…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Я згодзен з усімі вашымі новаўводамі, але-ж павінны зразумець, што на мне ляжыць…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Фанарнік нэрвова падбег да пісьменнага стала, адчыніў шуфлядку і пачаў выцягваць з яе кіпы папер. Яго вочы
пугліва бегалі па дробным шрыфту зялёных і сініх літар, па няроўных радкох рукапісаў. У тоўстых, мазалістых руках
камячыліся дакладныя запіскі, проекты, пляны, разважаньні. Па ўсьцішанай канторы хадзіў разьюшачы шам і шорпат папяровых лістоў.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Якаў Гузік з-пад ілба сачыў за ўсім гэтым, нясупынна прапускаючы тварам нецярлівую ўхмылку. Побач яго стаяў Лазар. Гэты натужна чакаў, чым кончыцца цягучая, густая маўклівасьць, і азіраўся ў вакно. Ён перапалохаўся, калі&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b79xtwkcgx720ui8visv771jccakkef</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гоман зарніц (1932).pdf/36</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120809</id>
    <revision>
      <id>281209</id>
      <timestamp>2026-04-07T17:45:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «раптам Якаў Гузік мерскануў яго за полу і пацягнуў да выйсьця.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}— Вось табе прыклад увагі, — праказаў ён да Лазара за дзывярыма: — А пасьля скажа, што без яго я ня мусіў…&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Лазар згодліва паківаў галавою.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}— Я разумею, таварыш Якаў,...»</comment>
      <origin>281209</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3224" sha1="e1cjw6miayn928cljjan6s2o3qhq222" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;раптам Якаў Гузік мерскануў яго за полу і пацягнуў да выйсьця.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Вось табе прыклад увагі, — праказаў ён да Лазара за дзывярыма: — А пасьля скажа, што без яго я ня мусіў…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Лазар згодліва паківаў галавою.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Я разумею, таварыш Якаў, што табе вельмі цяжка ў гэтых умовах працаваць… Толькі скажу адно — цябе рабочыя паважаюць… Я пераканаўся цьвёрда. Бачыш, як праводзілі тваю прмову на нарадзе? Як прагліва лавілі кожны сказ
твайго заключнага слова?.. Ды ў заводзе на кожным кроку можна чуць шчырыя спагадлівыя водгукі аб тваім кіраўніцтве. Не патурай на адзінкавыя выступленьні… Гэта выключнасьць… Гэта болькі, якія лёгка загояцца самі сабою. Зусім іншае са мною мне трэба пакінуць сьлясарную… Я не магу далей.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— На гэтыя болькі трэба добрага хірурга, таварыш Лавар, — не згадзіўся Якаў Гузік. — Пакуль яны загояцца, многа крыві атруцяць… Глядзі, вось, ці гэта лад, каб сярод работы майстар пакідаў майстэрню і бег прасіць дапамогі. Ласьне можна ўносіць падобныя перабоі ў працы?..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Абое да таго захапіліся гутаркаю, што не заўважылі, як падышлі да варот заводу. Угледзеўшы іх здалёк, Самусь адчыніў дзьверцы і стаяў на-выцяжку. Лазар паглядзеў на яго і штурхануў Якава Гузіка.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— З якога гэта часу? — шапнуў ён.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Гэта?..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Якаў Гузік абарваў сказ на слове: ім перагарадзіў дарогу прэдзаўкому Яўсей.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ідзяце?.. А я накіраваў па вас… Дзе таварыш Фанарнік?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Сухасьць у яго голасе зацікавіла Якава Гузіка.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Чаго ты па нас?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Рабочыя прасілі; яны наладзілі сходку і хочуць акрэсьліць да вас свае адносіны.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Для Якава Гузіка Яўсеева паведамленьне было нечаканым. Яго заінтрыгаваў і ў той-жа момант нашарохаў сход рабочых. «Штоб-то было?» кальнула думка. І, падганяны ёю,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e1cjw6miayn928cljjan6s2o3qhq222</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>281216</id>
      <parentid>281209</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T18:43:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>281216</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3224" sha1="riayii2fwulh4mwqpsbf2jg6g4dviy2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;раптам Якаў Гузік мерскануў яго за полу і пацягнуў да выйсьця.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Вось табе прыклад увагі, — праказаў ён да Лазара за дзывярыма: — А пасьля скажа, што без яго я ня мусіў…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Лазар згодліва паківаў галавою.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Я разумею, таварыш Якаў, што табе вельмі цяжка ў гэтых умовах працаваць… Толькі скажу адно — цябе рабочыя паважаюць… Я пераканаўся цьвёрда. Бачыш, як праводзілі тваю прмову на нарадзе? Як прагліва лавілі кожны сказ
твайго заключнага слова?.. Ды ў заводзе на кожным кроку можна чуць шчырыя спагадлівыя водгукі аб тваім кіраўніцтве. Не патурай на адзінкавыя выступленьні… Гэта выключнасьць… Гэта болькі, якія лёгка загояцца самі сабою. Зусім іншае са мною мне трэба пакінуць сьлясарную… Я не магу далей.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— На гэтыя болькі трэба добрага хірурга, таварыш Лавар, — не згадзіўся Якаў Гузік. — Пакуль яны загояцца, многа крыві атруцяць… Глядзі, вось, ці гэта лад, каб сярод работы майстар пакідаў майстэрню і бег прасіць дапамогі? Ласьне можна ўносіць падобныя перабоі ў працы?..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Абое да таго захапіліся гутаркаю, што не заўважылі, як падышлі да варот заводу. Угледзеўшы іх здалёк, Самусь адчыніў дзьверцы і стаяў на-выцяжку. Лазар паглядзеў на яго і штурхануў Якава Гузіка.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— З якога гэта часу? — шапнуў ён.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Гэта?..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Якаў Гузік абарваў сказ на слове: ім перагарадзіў дарогу прэдзаўкому Яўсей.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ідзяце?.. А я накіраваў па вас… Дзе таварыш Фанарнік?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Сухасьць у яго голасе зацікавіла Якава Гузіка.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Чаго ты па нас?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Рабочыя прасілі; яны наладзілі сходку і хочуць акрэсьліць да вас свае адносіны.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Для Якава Гузіка Яўсеева паведамленьне было нечаканым. Яго заінтрыгаваў і ў той-жа момант нашарохаў сход рабочых. «Штоб-то было?» кальнула думка. І, падганяны ёю,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>riayii2fwulh4mwqpsbf2jg6g4dviy2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гоман зарніц (1932).pdf/37</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120810</id>
    <revision>
      <id>281210</id>
      <timestamp>2026-04-07T17:53:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «Якаў Гузік хутка зашагаў да заводу. Лазар пайшоў за ім, а Яўсей заднім…&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Яны былі каля дзьвярэй у завод, як на дзядзінцы паказаўся Фанарнік. У чатырох, адзін за другім, яны ўвайшлі ў майстэрні заводу і кучкаю згрудзіліся ў праходзе паміж фразэров...»</comment>
      <origin>281210</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3430" sha1="96ihiojpavkbcewi5xjjj290ebrzajd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;Якаў Гузік хутка зашагаў да заводу. Лазар пайшоў за ім, а Яўсей заднім…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яны былі каля дзьвярэй у завод, як на дзядзінцы паказаўся Фанарнік. У чатырох, адзін за другім, яны ўвайшлі ў майстэрні заводу і кучкаю згрудзіліся ў праходзе паміж фразэровачнай і сталярнай. Прайсьці ўглыб было нельга: перад імі тоўпіўся мітынг, слухаючы імпровізаванага прамоўцу. Стоячы на сталярным варштаце, з гэблем у руках, прамоўца гукаў:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}«Я сьведчу ад усяго нашага цэху, што Якаў Гузік — найлепшы таварыш. Ён ні разу не пераступіў мяжы таварыскіх
адносін… Нам трэба раз назаўсёды сказаць — досі тузаць нашу адміністрацыю за няма нішто. Паводзіны некаторых з нашых таварышоў павінны быць выпраўлены… Што гэта — служба агульнай справе, ці дзяльба чужога?».&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яшчэ ня сьціхлі з боку рабочых гукі адабрэньня яго словам, як чарговы прамоўца з тымі-ж палкасьцю і рашучасьцю бараніў Лазара: «Ніхто ня скажа бяз задняй думкі, што Лазар — дрэнны гаспадар. Ніхто, за выключэньнем рэдкіх ядынак, не паскардзіцца на яго адносіны да нас. Трэба адкрыта сказаць, што таварыш Лазар дрэнны майстар для дрэнных рабочых. Нельга папускаць разбазыранасьці ў часе працы. Няможна патураць дурасьлівасьці… Вы, таварыш, з рабоча-сялянскае інспэкцыі, так і запішэце… Мы ні ў чым не вінавацім ні Якава Гузіка, ні Лазара Стукалкі». Апошнія словы прамоўцы зьліліся ў гучных воплесках сходу, які,
сьцяною павярнуўшыся да месца, дзе стаялі Якаў Гузік, Фанарнік, Яўсей і Лазар, гукалі «брава»…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Я вельмі рад, таварышы рабочыя, што вы… — зрабіўшы два крокі наперад, загаварыў {{абмылка|гасхваляваным|расхваляваным}} голасам Якаў Гузік… У мяне не хапае падзякі, якую я мушу вам падаць за вашу увагу… не да мяне, не да Лазара, а да тэй працы, да тае справы, на якую мы разам з вамі пастаўлены. Я веру…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Гучны, урачысты сьвіст сыраны падхапіў яго словы і панёс высока, далёка па-за сьцены заводу.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>96ihiojpavkbcewi5xjjj290ebrzajd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гоман зарніц (1932).pdf/38</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120811</id>
    <revision>
      <id>281211</id>
      <timestamp>2026-04-07T18:19:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « &lt;center&gt;{{larger|НАПЕВЫ СЫРЭН}}&lt;/center&gt; &lt;div style=&quot;font-size: 92%; margin-left:auto; margin-right:0em; line-height: 1.3; width:23em; text-align:right;&quot;&gt; Прысьвячаецца трыкутніку завода „Комунар“ — таварышом: ''Шулькіну, Левіну,Лаўрусевічу &lt;/div&gt; {{gap|1.5em}}Прахор Шумкін сьпешна зьбіраўся ў завод. На гадзіньніку паказ...»</comment>
      <origin>281211</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2779" sha1="regzeb714vn6nesrb4pjp8fpwxagqwl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
&lt;center&gt;{{larger|НАПЕВЫ СЫРЭН}}&lt;/center&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 92%; margin-left:auto; margin-right:0em; line-height: 1.3; width:23em; text-align:right;&quot;&gt;
Прысьвячаецца трыкутніку завода „Комунар“ — таварышом: ''Шулькіну, Левіну,Лаўрусевічу
&lt;/div&gt;
{{gap|1.5em}}Прахор Шумкін сьпешна зьбіраўся ў завод. На гадзіньніку паказвала палова сёмае. У кватэры было ціха: за сьценкаю спала жонка з дзяцьмі. Прахор не хацеў іх разбудзіць і асьцярожліва, прытоенымі крокамі тупаў па пакоі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}На стале, пад белаю хусьцінкаю, ляжалі рэшткі ўчарашняе вячэры. Ён праверыў і пачаў адзявацца.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}«Няма калі… Ужо там заскочу ў сталоўку і вып’ю шклянку чаю», — прапусьціў ён у думках і зараз-ж крануў імі становішча на заводзе: «Так, намячаецца зьніжэньне тэмпаў… Відаць, што ў кавальскім ды ў сьлясарным цаху будзе некаторы прарыў… Патрэбны папераджальныя меры.:: Трывога! Так, у гэткім выглядзе, як я ўчора надумаў. Па цахох пусьціць піонэраў… з барабанамі, з аншлягамі праз плечы… Нечакана, раптам, з уздымам — др-др-ба-ан-ан-ан!.. Павінна ўся рабочая грамадзкасьць устаць на баявыя рэйкі… Імя «Барацьбіта» абавязвае… Два гады з перавышэньнем. Ці-ж у асобны квартал дапусьціць прарыў? Нне-э… Трывога!..&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Прахор усёй істотаю сконцэнтраваўся ў новым, надуманым ім, баявым пляне. Рашуча, з уздымным настроем ён павярнуў да дзьвярэй. І калі яго рука хапілася за клямку, усьлед даняслося
&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ты-ж галодны, Прахор… Можа вып’еш шкляначку чаю? Я зараз во згатую. Пачакай…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Не клапаціся, Ганна, я вып’ю на заводзе…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Абедаць чакаць?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Я табе пазваню… Ад’е!..&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>regzeb714vn6nesrb4pjp8fpwxagqwl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>281212</id>
      <parentid>281211</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T18:19:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>281212</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2780" sha1="l42x1ugunubbnr7ivqjk9nr2wvvrssv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
&lt;center&gt;{{larger|НАПЕВЫ СЫРЭН}}&lt;/center&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 92%; margin-left:auto; margin-right:0em; line-height: 1.3; width:23em; text-align:right;&quot;&gt;
Прысьвячаецца трыкутніку завода „Комунар“ — таварышом: ''Шулькіну, Левіну, Лаўрусевічу
&lt;/div&gt;
{{gap|1.5em}}Прахор Шумкін сьпешна зьбіраўся ў завод. На гадзіньніку паказвала палова сёмае. У кватэры было ціха: за сьценкаю спала жонка з дзяцьмі. Прахор не хацеў іх разбудзіць і асьцярожліва, прытоенымі крокамі тупаў па пакоі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}На стале, пад белаю хусьцінкаю, ляжалі рэшткі ўчарашняе вячэры. Ён праверыў і пачаў адзявацца.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}«Няма калі… Ужо там заскочу ў сталоўку і вып’ю шклянку чаю», — прапусьціў ён у думках і зараз-ж крануў імі становішча на заводзе: «Так, намячаецца зьніжэньне тэмпаў… Відаць, што ў кавальскім ды ў сьлясарным цаху будзе некаторы прарыў… Патрэбны папераджальныя меры.:: Трывога! Так, у гэткім выглядзе, як я ўчора надумаў. Па цахох пусьціць піонэраў… з барабанамі, з аншлягамі праз плечы… Нечакана, раптам, з уздымам — др-др-ба-ан-ан-ан!.. Павінна ўся рабочая грамадзкасьць устаць на баявыя рэйкі… Імя «Барацьбіта» абавязвае… Два гады з перавышэньнем. Ці-ж у асобны квартал дапусьціць прарыў? Нне-э… Трывога!..&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Прахор усёй істотаю сконцэнтраваўся ў новым, надуманым ім, баявым пляне. Рашуча, з уздымным настроем ён павярнуў да дзьвярэй. І калі яго рука хапілася за клямку, усьлед даняслося
&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ты-ж галодны, Прахор… Можа вып’еш шкляначку чаю? Я зараз во згатую. Пачакай…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Не клапаціся, Ганна, я вып’ю на заводзе…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Абедаць чакаць?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Я табе пазваню… Ад’е!..&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l42x1ugunubbnr7ivqjk9nr2wvvrssv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>281213</id>
      <parentid>281212</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T18:20:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>281213</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2785" sha1="9k1ky5w1irm3ltnsi3h5xeua5nul9eo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
&lt;center&gt;{{larger|НАПЕВЫ СЫРЭН}}&lt;/center&gt;
&lt;div style=&quot;font-size: 92%; margin-left:auto; margin-right:0em; line-height: 1.3; width:23em; text-align:right;&quot;&gt;
Прысьвячаецца трыкутніку завода „Комунар“ — таварышом: ''Шулькіну, Левіну, Лаўрусевічу
&lt;/div&gt;
{{gap|1.5em}}Прахор Шумкін сьпешна зьбіраўся ў завод. На гадзіньніку паказвала палова сёмае. У кватэры было ціха: за сьценкаю спала жонка з дзяцьмі. Прахор не хацеў іх разбудзіць і асьцярожліва, прытоенымі крокамі тупаў па пакоі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}На стале, пад белаю хусьцінкаю, ляжалі рэшткі ўчарашняе вячэры. Ён праверыў і пачаў адзявацца.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}«Няма калі… Ужо там заскочу ў сталоўку і вып’ю шклянку чаю», — прапусьціў ён у думках і зараз-ж крануў імі становішча на заводзе: «Так, намячаецца зьніжэньне тэмпаў… Відаць, што ў кавальскім ды ў сьлясарным цаху будзе некаторы прарыў… Патрэбны папераджальныя меры.:: Трывога! Так, у гэткім выглядзе, як я ўчора надумаў. Па цахох пусьціць піонэраў… з барабанамі, з аншлягамі праз плечы… Нечакана, раптам, з уздымам — др-др-ба-ан-ан-ан!.. Павінна ўся рабочая грамадзкасьць устаць на баявыя рэйкі… Імя «Барацьбіта» абавязвае… Два гады з перавышэньнем. Ці-ж у асобны квартал дапусьціць прарыў? Нне-э… Трывога!..&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Прахор усёй істотаю сконцэнтраваўся ў новым, надуманым ім, баявым пляне. Рашуча, з уздымным настроем ён павярнуў да дзьвярэй. І калі яго рука хапілася за клямку, усьлед даняслося
&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ты-ж галодны, Прахор… Можа вып’еш шкляначку чаю? Я зараз во згатую. Пачакай…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Не клапаціся, Ганна, я вып’ю на заводзе…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Абедаць чакаць?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Я табе пазваню… Ад’е!..&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9k1ky5w1irm3ltnsi3h5xeua5nul9eo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гоман зарніц (1932).pdf/39</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120812</id>
    <revision>
      <id>281214</id>
      <timestamp>2026-04-07T18:31:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}«Тут галоўная прычына ў нярухавасьці цахавой адміністрацыі..: Раскелзаліся хлопцы… Гутарачкі, нядбайства.:: Скончылі з другім годам пасьпешна, дык зараз, думаюць, можна і адпачыць… Опортунізм і з боку майстра кавальскага цэху і з боку сэкратара...»</comment>
      <origin>281214</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3559" sha1="j2zddvmat4kk9bbfouyejkz6uovta33" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}«Тут галоўная прычына ў нярухавасьці цахавой адміністрацыі..: Раскелзаліся хлопцы… Гутарачкі, нядбайства.:: Скончылі з другім годам пасьпешна, дык зараз, думаюць, можна і адпачыць… Опортунізм і з боку майстра кавальскага цэху і з боку сэкратара цэх’ячэйкі ліцейнага… Трэба вытравіць гэту хваробу… Але і партколектыву патрэбна падцягнуцца… Так, трывога-а…»&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Звонкі, выразьлівы расьпеў сырэны густым струменем гуку стрэў сэкратара Шумкіна ў адчыненых дзьвярох заводу.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Ён паскорыў хаду, забыўшы прычыніць дзьверы.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}На вуліцы яшчэ шарэла, і белыя махрастыя коцікі інею прыгожымі карункамі ўбіралі голыя кароны дрэў, платы, распаўзался па сьценах дамоў.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}На ўсходзе, сталёвае марознае неба ўбіралася ружоваю істужкаю променю. Высокія каміны заводаў тырчэлі цёмнымі слупамі, уючы жмутовыя скруткі першага дыму.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Па абмерзлых тратуварах скрыпелі крокі сьпяшыўшых на працу рабочых. Рыпалі варотцы ў дварох, стукалі брамы. У звонкім чыстым паветры чуліся адрыўныя перамаўленьні.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Перапеўваліся гудкі заводаў і фабрык. Чмыхаў густым парам, толькі што пакінуўшы станцыю цягнік.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}«Комсамольцы ўчора паказалі сабе малайцамі. І ў ліцейным і ў такарным адчуваецца іх стараннасьць… Пікеты…
Зводкі.:: Праверка… Ініцыятыва на спаборніцтва між асобнымі опэрацыямі… Новая скразная брыгада… Рабяты гараць
энтузіязмам, працоўнаю энэргіяй… Але кіраўніцтва цахамі няздатна ўтрымаць іх на належнай вышыні…»&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Прахора перабіў паўторны гук сырэны.
&lt;center&gt;{{larger|'''*}}&lt;/center&gt;
{{gap|1.5em}}З-за вугла рагавога будынку вытыркла чорная шапка заводзкага коміну. Ён ганорна азіраў разложаныя на шырокім прасторы корпусы цахоў. Сіненькі, рэдкі дымок стройна цёк угору, настрэчу сонечным праменьням.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Управа стаялі выведзеныя сьцены новых будынкаў. Недакончаныя, яны туліліся адзін да другога, хаваючыся ў
густым пераплётах абеленых інеем рыштаваньняў. На {{перанос пачатак|рыш|таваньнях}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j2zddvmat4kk9bbfouyejkz6uovta33</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гоман зарніц (1932).pdf/40</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120813</id>
    <revision>
      <id>281215</id>
      <timestamp>2026-04-07T18:40:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|рыш|таваньнях}} ляжала цэгла, і стаялі нязьнятыя цабры з вапнаю. Як напагатове — толькі зьлезе сьнег, як закіпіць далейшае будаўніцтва… І ў палове лета…&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Прахор спыніўся.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}«Гэта-ж будзе такая раскоша для заводу! Калі ў т...»</comment>
      <origin>281215</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3071" sha1="ez1zrffi9g1b8ewe0zo6eyg9dahz3hl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|рыш|таваньнях}} ляжала цэгла, і стаялі нязьнятыя цабры з вапнаю.
Як напагатове — толькі зьлезе сьнег, як закіпіць далейшае будаўніцтва… І ў палове лета…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Прахор спыніўся.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}«Гэта-ж будзе такая раскоша для заводу! Калі ў тым корпусе бляшаны цэх, а ў гэтым клюб, то сталовая?.. Ага?
Сёньня ЦРК павінен даць адказ наконт гэтага… І Сокалаў паедзе ў Маскву у…»&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Таварыш Шумкін!&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Нечаканы окліч, пачуты ззаду, схамянуў сэкратара партколектыву.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Ён раптам абярнуўся і ўгледзеў дваіх комсамольцаў-сьлесароў.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Любуешся новымі карпусамі?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Так… Ідзем… Ну, чым парадуеце, хлопцы? Як комсамольскія ячэйкі змагаюцца за плян? Бэрка, Язэп?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Як тыгры…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Вясёлы, бойкі і жывы Бэрка зрабіў рукою ўпэўнены жэст.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Усе дваццаць чалавек, як на варце, — дадаў Язэп, сухарлявы, але жылісты стройны блёндын: — Учора перавысілі заўчарашняе… Калі ўзяліся, калі… плян прасоўваем да кожнага станку, самазакрапіліся, як адзін… Ведаеш, таварыш Шумкін, каб гэта тыдзень назад, яйправа ні на процант не адсталі бы… не…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Комсамольцы-ы, на вас ляжаць вялікія абавязкі, памятайце-э, — дапомніў Шумкін і ад абоіх пачуў цьвёрдае завярэньне:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Памятаем, таварыш Шумкін… Пераканаешся, што ммы-ы…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Той-жа жэст Бэркі закончыў яго сказ…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Комсамольцы пакінулі Шумкіна і ўпобежкі, мінаючы, сьпяшаючы у завод рабочых, схаваліся ў варотцах табэльнай.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}З заводу праз высокі, дашчаны тын ляцелі сталёвыя пера-
певы рознастайных гукаў. Шырокай хваляй абымалі яны кожнага, хто, накіроўваў у завод, цягнучы яго ў асяродзьдзе творчых процэсаў соцыялістычнага будаўніцтва.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ez1zrffi9g1b8ewe0zo6eyg9dahz3hl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/146</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120814</id>
    <revision>
      <id>281225</id>
      <timestamp>2026-04-08T06:15:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «труба — гэта радыё, вось ён праз паветра і гаворыць у гэтую трубу. А дзе-ж ён сам — пацікавіўся я ізноў? У Менску кажуць, быццам на зьезьдзе саветаў гаворыць. Во яно, як думаю, але каб што ўцяміць, дык ніяк не магу, бо як гэта, з Менску ды аж да нас. А тым часам...»</comment>
      <origin>281225</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2424" sha1="jgmvmbbr0m3ovnyqiso1vs67r0p5iml" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;труба — гэта радыё, вось ён праз паветра і гаворыць у гэтую трубу. А дзе-ж ён сам — пацікавіўся я ізноў? У Менску кажуць, быццам на зьезьдзе саветаў гаворыць. Во яно, як думаю, але каб што ўцяміць, дык ніяк не магу, бо як гэта, з Менску ды аж да нас. А тым часам слухаю і лаўлю кожнае слова, ня дыхаю — усё каб больш пачуць. А тут народ ура крычыць, пляскаюць у далоні, я таксама ім памагаю, хоць гэта і перашкаджае слухаць. Раптам, браткі мае, паліцыя. Піск, гам, скогаг і мяшчанства рассыпалася ва ўсе бакі ды з вугла наглядаюць. А наш брат цясьней у круг каля тэй трубы. Так і рашылі стаяць сьцяною, не здавацца і слухаць савецкага голасу. А тут конная паліцыя разагналася ды проста на нас — ударылася, а мы ня дрогнулі, ані з месца. Другі раз — тое самае. Праўда, той ці іншы лапае акрываўленую галаву, падняў стаптаную нагу... Дасталося і мне. Тым часам паліцыя ад’ехалася на шагоў сто і наводзіць вінтоўкі, а іхны камандзір крычыць, каб разыходзіліся, бо будуць страляць. А тут і труба ўжо замоўкла. Бачу, зарухаліся нашыя людзі — відаць па ўсім, што разойдуцца. А паліцыя, як толькі згледзела, што ў нас замяшаньне, зноў наскочыла і давай хрысьціць бізунамі направа і налева ды арыштоўваць. Бачу я, што непераліўкі — трэба ратаваць Чарвякова, дабяруцца думаю і да яго. І я, браткі мае, як белка сам дзівіўся сваёй лёгкасьці, узабраўся на той слуп,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jgmvmbbr0m3ovnyqiso1vs67r0p5iml</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/147</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120815</id>
    <revision>
      <id>281226</id>
      <timestamp>2026-04-08T06:16:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «хрась, трубу адарваў і наўцёкі. Думаў прывязу ў вёску і будзем слухаць. Але адабралі, сволачы — добра, што ад арышту яшчэ выкруціўся — уцёк.  {{Водступ|2|em}}— Ну, скажы-ж нам, а хто гэта пусьціў Чарвякова гаварыць?  {{Водступ|2|em}}— Гэта, брат, нашыя людзі ў гмін...»</comment>
      <origin>281226</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="797" sha1="f2w6df11stsh94b4p3z45i1j1x9u1nn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;хрась, трубу адарваў і наўцёкі. Думаў прывязу ў вёску і будзем слухаць. Але адабралі, сволачы — добра, што ад арышту яшчэ выкруціўся — уцёк.

{{Водступ|2|em}}— Ну, скажы-ж нам, а хто гэта пусьціў Чарвякова гаварыць?

{{Водступ|2|em}}— Гэта, брат, нашыя людзі ў гміннай радзе так падстроілі. Гмінная рада, бачыш, устроіла гэтую трубу, а нашыя людзі падкруцілі там нейкую пружынку, каб гаварыў Менск, а ён з намі гаварыць ахвоч.

{{накіравальная рыса|5em}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f2w6df11stsh94b4p3z45i1j1x9u1nn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/148</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120816</id>
    <revision>
      <id>281227</id>
      <timestamp>2026-04-08T06:21:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{ц|'''Дадзелі паны'''}}  {{Водступ|2|em}}У вёсцы падняўся вялікі перапуд, страшэнны гармідар. Людзі забегалі, замітусіліся, зьбіваючы адзін другога з ног. Акурат так бывае з мурашкамі, калі часамі на мурашнік наступіць якое быдлё.  {{Водступ|2|em}}А ўзьнялася так...»</comment>
      <origin>281227</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1740" sha1="fq31sckik6cdh0fe7dmo2mbb1ymqyw2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{ц|'''Дадзелі паны'''}}

{{Водступ|2|em}}У вёсцы падняўся вялікі перапуд, страшэнны гармідар. Людзі забегалі, замітусіліся, зьбіваючы адзін другога з ног. Акурат так бывае з мурашкамі, калі часамі на мурашнік наступіць якое быдлё.

{{Водступ|2|em}}А ўзьнялася такая крутуха і такі тарарам дзеля таго, што як з-пад зямлі вырвалася нейкая шалёная кабыла і давай гойсаць па весцы, па агародах, па садох. Поўсьць дыбам, вытрашчаныя вочы, хвост трубой, дзіка іржэць, бы нажом хто па шкле ёрзае, капыты як жорнавыя камяні, а пыл за ёй слупам верне.

{{Водступ|2|em}}Кроў стыгла ў жылах гледзячы, як гэтая ваўкарэзіна нішчыла дабро і працу вяскоўцаў: крышыла калоды пчол, ламала шчэпы, дратавала рунь, а віхор ад яе крутаніны груба зрываў краскі з цьвітучага саду.

{{Водступ|2|em}}І ніякага на яе ўходу няма. Хто падыйдзе, — біла задам ці грызла зубамі, абкідываючы шалёнай пенай.

{{Водступ|2|em}}Яе сьляды на руні наліваліся крывёю, зламаныя шчэпы енчылі балесна, заместа сарваных красак&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fq31sckik6cdh0fe7dmo2mbb1ymqyw2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/149</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120817</id>
    <revision>
      <id>281228</id>
      <timestamp>2026-04-08T06:23:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «выступалі сьлёзы, пчолы, кусаючы, атручваліся яе крывёй, а шалёная пена выпалівала плямы на траве і раны на целе.  {{Водступ|2|em}}— Панская кабыла! Зноў дратуе, топча! Беражэцеся яе капытоў!  {{Водступ|2|em}}Так крычала ў роспачы ўся вёска і знаходзіла водгук у...»</comment>
      <origin>281228</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1974" sha1="lg4te4btihucfws1mkwot0cvgwlcpc0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;выступалі сьлёзы, пчолы, кусаючы, атручваліся яе крывёй, а шалёная пена выпалівала плямы на траве і раны на целе.

{{Водступ|2|em}}— Панская кабыла! Зноў дратуе, топча! Беражэцеся яе капытоў!

{{Водступ|2|em}}Так крычала ў роспачы ўся вёска і знаходзіла водгук у кожным жывым стварэньні.

{{Водступ|2|em}}Сабакі: гвалт! гвалт!

{{Водступ|2|em}}Сьвіньні: уцякай, уцякай...

{{Водступ|2|em}}Куры: куды, куды...

{{Водступ|2|em}}Яшчэ няхай крыху часу пабудзе гэта пякельнае стварэньне і ад вёскі, ад людзей нічога не застанецца, — зруйнуе, з зямлёй зьмяшае.

{{Водступ|2|em}}І вёска рашыла:

{{Водступ|2|em}}— Трэба ратавацца.

{{Водступ|2|em}}— Гнаць!

{{Водступ|2|em}}— Біць! Мсьціць!

{{Водступ|2|em}}Першы кінуўся на праклятушчую кабылу Цыпрук. На зьдзіў усяе вёскі кабыла стала ўцякаць. Гэта прыдало яшчэ больш запалу Цыпруку, які даганяў на сваёй шматногай крыўдзе.

{{Водступ|2|em}}Кожны дзень, кожны шаг яго жыцьця крычаў: — крыўда!

{{Водступ|2|em}}Вось пакахаў ён дзяўчыну і жаніўся і жыцьцё стала катаргай, бо ў хаце бязупынна скомляць дзьве злыя сьвякроўкі — нэндза і бяда, бо ў полі енчыць малазямельле, а ў арудах наругаецца пустка.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lg4te4btihucfws1mkwot0cvgwlcpc0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/150</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120818</id>
    <revision>
      <id>281229</id>
      <timestamp>2026-04-08T06:26:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}— А ўсяму вінавата гэтае страшылішча — кабыла!  {{Водступ|2|em}}Цыпрук пёр з усіх сіл за вінавайцай сваіх крыўд, ажно вецер каля вушэй сьвістаў. Ён так разагнаўся, што ўжо каб і хацеў, дык ня мог-бы паўстрымацца. А кабыла разьвейваючы хвастом па...»</comment>
      <origin>281229</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1969" sha1="gp9h7e05g7m84dauopzgpocgd1ctubo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}— А ўсяму вінавата гэтае страшылішча — кабыла!

{{Водступ|2|em}}Цыпрук пёр з усіх сіл за вінавайцай сваіх крыўд, ажно вецер каля вушэй сьвістаў. Ён так разагнаўся, што ўжо каб і хацеў, дык ня мог-бы паўстрымацца. А кабыла разьвейваючы хвастом пад самым Цыпруковым носам уцякала ўсё далей і далей.

{{Водступ|2|em}}— Адагнаць гэту поскудзь ад вёскі, то я адганю, але каб толькі не перабраў меры, бо магу так загнаць, што і сам не вярнуся, а паўстрымацца — трасца яе галаве, ніяк не магу ды і не хачу, Няхай сабе я прапаў, але і гэтай ваўкарэзіне не здабраваць,

{{Водступ|2|em}}Так разважаў Цыпрук і парашыў панатужыцца з усіх сіл, каб злавіць кабылу — раз другі прыналёг і аберуч уплёўся ў {{Абмылка|ея|яе}} хвост.

{{Водступ|2|em}}— Стой! Ай! Ашалеў ці што? — раптам кабыла загаварыла жаночым голасам.

{{Водступ|2|em}}Гэта жонка Цыпрука, праснуўшыся ад болю, пачала лаяць мужа на што ён яе торгае за касу.

{{Водступ|2|em}}— Цьфу ты, нечысьць! Ну і дадзелі, ну і ўпякліся-ж гэтыя паны, нават паспаць табе не даюць, нават ноччу няма ад іх супакою, — пакрыўдзіўся абуджаны Цыпрук.

{{накіравальная рыса|5em}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gp9h7e05g7m84dauopzgpocgd1ctubo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Маці 1935.pdf/79</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120819</id>
    <revision>
      <id>281230</id>
      <timestamp>2026-04-08T06:32:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}— Власава!  {{Водступ|2|em}}— Рыбіна! У яго зубы страшныя!  {{Водступ|2|em}}Раптам у натоўпе пачуліся ціхія выгукі:  {{Водступ|2|em}}— Сам ідзе!  {{Водступ|2|em}}— Дырэктар!  {{Водступ|2|em}}Натоўп расступіўся, даючы дарогу высокаму чалавеку з вострай бародк...»</comment>
      <origin>281230</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2651" sha1="az6fnxd0n78abtqsni1fdkcf2r977dw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}— Власава!

{{Водступ|2|em}}— Рыбіна! У яго зубы страшныя!

{{Водступ|2|em}}Раптам у натоўпе пачуліся ціхія выгукі:

{{Водступ|2|em}}— Сам ідзе!

{{Водступ|2|em}}— Дырэктар!

{{Водступ|2|em}}Натоўп расступіўся, даючы дарогу высокаму чалавеку з вострай бародкай і доўгім тварам.

{{Водступ|2|em}}— Дазвольце! — казаў ён, адсоўваючы рабочых са свае дарогі кароткім гэстам рукі, але не кранаючыся іх. Вочы ў яго былі прыжмураны і позіркам вопытнага ўладара людзей ён дапытліва шчупаў твары рабочых. Перад ім здымалі шапкі, кланяліся яму, — ён ішоў, не адказваючы на паклоны і сеяў у натоўпе цішыню, збянтэжанасць, саромлівыя ўсмешкі і ціхія выклікі, у якіх ужо чутна было каянне дзяцей, якія прызнаюцца, што яны насваволілі.

{{Водступ|2|em}}Вось ён прайшоў міма маці, каўзануўшы па яе твары строгімі вачыма, спыніўся перад грудай жалеза, нехта адтуль працягнуў яму руку — ён не ўзяў яе, вольным — моцным штурхам цела ўзлез наверх; стаў наперадзе Паўла і Сізава і запытаў:

{{Водступ|2|em}}— Гэта — што за зборышча? Чаму кінулі працу?

{{Водступ|2|em}}Колькі секунд было ціха. Голавы людзей хісталіся, як каласы, Сізаў, махнуўшы ў паветры шапкай, варухнуў плячыма і апусціў галаву.

{{Водступ|2|em}}— Я пытаюся! — крыкнуў дырэктар.

{{Водступ|2|em}}Павел стаяў каля яго і голасна сказаў, паказваючы на Сізава і Рыбіна:

{{Водступ|2|em}}— Нас трох таварышы ўпаўнаважылі патрабаваць, каб вы адмянілі свой загад аб выліку капейкі…

{{Водступ|2|em}}— Чаму? — запытаў дырэктар, не зірнуўшы на Паўла.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>az6fnxd0n78abtqsni1fdkcf2r977dw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Маці 1935.pdf/80</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120820</id>
    <revision>
      <id>281231</id>
      <timestamp>2026-04-08T06:35:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}— Мы не лічым правільным такі падатак на нас! — голасна сказаў Павел.  {{Водступ|2|em}}— Вы што-ж, у маім намеры высушыць балота бачыце толькі жаданне эксплаатаваць рабочых, а не клопат пра палепшанне іхнага быту? Так?  {{Водступ|2|em}}— Так! — ад...»</comment>
      <origin>281231</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2604" sha1="jg40ig41lbf2j1g0hkoycec6rhuc9jm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}— Мы не лічым правільным такі падатак на нас! — голасна сказаў Павел.

{{Водступ|2|em}}— Вы што-ж, у маім намеры высушыць балота бачыце толькі жаданне эксплаатаваць рабочых, а не клопат пра палепшанне іхнага быту? Так?

{{Водступ|2|em}}— Так! — адказаў Павел.

{{Водступ|2|em}}— І вы таксама? — запытаўся дырэктар у Рыбіна.

{{Водступ|2|em}}— Усе так! — адказаў Рыбін.

{{Водступ|2|em}}— А вы, шаноўны? — звярнуўся дырэктар да Сізава.

{{Водступ|2|em}}— Ды і я таксама папрашу, каб вы пакінулі ўжо капейку нам!

{{Водступ|2|em}}І, зноў схіліўшы галаву, Сізаў вінавата ўсміхнуўся.

{{Водступ|2|em}}Дырэктар паволі абвёў вачыма натоўп і паціснуў плячыма. Потым дапытліва агледзеў Паўла і заўважыў яму:

{{Водступ|2|em}}— Вы здаецеся даволі інтэлігентным чалавекам — няўжо і вы не разумееце карысці ад гэтага мерапрыемства?

{{Водступ|2|em}}Павел голасна адказаў:

{{Водступ|2|em}}— Калі фабрыка высушыць балота на свой кошт — гэта ўсе зразумеюць!

{{Водступ|2|em}}Фабрыка не займаецца філантропіяй! — суха заўважыў дырэктар. — Я загадаю вам зараз-жа стаць на працу!

{{Водступ|2|em}}І ён пачаў зыходзіць уніз, асцярожна памацваючы нагой жалеза і не гледзячы ні на кога.

{{Водступ|2|em}}У натоўце прагучэў нездаволены гул.

{{Водступ|2|em}}— Што? — запытаў дырэктар, спыніўшыся.

{{Водступ|2|em}}Усе замоўклі, толькі аднекуль здалёк прагучэў адзінокі голас.

{{Водступ|2|em}}— Працуй сам!

{{Водступ|2|em}}— Калі праз пятнаццаць хвілін вы не пачніцё {{перанос пачатак|п=праца|к=ваць}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jg40ig41lbf2j1g0hkoycec6rhuc9jm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гоман зарніц (1932).pdf/41</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120821</id>
    <revision>
      <id>281232</id>
      <timestamp>2026-04-08T06:36:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « &lt;center&gt;{{larger|'''*}}&lt;/center&gt; {{gap|1.5em}}Пры ўваходзе ў варотцы табэльнае Шумкіну перапяў дарогу Бобэрман. Жыцьцярады, рухавы, з неастываючай ухмылкаю на худым твары, у доўгарукаўчай жукетцы, малады помдырэктара трымаў у руках пак папер, паказваючы іх сэкратару парт...»</comment>
      <origin>281232</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3092" sha1="bbv58vemgd05yqpctu7wqb6qcwomp8d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
&lt;center&gt;{{larger|'''*}}&lt;/center&gt;
{{gap|1.5em}}Пры ўваходзе ў варотцы табэльнае Шумкіну перапяў дарогу Бобэрман. Жыцьцярады, рухавы, з неастываючай ухмылкаю на худым твары, у доўгарукаўчай жукетцы, малады помдырэктара трымаў у руках пак папер, паказваючы іх сэкратару партколектыву.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Паверыш, Прахор, сёньня начаваў на заводзе… Абышоў цахі, — і во — дваццаць новых прапаноў. Глядзі-ы! і ты знаеш, таварыш Шумкін, якія ёсьць каштоўныя… Люмін з такарнага цэху падаў.::&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ну, а з тэмпамі якаво?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Не здадуць… Не здадуць… Сёньня мне заявілі сьлесары такую штуку: сабрацца і праверыць асабовую нагрузку… Прыклад — Кузін і Бляхэр замест пяці шківаў абадралі па сем… і яшчэ… Бэрэнброс зараз выпрабоўвае Люмінаву прапанову… А гэты, вось, Крэпіч, ой… Вось ужо ўелася
рвацтва — так і выглядае кулацкая рожыца а…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ты куды?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Я зараз, толькі праверу, ці выкананы заяўкі на вугаль… Ага, у кавальскім цэху нагналі за ноч да дзесяці процантаў… Комсамольцы як узяліся, я табе кажу-у…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Бобэрман завярнуў у кантору, цягнучы за сабою ланцужок няскончаных сказаў.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Сэкратар партколектыву добрадушна ўсьміхнуўся яму ўсьлед і схаваўся ў праходзе табэльнай.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}«Які энэргічны, усё-ткі, Довід! Золата, не таварыш! Увесь так і гарыць, рассыпаецца на частачкі… Для яго вытворчасьць усё… Вось што значыць рабочая шчырасьць і клясавая сьвядомасьць».&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Таварыш, Шумкін! Здароў!&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Прахор азірнуўся.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Стаючы на хілкіх прыламаных лесках, культпроп заўкому, Радэвіч, наклейваў на сьцяне табэльнай доўгую стракатую абвестку аб зьлёце манэўранага штабу.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Таварыш Шумкін, мы ўчора ўмовіліся…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Аб чым?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Чытай!&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bbv58vemgd05yqpctu7wqb6qcwomp8d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>281236</id>
      <parentid>281232</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T06:41:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>281236</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3096" sha1="kem8kvh2txf0amtu8g0gwz0e9967cm0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
&lt;center&gt;{{x-larger|*}}&lt;/center&gt;
{{gap|1.5em}}Пры ўваходзе ў варотцы табэльнае Шумкіну перапяў дарогу Бобэрман. Жыцьцярады, рухавы, з неастываючай ухмылкаю на худым твары, у доўгарукаўчай жукетцы, малады помдырэктара трымаў у руках пак папер, паказваючы іх сэкратару партколектыву.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Паверыш, Прахор, сёньня начаваў на заводзе… Абышоў цахі, — і во — дваццаць новых прапаноў. Глядзі-ы! і ты знаеш, таварыш Шумкін, якія ёсьць каштоўныя… Люмін з такарнага цэху падаў.::&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ну, а з тэмпамі якаво?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Не здадуць… Не здадуць… Сёньня мне заявілі сьлесары такую штуку: сабрацца і праверыць асабовую нагрузку… Прыклад — Кузін і Бляхэр замест пяці шківаў абадралі па сем… і яшчэ… Бэрэнброс зараз выпрабоўвае Люмінаву прапанову… А гэты, вось, Крэпіч, ой… Вось ужо ўелася
рвацтва — так і выглядае кулацкая рожыца а…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ты куды?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Я зараз, толькі праверу, ці выкананы заяўкі на вугаль… Ага, у кавальскім цэху нагналі за ноч да дзесяці процантаў… Комсамольцы як узяліся, я табе кажу-у…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Бобэрман завярнуў у кантору, цягнучы за сабою ланцужок няскончаных сказаў.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Сэкратар партколектыву добрадушна ўсьміхнуўся яму ўсьлед і схаваўся ў праходзе табэльнай.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}«Які энэргічны, усё-ткі, Довід! Золата, не таварыш! Увесь так і гарыць, рассыпаецца на частачкі… Для яго вытворчасьць усё… Вось што значыць рабочая шчырасьць і клясавая сьвядомасьць».&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Таварыш, Шумкін! Здароў!&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Прахор азірнуўся.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Стаючы на хілкіх прыламаных лесках, культпроп заўкому, Радэвіч, наклейваў на сьцяне табэльнай доўгую стракатую абвестку аб зьлёце манэўранага штабу.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Таварыш Шумкін, мы ўчора ўмовіліся…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Аб чым?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Чытай!&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kem8kvh2txf0amtu8g0gwz0e9967cm0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Маці 1935.pdf/81</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120822</id>
    <revision>
      <id>281233</id>
      <timestamp>2026-04-08T06:38:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|п=праца|к=ваць}} — я загадаю запісаць усім штраф! — суха і выразна адказаў дырэктар.  {{Водступ|2|em}}Ён зноў прайшоў праз натоўп, але цяпер за ім узнікала глухое бурчэнне, і чым глыбей уваходзіла яго постаць, тым вышэй узнімаліся крыкі.  {{Вод...»</comment>
      <origin>281233</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2470" sha1="9yd4u5x56512k9ebpnqjt4szlurqwlt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|п=праца|к=ваць}} — я загадаю запісаць усім штраф! — суха і выразна адказаў дырэктар.

{{Водступ|2|em}}Ён зноў прайшоў праз натоўп, але цяпер за ім узнікала глухое бурчэнне, і чым глыбей уваходзіла яго постаць, тым вышэй узнімаліся крыкі.

{{Водступ|2|em}}— Гавары з ім!

{{Водступ|2|em}}— Вось табе і правы! Эх, лёс наш!

{{Водступ|2|em}}Звярталіся да Паўла, крычачы яму:

{{Водступ|2|em}}— Эй, законнік, што рабіць цяпер?

{{Водступ|2|em}}— Гаварыў ты, гаварыў, а ён прышоў — усё сцёр.

{{Водступ|2|em}}— Ну, Власаў, што рабіць? 

{{Водступ|2|em}}Калі крыкі зрабіліся настойлівымі, Павел сказаў:

{{Водступ|2|em}}— Я прапаную, таварышы, кінуць працу да таго ў часу, пакуль ён не адмовіцца ад капейкі…

{{Водступ|2|em}}Узбуджана заскакалі словы.

{{Водступ|2|em}}— Знайшоў дурняў!

{{Водступ|2|em}}— Стачка?

{{Водступ|2|em}}— З-за капейкі?

{{Водступ|2|em}}— А што? Ну, І стачка!

{{Водступ|2|em}}— Усіх за гэта — у каршэнь!

{{Водступ|2|em}}— А хто працаваць будзе?

{{Водступ|2|em}}— Знойдуцца!

{{Водступ|2|em}}— Юды?

{{Цэнтар|XIII}}

{{Водступ|2|em}}Павел зышоў уніз і стаў каля маці.

{{Водступ|2|em}}Усе навокал загулі, спрачаючыся адзін з адным, хвалюючыся, ускрыкваючы.

{{Водступ|2|em}}— Не звяжаш стачку! — сказаў Рыбін, падыходзячы да Паўла. — Хоць і прагавіты народ, але палахлівы. Сотні тры стануць на твой бок, не больш… Такую кучку гною на адны вілкі не ўзнімеш.

{{Водступ|2|em}}Павел маўчаў. Перад ім хістаўся вялізны чорны&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9yd4u5x56512k9ebpnqjt4szlurqwlt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>281234</id>
      <parentid>281233</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T06:38:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>281234</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2470" sha1="qtyccyufh74k8z4sgc679elf1xay7pw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|п=праца|к=ваць}} — я загадаю запісаць усім штраф! — суха і выразна адказаў дырэктар.

{{Водступ|2|em}}Ён зноў прайшоў праз натоўп, але цяпер за ім узнікала глухое бурчэнне, і чым глыбей уваходзіла яго постаць, тым вышэй узнімаліся крыкі.

{{Водступ|2|em}}— Гавары з ім!

{{Водступ|2|em}}— Вось табе і правы! Эх, лёс наш!

{{Водступ|2|em}}Звярталіся да Паўла, крычачы яму:

{{Водступ|2|em}}— Эй, законнік, што рабіць цяпер?

{{Водступ|2|em}}— Гаварыў ты, гаварыў, а ён прышоў — усё сцёр.

{{Водступ|2|em}}— Ну, Власаў, што рабіць? 

{{Водступ|2|em}}Калі крыкі зрабіліся настойлівымі, Павел сказаў:

{{Водступ|2|em}}— Я прапаную, таварышы, кінуць працу да таго ў часу, пакуль ён не адмовіцца ад капейкі…

{{Водступ|2|em}}Узбуджана заскакалі словы.

{{Водступ|2|em}}— Знайшоў дурняў!

{{Водступ|2|em}}— Стачка?

{{Водступ|2|em}}— З-за капейкі?

{{Водступ|2|em}}— А што? Ну, і стачка!

{{Водступ|2|em}}— Усіх за гэта — у каршэнь!

{{Водступ|2|em}}— А хто працаваць будзе?

{{Водступ|2|em}}— Знойдуцца!

{{Водступ|2|em}}— Юды?

{{Цэнтар|XIII}}

{{Водступ|2|em}}Павел зышоў уніз і стаў каля маці.

{{Водступ|2|em}}Усе навокал загулі, спрачаючыся адзін з адным, хвалюючыся, ускрыкваючы.

{{Водступ|2|em}}— Не звяжаш стачку! — сказаў Рыбін, падыходзячы да Паўла. — Хоць і прагавіты народ, але палахлівы. Сотні тры стануць на твой бок, не больш… Такую кучку гною на адны вілкі не ўзнімеш.

{{Водступ|2|em}}Павел маўчаў. Перад ім хістаўся вялізны чорны&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qtyccyufh74k8z4sgc679elf1xay7pw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Маці 1935.pdf/82</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120823</id>
    <revision>
      <id>281235</id>
      <timestamp>2026-04-08T06:40:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «твар натоўпу і з вымаганнем глядзеў яму ў вочы. Сэрца білася трывожна, Власаву здавалася, што яго словы зніклі без следу ў людзях, нібы рэдкія кроплі дажджу ўпаўшы на зямлю, знясіленую доўгім сухменем. Ён пайшоў да хаты сумны, стомлены. За ім ішлі маці і С...»</comment>
      <origin>281235</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2659" sha1="crx38cj8mqkcpdvy6mwx0dg03uyfqnk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;твар натоўпу і з вымаганнем глядзеў яму ў вочы. Сэрца білася трывожна, Власаву здавалася, што яго словы зніклі без следу ў людзях, нібы рэдкія кроплі дажджу ўпаўшы на зямлю, знясіленую доўгім сухменем. Ён пайшоў да хаты сумны, стомлены. За ім ішлі маці і Сізаў, а побач крочыў Рыбін і гул гудзеў у вуха.

{{Водступ|2|em}}— Ты добра гаворыш, але не сэрцу, — от! Трэба ў сэрца, у самую глыбіню іскру кідаць. Не доймеш людзей розумам, не па назе абутак — тонкі, вузкі!

{{Водступ|2|em}}Сізаў казаў маці:

{{Водступ|2|em}}— Час нам, старым на могілкі, Нілаўна. Пачынаецца новы народ. Што мы жылі? На каленках поўзалі ды ўсё ў зямлю кланяліся. А цяпер людзі — ці то схамянуліся, ці то яшчэ горш памыляюцца, ну — не падобны да нас. Вось яна, моладзь тая, гаворыць з дырэктарам, як з роўным… та-ак!… Да пабачэння, Павел Міхайлавіч, — добра, ты, браце за людзей стаіш. Дай божа табе, — можа знойдзеш хады-выхады, — дай божа!

{{Водступ|2|em}}Ён пайшоў.

{{Водступ|2|em}}— Ды памірайце! — мармытаў Рыбін. — Вы ўжо і цяпер не людзі, а — замазка, вамі шчыліны замазваць. Бачыў ты, Павел, хто крычаў, каб цябе ў дэпутаты? Тыя, якія гавораць, што ты соцыяліст, баламут, — от! — яны! Значыцца, прагоняць яго — так яму і трэба.

{{Водступ|2|em}}— Яны па-свойму правільна разважаюць! — сказаў Павел.

{{Водступ|2|em}}І ў ваўкоў тое самае, калі яны таварыша рвуць.

{{Водступ|2|em}}Твар у Рыбіна быў пахмуры, голас незвычайна ўздрыгваў.

{{Водступ|2|em}}— Не павераць людзі голаму слову, — пакутваць трэба, крывёй абмыць слова…&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>crx38cj8mqkcpdvy6mwx0dg03uyfqnk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Маці 1935.pdf/83</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120824</id>
    <revision>
      <id>281237</id>
      <timestamp>2026-04-08T06:42:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Увесь дзень Павел хадзіў пахмуры, стомлены, незвычайна заклапочаны, вочы ў яго гарэлі і нібы шукалі нешта. Маці, заўважыўшы гэта, асцярожна запытала:  {{Водступ|2|em}}— Ты што, Паўлік, га?  {{Водступ|2|em}}— Галава баліць, — задумна сказаў ён.  {{Вод...»</comment>
      <origin>281237</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2603" sha1="hoyj9vv6gfehnyt8pslpde4szchh22t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Увесь дзень Павел хадзіў пахмуры, стомлены, незвычайна заклапочаны, вочы ў яго гарэлі і нібы шукалі нешта. Маці, заўважыўшы гэта, асцярожна запытала:

{{Водступ|2|em}}— Ты што, Паўлік, га?

{{Водступ|2|em}}— Галава баліць, — задумна сказаў ён.

{{Водступ|2|em}}— Ты-б лёг, — а я доктара паклічу.

{{Водступ|2|em}}Ён зірнуў на яе і спяшаючыся адказаў:

{{Водступ|2|em}}— Не, не трэба!

{{Водступ|2|em}}— І раптам ціха загаварыў:

{{Водступ|2|em}}— Малады я, невялікая ў мяне сіла, — вось што! Не паверылі мне, не пайшлі за маёй праўдай — значыцца, — не ўмеў я сказаць яе! Нядобра мне, — крыўдна на сябе!

{{Водступ|2|em}}Яна, гледзячы ў пахмуры твар яго і жадаючы заспакоіць, паціху сказала:

{{Водступ|2|em}}— Ты пачакай! Сёння не зразумелі — заўтра зразумеюць.

{{Водступ|2|em}}— Павінны зразумець! — крыкнуў ён.

{{Водступ|2|em}}— Нават я, вось, бачу тваю праўду…

{{Водступ|2|em}}Павел падышоў да яе.

{{Водступ|2|em}}— Ты, маці, — добры чалавек…

{{Водступ|2|em}}І адвярнуўся ад яе. Яна, уздрыгнуўшы як абпаленая ціхімі словамі, прытуліла руку да сэрца і вышла, асцярожна несучы яго пяшчоту.

{{Водступ|2|em}}Уночы, калі яна спала, а ён, лежачы на ложку, чытаў кнігу, прышлі жандары і злосна пачалі поркацца ўсюды, на двары, на гары. Жоўтатвары афіцэр трымаў сябе таксама, як і ў першы раз — крыўдна, кпліва, знаходзячы задавальненне ў здзеках, стараючыся закрануць за сэрца. Маці, седзячы ў куце, маўчала, не адводзячы вачэй ад сынавага твара. Яна {{перанос пачатак|п=стак=ралася}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hoyj9vv6gfehnyt8pslpde4szchh22t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Маці 1935.pdf/84</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120825</id>
    <revision>
      <id>281238</id>
      <timestamp>2026-04-08T06:44:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|п=стак=ралася}} не выдаваць свайго хвалявання, але калі афіцэр смяяўся, у яго дзіўна варушыліся пальцы, і яна адчувала, што яму цяжка не адказваць жандару, цяжка трываць яго жарты. Цяпер ёй не было так страшна, як у часе першага вобыску, яна...»</comment>
      <origin>281238</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2756" sha1="iarg7up6lpa1m5rfj6ly71kfg6wpbs3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|п=стак=ралася}} не выдаваць свайго хвалявання, але калі афіцэр смяяўся, у яго дзіўна варушыліся пальцы, і яна адчувала, што яму цяжка не адказваць жандару, цяжка трываць яго жарты. Цяпер ёй не было так страшна, як у часе першага вобыску, яна адчувала больш нянавісці да гэтых шэрых начных гасцей са шпорамі на нагах, і нянавісць праглынала трывогу.

{{Водступ|2|em}}Павел паспеў прашаптаць ёй:

{{Водступ|2|em}}— Мяне возьмуць…

{{Водступ|2|em}}Яна, нахінуўшы галаву, ціха адказала:

{{Водступ|2|em}}— Разумею…

{{Водступ|2|em}}Яна разумела, што яго пасадзяць у турму за тое, што ён гаварыў сёння рабочым. Але з тым, што ён гаварыў, згаджаліся ўсе і ўсе павінны заступіцца за яго, значыцца доўга трымаць яго не будуць.

{{Водступ|2|em}}Ёй хацелася абняць яго, заплакаць, але побач стаяў афіцэр і, прыжмурыўшы вочы, глядзеў на яе. Вусны ў яго ўздрыгвалі, вусы варушыліся — Власавай здавалася, што гэты чалавек чакае яе слёз, скаргаў і просьбаў. Сабраўшы ўсе сілы, стараючыся гаварыць менш, яна сціснула сынаву руку затрымліваючы дыханне, марудна, ціха сказала:

{{Водступ|2|em}}— Да пабачэння, Паўлік, усё ўзяў, што трэба?

{{Водступ|2|em}}— Усё. Не сумуй…

{{Водступ|2|em}}— Хрыстос з табой…

{{Водступ|2|em}}Калі яго павялі, яна села на лаву і, заплюшчыўшы вочы, ціха загаласіла. Абапіраючыся спіною аб сцяну, як гэта раней рабіў яе муж, крута звязаная тугой і крыўднай свядомасцю свайго бяссілля, яна, закінуўшы галаву, голасна выла, доўга і аднатонна, выліваючы ў гэтых гуках боль параненага сэрца. А перад ёй нерухомай плямай стаяў жоўты твар&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>iarg7up6lpa1m5rfj6ly71kfg6wpbs3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/151</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120826</id>
    <revision>
      <id>281239</id>
      <timestamp>2026-04-08T06:49:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{ц|'''Узрасьціў сваю праўду'''}}  {{ц|'''{{smaller|Заканурак для арыштаваных польскага паліцэйскага пастарунку. Малады дзяцюк Максім ляжыць на забалочанай падлозе, цярэбіцца, і яго кайданы бразгаюць.}}'''}}  {{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Максім}}. Во калі прышла мая сьмер...»</comment>
      <origin>281239</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1936" sha1="4itd5tvnqeggd0057d2195xaps56b62" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{ц|'''Узрасьціў сваю праўду'''}}

{{ц|'''{{smaller|Заканурак для арыштаваных польскага паліцэйскага пастарунку. Малады дзяцюк Максім ляжыць на забалочанай падлозе, цярэбіцца, і яго кайданы бразгаюць.}}'''}}

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Максім}}. Во калі прышла мая сьмерць. Хіба вытрываеш тут у гэтай сьмярдзючай яміне? А як хаваўся па лясох, дык цесна было, а лясы-ж нашы бяз меры і канца. Згіну. І голад, І вошы ды ўсялякая брыда. І б‘юць, б‘юць, б‘юць... (''Хапаецца за галаву''). Каб толькі не {{Абмылка|зьвар‘яцець|звар‘яцець}}... У галованьцы маёй нейкая каламуць. Думкі няясныя, цягучыя, ліпкія... Ніяк не адрозьню адзін дзень ад другога, сягоньня ад учора... Чакай, што было ўчора?.. (''Задумываецца''). Чаму я не далучаўся да паўстанцаў, чаму сам ня зьбіраў такіх, як я, не паліў двароў, не страляў вось гэтых катаў... Туляўся па вываратнях, крыві баяўся. Цьфу! (''Паўза''). А ўсё-ткі, ліха яго матары, памрэш у пустую, як-бы цябе і ня было... Ну, што я карыснага зрабіў? Нічога. Яно, мабыць, дзеля таго і паміраць ня хочацца. Чым больш яны мяне катуюць, і тым больш жыць хочацца. Заб'юць гадаўё. (''Паўза'').&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4itd5tvnqeggd0057d2195xaps56b62</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/152</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120827</id>
    <revision>
      <id>281240</id>
      <timestamp>2026-04-08T06:52:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «Вось кажу, што згіну, а сам сабе ані трошачкі ня веру, так з сярэдзіны і вырываецца гэтая цяга да жыцьця. Згледжу кузурачку ці пачую рыканьне скаціны, і кроў ударыць у галаву, напружыняцца жылы... Радасьць, надзея... Буду жыць... (''Чуваць польская патрыотычна...»</comment>
      <origin>281240</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2516" sha1="l6lm8lv5hrq0kx5h3wj1e65kc4itinx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;Вось кажу, што згіну, а сам сабе ані трошачкі ня веру, так з сярэдзіны і вырываецца гэтая цяга да жыцьця. Згледжу кузурачку ці пачую рыканьне скаціны, і кроў ударыць у галаву, напружыняцца жылы... Радасьць, надзея... Буду жыць... (''Чуваць польская патрыотычная песьня. Максім, спахмурнеў, нешта піша на сьцяне замком ад кайданаў''). А што, каб прыкінуцца вар’ятам... Не! Папрабую лепш прасіць, маліць... Ды ўрэшце на здраду пайду, паабяцаю шукаць, выдаваць комуністых, каб толькі выпусьцілі, каб толькі на волю, каб жыць, а там апраўдаю сябе ды так, што ўсім паном стане горка. Ужо ні страх, ні просьбы мяне не разжалабяць, не перапудзяць, не зламаюць... (''Цярэбіцца. Уваходзіць паліцыянт'').

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Паліцыянт}}. Уставай, сабака! На дапрос!

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Максім}}. Лепш сказаў-бы на сьмерць!

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Паліцыянт}} (''штурхае нагой''). Марш!

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Максім}}. Што штурхаеш — падла я табе? (''Кідаецца на паліцыянта''). Пакуль жыву, дык... (''Паліцыянт настаўляе рэвольвэр. Максім выходзе. У заканурку нікога няма. Праз якісь час уваходзіць старшы паліцыянт і II паліцыянт'').

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Старшы паліцыянт}} (''сплёўвае''). Цьфу, якое паветра, горш, як у сьвінарніку!

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|II паліцыянт}}. Так ім і трэба, хай нюхаюць сваё дабро.

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Старшы паліцыянт}}. Трэба агледзець. Трымае сябе, псякосьць, на-бальшавіцку. Такая птушка&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l6lm8lv5hrq0kx5h3wj1e65kc4itinx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/153</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120828</id>
    <revision>
      <id>281241</id>
      <timestamp>2026-04-08T06:57:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «гатова на ўсё — альбо павесіцца, альбо ўцячэ. (''Абое ашукваюць, абстукваюць сьцены, падлогу'').  {{Водступ|2|em}}{{Разрадка|II паліцыянт}}. Вось тут нешта напісана.  {{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Старшы паліцыянт}} (''чытае''). Да-лоў па-ноў! Ага, добра! А можа гэта перш было...»</comment>
      <origin>281241</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2563" sha1="lb5zyl0i44rgh1rje0usyf3prwerky1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;гатова на ўсё — альбо павесіцца, альбо ўцячэ. (''Абое ашукваюць, абстукваюць сьцены, падлогу'').

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|II паліцыянт}}. Вось тут нешта напісана.

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Старшы паліцыянт}} (''чытае''). Да-лоў па-ноў! Ага, добра! А можа гэта перш было напісана?

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|II паліцыянт}}. Не, перш ня бачыў.

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Старшы паліцыянт}}. Трэба яшчэ пашукаць. Во ад каго і Польшча і каталіцтва гінуць.

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|II паліцыянт}}. І тут накрэмзана... (''чытае''). Няхай жывуць саветы!

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Старшы паліцыянт}}. Во, во, гэта нам і трэба. Значыць злавілі бальшавіка.

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|II паліцыянт}} (''аглядаючы сьцены''). Больш ужо ня відаць.

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Старшы паліцыянт}}. Цяпер зьнімем з яго дапрос. Добра, калі ўдасца вырваць з яго горла прызнаньне, а галоўнае дабрацца да ўсяго іхнага гнязда, а калі не, дык прыдзецца табе зноў ужыць твой выпрабаваны спосаб... Ды пастарайся выматаць у яго ўсю душу.

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|II паліцыянт}}. Я то, пане старшы, нічога ня маю супроць, але хацеў-бы пагутарыць аб...

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Старшы паліцыянт}}. Ведаю аб чым, дагадваюся... Добра толькі спраўся, а за аплатай затрымкі ня будзе — сам ведаеш.

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|II паліцыянт}}. Росказ! (''Выходзяць. Даносяцца галасы паліцыянтаў і Максіма''). „Бандыта... прызнавайся... Ня быў бальшавіком... які я бандыта... Папрасі яго — бі... Кажу-ж я вам“... (''Чуваць крыкі,''&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lb5zyl0i44rgh1rje0usyf3prwerky1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/154</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120829</id>
    <revision>
      <id>281242</id>
      <timestamp>2026-04-08T06:59:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «''удары — зноў дапрос, зноў удары. Раптам усё сьціхае. Рупна ўносяць зьбітага, абамлелага Максіма на палцы, прадзетай пад калені праз зьвязаныя ногі і рукі і кідаюць на падлогу'').  {{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Старшы паліцыянт}} (''да I паліцыянта''). Ну, дык ты аста...»</comment>
      <origin>281242</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2436" sha1="8twfwpdxjzja7wjogx95kwtcfpnd4el" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;''удары — зноў дапрос, зноў удары. Раптам усё сьціхае. Рупна ўносяць зьбітага, абамлелага Максіма на палцы, прадзетай пад калені праз зьвязаныя ногі і рукі і кідаюць на падлогу'').

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Старшы паліцыянт}} (''да I паліцыянта''). Ну, дык ты астаешся на пастарунку... Вобыск нам шмат часу не займе. (''Паказвае на Максіма''), Надзенеш кайданы і пільнуй. Ну, гайда! (''Выходзяць. Максім прабудзіўся, стогне. Уваходзіць II паліцыянт, нясучы ў конаўцы ваду і палівае пабітыя пяты Максіма, пасьля змачвае хустачку і сьцірае крывавыя плямы'').

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Максім}}. Робяць раны і ліжуць кроў... Эх, зьвяры, недалюдкі!.. І за што яны мяне катуюць — я-ж не магу сказаць тое, чаго ня ведаю. Сьмерць мая трэба, дык дабілі-б, але нашто мучыць?

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Паліцыянт}}. Сягоньня, дык мусіць дабілі-б, але перашкодзілі нам — на вобыск паклікалі... (''Разьвязвае Максіма, закурывае і дае Максіму курыць, які забыўшыся на ўсё сквапна глытае дым''). Ну, а цяпер ідзі сабе да хаты ці ў лес — куды хочаш, Ты вольны.

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Максім}} (''стаіць у нерашучасьці''). Ведаю я гэтую хітрасьць. Хочаш, каб я ўцякаў, пасьля ўдагон, у плечы стрэліш, пасьля напішаш рапарт, што арыштаваны такі-то, забіты ў час уцёку. Сволачы вы! Душагубы!

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Паліцыянт}}. Ха-ха-ха!.. Здагадаўся ты, толькі не з таго канца. Але кіньма жарты — часу мала.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8twfwpdxjzja7wjogx95kwtcfpnd4el</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гоман зарніц (1932).pdf/42</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120830</id>
    <revision>
      <id>281243</id>
      <timestamp>2026-04-08T07:01:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}— Хто табе казаў?&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Прахор зрабіў сур’ёзную міну, вельмі рэдка наведваўшую яго мяккі, гасьцінны твар, і недаўменна пакруціў галавою.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}— Ня памятаю. Ты выдумаў, Радэвіч.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Той ажно страсянуўся ўсёй постацьцю, закалыхаўся...»</comment>
      <origin>281243</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3130" sha1="5sxw4xov9ya56eyyf7zolo2y4sq4mkd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}— Хто табе казаў?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Прахор зрабіў сур’ёзную міну, вельмі рэдка наведваўшую яго мяккі, гасьцінны твар, і недаўменна пакруціў галавою.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ня памятаю. Ты выдумаў, Радэвіч.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Той ажно страсянуўся ўсёй постацьцю, закалыхаўся на лесках, ледзь ня ўпаў і ўзьнятым голасам, насунуўшы густыя бровы на выразныя шэрыя вочы, прагукаў:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ну, мы-ж згаварыліся, таварыш Шумкін. Я абвясьціў гэта па цахох… Сэкратары ячеек гатовяць даклады… У ліцейным назначылі на абедзены перапынак лятучае паседжаньне цэхавога камітэту… Комсамольская ячэйка гатовіць
вытворчы рапорт… Колькі разоў адкладалі. Месяц кончыцца, а мы не зьбярэмся падвесьці вынікаў… Таварыш Шумкін…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Але бачачы, што сакратар партколектыву моўчкі павярнуў ад яго, культпроп заўкому паціснуў плячыма, разьвёў рукамі і з хвіліну пастаяў у гэткай позе на месцы. Пасьля раптам сарваўся, хапіў на плечы лескі і пабег за сэкратаром… Каля памяшканьня заўкому Радэвіч нагнаў Прахора і ўпічліва заўважыў:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Калі мы гэтага ня зробім, таварыш Шумкін, успомніш маё слова, што ня сумеем усачыць за плянам…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ты ня так сумяціся, Радэвіч. Пабольш сыстэмы і плянавасьці… Іначай…
&lt;center&gt;{{x-larger|*}}&lt;/center&gt;
{{gap|1.5em}}Грамадка рабочых пераняла сэкратара партколектыву пры дзьвярох памяшканьня заўкому. У гулкай разьюшанай
гутарцы да Прахора панясьліся дзесяткі рознастайных пытаньняў, пропозыцый, просьб, заяў. Ён не пасьпяваў выслухоўваць, неўпапад адказваючы і памыкаючыся прайсьці ў памяшканьне.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Радэвіч задуменна ківаў галавою, пазіраючы ў бок ліцейнага цэху. З яго прыадчыненых варот ляцеў густы струмень цёплае пары. Над варотцамі вачавідкі таяў сьнег, ападаючы доўгімі цеплякамі з аголенай страхі.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5sxw4xov9ya56eyyf7zolo2y4sq4mkd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>281244</id>
      <parentid>281243</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T07:01:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>281244</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3135" sha1="pb9welfn094gioupx2qvz78qg2cu0j1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}— Хто табе казаў?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Прахор зрабіў сур’ёзную міну, вельмі рэдка наведваўшую яго мяккі, гасьцінны твар, і недаўменна пакруціў галавою.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ня памятаю. Ты выдумаў, Радэвіч.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Той ажно страсянуўся ўсёй постацьцю, закалыхаўся на лесках, ледзь ня ўпаў і ўзьнятым голасам, насунуўшы густыя бровы на выразныя шэрыя вочы, прагукаў:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ну, мы-ж згаварыліся, таварыш Шумкін. Я абвясьціў гэта па цахох… Сэкратары ячеек гатовяць даклады… У ліцейным назначылі на абедзены перапынак лятучае паседжаньне цэхавога камітэту… Комсамольская ячэйка гатовіць
вытворчы рапорт… Колькі разоў адкладалі. Месяц кончыцца, а мы не зьбярэмся падвесьці вынікаў… Таварыш Шумкін…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Але бачачы, што сакратар партколектыву моўчкі павярнуў ад яго, культпроп заўкому паціснуў плячыма, разьвёў рукамі і з хвіліну пастаяў у гэткай позе на месцы. Пасьля раптам сарваўся, хапіў на плечы лескі і пабег за сэкратаром… Каля памяшканьня заўкому Радэвіч нагнаў Прахора і ўпічліва заўважыў:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Калі мы гэтага ня зробім, таварыш Шумкін, успомніш маё слова, што ня сумеем усачыць за плянам…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ты ня так сумяціся, Радэвіч. Пабольш сыстэмы і плянавасьці… Іначай…
&lt;center&gt;{{x-larger|*}}&lt;/center&gt;
{{gap|1.5em}}Грамадка рабочых пераняла сэкратара партколектыву пры дзьвярох памяшканьня заўкому. У гулкай разьюшанай
гутарцы да Прахора панясьліся дзесяткі рознастайных пытаньняў, пропозыцый, просьб, заяў. Ён не пасьпяваў выслухоўваць, неўпапад адказваючы і памыкаючыся прайсьці ў памяшканьне.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Радэвіч задуменна ківаў галавою, пазіраючы ў бок ліцейнага цэху. З яго прыадчыненых варот ляцеў густы струмень цёплае пары. Над варотцамі вачавідкі таяў сьнег, ападаючы доўгімі цеплякамі з аголенай страхі.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pb9welfn094gioupx2qvz78qg2cu0j1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/155</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120831</id>
    <revision>
      <id>281245</id>
      <timestamp>2026-04-08T07:04:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «Слухай. Перад тваім дапросам вось тут гэтыя панскія сабакі нагаварвалі мяне прыкінуцца бальшавіком, каб такім чынам выматаць у цябе ўсю душу. Я гэта часамі перад імі раблю, але цяпер іх няма, цяпер кажу...  {{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Максім}}. Я так і ведаў, што...»</comment>
      <origin>281245</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2348" sha1="riu1qjpotvkm6w5frxckhkliu2qwjqr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;Слухай. Перад тваім дапросам вось тут гэтыя панскія сабакі нагаварвалі мяне прыкінуцца бальшавіком, каб такім чынам выматаць у цябе ўсю душу. Я гэта часамі перад імі раблю, але цяпер іх няма, цяпер кажу...

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Максім}}. Я так і ведаў, што тут неякая хітрасьць.

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Паліцыянт}}. Нічога ты ня ведаеш. Дзе хітрасьць? Я ад цябе нічога не хачу і зразу пускаю на волю. Ідзі!.. Чакай! Адно толькі прашу за маю ўслугу. Запамятай добра: ненавідзь паноў так, як я. Адно май у душы: помсту! Бі іх, праклятых, за сябе, за мяне, за ўсіх, хто гібее ў гэтых заканурках, ды так бі, каб сьвіньням іхнай крыві не паесьці. Будзь бальшавіком!

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Максім}}. Ніяк гэта ня тоўпіцца ў маёй галаве. Ты-ж таксама паліцыянт!

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Паліцыянт}}. Ха-ха-ха!.. Павярху, брат, плаваеш. Ты заглянь, як нутро маё перагарае, як мне баліць, як я тут мучуся. Што твае раны і сінякі супроць гэтых мук... (''Стукае сябе ў грудзі''). Але нечага тут сьлюнявіць... Іх няма і табе добра будзе ўцячы. Завіхайся! А я для сваёй абароны... (''Раніць сябе ў руку''). Скажу: раніў і ўцёк. Вось як робяць комуністыя!

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Максім}}. Комуністыя! (''Абнімае ў гвалтоўнай радасьці паліцыянта''). Браток мой, і я бальшавік! Тут у вас зрабіўся бальшавіком, самым {{перанос-пачатак|п=найболь|к=шым}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>riu1qjpotvkm6w5frxckhkliu2qwjqr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/156</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120832</id>
    <revision>
      <id>281246</id>
      <timestamp>2026-04-08T07:06:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=найболь|к=шым}} ды адчаянным бальшавіком. Да сьмерці ім застануся... Дык уцякайма!  {{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Паліцыянт}}. Не магу. Ты ня першы і не апошні, а ўсе, хто сюды пападаюць хочуць жыць і ўсе яны ахвяры ашалелага панства. А прытым партыя...»</comment>
      <origin>281246</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2443" sha1="5de842ak15o00iypoao6iyums2rzndy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос-канец|п=найболь|к=шым}} ды адчаянным бальшавіком. Да сьмерці ім застануся... Дык уцякайма!

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Паліцыянт}}. Не магу. Ты ня першы і не апошні, а ўсе, хто сюды пападаюць хочуць жыць і ўсе яны ахвяры ашалелага панства. А прытым партыя, дысцыпліна...

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Максім}}. Ну, дык да пабачаньня, братка, дзякую, вось шчыра дзякую. Хутка сустрэнемся...

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Паліцыянт}}. А гэта як давядзецца — паны яшчэ моцныя.

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Максім}}. Плюнь! Галаву на адрэз даю, што бальшавікі, значыць мы, як відзіш разьмяцём усго панскую хаўрусію. Тут гэту праўду я ўзрасьціў, найдрабнейшымі карэнчыкамі зросься з ёй і мне яна так выразна і ясна, быццам я яе рукамі шчупаю. На руку!

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Паліцыянт}}. На левую, гэта паранена. Чакай, Ты ўсё-ткі скажы мне, на ўсялякі выпадак, дзе твая банда, як паны празываюць. Магчыма, што прыдзецца хутка задаць адгэтуль лапаты, дык каб ведаць куды.

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Максім}} (''задумана''). Гм... Вось гэта горш... Няма брат у мяне гэтай банды... (''Рашуча''). Але нічога, не бядуй, я цяпер ой навучаны. Павер мне, што праз некалькі дзён я ім ад‘ікнуся. Усю акругу пастаўлю на ногі. Аружжа ня будзе — зубамі будзем грызьці, адзін другім будзем біць па панох, Запяе ім чырвоны певень аб нашым сьвітаньні. Здрыганецца ўся начіа старонка, к чорту паляціць панскае ярмо,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5de842ak15o00iypoao6iyums2rzndy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/157</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120833</id>
    <revision>
      <id>281247</id>
      <timestamp>2026-04-08T07:08:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «а як збратаемся з Савецкай Беларусяй, дык... Іду, бывай!.. (''Выходзе'').  {{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Паліцыянт}} (''падкрадваецца ззаду, хапае за карак Максіма і валіць вобземлю''). Не кажы гоп, не пераскочыўшы. Саветы свае на дне магілы знойдзеш, бандыта! Цяпер ты ад...»</comment>
      <origin>281247</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1106" sha1="aipd6g9fltt8bo5dspb5est51b6m1se" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;а як збратаемся з Савецкай Беларусяй, дык... Іду, бывай!.. (''Выходзе'').

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Паліцыянт}} (''падкрадваецца ззаду, хапае за карак Максіма і валіць вобземлю''). Не кажы гоп, не пераскочыўшы. Саветы свае на дне магілы знойдзеш, бандыта! Цяпер ты ад нас не... (''Максім спрытна выкручваецца. Якісь час змагаюцца. Паліцыянт асільвае, але Максім, вынуўшы з кольбы паліцыянта рэвольвэр б‘е ім па галаве паліцыянта, які, аглушаны, валіцца на зямлю, а сам уцякае'').

{{Водступ|2|em}}{{Разрадка|Паліцыянт}} (''ачуняў. Паўзе на карачках да дзьвярэй і крычыць''). Трымай яго! Лаві бальшавіка! Лаві!..

{{накіравальная рыса|5em}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>aipd6g9fltt8bo5dspb5est51b6m1se</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гоман зарніц (1932).pdf/43</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120834</id>
    <revision>
      <id>281248</id>
      <timestamp>2026-04-08T07:11:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Культпроп заўкому раптам аддзяліўся ад грамадкі рабочых з сэкратаром партколектыву і накіраваў у ліцейны цэх. Але не даходзячы да варот, спыніўся: з суседняга кавальскага цэху данёсься да яго зычны, разьюшаны гоман. Радэвіч павярнуў направа.&lt;/br&gt;...»</comment>
      <origin>281248</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3376" sha1="clhq5iw78vy7b8sxzgumve8fixzuq3d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}Культпроп заўкому раптам аддзяліўся ад грамадкі рабочых з сэкратаром партколектыву і накіраваў у ліцейны цэх. Але не даходзячы да варот, спыніўся: з суседняга кавальскага цэху данёсься да яго зычны, разьюшаны гоман. Радэвіч павярнуў направа.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Калі ён ачуўся ў кавальным цаху, то ўбачыў, як на праходзе стаяла некалькі рабочых, жвава абгаворваўшых якоесьці цэхавае здарэньне. Да яго данясьліся воклічы, якімі рабочыя падзывалі да сябе. Двое з рабочых ківалі рукамі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— У чым справа? — даведаўся Радэвіч.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Але чакаць адказу было не патрэбна: ён бачыў, што справа ішла аб браку. Майстар цэху Аблоўскі трымаў у руках двухпудовыя ціскі, паказваючы на скошаную губку.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Гэта ўсё Ліндус нарабіў, во…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Аблоўскі паказаў на стос складзеных пры боку ціскоў і яхідна паківаў галавою.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ліндус, ну, а калі і я?..&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Бялявы ад злосьці, з пакошанымі вачмі каваль сур’ёзна паглядзеў на Радэвіча.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Я бачу, Ліндус, што ты да нядобрага дапрацуешся. Да-апрацуешся-а… Твайму рвацтву ды прагулам рашуча
прыдзецца палажыць канец…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Радэвіч паківаў пальцамі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ну, і што-а?..&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Каваль адвярнуўся і пашоў да горна…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Вот і вазьмі яго! — заўважыў малатабоец Тапчан: — напсаваў усяму цэху і яшчэ пацьвільваецца… Не-э! Досыць з ім цацкацца…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Інструмантальшчык Палін прашыўся наперад і, стаўшы між майстрам і Радэвічам, абурана загаварыў:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Паводзіны Ліндуса кладуць ганьбойную пляму на ўвесь цэх… Мы, рабочыя кавалі, настойна патрабуем ад заўкому… ад нашых кіруючых організацый зрабіць належныя вынікі. До-осыць!.. Цэх аддана змагаецца за плян, цэх стараецца як найвышэй падняць сьцяг перамогі, а гэта… Мы не дапусьцім трутня ў сваёй працоўнай сям’і, до-осы-іць!&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Правільна-а!&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Комсамолец Клюман нэрвова затрос кулакамі.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>clhq5iw78vy7b8sxzgumve8fixzuq3d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/158</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120835</id>
    <revision>
      <id>281249</id>
      <timestamp>2026-04-08T07:20:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{ц|'''Прамень усходу'''}}  {{Водступ|2|em}}Бабуля Праксэда дажывала век у дачкі, ці, лепш кажучы, у зяця. Аб сваім сыне Юрку праз час вайны і розныя «неспакойствы і ліхалецьці», як любіла казаць, страціла ўсялякі аб ім сьлед, ня мела ніякіх чутак. Праўда, няўдалы...»</comment>
      <origin>281249</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1780" sha1="27v6x0rcrz4v5x2wt7obmwuvdnpofhd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{ц|'''Прамень усходу'''}}

{{Водступ|2|em}}Бабуля Праксэда дажывала век у дачкі, ці, лепш кажучы, у зяця. Аб сваім сыне Юрку праз час вайны і розныя «неспакойствы і ліхалецьці», як любіла казаць, страціла ўсялякі аб ім сьлед, ня мела ніякіх чутак. Праўда, няўдалы быў хлапец, недарада, але ўсё-ткі родныя карэньні, а цяпер у трудныя часы можа чым падмог-бы. Пэўна недзе марна згінуў. Аплакала ўжо Праксэда яго сьмерць і таксама рыхтавалася адыйсьці да «свайго Юркі», бо ці-ж гэта жыцьцё пад Польшчай — адна пакута.

{{Водступ|2|em}}І так бабуля Праксэда дажывала апошнія дні пячурніцай, ня бачачы, як кажуць, ні сьвету, ні людзей і ад пастаянных старыкоўскіх дрыжыкаў ня злазіла з печы.

{{Водступ|2|em}}— Зьдзіцянела бабка Праксэда, — казалі людзі спачуваючы.

{{Водступ|2|em}}— Порах сыпецца — падтаківалі іншыя.

{{Водступ|2|em}}Але атрымала бабуля ліст з Савецкай Беларусі. Ліст аказаўся ад самага Юркі — чырвонага камандзіра, ды яшчэ з фотографіяй — такі стройны, у форме ваяка і хітра ўсьмяхаецца.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>27v6x0rcrz4v5x2wt7obmwuvdnpofhd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/159</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120836</id>
    <revision>
      <id>281250</id>
      <timestamp>2026-04-08T07:21:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Перарадзілася бабуля Праксэда, а жыла, як такая дуплаватая вольха на вясну, прамень Усходу адагрэў старыя косьці. Уходу ня было на бабульку. Кожнаму ў вёсцы пахвалілася весткай аб сыне ды ці толькі ў вёсцы. Кожнаму сустрэчнаму-папярэчнаму...»</comment>
      <origin>281250</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2369" sha1="sm0hhmo4ghacopvwgti4vjhtabl6kwv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Перарадзілася бабуля Праксэда, а жыла, як такая дуплаватая вольха на вясну, прамень Усходу адагрэў старыя косьці. Уходу ня было на бабульку. Кожнаму ў вёсцы пахвалілася весткай аб сыне ды ці толькі ў вёсцы. Кожнаму сустрэчнаму-папярэчнаму расказвала аб сыне і яго заслугах і яго слаўнай будучыне, якую размалёўвала насколькі хапала ёй фантазіі. А то і на кірмашы ці перад царквой, — усюды, дзе людзі зьбіраліся, бабуля пачынала гутарку:

{{Водступ|2|em}}— Хочаце, людцы, паўзірацца, як Саветы з ламак людзей робяць?

{{Водступ|2|em}}Ну, і хто жыў-быў цікавіўся і абступаў бабулю Праксэду, а яна даставала з-за пазухі скрутак, беражліва разварачвала яго і з гордасьцю паказвала фотографію сына.

{{Водступ|2|em}}— То-ж гляньце, галубочкі, які арол мой сын, дуж як пярун, а вясёлы, як сонца. А быў, кажу вам, ні богу сьвечка, ні чорту качарга, заткала нейкая, ды і ўсё. Глянуць на хлапца было сорамна: сапляты, мурзаты. Пан з двара колькі разоў праганяў, бо і ў пастухі непрыдатны быў. Дадушы.галубочкі, праўда. А цяпер ведаеце хто? Генэалам будзе, на чырвонага генэрала вучыцца сын мой. Во як! А ўсё кажу вам, Саветы, партыя. Ды яны ня толькі нашага брата ў людзі выводзяць, яны зямлю і ўсе жыцьцё перарабляюць. А там табе такое робяць, чаго нам і ня сьнілася. Піша во мой сын, што там без паноў жывуць і ня так як у нас&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sm0hhmo4ghacopvwgti4vjhtabl6kwv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/160</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120837</id>
    <revision>
      <id>281251</id>
      <timestamp>2026-04-08T07:23:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «на вёсцы кожны па-свойму ды каб сабе, а там кожны стараецца, каб усім, каб хутчэй у комунію, значыць. І ўжо-ж надта там добры народ — пролетары: паноў, ваўкоў, хваробы, крыўду... адным словам усе благое, усю непатрэбшчыну і дрэньствы ўшчэнт нішча, са сьвету з...»</comment>
      <origin>281251</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2180" sha1="4yrbjhbx7c50yxx1kv3qniz41gzxuc6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;на вёсцы кожны па-свойму ды каб сабе, а там кожны стараецца, каб усім, каб хутчэй у комунію, значыць. І ўжо-ж надта там добры народ — пролетары: паноў, ваўкоў, хваробы, крыўду... адным словам усе благое, усю непатрэбшчыну і дрэньствы ўшчэнт нішча, са сьвету зводзе. Кажу вам, галубочкі, што жыць пад пролетарам куды лепш, як пад богам. Ну дзе-ж гэта відна, каб раку ды ў сьвятлу ды ў пяруна замяняць, а там гэдак во. Альбо, каб на машыне ў будучыню ехаць, машынай вырабляць такое, аб чым у нас нячувана, нягадана...

{{Водступ|2|em}}І пачне бабулька Праксэда ў захапленьні пасвойму тлумачыць, як там у Саветаў усё перараджаецца на лепшае, бо там, як яна кажа, і сонца лепш грэе, і замест дажджу сыта салодзенькая пырскае, а поле гатовы каравай родзіць...

{{Водступ|2|em}}І каму намуліла окупанцкае асточарцелае ярмо, той сквапна ўспрыймае і верыць такой дзіўнай, але шчырай пагудцы Праксэды. Слухаюць рабачаі вушмі і душой, слухаюць гэтае бяззубае плявузганьне бабулькі, як мілагучную ўсхвалёўваючую музыку. Праўда, той ці іншы кульгане няскладным жартам і ўсе зарагочуць, неяк непатрэбна і штучна, бо сьмех гэты толькі дзеля віду — несамавіта яно цераз меру быць сур’ёзным пры такіх сьмехатворных гуканках бабулькі.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4yrbjhbx7c50yxx1kv3qniz41gzxuc6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/161</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120838</id>
    <revision>
      <id>281252</id>
      <timestamp>2026-04-08T07:24:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}І дзіва дзіўнае тварылася — кожны чуў, як там недзе ўнутры зацепліваўся агенчык надзеі, радасьці і рашучасьці, як набягала ў жылы штось новае, бадзёрае. І пэўна-ж каб ня гэты агенчык і ня гэтае новае, дык не палезьлі-б людзі грудзьмі на штыкі...»</comment>
      <origin>281252</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2382" sha1="srxjr1e80f71biyflgyn1ouxipe67wx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}І дзіва дзіўнае тварылася — кожны чуў, як там недзе ўнутры зацепліваўся агенчык надзеі, радасьці і рашучасьці, як набягала ў жылы штось новае, бадзёрае. І пэўна-ж каб ня гэты агенчык і ня гэтае новае, дык не палезьлі-б людзі грудзьмі на штыкі паліцыі, калі тая пачала валтузіць бабульку, каб адабраць фотографію сына і хацела арыштаваць «агітатарку».

{{Водступ|2|em}}Абаранялі бабульку ня раз — абаранялі тую мілагучную музыку, той агенчык, тое новае.

{{Водступ|2|em}}Ой, перарадзілася бабуля Праксэда! Няма на яе ўходу. Як панянчылі яе раз на паліцэйскім пастарунку, як адабралі там ліст і фотографію Юркі, дык так па людзях і ходзе памаўзой і баіць пасвойму аб панох, богу і пролетарах. Як адабралі панскія груганы дарагую пасылку з Саветаў, дык бабулька доўгі час жальбавала і ўбівалася, ажно гарачка яе кінула ў пасьцель, пачала трызьніць не да рэчы.

{{Водступ|2|em}}Але нехта дасьціпны даў бабульцы іншае пісьмо і сказаў, што паліцыя вярнула. Ну, а Праксэда няпісьменная ды на старасьці недабача, дык і паверыла і паздаравела, і парухавела.

{{Водступ|2|em}}— На яе сьмерці ня будзе, — казалі людзі ўзьдзіўленыя.

{{Водступ|2|em}}Здарыўся раз ноччу пажар у хаце, дзе жыла бабуля Праксэда. На дварэ стаяла суша і вецер і хатка зразу патанула ў моры полымя. Ледзь жывыя павыскаквалі з хаты — ня было толькі бабулі&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>srxjr1e80f71biyflgyn1ouxipe67wx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/162</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120839</id>
    <revision>
      <id>281253</id>
      <timestamp>2026-04-08T07:25:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «Праксэды. Той ці іншы з сялян наважыўся быў кінуцца ў агонь на ратунак, але ўжо позна было — агонь не падпускаў. Ажно ўсім на зьдзіўленьне выкацілася Праксэда з пажару моцна апаленая.  {{Водступ|2|em}}— Ну, як бабулька? — усе да яе.  {{Водступ|2|em}}— Ой, галубоч...»</comment>
      <origin>281253</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="834" sha1="tpp106mjpw30j85cu7y1t8io3qy0f53" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;Праксэды. Той ці іншы з сялян наважыўся быў кінуцца ў агонь на ратунак, але ўжо позна было — агонь не падпускаў. Ажно ўсім на зьдзіўленьне выкацілася Праксэда з пажару моцна апаленая.

{{Водступ|2|em}}— Ну, як бабулька? — усе да яе.

{{Водступ|2|em}}— Ой, галубочкі, ледзь з душой выбралася.

{{Водступ|2|em}}— А ліст, нябось, забылася — пачалі жартаваць з грамады.

{{Водступ|2|em}}— Не, галубочкі, ёсьць. Я яго разам з душой... дзеля таго і замарудзіла.

{{накіравальная рыса|5em}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tpp106mjpw30j85cu7y1t8io3qy0f53</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гоман зарніц (1932).pdf/44</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120840</id>
    <revision>
      <id>281254</id>
      <timestamp>2026-04-08T07:26:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}— Наша комсамольская ячэйка вынесла пастанову прасіць бюро партколектыву…&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Усе абярнуліся на вароты: у цэх увайшоў Шумкін. Разьзіраючы па бакох, рэвізуючы ўсё і ўсіх, ён накіраваў да гутарыўшых..:&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}— А па-мойму, у даным выпадку...»</comment>
      <origin>281254</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3101" sha1="gcf2msb5o6852x3pi2lzkasxg3e6vhl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}— Наша комсамольская ячэйка вынесла пастанову прасіць бюро партколектыву…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Усе абярнуліся на вароты: у цэх увайшоў Шумкін. Разьзіраючы па бакох, рэвізуючы ўсё і ўсіх, ён накіраваў да гутарыўшых..:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— А па-мойму, у даным выпадку асноўная віна на Аблоўскім… толькі на ім… Паглядзіце, ён зусім занядбаў доглядам. Замест таго, каб узьняцца на вышыню гаспадара цэху, каб накіроўваць творчы ўздым рабочых па належнаму руслу, ён завучыў сабе манэру спасылацца на об’ектыўныя прычыны… То яму молат у няспраўнасьці, то баўтоў не падалі, то вугалю не даставілі, то… А сам дзе, будзь ласкаў. А дзе растаропнасьць, а дзе ўпраўнасьць, а разьмеркваньне працы?.. Табе-э не адзін Ліндус паднясе гэткі сюрпрыз…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Сакратар цэхячэйкі, мужны і цьвёрды ў гутарках і павароце, строга паглядзеў на Аблоўскага.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Майстар ажно не ўстаяў ад яго закіду і падаўся назад.
&lt;div style=&quot;margin-top:0.5em; margin-bottom:-0.5em&quot;&gt;&lt;center&gt;{{x-larger|*}}&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;
{{gap|1.5em}}Яго месца заняў сэкратар партколектыву Прахор Шумкін. Бегла акінуўшы ўзрокам прысутных, ён запытаў:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— У чым справа, таварышы?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Сэкратар цэхячэйкі спрытна падняў двухпудовыя ціскі і паказаў іх Шумкіну.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Дваццаць пар ажно! Паду-уммаць! Дзе былі Аблоўскага вочы. За чым ён глядзеў! Вось спасылацца на об’ектыўныя прычыны — дык мэт, а пасачыць за якасьцю продукцыі — швах.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Шумкін узяў з рук сэкратара цэхячэйкі ціскі, абгледзеў іх навакол і дадаў ад сябе:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Дрэнная справа, таварыш Аблоўскі! Я не чакаў гэтага. Ты нешта нехарошае {{абмылка|задуваў|задумаў}}, я бачу… Опортунізмам нясе на ўсе сто процантаў…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Яго пераняў комсамолец Клюман.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Наша комсамольская ячэйка даўно адмячала гэта, але…&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gcf2msb5o6852x3pi2lzkasxg3e6vhl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вогнішча барацьбы (1930)/Ня вытрываў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120841</id>
    <revision>
      <id>281255</id>
      <timestamp>2026-04-08T08:10:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Ня вытрываў  | аўтар     = Леапольд Родзевіч  | год       = 1930 год  | пераклад  =   | секцыя    = Апавяданьне  | папярэдні = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Дайшоў свайго|Дайшоў свайго]]  | наступны  = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Душа стала|Душа стала]]  | анатацы...»</comment>
      <origin>281255</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="641" sha1="9xdz9dc8ehw5npb1czgrvm19wzktadh" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Ня вытрываў
 | аўтар     = Леапольд Родзевіч
 | год       = 1930 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Апавяданьне
 | папярэдні = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Дайшоў свайго|Дайшоў свайго]]
 | наступны  = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Душа стала|Душа стала]]
 | анатацыі  = 
}}
{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Вогнішча барацьбы (1930).pdf&quot; from=&quot;121&quot; to=&quot;133&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>9xdz9dc8ehw5npb1czgrvm19wzktadh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вогнішча барацьбы (1930)/Душа стала</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120842</id>
    <revision>
      <id>281256</id>
      <timestamp>2026-04-08T08:11:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Душа стала  | аўтар     = Леапольд Родзевіч  | год       = 1930 год  | пераклад  =   | секцыя    = Апавяданьне  | папярэдні = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Ня вытрываў|Ня вытрываў]]  | наступны  = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Як у казцы|Як у казцы]]  | анатацыі  =  }} {{...»</comment>
      <origin>281256</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="629" sha1="d37xz8g4j1abwj5r0fghnewgvaib1hc" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Душа стала
 | аўтар     = Леапольд Родзевіч
 | год       = 1930 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Апавяданьне
 | папярэдні = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Ня вытрываў|Ня вытрываў]]
 | наступны  = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Як у казцы|Як у казцы]]
 | анатацыі  = 
}}
{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Вогнішча барацьбы (1930).pdf&quot; from=&quot;134&quot; to=&quot;143&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>d37xz8g4j1abwj5r0fghnewgvaib1hc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вогнішча барацьбы (1930)/Як у казцы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120843</id>
    <revision>
      <id>281257</id>
      <timestamp>2026-04-08T08:12:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Як у казцы  | аўтар     = Леапольд Родзевіч  | год       = 1930 год  | пераклад  =   | секцыя    = Апавяданьне  | папярэдні = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Душа стала|Душа стала]]  | наступны  = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Дадзелі паны|Дадзелі паны]]  | анатацыі  =  }...»</comment>
      <origin>281257</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="634" sha1="ovgqk3zufidne4tghx3up9k99mes785" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Як у казцы
 | аўтар     = Леапольд Родзевіч
 | год       = 1930 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Апавяданьне
 | папярэдні = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Душа стала|Душа стала]]
 | наступны  = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Дадзелі паны|Дадзелі паны]]
 | анатацыі  = 
}}
{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Вогнішча барацьбы (1930).pdf&quot; from=&quot;144&quot; to=&quot;147&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>ovgqk3zufidne4tghx3up9k99mes785</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вогнішча барацьбы (1930)/Дадзелі паны</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120844</id>
    <revision>
      <id>281258</id>
      <timestamp>2026-04-08T08:13:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Дадзелі паны  | аўтар     = Леапольд Родзевіч  | год       = 1930 год  | пераклад  =   | секцыя    = Апавяданьне  | папярэдні = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Як у казцы|Як у казцы]]  | наступны  = Вогнішча барацьбы (1930)/Узрасьціў сваю праўду|Узрасьціў сваю п...»</comment>
      <origin>281258</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="671" sha1="40iz5wmjzzqri6v5ancnak1muqodi2r" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Дадзелі паны
 | аўтар     = Леапольд Родзевіч
 | год       = 1930 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Апавяданьне
 | папярэдні = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Як у казцы|Як у казцы]]
 | наступны  = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Узрасьціў сваю праўду|Узрасьціў сваю праўду]]
 | анатацыі  = 
}}
{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Вогнішча барацьбы (1930).pdf&quot; from=&quot;148&quot; to=&quot;150&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>40iz5wmjzzqri6v5ancnak1muqodi2r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вогнішча барацьбы (1930)/Узрасьціў сваю праўду</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120845</id>
    <revision>
      <id>281259</id>
      <timestamp>2026-04-08T08:15:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Узрасьціў сваю праўду  | аўтар     = Леапольд Родзевіч  | год       = 1930 год  | пераклад  =   | секцыя    = Апавяданьне  | папярэдні = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Дадзелі паны|Дадзелі паны]]  | наступны  = Вогнішча барацьбы (1930)/Прамень усходу|Прамень у...»</comment>
      <origin>281259</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="672" sha1="rx1j04lstpwn5zj2ah4riydtnefj1yj" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Узрасьціў сваю праўду
 | аўтар     = Леапольд Родзевіч
 | год       = 1930 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Апавяданьне
 | папярэдні = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Дадзелі паны|Дадзелі паны]]
 | наступны  = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Прамень усходу|Прамень усходу]]
 | анатацыі  = 
}}
{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Вогнішча барацьбы (1930).pdf&quot; from=&quot;151&quot; to=&quot;157&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>rx1j04lstpwn5zj2ah4riydtnefj1yj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вогнішча барацьбы (1930)/Прамень усходу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120846</id>
    <revision>
      <id>281260</id>
      <timestamp>2026-04-08T08:16:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Прамень усходу  | аўтар     = Леапольд Родзевіч  | год       = 1930 год  | пераклад  =   | секцыя    = Апавяданьне  | папярэдні = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Узрасьціў сваю праўду|Узрасьціў сваю праўду]]  | наступны  = Вогнішча барацьбы (1930)/«Ах, да чаго д...»</comment>
      <origin>281260</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="725" sha1="lba69y6kq597hbshz8v5628e6gcad1z" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Прамень усходу
 | аўтар     = Леапольд Родзевіч
 | год       = 1930 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Апавяданьне
 | папярэдні = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Узрасьціў сваю праўду|Узрасьціў сваю праўду]]
 | наступны  = [[Вогнішча барацьбы (1930)/«Ах, да чаго даходзе»…»|„Ах, да чаго даходзе“…]]
 | анатацыі  = 
}}
{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Вогнішча барацьбы (1930).pdf&quot; from=&quot;158&quot; to=&quot;162&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>lba69y6kq597hbshz8v5628e6gcad1z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Гоман зарніц (1932).pdf/45</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120847</id>
    <revision>
      <id>281261</id>
      <timestamp>2026-04-08T08:49:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}— Але што?… Ну ладна, таварышы, за працу… Мы ў гэтым усебакова разьбярэмся…&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Цэх працягваў наладжаную, разгойданую працу. Гама молатавых удараў аддавалася ў шкляным даху будынку. Пятнаццаць гарноў жукацелі распаленымі да-белага агням...»</comment>
      <origin>281261</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3108" sha1="r9np6618iv0cccia1txr8a7mz9sw6ss" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}— Але што?… Ну ладна, таварышы, за працу… Мы ў гэтым усебакова разьбярэмся…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Цэх працягваў наладжаную, разгойданую працу. Гама молатавых удараў аддавалася ў шкляным даху будынку.
Пятнаццаць гарноў жукацелі распаленымі да-белага агнямі. Густое конфэцьці іскраў многалікімі веерамі ўбірала шэры выгляд ударніцкай майстэрні. Сярэдзінаю цэху, па праложаных жалезных лістоў, падвозіліся транспорты цісковых частак, конвэерам перадаючыся ад горнаў да горнаў.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Плавільная печ для нагрэву плашак на ціскавыя канцы дыхала цёплым струменем паветру. У яе жарале бялелі распаленыя кавалкі жалеза, чакаючы спрытнага закіду кляшчоў, каб выцягнуць іх на здаровую бабку пнеўматычнага
молату. Пры молаце ўвіхалася трое рабочых.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Шумкін акуратна, ня мінаючы ніводнага горна, прайшоў з канца ў канец цэхам і вярнуўся да сэкратара цэх’ячэйкі,
Гальмэрына.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Справу Аблоўскага трэба вынесьці на абгавор бюро ячэйкі… і чым хутчэй…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Сёньня-заўтра гэта зробім… Наяўны опортунізм на практыцы. Ужо некалькі разоў папярэдзілі — хоць-бы што, упіраецца і ня хоча прызнаваць свае віны… Зайдзі, таварыш Шумкін, на бюро, га?...&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Калі мецьму час… А як з плянам?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Думаем падцягнуцца… У кожным разе, калі не перавыканаем, то на сто процантаў ручаю…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Будзем чакаць!…
&lt;div style=&quot;margin-top:0.5em; margin-bottom:-0.5em&quot;&gt;&lt;center&gt;{{x-larger|*}}&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;
{{gap|1.5em}}На дварэ, дзе сьледам ачуўся Шумкін, Радэвіч гутарыў з старым ліцейшчыкам Азерычам.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Хадзі сюды, таварыш Шумкін, — пазваў апошні.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Шумкін падышоў.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Я кажу, вось, Антону, што ў нашым цаху няладнае з Прыпецем. Ня можа чалавек асвойтацца з ускладзенымі на
яго заданьнямі…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Чаму?&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r9np6618iv0cccia1txr8a7mz9sw6ss</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/163</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120848</id>
    <revision>
      <id>281262</id>
      <timestamp>2026-04-08T09:00:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{ц|'''„Ах, да чаго даходзе“...'''}}  {{Водступ|2|em}}Падпрокуратар Хап-Мацальскі з маладых, але раньніх; ён сын фабрыканта, будучы яшчэ студэнтам, лічыў сваім патрыотычным абавязкам быць агентам дэфэнзывы і памагаў вылаўліваць комуністых. Жыруючы ў часе аднэ...»</comment>
      <origin>281262</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1862" sha1="pz3dquzbrvd567jnekrb9hg1g08rv6u" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{ц|'''„Ах, да чаго даходзе“...'''}}

{{Водступ|2|em}}Падпрокуратар Хап-Мацальскі з маладых, але раньніх; ён сын фабрыканта, будучы яшчэ студэнтам, лічыў сваім патрыотычным абавязкам быць агентам дэфэнзывы і памагаў вылаўліваць комуністых. Жыруючы ў часе аднэй дэмонстрацыі быў апазнаны як шпік і так моцна павалтужаны праз рабочых, што яго грэцкі арыстократычны нос назаўсёды страціў сваю радавітую форму.

{{Водступ|2|em}}Гэтая насовая драма выклікала сэрцовую трагедыю, бо хутка Хап-Мацальскі пераканаўся, што яго здратаваная фізіономія вызывала стрымліваючую ўсьмешку ў кабет, альбо пужала іх. І  вось ён рашыў мсьціць бальшавіком, яны вінаваты — мсьціць фізычна, мучыць іх цела, калечыць твары, ламаць насы.

{{Водступ|2|em}}Пасьля няўдалых залётаў ці якой жыцьцёвай няўдачы Хап-Мацальскі ішоў у катоўню дэфэнзывы. Тут ён адводзіў сваю душу. Цэлымі начамі праседжваў у дэфэнзыве і ўласнаручна зьбіваў да паўсьмерці няшчасныя ахвяры, зьбіваў асабліва вышуканымі праз яго спосабамі. Але малады {{перанос-пачатак|п=інкві|к=зытар}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pz3dquzbrvd567jnekrb9hg1g08rv6u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/164</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120849</id>
    <revision>
      <id>281263</id>
      <timestamp>2026-04-08T09:02:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=інкві|к=зытар}} выдзяляўся такжа, як запальчывы вораг комуністых і пазасьценамі дэфэнзывы — у шырокім кругу сваіх знаёмых, на банкетах, у прэсе. Хутка Хап-Мацальскі пераканаўся, што прасьледваньне бальшавікоў ня толькі прыносіць задав...»</comment>
      <origin>281263</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2460" sha1="dz3w34wgqk9e6in26ud3wd8vbsxp7h1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос-канец|п=інкві|к=зытар}} выдзяляўся такжа, як запальчывы вораг комуністых і пазасьценамі дэфэнзывы — у шырокім кругу сваіх знаёмых, на банкетах, у прэсе. Хутка Хап-Мацальскі пераканаўся, што прасьледваньне бальшавікоў ня толькі прыносіць задаволеньне яго помсьце, але мае і другі, больш карысны, бок. Ён пачаў слыць як вялікі патрыот — яму давалі пачэснае месца ў банкетах, ён карыстаўся прывілеямі ва унівэрсытэце, ён стаў тэмай гутарак прыгожых жанчын, адным словам павабная кар’ера, ня гледзячы на яго скумячаны нос, ветліва яму ўсьміхалася.

{{Водступ|2|em}}Кончыўшы унівэрсытэт, Хап-Мацальскі пайшоў служыць у суд. Слава пагромцы бальшавікоў неўзабаве зрабіла яму протэкцыю і ён атрымаў назначэньне на падпрокуратара. Будучы ў судзе Хап-Мацальскі ня меў ужо таго імпэту ў дэфэнзыўных справах, ня крывавіў свае кулакі аб разьбітыя твары арыштаваных — гэта было-б не да твару яго высокаму палажэньню. Цяпер Хап-Мацальскі ўроўнаважыўся і ўвайшоўшы ў роль падпрокуратара глядзеў на прасьледваньне бальшавікоў, як на профэсію, як на даходную стацьцю, рабіў сваю работу разважна, спакойна, жорстка, як караючая рука яго клясы, паступова награмаджаючы капітальчык і славу выдатнага дзяржаўнага мужа. Падпракуратар меў магчымасьць выбраць сабе стройную арыстократку за жонку і абзавёўся дзяцьмі. Пры гэтым стаў {{перанос-пачатак|п=знач|к=на}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dz3w34wgqk9e6in26ud3wd8vbsxp7h1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/177</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120850</id>
    <revision>
      <id>281264</id>
      <timestamp>2026-04-08T09:04:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «ня выпусьце. На шчасьце нашоў кавалак дроту і пачаў ім поркаць як мага цішэй у дзюрцы ад замка. Пасьля нядоўгай важданіны ўдалося ключ выкінуць, На стукат ключа — ніякага адказу, ніякай трывогі. Няўжо вышлі? Прыслухаўся. Не, сьпяць, чуваць, як нехта храпе....»</comment>
      <origin>281264</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2385" sha1="g4761gxy3f98knaxbznhjldx9n58x44" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ня выпусьце. На шчасьце нашоў кавалак дроту і пачаў ім поркаць як мага цішэй у дзюрцы ад замка. Пасьля нядоўгай важданіны ўдалося ключ выкінуць, На стукат ключа — ніякага адказу, ніякай трывогі. Няўжо вышлі? Прыслухаўся. Не, сьпяць, чуваць, як нехта храпе. Стары, разбэйданы замок паддаўся адмычцы, зробленай з таго-ж дроту. Цяпер толькі як найцішэй адчыніць дзьверы і шпарка рвануць да выхаду. Хап-Мацальскі чуў сябе ўжо вольным — гэта так яго радасна ўсхвалявала, што рашыў пачакаць, каб уроўнаважыцца крыху. Павольна паціснуўшы клямку, адчыніў дзьверы і адступіў з пракляцьцем — у дзьвярох стаяў Гаўрык з рэвольвэрам у руках і шыдэрча ўсьміхаўся.

{{Водступ|2|em}}— Ня турбуйся, пане Хап-Мацальскі, сочым за ворагам добра, а рэволюцыю будзем рабіць яшчэ лепш.

{{Водступ|2|em}}А зачыніўшы дзьверы, Гаўрык дзеля пэўнасьці падсунуў кушэтку да дзьвярэй і лёг спаць.

{{Водступ|2|em}}Пракурор, ужо ня мог заснуць. У яго распаленай галаве снавалі самыя дзіўныя і для яго чужыя думкі. Ніколі ня было, каб перад ім у памяці ўсплывалі цэлыя сотні засуджаных ім бальшавікоў. Абвінавачваў ён падсуднага на судзе, зусім не зьвяртаючы на яго ніякае ўвагі, абвінавачваў па шаблоне, мэханічна, знаючы наперад які будзе прыгавар. А цяпер перад ім усплывалі вобразы падсудных, выразна бачыў рысы іх твараў, {{перанос-пачатак|п=адчу|к=ваў}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g4761gxy3f98knaxbznhjldx9n58x44</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/176</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120851</id>
    <revision>
      <id>281265</id>
      <timestamp>2026-04-08T09:09:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Вырвацца з няволі протэстамі і сілай — рэч немагчымая, а яшчэ можа нават пагоршае яго становішча. Самае прыкрае і няпрыемнае ўва ўсёй гэтай гісторыі гэта — стыкацца з імі, падстаўляць сябе пад «бандыцкі» зьдзек і лаянку. Дык які-ж выхад?  {{...»</comment>
      <origin>281265</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2396" sha1="7qf9ykw3y2lzta1cf8q6q2w4adyv2tn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Вырвацца з няволі протэстамі і сілай — рэч немагчымая, а яшчэ можа нават пагоршае яго становішча. Самае прыкрае і няпрыемнае ўва ўсёй гэтай гісторыі гэта — стыкацца з імі, падстаўляць сябе пад «бандыцкі» зьдзек і лаянку. Дык які-ж выхад?

{{Водступ|2|em}}Доўга Хап-Мацальскі шукаў адказу і, урэшце, рашыў: чакаць. Цярпліва чакаць, а пасьля мсьціць, мсьціць, мсьціць. Ён вышукваў самую забойчую стацьцю закону, абдумваў прамову абвінавачваньня, састаўляў проект новага закону на зьнішчэньне комуністых... І паплылі лятункі ў падпрокуратара аб яго працы, сям’і, моладасьці, аб яго дэфэнзыўных часох, аб тым, як ён з усходкі на ўсходку падымаўся вышэй і вышэй; аб любоўных удачах і няўдачах. На фізычна і моральна змучанага Хап-Мацальскага мары аб мінулым нагналі санлівасьць, а тут ані сесьці, ані легчы, ані прытуліцца куды, — аставалася залезьці ў ванну і папробаваць здрамнуць.

{{Водступ|2|em}}Хутка аднак прабудзіўся Хап-Мацальскі ад болі ў касьцёх — мармуравая ванна была неміласэрна цьвёрдая. Гадзіньнік паказваў пятую раніцы. Дакола цішыня, ажно чуваць як у сталовай чыкае вялікі гадзіньнік. А што, каб папрабаваць уцячы — падумаў Хап-Мацальскі, галоўнае вылезьці з ваннай, а там ускоча ў карыдор, запрэ за сабою дзьверы і пакуль яны іх выламаюць, вернецца з паліцыянтамі, пераловіць паганцаў і ўжо жывых&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7qf9ykw3y2lzta1cf8q6q2w4adyv2tn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/175</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120852</id>
    <revision>
      <id>281266</id>
      <timestamp>2026-04-08T09:16:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «паскудзтва, малакасосы, саплякі, а тут яшчэ пакаёўка — адзін сорам. Але вось тое: невядома, што яшчэ будзе, перамагло ўсе пачуцьці падпрокуратара і змушала яго абдумваць, як далей быць, якую больш прыстойную яго асобе прыняць тактыку адносна напасьнікаў...»</comment>
      <origin>281266</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2373" sha1="2btxoantisifepfqdlkctxq06k23obf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;паскудзтва, малакасосы, саплякі, а тут яшчэ пакаёўка — адзін сорам. Але вось тое: невядома, што яшчэ будзе, перамагло ўсе пачуцьці падпрокуратара і змушала яго абдумваць, як далей быць, якую больш прыстойную яго асобе прыняць тактыку адносна напасьнікаў.

{{Водступ|2|em}}Тымчасам у комсамольцаў работа аж гудзела. Фідка шыла чырвоны сьцяг, Гаўрык стукаў на машынцы, Пётра адбіваў лістоўку на шапірографе, а Лёкса выразаў літары для трафарэту.

{{Водступ|2|em}}Хап-Мацальскі разважаў над сваім лёсам. Усяго найгоршага ён мог спадзявацца ў жыцьці: страціць службу, заразіцца сыфілісам, здрады жонкі, маглі нават бальшавікі забіць (аб гэтым хадзілі ўжо чуткі), але каб сядзець у сваей ванне палонным і зносіць комсамольскі рэжым і... Далей тыя думкі былі настолькі прыкрыя і нябывалыя, што падпрокуратара кідала то ў жар, то ў холад. І найгорш тое, што нельга яму было прадбачыць, які ўсяму гэтаму будзе канец. Можа ўвесь водпуск прыдзецца сядзець. А тут жонка будзе непакоіцца — ён-жа ёй зманіў — сказаў, што едзе не дамоў, а ў Варшаву. А як даведаецца жонка, што рабіў насільства над пакаёўкай, справіць яму баль. Але ўсяго найгорш Хап-Мацальскі баяўся, каб хто ня прыйшоў яго ратаваць, ён гатоў быў сядзець год, лепш нават памерці, толькі, каб хто не даведаўся аб яго сабачым лёсе і не разьнёс гэтую няславу па сьвеце.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2btxoantisifepfqdlkctxq06k23obf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/174</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120853</id>
    <revision>
      <id>281267</id>
      <timestamp>2026-04-08T09:18:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «што калі ня змоўкне, дык зьвяжуць і будуць мучыць да самай сьмерці.  {{Водступ|2|em}}— Чорт цябе прыгнаў непатрэбшчынай, а тут яшчэ сваімі дуронствамі працаваць не даеш, — крыўдзіліся комсамольцы.  {{Водступ|2|em}}Але Хап-Мацальскі пасьля мінутнага спакою зно...»</comment>
      <origin>281267</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2346" sha1="afsx9f11rweuabtkppxmnfbiyszxzxq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;што калі ня змоўкне, дык зьвяжуць і будуць мучыць да самай сьмерці.

{{Водступ|2|em}}— Чорт цябе прыгнаў непатрэбшчынай, а тут яшчэ сваімі дуронствамі працаваць не даеш, — крыўдзіліся комсамольцы.

{{Водступ|2|em}}Але Хап-Мацальскі пасьля мінутнага спакою зноў падняў гармідар,

{{Водступ|2|em}}— Маўчізі, чучала гарохавае, бо газай абальлем, падпалім і сьпячэшся тут на вугаль, хварэць тваёй галаве.

{{Водступ|2|em}}Падпрокуратар-жа ўсё па свойму налягае.

{{Водступ|2|em}}Тады Фідка, набраўшы ў пасудзіну вады, пялёхнула на неспакойнага вязьня. Падпрокуратар страшна перапудзіўся — ён думаў і сапраўды газай аблілі. Абнюхаў мокрыя месцы, выкруціў іх з вады і стаў нэрвова кідацца па каморцы: тры шагі наперад, тры назад. Чуў сябе страшэнна пакрыўджаным, няшчасным і немачным. 3 асаблівым жалем успамінаў тыя часы, калі ён думаў, што папаў у лапы бандытаў — вось была шчасьлівая часіна ў параўнаньні з гэтымі перажываньнямі. Тады яму гразіла сьмерць, а тая сьмерць у тысячу разоў была-б мілей як гэты моральны зьдзек. Ён без пяці мінут прокурор, ён знамяніты Хап-Мацальскі апынуўся пры такіх дурных абставінах, зьняволены, абліты вадой, аблаены гэтай бандыцкай дзічай і галоўнае невядома, што яшчэ будзе. І каб-жа гэта былі хоць партыйцы — народ сталы, прынамсі ведаў-бы, што маеш дачыненьне з ворагам, а то&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>afsx9f11rweuabtkppxmnfbiyszxzxq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/165</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120854</id>
    <revision>
      <id>281268</id>
      <timestamp>2026-04-08T09:21:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=знач|к=на}} паўнець, ад чаго дэфэкты твару згладзіліся, расплыліся.  {{Водступ|2|em}}Бясклопатна так гойдаючыся на жыцьцёвых хвалях падпрокуратар стараўся асалодзіць сваё бытаваньне, узяць ад жыцьця ўсё, што бралася. А браць можна было шмат...»</comment>
      <origin>281268</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2494" sha1="pqdho7lwnp4rjby9wvl31bd9vydgmt8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос-канец|п=знач|к=на}} паўнець, ад чаго дэфэкты твару згладзіліся, расплыліся.

{{Водступ|2|em}}Бясклопатна так гойдаючыся на жыцьцёвых хвалях падпрокуратар стараўся асалодзіць сваё бытаваньне, узяць ад жыцьця ўсё, што бралася. А браць можна было шмат, абы толькі грошы. Застаноўкі за такой драбніцай, як грошы для Хап-Мацальскага ня было. Усякую судовую справу ён мог так павярнуць, што быў і воўк сыты і каза цэла. Кража, забойствы, насільствы — усё гэта былі даходныя гісторыі, якія можна было выкарыстаць, абы толькі ахвота і маленькі спрыт.

Ня так даўно Хап-Мацальскі меў «паважны інтэрас», які даў яму магчымасьць правесьці не адну прыемную хвіліну ў клюбе палестры. У фабрыканта Гінзбурга быў арыштаваны яго сын — студэнт, з пэўнымі довадамі, што ён належыць да комсамолу. Скандал на ўвесь горад. Гінзбург, каб ратаваць добрую славу свайго імені капіталіста, сыпануў злотых не шкадуючы, а падпрокуратар ня вельмі ўпіраўся, бо якраз меўся атрымаць водпуск і гэтыя «злотувкі» былі акурат на часе.

{{Водступ|2|em}}Пакінуўшы на курорце сваю сям’ю, ехаў Хап-Мацальскі з астаткамі таго інтарэсу ў горад. Жонцы сказаў, што яго выклікаюць па службе ў аднэй важнай справе. У сапраўднасьці-ж ехаў выканаць даўно ўкартаваны плян — зрабіць насільства над маладой дзяўчынай Фідкай, якая служыла ў іх пакаёўкай. Фідку па яго прапанове заставілі ў {{перанос-пачатак|п=го|к=радзе}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pqdho7lwnp4rjby9wvl31bd9vydgmt8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/166</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120855</id>
    <revision>
      <id>281269</id>
      <timestamp>2026-04-08T09:22:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=го|к=радзе}} наглядаць за памяшканьнем на час водпуску.  {{Водступ|2|em}}Хап-Мацальскі да гэтага часу ня меў шмат перашкод і клопату з усімі дзяўчатамі, якія прынімаліся ім на службу, уключна да асабістай сакратаркі. Грашыма, прыгрозай, ласк...»</comment>
      <origin>281269</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2260" sha1="25sty80gx6gn0eq7s2xc3d43nde0vtd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос-канец|п=го|к=радзе}} наглядаць за памяшканьнем на час водпуску.

{{Водступ|2|em}}Хап-Мацальскі да гэтага часу ня меў шмат перашкод і клопату з усімі дзяўчатамі, якія прынімаліся ім на службу, уключна да асабістай сакратаркі. Грашыма, прыгрозай, ласкамі, абяцанкамі ламаў няпрыступнасьць і адпор сваіх ахвяр. Вось толькі Фідка не паддаецца — гэта яго больш інтрыгавала і разьюшывала. Рашыў узяць насільствам і цяпер якраз самы падхадзячы момант ім самім падрыхтаваны. Цяпер Фідка адна ва ўсім памяшканьні... А пасьля першага разу справа пойдзе звычайнай пуцявінай, аж пакуль не надакуча, а там ня так трудна яе пазбыцца. Ён мае тысячу розных спосабаў, за ім сіла, грошы, закон, палажэньне, а яна што — -звычайная сабе безабаронная работніца ды яшчэ, здаецца, сірата, а як стане на краю беспрацоўя, голаду, цяжарнасьці — ды ці мала ў яе іншых злыбед — дык жыва спакарнее, здасца, уціхамірыцца.

{{Водступ|2|em}}Хап-Мацальскі ехаў {{Абмылка|ў|у}} вагоне 1-ае клясы і разваліўшыся на зыбкіх падушках са смакам абмазгоўваў кожную дэталь насільства, думкамі распранаў стройны стан Фідкі, у лятунках цешыўся і лашчыў яе дзявочыя формы. Добра і тое, меркаваў ён, што лрыедзе, калі будзе ўжо падпоўнач, Фідка пэўна ляжа спаць, адчыне дзьверы напаўадзетая...&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>25sty80gx6gn0eq7s2xc3d43nde0vtd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/167</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120856</id>
    <revision>
      <id>281270</id>
      <timestamp>2026-04-08T09:24:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Астаноўка. Прыехаў. Каб адцягнуць час і прыбыць дамоў пазьней, падпрокуратар наняў не таксувку, а ізвошчыка — аднак на дарозе ўвесь час падганяў таго і лаяў, што паволі вязе. Хап-Мацальскаму ня церпілася. Калі-ж націснуў званок сваіх дзьвяр...»</comment>
      <origin>281270</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2262" sha1="704li35z5p1744vzx8vgp97bwrfcxfs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Астаноўка. Прыехаў. Каб адцягнуць час і прыбыць дамоў пазьней, падпрокуратар наняў не таксувку, а ізвошчыка — аднак на дарозе ўвесь час падганяў таго і лаяў, што паволі вязе. Хап-Мацальскаму ня церпілася. Калі-ж націснуў званок сваіх дзьвярэй быў моцна ўсхваляваны. Пазваніў другі раз — ніхто не адчыняе і толькі на чацьверты званок пачуў крокі за дзьвярыма. Шчолкнула электрычная кнопка і пачуўся голас Фідкі:

{{Водступ|2|em}}— А хто тут?

{{Водступ|2|em}}— Я, я... Адчыні.

{{Водступ|2|em}}— Ах, гэта пан!.. Я зараз.

{{Водступ|2|em}}— Што там зараз. Адчыні,

{{Водступ|2|em}}— Я ключ вазьму, бо няма ключа, казала Фідка дрыжачым, ледзь не плаксівым голасам,

{{Водступ|2|em}}Час ішоў. Хап-Мацальскаму ня церпілася, ізноў пазваніў раз-другі. Урэшце замкі і запоры з шумам пачалі адчыняцца і ў раскрытых дзьвярох стаяла перад ім Фідка зачырванеўшаяся па вушы і, што яго нямала зьдзівіла — зусім была апранутая.

{{Водступ|2|em}}— Ня сьпіш яшчэ?

{{Водступ|2|em}}— Не, зачыталася, цікавае апавяданьне... — Але ўжо манілася класьціся.

{{Водступ|2|em}}— Так... — марматнуў і рашыў, што маніць, пэўна хадзіла апранацца.

{{Водступ|2|em}}Зьняў паліто, капялюш і кінуў ёй на рукі, а калі яна вешала яго рэчы сквапна аглядаў Фідку з ног да галавы, Фідка прыкра адчувала гэты ўзгляд і&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>704li35z5p1744vzx8vgp97bwrfcxfs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/168</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120857</id>
    <revision>
      <id>281271</id>
      <timestamp>2026-04-08T09:25:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «сумысьля марудзіла каля вешалак, каб памінуць з ім гутарку і ня бачыць яго нахабных вачэй. Аднак Хап-Мацальскі не адыходзіў у свае пакоі і калі Фідка адвярнулася, падлажыў руку пад яе падбародак, прыблізіў яе твар да свайго і ласьліва глянуў у вочы.  {{Вод...»</comment>
      <origin>281271</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2135" sha1="j4ri9gjld19j5zut59ye2l7qfqd5elg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;сумысьля марудзіла каля вешалак, каб памінуць з ім гутарку і ня бачыць яго нахабных вачэй. Аднак Хап-Мацальскі не адыходзіў у свае пакоі і калі Фідка адвярнулася, падлажыў руку пад яе падбародак, прыблізіў яе твар да свайго і ласьліва глянуў у вочы.

{{Водступ|2|em}}— Ну, як жывём?

{{Водступ|2|em}}Пасьля кароткай маўчанкі, сам адказаў.

{{Водступ|2|em}}— Папрыгажэла.

{{Водступ|2|em}}Хап-Мацальскі заўважыў, што вочы Фідкі хоць былі моцна ўстрывожаны, аднак, ня строгія і ня хмурыя, як гэта заўсёды ў яе бывала, калі ён падлабуніваўся. Прыцяг яе да сябе, гладзіў па галаве, выдаючы гарлавыя зыкі, як той зайздросны пражорлівы сабака, абгладваючы костку.

{{Водступ|2|em}}— Ці вы на доўга? — спытала, каб неяк выручыць сябе з прыкрага становішча і гідкага адчуваньня.

{{Водступ|2|em}}— На колькі мне гэта патрэбна, разумееш.

{{Водступ|2|em}}У тоне яго чулася: знай сваё месца — я пан, а ты слуга.

{{Водступ|2|em}}— Хадзі, маю табе нешта сказаць.

{{Водступ|2|em}}І пакуль Фідка апомнілася, была сілком ужо ўвапхнута ў габінэт, дзьверы якога былі тут-жа з карыдору.

{{Водступ|2|em}}— Што вы робіце! — крыкнула,

{{Водступ|2|em}}У гэты час ён падняў як пярынку, даволі кволую Фідку і бахнуўся разам з ёй на мяккую канапу.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j4ri9gjld19j5zut59ye2l7qfqd5elg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/169</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120858</id>
    <revision>
      <id>281272</id>
      <timestamp>2026-04-08T09:27:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}— Пакіньце, крычаць буду... Памру, а ня здамся. Чуеш, пусьці, сволач паганая...  {{Водступ|2|em}}І ўся з {{Абмылка|ўсіх|усіх}} сіл трапяталася, біла яго, шчыпала, дзёрла капцюрамі. Аднак, ён аднэй рукой спраўляўся з яе адпорам, а сам азьвярэлы, абсьлюн...»</comment>
      <origin>281272</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2328" sha1="6423kwmi23n5x6nxwjfizf039c9hxv8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}— Пакіньце, крычаць буду... Памру, а ня здамся. Чуеш, пусьці, сволач паганая...

{{Водступ|2|em}}І ўся з {{Абмылка|ўсіх|усіх}} сіл трапяталася, біла яго, шчыпала, дзёрла капцюрамі. Аднак, ён аднэй рукой спраўляўся з яе адпорам, а сам азьвярэлы, абсьлюнканы, гідкі, груба наступаў, рваў яе і свае вопраткі.

{{Водступ|2|em}}Фідка чула, што яе сілы апускаюць, што страх, нянавісьць, гідота запіраюць дыханьне, яшчэ мінута і яна зьняможацца, здасца. Напружылася, сабрала астатак сіл і пачала няпрытомным голасам зваць на ратунак і з вялікім высілкам баранілася і не дапускала яго намерам закрыць свой рот. Тады падпрокуратар, сарваўшы свой крават, пачаў яго запіхаць Фідцы ў рот і так гвалтоўна, што крывавіў і калечыў ёй губы, запіхаў у рот аж да ўдушша.

{{Водступ|2|em}}Хап-Мацальскі быў так заняты сваім дзелам, што не заўважыў, як у пакой ускочыла двое юнакоў. Адзін з іх наставіў рэвольвэр на насільніка, а другі, каб зьвярнуць Хап-Мацальскага ўвагу, даў яму такую ўпэўненую сойку ў бок, што ў таго аж ёкнула ў сярэдзіне.

{{Водступ|2|em}}— Кінь гад сьмярдзючы! Рукі дагары!

{{Водступ|2|em}}Хап-Мацальскі аслупеў. 3 бяльмесымі прыдуркаватымі вачмі выпрастовываўся, а разбарсаныя нагавіцы ўсё ніжэй і ніжэй ападалі долку.

{{Водступ|2|em}}— Табе кажуць рукі дагары, глухі пень, — зноў крыкнулі юнакі.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6423kwmi23n5x6nxwjfizf039c9hxv8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/170</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120859</id>
    <revision>
      <id>281273</id>
      <timestamp>2026-04-08T09:29:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Падпрокуратар, ляпечучы штось незразумелае, падняў рукі.  {{Водступ|2|em}}— Гаўрык, ашчупай яго кішэні, можа аружжа мае, — сказаў той, што трымаў рэвольвэр.  {{Водступ|2|em}}Гаўрык шпарка абгледзеў і сказаў:  {{Водступ|2|em}}— Няма. На якое трасца яму...»</comment>
      <origin>281273</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2381" sha1="koxclr9khs5h671fis8qw5z0z5iay03" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Падпрокуратар, ляпечучы штось незразумелае, падняў рукі.

{{Водступ|2|em}}— Гаўрык, ашчупай яго кішэні, можа аружжа мае, — сказаў той, што трымаў рэвольвэр.

{{Водступ|2|em}}Гаўрык шпарка абгледзеў і сказаў:

{{Водступ|2|em}}— Няма. На якое трасца яму ў сваёй айчыне аружжа валачы. Не рэвольвэрам-жа яму дзяўчат гвалціць...

{{Водступ|2|em}}— Ані пікні — палец на цынгелі! — сказаў юнак з рэвольвэрам, калі заўважыў, што насільнік маніцца пярэчыць і абдумвае плян нападу,

{{Водступ|2|em}}— Ну, Хап-Мацальскі, намацаўся ўжо, а цяпер хапай свае парткі ды марш у ванны пакой, — закамандаваў Гаўрык.

{{Водступ|2|em}}Тымчасам Фідка, мала-веля ачуняўшы, ускочыла як дзікая кошка, кінулася да насільніка і разам з крывёй параненых губ плюнула яму ў твар ды з такой запальчавасьцю, быццам з свайго жыцьця хацела выплюнуць гэтую нядаўнюю жудасную часіну.

{{Водступ|2|em}}Хап-Мацальскі на паняверу Фідкі не зьвярнуў ніякай увагі, нават не ацёр твару, а згробшы нагавіцы ў рукі, утуліўшы галаву ў плечы, дзыгаў ён пакорна да ваннай. Увайшоўшы ў ванную пачуў як заляскатаў за ім два разы замок у дзьвярох.

{{Водступ|2|em}}Іх было трох: Пётра, Гаўрык і Лёкса, якіх вызначыла комсамольская ячэйка для надрукаваньня лістовак, падрыхтаваньня сьцягаў і транспорантаў і іншых прылад патрэбных для правядзеньня {{перанос-пачатак|п=кам|к=паніі}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>koxclr9khs5h671fis8qw5z0z5iay03</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/171</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120860</id>
    <revision>
      <id>281274</id>
      <timestamp>2026-04-08T09:32:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=кам|к=паніі}}. А рэч вядомая, што, каб гэту працу правесьці з посьпехам і ў час, дык трэба надзвычайна пэўнае і забясьпечнае памяшканьне. І рэч таксама вядомая, што комсамольскія галовы спрытныя па дагадкі, а сэрцы ахвочыя на сьмелы чын.  {{...»</comment>
      <origin>281274</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2511" sha1="qe3k9i37wif2mz7ebkgc122id5ivsi1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос-канец|п=кам|к=паніі}}. А рэч вядомая, што, каб гэту працу правесьці з посьпехам і ў час, дык трэба надзвычайна пэўнае і забясьпечнае памяшканьне. І рэч таксама вядомая, што комсамольскія галовы спрытныя па дагадкі, а сэрцы ахвочыя на сьмелы чын.

{{Водступ|2|em}}Параіўшыся са сваёй таварышкай Фідкай, нам ужо вядомай, тройка рашыла выкарыстаць памяшканьне пагромцы бальшавікоў і заснаваць там сваю «штаб-кватэру» на час яго водпуску.

{{Водступ|2|em}}У самы разгар іхнай працы, зусім для іх нечакана, пазваніў пан падпрокуратар. Зразумела, што гаспадара трэба было ўпусьціць {{Абмылка|ў|у}} хату, бо іншага выхаду ня было, але вырастала іншае пытаньне: як зрабіць, каб гэты гаспадар не пачаставаў казённым хлебам. Мігам рашылі, каб Фідка пастаралася адводзіць увагу Хап-Мацальскага ад таго пакою, дзе яны асяліліся і даведалася ці ён выяжджае, а калі не, дык зьняволіць, зьвязаць — усё-ткі іх чатырох і гэтай-жа ноччу перасяліцца ў больш бясьпечнае месца.

{{Водступ|2|em}}Аднак пакуль Фідка там валаводзілася, тройка рашыла па-іному: арыштаваць падпрокуратара і трымаць палонным, дзеля чаго выкарыстаць пакой з ваннай, окупаваць яго памяшканьне аж пакуль ня кончаць работу і тады ўжо бяз сьпешкі і са скончаным дзелам разьвітацца з гасьцінамі пана падпрокуратара. Тут-жа Пётра ўспомніў, што ў адны стале бачыў набіты рэвольвэр, які шмат аблягчыць ім у іх заборчай політыцы. Гэты плян&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qe3k9i37wif2mz7ebkgc122id5ivsi1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/172</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120861</id>
    <revision>
      <id>281275</id>
      <timestamp>2026-04-08T09:33:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «вельмі ўсім падабаўся сваёй навізной і вастратой палажэньня і заахвоціў вынікамі: будзе паручэньне выканана і дапякуць пагромцу бальшавікоў.  {{Водступ|2|em}}Страшна былі ўстрывожаны, пачуўшы крык Фідкі. Пётра і Гаўрык кінуліся ратаваць, а Лёкса па ўмоўл...»</comment>
      <origin>281275</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2182" sha1="11s5gc1slj6f01wx8hyx70vgt9dupsz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;вельмі ўсім падабаўся сваёй навізной і вастратой палажэньня і заахвоціў вынікамі: будзе паручэньне выканана і дапякуць пагромцу бальшавікоў.

{{Водступ|2|em}}Страшна былі ўстрывожаны, пачуўшы крык Фідкі. Пётра і Гаўрык кінуліся ратаваць, а Лёкса па ўмоўленаму знаку павінен быў нішчыць консьпіратыўныя матэрыялы.

{{Водступ|2|em}}Апынуўшыся ў ванным пакойчыку, Хап-Мацальскі стаў прыходзіць да сябе і аналізаваць сваю прыгоду. Для яго ўсё гэта было вялікай загадкай. Бандыты, хіба што бандыты, разважаў ён і чакаў, калі прыдуць дамагацца грошай. Яшчэ больш зьдзівіўся, калі ў суседнім пакоі пачуў стукат машынкі, жарты і сьмех. Запаліў электрычнасьць, прывёў сябе ў парадак — змачыў хустачку і ацёр аплёваны твар, пры гэтым лаяўся з апошніх слоў і скрагатаў са злосьці зубамі. Доўга прыслухоўваўся і чакаў. Прайшла гадзіна, другая. Сеўшы на бераг ванны, пачаў разважаць, што рабіць. А што ён мог рабіць у чатырох сьценках цеснага закаморку без акон, з запёртымі дзьвярыма? Пачаў стукаць клямкай, спачатку рэдка і асьцярожна, а пасьля ўсё больш рашуча.

{{Водступ|2|em}}— Іду, іду, — пачуўся голас і прыбліжаючыяся крокі.

{{Водступ|2|em}}Хутка а адчыненых дзьвярох стаў Пётра з рэвольвэрам і Гаўрык з кардонінай.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>11s5gc1slj6f01wx8hyx70vgt9dupsz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вогнішча барацьбы (1930).pdf/173</title>
    <ns>104</ns>
    <id>120862</id>
    <revision>
      <id>281276</id>
      <timestamp>2026-04-08T09:35:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}— Пане падпрокуратар, не заўсёды, бачыце, вам граміць бальшавікоў і развальваць іх работу, бывае так, што прыходзіцца ім і памагаць — гэта сабе добра на носе зарубі. Каб вось тут не маркоціўся, дык на гэтай кардоніне выразай сабе памаленьку...»</comment>
      <origin>281276</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2415" sha1="q3kq2f0oet9w85aail8kei2jkjrj573" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}— Пане падпрокуратар, не заўсёды, бачыце, вам граміць бальшавікоў і развальваць іх работу, бывае так, што прыходзіцца ім і памагаць — гэта сабе добра на носе зарубі. Каб вось тут не маркоціўся, дык на гэтай кардоніне выразай сабе памаленьку літары, а як кончыш, дамо другую, вось і малюсенькі ножык. Не зьвяртай увагі, пане Мацальскі, што ўжо пазнавата, але бярыся за дзела. Чым хутчэй паможаш нам кончыць нашу работу, тым хутчэй будзеш на свабодзе. Ды наогул трымай сябе спакойна і дзелавіта, бо мы жартаваць ня любім.

{{Водступ|2|em}}І дзьверы зноў зачыніліся.

{{Водступ|2|em}}Быццам хто абухом бахнуў па галаве пана падпрокуратара. Цяпер ён толькі дагадаўся, у чые рукі ўскочыў. Моцнае абурэньне ўскалыхнула ўсю яго асобу, зноў пачуў сябе караючай сілай пануючай клясы, што прыдало яму адвагі і рашучасьці. «Пляваць мне на гэтых чырвоных шчанят. Сотні гэткіх пазапяківаў у астрогі і іх паршыўцаў туды-ж кіне. Яшчэ хопіць паліцыі ня толькі на іх, яшчэ астрогі ў маіх руках, яшчэ хопіць сілы перадушыць іх усіх»...

{{Водступ|2|em}}— Пусьцеце! К... ваша маць на катарзе згнаю, — крычаў Хап-Мацальскі і драгаў {{Абмылка|ў|у}} дзьверы.

{{Водступ|2|em}}Комсамольцам клопат, ну што з гадам зробіш. Стрэльнуць, дык паднімеш трывогу ва ўсім доме, а як гада інакш уняць, уціхамірыць. Пачалі лаяць і пагражаць. Паказаўшы нейкі матуз, прыгразілі,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q3kq2f0oet9w85aail8kei2jkjrj573</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>