Вікікрыніцы bewikisource https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікікрыніцы Размовы пра Вікікрыніцы Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Аўтар Размовы пра аўтара Старонка Размовы пра старонку Індэкс Размовы пра індэкс TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk 10 9254 281373 281065 2026-04-09T05:51:10Z By-isti 3554 281373 wikitext text/x-wiki <!-- Пішыце ў стужку пад гэтай палоскай --> ---- <div style="height:500px;overflow:auto;"> * {{Прапанаваны экспарт|Вогнішча барацьбы (1930)}} 08.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Вогнішча барацьбы (1930)|Вогнішча барацьбы]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка}} 04.04.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка|З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Дзея маёй мыслі, сэрца і волі (1992)}} 03.04.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімір Сваяк]]''. «[[Дзея маёй мыслі, сэрца і волі (1992)|Дзея маёй мыслі, сэрца і волі]]», 1992 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Бацькаў сын (1932)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Бацькаў сын (1932)|Бацькаў сын]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Бярозка (1923)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш.]]''. «[[Бярозка (1923)|Бярозка]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Янка Канцавы (1924)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімір Сваяк]]''. «[[Янка Канцавы (1924)|Янка Канцавы]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Тамаш Грыб|Тамаш Грыб]]''. «[[И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|1905 год (1926)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Уладзімір Ленін|Уладзімір Ленін]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Канстанцін Ламака|Канстанцін Ламака]]''.. «[[1905 год (1926)|1905 год]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Голас душы (1949)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Ks. K. Stepovič]]''. «[[Голас душы (1949)|Hołas dušy]]», 1949 * {{Прапанаваны экспарт|Кат у белай манішцы (1942)}} 13.03.2026 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Кат у белай манішцы (1942)|Кат у белай манішцы]]», 1942 * {{Прапанаваны экспарт|Skarb (1927)}} 12.03.2026 ''[[Аўтар:Ян Васілеўскі (1885—1948)|Jan Wasileŭski]]''. «[[Skarb (1927)|Skarb]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)|Rodnaja mowa ŭ światyniach]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|А што далей? (Шыла)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Мікола Шыла|Мікола Шыла]]''. «[[А што далей? (Шыла)|А што далей?]]», 1948 * {{Прапанаваны экспарт|Ляля Мэнке (Луцкевіч)}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Ляля Мэнке (Луцкевіч)|Ляля Мэнке (Луцкевіч)]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Стагодзьдзе новага беларускага друку}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Вінцэнт Гадлеўскі]]''. «[[Стагодзьдзе новага беларускага друку|Стагодзьдзе новага беларускага друку]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|11 ліпеня (1930)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Ілары Барашка|Ілары Барашка]]''. «[[11 ліпеня (1930)|11 ліпеня]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытанне для дзяцей беларусаў]]», 1909 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Сымон Музыка (1925)}} 28.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Сымон Музыка (1925)|Сымон Музыка]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Лябірынты (1944)}} 26.02.2026 ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлаў Ластоўскі]]''. «[[Лябірынты (1944)|Лябірынты]]», 1944 * {{Прапанаваны экспарт|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Фадзей Руткоўскі|Fadziej Rutkoŭski]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Wincuk Marcinkiewicz]]''. «[[Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła]]», 1910 * {{Прапанаваны экспарт|Гудкі (1931)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Гудкі (1931)|Гудкі]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Сяргей_Замбржыцкі|Сяргей Замбржыцкі]]''. «[[«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа)]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Гірт з воўчага логу (1930)}} 19.02.2026 ''[[Аўтар:Яніс Райніс|Яніс Райніс]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Язэп Дыла|Назар Бываеўскі]]''.. «[[Гірт з воўчага логу (1930)|Гірт з воўчага логу]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|З літуанізмаў у беларускай мове}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[З літуанізмаў у беларускай мове|З літуанізмаў у беларускай мове]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Закаханая (Салагуб)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Алесь Салагуб|Алесь Салагуб]]''. «[[Закаханая (Салагуб)|Закаханая]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі]]», 1919 * {{Прапанаваны экспарт|Напор (1933)}} 15.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Напор (1933)|Напор]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Гапонъ (1909)}} 13.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Гапонъ (1909)|Гапонъ]]», 1909 * {{Прапанаваны экспарт|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)}} 11.02.2026 ''[[Аўтар:Пятро Мятла|Пятро Мятла]]''. «[[Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. «[[Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Гаўрыіл Сушкін|Гаўрыіл Сушкін]]''. «[[«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Адвечная песьня (1927)}} 08.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Адвечная песьня (1927)|Адвечная песьня]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|400-лецьце Літоўскага Статуту}} 06.02.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Шкялёнак|Мікалай Шкялёнак]]''. «[[400-лецьце Літоўскага Статуту|400-лецьце Літоўскага Статуту]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Zyla Karalewič (1937)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Сцяпан Васільчанка|Sciapan Wasilčenko]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zyla Karalewič (1937)|Zyla Karalewič]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|На рубяжы (1925)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[На рубяжы (1925)|На рубяжы]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Alenčyna wiasielle (1923)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|Андрэй Зязюля]]''. «[[Alenčyna wiasielle (1923)|Alenčyna wiasielle]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]», 1923 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 25.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Устаноўка (1930)|Устаноўка]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)}} 24.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)|Сшытак вершаў (1938—1946)]]», 1946 * {{Прапанаваны экспарт|На загонах (1928)}} 23.1.2026 ''[[Аўтар:Васіль Каваль|Васіль Каваль]]''. «[[На загонах (1928)|На загонах]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Сьцежкі-дарожкі (1928))}} 21.1.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Сьцежкі-дарожкі (1928)|Сьцежкі-дарожкі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Руска-беларускі слоўнік (1937)}} 20.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Руска-беларускі слоўнік (1937)|Руска-беларускі слоўнік]]», 1937 ---- {{справа|''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2012|2012]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2013|2013]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2014|2014]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2015|2015]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2016|2016]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2017|2017]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2019|2019]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2020|2020]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2021|2021]], ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2022|2022]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2023|2023]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2024|2024]]'' ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2025|2025]]''}} </div><noinclude>[[Катэгорыя:Шаблоны для галоўнай старонкі]]</noinclude> 7b0pi2s0novb9tgm1gx2dut56byqd9x 106 71697 281371 177381 2026-04-09T05:48:55Z By-isti 3554 281371 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[Пакрыўджаныя (1921)|Пакрыўджаныя]] |Language=be |Volume= |Author=[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі |Address=Менск |Year=1921 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=5 |Progress=OCR |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} 7bv3zww312a2xlglocy6stbod3gz0bh 104 71698 281372 175556 2026-04-09T05:49:45Z By-isti 3554 /* Праблематычная */ 281372 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="By-isti" /></noinclude><noinclude></noinclude> acrnibrfhc1iajefrnmn0cy293t6tuv 104 120524 281292 280807 2026-04-08T12:03:58Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281292 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}І непатрэбныя, як чужыя, сьлёзы туманілі вочы, Тамаш моргаў векамі, каб разагнаць іх па воку. А побач чуў сьвіст, лаянку, пракляцьце: {{Водступ|2|em}}— Пейце, пейце хутка кроўю будзеце плакаць. Вам гэта дарам ня пройдзе, тут вам не бальшэвія. {{Водступ|2|em}}Ды пэўне-ж падратуюць іх, падушаць. Шукаюць сабе гузака, Ці гэта мала нашаму брату і так дастаецца, — казаў Тамаш больш для таго, каб скрыць, каб заглушыць, мляўкае прыкрае пачуцьцё, сваю душэўную слабасьць і разлад. {{Водступ|2|em}}Як хто нажом ёрзаў па шкле, так адбівалася ў яго вушох дзікае скавытаньне абураных суседзяў. Нібы з ненароку, Тамаш усёй сваёй цяжкасьцю {{Абмылка|уступіў|ўступіў}} грубым ботам на лякіраваны камаш пузатага пана, які праз залатыя зубы шыпеў пракляцьці проста ў вушы Тамаша. Завыў, заенчыў з болю пан і накінуўся на Тамаша. {{Водступ|2|em}}— Хамскае рыла, хіба ня бачыш!? Чаго тут топчышся, вунь тваё месца з імі, бальшавікамі... {{Водступ|2|em}}— Паліцыя! Паліцыя! — пачуліся з усіх бакоў крыкі. {{Водступ|2|em}}У аднэй з вуліц паказаўся атрад коннай паліцыі, якая проста чгала на мітынгуючых. {{Водступ|2|em}}— Уцякайце, чэрці, чаго вы вароніце, — крычаў Тамаш рабочым, паказваючы на паліцыю. {{Водступ|2|em}}А на тротуарах шумна радаваліся: {{Водступ|2|em}}— Урэшце паліцыя. {{Водступ|2|em}}— Біце іх бальшавікоў. {{Водступ|2|em}}— Аратара лавіце.<noinclude></noinclude> t9oc3mmq4li4ezhm9hmzygstoqxu3lq 104 120525 281293 280808 2026-04-08T12:08:03Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281293 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Ад мітынгуючых аддзяліўся пажылы яўрэй і хацеў увайсьці на тротуар, але крамнік груба яго адпіхнуў нагой, бэсьцячы апошнімі словамі. {{Водступ|2|em}}Натоўп на плошчы захваляваўся. Паміж паліцыяй і мітынгуючымі завязалася кароткая тузаніна. У паветры мільганулі каменьні, паблісквалі шашкі паліцыянтаў. Крык, енк, заклікі, каманда. Народ кінуўся ўцякаць ва ўсе бакі. Чырвоны сьцяг зьнік. Паліцыя направа і налева рубала па ўцякаючым тупым бокам шаблі. Міма аслупеўшага ад жудаснага відавоку Тамаша беглі рабочыя з перапудам і нянавісьцю ў вачох. Вось прайшоў, хістаючыся, рабочы, прыціскаючы рукой чырвоную пляму на сівых валасох, а па загрубелых пальцах пацеркамі зьбягала кроў, водаль бегла жанчына, стогнучы, і працірала рукамі вочы, якія заплывалі крывёю ад раны на галаве. На плошчы там-сям валяўся аглушаны ці забіты; іншыя не маглі ісьці і паўзьлі па зямлі пад сьцены дамоў, размазваючы кроў па каменьнях. {{Водступ|2|em}}Пасмутнела ў вачох, занудзіла Тамашу. За што, за што, — зычэла ў вушох і пераходзіла ў лямант, у адчай. {{Водступ|2|em}}— За што? {{Водступ|2|em}}І перад ім вырастаў пытальнік, такі вялікі, быццам закруцістым сваім канцом чапляўся за яго малаледзтва, а вострым — прабіў сэрца. За што ён усё жыцьцё набіваў крывавыя мазалі. Ці не яго рукамі выгнаны гэтыя мураваныя вуліцы, {{перанос-пачатак|п=апра|к=нуты}}<noinclude></noinclude> 436kc8muv97xcu9vp6y18i85dilox4v 104 120526 281294 280809 2026-04-08T12:09:11Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281294 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=апра|к=нуты}} гэтыя паліцыянты, вымашчаны — кругом сьляды яго працы! {{Водступ|2|em}}— Дык за што яны рубаюць маю галаву, бы качан капусты, за што качаюся ў крыві па бруку, як конь ахвачаны?.. Дык вось яно як з нашым братам! {{Водступ|2|em}}Тамаш так праняўся ўсім бачаным, так аддаўся сваім пачуцьцям, што ўсёй істотай уцеляўся ў кожную ахвяру тэрору, перажываў іхную крыўду і мукі. Ён ня чуў, як прабягаючыя міма штурхалі і сьпіхалі яго з месца на месца. Тамашу здавалася, што ўсё акружаючае, усё паветра было прасякнута цярпеньнем і нянавісьцю, і яму цяжка было дыхаць, словы душылі ў горле. {{Водступ|2|em}}Увагу Тамаша зьвярнуў малады рабочы, які прабягаў праз плошчу. Відаць было, што юнак намагае на ўсе свае сілы, каб уцячы ад коннага паліцыянта, які гнаўся за ім, нарыхтаваўшы шашку да {{Абмылка|удару|ўдару}}. Месца паміж уцякаючым і даганяючым з кожным момантам скарачалася. Затаіўшы дыханьне, сачыў за імі Тамаш. Уцячэ, не дагоне, каб толькі да варот дабраўся, упэўняў сябе Тамаш. Аднак рабочы не дабег да сярэдзіны, а паліцыянт быў зусім недалёчка. Ня спускаючы з вока паліцыянта, Тамаш нагнуўся і гвалтоўна выдзіраў камень, абдзіраючы пальцы да крыві. У гэты час уцякаючы крута абярнуўся і спакойна, але з ёмкім размахам кінуў камень у напасьніка. Раптоўна апала шашка і з бразгам ударылася аб брук, {{перанос-пачатак|п=па|к=ліцыянт}}<noinclude></noinclude> c0p6mywv3q1hue1oajlg4bllbnic0wl 104 120528 281295 280824 2026-04-08T12:10:21Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281295 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=па|к=ліцыянт}} зашыпеў, завыў і аберуч хапіўся за калена, а конь устрымаў бег і шагам пайшоў у іншы бок. {{Водступ|2|em}}Аглядаючы пабоішча на пляцы, Тамаш згледзеў, як адзін з прыбітых крыху прыпадняўся. Увесь акрываўлены, здратованы, на чалавека не падобны выцягнуў руку, у якой трымаў шматкі чырвонага сьцягу і, махаючы ім, штось крычаў, заклікаў, пагражаў. {{Водступ|2|em}}Тамаш як-бы зразу збудзіўся з цяжкага сну. Думка «ратаваць, выручаць» балюча сьцебанула раз, другі. Гвалтоўна сарваўшыся з месца, бег Тамаш наўпросткі да чырвонага сьцягу. І вось ён бача ці яму здаецца, што яшчэ нехта бяжыць туды-ж, ды не адзін, а з усіх {{Абмылка|бокоў|бакоў}} і за ім бягуць, і разумее ён, што яны з іншай мэтай бягуць, хочуць яго папярэдзіць, бягуць, каб перашкодзіць, зьнішчыць, дабіць... {{Водступ|2|em}}— Не, сволачы, не даждаць вам, палопаюцца жылы вашы, — запальчыва гразіць Тамаш і бяжыць, бяжыць расхрыстаны, праставалосы туды, дзе бача толькі паднятую руку, конвульсыўна сьціскаючую шматкі чырвонага сьцягу. Вось яшчэ момант, руку працягнуць... ужо... маё... {{Водступ|2|em}}Але тут удар па галаве звалівае яго з ног. У вушах шум і звон, перад вачмі то чырвонае поле, то залацістая галоўка сына... Стараецца яшчэ што разглядзець, прыпомніць сабе, дзе ён, што з ім.<noinclude></noinclude> ajaqpqkp64e0m445xb7fg8518v5eph1 104 120529 281296 280825 2026-04-08T12:11:31Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281296 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>Дарма — чорная цяжкая заслона захінула сьвядомасьць. {{Водступ|2|em}}Ачуняў Тамаш ад вострага запаху, які балюча і шчакатліва калоў у носе — раскрыў вочы і пабачыў знаёмае акружэньне: шкляныя вокны, скураныя сьцены і таксама зыбае яго, як калісь чалавек... у белым дае нюхаць лякарства... Калі гэта ён бачыў? Ды вось, як укруціла раз яму нагу машына на электроўні, ехаў тады ў больніцу... Значыць, ён і цяпер у карэце хуткай дапамогі. Чуў боль у галаве, лапнуў рукамі і пераканаўся што ўся галава была абвязана. Пачаў успамінаць як гэта ён тут апынуўся. Мітынг, чырвоны сьцяг, кучаравая галава Франука, аптэка, грошы... Пашчупаў у кішэні ці ёсьць кашэль з грашымі. Няма. У другой кішэні нешта {{Абмылка|цяшкое|цяжкое}} — аказаўся камень. Сажмаў Тамаш камень у гарачай далані і падумаў: {{Водступ|2|em}}— Гэта я цябе, брат, на паліцыянта выдраў з бруку... А і лоўка той лучыў у калена... Першы гузак буржуям набіваем каменьнем... Так, так. {{Водступ|2|em}}І твар расплыўся ў спакойную радасную ўсьмешку. Аднак грошы згубіў, галава пашчапана, на зьмену ня трапіў, лякарства ня купіў ды і са службы могуць прагнаць. {{Водступ|2|em}}— Нічога! Няхай сабе... {{Водступ|2|em}}І зноў тая самая ўсьмешка. Тамаш чуў, што яго напаўняе ніколі ім не адчуванае радаснае задаваленьне, нібы ён нашоў нешта такое, што доўга, доўга шукаў, нібы памаладзеў, пакрапчэў, нібы зрабіў<noinclude></noinclude> l4wdkpmqipj6wcy12861oqe3obeunh2 104 120530 281297 281093 2026-04-08T12:20:31Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281297 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>такое, што яго будуць паважаць як таго аратара, а ў Франука ад зацікаўленасьці аж вочкі расшырыліся і ён спачуваючы любоўна галоўку туліць. {{Водступ|2|em}}— Чырвоны сьцяг, камень і кроў... {{Водступ|2|em}}Сказаў у голас і ў гэтых словах учуў асаблівую гармонію і моц. {{Водступ|2|em}}— Чырвоны сьцяг і камень! Сонца і сталь! {{Водступ|2|em}}Паўтараў Тамаш і цешыўся са слоў, а калі задаваленьне напаўняла паверх берагоў, дык яно сплывала спакойна радаснай усьмешкай. {{накіравальная рыса|5em}}<noinclude></noinclude> 1c8nszkcdocyiz9rrrhatwynfilutyy 104 120531 281298 280827 2026-04-08T12:21:20Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281298 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{ц|'''Прыгода'''}} {{Водступ|2|em}}Столяр Андрэй рашыў выкарыстаць сьвяточны дзень і схадзіць да сакратара гарадзкога раённага камітэту партыі. Адно, што мусіў занесьці яму партыйную літаратуру і матар’ялы, а пасьля меў пагутарыць, параіцца з ім аб рабоце сярод рабочых электроўні. Запакаваўшы старанна ў паперу невялікія брошуркі, выданьня КПЗБ і некалькі пісаных цыркуляраў, Андрэй палажыў пачак у бакавы кішэнь паліта і пайшоў да сакратара, які жыў на аднэй з рухлівых вуліц гораду. {{Водступ|2|em}}Ужо па дарозе Андрэй шкадаваў, што днём нясе ў кішэні гэтых 10—15 гадоў катаргі, Бяда, як кажуць, між людзьмі ходзе, можа прыстаць які «хвост», залезе ў кішэнь і тады не адкараскаешся. Хоць Андрэй быў легальны і ведаў, што за ім ня сочаць, аднак спадручней было-б пацемнаце, тым больш, што асьцярожнасьць у такіх выпадках неабходна. {{Водступ|2|em}}Найбольш трывожыла яго тое, што як пападзецца ён у лапы дэфэнзывы, дык прападзе пачатая ім работа на электроўні — заснаваньне {{перанос-пачатак|п=чырво|к=най}}<noinclude></noinclude> tepu2i7t7nwcvir5ycm5z46ir55i26z 104 120532 281299 280828 2026-04-08T12:26:28Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281299 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=чырво|к=най}} фракцыі. Ён з вялікім жарам і захапленьнем аддаўся выкананьню даручэньня дадзенага яму партыяй. Пашыраць уплыў компартыі, укараняць яе ідэі, а ў выніку няшчадная клясавая барацьба вось з гэтымі самымі, чыё панаваньне ён адчувае даколя на кожным кроку — такая работа была Андрэю па душы, запальвала і радавала, ня гледзячы на перашкоды і часовыя няўдачы. Неяк няясна, вобмацкам, бачком узлазяць рабочыя электроўні на рэволюцыйны шлях, а іншы так рване, разгоніцца, што ажно пераскоча на другі бок. Так было і з ім, Андрэем, пакуль ён ня стаў комуністым, Доўга брадзіў, шукаў выхаду з труднага жыцьця і не находзіў, і гаркату гэтага жыцьця часта-густа разбаўляў у гарэлцы. {{Водступ|2|em}}Іншая рэч цяпер, калі ён сьвядома ідзе па шляху барацьбы рабочае клясы, — ужо ён не якая-небудзь сьлімазарная пакута, а салдат рэволюцыйнай арміі, неразрыўная частка барацьбітоў Кітаю, ангельскіх вуглякопаў, маскоўскіх тэкстыльшчыкаў, і гэта напаўняе яго гонарам і адвагай. Яго сталярская душа ўжо ня нейкі там сьлёзны згодніцкі тон, ня тужлівы туман, а сталёвая воля, гартованная ў барацьбе, — яна пры кожным яго цьвёрдым кроку на асфальту гораду радасна зьвініць. Вось таму рэволюцыйная праца Андрэя сярод рабочых была яго кроўнай справай і дзеля таго ён з такім жарам аддаваўся гэтай справе і так любоўна наглядаў за процэсам усьведамленьня і актывізацыі рабочых.<noinclude></noinclude> q6rtwh466i8it0hywccpg6jpce5e00a 104 120533 281300 280829 2026-04-08T12:27:10Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281300 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Аддаўшыся цалкам сваім любімым думкам і абмазгоўваючы дэталі заснаваньня чырвонай фракцыі на электрастанцыі, Андрэй забыўся аб магчымай небясьпецы і прайшоў усю дарогу. Ужо пры доме, дзе жыў сакратар, ён заўважыў дакола асаблівае ажыўленьне. У варотах стаяла грамадка людзей і аб нечым горача разважала, людзі снавалі туды-сюды зацікаўленыя і абураныя, а ззаду за Андрэем бег пшодоўнік і паліцыянт. Каб не паказацца падазроным, Андрэй ужо не зьмяняў кірунку і ўвайшоў у вароты. У гэты-ж момант пачуў, як хлопнулі за ім жалезныя вароты і прагрымеў загад пшодоўніка. {{Водступ|2|em}}— Панове, ні зьмесца! Рэвізія! {{Водступ|2|em}}Усіх, хто быў у панадворку, паліцыянты пачалі зганяць у кучу, у той лік папаў і Андрэй. «Уліп-жа я нямінуча», — падумаў ён, і ўнутры запякло, зашчымела. Занылі, як у сырую пагоду, зажыўшыя раны, пабітыя паліцыяй у часе аднэй дэмонстрацыі. «Шэсьць гадоў катаргі, як плюнуць, вось табе і чырвоная фракцыя»! {{Водступ|2|em}}Хутка Андрэй пераканаўся, што пагоня была не за ім, — паліцыя не паднімала-б такі шум-тэрарам, арыштавала-б яго аднаго як гэта заўсёды робіцца. Аднак ад рэвізіі ня выкруціцца. Паліцыянты па чарзе вытрасаюць кішэні ва ўсіх прысутных і кожную дробязь старанна разварачваюць і разглядаюць. Вось яшчэ аднаго абшукаюць і возьмуцца за яго.<noinclude></noinclude> 2jqhd0dmq7if85mr56ej4188c3jrez9 104 120534 281301 280831 2026-04-08T12:32:15Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281301 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}«Вось табе і чырвоная фракцыя», — выстуквала ўсхваляванае сэрца. «Ды і шэсьць гадоў катаргі, дзела таксама відавочнае. І як па дурному ўліп». Андрэй аглядаўся дакола шукаючы ратунку, выхаду. Уцячы няма куды, бо панадворак як дно студні, у якой сьценкі з колькі павярховымі дамамі. «Ды што шэсьць, я гатоў дванаццаць годзікаў адседзець, толькі каб пасьля, як організую чырвоную фракцыю. То-ж работа пачала там добра разгортвацца. Нашую літаратуру чытаюць і перадаюць, а той чарнявы добры хлапец...» І Андрэй ізноў забыўся аб усім на сьвеце і перанёсься думкамі на электроўню, пачаў снаваць пляны. {{Водступ|2|em}}— Прошэн пана... — перабіў салодкія думкі Андрэя паліцыянт і ўраз-жа пачаў запускаць рукі ў кішэні, спачатку ў нагавіцах, піджаку, камізэльцы і вось ужо шукае ў паліце. {{Водступ|2|em}}— Пяруна на вас няма, перашкаджаеце абмазгаваць справы, — ледзь у голас не сказаў Андрэй, але ўраз-жа ачуняў і асьвядоміў сабе, перад якой пагрозай стаіць. Тух, тух — біла кроў у вушах, біла гвалтоўна з напружанай растаноўкай. Андрэю дзіўным здавалася, што паліцыянт не адчувае ўдараў сэрца, то-ж яно Андрэю проста-такі грудзі друзгоча, разрывае. {{Водступ|2|em}}Паліцыянт вынуў пачак з літаратурай, трымае яго ў аднэй руцэ, а другой лапае па дну кішэні, каб чаго не асталося. Вось ужо маніцца {{перанос-пачатак|п=разьвяр|к=нуць}}<noinclude></noinclude> ltguffv715os8oahwax0579awo329ec 104 120535 281302 280832 2026-04-08T12:38:31Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281302 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=разьвяр|к=нуць}} пачак, вось ужо захрусьцела папера пад пальцамі... {{Водступ|2|em}}— Ёсьць! Рэнцы до гуры! — крыкнуў здаволена пшодоўнік, які абшукаў франтаватага ягомасьця, і паклікаў паліцыянта. {{Водступ|2|em}}Аддаўшы Андрэю пачак, паліцыянт зрабіў пад казырок і адыйшоў да свайго начальства. {{Водступ|2|em}}Аказалася, што ў гэты двор ускочыў злодзей, які ўкраў у старой пані нейкую дарагую рэч, якую, Андрэй ня цікавіўся — быццам вырваў кольчык з пуха ці гадзіньнік сарваў з ланцужком... {{Водступ|2|em}}Андрэю было не да злодзея, ён стараўся бардзей распутацца з усёй гэтай паганай прыгодай. Праз {{Абмылка|накалькі|некалькі}} мінут, ідучы па ўсходах на чацьвёрты паверх да сакратара, Андрэй з тым-жа захапленьнем вёў далей свае разважаньні аб заснаваньні чырвонай фракцыі на электроўні. {{накіравальная рыса|5em}}<noinclude></noinclude> e855pmg9s7re7ju8wgahmzlemcph4vw 104 120537 281303 280834 2026-04-08T12:42:18Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281303 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{ц|'''Нямая барацьба'''}} {{Водступ|2|em}}Рабочы квартал. Субота. Акружком партыі — Мірэк, Ігнат, Жэня, Абраша і Тодэк — сабраўся ў памяшканьні Ходаша. Гэта было адзінае памяшканьне, дзе можна было яшчэ сабрацца, — усе іншыя былі расконсьпіраваны, і за імі сачылі шпікі. {{Водступ|2|em}}Дэфэнзыва напружыла ўсе сілы, каб параліжаваць дзейнасьць організацыі компартыі, якая, з свайго боку, мобілізавала ўсе сілы, выкарыстала ўсе магчымасьці для разгарненьня аднэй з сваіх важнейшых кампаній. Белы тэрор бушаваў ва ўсю. Павальныя ператраскі, масавыя арышты, за найменшае падазрэньне арышт, а там катаваньне, калецтва, нялюдзкі зьдзек, патайнае забойства, якія на офіцыяльнай мове называюцца «самагубствам», ці «забойства пры ўцёках». {{Водступ|2|em}}Трэба было мець надзвычайна разьвітую асьцярожнасьць і консьпірацыйнасьць, трэба было ўжываць увесь спрыт, развагу і стойкасьць, каб ня ўскочыць на зуб дэфэнзыве, каб не пахіснуцца пад ударамі белага тэрору. {{Водступ|2|em}}Кожны падпольны работнік, нясучы страшэнна цяжкую і трудную, але радасна-бадзёрую {{перанос-пачатак|п=адказ|к=насьць}}<noinclude></noinclude> ibvgs27gq9kc2a5lkbgtwhtef45r0o6 104 120538 281304 280835 2026-04-08T12:43:04Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281304 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=адказ|к=насьць}} за рэволюцыйную справу, жыў у гэты час {{Абмылка|ўсёй|усёй}} сваёй нэрвовай сыстэмай, жыў надзвычайна напружаным трывожным жыцьцём. Мусіў пільна сачыць за ўсім вакольным, за кожным сваім рухам, сваім словам, кожны момант быць гатовым прыняць удар дэфэнзывы. У такім жыцьці тая ці іншая нэрва, нацягнутая да апошняй меры, ня вытрымлівала і рвалася незаўважана і бяз болю. І толькі пасьля, калі спадала гарачковасьць і ўлягалася ўздыбленая энэргія, парваная нэрва балесна напамінала аб сабе і парушала гармонію організму. {{Водступ|2|em}}Падпольнік у фашыцкай {{Абмылка|Польчшы|Польшчы}} рызыкуе сваім жыцьцём, ён жыве як-бы ў ваеннай абстаноўцы. Аднак, нельга раўняць перажываньні падпольнага работніка з перажываньнямі ў часе вайны. Там адвага, страх і мэта фізычнага зьніштажэньня ворага ў адкрытым баі. Тут усе гэтыя пачуцьці таксама ёсьць, толькі значна больш складаныя. У падпольнага работніка пераважае барацьба самай топкай і вострай зброяй — думкай ці, так сказаць, барацьба душэўна-ўмысловая, барацьба за ідэолёгію, за настрой мас, за ўплыў над імі, ідзе змаганьне нутром, моцай розуму, трываласьцю нэрваў. Кожны крок падпольніка павінен быць асьцярожны, як кошкі, і сьмелы, як ільва. Кожны падпольнік нясе ў сабе найкаштоўнейшае зерне ўзятае з рэволюцыйнай сусьветнай скарбніцы, і мусіць яго пасеяць сярод шырокіх мас ды так, каб многавокі і многавушны вораг загадзя не адабраў.<noinclude></noinclude> ajt1y9iugyehhhghagpowkstqp6jjtf 104 120539 281305 280836 2026-04-08T12:45:32Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281305 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>Не аддаць гэтае зерне, хоць-бы вораг хацеў разам з жыцьцём яго вырваць, бо ворагу ня сьмерць твая патрэбна, а іменна тое чарадзейскае зерне бальшавізму! І мэта дэфэнзывы паляваць, вылоўліваць, настаўляць сеткі і пасткі, жудаснымі нялюдзкімі мукамі з кроўю, з енкам вырываць гэтае зерне з нутра рэволюцыянэраў. {{Водступ|2|em}}Пры такіх абставінах паседжаньне АК павінна было мець шпаркі тэмп і праходзіць пры найбольшай асьцярожнасьці. Бяз лішняй траты часу прыступілі комуністыя да абгаварэньня спраў. Праца адбывалася організавана і паводле строгага пляну. Кожны разгортваў думкі толькі па чарговым пытаньні дня. Думкі ўсіх працавалі гармонічна і разьвіваліся ў адным пэўным кірунку. Кожная думка {{Абмылка|узважана|ўзважана}}, адмерана. Словы, як цэгліны, прымяркоўваліся адно да аднаго, старанна клаліся ў парадак і зацэмантоўваліся пастановай. Нягодныя словы адкідаліся, як брак. Ішла пільная, але організацыйна вытрыманая будова рэволюцыйнай барацьбы, вырастала зграбная сыстэма мэтодаў працы на бліжэйшы час. {{Водступ|2|em}}Але давясьці паседжаньне да канца не ўдалося. {{Водступ|2|em}}У пакой увайшоў узброены паліцыянт-пшодовнік. {{Водступ|2|em}}Гэта было так нечакана і раптоўна. {{Водступ|2|em}}Уся плянавасьць і гармонія паседжаньня, як бомбай, узарваны. Нібы цягнік у сваім шалёным імпэце раптам згубіў рэйкі пад коламі.<noinclude></noinclude> qamn9ovhnp99ll23l5scvhpoapknpfn 104 120541 281306 280839 2026-04-08T12:55:47Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281306 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Гэты гвалтоўны перабой плыні думак комуністых выявіўся ў гарачковых чырвоных плямах, альбо ў пыльнай бледнасьці на іх тварах. {{Водступ|2|em}}Аб тым, як трымацца, што далей рабіць, кожны бліскавічна рашаў па-свойму, адкідаў адзін проект за другім і хоць не глядзеў на паліцыянта, каб ня выдаць сябе, аднак украдкай сачыў за найменшым яго рухам. {{Водступ|2|em}}Паплылі, замітусіліся крывавыя вобразы дэфэнзывы. {{Водступ|2|em}}Ні адзін з іх носіць сьляды яе лап. {{Водступ|2|em}}Інстынктыўна кожны шукаў вокам пазьдзіраныя пазногці і ад гэтага прыкра-гідкія пальцы Мірэка. На зьмену жудасьці і разладу думкі выступала трывога, — усё больш балюча ўдаралі пытаньні. {{Водступ|2|em}}А што будзе з працай? Як з організацыяй?? А сувязі??? {{Водступ|2|em}}І мімаволі ўзрокі комуністых сустрэліся. На гэтыя пытаньні ў іх вачох быў настойлівы адказ пытаньнем. {{Водступ|2|em}}Дык што цяпер рабіць? {{Водступ|2|em}}Жэня, прыгнуўшы кучаравую галаву ў цені каштанавых валасоў, давала бліскучыя знакі вачмі, каб скочыць на паліцыянта і пакончыць з ім, а дрыготкія яе пальцы нэрвова выяўлялі бязвыходнасьць становішча і сваю гатоўнасьць. Яе заклік у гэтую часіну быў вельмі актуальны і прывабны — ён сярод мінутнай дэзорыентацыі і няпэўнасьці<noinclude></noinclude> p3x7z1m480jo3d3mw29rqmgndh9zwex 104 120542 281307 280840 2026-04-08T12:57:47Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281307 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>комуністых пачаў заваёўваць прыхільнасьць. Першы далучыўся Ігнат. Гэты вясковы гэркулес сьціснуў сківіцы, разьдзьмуў ноздры і, як раздражнены бык, глянуў спадылба на Абрашу, у якога непаслухмяныя дрыготкія рукі даволі неконсьпірацыйна згортвалі запісаныя карталюшкі са стала. {{Водступ|2|em}}Аднак пшодовнік трымаўся так, што большасьць комуністых параканалася ў тым, што нападаць на яго заўчасна, што ёсьць маленькая надзея на іншы выхад, у якім менш рызыкі і менш для іх страты. {{Водступ|2|em}}Паліцыянт, увайшоўшы, адразу ня скеміў, што трапіў на паседжаньне комуністых. Ня было яму прычын так думаць. Стукаўся, дзьверы былі адчынепы; субота, прышоў у хату яўрэя, магчыма, што госьці... сьвяткуюць... {{Водступ|2|em}}Увайшоўшы, адразу запытаўся, хто тут гаспадар Ходаш, якому ён прынёс ад політычнай паліцыі нейкую паперыну. Ходаш вышаў з суседняга пакою. Гм, а чаму ён не з гасьцьмі, цюкнула паліцыянту. Тут кінуўся яму ў вочы і зьбянтэжаны Абраша. Прыгледзеўся да грамады. Ёсьць ня толькі хрысьціяне, але нават і вясковы тып. Даўжэй затрымаў узрок на Ігнату. Лішня панурай выдалася яму фігура Жэні. Усе чамусьці сядзяць за пустым сталом, а той паперкі хавае. І ўсё гэта дзеецца ў Ходаша, які замешаны ў політыцы. І вось тут наляцела пшодовніку шматабяцаючая думка: комуністыя. Пагладзіў вусы, штучна непатрэбна адкашляўся, патупаў на месцы.<noinclude></noinclude> 1wi50dnv2kr7u928ylkpnxke88avtvt 104 120543 281308 280841 2026-04-08T13:21:16Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281308 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Дык якую вы мне паперку хочаце даць, — запытаў Ходаш голасам, які выяўляў душэўны непакой, хоць ён намагаўся надаць яму натуральнасьць. {{Водступ|2|em}}Пшодовнік не адказаў, сеў з павагай за стол, палажыў на каленях портфэль і пачаў у ім капацца... Відавочна было, што, перабіраючы паперкі, ён адначасна наглядаў за прысутнымі, што шукае ён не паперы да Ходаша, а адказу, што яму тут рабіць. {{Водступ|2|em}}Першай яго пастановай было спытаць ува ўсіх дакуманты і перапісаць іх. {{Водступ|2|em}}Але гэтага мала; ад начальства ня толькі будзе падзяка, а можа нават уляціць, што ў такі «гарачы» час выпусьціў такіх важных птушак. А птушкі, відаць, не абы якія, важныя. {{Водступ|2|em}}І рашыў: арыштаваць! {{Водступ|2|em}}У зьвязку з гэтым пшодовнік, зрабіўшы міну на твары, быццам нешта пільнае ўспамінае, падняў галаву і пачаў нібы ад няма чаго рабіць аглядаць прысутных, каб ацаніць іх «важнасьць» і адпорнасьць пры арышце. Маючы набітае вока ў так званых вывротовых справах, ён ня мыляўся ў характарыстыцы кожнага. Верхаводам вызначыў ён Мірэка, а Тодэк, Ходаш, Абраша таксама «фігуры» і ад Мірэка не адстануць — пойдуць на пралом і гатовы на ўсё. Не спадабаўся паліцыянту і вялізны кулак Ігната, што так дэмонстрацыйна красаваўся<noinclude></noinclude> n4cdunimweapi847ufbbxyi34beg9cp 104 120544 281309 280842 2026-04-08T13:21:56Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281309 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>на стале. Жэня, відаць, запальчывая і можа нарабіць шмат клопату, {{Водступ|2|em}}Наогул, самахоць яны не здадуцца, гэта зусім ясна, і рызыка тут немалая. {{Водступ|2|em}}Агледзеў і памяшканьне, як стратэг поле бойкі. Другі паверх, адно акно, але двое дзьвярэй — месца нявыгоднае, шмат можа ўцячы. {{Водступ|2|em}}Усе перажываньні прысутных мерыліся сэкундамі. Думка бліскавічна зьмянялася думкай, вырасталі новыя пляны і проекты, перарашаліся пастановы — ішла зацятая, не на жыцьцё, а на сьмерць, нямая барацьба паміж паліцыянтам і комуністымі. {{Водступ|2|em}}У кожнай мазгавой каморачцы паліцыянта ішло змаганьне паміж зьвярыным страхам парад сьмерцю і павабамі тых нагарод і кар’еры, якія чакалі за ўдалы арышт. {{Водступ|2|em}}Кожны комуністы стараўся, наколькі ўмеў, манэўраваць у барацьбе і трымацца грамады... Комуністыя былі вельмі азлоблены апошнімі бесьперастаннымі ўдарамі па іх організацыі і ў даным выпадку кожны цьвёрда наважыў ужыць усе меры і сродкі, каб выратаваць хоць частку акружкому. {{Водступ|2|em}}Калі паліцыянт шукаў паперыну, комуністыя ня ведалі, дагадваецца ён пра што-небудзь ці не, і ўсе стараліся выглядаць спакойнымі і незацікаўленымі аб тым, што каля іх адбываецца. Тодэк зрабіў рух нібы пазяхае, Абраша калупаў, пад пазногцем, толькі Жэня выразна выяўляла свой штурмовы {{перанос-пачатак|п=на|к=строй}}<noinclude></noinclude> cqrpb9otb8aw8ys0k0gl28vgyz4mmgk 104 120545 281320 280843 2026-04-08T13:48:11Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281320 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=на|к=строй}} і гэтым рабіла ня мала клопату таварышом, якія баяліся яе самастойнага выступленьня. Доўгі, калючы, загадваючы ўзрок Мірэка крыху яе ўціхамірыў. Але Мірэку гэтае напружаньне волі, гэты радыё-загад ня мала каштаваў — ён намерыўся ацерці пот, але тут-жа пасьпяшыў схаваць скалечаную дэфэнзывай руку, бо ў гэты момант на яго глянуў паліцыянт, які не прапускаў ніводнага руху комуністых. {{Водступ|2|em}}Пшодовнік перадаў Ходашу паперыну і сказаў расьпісацца ў атрыманьні, а сам, расьпёршыся на стале і, нагла гледзячы ў вочы Мірэка, Ігната і Тодэка, сказаў, крывячы рот іроніяй. {{Водступ|2|em}}— Ну што-ж шабасуеце разам з жыдамі? {{Водступ|2|em}}Гэты зварот, які выразна казаў, аб чым думае вораг, прымусіў усіх комуністых схамянуцца і быць напагатове, што выклікала паміж імі маленькае замяшаньне і што не прайшло міма вока паліцыянта. {{Водступ|2|em}}Пан пшодовнік набіраўся рашучасьці, ён усё больш нахабна стараўся злавіць узрок прысутных, провокуючы іх на гэта рознымі спосабамі, асабліва пільна ўглядаўся на Тодэка. Мірэк заўважыў, што паліцыянт пазнаў яго таварыша, што ён ня раз памыкаўся пачаць гутарку з Тодэкам, але, відаць, баяўся выдаць перад комуністымі свае думкі, баяўся іх нападу. Тодэк, відаць, таксама {{Абмылка|успомніў|ўспомніў}} сваё знаёмства з паліцыянтам, бо яго рухі зрабіліся кантаватымі і неспакойнымі — ён грыз пазногці,<noinclude></noinclude> 8qqlv009esxtzi40owmhir3hjbmdpj4 104 120546 281310 280844 2026-04-08T13:30:07Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281310 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>расшпільваў то зноў зашпільваў жакетку, урэшце нагнуўся і пачаў правіць шнуркі ў камашах. {{Водступ|2|em}}Хутка ўсе комуністыя ясна ўбачылі, што паліцыянт апазнаў іх таварыша, усе яны разумелі, што, мабыць, цяпер не абойдзецца бяз гвалту, а можа і сьмерці... {{Водступ|2|em}}Зноў Жэня памыкаецца яднаць каля сябе на наступленьне, але тут яе конкурэнтам выступіў Ігнат, які нядвузначна даваў зразумець таварышом, што ўжо час пачынаць. Кроў яму ўдарыла ў твар, зачырванеўся па вушы, вочы палыхалі, набраклі жылы, усёй сваёй паставай ён быў гатоў да скоку. {{Водступ|2|em}}Мірэк і Ходаш былі яўна проціў такога несваячаснага паўстаньня. {{Водступ|2|em}}Тодэк здэзорыентаваны. {{Водступ|2|em}}Абраша выразна трусіў. {{Водступ|2|em}}Паліцыянт заўважыў рознабой у комуністых, наважыўся выкарыстаць спагадны яму момант і пачаць наступленьне. У яго ўжо гатоў і плян нападу: адойдзе да выхадных дзьвярэй, накіруе рэвольвэр і кожнага, хто памкнецца ўцякаць ці напасьці на яго, — класьці трупам. Трывожыла толькі няпэўнасьць, што рэвольвэр можа хібіць, альбо куль ня хопіць. {{Водступ|2|em}}Ён схаваў расьпіску Ходаша, многазначна крэкнуў, адышоў ад стала і меркаваў так стаць, каб усіх мець перад сабой. Зноў прамацаў поглядам мускулы і здольнасьць да барацьбы кожнага комуністага. Эх, будзе зараз жніво, — радаваўся ў<noinclude></noinclude> krhtjt0td746jyvvt9xtxrtxrak0exo 104 120547 281311 280845 2026-04-08T13:32:03Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281311 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>душы пшодовнік, — толькі, каб усё абмазгаваць і не спудлаваць {{Абмылка|ў|у}} чым, бо справа вельмі сур’ёзная і небясьпечная. Для большай пэўнасьці і для постраху на другіх можна, а то нават і трэба, застрэліць каго-небудзь, хоць-бы гэтага чырвонамордага вяскоўца. Забойства надасьць нават больш геройства і важнасьці ўсяму выпадку, скажа, што бараніўся, ратуючы інтарэсы Рэчыпосполітай. Пасьля выстраліць у паветра раз-другі, гэтым стэрорызуе іншых, а тут і паліцыя падбяжыць, і ўсё будзе ў парадку. {{Водступ|2|em}}Позыцыя, занятая паліцыянтам і яго нахабнае абыходжаньне набліжала момант разьвязкі. У хаце запанавала жудаснае маўчаньне. Усе сядзелі нярухомыя, кожнаму здавалася, што чуў стукат сэрца сваіх таварышоў, чуў рух яго думак. Кожны сьпешна мобілізаваў усю сваю сілу і рашучасьць. Ішоў маўклівы падзел роляй. Мірэк павінен быў першы даць знак пачынаць. Кожны адзін аднаго ў момант зразумелі, усе зрабіліся аднадумцамі, зрабіліся організаванай сілай. {{Водступ|2|em}}Парушыў адзінства толькі Абраша. Страх, які ён нядаўна перажываў, як у прорву зьнік, але ён ня жыў трывожнымі перажываньнямі таварышоў, не запальваўся іх вагністымі думкамі. Абраша адчуваў сябе ўжо арыштаваным і заняўся сваімі клопатамі, стараўся лучыць момант, каб зьнішчыць запіскі, дзе было некалькі прозьвішч і адрасы. Абраша стаў цяжарам і перашкодай комуністым у шалёным імпэце іх перажываньняў.<noinclude></noinclude> psi5hwevj0m6rvajozlaoz96d2dfpgc 104 120548 281312 280846 2026-04-08T13:32:47Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281312 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Так! — адазваўся паліцыянт сярод глыбокага маўчаньня. Гэта быў як-бы ўдар каменя па ваконнай раме — шкло зазьвінела, але ня трэснула. {{Водступ|2|em}}Зазьвінелі, ускалыхнуліся думкі комуністых, усіх узрокі перасякліся ў вачох Мірэка. Мобілізаваная энэргія прабівалася наверх — кожны рух, кожны подых, пастава, узрок — усё крычала: трэба пачынаць, час ужо! {{Водступ|2|em}}— Так! — нечакана для сябе бахнуў Ігнат, нібы рэха паліцыянту. Усе ледзь зварухнуліся з месца, нібы пачуўшы кароткі ўдар электрычнага току. {{Водступ|2|em}}Пшодовнік крутым рухам хапіўся за месца, дзе вісеў рэвольвэр. {{Водступ|2|em}}Напружаньне сярод прысутных дайшло да кульмінацыйнага пункту. {{Водступ|2|em}}Пшодовнік адразу адчуў на сабе ўзрокі ўсіх комуністых. Вочы комуністых залпам стралялі перапоўненымі пачуцьцямі. Ні то няпэўнасьць, ні то млоснасьць пачала данімаць пшодовніка — яго рука застыгла на ручцы рэвольвэра. {{Водступ|2|em}}Мірэк, ледзь-ледзь захоўваючы спакой, пайшоў паволі да печкі і, такім чынам, апынуўся ззаду паліцыянта. {{Водступ|2|em}}Вочы Ігната перабягалі з чорнага кабура рэвольвэра на вазоны і вагі ад насьценнага гадзіньніка; на яго чале сіняватымі вузельчыкамі выступілі жылы. {{Водступ|2|em}}Тодэк устаў, залажыў глыбока рукі ў кішэні і ўпарта глядзеў на ворага. Уся яго пастава {{перанос-пачатак|п=выклі|к=кала}}<noinclude></noinclude> 9wvleotwgsp3gqxhoeii8q5133ihi10 104 120549 281313 280847 2026-04-08T13:34:12Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281313 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=выклі|к=кала}} на схватку, а моцна сьціснутыя сківіцы выяўлялі цьвёрдую рашучасьць. {{Водступ|2|em}}Жэня злоснай усьмешкай як-бы провоцыравала паліцыянта, каб пачынаў. {{Водступ|2|em}}Абраша штось насьвістваў, каб заглушыць шастаньне паперак, якія ён {{Абмылка|ў|у}} кішэні рваў і мянтусіў. {{Водступ|2|em}}Ходаш абапёрся аб вушак дзьвярэй і запытаў звонка: {{Водступ|2|em}}— А што яшчэ ад мяне трэба? {{Водступ|2|em}}Паліцыянт зразумеў, што ўсё ўжо прапала, ён пачуў, як яго халадком пачаў абвяваць страх, а за плячыма зрабілася так прыкра, несамавіта, што на гвалт хацелася іх куды схіліць, прытуліць. Парыўчае наступленьне комуністых прымусіла яго да абароны, якую ён стараўся прыкрыць густой скорагаворкай. {{Водступ|2|em}}— Ой, час мне ўжо, панове, ісьці. Якая гэта гадзіна: палова дзесятай. У мяне яшчэ некалькі спраў. Вы, здаецца, у мяне нешта пыталіся? — зьвярнуўся ён да Ходаша. {{Водступ|2|em}}— А нічога важнага, — адказаў той флегматычна і адышоў ад дзьвярэй, як-бы кажучы: каціся ты ўжо кілбасой. {{Водступ|2|em}}— Трэба сьпяшацца. Давідзэньня, панове! — і жвава панырнуў у дзьверы. {{Водступ|2|em}}Усе ўздыхнулі з палёгкай. Пасьля колькі хвілін напружанай душэўнай барацьбы чулі сябе ўшчэнт змучанымі.<noinclude></noinclude> g9y6o2eeh24baldo8rrh95oss438qo9 104 120551 281314 280850 2026-04-08T13:34:39Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281314 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Нехта сказаў: «Ну, хлопцы, шпарчэй вымятайцеся, а то аблава на нас нямінуча». {{Водступ|2|em}}Праз колькі хвілін пакой апусьцеў. {{Водступ|2|em}}Пасьля аказалася, што Ходаш, не прычыніўшы шчыльна дзьверы ў калідоры, запёр замок, ад чаго і здарыўся перабой у паседжаньні АК. {{накіравальная рыса|5em}}<noinclude></noinclude> 5jbprtdk0g4ezpcfrnufd05kpbtw2ur 104 120552 281315 280851 2026-04-08T13:37:55Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281315 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{ц|'''Нягоднае'''}} {{Водступ|2|em}}Буйна хвалюецца рэволюцыйная ніва на Заходняй Беларусі. {{Водступ|2|em}}Вялікае крывавае жніва мае дэфэнзыва. Няма тэй фабрыкі, вёскі, дзе-б ні было двух трох мучальнікаў за вызваленьне Беларусі. Няма тэй фабрыкі, вёскі, якая-б не стагнала! {{Водступ|2|em}}Эх, хутчэй-бы час расплаты! {{Водступ|2|em}}Арыштаванага, перанёсшага найтанчэйшыя, найстрашнейшыя фізычныя мукі ў дэфэнзыве, пераводзяць або ў вастрожную больніцу, або ў вастрог. Тут доўгія гады прыходзіцца цярпець цяжкія перажываньні, душэўныя мукі. {{Водступ|2|em}}Хто, як не рэволюцыянэр, урастае такімі раскідзістымі і глыбокімі карэньнямі ў масы, у жыцьцё, а вось яго сілком, гвалтам выкрываюць з найдаражэйшага акружэньня, ад блізкай удзячнай працы, пазбаўляюць свабоды рухаў, кідаюць у каменны мяшок на монотоннае, дзіка-рэжымнае, напоўгалоднае бытаваньне, на прымусовую бясчыннасьць, {{Водступ|2|em}}Паміма сваёй волі чалавек уваходзіць у нутро пускае поўным ходам сваю мазгавую машыну, {{перанос-пачатак|п=ня|к=ўстрымана}}<noinclude></noinclude> g6bn99pzol03yko7jm8dps0awh1x8ia 104 120553 281316 280852 2026-04-08T13:40:09Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281316 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=ня|к=ўстрымана}} буяюць лёгкакрылыя думкі-лятункі, якіх нічым не падняволіць. На ўсе падзеі і праявы шырокага сьвету рэагуеш толькі, ці пераважна, сваімі думкамі, моцай сваіх перажываньняў. {{Водступ|2|em}}Той, хто не трэніраваў сваіх думак, а больш займаўся фізычнай працай, вельмі цяжка звыкаецца з астрожным жыцьцём. Шмат хто ня можа асіліць, апанаваць наплыў сваіх думак, ня можа вытрымаць, здужаць цяжар і складанасьць перажываньняў і канчае самагубствам, або вар’яцее. Быў выпадак, што адзін селянін, засуджаны на дзесяць гадоў у адзіночку, ня вынес адзіноцтва, запаліў сяньнік і сьпёк сябе жыўцом на ім. {{Водступ|2|em}}Няма мабыць такога месца на сьвеце, дзе было-б уціснута столькі трагічных гісторый, самых складаных і глыбокіх чалавечых пачуцьцяў ды перажываньняў, як у камеры астрогу. Камера астрогу ў Заходняй Беларусі, апрача ўсяго гэтага, яшчэ фабрыка, дзе вырабляецца для буржуазіі сьмертаносная атрута — рэволюцыйная сьвядомасьць. {{Водступ|2|em}}Але здараецца і так, што ў камеры, у сям’і політвязьняў знаходзіцца часамі грунт, на якім узрастае нягоднае і шкоднае. Крутая зьмена жыцьця, абмежаванае, замкнутае існаваньне, провокацыйная політыка адміністрацыі, цяжкія астрожныя абставіны ўносяць часамі разнабой у сужыцьцё політвязьняў, выклікаюць няпрыемныя, нетаварыскія выхадкі паасобных таварышоў. Зразумела, што руку ў гэтым прыкладае дэфэнзыва, што яна<noinclude></noinclude> 6th2hbsqdmxjw486bondz3xujububbx 104 120554 281317 280853 2026-04-08T13:40:47Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281317 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>вельмі старанна кідае зерне і ўзрашчвае тое нягоднае ды шкоднае. Але і тут жалезная воля партыі найчасьцей рве провокатарскія сеткі, адсякае руку дэфэнзывы і зьлітоўвае яшчэ мацней у адну сям’ю палоньнікаў капіталу. {{Водступ|2|em}}У камеры політычных павятовага астрогу ў горадзе В. грамадка політвязьняў сядзела ўжо гадамі. Збольшага яны ўжо прывыклі, атупелі ад зьдзеку і самаволі адміністрацыі, да смуроду ражак, голаду, клапоў і рознага бруду. Адно, што ўсе востра адчувалі, — гэта бязупынную патрэбу вырвацца на волю. Кожная вестка а партыі, а барацьбе на так званай волі хвалявала іх да глыбіні душы, перапаўняла гарачымі пачуцьцямі. Гэта былі моманты ня сьвята і ўрачыстых задаваленьняў, але моманты гарту рэволюцыйнай думкі, набіраньне сіл на трываласьць і стойкасьць, каб ня толькі адседзець свае гады, зноў стаць у шэрагі барацьбітоў, але каб вясьці барацьбу на кожным кроку з бязупынна наступаючай адміністрацыяй. {{Водступ|2|em}}Ад дружнага колектыву камеры адставаў Мэтак, — сядзеў ён ужо колькі месяцаў, аднак ні з кім яшчэ ня зжыўся, трымаўся адасоблена, замкнутым у самым сабе. Таварышы выкарысталі ўсе спосабы, каб дазнацца аб Мэтаку ўсе падрабязнасьці, дакапацца прычын яго панурасьці, якая часамі пераходзіла нават у варожыя адносіны да іх. Ведалі толькі, што ён быў страшэнна зьбіты ў дэфэнзыве. Трапіў да іх у камеру ўвесь у ранах,<noinclude></noinclude> luozhulacwadt01ur80wy1gvahtqdir 104 120556 281318 280855 2026-04-08T13:46:16Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281318 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>пляваў крывёй. Дапамогу і ежу таварышоў адкідаў, відавочна марыў сябе голадам, калупаў свае раны. {{Водступ|2|em}}Мэтак часта буяніў з адміністрацыяй, за што адсіджваў у карцары, заўсёды стараўся правіннасьці таварышоў па камеры прыняць на сябе і нёс за гэту кару з нейкім схаваным задаволеньнем, выносіў за ўсіх ражкі, прыбіраў камеру. Таварышы ня раз чулі, як Мэтак начамі варочаўся на пасьцелі, апанаваны думкамі, а раніцой на падушцы бачылі сьляды сьлёз. Не пераставаў дабівацца, каб яго пасадзілі ў адзіночку. Таварышы бачылі, што ён перажывае якісь душэўны непакой, але дзеля таго, што не маглі знайсьці прычын, дык прыпісалі ўсе дзівосы Мэтака нэўрастэніі, прыпісалі вынікам катаваньня дэфэнзывы. {{Водступ|2|em}}Па сутнасьці справа стаяла так. Калі Мэтак на першым допыце з абурэньнем адмовіўся выказаць сваіх таварышоў і адкінуў усе ласыя абяцанкі, яго завялі ў дэфэнзыўную катоўню. Гэта быў спэцыяльны пакой з прыладамі катаваньня ахвяр капіталу. У адным кутку была жалезная печка для награваньня шомпалаў і цэглаў, якія тут-жа валяліся. Вісеў прыбіты да столі блёк з вяроўкамі для падвешваньня, пры сьцяне — шырокі тапчан, невялікі столік, у шуфлядзе якога ляжалі шпількі для забіваньня пад пазногці і драўляныя дубчыкі для закладваньня між пальцамі. У кутку валялася брудная, карузлая гунька, якой укручвалі галаву,<noinclude></noinclude> 3tapu59tc55a6u2fqjhmwtz6ah684f6 104 120557 281319 280856 2026-04-08T13:47:19Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281319 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>каб ня чутна было крыку і енку катаваных, апрача таго, пакой быў без вакон і ўвесь абіты тоўстым лямцам. Пабачыўшы ўсё гэта і сьляды крыві на ўсім, Мэтак здагадаўся, што яго тут чакае, і рашыў ня здацца, — ён пачуў вострае жаданьне фізычнага зьнішчэньня ворага. Не чакаючы, пакуль пачнуць катаваць, Мэтак раптам кінуўся на дэфэнзыўшчыкаў і пачаў Іх раскідаць па пакоі. Напад зьнянацку і разьяраная сіла Мэтака так зьбянтэжыла дэфэнзыўшчыкаў, што ён іх даволі лёгка зьбіў з ног і асіліў. Мэтак мог зрабіць спробу ўцячы, але думка яго працавала ў адным кірунку: зьнішчыць гэтых жывадзёраў, буржуазных гіен. Ён, як ашалёны, біў іх чым папала і як папала, кусаў зубамі, адрываючы кавалкамі вопратку і мяса. Урэшце падасьпеўшыя паліцыянты скруцілі да сінякоў Мэтака ланцугамі ды вяроўкамі і пачалі нялюдзкі зьдзек. Разважна, мэтодычна, з асалодай адзін спосаб катаваньня замянялі другім. {{Водступ|2|em}}Мэтак ня помніў, калі страціў прытомнасьць, Прачнуўся ад страшнага болю — ад уколаў шпількамі пад пазногці. {{Водступ|2|em}}— Прабудзіўся, — сказаў адзін кат. {{Водступ|2|em}}— Ну, дык можна далей, — заўважыў другі. {{Водступ|2|em}}І пачалі зноў... {{Водступ|2|em}}Мэтак траціў прытомнасьць штораз надаўжэй. {{Водступ|2|em}}Вось чуе ён, быццам у цяжкім сьне, як у летаргу, ні то ўдары цьвёрдай гумай па галаве, ні то {{перанос-пачатак|п=ка|к=паньне}}<noinclude></noinclude> 668s9xalk405aw4jwsjd8m0ymkosoxl 104 120558 281321 280857 2026-04-08T13:59:25Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281321 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=ка|к=паньне}} халоднай вады чуе нібы далёкі сіпаты голас-загад: {{Водступ|2|em}}— Кажы, Сёмка комуніст? {{Водступ|2|em}}І раптам шум, сьвіст, гоман, хохат заглушылі ўсё, хоць у катоўні, апрача паліцыянта ды аднаго шпега, больш нікога няма — паліцыянт сонны разьлёгся на стале, а шпег, разьмерна зацягваючыся папяроскай, кратаў вуснамі — відаць, нешта казаў, але Мэтак яго ня чуў. У носе грызла газа і да нудоты душыў яе смурод — відаць, улівалі праз нос. Паволі і шпег, і паліцыянт, і ўсё ў пакоі пачалі круціцца і нікнуць у імгле, быццам Мэтак апускаўся пад ваду і чым глыбей, тым цямней, тым цяжэй яму рабілася. Як ні намагаўся, каб павязаць думкі, каб валодаць сьвядомасьцю — ня меў сіл, не хапала волі. Гойдаўся ў бязьмежнасьці сярод шуму і скавытаньня. {{Водступ|2|em}}— Няўжо звар’яцею, няўжо ня вытрымаю... {{Водступ|2|em}}І ўспомніўся Мэтаку яго таварыш, калісь быў, як дуб, здаровы, жыцьцярады, а цяпер, выпушчаны з дэфэнзывы, стаў мэлянхолікам. Такі сьмяхотны, непатрэбны, прыкры... І зноў натуга ўсіх сіл, усёй сьвядомасьці, каб не падацца, проціставіцца тэй страшной небясьпецы, каб разагнаць дакучлівы туман у вачох, шум у вушах. «Няхай заб’юць, але каб не звар’яцець. Мушу, павінен захаваць яснасьць думак...» {{Водступ|2|em}}— Кажы, Сёмка комуніст?<noinclude></noinclude> k2qypyr7o50ikizaev3s2onrconbpbp 104 120560 281323 280859 2026-04-08T14:10:06Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281323 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}І дэфэнзыўшчык, учапіўшыся ў валасы Мэтака, біў галавой аб падлогу ўтакт сваіх запытаньняў. Ад самага нязначнага руху галавы Мэтак адчуваў цэлую гаму боляў у мазгох. Мэтаку здавалася, што на сьвеце больш нічога ня існуе, як толькі гэты клубок зматаных мук, болі... {{Водступ|2|em}}— Кажы, Сёмка комуніст? {{Водступ|2|em}}— Комуніст, комуніст... — дайшло да мутнай сьвядомасьці Мэтака і моцна яго ўстрывожыла. З вялікай натугай пачаў зьбіраць думкі, прыслухоўвацца, і яму здалося, што едзе ён у поезьдзе, а шалёны бег колаў выстукваў — комуніст, комуніст, комуніст... {{Водступ|2|em}}Ня раз яшчэ мучылі Мэтака, каб вырваць у яго прызнаньне, але ён атупеў да катаваньняў, страшэнна саслабеў, выглядаў напоўпрытомным вельмі часта млеў. {{Водступ|2|em}}Трапіўшы ў астрог, Мэтак праз якісь час набраў сіл, пакрапчэў. Як праз сон, пачаў успамінаць, што з ім было ў дэфэнзыве. Першым чынам стараўся даведацца, ці арыштаваны Сёмка і гэтым праканацца, выказаў ён свайго лепшага таварыша і сябру ці не. Але ніхто яму нічога дакладнага і пэўнага сказаць ня мог. Мэтак аддаўся сваім затаеным думкам і самотным перажываньнямі. {{Водступ|2|em}}— Няўжо я мог выказаць! Як гэта магло здарыцца: здрадзіць партыі, закапаць дарагога Сёмку... То-ж ён мяне дурнога малога выратаваў, калі мяне, пастушка, укусіла гадзіна — прыліп быў, як<noinclude></noinclude> l4gvfp5hs6srto8t5ah2ugciowb6cr9 104 120562 281324 280864 2026-04-08T14:10:43Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281324 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>п’яўка, да раны і высмактаў атруту. Ён мяне запаліў агнём барацьбы і гартаваў, усьведамляў у політычных спрэчках, а тут на табе: Мэтак выдаў, Мэтак провокатар. А чым давядзеш, што я нявінны, што я ня сумысьля выказаў, ды хоць-бы і давёў, дык усё роўна веры мне ўжо няма, бо пасьлізнуўся. Які-ж я да чорта рэволюцыянэр, калі нават мог падумаць, што можа лепш выдаць, як звар’яцець, а тым больш калі выказаў. Магчыма, што доўгія гады адданай барацьбы і змылі-б гэтую пляму. Але дзякуй за ласку, кожны дзень несьці такі цяжар, заўсёды адчуваць скрытае недавер’е і асьцярогу таварышоў. Не, я ўжо прапашчы чалавек. Нават мая асаблівая стараннасьць і адданасьць да працы можа выклікаць у партыі падазронасьць, што ці ня маю я іншай думкі, карэньні якой у тэй ганебнай пляме, якую нічым ня вытравіш, нічым не замажаш, якая на кожным маім добрым учынку будзе іржой напамінаць, што я калісь ня вытрымаў, што я рэволюцыянэр не да канца, што паміма самых шчырых жаданьняў магу зноў пахіснуцца... Вось цяпер у мяне самыя шчырыя і крыштальныя думкі і з поўнай сьвядомасьцю ганьбую свой учынак, аднак, тое, што сталася, падрывае давер’е да мяне ў мяне самога. Мала, што я цяпер гатоў на сьмерць, каб акупіць сваю здраду, гатоў усё сваё жыцьцё, усе надзеі, усё найдаражэйшае, наймілейшае кінуць у агонь барацьбы, ну, а што з гэтага? А хіба-ж я інакш<noinclude></noinclude> 2ps2yfbejzcrkubmu7byaow1lbipnu9 104 120563 281325 280865 2026-04-08T14:11:12Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281325 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>думаў перш, чым трапіў у дэфэнзыву! Проста роспач агортвае. Чую, што тут ня ўсё ў парадку. Ці не ашукваю я сябе, быццам я яшчэ рэволюцыянэр, бальшавік? Здрадзіў партыі, ня маю пэўнасьці за сябе, кожная старонка майго жыцьця з тэй праклятай плямкай, ну хіба такія могуць быць у партыі? Рэч бясспрэчная, што я ў сетках дэфэнзывы, ды што ў сетках — сеткі можна парваць, разгрызьці, вырвацца. Дэфэнзыва ўпусьціла ў організм, у кроў сваёй атруты, і вось яна разьядае няверай усё нутро маё, атручвае сэрца, сушыць мазгі. Я дзіўлюся, як гэта таварышы не здагадваюцца, што я ня іх, што я шпег, дэфэнзыўшчык. І як ім забаліць, запячэ, калі даведаюцца, хто я, даведаюцца, як я іх ашукваў. Не! Далей так трываць няможна, годзе іх ашукваць і няма патрэбы сябе мучыць — усё роўна няма ані выхаду, ані ратунку. Трэба канчаць. Але зноў-жа самагубствам давядзеш, што не барацьбіт, а дрэньства, кісель і што нічога дзіўнага, што такі гніляк мог выказаць. А гэта самае страшнае. Вось ты, гад, паспрабуй усю сваю энэргію, кроў і розум аддаць справе рэволюцыі, паспрабуй агнём барацьбы выпаліць тую іржу на душы, паспрабуй памерці стойкім барацьбітом, паспрабуй прайсьці ўсе калючкі і перашкоды, усё жыцьцё цярпець, змагацца, перамагаць. Гэта адно, а другое можа я ўсю гэтую бяду сам выдумаў, бо дзе доказы, што я выказаў, здрадзіў...<noinclude></noinclude> fdidcr0sszwti5u1374c9rokad58goe 104 120564 281326 280866 2026-04-08T14:13:24Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281326 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Так мучыўся Мэтак сярод сваіх цяжкіх перажываньняў, сярод трывог і здагадак, востра прыслухоўваўся і пільна сачыў, каб даведацца, што робіцца з Сёмкай. Прайшлі месяцы, а Сёмкі ў астрозе ня было і ніякія чуткі аб ім не даходзілі. Мэтак пачаў супакойвацца, паправіўся здароўем і пакрыху насьміхаўся над сваімі здрадамі. {{Водступ|2|em}}Ажно аднаго вечара ўвялі ў камеру зьбітага да поўсьмерці Сёмку. Выявілася, што ён быў арыштаваны хутка пасьля Мэтака і да гэтага часу ў дэфэнзыве яго мучылі і выпытвалі. Трымалі Сёмку дзеля таго доўга, бо ён стаяў цьвёрда, адпорна і нічога не казаў, а дэфэнзыва ведала, што ён мог-бы ім шмат цікавых рэчаў расказаць. {{Водступ|2|em}}Мэтак прыпаў да ложка, дзе ляжаў Сёмка і, цалуючы яго рукі ды крывавыя плямы на вопратцы, надрываўся ад енкаў і галашэньня. Ажно прыкра было таварышом прысутнічаць пры такой жаласьлівасьці таго, хто павінен сябе трымаць у руках нават на сьмерць ідучы, а то рассупоніўся, як баба на хаўтурах. {{Водступ|2|em}}Мэтак ужо хацеў быў прызнацца перад усімі, хто ён — хай яго судзяць, даб’юць ці загадаюць, чым-небудзь загладзіць свой учынак. Але не хапала адвагі, а галоўным чынам шкадаваў Сёмку — гэта для яго, зьняможанага, быў-бы гібельны ўдар, апрача таго, можа арышт Сёмкі ёсьць выпадковы, бо ня можа быць, каб ён, Мэтак, мог выказаць гэтага дарагога таварыша ды прыяцеля,<noinclude></noinclude> iubht2j74qzq6ko8zhnwzekfi12tu3d 104 120565 281327 280867 2026-04-08T14:15:49Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281327 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>каб ён, Мэтак, быў прычынай гэтых ран, крыві і мук... {{Водступ|2|em}}Мэтак з нявольніцкай пакорай служыў Сёмку, чым мог і як умеў, угадваў на паўслове кожны яго рух і, як адданы сабака, не адыходзіў ад ложка да позьняй ночы, хоць усе ўжо ляглі спаць. Заснуў і Сёмка. {{Водступ|2|em}}Ноччу крык аднаго таварыша абудзіў усю камеру. Выявілася што Мэтак павесіўся на {{Абмылка|ремяні|рэмяні}} і ўжо страціў прытомнасьць, але пражка адарвалася, ён сарваўся і, падаючы, абудзіў аднаго таварыша, які і падняў трывогу. Доўга не маглі прывесьці Мэтака да памяці, а калі ачуняў, дык адвярнуўся да сьценкі і, не адказваючы на пытаньні таварышоў пралежыў цэлы дзень, толькі скрогат зубоў ды глыбокія ўздыхі казалі, што няўдалы самагубца перажывае цяжкі час. {{Водступ|2|em}}Дрэннае пачуцьцё перажываў і Сёмка. У дэфэнзыве ў часе допытаў яму сказалі, што яго выказаў Мэтак. Абставіны так склаліся, што словы дэфэнзывы пацьвярджаліся, і Сёмка, чым далей тым больш, пераконваўся што яго выказаў улюбёны прыяцель. Асабліва лішняе чулае спатканьне і намер кончыць самагубствам зусім упэўнілі Сёмку, што дэфэнзыва сказала праўду. Была толькі адна засьцярога: ці Мэтак выказаў пад біцьцём, ці ён зьяўляецца запісным провокатарам. Каб дайсьці праўды, Сёмка надумаў прыкінуцца, што нічога ня ведае і не здагадваецца, надумаўся сачыць. Яму<noinclude></noinclude> 5sco918wwj0y3uird42j37v9yb0j3wa 104 120566 281328 280868 2026-04-08T14:18:36Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281328 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>было крыўдна да сьлёз за свайго сябра. Так-жа яны дружна прадавалі, дзяліліся самымі затаёнымі думкамі, радасьцямі і няўдачамі, колькі вострых, рызыкоўных хвілін перажылі разам, неразрыўна зьліліся душой, маніліся разам рэволюцыю рабіць, расьцярушваць панскую окупацыю, а тут маеш табе... {{Водступ|2|em}} «Зразумела шю дапамаглі яму зьвіхнуцца фашызм, дэфэнзыва», разважаў Сёмка — «а ўсё-такі Мэтак свалата, дуплё гнілое. Вось білі і мяне, а ці я падумаў, ці заікнуўся аб такіх рэчах. Ламаны грош яму цана. Толькі ў такіх абставінах чалавека можна пазнаць». {{Водступ|2|em}}Хутка Сёмка пераканаўся, што а провокатарстве ня можа быць і гутаркі. Мэтак проста-ткі спаткнуўся на шляху барацьбы, ня вытрымаў спробы і цяпер відавочна шкадуе. Гэта выклікала ў Сёмкі як-бы незадаваленьне ці расчараваньне — цяпер ён ня можа выцяць з усёй сілай па Мэтаку, як па сваім заклятым ворагу, каб разгрузіць тое набалеўшае, накіпеўшае на душы. Сёмка пачуў, як ён моцна азлоблены і як глыбака пагарджае свайго сябру. Дагаджваньне і пакорлівасьць Мэтака выклікалі агіду ў Сёмкі. Мэтак дзяліўся з ім сваёй ежай, папяросамі, рабіў за яго работу па камеры, Калі на 1-е мая Сёмка праз акно камеры махаў чырвоным сьцягам і крычаў лёзунгі да вулічнай дэмонстрацыі, дык на допытах адміністрацыі, хто гэта рабіў, Мэтак узяў віну на сябе і за гэта панёс кару. У {{перанос-пачатак|п=ад|к=каз}}<noinclude></noinclude> gkh8xcr2qcn9vohy1qb49cvhd7f06h9 104 120567 281329 280869 2026-04-08T14:19:21Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281329 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=ад|к=каз}} на шчырыя, а часамі праз меру лісьлівыя адносіны Мэтака, Сёмка меў непаўстрыманае жаданьне чым-небудзь дапячы свайму сябру, зрабіць якую-небудзь скрытую няпрыемнасьць. У адсутнасьці Мэтака часта-густа абгаварваў яго перад таварышамі, а пасьля ўпікаў і лаяў сябе і даваў абяцанкі пакінуць гэтую шальмоўскую тактыку. Аднак астрожныя абставіны, дзе, як кажуць, варышся ў сваім соку, зварочвалі Сёмку на папярэдні шлях. Ён заводзіў гутарку аб тым, як катавалі ў дэфэнзыве, аб провокатарах і партыйнай здрадзе, граміў і ганьбаваў нястойкіх партыйцаў, а пры гэтым цешыўся з душэўных мук і конфузу Мэтака, што ўчыняў яму сваёй гутаркай. Наогул-жа ў вочы Сёмка са сваёй ахвярай стараўся быць, як і перш, добрым прыяцелем і дружным таварышом, бо ведаў, што такія лагодныя адносіны больш мучаць Мэтака. {{Водступ|2|em}}Але хутка гэты моральны зьдзек над Мэтакам перастаў задавольваць Сёмку, ён разважаў: адарваны ад работы, ад партыі, паўжыцьця адабралі ў дэфэнзыве, у баку заўсёды коле, засудзяць на гадоў шэсьць-восем у астрог, — але дзе ж мне, хваравітаму, вытрымаць столькі гадоў. А ўсё дзякуючы яму, сябру дарагому, пастараўся, свалата. {{Водступ|2|em}}Пасьля такіх разважаньняў ахоплівала жаданьне зрабіць Мэтаку якое зло, балючую няпрыемнасьць, зрабіць адкрыта, каб ён адчуў, што гэта ад яго, Сёмкі, што гэта заслужаная адплата за здраду, за<noinclude></noinclude> jrpx32iobh1iuj6ozpqq46y9m7y3ss1 104 120568 281330 280870 2026-04-08T14:19:56Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281330 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>ўсе злыбеды, якіх ужо не абмінеш, не паправіш. І дзеля таго, што бег дакучлівых думак ня меў сіл знайсьці іншы кірунак, што жаданьні ня мелі выхаду, Сёмка адчуваў, што яго апаноўваюць дрэнныя пачуцьці, пачуцьці помсты і нянавісьці, якія ў любы момант могуць прарвацца паміма яго волі і выліцца ў нешта нізкае, злачыннае, нявартае рэволюцыянэра. {{Водступ|2|em}}Мэтак цярпліва пераносіў усе моральныя мукі, пераносіў, як пакуту, як кару за свой учынак. Кожны дзень прыносіў які-небудзь выпадак, што з болем напамінаў яго «шальмоўскі ўчынак». Мукам гэтым ня было канца, вось чаму старая рана ня толькі не гаілася, але ўсё больш крывавілася. Камера рабілася да немагчымасьці цеснай і душнай, жыцьцё — цяжкім і непатрэбным. {{Водступ|2|em}}«Жыць так даўжэй ня хопіць сіл», разважаў з сабой Мэтак, «усяму ёсьць мера і свой канец, вось у гэты канец я ўжо ўпёрся. Таварышы кажуць, што плян маіх уцёкаў роўназначны самагубству. У гэтым я з імі згодны, але ня ўдасца ім мяне стрымаць. Яшчэ дзень, другі — і ўсё будзе падрыхтавана. Жывым ня здамся, а калі вырвуся на волю, давяду, што я магу і хто я». {{Водступ|2|em}}Аднак зьдзейсьніць свой плян яму не ўдалося. За дзень да яго ўцёкаў чыноўнік з астрожнай канцылярыі прынёс ліст у камеру і сказаў. {{Водступ|2|em}}— Тут з вас нехта напісаў ліст да судзьдзі сьледчага, а адрасу зваротнага няма, не напісаў — ад<noinclude></noinclude> n0d4x3329233mcmrh20xytewf1g4gn0 104 120570 281331 280872 2026-04-08T14:20:42Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281331 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>каго. Хіба ня ведаеце, што гэткіх пісем ня прымаем. {{Водступ|2|em}}Ліст кінуў на стол, а сам вышаў. У камеры ўсе былі зьдзіўлены, што ніхто не бярэ ліста. Пастанавілі расьпячатаць і прачытаць. У лісьце быў данос аб тым, што Мэтак зьбіраецца а такой-та гадзіне ўцячы. Трывога і абурэньне агарнула ўсіх вязьняў. {{Водступ|2|em}}— Хто? — кожны пытаў вачыма прысутных сярод грознай маўчанкі. {{Водступ|2|em}}— Я данёс на яго, бо ён мяне выказаў у дэфэнзыве, — сказаў панура Сёмка і пальцам ткнуў на Мэтака. {{Водступ|2|em}}Ня здолелі апамятацца таварышы ад гэтай навіны, як Мэтак з асьцервяненьнем накінуўся на Сёмку і пачаў біць яго па твары зьлева на права. Сёмка не даваў ніякага адпору, не захінаўся ад удараў, як-бы біцьцё было яму прыемна. {{Водступ|2|em}}— Бі, браток, бі, вінны я, ашалеў ад нянавісьці, бі... — і сьлёзнымі вачмі Сёмка маліў дараваць яму. {{Водступ|2|em}}Таварышы кінуліся бараніць. Але пакора Семкі ўраз-жа раззброіла раптоўны выбух злосьці Мэтака. Схапіўшы кволага Сёмку ў свае жалезныя абнімы, Мэтак насіў яго па камеры, аціраў сьлёзы, туліў, як дзіця, і прыгаварваў. {{Водступ|2|em}}— Даруй, {{Абмылка|родненьнкі|родненькі}}, я вінны, а ня ты. Свалата я, кулі варты. Але я не хацеў выказаць, ты-ж мяне ведаеш, ня мог я так зрабіць... ня ведаю, як сталася. Кулі я варты...<noinclude></noinclude> gqy7zus0fpstdj1wnna1omwajtly3p9 104 120571 281332 280873 2026-04-08T14:21:31Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281332 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}І хоць пабратэрску яны абнімаліся і іхныя сьлёзы пакуты, каяньня ды любасьці зьліваліся ў адно, аднак, недзе глыбока ў іхнай падсьвядомасьці быў вопадзь, муту ад мінулага, была лёгкая каламуць і гарката на душы. Адзін і другі нават у пачатку выбуху іхнай узварушанасьці адчувалі, што мала дараваць адзін аднаму, што перад імі ляжыць доўгі шлях, на якім яны павінны акупіць перад партыяй свае ўчынкі, і ў кожным іх слове, руху, на пагляд скіраванымі адзін да аднаго, чулася мальба заклік да прысутных таварышоў, якія, апусьціўшы вочы, стараліся не глядзець на чулую сцэну. Не па сабе было таварышом, не самавіта сябе яны адчувалі, нібы хто ў вуха плюнуў, нібы паміж імі і тымі двума прабегла, як кажуць, чорная кошка. І кожны з іх сур’ёзна і спачуваючы разважаў: трэба тым, хто спаткнуўся, памагчы, трэба іх выручаць. {{Водступ|2|em}}Праз якісь час політычныя вязьні гэтай камеры, дзе адбыліся апісаныя выпадкі, даведаліся, што дэфэнзыва, каб скрыць сапраўднага провокатара, пусьціла чуткі, што Сёмку выказаў Мэтак. {{накіравальная рыса|5em}}<noinclude></noinclude> 73w733cztv8o6uwjyy8o22gquzl0hov 104 120572 281333 280874 2026-04-08T14:22:02Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281333 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{ц|'''На вуліцы'''}} {{Водступ|2|em}}У каморку з прысьлепаватым акном бадзёра ўвайшла вучаніца — падлетак. {{Водступ|2|em}}— Чаму, мамулька, сёньня так рана? — і дзяўчынка кінула кніжкі на палічку, што вісела на сьцяне падвязаная шпагатам. {{Водступ|2|em}}— Здарылася, дачушка, тое, чаго я баялася. Прагналі. Ня можаш, кажуць, ты спраўляцца з машынай. Колькі дзесяткаў гадоў, цэлы век працавала, а цяпер калі выціснулі ўсе сілачкі прагналі. {{Водступ|2|em}}Плакала кабеціна моўчкі — не галасіла, толькі час ад часу змахвала з бледнага касьлявага твару буйныя, ціхія сьлёзы. Ад гэтага ў беднай каморцы, куды нават і сонца ніколі не заглядае, стала яшчэ больш бедна і панура. {{Водступ|2|em}}Ну, што-ж. Не пайду ў школу, пашукаю заработкаў. А плакаць, мамулька, ня трэба. Мне здаецца, што я вельмі лёгка знайду службу. А галоўнае што за навуку ня трэба будзе столькі плаціць гэта-ж мы столькі грошай туды запрапашчываем. {{Водступ|2|em}}— Ты, Маня, яшчэ маладая, ты не разумееш таго, што перад намі галодная сьмерць. Я {{перанос-пачатак|п=зьнядужэ|к=лая}}<noinclude></noinclude> ghg2bkc5knjxv8c0c6thgfpdwklvqaq 104 120573 281334 280875 2026-04-08T14:23:56Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281334 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=зьнядужэ|к=лая}} і хворая — няма сіл, няма моцы чапляцца за жыцьцё-быцьцё, змагацца з ліхам. А ты, зеляніна, кволае стварэньне, толькі і ведаеш: дай. Вось я меркавала: падвучу, хутчэй станеш на ногі. Ну, а цяпер што рабіць — проста галава ходырам ходзіць {{Водступ|2|em}}— Нічога, матулька, страшнага. Я ўжо не такі зломак, як табе здаецца. Пайду куды на фабрыку — ты-ж таксама яшчэ дзяўчынкай стала служыць, Толькі вось на фабрыцы крыўдзяць, дык можа лепш у магазын які прыстроіцца, каб прадаваць, гандляваць, угаварваць пакупцоў — гэта так лёгка і весела. Ды нарэшце я ўмею падлогі мыць, пыл сьціраць, дык у пакаёўкі пайду. Я і бяз гэтага ўсё думала кінуць вучобу, бо моташна мне было дзындыкі біць у той час, калі ты, матулька, на фабрыцы душышся ад тытунёвага пылу. {{Водступ|2|em}}Гэтай ноччу не магла заснуць маці. Вясёлыя запэўненьні і лятункі Мані на фоне чорнае будучыні і вакольнай галечы яшчэ больш надавалі жалю і пякучай болі. Усплылі таксама яе юнацкія гады, калі яе сірату, пуцатую чорнавокую дзяўчыну прынялі на тытунёвую фабрыку. Колькі было радасьці і гордасьці называцца работніцай, працаваць разам са сталымі, побач з афабрычанымі, загартаванымі працай і барацьбой рабочымі, атрымліваць пэнсію... {{Водступ|2|em}}Агіднай, бруднай плямай усплылі ўспаміны аб прычэпках і лапаньнях старшага майстра, яго<noinclude></noinclude> m296vaxfdyokclcj6yy3ub70cis90mw 104 120574 281335 280876 2026-04-08T14:24:26Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281335 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>гвалтах. За супраціўленьне выгнаў быў з фабрыкі на вуліцу. А вуліца ліпучымі гразкімі рукамі цягнула ў бруд, у п’янства, распусту. Дык мусіла вярнуцца, аддалася на зьдзек і паняверку. Тыя мінулыя жудасныя пачуцьці цяпер ізноў ажылі. Ізноў сьмярдзючыя агідныя рукі вуліцы з усіх цёмных куткоў сквапна працягваюцца, прагнуцца схапіць самае найдаражэйшае, наймілейшае яе дачку Маню. {{Водступ|2|em}}Не, яна не аддасьць Мані. На ўсё пойдзе, да апошніх сіл будзе біцца, на дно сэрца схавае гэтую выпешчаную радасьць, хай бяруць з сэрцам, з жыцьцём. Не, яна сваёй дачкі не аддасьць для вуліцы. Маню могуць узяць толькі мёртвую. Яна сама заб’е дачку, а не аддасьць. {{Водступ|2|em}}— Мама, матуленька — пачулася тут-жа з цемнаты. {{Водступ|2|em}}— Га? Што? Гэта ты, Маня? {{Водступ|2|em}}— Я. {{Водступ|2|em}}— Ты што-ж ня сьпіш? {{Водступ|2|em}}Маня ўпала на калені перад ложкам маці і ўтуліўшы твар у падушку захліпвалася ад гвалтоўнага плачу. На доўгія допыты і супакойваньні ўрэшце праз плач адказала мацеры: {{Водступ|2|em}}— Вучыцца хачу, мамачка, вучыцца... {{Водступ|2|em}}Гэтыя словы дачкі, для якой маці аддала ўсё жыцьцё, усе надзеі, выклікалі напружаньне ўсіх яе пачуцьцяў, усёй энэргіі і здатнасьці. Гэтае напружаньне, дайшоўшы да кульмінацыйнага пункту,<noinclude></noinclude> k4mb1058r11vksnjsvun8o3we0ehp3c 104 120575 281336 280877 2026-04-08T14:24:59Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281336 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>запаланела нечаканай рашучасьцю. Маці нашла выхад з цяжкага становішча, гэта быў выступ на крутой пахілай роўніцы; на гэтым выступе яна з дачкой можа супыніцца, набраць сіл і зноў выкараскацца наверх. Яна як-быццам абудзілася ад цяжкага сну. І цяпер зусім спакойна, як-бы нічога ня здарылася, уціхамірвала Маню, казала, што яна будзе вучыцца і надалей, бо маці надумала сабе службу — будзе зарабляць. Няхай дачка ідзе спаць, бо заўтра раненька трэба ў школу, яна таксама хоча рана ўстаць, каб памыць бялізну, бо ўжо колькі часу ня мыта. {{Водступ|2|em}}Іх жыцьцё як-бы зусім не зьмянілася. Маці выходзіла кудысьці кожны дзень, як казала на заработкі — быццам хадзіла прыслужываць у багатую яўрэйскую сям’ю. Прынасіла крыху грошай, часамі рознай ежы. Маня і далей старанна вучылася і расла на прыгожую дзяўчыну, прынамсі, так мацеры здавалася. Мала таго, Маня вельмі спрытная, дасьціпная дзяўчына: вось яна ўжо нават зарабляе — дае лекцыі. А там памаленьку і стане самастойным чалавекам. {{Водступ|2|em}}Атрымаўшы першую плату, Маня ішла вечарам дадому, адчуваючы сябе сапраўдным героем. Ад наплыву здаволеньня і радасьці ёй хацелася нешта зрабіць такое, што крута вырвалася-б у бок, за межы яе звычайнай жыцьцёвай сьцежкі. Ішла яна дадому з процілежнага канца гораду, дарогі было ня мала, так што збытак энэргіі выкарыстоўваўся<noinclude></noinclude> sqqekicvrkynpiz98lhi4xmix770602 104 120576 281337 280878 2026-04-08T14:25:43Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281337 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>на доўгі падарож. А калі ўспомніла хворую і зьнябыткаваную маці, дык і зусім уроўнаважылася. Пра матку напомніла ёй жабрачка, якая ішла перад ёй. Кожная старэнькая, забітая кабеціна выклікала ў Мані параўнаньне з яе маткай, выклікала жаль і спачуваньне. {{Водступ|2|em}}— Вось дам колькі грашакоў гэтай убогай — ніколі ня прыходзіцца дарыць жабракоў. — І яна прысьпешыла крок, каб дагнаць жабрачку. {{Водступ|2|em}}{{Абмылка|Аданак|Аднак}}, наблізіўшыся, Маня раптам спынілася: жабрачка ў яе выклікала прыкрую падазронасьць. Адстаючы на колькі крокаў, Маня потайкам ступала сьледам за гэтай кабецінай, якая па дарозе вымольвала падачкі ў прахожых. Недалёка ўжо ад дому Мані жабрачка ўвайшла ў цемень варот высокага мураванага дому. Маня, прытуліўшыся да сьцяны, чакала. Урэшце кабеціна са зьвязаным у хустку клумкам выйшла з варот — гэта была тая жабрачка, але яна ўжо цяпер мела іншы выгляд, выгляд мацеры Мані. {{Водступ|2|em}}Прышоўшы дамоў Маня, каб ня лішня хвалянаць і крыўдзіць маці, цераз сілу трымалася з выгляду спакойна, дзякавала яе сардэчна за самаахвярнасьць, патульна песьціла і прыгортвала да сябе схудалую, вінаватую, маўклівую ад сораму, а такую дарагую і добрую сваю матулю. {{Водступ|2|em}}— Ня трэба, родненькая, гэтак болей. Ня шукай на вуліцы зьмілаваньня. Пакінь, матулька — угаварвала ласкава дачка, а ў самой надрывалася<noinclude></noinclude> m9imi4rp38aj8nzqwxf4rsopeqvuo1m 104 120577 281338 280879 2026-04-08T14:27:32Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281338 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>ў сярэдзіне ад унутранага рыданьня, ад таго, што прыдзецца разьвітацца з вучобай, што трэба, урэшце, самой брацца голымі рукамі за жыцьцёвыя калючкі. {{Водступ|2|em}}Хоць Маня атрымала яшчэ некалькі ўрокаў, але трудна было пражыць на гэтыя мізэрныя грошы. А сталай службы яна ніяк не магла дабіцца — у горадзе не такія, як яна, без работы гібеюць. Кіраваць гаспадаркай іхнай каморкі пачала Маня. Яна клапацілася аб тым, каб было што перакусіць, каб было чым абараніцца ад халадэчы, адным словам усе клопаты, усе сілы і энэргію трэба было накіроўваць на тое, каб захаваць дыханьне, каб змагацца з павольным ціхім заміраньнем. {{Водступ|2|em}}Вось трэба Мані з другога канца гораду ісьці дадому. Яна мае некалькі грошаў у кішэні. Пачынаецца доўгае разважаньне аб тым, сесьці ў аўтабус ці пяхтурою сыпаць. На вуліцы вельмі гразка, чаравікі цякуць, могуць у гразі падэшвы адваліцца, можна прастыць, захварэць, а гэта ўжо найгоршая бяда, нарэшце ўжо позна, маці яшчэ нічога ня ела, дый па вуліцы цяпер ісьці паскудна — чапляюцца, прыстаюць, ганьбяць... {{Водступ|2|em}}— Лепш паеду — рашае Маня. Плаціць за білет і сьціскае ў кулачку апошні маленькі грошык, але ён ёй здаецца такім вялікім, важкім, адчувалым. {{Водступ|2|em}}Біліся дзьве жанчыны ў цісках капіталістычнага гораду, да кожным кроку натыкаючыся на пасткі, правальлі і ўсякае ліха. Нібы так-сяк мадзеюць,<noinclude></noinclude> ipwe9775nfi2tpre2tuimaoq4hlrxz4 104 120578 281339 280880 2026-04-08T14:40:15Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281339 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>перабіваюцца з дня на дзень і раптам нейкае насданьне. І колькі трэба палажыць сіл, стараннасьці, працы, трывогі, здароўя, каб перамагчы гэты вывіх у жыцьці, каб зноў так-сяк выпрастацца пад цяжарам галечы, безбароннасьці, беспатольля. {{Водступ|2|em}}Вось і цяпер гаспадар дому, судовая ўлада і паліцыянты выкідаюць іх нават з гэтай вільготнай цемравай каморкі бо не змаглі заплаціць за памяшканьне. Стаяць яны абедзьве каля муру, прытуліўшыся адна да другой, а ворагі выносяць на панадворак іх хатнія здабыткі-манаткі і раскідаюць тут-жа. {{Водступ|2|em}}Ужо няма сіл ні супярэчыць, ні змагацца — рабеце што хочаце — зьвяры, каты. Няма ніскуль падтрыманьня, усюды яны валадараць багатыя, сытыя, здаровыя. Колькі разоў ёй, старой работніцы, прышлося зносіць іх грубую хамскую паняверку, сорам і ўніжэньне толькі таму, што яна бедная, работніцкага роду. Яны вытваралі над ёй што хацелі, выкарыстоўвалі яе красу і здароўе дзеля задаваленьня сваіх дзікіх разбэшчаных пачуцьцяў, высмоктвалі па кропельцы яе сілы, любуючыся, цешачыся з яе мук, яе згасаньня. Колькі разоў яна пакорна стаяла ў іх парогах, парабску згіналася да ног, па-сабачаму цалавала іх пухлыя, напарфумаваныя рукі. {{Водступ|2|em}}Адзін толькі раз, калі была забастоўка на фабрыцы, яна пачула сябе дужэй за іх, яе ўзьняло вышэй усіх штодзенных клопатаў і бед. Тады {{перанос-пачатак|п=ра|к=бочыя}}<noinclude></noinclude> 3rqdy1q3vseqkek2wypy98sm9h8i283 104 120579 281400 280881 2026-04-09T11:34:51Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 281400 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=ра|к=бочыя}} зьнянацку накрылі былі старшага майстра фабрычным брэзэнтам і пабілі да паўсьмерці. {{Водступ|2|em}}Яна ручкай ад машыны змагла выцяць толькі два разы нельга было за рабочымі прыступіцца, каб больш спагнаць сваю крыўду. Тады рабочыя сьпявалі такую радасную, бадзёрую сваю песьню, вось тую самую, што і цяпер чуваць, там на вуліцы яе пяюць... паўстань хто з голаду век пух... {{Водступ|2|em}}Маці, вызваліўшыся ад абыймаў дачкі, топчучы на дарозе выкінутыя свае рэчы, шпарка пайшла з панадворку на вуліцу. {{Водступ|2|em}}А на вуліцы было рабочае сьвята — стройнымі радамі, з чырвонымі сьцягамі праходзіла міма дэмонстрацыя. Сотні грудзей ускалыхнулі паветра «Інтэрнацыяналам». Энтузіязм дэмонстрацыі захапіў маці. Першае пачуцьцё, якое яе ахапіла, калі яна агледзела рабочую масу, такую ёй блізкую і зразумелую — гэта, каб зьліцца разам з імі, запець разам з імі. Але тут-жа ўспомніла, што рэчы валяюцца на панадворку, што ані слоў, ані мэлёдыі гэтай рабочай песьні яна ня ўмее. {{Водступ|2|em}}— Браточкі, таварышы, рабочыя — лепятала яна засмучоная, вінаватая. У гэты час міма яе прамільгнула Маня і, падбегшы да рабочага, які нёс сьцяг, раптам прыпала да дрэўка сьцягу, ажно ён захваляваўся ў паветры. Маці бачыла як Маня вымольвала, цалавала загрубелыя рабочыя рукі, што трымалі сьцяг, а пасьля кусала іх, грызла. Урэшце далі ёй рабочыя рукі дрэўка і яна, высока нясучы<noinclude></noinclude> 1ocow82gck58r71rpo4suuxy6np37nn 104 120863 281322 2026-04-08T14:01:42Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «</br> {{gap|1.5em}}Раптоўны, тулкі ўдар барабанаў стукнуў у дзьверы, за якімі хутка вылецеў на заводзкі дзядзінец.</br> {{gap|1.5em}}Рабочыя наведнікі, на чале з шумкіным, апаражнілі па- мяшканьне партколектыву, праводзячы піонэраў.</br> {{gap|1.5em}}Заднія яшчэ ня вышлі з дзьв...» 281322 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude></br> {{gap|1.5em}}Раптоўны, тулкі ўдар барабанаў стукнуў у дзьверы, за якімі хутка вылецеў на заводзкі дзядзінец.</br> {{gap|1.5em}}Рабочыя наведнікі, на чале з шумкіным, апаражнілі па- мяшканьне партколектыву, праводзячы піонэраў.</br> {{gap|1.5em}}Заднія яшчэ ня вышлі з дзьвярэй, як гукі барабанаў да- носіліся ўжо з кавальнага цэху.</br> {{gap|1.5em}}Бобэрман, прысядаючы ад задаваленьня, гукаў Шум- кіну:</br> {{gap|1.5em}}— Прахор, падбяжы... Паста-арэў?</br> {{gap|1.5em}}Праз хвіліну яны былі ў кавальным цэху. Сотня кавале і малатабойцаў напружанымі ўзрокамі праводзілі выхо дзіўшых з цэху піонэраў. Кожны стаяў так, як яго зась вытворчая трывога. На сур'ёзных, настарожаных твар скрозь пот і сажу бегала працоўная цікавасьць, якую абу- дзіла сваясаблівае здарэньне.</br> {{gap|1.5em}}Некалькі чалавек перапынілі Шумкіна з Бобэрманам.</br> {{gap|1.5em}}— Трывога?</br> {{gap|1.5em}}— Як бачыце. Сёньня ўсе на мітынг.</br> {{gap|1.5em}}— Ну, а ў чым справа, таварышы?</br> {{gap|1.5em}}— На заводзе ёсьць адзнакі прарыву...</br> {{gap|1.5em}}— А хто вінават?</br> {{gap|1.5em}}У Шумкіна і Бобэрмана ўпіліся некалькі вострых пы- тальных узрокаў.</br> {{gap|1.5em}}— Рабочыя аддана працуюць.... За рэдкім выклю- чэньчем, ніякіх перабояў, заўважыў адзін з кавалёў.</br> {{gap|1.5em}}— Непаладкі з адміністрацыяй, таварыш Шумкін... Па- глядзі-ы, во... пераняў другі, паказваючы на зломанае дзяржаньне ў молаце.</br> {{gap|1.5em}}—Ю А з падачай матэрыялу... Прыдзеш зранку і чакай паўгадзіны, пакуль атрымаеш работу. Не гадзіцца-а так... Калі па баявому, дык ні хвілінкі не скрадай, пільнуй, каб праца, як вада, цякла, цякла, цякла... Але Аблоўскі!.. Ёя пагражаючы паківаў у паветры рукою. 1 хоць то ня быў сыгнал каму-кольвечы, але Аблоўскі прыбег на кіў рукі. - Ізноў пра мяне? даўся майстар цэху. А зразумела... - трывожліва з яхіднасьцю дага- 43<noinclude></noinclude> 8o67fstu72ml8ri5o2ksiwdwlo16zk0 281340 281322 2026-04-08T15:35:45Z RAleh111 4658 281340 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Раптоўны, гулкі ўдар барабанаў стукнуў у дзьверы, за якімі хутка вылецеў на заводзкі дзядзінец.</br> {{gap|1.5em}}Рабочыя-наведнікі, на чале з Шумкіным, апаражнілі памяшканьне партколектыву, праводзячы піонэраў.</br> {{gap|1.5em}}Заднія яшчэ ня вышлі з дзьвярэй, як гукі барабанаў даносіліся ўжо з кавальнага цэху.</br> {{gap|1.5em}}Бобэрман, прысядаючы ад задаваленьня, гукаў Шумкіну:</br> {{gap|1.5em}}— Прахор, падбяжы… Пастарэў?</br> {{gap|1.5em}}Праз хвіліну яны былі ў кавальным цэху. Сотня кавалёў і малатабойцаў напружанымі ўзрокамі праводзілі выходзіўшых з цэху піонэраў. Кожны стаяў так, як яго засьпела вытворчая трывога. На сур’ёзных, настарожаных тварах скрозь пот і сажу бегала працоўная цікавасьць, якую абудзіла сваясаблівае здарэньне.</br> {{gap|1.5em}}Некалькі чалавек перапынілі Шумкіна з Бобэрманам.</br> {{gap|1.5em}}— Трывога?</br> {{gap|1.5em}}— Як бачыце. Сёньня ўсе на мітынг.</br> {{gap|1.5em}}— Ну, а ў чым справа, таварышы?</br> {{gap|1.5em}}— На заводзе ёсьць адзнакі прарыву…</br> {{gap|1.5em}}— А хто вінават?</br> {{gap|1.5em}}У Шумкіна і Бобэрмана ўпіліся некалькі вострых пытальных узрокаў.</br> {{gap|1.5em}}— Рабочыя аддана працуюць… За рэдкім выключэньчем, ніякіх перабояў, — заўважыў адзін з кавалёў.</br> {{gap|1.5em}}— Непаладкі з адміністрацыяй, таварыш Шумкін… Паглядзі-ы, во… — пераняў другі, паказваючы на зломанае дзяржаньне ў молаце.</br> {{gap|1.5em}}— А з падачай матэрыялу… Прыдзеш зранку і чакай паўгадзіны, пакуль атрымаеш работу. Не гадзіцца-а так… Калі па баявому, дык ні хвілінкі не скрадай, пільнуй, каб праца, як вада, цякла, цякла, цякла… Але Аблоўскі!..</br> {{gap|1.5em}}Ёя пагражаючы паківаў у паветры рукою.</br> {{gap|1.5em}}І хоць то ня быў сыгнал каму-кольвечы, але Аблоўскі прыбег на кіў рукі.</br> {{gap|1.5em}}— Ізноў пра мяне? — трывожліва з яхіднасьцю дагадаўся майстар цэху.</br> {{gap|1.5em}}— А зразумела…</br><noinclude></noinclude> 8dyzudw3lpw6tm7ux8mqarcvlinv0rg 104 120864 281341 2026-04-08T15:47:56Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}— Ну, паглядзі, таварыш Шумкін, таварыш Бобэрман…</br> {{gap|1.5em}}Аблоўскі паказаў рукамі на заваленае продукцыяй памяшканьне цэху.</br> {{gap|1.5em}}Чорная маса рагатых ціскоў паглядзела на іх з усіх бакоў неапрацаванымі шчочкамі.</br> {{gap|1.5em}}— Прасіў-маліў...» 281341 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}— Ну, паглядзі, таварыш Шумкін, таварыш Бобэрман…</br> {{gap|1.5em}}Аблоўскі паказаў рукамі на заваленае продукцыяй памяшканьне цэху.</br> {{gap|1.5em}}Чорная маса рагатых ціскоў паглядзела на іх з усіх бакоў неапрацаванымі шчочкамі.</br> {{gap|1.5em}}— Прасіў-маліў таварыша Леміна: прыбяры, аслабані цэх; пастаў пару новых гарноў — дык не.</br> {{gap|1.5em}}— Го-а-а!</br> {{gap|1.5em}}Бобэрман орыгінальна заківаў галавою і паказаў майстру цэху ўказны палец…</br> {{gap|1.5em}}— Ты ўсё на другіх, ты ўсё на другіх, а сам? Хто, як ня ты, гаспадаром цэху? Аблоўскі-ы-й памятай! мяне не абдурыш, ведаю… Опортунізм заядае…</br> {{gap|1.5em}}— Плёткі-ы! — выгукнуў Аблоўскі, — дарэмшчына… Абы віну пералажыць…</br> {{gap|1.5em}}Ён не пасьпеў падабраць чарговы сказ, як пахіленая да яго галава старога Тапчана адцягнула да сябе Аблоўскага ўвагу.</br> {{gap|1.5em}}— Паліка-ар… Ня злуй, супакойся-а… А ўчора, калі ў нас нехапала лап, калі Аболаў не падаслаў баўтоў, калі вышаў вугаль, колькі разоў табе дапаміналі пра гэта… І я, і Савель, і Мэрліс, і… А Палікар — і ня лыс..: Вынаходззтвам займаецца… Падумаеш — выдумаў… За капейкамі гонімся, а сотні губяцца… Цэх ня мае гаспадара вось у чым сабака зарыта…</br> {{gap|1.5em}}— Bo-a…</br> {{gap|1.5em}}— Праўда, дзядзька Тапчан, праўда…</br> {{gap|1.5em}}Аблоўскі маўчаў, няўвераны ў сваё апраўданьче. Ён ня мог сыйсьці з месца, пакуль Шумкін з Бобэрманам не ачуліся за варотамі заводу… <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-0.5em"><center>{{x-larger|*}}</center></div> {{gap|1.5em}}Гальмерын пагнаўся за імі, каб паказаць толькі што наклееную сьвежую насьценку. Але іх пераняў дырэктар заводу Лемін. Размахваючы рукамі ён абурана лаяўся на толькі што праехаўшых дваровых работнікаў.</br><noinclude></noinclude> lq2rfmyex0ygxbq3q64vn6oj5swktd6 104 120865 281342 2026-04-08T15:59:59Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}— Я проста ня ведаю, што з імі рабіць. Колькі разоў даваў вымову — не-э… Вось хай бы падумаў другі, што гэта-ж дабро, а ня сьмецьце</br> {{gap|1.5em}}Лемін паказаў таварышом паржавеўшую, абледзянелую шрубу.</br> {{gap|1.5em}}— Дык дзе там! Ляжыць — няхай ляжыць…</...» 281342 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}— Я проста ня ведаю, што з імі рабіць. Колькі разоў даваў вымову — не-э… Вось хай бы падумаў другі, што гэта-ж дабро, а ня сьмецьце</br> {{gap|1.5em}}Лемін паказаў таварышом паржавеўшую, абледзянелую шрубу.</br> {{gap|1.5em}}— Дык дзе там! Ляжыць — няхай ляжыць…</br> {{gap|1.5em}}Нядаўна дахітрыліся развалінамі абурыць касьцёр дроў, і нібыта тыя пасьмеваюцца… Ну што-ж з такімі…</br> {{gap|1.5em}}— Гэтага вось, Пляваку трэба вызваліць ад працы. З яго нічога ня будзе. Расклаўшыйся тып… П’яніца, рвач, чужы элемент… У мяне маюцца весткі…</br> {{gap|1.5em}}3 бляшанага цэху выніклі гукі барабану. Гуськом, роўнымі адмернымі крокамі трое сур’ёзных не па гадох маладцаватых хлапчукоў накіроўвалі проста на іх.</br> {{gap|1.5em}}У вокнах такарнага цэху паказалася да дваццаці рабочых. З ветлівымі ўхмылкамі яны зацікаўлена праводзілі ўзрокамі рэзвых сігнальнікаў.</br> {{gap|1.5em}}— Сто-оп!</br> {{gap|1.5em}}Зьлітны ў адно, удар трох барабанаў адбіў заключную ноту.</br> {{gap|1.5em}}— Бравва-а!</br> {{gap|1.5em}}Шумкін пастукаў па плячы пярэдняга піонэра і праказаў:</br> {{gap|1.5em}}— Аднясеце ў атрад барабаны. <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-0.5em"><center>{{x-larger|*}}</center></div> {{gap|1.5em}}— Вы былі ў кавальным?</br> {{gap|1.5em}}Лемін нагнаў Шумкіна з Бобэрманам пры ўваходзе ў заўком.</br> {{gap|1.5em}}— Былі!</br> {{gap|1.5em}}— Ну, як з Аблоўскім? Паверыце — далей я з ім не магу. Ізноў дваццаць пар ціскоў на выкід… Ну проста…</br> {{gap|1.5em}}Лемін распачліва разьвёў рукамі.</br> {{gap|1.5em}}— Сёньня-заўтра з ім пакончым. Бюро цэх’ячэйкі выносіць на абгавор…</br> {{gap|1.5em}}— Вызвальце мяне ад яго, калі ласка… Гэта-ж наяўны опортунізм. Чалавек зусім распусьціўся. Гутаркі, спасылкі<noinclude></noinclude> op2qv2f60ylp1gmt6hn256bu4078q32 104 120866 281343 2026-04-08T16:10:36Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «на адсутныя прычыны — і цэх як бяспрызорны дзяцюк. Прошлую дэкаду комсамольцы… Клюман… А гэта…</br> {{gap|1.5em}}— Але замены, вось…</br> {{gap|1.5em}}Бобэрман хапіўся рукою за галаву, момант падумаў, адаля раптам завярнуўся і пабег ад іх проста у вароты ліцейнага ц...» 281343 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>на адсутныя прычыны — і цэх як бяспрызорны дзяцюк. Прошлую дэкаду комсамольцы… Клюман… А гэта…</br> {{gap|1.5em}}— Але замены, вось…</br> {{gap|1.5em}}Бобэрман хапіўся рукою за галаву, момант падумаў, адаля раптам завярнуўся і пабег ад іх проста у вароты ліцейнага цэху.</br> {{gap|1.5em}}— Назначым Друка… Таварыш спраўны. Пры гэтым і тэхнічная асьвета…</br> {{gap|1.5em}}— Друк? А чаму-ж… Гатоўся выступіць на мітынгу..:</br> {{gap|1.5em}}Яны разышліся. <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-0.5em"><center>{{x-larger|*}}</center></div> {{gap|1.5em}}— Таварыш Лемін! Тт…</br> {{gap|1.5em}}Дырэктар азірнуўся на водгук.</br> {{gap|1.5em}}Яго даганяў з разгорнутым плякатам у руках разьюшаны Радэвіч.</br> {{gap|1.5em}}— Чаго табе?</br> {{gap|1.5em}}— Апаражняй клюб. Нам недзе праводзіць сходы. Вось надыходзяць конфэрэнцыі моладзі, сход і выбары дэлегатак, тэхнічныя курсы — хоць разарвіся, а памяшканьня…</br> {{gap|1.5em}}Адрыўныя нэрвовыя махі рук былі адказам Радэвічу.</br> {{gap|1.5em}}Той ледзь ня выпусьціў з рук плякату, разгневана так паглядзеў на Леміна і ўздрыгнуў усім целам:</br> {{gap|1.5em}}— Зрываеш працу…</br> {{gap|1.5em}}Лемін сказу ня ўчуў. Ён ужо ішоў між двух шэрагаў вяртлявых {{абмылка|станкаў|станкоў}} такарнага цэху ў справоджаньні майстра Бэрэнброса.</br> {{gap|1.5em}}— Цесна, таварыш Лемін… Вось-бы каб хоць праз адзін станок, а то няма разгарненьня. Паглядзі, як нагружана ўсюды сыр’я — вольнага месца не знайсьці.</br> {{gap|1.5em}}Лемін падышоў да новага, добра дагледжанага станка, абрэвізаваў яго з усіх бакоў і праверыў работу.</br> {{gap|1.5em}}— Добра працуе?</br> {{gap|1.5em}}— Прымерна… Нажы, як па маслу.</br> {{gap|1.5em}}Прыгожы, задуменны твар дырэктара пакрыўся ўцешлівай ухмылкай.</br> {{gap|1.5em}}— Свае, а дадуць ачко замежным…</br> {{gap|1.5em}}— Г-гы-эх, яшчэ як!..</br><noinclude></noinclude> jl4dv9n4zww7uejh0psa8xl6mfvji2k 104 120867 281344 2026-04-08T16:20:34Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Майстар супыніў станок. Да іх падышло пару рабочых.</br> {{gap|1.5em}}— Я думаю, гэтыя станкі можна будзе ўладзіць у тым канцы, — парадзіў адзін.</br> {{gap|1.5em}}— З гэтым можна пачакаць. </br> {{gap|1.5em}}— Ня можна, таварыш Лемін, — пасупярэчыў другі: — многае залеж...» 281344 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Майстар супыніў станок. Да іх падышло пару рабочых.</br> {{gap|1.5em}}— Я думаю, гэтыя станкі можна будзе ўладзіць у тым канцы, — парадзіў адзін.</br> {{gap|1.5em}}— З гэтым можна пачакаць. </br> {{gap|1.5em}}— Ня можна, таварыш Лемін, — пасупярэчыў другі: — многае залежыць ад іх нормальнае, бесьперабойнае працы. Цяпер…</br> {{gap|1.5em}}— Вы кончылі заданьне? Бярэце шківы… Памятайце-э дагавор…</br> {{gap|1.5em}}Яшчэ дырэктар з майстрам не пасьпелі адвярнуцца, як рабочыя апынуліся пры сваіх станкох.</br> {{gap|1.5em}}Па ўсяму цэху стройным суладзьдзем кіпела работа. Зьлітыя ў адно цэлае дзесяткі такароў неадгінна стаялі пры станкох, уважліва і старанна разганяючы тэмпы ўдарнае працы.</br> {{gap|1.5em}}— А як справа з якасьцю?</br> {{gap|1.5em}}— Змагаемся… і пасьпяхова… У гэтым месяцы, думаю, процантаў на дзесяць, самае меншае, брак зьнізіцца…</br> {{gap|1.5em}}— Болей увагі, таварыш Бэрэнброс, — гэта наша важнейшае задачьне.</br> {{gap|1.5em}}Лемін пакінуў майстра і прайшоў у суседні, ліцейны, цэх. <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-0.5em"><center>{{x-larger|*}}</center></div> {{gap|1.5em}}Сырэна сьпявала перадабедзены сыгнал. Гучныя прарэзьлівыя яе напевы абягалі раскіданыя корпусы заводу, адбіваючыся ў шкляных хібох дахаў. З-за ваколічных будынкаў, у бок раскінутых паплавоў надрэчча, несьліся сустрэчныя, працяжныя гукі з прамысловага кутку маладое пролетарскае сталіцы. З адчыненых варот цэхавых корпусоў паводкаю цяклі рабочыя. Шырокая гала дзядзінцу хутка запоўнілася чорнымі фігурамі сотняў людзей. Адны з іх сьпяшылі ў бок заводзкай сталовай, другія беглі ў вароты, трэція пераходзілі з цэху ў цэх, закусваючы на хаду і пры закусцы перакідаючыся гучнымі, адрыўнымі сказамі.</br> {{gap|1.5em}}Каля нядаўна прыклеенага на сьцяне пажарнай вялікага плякату сабралася да дваццаці чалавек. У рэзвай, бойкай гутарцы на ўсе лады пераказвалася нядаўна праведзеная па цахох трывога. Водгукі яе луналі над галовамі прагна чытаючых выразныя паведамленьні аб мітынгу.</br><noinclude></noinclude> eh740p6dg6w37fr8z8uaeuwnw32bi6v 281351 281344 2026-04-08T18:51:04Z RAleh111 4658 281351 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Майстар супыніў станок. Да іх падышло пару рабочых.</br> {{gap|1.5em}}— Я думаю, гэтыя станкі можна будзе ўладзіць у тым канцы, — парадзіў адзін.</br> {{gap|1.5em}}— З гэтым можна пачакаць. </br> {{gap|1.5em}}— Ня можна, таварыш Лемін, — пасупярэчыў другі: — многае залежыць ад іх нормальнае, бесьперабойнае працы. Цяпер…</br> {{gap|1.5em}}— Вы кончылі заданьне? Бярэце шківы… Памятайце-э дагавор…</br> {{gap|1.5em}}Яшчэ дырэктар з майстрам не пасьпелі адвярнуцца, як рабочыя апынуліся пры сваіх станкох.</br> {{gap|1.5em}}Па ўсяму цэху стройным суладзьдзем кіпела работа. Зьлітыя ў адно цэлае дзесяткі такароў неадгінна стаялі пры станкох, уважліва і старанна разганяючы тэмпы ўдарнае працы.</br> {{gap|1.5em}}— А як справа з якасьцю?</br> {{gap|1.5em}}— Змагаемся… і пасьпяхова… У гэтым месяцы, думаю, процантаў на дзесяць, самае меншае, брак зьнізіцца…</br> {{gap|1.5em}}— Болей увагі, таварыш Бэрэнброс, — гэта наша важнейшае заданьне.</br> {{gap|1.5em}}Лемін пакінуў майстра і прайшоў у суседні, ліцейны, цэх. <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-0.5em"><center>{{x-larger|*}}</center></div> {{gap|1.5em}}Сырэна сьпявала перадабедзены сыгнал. Гучныя прарэзьлівыя яе напевы абягалі раскіданыя корпусы заводу, адбіваючыся ў шкляных хібох дахаў. З-за ваколічных будынкаў, у бок раскінутых паплавоў надрэчча, несьліся сустрэчныя, працяжныя гукі з прамысловага кутку маладое пролетарскае сталіцы. З адчыненых варот цэхавых корпусоў паводкаю цяклі рабочыя. Шырокая гала дзядзінцу хутка запоўнілася чорнымі фігурамі сотняў людзей. Адны з іх сьпяшылі ў бок заводзкай сталовай, другія беглі ў вароты, трэція пераходзілі з цэху ў цэх, закусваючы на хаду і пры закусцы перакідаючыся гучнымі, адрыўнымі сказамі.</br> {{gap|1.5em}}Каля нядаўна прыклеенага на сьцяне пажарнай вялікага плякату сабралася да дваццаці чалавек. У рэзвай, бойкай гутарцы на ўсе лады пераказвалася нядаўна праведзеная па цахох трывога. Водгукі яе луналі над галовамі прагна чытаючых выразныя паведамленьні аб мітынгу.</br><noinclude></noinclude> rruhn79npjvuct5pqyu35pgdnqa0ubk 104 120868 281345 2026-04-08T16:36:01Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}— Не здаваць, таварышы, — гукаў малады, даўгавязы, рухавы сьлесар: — барацьбітоўцы дагэтуль ішлі першымі. Сорамна, таварышы, будзе… сьлясарны цэх кандыдатам на прэмію… Трэба падцягнуцца…</br> {{gap|1.5em}}— Мы не адстанем, — запэўніў прыгнуты ад доўг...» 281345 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}— Не здаваць, таварышы, — гукаў малады, даўгавязы, рухавы сьлесар: — барацьбітоўцы дагэтуль ішлі першымі. Сорамна, таварышы, будзе… сьлясарны цэх кандыдатам на прэмію… Трэба падцягнуцца…</br> {{gap|1.5em}}— Мы не адстанем, — запэўніў прыгнуты ад доўгае працы, рыжабароды токар… Ды вунь у кавальным штосьці ня зусім… Опортунізмам панясло ад майстра…</br> {{gap|1.5em}}— І ў нас з Багнаю нягладка… Паглядзі — ужо трэці дзень, як ня выходзіць на працу… яшчэ не дачыста вымелі рэшткі падобных тыпусаў…</br> {{gap|1.5em}}Гутарка расла, рознастайнілася, накіроўваючыся на абгавор пытаньняў прампляну. У цьвёрдых, завяральных, бадзёрых сказах зычэла стальная ўпэўненасьць у іх поўнае выкананьне. Заданьні соцыялістычнага будаўніцтва пролетарскаю сьвядомасьцю прасякалі нутро рабочых, абымалі іх настрой і ў пералівах голасоў зычэлі ў чыстым марозным паветры.</br> {{gap|1.5em}}— Палова дванаццатае?</br> {{gap|1.5em}}— Ужо даўно.</br> {{gap|1.5em}}Шумкін паглядзеў на гадзіньнік, але не пасьпеў вярнуць яго ў кішэню, як пачуў на плячы чыюсьці паложаную руку.</br> {{gap|1.5em}}— Бобэрман!</br> {{gap|1.5em}}— Ідзем перакусім. Я зранку ня еў нічога.</br> {{gap|1.5em}}— А я, думаеш, еў…</br> {{gap|1.5em}}Яны вышлі з памяшканьня партколектыву.</br> {{gap|1.5em}}На дварэ іх перанялі двое ліцейшчыкаў.</br> {{gap|1.5em}}— Мы толькі што рашылі на сходзе перанесьці на другі месяц выходныя дні. Але пляну не здамо.</br> {{gap|1.5em}}Шумкін падумаў.</br> {{gap|1.5em}}— Можа ніякавата, таварышы?</br> {{gap|1.5em}}— Усе, як адзін… Цэх змагаецца, як і другія, за пераходны сьцяг… Гэта ня пустыя словы, таварышы…</br> {{gap|1.5em}}— Прыпець падкачаў…</br> {{gap|1.5em}}— Ну, што-ж… яшчэ абгаворым…</br> {{gap|1.5em}}Ліцейшчыкі завярнулі ў цэх.</br> {{gap|1.5em}}Пусты струмень вылецеўшае пары пагнаўся ўсьлед Шумкіну з Бобэрманам.</br> {{gap|1.5em}}— Трывога вышла ўдачна. Ты добра, Прахор, надумаў…</br><noinclude></noinclude> e1qhq7afa74q7znow4uclpikaiwv19q 104 120869 281346 2026-04-08T16:44:45Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Шумкіна палісьцілі словы таварыша.</br> {{gap|1.5em}}— Рабочыя адгукнуліся поўным спачуваньнем.</br> {{gap|1.5em}}Сырэнныя гукі сталёвым шротам забрашчэлі па шкляным шчытку ліцейнага корпусу. <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-0.5em"><center>{{x-larger|*}}</center></div> {{gap|1.5em}}— Вось, До...» 281346 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Шумкіна палісьцілі словы таварыша.</br> {{gap|1.5em}}— Рабочыя адгукнуліся поўным спачуваньнем.</br> {{gap|1.5em}}Сырэнныя гукі сталёвым шротам забрашчэлі па шкляным шчытку ліцейнага корпусу. <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-0.5em"><center>{{x-larger|*}}</center></div> {{gap|1.5em}}— Вось, Довід, маеш!</br> {{gap|1.5em}}Бобэрман, як трымаў ложку з супам, так і апусьціў яе ў міску. Замурзаная, зложаная ўпяцера сіняя паперка адцягнула яго ўвагу ад яды.</br> {{gap|1.5em}}Ён весь увайшоў у праніклы, сконцэнтраваны ўзрок, пільна разьзіраючы няроўныя, няскончаныя сказы тлумачэньняў прапановы. Вычытваў кожнае слова, перапытваючы яго ў аўтара прапановы, высокага, здаровага, з разумным суровым тварам токара. Прыложаны накід чырцяжу, зроблены ад рукі няроўнымі лініямі, але зразумелы па сваёй конструкцыі, цікавіў памдырэктара.</br> {{gap|1.5em}}— Во, гэтых пару вінтоў трэба разьяднаць на паўміліметра адзін ад другога, а боўцік зрабіць ператочным, і лапка самастойна будзе адчыняцца. Атрымаецца, во, лёгкасьць згіну і практычнасьць… Разумееш?…</br> {{gap|1.5em}}— Разумею… А зашчапка як?</br> {{gap|1.5em}}— Зашчапка будзе адкідацца во сюды…</br> {{gap|1.5em}}Бобэрман задаў токару яшчэ некалькі пытаньняў, усьміхнуўся і палажыў прапанову ў кішэню.</br> {{gap|1.5em}}— Добра, таварыш Лазарчук, разглядзімо ў сьпешным парадку.</br> {{gap|1.5em}}Лазарчук разам з другімі пакінуў сталовую. Але Бобэрман не астаўся адзін: месца Лазурчука тут-жа заняў Ліндус. Перабіваючы Бобэрману абед, ён пачаў спавядацца ў сваёй невінаватасьці па браку ціскоў. У яго блытанай, няшчырай гутарцы вельмі выразна сьвяціліся даволі акрэсьленыя дзяляцкія ноткі, вырываліся непрыхарошаныя ўпадніцкія ды шкурніцкія сказы. У тым, што з яго рук вышла столькі браку, па Ліндусу, былі вінаваты і майстар цэху, і адміністрацыя заводу, і… савецкая ўлада…</br> {{gap|1.5em}}У Бобэрмана, слухаючы Ліндуса, перабягалі нэрвовыя дрыжыкі па ўсёй постаці. Ён то памыхаўся выйсьці з-за<noinclude></noinclude> 35sz992evghkgmhqe2419vnawhlf7c4 104 120870 281347 2026-04-08T18:22:11Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «стала, то намерваўся кінуць яму рэзкім, бічавальным сказам, каб Ліндус зразумеў, як на яго глядзяць таварышы і што ён заслужыў ад іх сваімі нетаварыскімі, непролетарскімі паводзінамі на заводзе. Але Бобэрман адчуваў у сваім нутры мулкую думку, якая дыхт...» 281347 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>стала, то намерваўся кінуць яму рэзкім, бічавальным сказам, каб Ліндус зразумеў, як на яго глядзяць таварышы і што ён заслужыў ад іх сваімі нетаварыскімі, непролетарскімі паводзінамі на заводзе. Але Бобэрман адчуваў у сваім нутры мулкую думку, якая дыхтавала яму выглядаць у Ліндусе ня зусім згубленага чалавека, не таго, які ўжо ня сумее ніколі выйсьці на роўны шлях чэснага рабочага-ўдарніка. Для гэтага…</br> {{gap|1.5em}}Бобэрман {{абмылка|сядзіта|сярдзіта}} паглядзеў на Ліндуса, кінуў недаедзеную катлету і праказаў:</br> {{gap|1.5em}}— За твае паводзіны на прадпрыемстве, за твае настроі і… цябе трэба так ударыць, каб ты доўга-доўга памятаў..:</br> {{gap|1.5em}}— Паглядзімо яшчэ!</br> {{gap|1.5em}}— Так, паглядзімо. <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-0.5em"><center>{{x-larger|*}}</center></div> {{gap|1.5em}}Праз пару хвілін Бобэрман абходзіў адркытую майстэрню перакідак. Ён прышоў сюды, калі Шумкін толькі што яе пакінуў. У майстэрні, пад шофкаю на тонкіх слупкох, жукацела да дзесяці пераносных горнікаў. Брашчэлі пад малатамі доўгія палосы жалеза — шынаў. Вакол стаяла і ляжала процьма недакончаных перакідак. Пры іх тырчэлі сагнутыя шыны, лісты жалеза.</br> {{gap|1.5em}}— Брыгада памятае ўзятую ўстаноўку! — папярэдзіў Бобэрмана жвавы і энэргічны комсамолец Сажан.</br> {{gap|1.5em}}— Рабяты — паглядзі-ы…</br> {{gap|1.5em}}Звычайная мяккая ўхмылка заліла Бобэрманаў твар.</br> {{gap|1.5em}}— Добра, добра, рабяты… Вы яшчэ ніколі не адставалі ад другіх.</br> {{gap|1.5em}}— Наша комсамольская брыгада намерна ўзяць на буксір зборачныя станкі сьлясарнага цэху… Паглядзі! Бобэрман бачыў, як ажыўлена кіпела праца. Над брыгадаю маладых ударнікаў ачула насіўся творчы імпэт…</br> {{gap|1.5em}}Між імі ішло баявое спаборніцтва. Ні адкрытае паветра, ні марозьлівы дзень, ні недасканалае ўсталяваньне прыладаў нішто не перашкодзіла разгорнутаму разьбегу ўдарнай працы. Майстэрня адбівала ў сабе лепшыя паказчыкі {{перанос пачатак|рабо|чага}}<noinclude></noinclude> faonawsn6d0l7gncij33xrfv7gds6s8 104 120871 281348 2026-04-08T18:29:52Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|рабо|чага}} натхненьня, шчыльнае зьліцьцё кожнага комсамольца з азначанай функцыяй у непарыўным конвэеры працоўных процэсаў.</br> {{gap|1.5em}}Памдырэктару, нядаўна ўзятаму ад станка на гэта адказнае месца, рымсьціла тут-жа, у гэтую-ж хвіліну, с...» 281348 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|рабо|чага}} натхненьня, шчыльнае зьліцьцё кожнага комсамольца з азначанай функцыяй у непарыўным конвэеры працоўных процэсаў.</br> {{gap|1.5em}}Памдырэктару, нядаўна ўзятаму ад станка на гэта адказнае месца, рымсьціла тут-жа, у гэтую-ж хвіліну, скінуць з сабе заношаную жукетку, адзець хвартух, закасаць рукавы і ўліцца ў баявы атрад комсамольскае ўдарнае брыгады. Бобэрман ужо адчуваў, як яго таўхала да першага горана; ужо ўсёй постацьцю ён пахіліўся наперад, ловячы ўзрокамі вольны малаток, але раптам успомніў, што яму трэба сьпяшыць у бюро рацыяналізацыі. У кішэні ляжала прапанова Лазарчука, а ў бюро іх было шмат неразгледжаных…</br> {{gap|1.5em}}— Да дваццаць пятага — сто процантаў, — пусьціў за ім стараста брыгады і сустрэў сабе ў адказ бадзёрачы, востры ўзрок Бобэрмана.</br> {{gap|1.5em}}З-пад шофкі пакацілася па рэйках новая, толькі што скончаная, перакідка.</br> {{gap|1.5em}}Яна спынілася каля раду патэнтных сьмірноўскіх станкоў, выробчасьць якіх за апошнія два тыдні была паднята брыгадаю з пяці штук на дзевяць. <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-0.5em"><center>{{x-larger|*}}</center></div> {{gap|1.5em}}Пры выйсьці з заводу, каля выстаўкі браку стаяла з дзесятак такароў. Яны заўзята абгаварвалі новы выпадак з бракам, толькі што вывешаны сьвежым экспонатам. Гэта быў поршэнь для насосу, з двух канцоў на сантымэтр ператочаны. Работа вядомага манкіроўшчыка, тыповага бракуна, Стэльмаха.</br> {{gap|1.5em}}— Навіны?</br> {{gap|1.5em}}Бобэрман уталопіўся ў падвешаны да браку пашпарт і закруціў галавою.</br> {{gap|1.5em}}— Ізноў стары знаёмы? Трэба было чакаць. Ліндусаў сябар — абое рабое.</br> {{gap|1.5em}}Расхваляваны, нэрвова тупаючы пры выстаўцы, майстар цэху Бэрэнброс злосна махаў рукамі і лаяў віноўніка здарэньня. Яму з ня меншым абурэньнем уторыў комсамолец- ударнік Рошчына.</br><noinclude></noinclude> nvc6ca9ipbneuk1o6y7bw9ow4zfrxn1 104 120872 281349 2026-04-08T18:38:41Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Другія згодліва і адабральна пераказвалі:</br> {{gap|1.5em}}— Т-так!</br> {{gap|1.5em}}— Та-акк!</br> {{gap|1.5em}}— Ннумар!</br> {{gap|1.5em}}— Пту-ушкаа!</br> {{gap|1.5em}}Рабочыя падзялялі нездавальненьне любімага імі майстра і далучалі да яго скаргаў свой гнеў на {{абмылка|Стэьмаха...» 281349 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Другія згодліва і адабральна пераказвалі:</br> {{gap|1.5em}}— Т-так!</br> {{gap|1.5em}}— Та-акк!</br> {{gap|1.5em}}— Ннумар!</br> {{gap|1.5em}}— Пту-ушкаа!</br> {{gap|1.5em}}Рабочыя падзялялі нездавальненьне любімага імі майстра і далучалі да яго скаргаў свой гнеў на {{абмылка|Стэьмаха|Стэльмаха}}.</br> {{gap|1.5em}}Бэрэнброса ні адзін рабочы ня мог западозрыць у дарэмшчыне, у непатрэбным закідзе таварышу, у лішня выказаным слове Бэрэнброса, ведаюць усе, як адзін, адданы цалкам справе прадпрыемства. Няхай скажуць такары, няхай пададуць характарыстыку комсамольцы, няхай. Усе сыдуцца на тым, што Бэрэнброс гаспадарнік і таварыш, адміністратар і сябра ўсіх ста рабочых цэху. На яго можа крывіцца адзін Стэльмах, ды пара яму спачуваючых.</br> {{gap|1.5em}}Бэрэнброс любіць наладжаную, бесьперабойную, спорую працу. Нязьмігутна сочыць, каб ніводзін фрэзэр, ніводзін абдзіральнік, сьвярдлоўнік ня выходзіў з оркестру працоўнае сымфоніі. На ўсьцяж усяго доўгага корпусу, як акінуць вокам, усе станкі павінны вярцецца па-баявому; пасы нацягнуты на пасьпяхальную скорасьць — рабочыя мусяць не перацінаць жаднага мотыву.</br> {{gap|1.5em}}Заданьні пляну — яго запаветы. Нутраныя рэсурсы — на падліку; і кожны станок, точачы валік, ці абдзіраючы шкіў, ці раўнуючы рубы каменярубілак, адліваюць сваімі павертамі сумавыя адзінкі дадзеных цэху наметак.</br> {{gap|1.5em}}І Бэрэнброс не на вецер кідае словамі, калі дае завярэньне выканаць плян у намечаны тэрмін. А Стэльмаху гэта нялюба. Сям’я не без калекі… Але зламыснае, намеранае шкодніцтва — тут, браце, даруй: яно ня сустрэне сабе спагады ў сям’і такарнага цэху. І зараз во… з Бэрэнбросавых вуснаў нясецца:</br> {{gap|1.5em}}— Я перадаю табе, таварыш Бобэрман, настойнае патрабаваньне рабочых цэху: Стэльмаха, контролёра і прыёмшчыка аддаць грамадзкаму суду. Даволі патураньня…</br> {{gap|1.5em}}З дзьвярэй табэльнае няпрыметна падышоў Шумкін і, палажыўшы Бэрэнбросу на плячук руку, спакойліва праказаў:</br> {{gap|1.5em}}— Бюро партколектыву гэта абсудзіць.</br><noinclude></noinclude> i8mwy6kwzw09af633nstx0pivva07hk 104 120873 281350 2026-04-08T18:49:10Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}— Ну, таварыш Шумкін, ну, я табе кажу, усё мерам-бы назнарок: колькі разоў яму папераджалі, хоць-бы што… Тут зусім не ад несьвядомасьці, не… У гэтым я бачу злачыннасьць…</br> {{gap|1.5em}}— Даволі! Справа ясна… Рошчына, {{абмылка|зодзем|зойдзем}} у бюро па...» 281350 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}— Ну, таварыш Шумкін, ну, я табе кажу, усё мерам-бы назнарок: колькі разоў яму папераджалі, хоць-бы што… Тут зусім не ад несьвядомасьці, не… У гэтым я бачу злачыннасьць…</br> {{gap|1.5em}}— Даволі! Справа ясна… Рошчына, {{абмылка|зодзем|зойдзем}} у бюро па гэтай справе… А зараз скончана…</br> {{gap|1.5em}}Бобэрман зачыніў дзьверцы выстаўкі і сьпешна схаваўся ў табэльнай. Шумкін накіраваў да памяшканьня заўкому.</br> {{gap|1.5em}}На чале з Бэранбросам такары пашлі ў цэх. <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-0.5em"><center>{{x-larger|*}}</center></div> {{gap|1.5em}}Задуманым, апусьціўшы голаў, дырэктар Лемін стаяў у дзьвярох ліцейнага цэху. 3 памяшканьня заўкому вышаў сьмяючыся Лабрусэвіч. Не падвязаныя навушнікі трапалі аб плячукі расьцягнутымі рамушкамі; жукетка, не зашпіленая ні на адзін гузік, расхлествала крысы.</br> {{gap|1.5em}}— Таварыш дырэктар, чаго задумаўся-а?</br> {{gap|1.5em}}Лемін падняў голаў і паглядзеў на Лабрусэвіча.</br> {{gap|1.5em}}— Ласьне няма над чым думаць? Ты, нябось, таксама сочыш за хадою працы і, пэўна, ведаеш усе навіны на заводзе, га-а?</br> {{gap|1.5em}}— А што-а?</br> {{gap|1.5em}}Ня думаю, каб ты згадзіўся з тым, што няма чаго думаць…</br> {{gap|1.5em}}— Ну… ладна… Плянуй даклад — зараз мітынг..: Трэба падвастрыць увагу на якасьці… Абавязкова — гэта асноўнае ў бягучых заданьнях…</br> {{gap|1.5em}}— Якасьць! Гэта-а… Вось узяць кавальны цэх — я толечкі што адтуль — бяда-а. Аблоўскі нарабіў спраў, што яго лішняе хвіліны нельга далей пакідаць у цэху… Ліндус… ну, ты мо’ чуў… зацяты опортунізм на практыцы… Гуляюць гутарачкі, размоўкі, а майстар…</br> {{gap|1.5em}}Дырэктар шырока разьняў рукі і прыціснуў голаву да плеч.</br> {{gap|1.5em}}На худым, прадоўглым, заўсёды з тонкаю, мяккаю ўхмылкаю твары старшыні заўкому ўспыхнула мулкае зьдзіўленьне.</br> {{gap|1.5em}}— Дык чаго-ж чакаць? Трэба хутчэй аздараўляць кіраўніцтва цэхам… Опортуністычную атруту мусім вытравіць..:</br><noinclude></noinclude> r1a43owf228svaq20iwatk6mhdjwo5c 281353 281350 2026-04-08T19:01:45Z RAleh111 4658 281353 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}— Ну, таварыш Шумкін, ну, я табе кажу, усё мерам-бы назнарок: колькі разоў яму папераджалі, хоць-бы што… Тут зусім не ад несьвядомасьці, не… У гэтым я бачу злачыннасьць…</br> {{gap|1.5em}}— Даволі! Справа ясна… Рошчына, {{абмылка|зодзем|зойдзем}} у бюро па гэтай справе… А зараз скончана…</br> {{gap|1.5em}}Бобэрман зачыніў дзьверцы выстаўкі і сьпешна схаваўся ў табэльнай. Шумкін накіраваў да памяшканьня заўкому.</br> {{gap|1.5em}}На чале з {{абмылка|Бэранбросам|Бэрэнбросам}} такары пашлі ў цэх. <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-0.5em"><center>{{x-larger|*}}</center></div> {{gap|1.5em}}Задуманым, апусьціўшы голаў, дырэктар Лемін стаяў у дзьвярох ліцейнага цэху. 3 памяшканьня заўкому вышаў сьмяючыся Лабрусэвіч. Не падвязаныя навушнікі трапалі аб плячукі расьцягнутымі рамушкамі; жукетка, не зашпіленая ні на адзін гузік, расхлествала крысы.</br> {{gap|1.5em}}— Таварыш дырэктар, чаго задумаўся-а?</br> {{gap|1.5em}}Лемін падняў голаў і паглядзеў на Лабрусэвіча.</br> {{gap|1.5em}}— Ласьне няма над чым думаць? Ты, нябось, таксама сочыш за хадою працы і, пэўна, ведаеш усе навіны на заводзе, га-а?</br> {{gap|1.5em}}— А што-а?</br> {{gap|1.5em}}Ня думаю, каб ты згадзіўся з тым, што няма чаго думаць…</br> {{gap|1.5em}}— Ну… ладна… Плянуй даклад — зараз мітынг..: Трэба падвастрыць увагу на якасьці… Абавязкова — гэта асноўнае ў бягучых заданьнях…</br> {{gap|1.5em}}— Якасьць! Гэта-а… Вось узяць кавальны цэх — я толечкі што адтуль — бяда-а. Аблоўскі нарабіў спраў, што яго лішняе хвіліны нельга далей пакідаць у цэху… Ліндус… ну, ты мо’ чуў… зацяты опортунізм на практыцы… Гуляюць гутарачкі, размоўкі, а майстар…</br> {{gap|1.5em}}Дырэктар шырока разьняў рукі і прыціснуў голаву да плеч.</br> {{gap|1.5em}}На худым, прадоўглым, заўсёды з тонкаю, мяккаю ўхмылкаю твары старшыні заўкому ўспыхнула мулкае зьдзіўленьне.</br> {{gap|1.5em}}— Дык чаго-ж чакаць? Трэба хутчэй аздараўляць кіраўніцтва цэхам… Опортуністычную атруту мусім вытравіць..:</br><noinclude></noinclude> s7oumb1kvsu3nql10jbtthw184sipk5 104 120874 281352 2026-04-08T19:00:38Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}— Рабочыя самі бяруць пачын, падказваюць, а ён — ні гы, ні мы… Толькі пакрывае. А з гэтым, браце, далёка ў наш час не заедзеш. Нне-э! Маса рвецца, пражэ, кіпіць ў працоўным разгоне, а Прыпець ззаду… Не гадзіцца… Не, таварыш, Шумкін… Вось загляні…</br>...» 281352 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}— Рабочыя самі бяруць пачын, падказваюць, а ён — ні гы, ні мы… Толькі пакрывае. А з гэтым, браце, далёка ў наш час не заедзеш. Нне-э! Маса рвецца, пражэ, кіпіць ў працоўным разгоне, а Прыпець ззаду… Не гадзіцца… Не, таварыш, Шумкін… Вось загляні…</br> {{gap|1.5em}}— Я зараз…</br> {{gap|1.5em}}З-пад канторы паказалася трое піонэраў з барабанамі: яны накіроўвалі ў памяшканьне заўкому.</br> {{gap|1.5em}}З яго ганку, у чорнай валасатай жукетцы, з вушаткаю на галаве, глядзеў ім насустрач старшыня заўкому Лабрусэвіч. Ён пастараніўся, калі, піонэры падышлі да дзьвярэй і ўпусьціў іх у памяшканьне.</br> {{gap|1.5em}}— Таварыш Шумкін, хадзі, — пазваў сэкратара партколектыву.</br> {{gap|1.5em}}Азерыч зацікаўленымі ўзрокамі праводзіў Шумкіна з Радэвічам, пакуль яны не схаваліся за дзьвярыма. <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-0.5em"><center>{{x-larger|*}}</center></div> {{gap|1.5em}}Цесная, брудная каморка партколектыву танула ў сініх хвалях дыму. Напоўненая рабочымі да адказу, яна ціснула сваім сьпёртым душным паветрам.</br> {{gap|1.5em}}— Ну і накурылі!</br> {{gap|1.5em}}У адказ на Шумкінаву заўвагу чыясьці рука хутка адчыніла фортачку. Падзьмула халодным, марозным паветрам.</br> {{gap|1.5em}}— Піонэры!</br> {{gap|1.5em}}Рабочыя адступілі ад стала, за якім сядзеў Бобэрман, і да якога падышлі сэкратар партколектыву з старшынёю заўкому.</br> {{gap|1.5em}}Піонэры паслушна глядзелі ім у вочы.</br> {{gap|1.5em}}— Значыць, першым чынам у кавальскі, а там… як, таварышы?</br> {{gap|1.5em}}— Ясна.</br> {{gap|1.5em}}Бобэрман паправіў на плячох піонэраў выразныя лёзунгі.</br> {{gap|1.5em}}— Пашлі!</br><noinclude></noinclude> 96jem5uuyb0ejymq4a3pmv1pfjv07ol 104 120875 281354 2026-04-08T19:11:47Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Да іх накіроўваў гэрой размовы Аблоўскі. Яшчэ з адгону каля сажню ён гняўліва разводзіў рукамі, з-пад казырку паглядаючы на дырэктара заводу і старшыню заўкому. Падышоўшы да іх, ён голасна пачаў выліваць сваю нягрунтоўную, занавесную крыўду.</br> {...» 281354 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Да іх накіроўваў гэрой размовы Аблоўскі. Яшчэ з адгону каля сажню ён гняўліва разводзіў рукамі, з-пад казырку паглядаючы на дырэктара заводу і старшыню заўкому. Падышоўшы да іх, ён голасна пачаў выліваць сваю нягрунтоўную, занавесную крыўду.</br> {{gap|1.5em}}— Я болей так працаваць не магу. На частачкі ірвуся, лётаю, як шалёны, бесьперапынна днямі і начамі на заводзе, а мне тычуць опортунізмам. Або я вінават, што тры дні ня могуць молата падрапараваць, што кожны дзень трэба шукаць баўтоў для цісок, што… Цэлы шэраг прычын знадворнага характару, а віновен я адзін… Ласьне можна так..:</br> {{gap|1.5em}}На майстравым блядым, хваравітым твары выскачылі чырвоныя суніцы. Але ён упарта трымаўся за сваю нявіноўнасьць.</br> {{gap|1.5em}}— Ты цішэй, таварыш Аблоўскі, — узяў яго за руку Лабрусэвіч: — Не хвалюйся. Лемін-жа не за свае ўласныя інтарэсы цябе папікае… Павінен ведаць — не малы і партыец… Ён адміністратар заводу, і адказвае за кожную шрубку. Яму партыя ўручыла гэту гаспадарку, як свайму давернаму… Так што, таварыш, ня можна зводзіць да асабовых інтарэсаў… Ну, а вось тое, што ты ўпіраешся, не сазнаеш свае віны, тое яшчэ болей, болей, Алёша, на цябе кідае цені…</br> {{gap|1.5em}}Прадзаўкомава рука паднялася ўгару і на ўзроўні Аблоўскага ваччу выпрастала ўказны палец.</br> {{gap|1.5em}}— Тады я і сам ня знаю, што…</br> {{gap|1.5em}}Аблоўскі праглынуў канец сказу, заключыўшы яго злосным махам рукі.</br> {{gap|1.5em}}— Ты пасудзі, Ваня, сам…</br> {{gap|1.5em}}Дырэктараў круглы поўны твар з адбіткам шчырага клопату да заводу выказваў ахапіўшае яго абурэньне. На роўным, замаршчыненым лобе, пад якім гарэла пара крыху пакошаных празрыстых, смольных вачэй, бегалі ўздрыгі ад напруджаных думак. Густая шчэць неабрытых шчок серабрылася налётам сівізны… Завод «Барацьбіт» пры загадваньні Леміна вырас з невялікіх майстэрняў у буйнае, рэспубліканскае прадпрыемства. Жменька ў пару соцень рабочых ператварылася ў паўтаратысячную іх грамаду. Шэраг будынкаў, дзе месьцяцца ліцейны ды кавальны цэхі,<noinclude></noinclude> szi43swbqw6reo96bmixl2f58j2j6v2 104 120876 281355 2026-04-08T19:19:35Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «узьнесены з яго ініцыятывы. — Асортымэнт продукцыі пашырыўся да сарака рознастайных вырабных рэчаў. На кожнай будыніне, на сотнях станкоў і на дзесятках горнаў, на многамільённай тары ліцьця запякаліся яго гарачыя стараньні, думкі і трывога. У яго нут...» 281355 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>узьнесены з яго ініцыятывы. — Асортымэнт продукцыі пашырыўся да сарака рознастайных вырабных рэчаў. На кожнай будыніне, на сотнях станкоў і на дзесятках горнаў, на многамільённай тары ліцьця запякаліся яго гарачыя стараньні, думкі і трывога. У яго нутры, як у камэртоне, адбіваецца зьлітная музыка працы, слаіцца на паасобныя тоны, вібрацыі і мотывы, кожны з якіх выклікае свае асаблівыя настроі. Перад Лемінам, як у люстры, у поўным абліччы і зьмесьце, у рознастайных пэрыпэтыях дзеннай і ночнай працы праходзяць многалікія процэсы завадзкога жыцьця, бурлівага, як паводка, і ўздымнага, як праменьні сонца. Порча, непаладка, тормаз ці вышчэрб — ці-ж ня першым чынам да Леміна?</br> {{gap|1.5em}}Ад яго не схаваеш жаднае дэталі вырабу, не абманеш неправідловым зьвёртам драбнейшае шрубкі.</br> {{gap|1.5em}}Лемін — сьлесар, і яго рука яшчэ носіць мулкія адбіткі чорных мазалёў, якіх ня сьцерлі вострыя думкі гаспадарніка. Яму зразумелы кожны паварот махавіка, як кожная выемка на валіку да насоса, як таўшчыня ціскавае буксы, якія старанна вытачвае Караеў. Уцягнутыя пры станкох сталёвыя пылінкі гартуюць яго волю, разьведзены ў горнах агонь распальвае натхненьне. Лемін, як страла, якую пускаюць праз цахі, не абмінае ніводнага з іх штодня некалькі раз. Завод, як мэханізм перад мэханікам, — на далоні ў дырэктара.</br> {{gap|1.5em}}А Аблоўскі спрабуе жонгліраваць надумам прычын, за якімі-б ляпей было схаваць сваю віну.</br> {{gap|1.5em}}— Ты пасудзі, Аблоўскі, сам, хто, як ня ты, дапамог Ліндусу сапсаваць гэтых дваццаць пар ціскоў? Тое, што ня было баўтоў? Каму ты дурыш галаву? Мы абудва партыйцы, абудва рабочыя, і я ня менш твайго разумею процэс кавальнае працы… Прызнайся — ты паграз у опортунізьме, як…</br> {{gap|1.5em}}Лабрусэвічава рука стрымала разгарачаныя ўзмахі Леміных рук.</br> {{gap|1.5em}}— Ясна, таварыш Лемін… Аблоўскі…</br> {{gap|1.5em}}З-пад канторы даносіўся вокліч:</br> {{gap|1.5em}}— Тавва-арыш Лемін! Ттаўвв-ар…</br> {{gap|1.5em}}Лабрусэвіча клікалі ў заўком.</br> {{gap|1.5em}}І расьпеўная сырэна, прыбіваючы Аблоўскага да аднаго месца, праводзіла Леміна ўправа, Лабрусэвіча — ўлева.</br><noinclude></noinclude> h2e55dfkb5gipqq5idz7np2mt76kg6l 104 120877 281356 2026-04-08T19:29:50Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-0.5em"><center>{{x-larger|*}}</center></div> {{gap|1.5em}}— Ужо пачатак чацьвертае. Таварыш Шумкін! Дык гэта заўтра абавязкова спатканьне з нямецкімі рабочымі ў прысутнасьці старшыні цэху і старшыні саюзу мэталістаў? Я паведаміў амаль усіх старыкоў… Р...» 281356 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-0.5em"><center>{{x-larger|*}}</center></div> {{gap|1.5em}}— Ужо пачатак чацьвертае. Таварыш Шумкін! Дык гэта заўтра абавязкова спатканьне з нямецкімі рабочымі ў прысутнасьці старшыні цэху і старшыні саюзу мэталістаў? Я паведаміў амаль усіх старыкоў… Расклеіў плякат. Добра-а?</br> {{gap|1.5em}}Радэвіч прыгнуўся над сталом і пільна ўглядаўся ў Шумкінаў сур’ёзны ў гэты момант твар, чакаючы адказу.</br> {{gap|1.5em}}Шумкін уважліва пераглядаў кучу падложаных яму паперак. Радэвічавы словы ён прапусьціў між вушэй.</br> {{gap|1.5em}}— Таварыш Шумкін! — настойваў на сваім культпропзаўкому: — Я пытаю цябе: будзе праведзена намі намечаная на заўтрашні вечар гутарка з старымі рабочымі? Чуеш?</br> {{gap|1.5em}}— Гутарка? — перапытаў сэкратар, не адрываючыся ад разгляду папер.</br> {{gap|1.5em}}— Так, гутарка, у прысутнасьці…</br> {{gap|1.5em}}— Папрасі, Антоша, Канопіка напісаць, проект адозвы да мэталістаў. Ну, прасачы, браток, каб публіка не забыла зьявіцца на мітынг… Памятаеш?</br> {{gap|1.5em}}Адна за другою паперкі перабягалі праз рукі сэкратара партколектыву. Ён лавіў іх сэнс наляту, умоўленымі знакамі адмячаючы прагледжаную. Было відаць, як напруджаная праца думак уцягвала ў свой вадакрут дзесяткі рознастайных заданьняў бягучае працы. Кожнаму з гэтых заданьняў, як шрубкам у станку, Шумкін адводзіў адзначаны тэрмін, пакуль папярэдні, а пасьля больш дэталёва распрацаваны. Усе гэтыя перагледжаныя паперы складалі сабою неад’емныя частачкі аднае складанае, абымаючае ўвесь завод, кіпучае і пявучае працы па выпаўненьні бягучых вытворчых плянаў. Беленькія лісточкі з сінімі радкамі зьместу былі непарыўны з выкручастымі, вёрткімі стружкамі з-пад фрэзэра, з бліскучымі, вымеранымі да міліметра пазамі цяжкіх вечак камнядрабілак. Удары малатоў і букеты палкіх іскраў, бегатня пасоў і паверт сьвярдзёлкаў убіраліся купкамі выразных, засядаючых у галаве, як пуля ў дубе, сказаў.</br> {{gap|1.5em}}— Не забыўся, што я кажу? — праз колькі хвілін праверыў Шумкін, ужо гасьцінна паглядзеўшы на неадступнага Радэвіча.</br><noinclude></noinclude> 70x5r6jy6n4lb0lt7nee4puw9sj5hxv 104 120878 281357 2026-04-08T19:39:05Z RAleh111 4658 /* Праблематычная */ 281357 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="RAleh111" /></noinclude></br> {{gap|1.5em}}Культпропавы рукі сашчапіліся пальцамі на галаве, са- гнуўшы шэрую кепі ў трубачку. Ён яшчэ вышэй падняў і без таго крыху вышэйшае левае плячо, недаўменна пагля- дзеў у задымленую столь і праказаў:</br> {{gap|1.5em}}— Або я калі што забываю?</br> {{gap|1.5em}}Пасьля ў міг завярцеўся на адным месцы, чмыхнуў но- сам і заверыў:</br> {{gap|1.5em}}— Часу хопіць.. нават на заўтра склікаў сход рабкораў. Насьценкі павінны байчэй адгуквацца на хаду вытворчых манэўраў... Комсамольцы... </br> {{gap|1.5em}}— Колькі часу?- </br> {{gap|1.5em}}— Зараз сырэна... перабіў яго Шумкін.</br> {{gap|1.5em}}Гэта сказаў ужо культработнік Перчыкаў, які заставіў сабою выслабанёнае Радэвічам месца.</br> {{gap|1.5em}}Радэвіч ачуўся пры тэлефоне, на ўсё памяшканьне вы- тукваючы лічбы тэлефону саюзу мэталістаў.</br> {{gap|1.5em}}— Што ён расхадзіўся-а? Ляманту, як крымінал.. казаў Шумкін і абярнуўся да Перчыкава.</br> {{gap|1.5em}}— У цябе проект рэзолюцыі гатовы? вы- </br> {{gap|1.5em}}— Канчаю, таварыш Шумкін.. Або ў гэтым шоламе.. </br> {{gap|1.5em}}— Пойдам у клюб.</br> {{gap|1.5em}}Голас быў рэдактора шматтыражкі Евеля Бурэвіча.</br> {{gap|1.5em}}Ён толькі што кончыў аточку пятага шківа, і нямыты, з шустра бегаючымі, глыбокімі і разумнымі вачмі на скрыў- вайне, твары, леным ранаю, атрыманай у грамадзянскай прыбег на вочы сэкратара партколектыву. Упершыся пра- зрыстым узрокам у чытаную Шумкіным паперку, ён напру- жана чакаў, пакуль той да яго адвернецца.</br> {{gap|1.5em}}Цішком, адкінуўшы ў бок Перчыкава левую руку з разь- нятымі пальцамі, Бурэвіч праказаў:</br> {{gap|1.5em}}— Шлёма, цыгарку маеш?</br> {{gap|1.5em}}Перчыкаў ня стрымаўся ад сьмеху і таўхануў рэдактара § бок.</br> {{gap|1.5em}}— Свае-ж вунь па-за вушамі; пабірайка.</br> {{gap|1.5em}}Га-а-а-а! Шэфрэдактар тут, -схіліўшы голаў, праказаў Шумкін. Прынёс сьвежы нумар газэты?</br> {{gap|1.5em}}— Які скоры!</br> {{gap|1.5em}}— 57<noinclude></noinclude> 9vb69040b8mx01dflp8hnm4hip66kvy 281375 281357 2026-04-09T06:17:16Z RAleh111 4658 /* Не вычытаная */ 281375 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Культпропавы рукі сашчапіліся пальцамі на галаве, сагнуўшы шэрую кепі ў трубачку. Ён яшчэ вышэй падняў і без таго крыху вышэйшае левае плячо, недаўменна паглядзеў у задымленую столь і праказаў:</br> {{gap|1.5em}}— Або я калі што забываю?</br> {{gap|1.5em}}Пасьля ў міг завярцеўся на адным месцы, чмыхнуў носам і заверыў:</br> {{gap|1.5em}}— Часу хопіць… Я нават на заўтра склікаў сход рабкораў. Насьценкі павінны байчэй адгуквацца на хаду вытворчых манэўраў… Комсамольцы…</br> {{gap|1.5em}}— Колькі часу? — перабіў яго Шумкін.</br> {{gap|1.5em}}— Зараз сырэна…</br> {{gap|1.5em}}Гэта сказаў ужо культработнік Перчыкаў, які заставіў сабою выслабанёнае Радэвічам месца.</br> {{gap|1.5em}}Радэвіч ачуўся пры тэлефоне, на ўсё памяшканьне выгукваючы лічбы тэлефону саюзу мэталістаў.</br> {{gap|1.5em}}— Што ён расхадзіўся-а? Ляманту, як крымінал… — выказаў Шумкін і абярнуўся да Перчыкава.</br> {{gap|1.5em}}— У цябе проект рэзолюцыі гатовы?</br> {{gap|1.5em}}— Канчаю, таварыш Шумкін.. Або ў гэтым шоламе.. </br> {{gap|1.5em}}— Пойдам у клюб.</br> {{gap|1.5em}}Голас быў рэдактора шматтыражкі Евеля Бурэвіча.</br> {{gap|1.5em}}Ён толькі што кончыў аточку пятага шківа, і нямыты, з шустра бегаючымі, глыбокімі і разумнымі вачмі на скрыўленым ранаю, атрыманай у грамадзянскай вайне, твары, прыбег на вочы сэкратара партколектыву. Упершыся празрыстым узрокам у чытаную Шумкіным паперку, ён напружана чакаў, пакуль той да яго адвернецца.</br> {{gap|1.5em}}Цішком, адкінуўшы ў бок Перчыкава левую руку з разьнятымі пальцамі, Бурэвіч праказаў:</br> {{gap|1.5em}}— Шлёма, цыгарку маеш?</br> {{gap|1.5em}}Перчыкаў ня стрымаўся ад сьмеху і таўхануў рэдактара ў бок.</br> {{gap|1.5em}}— Свае-ж вунь па-за вушамі; пабірайка.</br> {{gap|1.5em}}— Га-а-а-а! Шэфрэдактар тут, — схіліўшы голаў, праказаў Шумкін. — Прынёс сьвежы нумар газэты?</br> {{gap|1.5em}}— Які скоры!</br><noinclude></noinclude> c09tm46w5d23mtvfv5btns8osb7d1qi 0 120879 281358 2026-04-09T05:41:42Z By-isti 3554 Новая старонка: «{{загаловак | назва = „Ах, да чаго даходзе“… | аўтар = Леапольд Родзевіч | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Прамень усходу|Прамень усходу]] | наступны = Вогнішча барацьбы (1930)/Чырвоны лёзунг|Чыр...» 281358 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = „Ах, да чаго даходзе“… | аўтар = Леапольд Родзевіч | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Прамень усходу|Прамень усходу]] | наступны = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Чырвоны лёзунг|Чырвоны лёзунг]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Вогнішча барацьбы (1930).pdf" from="163" to="182" /> {{Выроўніваньне-канец}} 8gjf7xemnucl648qur90i327sasz2jh 0 120880 281359 2026-04-09T05:43:12Z By-isti 3554 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Чырвоны лёзунг | аўтар = Леапольд Родзевіч | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Вогнішча барацьбы (1930)/«Ах, да чаго даходзе»…|„Ах, да чаго даходзе“…]] | наступны = Вогнішча барацьбы (1930)/Гершонке|Г...» 281359 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Чырвоны лёзунг | аўтар = Леапольд Родзевіч | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Вогнішча барацьбы (1930)/«Ах, да чаго даходзе»…|„Ах, да чаго даходзе“…]] | наступны = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Гершонке|Гершонке]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Вогнішча барацьбы (1930).pdf" from="183" to="185" /> {{Выроўніваньне-канец}} 51fv563igncc6z2nz8233h33uq2mfah 0 120881 281360 2026-04-09T05:44:12Z By-isti 3554 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Гершонке | аўтар = Леапольд Родзевіч | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Чырвоны лёзунг|Чырвоны лёзунг]] | наступны = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Мікітка|Мікітка]] | анатацыі = }} {{...» 281360 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гершонке | аўтар = Леапольд Родзевіч | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Чырвоны лёзунг|Чырвоны лёзунг]] | наступны = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Мікітка|Мікітка]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Вогнішча барацьбы (1930).pdf" from="186" to="190" /> {{Выроўніваньне-канец}} pc7mvcuglvkvp5egthdy893ospbepd4 0 120882 281361 2026-04-09T05:45:18Z By-isti 3554 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Мікітка | аўтар = Леапольд Родзевіч | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Гершонке|Гершонке]] | наступны = [[Вогнішча барацьбы (1930)/«Цэнзар»|„Цэнзар“]] | анатацыі = }} {{Выроўніва...» 281361 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Мікітка | аўтар = Леапольд Родзевіч | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Гершонке|Гершонке]] | наступны = [[Вогнішча барацьбы (1930)/«Цэнзар»|„Цэнзар“]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Вогнішча барацьбы (1930).pdf" from="191" to="199" /> {{Выроўніваньне-канец}} cgixnb29hnyo2szmxpl6qq2buormomn 0 120883 281362 2026-04-09T05:45:57Z By-isti 3554 Новая старонка: «{{загаловак | назва = „Цэнзар“ | аўтар = Леапольд Родзевіч | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Мікітка|Мікітка]] | наступны = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Вогнішча барацьбы (1930)...» 281362 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = „Цэнзар“ | аўтар = Леапольд Родзевіч | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Вогнішча барацьбы (1930)/Мікітка|Мікітка]] | наступны = | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Вогнішча барацьбы (1930).pdf" from="200" to="202" /> {{Выроўніваньне-канец}} 8fl3og72bm3cbji83e6982lm33o9etf 104 120884 281363 2026-04-09T05:46:54Z By-isti 3554 /* Без тэксту */ 281363 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="By-isti" /></noinclude><noinclude></noinclude> ics54sxcb01kav73x14doo7kkvb897f 104 120885 281364 2026-04-09T05:47:08Z By-isti 3554 /* Без тэксту */ 281364 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="By-isti" /></noinclude><noinclude></noinclude> ics54sxcb01kav73x14doo7kkvb897f 104 120886 281365 2026-04-09T05:47:17Z By-isti 3554 /* Без тэксту */ 281365 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="By-isti" /></noinclude><noinclude></noinclude> ics54sxcb01kav73x14doo7kkvb897f 104 120887 281366 2026-04-09T05:47:44Z By-isti 3554 /* Без тэксту */ 281366 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="By-isti" /></noinclude><noinclude></noinclude> ics54sxcb01kav73x14doo7kkvb897f 104 120888 281367 2026-04-09T05:47:50Z By-isti 3554 /* Без тэксту */ 281367 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="By-isti" /></noinclude><noinclude></noinclude> ics54sxcb01kav73x14doo7kkvb897f 104 120889 281368 2026-04-09T05:47:56Z By-isti 3554 /* Без тэксту */ 281368 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="By-isti" /></noinclude><noinclude></noinclude> ics54sxcb01kav73x14doo7kkvb897f 104 120890 281369 2026-04-09T05:48:03Z By-isti 3554 /* Без тэксту */ 281369 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="By-isti" /></noinclude><noinclude></noinclude> ics54sxcb01kav73x14doo7kkvb897f 104 120891 281370 2026-04-09T05:48:24Z By-isti 3554 /* Без тэксту */ 281370 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="By-isti" /></noinclude><noinclude></noinclude> ics54sxcb01kav73x14doo7kkvb897f 0 120892 281374 2026-04-09T05:54:15Z By-isti 3554 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Гаспадар | аўтар = Цішка Гартны | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = [[Гоман зарніц (1932)/Напевы сырэн|Напевы сырэн]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Гоман зарніц (1932).pdf" from="7"...» 281374 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гаспадар | аўтар = Цішка Гартны | год = 1932 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = [[Гоман зарніц (1932)/Напевы сырэн|Напевы сырэн]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Гоман зарніц (1932).pdf" from="7" to="37" /> {{Выроўніваньне-канец}} 8wdram64q0qrw7t8v6d62qpzx2sw52t 104 120893 281376 2026-04-09T06:32:00Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Хітрая ўхмылка прабегла пад вачыма спакойнага рэдактара.</br> {{gap|1.5em}}— У мяне ўжо ўсё гатова… Заўтра… Пастой… Панядзелак, серада… У чацьвер павінна выйсьці… Ну, паверыш, мы толькі ў дваіх з Паркавым. Разрываемся… Той цэлую ноч ня спаў, бедны. Ко...» 281376 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Хітрая ўхмылка прабегла пад вачыма спакойнага рэдактара.</br> {{gap|1.5em}}— У мяне ўжо ўсё гатова… Заўтра… Пастой… Панядзелак, серада… У чацьвер павінна выйсьці… Ну, паверыш, мы толькі ў дваіх з Паркавым. Разрываемся… Той цэлую ноч ня спаў, бедны. Корэспондэнцыі, артыкулы, зводкі…</br> {{gap|1.5em}}— Ну, ты не залівай пушку, Евель…</br> {{gap|1.5em}}У Шумкінавым сказе Бурэвіч ня вылавіў ні каліва злосьці. Сэкратар выказаў яго з удзячнай таварыскай мяккасьцю, з налётам асьцярогі, якою ён заўсёды папераджае сваю далейшую гутарку.</br> {{gap|1.5em}}— Я памятаю і тэрмін і адказнасьць. Во-а… халера ты…</br> {{gap|1.5em}}Бурэвіч мігам выхапіў з кішэні скамечаную, замурзаную паперку і працягнуў яе Шумкіну.</br> {{gap|1.5em}}— Выпіска з пастановы бюро… Неадлучна са мною…</br> {{gap|1.5em}}— Помні, жулік, што са мною жарты малыя. Няхай толькі на гэты раз зманіш — не дарую.</br> {{gap|1.5em}}— Таварыш Шумкін! Сход у зборы!</br> {{gap|1.5em}}Прасунутая ў дзьверы галава старшыні заўкому ня вылезла датуль, пакуль Шумкін не падняўся з месца.</br> {{gap|1.5em}}Усе ў чацьвярых яны пасьпяшылі ў клюб. <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-0.5em"><center>{{x-larger|*}}</center></div> {{gap|1.5em}}Памяшканьне клюбу кішэла рабочымі. Расстаўленыя густымі радамі лаўкі не маглі ўмясьціць на сябе масы прышоўшых на сход. Імі запоўніліся праходы, вольныя лапіклы пры дзьверах, усходцы на невялічкую клюбную сцэну.</br> {{gap|1.5em}}Седзячы пры століку, рэгістратары не пасьпявалі запісваць. Доўгія рады прозвішчаў пераносіліся на чацьвёртыя старонкі густа сьпісаных аркушаў. Было вачавідкі, што заводзкая грамадзкасьць поўнасьцю ўявіла сабе ўсю сур’ёзнасьць пастаўленага пытаньня, зьявілася ў клюб з рашучым намерам вырашыць яго… Уздымны настрой хвалямі хадзіў па запоўненым клюбе, выліваючыся ў гулкае, монолітнае гудзеньне, сьведчыў аб каразьлівай настарожанасьці. Яна, гэта настарожанасьць, раптам ператварылася ў форму натужнага, сконцэнтраванага маўчаньня.</br><noinclude></noinclude> s4mgw7513b250dz2oyab33y0i39vh4t 104 120894 281377 2026-04-09T06:42:34Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Сотні воч накіравалі палкія ўзрокі на сцэнку, дзе моўчкі тупалі пры чырвоным стале дырэктар Лемін з сваімі двума памочнікамі.</br> {{gap|1.5em}}Манцёр рэгуляваў сапсаванае сьвятло. Памінутна над сцэнкаю ўспыхвалі зыркія лампіёны.</br> {{gap|1.5em}}— Пара-а! Па...» 281377 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Сотні воч накіравалі палкія ўзрокі на сцэнку, дзе моўчкі тупалі пры чырвоным стале дырэктар Лемін з сваімі двума памочнікамі.</br> {{gap|1.5em}}Манцёр рэгуляваў сапсаванае сьвятло. Памінутна над сцэнкаю ўспыхвалі зыркія лампіёны.</br> {{gap|1.5em}}— Пара-а! Пара!</br> {{gap|1.5em}}Вымаганьні нясьліся настрэчу ўвайшоўшаму сэкратару партколектыву.</br> {{gap|1.5em}}Шумкін хутка апынуўся пры стале на сцэне, перакінуўся некалькімі словамі з Леміным і запрапанаваў:</br> {{gap|1.5em}}— Я думаю прэзыдыум выбіраць ня будзем?</br> {{gap|1.5em}}— Н-не! Не-ээ!</br> {{gap|1.5em}}— Слова даецца таварышу Леміну.</br> {{gap|1.5em}}Па залі пракаціўся гулкі шолам. Але раптам усё замерла. І словы дырэктара звонка падалі ў настарожаную цішу.</br> {{gap|1.5em}}— Я буду, таварышы, зусім каротак. Я толькі вылажу вам голыя лічбы, за якімі будзе ваша слова. Чуйце: на трэцюю дэкаду бягучага месяца мы маем выкананьне: па кавальнаму цэху — тысячу пар цісок, а трэба — тысячу дзьвесьце; выканана восемдзесят чатыры процанты; ліцейны цэх даў сорак тон, а на пляну павінен пяцьдзесят.. Ня выканана дваццаць з лішнім процантаў, сьлясарны…</br> {{gap|1.5em}}Лічбы і вылічэньні роўнымі, адмеранымі ўдарамі-словамі выпадалі з вуснаў дырэктара, разьмятаючыся па клюбу. Водгукам на іх былі недаўменныя пераглядкі, адрыўныя перашэпты, пацісканьне плячыма і гарачыя парываньні да выказваньняў. «У чым справа? Як-то магло стацца?»</br> {{gap|1.5em}}Кондэнсаваліся колектыўныя думкі ў напружнае, трапяткое зьдзіўленьне.</br> {{gap|1.5em}}— Я бачу, што таварышы недаўмеваюць: у чым прычына? Па-першае — у нас саміх. Мы зьлёгку паслабілі сваю ўвагу да заданьняў… Але тут асноўнае ў папушчэньні адміністрацыі цэхаў. Вы ўжо чулі аб паводзінах майстра кавальнага цэху Аблоўскага — чыстае вады опортунізм на практыцы. Ня вольны ад опортунізму і цэхкомітэт ліцейнага цэху… Кіруючыя організацыі ня сумелі даць патрэбнай накіраванасьці рабочаму энтузыязму… Яны ня маглі падхапіць таго творчага натхненьня, якім ахоплена рабочая маса {{перанос пачатак|на|шага}}<noinclude></noinclude> 2wnrf28rknacvsrjhsdfmmqorl7mjjf 104 120895 281378 2026-04-09T06:50:18Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «з рэдкімі вусамі і прыжмураныя вочы глядзелі з задавальненнем. У грудзях яе чорным клубком злівалася лютасць і злосць на людзей, якія адабралі ад маці сына за тое, што сын шукае праўды. {{Водступ|2|em}}Было холадна, у шыбы стукаў дождж, здавалася, што ўночы...» 281378 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>з рэдкімі вусамі і прыжмураныя вочы глядзелі з задавальненнем. У грудзях яе чорным клубком злівалася лютасць і злосць на людзей, якія адабралі ад маці сына за тое, што сын шукае праўды. {{Водступ|2|em}}Было холадна, у шыбы стукаў дождж, здавалася, што ўночы вакол дома ходзяць падсцерагаючы шэрыя постаці з шырокімі чырвонымі тварамі без воч, з доўгімі рукамі. Ходзяць і ледзь чутна дзінкаюць шпорамі. {{Водступ|2|em}}— Узялі-б і мяне, — думала яна. {{Водступ|2|em}}Прагаласіў гудок, патрабуючы людзей на працу. Сёння ён галасіў глуха, груба і няўпэўнена. Адчыніліся дзверы, увайшоў Рыбін. Ён стаў перад ёй і, выціраючы далонню кроплі дажджу з барады, запытаў: {{Водступ|2|em}}— Забралі? {{Водступ|2|em}}— Забралі, праклятыя! — уздыхнуўшы, адказала яна. {{Водступ|2|em}}— От якая справа! — сказаў Рыбін, усміхнуўшыся. — І мяне — абшукалі, абмацалі, та-ак. Аблаялі… Ну — не пакрыўдзілі, аднак. Забралі значыцца Паўла! Дырэктар міргнуў, жандар кіўнуў, і — няма чалавека. Яны дружна жывуць. Адны народ дояць, а другія — за рогі трымаюць… {{Водступ|2|em}}— Вам заступіцца-б за Паўла! — выгукнула маці, устаючы. — Ён за ўсіх пайшоў… {{Водступ|2|em}}— Каму заступіцца? — запытаў Рыбін. {{Водступ|2|em}}— Усім! {{Водступ|2|em}}— Бач — ты! Не, гэтага не будзе. {{Водступ|2|em}}Усміхаючыся, ён вышаў сваёй цяжкай хадою, павялічыўшы матчына гора суровай безнадзейнасцю сваіх слоў. {{Водступ|2|em}}— А калі — біць будуць, катаваць? {{Водступ|2|em}}Яна ўяўляла сабе сынава цела збітае, падрапанае,<noinclude></noinclude> opg7m65sci8eyktqcow2wx0t4f0boas 104 120896 281379 2026-04-09T06:51:06Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|на|шага}} «Барацьбіта»… Гэту балячку павінны загаіць самі рабочыя.. Я спадзяюся і ўпэўнены, што праз восем дзён, падлічаючы вынікі месячнага выпаўненьня, мы з задавальненьнем будзем констатаваць нашы перавыканальныя посьпехі.</br> {{gap|1.5em}...» 281379 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|на|шага}} «Барацьбіта»… Гэту балячку павінны загаіць самі рабочыя.. Я спадзяюся і ўпэўнены, што праз восем дзён, падлічаючы вынікі месячнага выпаўненьня, мы з задавальненьнем будзем констатаваць нашы перавыканальныя посьпехі.</br> {{gap|1.5em}}Заля адказала бурлівым уздымам, у якім гучэла жалезная рашучасьць апраўдаць дырэктаравы надзеі. Гэта выдавалі асьветленыя ўверрам твары рабочых, той настрой, што абдаваў іх узьюшаную грамаду.</br> {{gap|1.5em}}Але ні сакратар партколектыву, ні дырэктар з памочнікам, ні юркі, як на спружынах, Лабрусэвіч зусім ня чакалі, што заля клюбу пачуе ў сабе шэраг рабочых прапаноў, накіраваных супроць небясьпекі прарыву.</br> {{gap|1.5em}}Ужо Шумкін разьняў губы, каб перапытаць, ці маюцца тыя або іншыя прапановы, а Лемін нэрвова чакаў іх з вуснаў рабочых, як раптам з пятае лаўкі ад сьценкі паднялася здаровая асаністая фігура сьлесара кавальнага цэху, рыжавусава, цьвёрдага, як жалеза, сэкратара ячэйкі Гальмерына.</br> {{gap|1.5em}}— Можна?</br> {{gap|1.5em}}— Калі ласка, таварыш Гальмерын.</br> {{gap|1.5em}}Важкія крокі адмералі адгон ад сцэнкі, і прысутныя стрэлі вачмі празрысты, заварожваючы ўзрок Гальмерына.</br> {{gap|1.5em}}— У адказ на праявы опортунізму ў нашым кавальскім цаху, я ад рабочага колектыву цэху маю паведаміць: на лятучым мітынгу кавалі пастанавілі мобілізаваць і адказаць на адзнаку прарыву павялічэньнем свае вырабаткі. Карповіч замест дзесяці шчочак дае дванаццаць, Жук — дзевяць замест сямі, Салавей набаўляе сабе тры пары, Яхнес старшы — пяць, малодшы — чатыры, Люстэрнік, які працуе ўжо другую зьмену бесьперапынна, — бярэ адзінаццаць… Так што, таварышы, усе агулам мы рашылі падаць сустрэчны плян на сустрэчны ў ліку шасьцісот ціскоў… Таварышы кавалі…</br> {{gap|1.5em}}Бурлівыя воплескі, як фонтанам, разьліліся па раскалыханай залі. Яны насілі на сабе задавольненыя ўхмылкі зацята аплёдыраваўшаму кавалём прэзыдыуму.</br><noinclude></noinclude> ptmjne4kgbhmqgtu9wtk299fqf7iwb3 281380 281379 2026-04-09T06:55:33Z RAleh111 4658 281380 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|на|шага}} «Барацьбіта»… Гэту балячку павінны загаіць самі рабочыя.. Я спадзяюся і ўпэўнены, што праз восем дзён, падлічаючы вынікі месячнага выпаўненьня, мы з задавальненьнем будзем констатаваць нашы перавыканальныя посьпехі.</br> {{gap|1.5em}}Заля адказала бурлівым уздымам, у якім гучэла жалезная рашучасьць апраўдаць дырэктаравы надзеі. Гэта выдавалі асьветленыя ўверрам твары рабочых, той настрой, што абдаваў іх узьюшаную грамаду.</br> {{gap|1.5em}}Але ні сакратар партколектыву, ні дырэктар з памочнікам, ні юркі, як на спружынах, Лабрусэвіч зусім ня чакалі, што заля клюбу пачуе ў сабе шэраг рабочых прапаноў, накіраваных супроць небясьпекі прарыву.</br> {{gap|1.5em}}Ужо Шумкін разьняў губы, каб перапытаць, ці маюцца тыя або іншыя прапановы, а Лемін нэрвова чакаў іх з вуснаў рабочых, як раптам з пятае лаўкі ад сьценкі паднялася здаровая асаністая фігура сьлесара кавальнага цэху, рыжавусава, цьвёрдага, як жалеза, сэкратара ячэйкі Гальмерына.</br> {{gap|1.5em}}— Можна?</br> {{gap|1.5em}}— Калі ласка, таварыш Гальмерын.</br> {{gap|1.5em}}Важкія крокі адмералі адгон ад сцэнкі, і прысутныя стрэлі вачмі празрысты, заварожваючы ўзрок Гальмерына.</br> {{gap|1.5em}}— У адказ на праявы опортунізму ў нашым кавальскім цаху, я ад рабочага колектыву цэху маю паведаміць: на лятучым мітынгу кавалі пастанавілі мобілізаваць і адказаць на адзнаку прарыву павялічэньнем свае вырабаткі. Карповіч замест дзесяці шчочак дае дванаццаць, Жук — дзевяць замест сямі, Салавей набаўляе сабе тры пары, Яхнес старшы — пяць, малодшы — чатыры, Люстэрнік, які працуе ўжо другую зьмену бесьперапынна, — бярэ адзінаццаць… Так што, таварышы, усе агулам мы рашылі падаць сустрэчны плян на сустрэчны ў ліку шасьцісот ціскоў… Таварышы кавалі…</br> {{gap|1.5em}}Бурлівыя воплескі, як фонтанам, разьліліся па раскалыханай залі. Яны насілі на сабе задавольненыя ўхмылкі зацята аплёдыраваўшаму кавалём прэзыдыуму.</br><noinclude></noinclude> ndn9s50zoryiaumg8smc2dy6z3fotjp 104 120897 281381 2026-04-09T06:56:39Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «у крыві, і страх халоднай крыгай клаўся на грудзі, душыў яе. Вачам было балюча. {{Водступ|2|em}}Яна не паліла печ, не варыла сабе абеду і не піла гарбаты, толькі позна ўвечары з‘ела кавалак хлеба. І калі лягла спаць — яна думала, што ніколі яшчэ жыццё яе не бы...» 281381 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>у крыві, і страх халоднай крыгай клаўся на грудзі, душыў яе. Вачам было балюча. {{Водступ|2|em}}Яна не паліла печ, не варыла сабе абеду і не піла гарбаты, толькі позна ўвечары з‘ела кавалак хлеба. І калі лягла спаць — яна думала, што ніколі яшчэ жыццё яе не было такім самотным, голым. За апошнія гады яна прывыкла жыць, заўсёды чакаючы нечага важнага, добрага. Вакол яе шумна і бадзёра мітусілася моладзь, і заўсёды перад ёй стаяў сур‘ёзны твар сына, творцы гэтага трывожнага, але добрага жыцця. І вось няма яго і — нічога няма. {{Цэнтар|XIV}} {{Водступ|2|em}}Марудна прайшоў дзень, бяссонная ноч і яшчэ больш марудна другі дзень. Яна чакала кагосьці, але ніхто не прыходзіў. {{Водступ|2|em}}Надышоў вечар. І — ноч. Уздыхаў і шамацеў па сцяне халодны дождж. У коміне гуло, пад падлогай варушыўся нехта. З даха капала вада, і гэты тужлівы гук дзіўна зліваўся з гадзіннікавым стукам. Здавалася, увесь дом ціха хістаецца і ўсё навокал было непатрэбным, змярцвела ў тузе… {{Водступ|2|em}}У акно ціха стукнулі — раз, два… Яна прывыкла да гэтага стуку, ён не палохаў яе, але цяпер уздрыгнула ад радаснага ўколу ў сэрца. Смутная надзея шпарка ўзняла яе на ногі. Накінуўшы на плечы хустку, яна адчыніла дзверы… {{Водступ|2|em}}Увайшоў Самойлаў, а за ім яшчэ нейкі чалавек, з тварам, затуленым каўняром пальта, у насунутай на бровы шапцы. {{Водступ|2|em}}— Пабудзілі мы вас? — не вітаючыся запытаў Самойлаў, нязвычайна заклапочаны і пахмуры.<noinclude></noinclude> 4z1vb2iatyn2q5psx38n3nva9y4shyh 104 120898 281382 2026-04-09T06:58:44Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Не спала я! — адказала яна і моўчкі, чакаючы пачала глядзець на іх. {{Водступ|2|em}}Спадарожнік Самойлава, цяжка і хрыпла ўздыхаючы, зняў шапку і, працягнуўшы маці шырокую руку з кароткімі пальцамі, сказаў па-сяброўску, як старай знаёмай: {{В...» 281382 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Не спала я! — адказала яна і моўчкі, чакаючы пачала глядзець на іх. {{Водступ|2|em}}Спадарожнік Самойлава, цяжка і хрыпла ўздыхаючы, зняў шапку і, працягнуўшы маці шырокую руку з кароткімі пальцамі, сказаў па-сяброўску, як старай знаёмай: {{Водступ|2|em}}— Здарова былі, матуля! Не пазналі? {{Водступ|2|em}}— Гэта вы? — ускрыкнула Власава, раптам чамусьці радуючыся — Егор Іванавіч? {{Водступ|2|em}}— Аз есмь! — адказаў ён, нахіляючы сваю вялікую галаву з доўгімі, як у дзяка валасамі. Яго тоўсты твар дабрадушна ўсміхаўся, маленькія шэрыя вочкі глядзелі ў матчын твар ласкава і ясна. {{Водступ|2|em}}Ён быў падобны на самавар, — гэтакіж круглы, нізкі, з тоўстай шыяй і кароткімі рукамі. Твар ільсніўся і блішчэў, дыхаў ён шумна, і ў грудзях нешта ўвесь час булькатала, хрыпела… {{Водступ|2|em}}— Прайдзіце ў пакой, я зараз апрануся! — прапанавала маці. {{Водступ|2|em}}— У нас да вас справа ёсць! — заклапочана сказаў Самойлаў, з-пад ілба зірнуўшы на яе. {{Водступ|2|em}}Егор Іванавіч прайшоў у пакой і адтуль гаварыў: {{Водступ|2|em}}— Сёння ўранку, любая бабуля, з турмы вышаў вядомы вам Нікалай Іванавіч… {{Водступ|2|em}}— Хіба ён там? — запытала маці. {{Водступ|2|em}}— Два месяцы і адзінаццаць дзён. — Бачыў там хахла — ён кланяецца вам, і Павел, які таксама кланяецца, просіць вас не турбавацца і сказаць вам, што ва шляху яго месцам адпачынку чалавеку заўсёды служыць турма — так ужо заведзена руплівым начальствам нашым. Цяпер, матуля, я падыду да справы. Вы ведаеце, колькі народу схапілі тут учора?<noinclude></noinclude> jmgl88p96vaz58tld4wlim2nstr67dw 104 120899 281383 2026-04-09T07:03:00Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}У творчым задзёры ніхто не заўважыў, як месца Гальмерына заняў сьлесар-комсамолец Клюман. Ён не дачакаўся, пакуль заціхнуць воплескі, голасна пачаўшы слова:</br> {{gap|1.5em}}— Наша комсамольская брыгада на перакіданках, у адданай бойцы за перавыканан...» 281383 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}У творчым задзёры ніхто не заўважыў, як месца Гальмерына заняў сьлесар-комсамолец Клюман. Ён не дачакаўся, пакуль заціхнуць воплескі, голасна пачаўшы слова:</br> {{gap|1.5em}}— Наша комсамольская брыгада на перакіданках, у адданай бойцы за перавыкананьне пляну бягучага месяцу рашыла вытворства станкоў Сьмірнова павысіць з пяці на восем. Побач з гэтым, таварышы, мы добрахаць зьніжаем расцэнкі…</br> {{gap|1.5em}}Здавалося, што воплескі ня ўміралі перад гэтым, а дзесьці прытоена калыхаліся, каб аднавіцца пасьля слова Клюмана ў тыж-жа кіпучым гуле. У іх пералівах адчуваўся агонь распаленых вагранак і звон разгойданых малатоў.</br> {{gap|1.5em}}Яны на хібох сваіх хваль вынесьлі на сцэнку трэцяга прадстаўніка ад цэху, неўгамоннага ўдарніка, стараннага гаспадарніка Магільню.</br> {{gap|1.5em}}— Я спадзяюся, што нашы ліцейшчыкі, утварыўшы сёньня ў абедзе штурмавую комсамольскую брыгаду, не дапусьцяць зрыву і ў ліцейным цаху. Кіраўнічыя органы «Барацьбіта» могуць спадзявацца на наша палкае комсамольскае завярэньне.</br> {{gap|1.5em}}І той, хто паказаў сябе неаднойчы гарачым правадніком ініцыятывы на ўздыму працоўных тэмпаў, спакойліва вярнуўся на сваё месца.</br> {{gap|1.5em}}Шумкін ад імя бюро партколектыву натхнёна вітаў новыя формы соцыялістычных мэтодаў працы, якія нясупынна нараджае колектыўная воля рабочае клясы. <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-0.5em"><center>{{x-larger|*}}</center></div> {{gap|1.5em}}Сход цёк у вузкія дзьверы, грукочучы па жалезных лесках спуску. Узьняты настрой пераліваўся ў ажыўленай гутарцы рабочых.</br> {{gap|1.5em}}Лемін усё яшчэ знаходзіўся пад моцным уражаньнем вынікаў мітынгу. З яго твару ня сходзіла радасная ўхмылка, якая тапіла ў сабе нарастаючыя пачуцьці захапленьня. Ён зазіраў Шумкіну ў вочы і толькі моргаў шараватымі густымі вейкамі. Бобэрман — дык той не знаходзіў іншага сплёту слоў, апроч непарыўна вымаўленых: «Малайцы {{перанос пачатак|рэ|бяты}}<noinclude></noinclude> mrdfzosgrnhh7w5u2ntyzpv6z6o3tnj 281384 281383 2026-04-09T07:03:58Z RAleh111 4658 281384 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}У творчым задзёры ніхто не заўважыў, як месца Гальмерына заняў сьлесар-комсамолец Клюман. Ён не дачакаўся, пакуль заціхнуць воплескі, голасна пачаўшы слова:</br> {{gap|1.5em}}— Наша комсамольская брыгада на перакіданках, у адданай бойцы за перавыкананьне пляну бягучага месяцу рашыла вытворства станкоў Сьмірнова павысіць з пяці на восем. Побач з гэтым, таварышы, мы добрахаць зьніжаем расцэнкі…</br> {{gap|1.5em}}Здавалося, што воплескі ня ўміралі перад гэтым, а дзесьці прытоена калыхаліся, каб аднавіцца пасьля слова Клюмана ў тыж-жа кіпучым гуле. У іх пералівах адчуваўся агонь распаленых вагранак і звон разгойданых малатоў.</br> {{gap|1.5em}}Яны на хібох сваіх хваль вынесьлі на сцэнку трэцяга прадстаўніка ад цэху, неўгамоннага ўдарніка, стараннага гаспадарніка Магільню.</br> {{gap|1.5em}}— Я спадзяюся, што нашы ліцейшчыкі, утварыўшы сёньня ў абедзе штурмавую комсамольскую брыгаду, не дапусьцяць зрыву і ў ліцейным цаху. Кіраўнічыя органы «Барацьбіта» могуць спадзявацца на наша палкае комсамольскае завярэньне.</br> {{gap|1.5em}}І той, хто паказаў сябе неаднойчы гарачым правадніком ініцыятывы на ўздыму працоўных тэмпаў, спакойліва вярнуўся на сваё месца.</br> {{gap|1.5em}}Шумкін ад імя бюро партколектыву натхнёна вітаў новыя формы соцыялістычных мэтодаў працы, якія нясупынна нараджае колектыўная воля рабочае клясы. <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-1em"><center>{{x-larger|*}}</center></div> {{gap|1.5em}}Сход цёк у вузкія дзьверы, грукочучы па жалезных лесках спуску. Узьняты настрой пераліваўся ў ажыўленай гутарцы рабочых.</br> {{gap|1.5em}}Лемін усё яшчэ знаходзіўся пад моцным уражаньнем вынікаў мітынгу. З яго твару ня сходзіла радасная ўхмылка, якая тапіла ў сабе нарастаючыя пачуцьці захапленьня. Ён зазіраў Шумкіну ў вочы і толькі моргаў шараватымі густымі вейкамі. Бобэрман — дык той не знаходзіў іншага сплёту слоў, апроч непарыўна вымаўленых: «Малайцы {{перанос пачатак|рэ|бяты}}<noinclude></noinclude> ceaid18warh8cktltjbteswuue6y9qb 104 120900 281385 2026-04-09T07:13:34Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|рэ|бяты}}! Рэбяты малайцы! Малайцы рэбяты»! У гэтай таварыскай, прасычанай удзячнасьцю пахвальбе концэнтраваліся гарачыя пачуцьці помдырэктара-вылучэнца.</br> {{gap|1.5em}}— Ну, як падабаецца? — выпытваў Шумкін.</br> {{gap|1.5em}}Але ён адказу ня пачуў,...» 281385 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|рэ|бяты}}! Рэбяты малайцы! Малайцы рэбяты»! У гэтай таварыскай, прасычанай удзячнасьцю пахвальбе концэнтраваліся гарачыя пачуцьці помдырэктара-вылучэнца.</br> {{gap|1.5em}}— Ну, як падабаецца? — выпытваў Шумкін.</br> {{gap|1.5em}}Але ён адказу ня пачуў, а мо’ яго і ня было з боку тых, да каго ён зьвяртаўся.</br> {{gap|1.5em}}Шумкіна пазвалі да тэлефону.</br> {{gap|1.5em}}— Ганна?.. Гэта ты?.. Абедаць?.. Вячэраць?.. Скора, мілая… яшчэ-ж рана, бачыш… Ну, чаго злуешся? Толькі сырэна прапяяла восьмую гадзіну… Усяго восем… Праз паўгадзіны… Ах, убачай! Яшчэ мушу па дарозе зайсьці ў райком… Патрэбна, ну што-ж… Не памру… Я ў абед перакусіў… Што перакусіў — то й добра… Ці варта на гэтым спыняцца… Прыду і.:: Ліпец чакае?.. Даўно?.. Гэта з раёну?.. Прасі, галубка, няхай яшчэ крыху пасядзіць — я не забаўлюся… Прасі ад мяне… Ну, зараз нельга.. Во-а..: Якраз падышоў сэкратар кавальнага цэху… Просіць наведаць цэх.. У нас цяпер усё на баявую ногу… Рэбяты сябе мобілізавалі на ўсё… Люба, ведаеш.. Пераходны сьцяг ЦК.. «Барацьбіт» не павінен выпусьціць яго ад сябе. Кавалі абяцаюць.. Вво-а, Гальмерын пацьвярджае.. Так..: Прасі Ліпеца пачакаць… Ад’е!…</br> {{gap|1.5em}}Гальмерын не адступіўся ад Шумкіна, пакуль той ня скончыў гаварыць.</br> {{gap|1.5em}}— Жонка непакоіцца?</br> {{gap|1.5em}}— Прышлі там да мяне…</br> {{gap|1.5em}}— Пойдзеш дамоў?</br> {{gap|1.5em}}— Пасьпею.</br> {{gap|1.5em}}Ужо выходзячы з дзьвярэй, яны ўлавілі музыку разгорнутае працы. У вокнах корпусоў мігаліся пераплёты пасаў празрыстымі вачыма выглядалі распаленыя горны. Стукатня і бразак вырываліся на вуліцу, аддаючыся рэхам па ўсяму заводзкаму пляцу. Над шапкамі каміноў ліцейні трапяталіся густыя агнёвыя адсьветы распаленых вагранак. Шкляныя шчыты дахаў ганялі паласатыя цені, з якіх, як з-пад акрывала, выбягалі юркія, жвавыя зайчыкі. Навакола дыхала бадзёрым, творным уздымам раскалыханай, расхваляванай энэргіі. Абдымала нячуваным размахам нараджальных, {{перанос пачатак|сяга|ючых}}<noinclude></noinclude> klk4m6b6akvojcktmm83su01fqy07gm 104 120901 281386 2026-04-09T07:27:33Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Не! А хіба — апрача Паўліка? — крыкнула маці. {{Водступ|2|em}}— Ён — сорак дзевяты! — перапыніў яе Егор Іванавіч спакойна. — І трэба чакаць, што начальства забярэ яшчэ чалавек з дзесяць. Вось гэтага пана таксама… {{Водступ|2|em}}— Так, і мян...» 281386 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Не! А хіба — апрача Паўліка? — крыкнула маці. {{Водступ|2|em}}— Ён — сорак дзевяты! — перапыніў яе Егор Іванавіч спакойна. — І трэба чакаць, што начальства забярэ яшчэ чалавек з дзесяць. Вось гэтага пана таксама… {{Водступ|2|em}}— Так, і мяне! — пахмура сказаў Самойлаў. {{Водступ|2|em}}Власава адчула, што ёй палягчэла дыхаць… {{Водступ|2|em}}— Не адзін ён там! — мільгнула ў яе галаве. {{Водступ|2|em}}Апрануўшыся, яна ўвайшла ў пакой і бадзёра ўсміхнулася госцю. {{Водступ|2|em}}Пэўна доўга трымаць не будуць, калі так многа забралі… {{Водступ|2|em}}— Правільна! — сказаў Егор Іванавіч. — А калі мы здолеем сапсаваць гэту абедню, дык і зусім іх абдурым. Справа такая: калі мы цяпер перастанем падаваць на фабрыку нашы кніжкі, дык жандарчыкі прычэпяцца за гэта сумнае з‘явішча і паставяць яго проці Паўла з яго таварышамі, іжэ з ім укінуты ў узілішча… {{Водступ|2|em}}— Як-жа гэта? — трывожна крыкнула маці. {{Водступ|2|em}}— А вельмі проста! — мякка сказаў Егор Іванавіч. — Часам і жандары разважаюць правільна. Вы падумаеце: быў Павел — былі кніжкі і лістоўкі, няма Паўла — няма ні кніжак, ні лістовак. Значыцца, гэта ён сеяў кніжкі ага-а? Ну і пачнуць яны есці ўсіх, — жандары любяць так абрабіць чалавека, каб ад яго засталася адна драбязга. {{Водступ|2|em}}— Я разумею, разумею! — тужліва сказала маці. — Ах, божа! Як-жа цяпер? {{Водступ|2|em}}З кухні прагучэў голас Самойлава. {{Водступ|2|em}}— Усіх амаль палавілі, — чорт іх падзяры! — Цяпер нам трэба справу працягваць, як раней, не толькі для справы, — але і каб выратаваць таварышоў.<noinclude></noinclude> i8ma32rj5491l1ls87jum6mksf4kwnh 104 120902 281387 2026-04-09T07:29:47Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|сяга|ючых}} у цёмную бяздонную высь соцыялістычных тэмпаў, пераможных дасягненьняў.</br> {{gap|1.5em}}— Куда-а ты-і?</br> {{gap|1.5em}}Пераразаючы наўскасяк міжкорпусны завулак, несься да кавальскага цэху плянавік Сокалаў. Яго галава была ўтулена ў адст...» 281387 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|сяга|ючых}} у цёмную бяздонную высь соцыялістычных тэмпаў, пераможных дасягненьняў.</br> {{gap|1.5em}}— Куда-а ты-і?</br> {{gap|1.5em}}Пераразаючы наўскасяк міжкорпусны завулак, несься да кавальскага цэху плянавік Сокалаў. Яго галава была ўтулена ў адстаўлены каўнер, а на вушы нацягнута зашмальцаваная кепка. Скрозь мігатню ценяў ён не заўважыў падыходзіўшых да яго сэкратароў. Пачуўшы вокліч Гальмерына, Сокалаў раптам спыніўся.</br> {{gap|1.5em}}— Я!</br> {{gap|1.5em}}— Мне цябе трэба.. Памятаеш?</br> {{gap|1.5em}}Шумкінаў намёк быў ясным Сокалаву.</br> {{gap|1.5em}}— Сталоўка?</br> {{gap|1.5em}}— Так.</br> {{gap|1.5em}}— Хутчэй бы мяне вызвалілі з плянавага аддзелу, тады-б было часу вольнага болей, а то…</br> {{gap|1.5em}}Ён хапіўся за галаву.</br> {{gap|1.5em}}Толькі урвеш якое паўгадзіны, як у аддзеле набяжыць спра-аў! Ужо з молатам куды спакайней.</br> {{gap|1.5em}}— Днямі вызвалім і паедзем у Маскву, а, вярнуўшыся, цалкам на сталовую. «Барацьбіт» павінен мець узорную сталовую. Пастарайся-а..</br> {{gap|1.5em}}— Сам зацікаўлены. Ужо калі маю даручэньне, то на паўдарозе ня кіну… Абавязак і доўг…</br> {{gap|1.5em}}— Зразумела.</br> {{gap|1.5em}}— Быў сёньня ў ЦРК… Справа пасуваецца… Хутка мецьмем…</br> {{gap|1.5em}}— Ён у нас баявы…</br> {{gap|1.5em}}— Гальмерын правёў сваю атэстацыю цёплым сьмехам. Сокалаў хоць зразумеў яго нявіннасьць, але пасьпяшыў апраўдаць таварышаву пахвальбу.</br> {{gap|1.5em}}— А што, калі каго я падводзіў? Ніхто ня скажа. А сьведкі ёсьць. Быў малатабойцам, хай Лямец скажа — папікнуў ён мяне за вошта — ніколі. Раней гэтага даводзілася паршчыкам у лазьні працаваць і працаваў… Цяпер паслалі ў плянавы аддзел — знача, партыі дзела… Куды пашлюць — я і не заікнуся пярэчыць…</br> {{gap|1.5em}}Яны прайшлі ў вароты кавальнага цэху.</br><noinclude></noinclude> kk88dw9xyhjoaybl1nvb5a3z30lcrb6 104 120903 281388 2026-04-09T07:41:30Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-1em"><center>{{x-larger|*}}</center></div> {{gap|1.5em}}— Во-а-а! Люба паглядзець! Як на фронце — работа кіпіць!</br> {{gap|1.5em}}Гальмерын з удзячнай суровай дзелавой ухмылкай паглядзеў на Шумкіна і працягнуў руку ў бок доўгага праходу між палаючымі горнамі.</...» 281388 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-1em"><center>{{x-larger|*}}</center></div> {{gap|1.5em}}— Во-а-а! Люба паглядзець! Як на фронце — работа кіпіць!</br> {{gap|1.5em}}Гальмерын з удзячнай суровай дзелавой ухмылкай паглядзеў на Шумкіна і працягнуў руку ў бок доўгага праходу між палаючымі горнамі.</br> {{gap|1.5em}}І ў кавальным і ў зборачным аддзяленьнях праца кіпела. Увішліва бегалі падмайстры і брыгадзіры, правяраючы работу сьвярдлоўшчыкаў, абдзіршчыкаў, зборшчыкаў. Адчаянна шыпелі наждакі, завывалі напільнікі, бразгалі важкія ціскі. Перабоі малатоў і шыпеньне аўтогену зьліваліся ў агульную жалезную какофонію гукаў.</br> {{gap|1.5em}}— Ваня! — гукнуў Гальмерын у бок наждаку, дзе брыгадзір Галамач інструктаваў маладога рабочага.</br> {{gap|1.5em}}Калі той ачуўся пры іх, Сокалаў праканаўся:</br> {{gap|1.5em}}— Сходзіцца?</br> {{gap|1.5em}}— А дзе-ж яно дзенецца? Раніцою Грыневіч пралічыўся… Можа і будзе разыходжаньне ў аднэй ці двух парах.</br> {{gap|1.5em}}— Як посьпехі? Вось таварыш Шумкін ня верыць, што мы…</br> {{gap|1.5em}}Шумкін махам рукі перарваў Гальмерынаў сказ.</br> {{gap|1.5em}}— Кінь казаць, чаго ня трэба. Як-то я ня веру… Іменна, што я веру ў пераможныя дасягненьні барацьбітоўцаў… Яны невінаваты, што мелі дагэтуль у выглядзе майстра непрыхаванага опортуніста.</br> {{gap|1.5em}}— Ах, бок… Сёньня, як бачыш, нам і не ўдалося правесьці паседжаньні ячэйкі, хіба заўтра.</br> {{gap|1.5em}}— Не адкладваць з гэтай справай…</br> {{gap|1.5em}}— Я паведаміў усіх членаў бюро…</br> {{gap|1.5em}}Здаровая, асаністая постаць брыгадзіра Галамача затуліла сабою прагляд у кавальнае аддзяленьне.</br> {{gap|1.5em}}— Саступі крыху ў бок, — папрасіў яго Сокалаў.</br> {{gap|1.5em}}Галамач дабрадушна засьмяяўся і накіраваў да зборшчыкаў.</br> {{gap|1.5em}}— Дадуць за сёньня дзьвесьце пар, — пахваліў Гальмерын.</br> {{gap|1.5em}}Плянавік чмыхнуў носам і недаверліва заматаў галавою.</br> {{gap|1.5em}}— Ужо каля сотні маем,— гукнуў з воддалёк Галамач…</br><noinclude></noinclude> d84qrtz4flo67qv80os1bh60k01bg7p 104 120904 281389 2026-04-09T07:42:55Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— А працаваць няма каму! — дадаў Егор Іванавіч, усміхаючыся. — Літаратура ў нас ёсць адменнае якасці, — сам рабіў… А як яе на фабрыку ўнесці — гэта невядома. {{Водступ|2|em}}— Пачалі абшукваць усіх у браме! — сказаў Самойлаў. {{Водступ|2|em}}...» 281389 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— А працаваць няма каму! — дадаў Егор Іванавіч, усміхаючыся. — Літаратура ў нас ёсць адменнае якасці, — сам рабіў… А як яе на фабрыку ўнесці — гэта невядома. {{Водступ|2|em}}— Пачалі абшукваць усіх у браме! — сказаў Самойлаў. {{Водступ|2|em}}Маці адчула, што ад яе чагосьці хочуць, чакаюць і спяшаючыся пытала. {{Водступ|2|em}}— Ну, дык што-ж? Як-жа? {{Водступ|2|em}}Самойлаў стаяў каля дзвярэй і сказаў. {{Водступ|2|em}}— Вы, Пелагея Нілаўна, знаёмы з гандляркай Карсуновай… {{Водступ|2|em}}— Знаёма, ну? {{Водступ|2|em}}— Пагутарце з ёй, ці не пранясе яна? {{Водступ|2|em}}Маці адмоўна замахала рукамі. {{Водступ|2|em}}— Ой, не! Кабета яна слабая на язык, не! Як даведаюцца, што праз мяне, — з гэтага дома, не, не! {{Водступ|2|em}}І раптам, пранізаная раптоўнай думкай, яна ціха загаварыла: {{Водступ|2|em}}— Вы мне дайце, дайце — мне! Ужо я зраблю, я сама знайду ход. Я Мар‘ю-ж і папрашу, — хай яна мяне ў памочніцы возьме! Мне хлеб есці трэба, прадаваць трэба-ж! Вось я і буду абеды туды насіць! — Я ўжо зраблю! {{Водступ|2|em}}Прыціснуўшы рукі да грудзей, яна спяшаючыся запэўняла, што зробіць усё добра і непрыкметна, і, канчаючы, урачыста крыкнула: {{Водступ|2|em}}— Яны ўбачаць — Паўла няма, а рука яго нават з астрога дастае, — яны ўбачаць! {{Водступ|2|em}}Усе тры павесялелі. Егор, моцна паціраючы рукі, усміхаўся і гаварыў:<noinclude></noinclude> igimn594cnt8vki1a8hxm1phf5uxina 104 120905 281390 2026-04-09T07:45:01Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Надзвычайна, матуля! Каб вы ведалі, як гэта добра! Проста — цудоўна! {{Водступ|2|em}}— Я ў турму, як на крэсла сяду, калі гэта ўдасца! — паціраючы рукі сказаў Самойлаў. {{Водступ|2|em}}— Вы — красуня! — хрыпла крычаў Егор. {{Водступ|2|em}}Маці ўсм...» 281390 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Надзвычайна, матуля! Каб вы ведалі, як гэта добра! Проста — цудоўна! {{Водступ|2|em}}— Я ў турму, як на крэсла сяду, калі гэта ўдасца! — паціраючы рукі сказаў Самойлаў. {{Водступ|2|em}}— Вы — красуня! — хрыпла крычаў Егор. {{Водступ|2|em}}Маці ўсміхнулася. Яна разумела, калі цяпер лісткі з‘явяцца на фабрыцы, — начальства павінна будзе зразумець, што не яе сын распаўсюджвае іх. І адчуваючы, што яна здолее выканаць гэтую задачу, яна ўся ўздрыгвала ад радасці. {{Водступ|2|em}}— Калі пойдзеце на спатканне з Паўлам, — гаварыў Егор, — скажыце яму, што ў яго добрая маці… {{Водступ|2|em}}— Я яго раней убачу! — усміхаючыся, паабяцаў Самойлаў. {{Водступ|2|em}}— Вы так яму і скажыце — я ўсё, што трэба, зраблю. Каб ён ведаў гэта! {{Водступ|2|em}}— А калі яго не пасадзяць — запытаў Егор, паказваючы на Самойлава. {{Водступ|2|em}}— Ну — што-ж рабіць! {{Водступ|2|em}}Яны абодва зарагаталі. І яна, зразумеўшы сваю памылку, пачала смяяцца, ціха і саромліва, крыху хітруючы. {{Водступ|2|em}}— За сваім — чужое дрэнна відаць! — сказала яна, апусціўшы вочы. {{Водступ|2|em}}— Гэта — звычайна! — крыкнуў Егор. — А наконт Паўла вы не турбуйцеся, не сумуйце. З турмы ён яшчэ лепшым вернецца. Там адпачываеш і вучышся, а на волі нашаму брату для гэтага часу не хапае. Я вось тройчы сядзеў і кожны раз, хоць і з невялікім задавальненнем, але з несумненнай карысцю для розуму і сэрца. {{Водступ|2|em}}— Дыхаеце вы цяжка! — сказала яна, спагадна гледзячы ў яго просты твар.<noinclude></noinclude> bom84xe9qctvbsj96fotvml0x47xygk 104 120906 281391 2026-04-09T07:49:16Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Гуськом, саступаючы перад каталямі, яны прайшлі між стосаў папярэдня сабраных ціскоў у кавальную. Ім насустрач мэрам жывым наладжаным конвэерам беглі ціскі; яны гуртаваліся пры парозе ў сьлясарна зборачную, мерачыся соценнымі грамадамі перабр...» 281391 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Гуськом, саступаючы перад каталямі, яны прайшлі між стосаў папярэдня сабраных ціскоў у кавальную. Ім насустрач мэрам жывым наладжаным конвэерам беглі ціскі; яны гуртаваліся пры парозе ў сьлясарна зборачную, мерачыся соценнымі грамадамі перабрацца праз вузкія дзьверы і там раскідацца па руках асобных рабочых.</br> {{gap|1.5em}}— Кавалі гатовы пераняць сьцяг ад сьлясарнага цэху! — падбадзёрыў Шумкін.</br> {{gap|1.5em}}— Будам як мага біцца за яго! — заверыў Гальмерын.</br> {{gap|1.5em}}Яго падтрымала трое кавалёў, з кляшчамі ў руках падбегшых да сэкратара парткслектыву.</br> {{gap|1.5em}}— Наша комуна дала цьвёрдае абяцаньне! — пахваліўся Яхнэс-старшы.</br> {{gap|1.5em}}— Ды і наша брыгада ўзадзе не астанецца, — дадаў комсамолец Зеркальнік.</br> {{gap|1.5em}}У іх шчырыя завярэньні паспрабаваў уліць струйку ахалоджаньня інструмантальшчык Пяшкоў, але яго усе, як адзін, рашуча асадзілі.</br> {{gap|1.5em}}— Даволі, браце. Ведаем твае разважаньні, ведаем. Яшчэ нядаўначка ты выхвальваў пераважнасьць капіталістычнага гаспадараньня ў вытворстве… Заткніся.</br> {{gap|1.5em}}— Ты ізноў старое? Э-э-х! Я ўжо сам сабе прабраў за гэта.</br> {{gap|1.5em}}Пяшкоў адышоў да варштату.</br> {{gap|1.5em}}Плянавік з сэкратаром цэх’ячэйкі правялі Шумкіна да варот цэху. <div style="margin-top:0.5em; margin-bottom:-1em"><center>{{x-larger|*}}</center></div> {{gap|1.5em}}Вышаўшы з заводу, Прахор адышоўся на паўганоў ад яго агароджы і спыніўся на тым самім месцы, на якім стаяў і раніцою, ды абярнуўся да заводу.</br> {{gap|1.5em}}Зьлітае ў адно сьвятло ліхтароў і промін з ліцейні абдымала шырокім прасьцірадлам вычварныя сылуэты заводзкіх корпусоў. Незмаўканая, зычная музыка працы гучэла зазыўным, уздымным маршам. У яе тонах адчувалася моцная сіла пераможнага наступу і палкае ўверра ў плённыя дасягненьні.</br><noinclude></noinclude> aax193e2nsnfz3p7ok3hx373qanktcl 104 120907 281392 2026-04-09T07:49:30Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— На гэта ёсць асобныя прычыны! — адказаў ён, узняўшы палец кверху. — Дык, значыцца, вырашана, матуля? Заўтра мы вам прынясем матэрыяльчык, — і зноў закруціцца піла разбурэння спрадвечнай цемры. Няхай жыве вольнае слова і няхай жыве матчы...» 281392 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— На гэта ёсць асобныя прычыны! — адказаў ён, узняўшы палец кверху. — Дык, значыцца, вырашана, матуля? Заўтра мы вам прынясем матэрыяльчык, — і зноў закруціцца піла разбурэння спрадвечнай цемры. Няхай жыве вольнае слова і няхай жыве матчына сэрца! А пакуль, — да пабачэння! {{Водступ|2|em}}— Да пабачэння! — сказаў Самойлаў, моцна паціскаючы руку ёй. — А я вось сваёй маці і заікнуцца не магу пра што-небудзь такое — так! {{Водступ|2|em}}— Усе зразумеюць! — сказала маці, жадаючы зрабіць яму прыемнае. {{Водступ|2|em}}Калі яны вышлі, яна зачыніла дзверы і, стаўшы на калені сярод пакоя, пачала маліцца пад шум дажджу. Малілася без слоў, адной вялікай думкай пра людзей, якіх увёў Павел у яе жыццё. Яны нібы праходзілі паміж ёй і абразамі, праходзілі ўсе такія простыя, дзіўна блізкія адзін аднаму і самотныя. {{Водступ|2|em}}Досвіткам яна пайшла да Мар‘і Карсуновай. {{Водступ|2|em}}Гандлярка, як заўсёды зашмальцаваная і шумная спаткала яе спагадліва. {{Водступ|2|em}}— Сумуеш? — запытала яна, палопаўшы маці па плячы тлустай рукою. — Кінь! Узялі, павезлі, клопат вялікі! Нічога дрэннага тут няма. Гэта раней было — за зладзейства ў турму садзілі, а цяпер за праўду пачалі садзіць. Павел, можа, і не так што-небудзь сказаў, але ён за ўсіх паўстаў, — і ўсе яго разумеюць, не турбуйся! Не ўсе гавораць, але ўсе ведаюць, хто добры. Я ўсё мелася зайсці да цябе, ды вось некалі. Гатую, ды гандлюю, а памру, відаць, жабрачкай. Палюбоўнікі мяне спакушаюць, анафемы! Так і гладаюць, так і гладаюць, як тараканы каравай. Збярэш рублёў дзесятак, з‘явіцца які-небудзь паганец — і зліжа<noinclude></noinclude> jajous4m6md2a9uxrew6h27agb1sa6a 104 120908 281393 2026-04-09T07:52:44Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «грошы! Дрэнная справа — бабай быць! Паганая пасада на зямлі! Адной жыць трудна, удваіх — нудна! {{Водступ|2|em}}— А я да цябе ў памочніцы прасіцца прышла! — сказала Власава, перапыняючы яе балбатню. {{Водступ|2|em}}— Гэта як? — запытала Мар‘я і, выслухаўшы п...» 281393 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>грошы! Дрэнная справа — бабай быць! Паганая пасада на зямлі! Адной жыць трудна, удваіх — нудна! {{Водступ|2|em}}— А я да цябе ў памочніцы прасіцца прышла! — сказала Власава, перапыняючы яе балбатню. {{Водступ|2|em}}— Гэта як? — запытала Мар‘я і, выслухаўшы прыяцельку, сцвярджальна кіўнула галавою. {{Водступ|2|em}}— Можна! Памятаеш, ты мяне, бывала, ад мужа майго хавала? Ну, цяпер я цябе ад бяды схаваю… Табе ўсе павінны дапамагчы, бо твой сын за грамадскую справу прападае. Добры хлопец ён у цябе, гэта ўсе гавораць, як адна душа, і ўсе яго шкадуюць. Я скажу-ад арыштаў гэтых дабра начальству не будзе, — ты паглядзі, што на фабрыцы робіцца? Нядобрае гавораць, любая! Яны там, начальнікі, думаюць — укусілі чалавека за пятку, далёка не ўцячэ! Але-ж выходзіць так, што дзесятак вытнулі, — сотні раззлаваліся! Размова скончылася тым, што на другі дзень у абед Власава была на фабрыцы з двума спарышамі Мар“інага гатавання, а сама Мар’я пайшла гандляваць на рынак. {{Цэнтар|XV}} {{Водступ|2|em}}Рабочыя адразу заўважылі новую гандлярку. Адны, надыходзячы да яе, пахвальна гаварылі: {{Водступ|2|em}}— За справу ўзялася, Нілаўна? {{Водступ|2|em}}І адны спацяшалі, даводзячы, што Паўла хутка выпусцяць, другія трывожылі яе тужлівае сэрца словам спачування, трэція злосна лаялі дырэктара, жандараў, знаходзячы ў грудзях яе адказнае водгулле. Былі людзі, якія глядзелі на яе са злоснай радасцю, а табельнік Ісай Гарбоў сказаў праз зубы:<noinclude></noinclude> t28phhgtddime39ztos9e9wjigzux2d 104 120909 281394 2026-04-09T08:16:06Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Каб я быў губернатарам, я-б твайго сына — павесіў! Не баламуць народ! {{Водступ|2|em}}Ад гэтай злоснай пагрозы на яе павеяла мёртвым холадам. Яна нічога не сказала ў адказ Ісаю, толькі зірнула на яго маленькі, увесь у рабацінні твар, і, уздыхн...» 281394 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Каб я быў губернатарам, я-б твайго сына — павесіў! Не баламуць народ! {{Водступ|2|em}}Ад гэтай злоснай пагрозы на яе павеяла мёртвым холадам. Яна нічога не сказала ў адказ Ісаю, толькі зірнула на яго маленькі, увесь у рабацінні твар, і, уздыхнуўшы, апусціла вочы ў зямлю. {{Водступ|2|em}}На фабрыцы было неспакойна, рабочыя збіраліся кучкамі, пра штосьці паціху гаварылі паміж сабою, усюды жмыгалі заклапочаныя майстры, часам чуліся лаянкі, злосны смех. {{Водступ|2|em}}Два паліцэйскіх правялі паўз яе Самойлава; ён ішоў засунуўшы адну руку ў кішэню, а другой прыгладжваючы свае рыжаватыя валасы. {{Водступ|2|em}}Яго праваджаў натоўп рабочых, чалавек сто, паганяючы паліцэйскіх лаянкай і насмешкамі… {{Водступ|2|em}}— Гуляць пайшоў, Рыгорка? — крыкнуў яму нехта. {{Водступ|2|em}}— Пашана нашаму брату? — падтрымаў другі. — З вартай ходзім… {{Водступ|2|em}}І моцна вылаяўся. {{Водступ|2|em}}— Зладзеяў лавіць, відаць няма ўжо выгады! — злосна і голасна гаварыў высокі і крывы рабочы. — Пачалі сумленных людзей цягаць… {{Водступ|2|em}}— Хоць-бы ўночы цягалі! — казаў нехта з натоўпу. — А то — удзень — без сораму, свалата! {{Водступ|2|em}}Паліцэйскія ішлі пахмура, шпарка, стараючыся нічога не бачыць, нібы не чуюць крыкаў, якімі праваджалі іх. Насустрач ім тры рабочых неслі вялікі брус жалеза і, накіроўваючы яго на іх, крычалі: {{Водступ|2|em}}— Сцеражыцеся, рыбакі! {{Водступ|2|em}}Праходзячы міма Власавай, Самойлаў, усміхаючыся, кіўнуў ёй галавою і сказаў: {{Водступ|2|em}}— Пацягнулі!<noinclude></noinclude> pff7pzrod4gr5w5s75dsh77w5ediyk8 104 120910 281395 2026-04-09T09:23:29Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Шумкін усёй істотаю аддаваўся прагнай асалодзе ад яе зыкаў і перапеваў, заварожна гледзячы ў палымнеючыя кароны агню.</br> {{gap|1.5em}}За паўгода працы на «Барацьбіту» ён цалкам зросься з яе бурлівымі жалезнымі разгонамі, увабраў у сябе дух яе мэталёв...» 281395 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}Шумкін усёй істотаю аддаваўся прагнай асалодзе ад яе зыкаў і перапеваў, заварожна гледзячы ў палымнеючыя кароны агню.</br> {{gap|1.5em}}За паўгода працы на «Барацьбіту» ён цалкам зросься з яе бурлівымі жалезнымі разгонамі, увабраў у сябе дух яе мэталёвай моцы і цьвёрдасьць яе закалу. Тыя моманты, калі ён пераступіў заводзкія вароты, аставаліся дзесьці далёка-далёка назадзе, у месцы, дзе канчалася яго праца на фабрыцы лёгкай прамысловасьці. Як усё-ткі апошняя розьніцца ад «Барацьбіта»!</br> {{gap|1.5em}}У сэкратаравай галаве, перадумаўшай за дзень сотні розных плянаў, прапусьціўшай гібель комбінацый, знаходзілі месца новыя меркаваньні, выразныя, як іскры ў цямне, і сьвежая, як раньняя раса. Над сылуэтамі заводзкіх карпусоў маляваліся іскравыя абрысы трэцяга году пяцігодкі. Яны паўставалі ў яго думках густымі графікамі буйных лічбаў, упарта, з месяца ў месяц павялічальнымі. Слупок пры слупку, зрастаючыся ў выніковыя сумы, лічбы ўпіраліся ў паасобныя цахі стопроцантнымі дасягненьнямі. Наўсьцяж трэцяга году пяцігодкі, акрэсьленымі ўступамі, лікам дванаццаць, расьлі памесячныя выкананьні дадзеных наметак. Заданьні асобнага ўдарнага кварталу, за якія канчалася бойка, астануцца далёка пазадзе перад узятым ростам на трэці рашаючы год…</br> {{gap|1.5em}}У рабочым колектыве заводу захаваны нявычарпаныя крыніцы творчай энэргіі і бальшавіцкіх парываньняў. Перад ім прайшоў шэраг яскравых выпадкаў, якія прыгожа адмячаюць непарывальны ўзрост рабочага энтузіязму. Ці-ж ня «Барацьбіт» першым засьведчыў ЦК КП(б)Б свае посьпехі ў другім годзе пяцігодкі? Ці старонкі цэнтральных газэт не аб ім разносілі весткі па ўсёй БССР, як аб першым, што ўключыўся ў конкурс на лепшае прадрыемства? А пераходны сьцяг ЦК КП(б)Б?</br> {{gap|1.5em}}Заўтра…</br> {{gap|1.5em}}Двое прахожых, абмінаючы, штурханулі Прахора і спіхнулі ў сьнег.</br> {{gap|1.5em}}— Што за нахабнасьць! Або нельга па-людзку абыйсьці? — вылаяўся ён.</br><noinclude></noinclude> 2o2666l64sk5puzbpn1cm2grwp6kepu 104 120911 281396 2026-04-09T09:32:20Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}— Убачай, таварыш, мы несхаця, — даняслося ў адказ.</br> {{gap|1.5em}}І ў прагучэўшых словах Шумкін улавіў сіпаваты голас Вахурава.</br> {{gap|1.5em}}— Вахураў? Цьфу, няўжо то ён?</br> {{gap|1.5em}}Але яго вокліч адбіўся халодным скрыпам аддальваных крокаў.</br> {{gap|1.5em}}Шум...» 281396 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}— Убачай, таварыш, мы несхаця, — даняслося ў адказ.</br> {{gap|1.5em}}І ў прагучэўшых словах Шумкін улавіў сіпаваты голас Вахурава.</br> {{gap|1.5em}}— Вахураў? Цьфу, няўжо то ён?</br> {{gap|1.5em}}Але яго вокліч адбіўся халодным скрыпам аддальваных крокаў.</br> {{gap|1.5em}}Шумкін пашоў усьлед, успомніўшы, што яго чакае дваццаціпяцітысячнік Ліпец і… Ганна.</br> {{gap|1.5em}}«Ніяк ня спраўдзіш абяцаньня».</br> {{gap|1.5em}}Таварыш Шумкін! Звалі з-пад рогу дому, які ён абмінаў.</br> {{gap|1.5em}}— Вахураў, не палохайся… Выбачай, што незнарок цябе штурханулі… Ты мяне клікаў?</br> {{gap|1.5em}}— Адкуль?</br> {{gap|1.5em}}— 3 заводу, бачыш… У ліцейным цаху ребяты падкачалі.</br> {{gap|1.5em}}— Нну-у? — абярнуўся Прахор усей істотаю ў пытаньне.</br> {{gap|1.5em}}— Так, так… Растаропнасьць, а мо’ і злачынства таго-ж Прыпеця.. Зблытаў плян усяе работы і гразіла астацца без засыпкі вагранкі… Комсамольцы выратавалі становішча… Хлопцы штурмавым парадкам напоўнілі вагранкі, апрасталі формы і…</br> {{gap|1.5em}}— Абышлося?</br> {{gap|1.5em}}— Усё добра… Але гэтага рвача… Яго ўплыў на другіх..:</br> {{gap|1.5em}}— Яснае дзела…</br> {{gap|1.5em}}— Справяцца… цяпер справяцца…</br> {{gap|1.5em}}— Як з прапрацоўкаю сустрэчнага?</br> {{gap|1.5em}}— Ідзе.</br> {{gap|1.5em}}— Ты мне заўтра дасі лічбы па-бляшанаму.</br> {{gap|1.5em}}— Ладна… Ах, куды-ж я зайшоў! Да трох кілёмэтраў яшчэ дадаў адзін. Ву-унь!</br> {{gap|1.5em}}Вахураў ткнуў пальцам у цёмную далячынь, адкуль на іх глядзелі міглівыя вочы аганькоў.</br> {{gap|1.5em}}Яны разышліся.</br> {{gap|1.5em}}У вокнах будынку райкомпарту сьвірэла сумнаватае сьвятло.</br> {{gap|1.5em}}Шумкін папрабаваў адчыніць дзьверы — яны былі зачынены. Гадзіньнік паказаў адзінаццатую. «Ды дакуль-жа будуць сядзець! Пара канчаць!» — рашыў ён і накіраваў дамоў.</br><noinclude></noinclude> 9ytdykxh1xsy2308rkur7b04p84eppj 104 120912 281397 2026-04-09T09:40:17Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}На кватэры яго чакалі. І толькі Прахор пераступіў парог, як быў прывітаны неадабральным кіўком галавы і ўпічлівымі словамі Ганны.</br> {{gap|1.5em}}— Ну, і твая-ж акуратнасьць. Я ўжо пачала думаць, што мо’ ты заначуеш на заводзе… Ведаеш, што людзі чакаюц...» 281397 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}На кватэры яго чакалі. І толькі Прахор пераступіў парог, як быў прывітаны неадабральным кіўком галавы і ўпічлівымі словамі Ганны.</br> {{gap|1.5em}}— Ну, і твая-ж акуратнасьць. Я ўжо пачала думаць, што мо’ ты заначуеш на заводзе… Ведаеш, што людзі чакаюць, а сядзіш да поўначы…</br> {{gap|1.5em}}Мяккая, гасьцінная ўхмылка на Прахоравым твары растапіла ў сабе колькасьць жончыных слоў. Ганна раптам зьмяніла тон і паправілася…</br> {{gap|1.5em}}— Табе, Прахор, зусім не ў галаве ні дом, ні сям’я, ні… Увесь як ёсьць у заводзе… Дняваў-бы і начаваў-бы.</br> {{gap|1.5em}}— Годзі, годзі… З табою мы знойдзем час паразумецца..: Азік, што новага прывёз з раёну?.. Ты, Ганна, лажыся…</br> {{gap|1.5em}}— Мо’ гарбаты выпіў-бы?..</br> {{gap|1.5em}}— Ня трэба… Расказвай, Азік.</br> {{gap|1.5em}}— Навін багата і цікавых.</br> {{gap|1.5em}}— Дзе-ж і кім ты працуеш?</br> {{gap|1.5em}}— Зараз старшынёю савету.</br> {{gap|1.5em}}— Як колектывізацыя?</br> {{gap|1.5em}}— Ідзе. Вось і надоечы запісалася дваццаць гаспадарак. Колектывы цалкам завалодваюць сялянскім настроем… Пераламаліся і тыя, што дагэтуль упіраліся… Справа пасуваецца, як мае быць…</br> {{gap|1.5em}}Ганна стала ўвіхацца ля чаю.</br> {{gap|1.5em}}— Мы ужо з Азікам выпілі па шклянцы.</br> {{gap|1.5em}}— Лажыся, Ганна, я…</br> {{gap|1.5em}}— Колектывы растуць, праца ўсталяецца… Мы ўпору засеялі, упору сабралі — чаго-ж хацець? Прыклад для сялян нядрэнны.</br> {{gap|1.5em}}— Ну, а ты як, звыкся з працаю?</br> {{gap|1.5em}}— Сказаў! За год ды каб… Працую… Толькі…</br> {{gap|1.5em}}— Што толькі?</br> {{gap|1.5em}}— Завод цягне. Вось цягне завод назад ды годзе… і сяляне мяне любяць, і з другімі таварышамі нядрэнна жыву, і пазнаёміўся з сельскагаспадарчаю працаю, але… завод! завод!</br><noinclude></noinclude> gsqpoxrz02r7bgq7mjibrkvsx9tdnrh 104 120913 281398 2026-04-09T09:48:56Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}— Пабудзь яшчэ годзік! Трэба!</br> {{gap|1.5em}}— Ды я ведаю! Партыя паслала і партыя здыме… Я не супярэчу таму… Усё-ж — нутро пролетара… Дваццаць год аддаў фрэзэровачнаму станку… Сплю, разумееш, бачу, як сярэбраная стружка вужакаю вывіваецца з-пад во...» 281398 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}— Пабудзь яшчэ годзік! Трэба!</br> {{gap|1.5em}}— Ды я ведаю! Партыя паслала і партыя здыме… Я не супярэчу таму… Усё-ж — нутро пролетара… Дваццаць год аддаў фрэзэровачнаму станку… Сплю, разумееш, бачу, як сярэбраная стружка вужакаю вывіваецца з-пад вострага разца… Круглыя буксы, вялікі, шасьцярні… Шуміць — а здэцца, — пяюць станкі… Можа-б было льга вярнуцца, Прахор?</br> {{gap|1.5em}}— Пачакай, Азік. Завод ад цябе нікуды ня ўцячэ. А соцыялістычнае будаўніцтва вымагае работнікаў па ўсіх франтох… Папрацуй, Азік…</br> {{gap|1.5em}}Той нездаволена скрывіўся, глыбока ўздыхнуў і праказаў:</br> {{gap|1.5em}}— Калі трэба… Тады, таварыш Шумкін, другое пытаньне: нешта сувязь паміж намі паслабілася. Вы, мэрам-бы, крыху астылі да нас. Га-а?</br> {{gap|1.5em}}— Гэта магчыма. Адчуваеце?</br> {{gap|1.5em}}— Яшчэ як! Калі вясною наяжджалі таварышы ды прывезьлі ў гасьцінец плугі, уяві сабе, які быў уздым у нашых сталінцаў. Колгасьнікі склікалі сход, аднагалосна прынялі рэзолюцыю…</br> {{gap|1.5em}}— Так, так… мы копію атрымалі… Добра. Зараз організуем групавую паездку і прывязем пажарны насос… на ять! Таварыш Марголін змасьцярыў, што табе… Абсталюем пажарную… Памятаем, ня думай.</br> {{gap|1.5em}}— Скора ўсё гэта?</br> {{gap|1.5em}}Ліпец раптам узьняўся з месца і задаволена паглядаў на Шумкіна.</br> {{gap|1.5em}}— Трэба падагнаць з гэтым, таварыш сакратар. Табе-ж не казаць, што значыць ваш жэст… Я гэта асабліва маю падкрэсьліць… Нашы колгасьнікі, як струна, чулыя да кожнага поруху… Папрацуем, значыць, яшчэ…</br> {{gap|1.5em}}— Трэба, Азік…</br> {{gap|1.5em}}— Прыяжджай…</br> {{gap|1.5em}}Ліпец падаў Шумкіну руку і накіраваў у дзьверы. Ён ужо бразнуў клямкаю, як да яго дайшло:</br><noinclude></noinclude> cco5q8qrhpfzr8wljia3guey5cuc26s 104 120914 281399 2026-04-09T10:00:24Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}— Яшчэ адну хвілінку!</br> {{gap|1.5em}}— Чую.</br> {{gap|1.5em}}— Скажы мне адкрыта: у цябе ня было нічога такога у адносінах да старшыні кусту Гарошкі?</br> {{gap|1.5em}}Ліпец зрабіў недаўменную міну.</br> {{gap|1.5em}}— Хто табе казаў?</br> {{gap|1.5em}}— Ведаю, калі пытаю.</br> {{gap|1.5em}}...» 281399 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1.5em}}— Яшчэ адну хвілінку!</br> {{gap|1.5em}}— Чую.</br> {{gap|1.5em}}— Скажы мне адкрыта: у цябе ня было нічога такога у адносінах да старшыні кусту Гарошкі?</br> {{gap|1.5em}}Ліпец зрабіў недаўменную міну.</br> {{gap|1.5em}}— Хто табе казаў?</br> {{gap|1.5em}}— Ведаю, калі пытаю.</br> {{gap|1.5em}}— Хлусьня… Нічога сур’ёзнага… Праўда, Гарошка мае некаторыя фэльфэбэльскія манэры і часам… але я не паддаюся…</br> {{gap|1.5em}}— І вылаяў, нябось…</br> {{gap|1.5em}}— Кінь… Мала што было… Райком зрабіў заўвагу, але я… ну, паверыш, я іначай ня мог… Справа была на сходзе, падкулачнікі разьюшыліся, загукалі, а Гарошка… Н-не-э, таварыш Шумкін, яго трэба штораз асаджваць. Рабочаму няможна падрываць свайго аўторытэту…</br> {{gap|1.5em}}— Значыць, па-твойму, райком зрабіў няправільна, калі…</br> {{gap|1.5em}}— Ня тое, не… Зразумела, што правільна, толькі, ведаеш…</br> {{gap|1.5em}}Ліпец чырванеў і губіўся ў адказах. Але ў яго голасе зычэла наяўная вінаватасьць — гэтага нельга было захаваць закідамі Гарошку.</br> {{gap|1.5em}}— Ня варта задзірацца, шкодна… Рабочы павінен быць прыкладным правадыром сялянства. Вы пасылаліся на вёску з тым, каб цьвёрда і правільна праводзіць лінію партыі ў справе колектывізацыі… Ды й што табе казаць — ты сам не малы, разумееш добра… Так што, Азік…</br> {{gap|1.5em}}— Было крыху…</br> {{gap|1.5em}}Па Ліпецаваму твару мігнулася вінаватая ўхмылка.</br> {{gap|1.5em}}— Болей ня будзе… Пакладайся на мяне… Яшчэ ніхто з барацьбітоўцаў не запляміў імя рабочага… А тое…</br> {{gap|1.5em}}Бразнула клямка і заглушыла канчатак Ліпецавага сказу.</br> {{gap|1.5em}}Калі Прахор вышаў у сенцы, старшыня савету зачыніў другія дзьверы. Хутка скрып яго шагоў па сьнягу {{перанос пачатак|працяг|нуўся}}<noinclude></noinclude> gih8t8mj4sdu3rs29mh0wk8xjxs7byb