Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/101

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="be">
  <siteinfo>
    <sitename>Вікікрыніцы</sitename>
    <dbname>bewikisource</dbname>
    <base>https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.23</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Мультымедыя</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Адмысловае</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Размовы</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Удзельнік</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Размовы з удзельнікам</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Вікікрыніцы</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Размовы пра Вікікрыніцы</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Размовы пра файл</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Размовы пра MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Размовы пра шаблон</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Даведка</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Размовы пра даведку</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Катэгорыя</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Размовы пра катэгорыю</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Аўтар</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Размовы пра аўтара</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">Старонка</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">Размовы пра старонку</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">Індэкс</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">Размовы пра індэкс</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Размовы пра модуль</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/101</title>
    <ns>104</ns>
    <id>73253</id>
    <revision>
      <id>281883</id>
      <parentid>178090</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T06:29:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>281883</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3007" sha1="hic87qzoks6g1tbnwvhaxisw6bbizgi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{цэнтар|''{{Разьбіўка|ЗЬМЕСТ}}''|памер=120%}}

{{block center/s|style=width:100%; max-width:25em}}
{{Калёнтытул|right=Стар.}}

{{Dotted TOC||[[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Прадмова|Прадмова]]&lt;ref&gt;У арыгінальным зьмесьце ня згадваецца. (Вікікрыніцы [[File:Wikisource-logo.svg|16px]])&lt;/ref&gt;|3{{gap|0.5em}}|5|col3-width=3em}}
{{Dotted TOC|1.|[[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Рэволюцыйным шляхам|Рэволюцыйным шляхам]]|5{{gap|0.5em}}|7|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC|2.|[[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Адамсьціў|Адамсьціў]]|11{{gap|0.5em}}|7|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC|3.|[[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Галадоўка|Галадоўка]]|14{{gap|0.5em}}|7|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC|4.|[[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Провокатар|Провокатар]]|21{{gap|0.5em}}|7|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC|5.|[[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Поп|Поп]]|23{{gap|0.5em}}|7|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC|6.|[[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Абшарнік|Абшарнік]]|25{{gap|0.5em}}|7|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC|7.|[[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Асаднік|Асаднік]]|28{{gap|0.5em}}|7|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC|8.|[[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Агітатарка|Агітатарка]]|31{{gap|0.5em}}|7|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC|9.|[[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Чырвоны Сьцяг|Чырвоны Сьцяг]]|36{{gap|0.5em}}|7|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC|10.|[[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Мокрае пасяджэньне|Мокрае пасяджэньне]]|42{{gap|0.5em}}|7|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC|11.|[[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Крывавая летапісь|Крывавая летапісь]]|47{{gap|0.5em}}|7|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC|12.|[[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Як недарада дарадзіў сваёй бядзе|Як недарада дарадзіў сваёй бядзе]]|51{{gap|0.5em}}|7|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC|13.|[[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Дзямід і Аўдоця|Дзямід і Аўдоця]]|60{{gap|0.5em}}|7|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC|14.|[[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Нянавісьць|Нянавісьць]]|76{{gap|0.5em}}|7|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC|15.|[[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Цюхцялей|Цюхцялей]]|82{{gap|0.5em}}|7|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC|16.|[[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Окупанты|Окупанты]]|87{{gap|0.5em}}|7|col3-width=2.5em}}
{{block center/e}}

&lt;div class=&quot;paragraphbreak&quot; style=&quot;margin-top:1em&quot;&gt;&lt;/div&gt;

{{Накіравальная рыса|6em|height=1px}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hic87qzoks6g1tbnwvhaxisw6bbizgi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/12</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121108</id>
    <revision>
      <id>281827</id>
      <timestamp>2026-04-14T12:00:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}А гоні-разлогі парыты акопамі і буграцца брацкімі магіламі. Дзе ні глянеш — руіны і пажарышчы, гэта сьляды грабежнікаў-задзіраў.  {{Водступ|2|em}}Вёскі абшарпаныя, абрымзаныя скукярэчыліся, бы п‘яныя жабрачкі. А то часта-густа ня хаты, а прост...»</comment>
      <origin>281827</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2618" sha1="41u2rh3aql4lpzkfbrdbx76fkng0vsz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}А гоні-разлогі парыты акопамі і буграцца брацкімі магіламі. Дзе ні глянеш — руіны і пажарышчы, гэта сьляды грабежнікаў-задзіраў.

{{Водступ|2|em}}Вёскі абшарпаныя, абрымзаныя скукярэчыліся, бы п‘яныя жабрачкі. А то часта-густа ня хаты, а проста зямлянкі.

{{Водступ|2|em}}А вы, браточкі, вяскоўцы абмазоленыя, лапцюжныя, зямлістыя ў твары, і як поле ваша парыта ў акопы, так цела ў раны праз шпегаў і поліцыю.

{{Водступ|2|em}}Вось якое жыцьцё-быцьцё, вось як беларус-гарун за выкуп свайго жыцьця плаціць наезьнікам сваёй кроўю і багацьцем краю. Дык ні граша ў панскую казну!

{{Водступ|2|em}}Доўга яшчэ казаў агітатар і аб чым ні пачне, дык усё зьверне на падаткі, каб не плаціць. З першых яго слоў сяляне скемілі, ад якога гэта „павету“ ён гутарыць і дружна, уголас, яму спачувалі, патуралі.

{{Водступ|2|em}}Солтыс сам быў комуністым, ну і для віду нібы хацеў запярэчыць, разагнаць сходку.

{{Водступ|2|em}}Ды куды там — цеснай сьцяной акружылі прамоўцу старыя і малыя, а як кончыў — прапяялі „Ад веку мы спалі...“ А на тварах прамяністасьць, радасьць у голасе.

{{Водступ|2|em}}Добры пасланец зьнік.

{{Водступ|2|em}}Гэтай-жа ноччу Вінцук і Агата раскідалі па вёсцы лістоўкі, у якіх заклікалася не плаціць падаткаў.

{{Водступ|2|em}}Вінцук і Агата — дзяцюк і дзяўчына тэй-жа вёскі, але памыляецеся, калі чакаеце ад іх нейкіх кахлівых шураў-мураў.

{{Водступ|2|em}}Не, гэта былі два партыйныя таварышы, шчырыя радавыя барацьбіты за працоўную справу, за савецкую ўладу.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>41u2rh3aql4lpzkfbrdbx76fkng0vsz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/13</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121109</id>
    <revision>
      <id>281828</id>
      <timestamp>2026-04-14T12:16:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Ды сапраўды, калі-б запытаць у аднаго з іх, хто яго таварыш — хлапец ці дзяўчына, дык пэўне падумаў-бы, перш чым адказаць.  {{Водступ|2|em}}Вось як.  {{Водступ|2|em}}Цяпер па загаду партыі абое ўглыбіліся ў працу, каб утрымаць вёску ад выплаты падатк...»</comment>
      <origin>281828</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2849" sha1="ajh2ctqm4bztrlzqx9i9c6cf5hkimol" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Ды сапраўды, калі-б запытаць у аднаго з іх, хто яго таварыш — хлапец ці дзяўчына, дык пэўне падумаў-бы, перш чым адказаць.

{{Водступ|2|em}}Вось як.

{{Водступ|2|em}}Цяпер па загаду партыі абое ўглыбіліся ў працу, каб утрымаць вёску ад выплаты падаткаў.

{{Водступ|2|em}}А войт з поліцыяй ужо лазілі па гміне і сілком рэквізавалі што ні пападзецца за падаткі.

{{Водступ|2|em}}Неўзабаве наскочылі і на вёску Разоры. Адразу загадалі солтысу ладзіць падводу, на якую меліся грузіць рэквізаваная рэчы.

{{Водступ|2|em}}Пабляднелая і струхлелая вёска ад перадрогі і трывогі высыпала, як ёсьць, уся на вуліцу.

{{Водступ|2|em}}Першая з канца вёскі хата была бацькоў Агаты.

{{Водступ|2|em}}Поліцыянты так і пачалі па парадку. Давай патрашыць, ператрасаць усю дамову — справа прывычная.

{{Водступ|2|em}}Урэшце, учарэпіўшы падушку і камашы Агаты, наважыліся несьці на воз.

{{Водступ|2|em}}Пры парозе заступіла ім дарогу адзервянеўшая ад злосьці Агата, грозна размахваючы мешалкай.

{{Водступ|2|em}}— Да сьмерці буду біцца, а не аддам!

{{Водступ|2|em}}Поліцыянты кінулі награбленае і пашлі з дакладам да старшага.

{{Водступ|2|em}}— Сілком адабраць!— загадаў старшы.

{{Водступ|2|em}}У гэты час Агата заперла хату на замок і стала ў баявой паставе ў варотах на віду ўсёй сабраўшайся вёскі. Поліцыянты рванулі яе ў бок, але яна крутанулася і — як урэжа канцом мешалкі па баку поліцыянту, аж у яго ёкнула ў сярэдзіне.

{{Водступ|2|em}}Тым часам Вінцук таксама не драмаў — падбухторваў старых дзядоў і баб, каб уступіліся за дзяўчыну. Моладзь ён пакуль не дапускаў да выступленьняў, {{перанос-пачатак|п=за|к=хоўваючы}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ajh2ctqm4bztrlzqx9i9c6cf5hkimol</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/14</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121110</id>
    <revision>
      <id>281829</id>
      <timestamp>2026-04-14T12:17:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=за|к=хоўваючы}} яе, як разэрву, і каб лішне не дражніць поліцэйскіх.  {{Водступ|2|em}}Старэнькія дзядочкі і бабкі, якім ужо поўчвэрці да сьмерці, убачыўшы адчайную барацьбу Агаты і яе акрываўленую руку з мешалкай, сталі, як гэта кажуць, асой к...»</comment>
      <origin>281829</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2897" sha1="k9z3m3eh8757kek4od8uemxbfz2bqpl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос-канец|п=за|к=хоўваючы}} яе, як разэрву, і каб лішне не дражніць поліцэйскіх.

{{Водступ|2|em}}Старэнькія дзядочкі і бабкі, якім ужо поўчвэрці да сьмерці, убачыўшы адчайную барацьбу Агаты і яе акрываўленую руку з мешалкай, сталі, як гэта кажуць, асой кідацца на поліцыянтаў.

{{Водступ|2|em}}Усё ўзрастаючы протэст грамады і барацьба Агаты змусілі начальства пачаць перагаворы ці, лепш кажучы, угаворы з вёскай. Пагрозамі і ласымі абяцанкамі налётчыкі думалі выманчыць падаткі ад сялян падобраму.

{{Водступ|2|em}}Ды дзе там. Справа іхняя стала яшчэ горш. Вінцук і грамадка байчэйшых хлапцоў сваімі ядавітымі пытаньнямі заблыталі і зьбілі на горкае яблыка „начальства“, а калі пасьля Вінцук выступіў з простай і шчырай прамовай, дык павярнуў грамаду так, што тая прыняла выразна грозны від.

{{Водступ|2|em}}Поліцыі было ўжо не да падушак і камашаў — яна пачала „ліквідаваць паўстаньне“. Мігам быў арыштаваны Вінцук і яшчэ колькі хлапцоў. Пасадзіўшы на падводы арыштаваных, поліцыя рушыла ў дарогу.

{{Водступ|2|em}}— Прапаў-жа я... замучаць...—зашчымела ў сярэдзіне Вінцука.

{{Водступ|2|em}}— Ратаваць!—мільганула думка ў Агаты. Зьвярнуўшыся да абураных сялян, стала заклікаць.

{{Водступ|2|em}}— Ці вы бачылі, людзьмі ўжо падаткі бяруць, бяруць тых, хто нас бараніў, вырываюць ад нас, каб бяз сьведак іх замучыць, каб нас аслабіць. Не дадзім, не дапусьцім! Хай усіх нас бяруць. Не паддавайцеся, бо і ўсіх нас чакае такая доля, усіх па адным перадушаць.

{{Водступ|2|em}}Але вёску агітаваць ня трэба было, толькі камандаваць, даваць работу. Распаленая барацьбой, як адзін, рушыла яна з Агатай за возам арыштаваных.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k9z3m3eh8757kek4od8uemxbfz2bqpl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На зачарованых гонях (1927).pdf/123</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121111</id>
    <revision>
      <id>281830</id>
      <timestamp>2026-04-14T12:19:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Праблематычная */</comment>
      <origin>281830</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3598" sha1="llqhq26h75hsocg6qoiadbwjb5y4et9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ВЯЛІКОДНЫЯ ЯЙКІ
119
вось прыдзецца разлучыцца некалі з гэтым чалавечкам&quot;,
думаў ён пры гэтым, памерці прыдзецца на старасьці лет&quot;.
1 такі жаль агарнуў Сьцяпанку дзеля таго, што ён, Сьця-
панка, ня вечны, не бясьсьмертны, як анёл, як сам бог-
гасподзь, што аж сьлёзы пасыпаліся з яго вачэй. Але тут
туман нейкі атуліў яго, галава закружылася, і чалавек на
пушачцы вырас у вялікага чалавека. А бот зрабіўся вялі
зарны, як хата, а птушачка ў самае неба ўпёрлася. Ажно
страх напаў на хлопчыка ад гэтых чараў.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}} Ня пужайся, пачаў гаварыць чалавек гэты да Сьця-
панкі Пяцькуна, -я ўжо даўно хацеў прысьці да цябе, бо
надта цябе шкадую й люблю. Хадзі во ў бот - гэта мой па-
лац. Там я табе шмат аб чым скажу.
Чалавек увёў Сьцяпанку ў свой палац.
Божухна ты мой! Чаго толькі Сьцяпанка там ня ўба
чыў! Якія ўбраныя пакоі, усё роўна, як у пані багатай, што
жыве ў блізкім хвальварку ля вёскі Запушнікаў. Якія лямпы,
люстэркі, столікі, крэслы, цацкі, статуі, абразы, золата, се-
рабро, дарагія рознакалёрныя тканіны. Хлопчык глядзіць, і
вока насыціцца ня можа.
Чалавек водзіць яго па ўсіх пакоях, паказвае свае бязь-
мерныя багацьці й тлумачыць. Шчотка ў руках чалавека-
ня шчотка, а скрыня з рознымі фарбамі: і залатыя, і срэб
ныя, і сінія, і зялёныя, і блакітныя, і чырвоныя, - нават такія,
што Сьцяпанка ня ведае, як іх называць. Усё на сьвеце імі
можна маляваць! Чалавек даў яму пэндзалік і пачаў вучыць
маляваць. Сьцяпанка з радасьцю замалёўваў сьцены вялізар-
ных пакояў і цешыўся з сваёй работы. Птушачкі, дрэвы й
людзі выходзілі ў яго, як жывыя. Вочы былі сінія, губы
чырвоныя, вопраткі ў розных калёрах з залатымі гузікамі,
як у дзядзькі салдата. А неба, а месячык, а возера, а дзе-
раўцы, а кветкі - дый ня зьлічыш!
Чалавек яго пахваліў і казаў:
Ня бойся, дзіцятка, што ўсе цябе так крыўдзяць і сьмя
юцца з тваёй пэцканіны. заўсёды буду з табою! Хай сабе
ўсе дурнем цябе завуць, але ты разумней за іх усіх. Во ма-
еш сабе гэту скрынку з фарбамі і ведай, што гэта тваё най-
вялікшае шчасьце ў жыцьці, ведай, што гэта...&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>llqhq26h75hsocg6qoiadbwjb5y4et9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>281860</id>
      <parentid>281830</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T16:26:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не вычытаная */</comment>
      <origin>281860</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3658" sha1="pkt3552dlwjk7p0x4psxtejvf7q8h3v" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;вось прыдзецца разлучыцца некалі з гэтым чалавечкам“, думаў ён пры гэтым, „памерці прыдзецца на старасьці лет“. І такі жаль агарнуў Сьцяпанку дзеля таго, што ён, Сьцяпанка, ня вечны, не бясьсьмертны, як анёл, як сам бог-гасподзь, што аж сьлёзы пасыпаліся з яго вачэй. Але тут туман нейкі атуліў яго, галава закружылася, і чалавек на пушачцы вырас у вялікага чалавека. А бот зрабіўся вялізарны, як хата, а птушачка ў самае неба ўпёрлася. Ажно страх напаў на хлопчыка ад гэтых чараў.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ня пужайся, — пачаў гаварыць чалавек гэты да Сьцяпанкі Пяцькуна, — я ўжо даўно хацеў прысьці да цябе, бо надта цябе шкадую й люблю. Хадзі во ў бот — гэта мой палац. Там я табе шмат аб чым скажу.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Чалавек увёў Сьцяпанку ў свой палац.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Божухна ты мой! Чаго толькі Сьцяпанка там ня ўбачыў! Якія ўбраныя пакоі, усё роўна, як у пані багатай, што
жыве ў блізкім хвальварку ля вёскі Запушнікаў. Якія лямпы, люстэркі, столікі, крэслы, цацкі, статуі, абразы, золата, серабро, дарагія рознакалёрныя тканіны. Хлопчык глядзіць, і вока насыціцца ня можа.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Чалавек водзіць яго па ўсіх пакоях, паказвае свае бязьмерныя багацьці й тлумачыць. Шчотка ў руках чалавека — ня шчотка, а скрыня з рознымі фарбамі: і залатыя, і срэбныя, і сінія, і зялёныя, і блакітныя, і чырвоныя, - нават такія,
што Сьцяпанка ня ведае, як іх называць. Усё на сьвеце імі можна маляваць! Чалавек даў яму пэндзалік і пачаў вучыць маляваць. Сьцяпанка з радасьцю замалёўваў сьцены вялізарных пакояў і цешыўся з сваёй работы. Птушачкі, дрэвы й людзі выходзілі ў яго, як жывыя. Вочы былі сінія, губы чырвоныя, вопраткі ў розных калёрах з залатымі гузікамі, як у дзядзькі салдата. А неба, а месячык, а возера, а дзераўцы, а кветкі — дый ня зьлічыш!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Чалавек яго пахваліў і казаў:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ня бойся, дзіцятка, што ўсе цябе так крыўдзяць і сьмяюцца з тваёй пэцканіны. Я заўсёды буду з табою! Хай сабе
ўсе дурнем цябе завуць, але ты разумней за іх усіх. Во маеш сабе гэту скрынку з фарбамі і ведай, што гэта тваё найвялікшае шчасьце ў жыцьці, ведай, што гэта…&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pkt3552dlwjk7p0x4psxtejvf7q8h3v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/15</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121112</id>
    <revision>
      <id>281831</id>
      <timestamp>2026-04-14T12:26:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Не чакала поліцыя такога павароту спраў. Здала яна і тут свае позыцыі перад наступаючай вёскай. Арыштаваных звольніла, але саставіла пратакол на Агату, Вінцука і інш. Пасьля якісь час пакруцілася, пашушукалася — былі зроблены вобыскі ў не...»</comment>
      <origin>281831</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2873" sha1="b4aa079yc4yx2e1j7xfgm8no3yvqxq4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Не чакала поліцыя такога павароту спраў. Здала яна і тут свае позыцыі перад наступаючай вёскай. Арыштаваных звольніла, але саставіла пратакол на Агату, Вінцука і інш. Пасьля якісь час пакруцілася, пашушукалася — былі зроблены вобыскі ў некалькіх хатах. Старшы загадаў нашкварыць яечні, а як спытлявалі яе — хутчэй гайда з вёскі з тым, з чым прыехалі. Праўда, прыбыў портфэль напоўнены пратаколамі.

{{Водступ|2|em}}— Агата, сойдзем куды на бок, маю табе нешта сказаць, — шапнуў Вінцук, як поліцыя зьнікла з відавоку.

{{Водступ|2|em}}— І я таксама хачу аб нечым сказаць, — падмігнула таемна Агата.

{{Водступ|2|em}}Пашлі пад паветку; затачыліся ў сьвежа сабраны мурог. Прыслухаліся. Кругом было ціха. Наперабой чырыкалі конікі, патрэсківала сена пад імі.

{{Водступ|2|em}}— Ну, нічога. Нам сёньня трохі ўдалося, — адазваўся Вінцук.

{{Водступ|2|em}}— Але-ж у сярэдзіне перапякло! Не магу супакоіцца. Дрэнна вось, што пратаколы... будуць цягаць.

{{Водступ|2|em}}— Во дзе яны!

{{Водступ|2|em}}І Вінцук выцягнуў з-за пазухі цэлую пачку паперы.

{{Водступ|2|em}}— Пратаколы! Як-жа гэта?

{{Водступ|2|em}}— Не чапай, нашто яны табе. Іх трэба спаліць. Тут, бачыш, мне солтыс памог.

{{Водступ|2|em}}— Як-жа гэта вы зрабілі? І яны не пазналі?

{{Водступ|2|em}}— У той час не пазналі, бо ў портфэль піхнуў старых комуністычных лістовак, як яны гарэлку яечняй закусвалі. Цяпер можа ўжо і даведаліся, — такой бяды.

{{Водступ|2|em}}Агата пакацілася ад сьмеху. Вінцук стаў яе ўсьцішаць, каб хто не пачуў — ён маніўся ёй яшчэ аб нечым расказаць. Ён прытуліў яе да сябе аднэй рукой, а другой — затыкаў рот. Агата аж душылася со сьмеху.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b4aa079yc4yx2e1j7xfgm8no3yvqxq4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/16</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121113</id>
    <revision>
      <id>281832</id>
      <timestamp>2026-04-14T12:27:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Раптам супакоілася і зусім сур‘ёзна сказала:  {{Водступ|2|em}}— Ведаеш, што я табе хацела сказаць? Ты, дзяцюк, адным словам, маладзец. Перш ты быў Вінцук — ды і ўсё. А цяпер вось я гладжу тваю кучаравую галаву, і мне так добра, радасна.  {{Водступ|2|...»</comment>
      <origin>281832</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="834" sha1="rofsxtwlrr2wcw6tljicedqlw0hl0kj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Раптам супакоілася і зусім сур‘ёзна сказала:

{{Водступ|2|em}}— Ведаеш, што я табе хацела сказаць? Ты, дзяцюк, адным словам, маладзец. Перш ты быў Вінцук — ды і ўсё. А цяпер вось я гладжу тваю кучаравую галаву, і мне так добра, радасна.

{{Водступ|2|em}}— Цьфу-ты, ну-ты! Толькі я табе тое самае, ды яшчэ больш нават маніўся нагаварыць, а тут маеш табе — перабіла. Ну, але добра, ты пачала, а я кончу: каб гэта нам узяць ды пажаніцца? Га?

{{накіравальная рыса|5em}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rofsxtwlrr2wcw6tljicedqlw0hl0kj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/17</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121114</id>
    <revision>
      <id>281833</id>
      <timestamp>2026-04-14T12:29:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{ц|''АДАМСЬЦІЎ''|памер=120%}}  {{Водступ|2|em}}Крыкі і песьні п‘яных, блеск ад вокан палацаў далёка разьбягаліся ў цемру васеньняй ночы, драгалі, намацвалі скукярэчаную, падсьлепаватую хаціну парабка  {{Водступ|2|em}}У абшарніка банкет. Віноўнік банкету — пшодо...»</comment>
      <origin>281833</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2307" sha1="4mvlcma7jy97aa409blzcdfeydf1jbc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{ц|''АДАМСЬЦІЎ''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}Крыкі і песьні п‘яных, блеск ад вокан палацаў далёка разьбягаліся ў цемру васеньняй ночы, драгалі, намацвалі скукярэчаную, падсьлепаватую хаціну парабка

{{Водступ|2|em}}У абшарніка банкет. Віноўнік банкету — пшодоўнік. Ён з атрадам {{Абмылка|паліцыі|поліцыі}}, рэвольвэрамі і нагайкай адбіраў сёньня ад сялян панскі сэрвітут. Поліцыя пакрывавіла, пабіла „тутэйшых хамаў і быдла“ ў імя Рэчыпасполітай, на хвалу бога, на карысьць абшарніка. Так патрыотычна-набожна выслаўляліся ахмялеўшыя афіцэр-асаднік і ксёндз.

{{Водступ|2|em}}У парабка злыбеда. Жонка стогнам-стогне. Бульбу выбірала на панскім полі і падарвалася. Не пяршыня ёй бульбу выбіраць, толькі што вось цяжарная, дык і здалася. А лягла гаспадыня — у хаце заняпад. А тут зіма надыходзіць, абутку, адзетку няма — хоць жыўцом у зямлю лезь. Хадзіў парабак да пана прасіць дапамогі— пэнсію наперад, прасіць тых мізэрных, жабрачых грошай за катаржную працу іх абодвых. Пан зазлаваўся і пагражаў прагнаць са службы парабка, калі жонка ня стане да работы.

{{Водступ|2|em}}Парабку ня сьпіцца. Бы гарачы прысак, стала яму жорсткая пасьцель, скінуў далоў дзяругу. І вось яго раскрытага, горш поліцэйскіх удараў, б‘юць стогн жонкі, водгук банкету, сьвятло ад палацу. Сьціснуўшы кулакі,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4mvlcma7jy97aa409blzcdfeydf1jbc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>281834</id>
      <parentid>281833</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T12:29:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>281834</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2308" sha1="qm5rt3ygajfk2gibgdd591gikeahrg2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{ц|''АДАМСЬЦІЎ''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}Крыкі і песьні п‘яных, блеск ад вокан палацаў далёка разьбягаліся ў цемру васеньняй ночы, драгалі, намацвалі скукярэчаную, падсьлепаватую хаціну парабка

{{Водступ|2|em}}У абшарніка банкет. Віноўнік банкету — пшодоўнік. Ён з атрадам {{Абмылка|паліцыі|поліцыі}}, рэвольвэрамі і нагайкай адбіраў сёньня ад сялян панскі сэрвітут. Поліцыя пакрывавіла, пабіла „тутэйшых хамаў і быдла“ ў імя Рэчыпасполітай, на хвалу бога, на карысьць абшарніка. Так патрыотычна-набожна выслаўляліся ахмялеўшыя афіцэр-асаднік і ксёндз.

{{Водступ|2|em}}У парабка злыбеда. Жонка стогнам-стогне. Бульбу выбірала на панскім полі і падарвалася. Не пяршыня ёй бульбу выбіраць, толькі што вось цяжарная, дык і здалася. А лягла гаспадыня — у хаце заняпад. А тут зіма надыходзіць, абутку, адзетку няма — хоць жыўцом у зямлю лезь. Хадзіў парабак да пана прасіць дапамогі — пэнсію наперад, прасіць тых мізэрных, жабрачых грошай за катаржную працу іх абодвых. Пан зазлаваўся і пагражаў прагнаць са службы парабка, калі жонка ня стане да работы.

{{Водступ|2|em}}Парабку ня сьпіцца. Бы гарачы прысак, стала яму жорсткая пасьцель, скінуў далоў дзяругу. І вось яго раскрытага, горш поліцэйскіх удараў, б‘юць стогн жонкі, водгук банкету, сьвятло ад палацу. Сьціснуўшы кулакі,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qm5rt3ygajfk2gibgdd591gikeahrg2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/18</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121115</id>
    <revision>
      <id>281835</id>
      <timestamp>2026-04-14T12:31:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «скрыгочучы зубамі, мумрыць пад нос бясслоўную скаргу-жальбу свайго надарванага працай, змучанага бясхлебіцай цела. Няма да каго прыгарнуцца, падзяліцца горам, няма ні адкуль ратунку; заві, пагражай, малі — не пачуюць, не адклікнуцца, ня зьлітуюцца. Вось...»</comment>
      <origin>281835</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2944" sha1="cujzvbl3idxb8fw1m91sb2g8jf7suz0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;скрыгочучы зубамі, мумрыць пад нос бясслоўную скаргу-жальбу свайго надарванага працай, змучанага бясхлебіцай цела. Няма да каго прыгарнуцца, падзяліцца горам, няма ні адкуль ратунку; заві, пагражай, малі — не пачуюць, не адклікнуцца, ня зьлітуюцца. Вось так панурні ў каламутным логаве панскага найміта, вось так задыхайся ад нэндзы і паняверы.

{{Водступ|2|em}}І скарга-жальба парабка плыве ў начную пустэчу.

{{Водступ|2|em}}У хату ўвайшоў кухцік. Пан прыслаў праз яго грошы і загадаў парабку, каб ураз-жа схадзіў да Хаіма ў мястэчка па віно.

{{Водступ|2|em}}— А не казаў, каб яму маёй крыві прынесьці? — спытаў парабак. Але кухціка ўжо ня было ў хаце.

{{Водступ|2|em}}У развогненай галаве парабка за гэтым пытаньнем радзілася шмат іншых пытаньняў, больш вострых і балючых. І тут-жа вырас яркі, пякучы, кароткі адказ:

{{Водступ|2|em}}— Адамсьціць!

{{Водступ|2|em}}Узяў тапор, шпарка вышаў з хаты, а выходзячы — ступіў разагрэтымі нагамі ў лужу пры дзьверах. Моцна вылаяўся на калючы холад. Бег проставалосы ў кірунку да палацу. Па дарозе наскочыў на адну з служанак, якая несла ў кухню жар, мабыць на самавар.

{{Водступ|2|em}}— Паволі. Вугальле рассыплеш. Парабак раптам спыніўся, ён сачыў за іскрамі, якія разьляталіся па цемры ад чырвонага жару і бясьсьледна тухлі. Пасьля ўзрок парабка затрымаўся на высокім коміне бровару, што вырысоўваўся на зорным небе. Вугаль, фабрыка, рабочы, вуглякоп, забастоўка {{Абмылка|ў|у}} Англіі... думка чаплялася за думку, але выбух помсты рваў іх, валтузіў ды зноў скучваў. Вось успамінаецца парабку прамова агітатара: гарнякі, вуглякопы — чорныя падземныя людзі сапраўдныя змагары з яснавяльможным панствам.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cujzvbl3idxb8fw1m91sb2g8jf7suz0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/19</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121116</id>
    <revision>
      <id>281836</id>
      <timestamp>2026-04-14T12:32:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «Іх — рабочых — мільёны, яны — пострах, яны — сьмерць усім жывадзёрам, крывасмокам. Абвугленыя рабочыя, дарагія браты, стойкія абаронцы, адважныя барацьбіты... Парабак успамінаў словы прамоўцы і паўтараў іх, як малітву.  {{Водступ|2|em}}Парабак вярнуўся ў ха...»</comment>
      <origin>281836</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2215" sha1="3r0ceyggxqb37fjgq7usm6t0mg34glr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;Іх — рабочых — мільёны, яны — пострах, яны — сьмерць усім жывадзёрам, крывасмокам. Абвугленыя рабочыя, дарагія браты, стойкія абаронцы, адважныя барацьбіты... Парабак успамінаў словы прамоўцы і паўтараў іх, як малітву.

{{Водступ|2|em}}Парабак вярнуўся ў хату, кінуў тапор на лаву, узяў грошы і рушыў у бок мястэчка. Ішоў нацянькі, праз поле, абы хутчэй. Босыя ногі да крыві зьбіваў аб каменьні, калоў аб іржышча. Прыбліжаючыся да мястэчка, прыбаўляў шагу: вельмі яму рупна было, каб хоць не спазьніцца, каб не ляглі спаць.

{{Водступ|2|em}}У мястэчку абмінуў Хаіма і другія шынкі, урэшце рашуча задрагаў у дзьверы аднаго дому. З хаты адазваўся голас, і дзьверы прыадчыніліся.

{{Водступ|2|em}}— Ці тут прымаюць грошы на вуглякопаў, на іхнюю забастоўку?

{{Водступ|2|em}}Замест адказу адчыніліся дзьверы, і парабак, увайшоўшы ў хату, скорагаворкай зьвярнуўся да ўжо пажылога чалавека:

{{Водступ|2|em}}— Вось вам гэтыя грошы, перадайце ім, братом нашым вуглякопам ад мяне, парабка маёнтку Паняверышча. Можа я за гэтыя грошы буду пабіты, можа прагоняць са службы, можа прыдзецца год дарма служыць — нічога, хай яны спажываюць, каб толькі за нашу справу гарой стаялі. Грошы ад парабка, найміта дворнага, — не забудзься.

{{накіравальная рыса|5em}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3r0ceyggxqb37fjgq7usm6t0mg34glr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/20</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121117</id>
    <revision>
      <id>281837</id>
      <timestamp>2026-04-14T12:40:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{ц|''ГАЛАДОЎКА''|памер=120%}}  {{Водступ|2|em}}Вастрог.  {{Водступ|2|em}}У цеснай камеры два ложкі, пяць політычных вязьняў. Смурод ад ражкі прасяк вопраткі, пасьцель, усе прадметы, атруціў паветра. Пры дыханьні відаць пара— сьцюжа, асабліва сьцюдзёна тым тром, што...»</comment>
      <origin>281837</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2289" sha1="qbny5683itkudyyy2mxdbatnqyqthfl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{ц|''ГАЛАДОЎКА''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}Вастрог.

{{Водступ|2|em}}У цеснай камеры два ложкі, пяць політычных вязьняў. Смурод ад ражкі прасяк вопраткі, пасьцель, усе прадметы, атруціў паветра. Пры дыханьні відаць пара— сьцюжа, асабліва сьцюдзёна тым тром, што ляжаць на зямлі.

{{Водступ|2|em}}А ляжаць усе, бо пяты дзень галадоўкі.

{{Водступ|2|em}}Быць забітым на барыкадах — гэройства, але больш за гэройства галадоўкай ваяваць — сьвядома адымаць жыцьцё па капельцы, паволі паміраць ад голаду.

{{Водступ|2|em}}Асабліва цяжка пераваліць за трэці дзень. Кожны рух выклікае мукі голаду, да роспачы хочацца есьці, грызьці, глытаць, ва ўсім целе боль, галава напоўнена калючым шумам, няпрытомныя бліскучыя вочы.

{{Водступ|2|em}}Чацьверты і пяты дзень сардэчныя прыпадкі, у вачох цёмныя плямы, жудасная апатыя, чалавек зусім хворы, цела паступова руйнуецца.

{{Водступ|2|em}}Яшчэ ўчора раніцай, калі семнаццацігадовы комсамолец Віктар вельмі саслабеў, прыходзіў начальнік вастрогу і спачуваюча сказаў:

{{Водступ|2|em}}— Панове, я прывык да ўсяго, але ваш жудасны выгляд і цярпеньні абудзілі сэрца ў маіх грудзёх. Успомніце сваіх жонак, матак, дзяцей — пакіньце галадаць.

{{Водступ|2|em}}Аднак, вечарам таго-ж дня пад яго камандай вастрожная варта, выбіваючы зубы і крывавячы твар, хацела&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qbny5683itkudyyy2mxdbatnqyqthfl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/21</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121118</id>
    <revision>
      <id>281838</id>
      <timestamp>2026-04-14T12:41:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «сілком накарміць галадуючых, — толькі-ж не ўдалося, усе пяць не паддаліся.  {{Водступ|2|em}}Найслабей сябе адчуваў Віктар. Перанёсшы ў свой час катаваньні дэфэнзывы, ён сядзеў ужо трэці год у вастрозе. Кволы, зямлісты ў твары, зьнядужэлы — усё шаптаў:  {{Водс...»</comment>
      <origin>281838</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2613" sha1="a1hzh9vucgvq2ax5puppjdufn14981m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;сілком накарміць галадуючых, — толькі-ж не ўдалося, усе пяць не паддаліся.

{{Водступ|2|em}}Найслабей сябе адчуваў Віктар. Перанёсшы ў свой час катаваньні дэфэнзывы, ён сядзеў ужо трэці год у вастрозе. Кволы, зямлісты ў твары, зьнядужэлы — усё шаптаў:

{{Водступ|2|em}}— Каб толькі не да сьмерці, вытрываць каб.

{{Водступ|2|em}}А праз якісь час дабаўляў:

{{Водступ|2|em}}— Мсьціць-бы мне ім, мсьціць.

{{Водступ|2|em}}Усіх пяцёх галадоўка ўжо ня толькі мучыла, але і пагражала жыцьцю. Пяты дзень, а ніякіх уступак іхнім дамаганьням.

{{Водступ|2|em}}Чым скончыцца? Ці вытрываюць? Ці перамогуць? Рой розных думак кружыў у галаве, але ўсё перамагаў голад. Есьці! Есьці!

{{Водступ|2|em}}Рашылі зрабіць нараду. Тры выказаліся за галадоўку, два —каб кончыць.

{{Водступ|2|em}}Віктар і Янка — селянін-паўстанец рашылі прыняць страву; неўмагату было трываць далей мукі голаду, — конвульсыўна чапляліся за жыцьцё, былі ўпэўнены, што начальнік вастрогу ня здасца, ня ўступіць.

{{Водступ|2|em}}Дык вось ждуць да заўтрашняга шостага дня да абеду і...

{{Водступ|2|em}}Гэтае „і“ стала горш прыкрым за смурод ражкі. Быццам нявідзімы вораг прытаіўся паміж імі.

{{Водступ|2|em}}Загаварыў першым паўстанец, каб прабіць дакучлівую маўчанку.

{{Водступ|2|em}}— А што гэта, Тамаш, стаў такім панурым, мо‘ хочаш да нас далучыцца? Паганая гэта справа — ня вытрываць, але нічога, брат, не папішаш, цяжка ўжо вельмі.

{{Водступ|2|em}}— Ды не, — адказаў спакойна Тамаш, я ўсё думаю аб сваёй вёсцы, аб Бойкавічах.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a1hzh9vucgvq2ax5puppjdufn14981m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/22</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121119</id>
    <revision>
      <id>281839</id>
      <timestamp>2026-04-14T12:46:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}— Думай уголас, час хутчэй пройдзе, — падахвоціў адзін з пяцёх.  {{Водступ|2|em}}— Вёска Бойкавічы таксама ў турме — у панскай Польшчы, але там інакш: тут турма ў турме, тут толькі слухай, як цябе немач разьядае, а там — барацьба.  {{Водступ|2|em}}А...»</comment>
      <origin>281839</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2844" sha1="ljk33go1jmldwlkzympwf6d19ig6p0h" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}— Думай уголас, час хутчэй пройдзе, — падахвоціў адзін з пяцёх.

{{Водступ|2|em}}— Вёска Бойкавічы таксама ў турме — у панскай Польшчы, але там інакш: тут турма ў турме, тут толькі слухай, як цябе немач разьядае, а там — барацьба.

{{Водступ|2|em}}А так Бойкавічы — звычайная сабе вёска, такіх вёсак шмат, — упяклася яна ў пячонкі окупантам, а нас, сялян, называюць бальшавікамі ды бандытамі. Поп і ксёндз закліналі нас колькі разоў у сваіх бажніцах, а нашыя старэнькія бабкі, што ў іх на пабягушках, дык жаліліся, што праз нас духоўнікі гэтыя ня хочуць іх спавядаць, — ім — клопат, а нам — сьмех.

{{Водступ|2|em}}Моладзь наша любіць пазьдзеквацца з начальства, калі яно да нас у Бойкавічы заедзе. А начальства ў нас, як у нудзе плюгаўства, — не абярэшся, што ні окупант, дык і начальнік, а ўсе такія напышлівыя, фанабэрыстыя. Вось ім падстрояць штуку. У колах загваздкі павымаюць, гною ў сядзеньне накладуць ці клямку ў дзьверах у дзёгаць вымажуць. Ох, бывала, і пырскаюць, і пеняцца са злосьці.

{{Водступ|2|em}}Вось чаго, дык у хурманкі ня любілі нашы байкаўчане езьдзіць, а з гэтым нам асабліва дакучалі, мучылі. Павязеш якога дармаеда з гміны, дык ужо меціш так падстроіць, каб што-небудзь сапсавалася, — ці ў гразь управіш каламажку, а чысьценькі панок тады дзыгае па балоце, ці, праяжджаючы брод, падмочыш вяльможнага, а ў санках вывярнеш ня раз, а то заблудзіш ды паедзеш у іншы бок... Ведама, захацеўшы, заўсёды падстроіць можна, ды яшчэ выбіраеш, каб лепш насаліць. Так і адвучылі ад хурманак. З гэтым панствам інакш нельга. Ну, а што да суседняга пана каля Бойкавіч, дык&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ljk33go1jmldwlkzympwf6d19ig6p0h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/23</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121120</id>
    <revision>
      <id>281840</id>
      <timestamp>2026-04-14T12:49:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «мы з ім як-бы і ладзім, толькі ён да нас зьверам. Праўда, раз сьпяклі гумно са збожжам, але гэта мы яшчэ па дабросьці; бо як-жа — адабраў гэта ў нас сэрвітут, значыць, і скацінка наша зараўла так, як мы раўлі з бяды. На добры парадак гэткага зьвера толькі ў ма...»</comment>
      <origin>281840</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2906" sha1="o1ud5hxhyyb82t3lnc012czjw92ld95" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;мы з ім як-бы і ладзім, толькі ён да нас зьверам. Праўда, раз сьпяклі гумно са збожжам, але гэта мы яшчэ па дабросьці; бо як-жа — адабраў гэта ў нас сэрвітут, значыць, і скацінка наша зараўла так, як мы раўлі з бяды. На добры парадак гэткага зьвера толькі ў магілу, а зямля нам, — а мы з ім цацкаемся, ён-жа — усё роўна гад-гадам. Памятаю, зрабілі раз у панскім двары забастоўку жней. Стаіць ніва, і капаюць залатыя сьлёзы, плача і пан, але не здаецца. Ажно з суседняй вёскі — там каталікі — бабы згаварыліся і пашлі жаць. Мы барджэй да мужчын, так і так, кажам, гадаўё вы, здраднікі. Што-ж, кажуць, з бабай зробіш, мы іх і лаялі-баілі, а ім хоць-бы што. А вось мы ўсё-ткі далі рады. З лапак ды саломы нарабілі вогнішч, ды так напусьцілі дыму, што бабы прыляцелі з поля, як адна, тушыць пажар, а мы іх, як авечак, павязалі, а то і так трымалі пакуль ім не адпала ахвота жаць. А як пераламалі пана, дык бабы і самі рады былі, — цёмныя шэльмы, а так яны народ працавіты і выносьлівы.

{{Водступ|2|em}}Словам, у окупантаў маем вялікую няміласьць. Калі хто з другой вёскі стане ім упоперак дарогі, дык яны яму: ці не да Бойкавічаў запісаўся, ці ня з Бойкавіч ты вырваўся і&amp;nbsp;г.&amp;nbsp;д. А нам з гэтага што, няхай сабе! У нас ужо пастаноўлена, што як рэволюцыя, дык каб іх чыста гладка, з коранем, значыць. Але што пра нас казаць! Нашы сабакі, — здаецца, вось жывёліна, — а вунь і тыя разьбіраюцца. Хай табе праз вёску наш брат ідзе— ну, які спачувае — дык воўкарэзіна ані пісьне, ані цяўкне; а калі ідзе з іхняй хаўрузіі, дык падымуць такі гармідар, як на воўка, хоць вушы затыкай. Яно то зразумела, сабака ўгадвае і бяду тваю, і што на сэрцы ляжыць.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o1ud5hxhyyb82t3lnc012czjw92ld95</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/24</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121121</id>
    <revision>
      <id>281841</id>
      <timestamp>2026-04-14T12:53:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Ну, а колькі арыштаў ды налётаў было на Бойкавічы, дык не налічышся. Перавернуць усе хаты, перакапаюць агароды і нічога ня знойдуць, а ведаюць: ёсьць што шукаць. Іншы раз, дык мы іх і пацешым. Абклеім усю вёску адозвамі, чырвоных сьцягаў панав...»</comment>
      <origin>281841</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2922" sha1="sy9khk8bie4wyh1mcw8zb70my6r3a30" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Ну, а колькі арыштаў ды налётаў было на Бойкавічы, дык не налічышся. Перавернуць усе хаты, перакапаюць агароды і нічога ня знойдуць, а ведаюць: ёсьць што шукаць. Іншы раз, дык мы іх і пацешым. Абклеім усю вёску адозвамі, чырвоных сьцягаў панавывешваем, а там праз колькі дзянькоў запрашаем поліцыю: будзьце ласкавы, зьнімеце, нехта нам панаклейваў. Скрыгочуць зубамі са злосьці і зьнімаюць. Такіх турбот мы задаём ім ня мала. Унадзіліся было шпегі поўзаць у Бойкавічы: пераапранецца іншы ў жабрака і цягаецца па хатах, выпытвае, вынюхвае. У жабракоў хлеб адабралі, таму што мы ўсіх жабракоў пачалі вон гнаць і іншыя вёскі папярэдзілі. Адзін наш дзяцюк таксама пераапрануўся ў жабрака, — гэта нашаму брату лёгка даецца, — ну і падбухторыў жабракоў, расказаў, чаму іх праганяюць, а тыя змобілізаваліся, ды разам з ім прыцюцюрылі аднаго ці двух шпэгаў. Так і супакоіліся на нейкі час.

{{Водступ|2|em}}А то раз мітынгаваў у Бойкавічах комуністы; былі і з іншых вёсак, так што мы рашылі пасьля мітынгу даць знаць у поліцыю, што вось быў у нас комуністы, шукайце, — каб застрахаваць сябе на іншы раз. Так і зрабілі. Навярнула ў Бойкавічы паўнюсенька чорных груганоў, але-ж папрабуй злавіць вецер у полі. Пшэдоўнік загадаў пад пагрозай турмы, каб кожнага падазронага чалавека ў будучым дастаўлялі ў пастарунак. І ці паверыце, — даставілі.

{{Водступ|2|em}}Праз некалькі дзён пасьля мітынгу прыходзіць у вёску пажылы чалавечак і пытае пра сына, што мітынгаваў, бо не вярнуўся ці забілі яго дзе, ці арыштавалі. Дапытваецца і плача, адозвы нашыя паказвае і просіць, каб памаглі шукаць. Мы скемілі, што гэта за птушка,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sy9khk8bie4wyh1mcw8zb70my6r3a30</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/25</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121122</id>
    <revision>
      <id>281842</id>
      <timestamp>2026-04-14T12:55:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «жвава сцапалі, як падазронага, адлатажылі ўволю ды на пастарунак, а там яго і браць ня хочуць, моршчацца ды пырскаюць.  {{Водступ|2|em}}Эх! вось так баючы аб {{Абмылка|ўсім|усім}} гэтым, дык здаецца, глупства, лёгка даецца. Аднак, няма такога, хто не атруціў-бы са...»</comment>
      <origin>281842</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2931" sha1="fwfkas7mk4h1denq38tuaqvef32ruya" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;жвава сцапалі, як падазронага, адлатажылі ўволю ды на пастарунак, а там яго і браць ня хочуць, моршчацца ды пырскаюць.

{{Водступ|2|em}}Эх! вось так баючы аб {{Абмылка|ўсім|усім}} гэтым, дык здаецца, глупства, лёгка даецца. Аднак, няма такога, хто не атруціў-бы сабе кроў у гміне, на судзе, на кожным кроку; няма такога, хто не сядзеў-бы ў турме, ня быў пабіты. Ну, вось мы і трымаем еднасьць, адзін фронт, дружна трымаем. Ня раз памыкаліся разьбіць нашу рэволюцыйную сям‘ю. Прыехаў такі сабе панаваты чалавечак і польскую школу стаў выхваляць, а беларускую бэсьціць дарэшты. Вось у яго і пытаем:

{{Водступ|2|em}}— А пан-жа якую школу скончыў?

{{Водступ|2|em}}— Ну, ведама, — кажа, — польскую.

{{Водступ|2|em}}— Дык няма чаго тады ўгаварваць, мы хочам, каб нашы дзеці былі разумныя, а не такія, як васпан.

{{Водступ|2|em}}Тады пачаў ён сьпяваць аб згодзе, аб братэрстве, а нам усё гэта надакучыла, дык той ці іншы з грамады не, а то і абязьвечыць моцным слоўцам. Пан спачатку ня цяміў, але яго прыбочны шапнуў на вуха яму, ну, пан на поўслове абарваў і барджэй джыгануў з вёскі.

{{Водступ|2|em}}Але ня толькі ўгаворамі хацелі нашу рэволюцыйную волю скамячыць. Было і так, што Бойкавічы перажылі як-бы судны дзень — ад маладога да вялікага былі зьбіты нахлынуўшай поліцыяй і шпегамі. У мяне вось і цяпер скабіна тырчыць — зажыў, зросься пералом, а Юрка, сусед мой, быў хворы, дык ня стрываў, здаўся. Цяпер па Бойкавічах штомесяц ходзіць ад хаты да хаты „малаток“, які празвалі „малатком Юркі“, гэта значыць, што ў працягу месяца кожная хата зьбірае на політычных вязьняў. Гэты малаток стукае ў нас на кожнай бяседзе, на кожнай сходцы ці прыгодзе — ён&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fwfkas7mk4h1denq38tuaqvef32ruya</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/26</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121123</id>
    <revision>
      <id>281843</id>
      <timestamp>2026-04-14T12:56:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «напамінае, што нам трэба зруйнаваць турмы, зваліць панскую ўладу і наладзіць савецкі лад...  • • • • • • • • • • • • • • • •  {{Водступ|2|em}}Віктар закашляўся і спыніў расказ, — ён пачаў жаліцца на боль у сэрцы, пашла кроў з носа і раптам абамлеў. Таварыш...»</comment>
      <origin>281843</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2393" sha1="kt5epqz93bkhxm4rgh01ygx1bo2a6fr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;напамінае, што нам трэба зруйнаваць турмы, зваліць панскую ўладу і наладзіць савецкі лад...

• • • • • • • • • • • • • • • •

{{Водступ|2|em}}Віктар закашляўся і спыніў расказ, — ён пачаў жаліцца на боль у сэрцы, пашла кроў з носа і раптам абамлеў. Таварышы Віктара паднялі трывогу. Зьбегліся дазорцы, прышоў і начальнік вастрогу са сваімі прапановамі пакончыць галадоўку, абяцаючы палёгкі таму, хто першы кіне галадаць.

{{Водступ|2|em}}— Вон адгэтуль!—раптам закрычаў развогнены Віктар на начальніка вастрогу.—Хочаш разьбіць нашу еднасьць, парабіць нас пакорнымі нявольнікамі. Ніколі! Сьмерці нашай дачакаешся, а не пакоры. Мы ўжо на палову мерцьвякі — любуйся сваёю справаю, — але воля наша таксама жывуча і цьвёрда, як і там, за мурам была, за тым мурам, дзе малаток Юркі выстуквае апошнія твае хвіліны, выстуквае наша вызваленьне. Мы вытрымаем, праўда, хлопцы, вытрымаем! То-ж камера наша называецца Бойкавічы.

{{Водступ|2|em}}Дазорцы кінуліся на Віктара, але начальнік іх спыніў — яму здалося, што Віктар трызьніць, што ён альбо ў гарачцы, альбо звар‘яцеў. Сказаўшы яшчэ нешта недарэчнае аб галадоўцы, начальнік вышаў з камеры са сваімі пяцьма паслугачамі.

{{Водступ|2|em}}А на сёмы дзень галадоўкі задаволіў дамаганьні, але не пяцёх, а чатырох — аднаго з радоў барацьбітоў вырвала галадоўка.

{{накіравальная рыса|5em}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kt5epqz93bkhxm4rgh01ygx1bo2a6fr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/27</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121124</id>
    <revision>
      <id>281844</id>
      <timestamp>2026-04-14T12:59:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{ц|''ПРОВОКАТАР''|памер=120%}}  {{Водступ|2|em}}Вярнуўся ў вёску пабіты, напоўжывы, са сьлядамі поліцэйскага катаваньня. Аднасяльчане абступілі маўклівай грамадой, з трывогай дапытвалі вачмі, углядаліся ў самыя таемныя закаморкі душы.  {{Водступ|2|em}}Ён патупіў...»</comment>
      <origin>281844</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2221" sha1="ax1t1bakiaragtl353ev6ggwyny08xl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{ц|''ПРОВОКАТАР''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}Вярнуўся ў вёску пабіты, напоўжывы, са сьлядамі поліцэйскага катаваньня. Аднасяльчане абступілі маўклівай грамадой, з трывогай дапытвалі вачмі, углядаліся ў самыя таемныя закаморкі душы.

{{Водступ|2|em}}Ён патупіў вочы, хмурны. Не затрымаўся.

{{Водступ|2|em}}— Адстаньце. Ня выдаў.

{{Водступ|2|em}}І пашоў дахаты. А ў хаце:

{{Водступ|2|em}}— Жыву! Чую, як з кожным дыхам жыцьцё вяртаецца, набіраю сілы. Ня шмат, хоць-бы трошачкі, яшчэ пажыць. Чорт з вамі. Мусіў ратавацца. Чуць яшчэ-б панянчылі — капут. Здрадзіў, выдаў. Ну што-ж, а на судзе адкажуся — знаць ня знаю і ведаць ня ведаю.

{{Водступ|2|em}}Але дрыгва дэфэнзывы топкая і бяздонная — папаў: засасе ўсяго.

{{Водступ|2|em}}І пачалося на вёсцы... Катаваньне. Суды. Вастрог. Руіна гаспадаркі. Хворасьць цела. Боль душы.

{{Водступ|2|em}}А ён у дастатку, жыве абібокам, сьвет адкрыты, дарога шырокая. Аднак страх пачаў данімаць. Заб‘юць. Адна ў іх магчымасьць, адзін выхад — забіць. Страх халодны, калючы аблапіў у свае абоймы. Сэрца выстуквала неадступныя шагі трывогі.

{{Водступ|2|em}}Запіў. Ацьвярозіўся ў прыдарожным рове. Атрута разьядала жылы.

{{Водступ|2|em}}Але прыгавар вёскі быў страшней: пагарда і панявера. На кожным шагу, у кожную часіну, бы восьцямі&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ax1t1bakiaragtl353ev6ggwyny08xl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/28</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121125</id>
    <revision>
      <id>281845</id>
      <timestamp>2026-04-14T13:01:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «біла ў яго сэрца: здрадзіў, выдаў. Пачарнеў у твары, асунуўся. А хадзіў туляючыся, бы воўк па загуменьні, і скорчыўшыся, быццам захінаючыся ад удараў. Сьвет бачыў спадылба, чапляўся за парогі, сваімі словамі давіўся, а сабакі суседнія, вясковыя зубы на яго...»</comment>
      <origin>281845</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2435" sha1="6l00dzgyzjc7fsgrhgmvmvku2ls1g9y" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;біла ў яго сэрца: здрадзіў, выдаў. Пачарнеў у твары, асунуўся. А хадзіў туляючыся, бы воўк па загуменьні, і скорчыўшыся, быццам захінаючыся ад удараў. Сьвет бачыў спадылба, чапляўся за парогі, сваімі словамі давіўся, а сабакі суседнія, вясковыя зубы на яго шчэрылілі.

{{Водступ|2|em}}Над вёскай апускалася ніжэй і ніжэй неба, ды ня неба, а развогненны кацёл. Чадна, душна, цяжка дыхаць, унутры жар палыхае — грызе, выпякае...

{{Водступ|2|em}}Усім нутром, усёй істотай клікаў на помач, на ратунак — ніхто яго ня чуў, ён і сам сябе ня чуў. І рашыў: усё, чым жыў, струхнела, анямела — даць голас не ў яго моцы.

{{Водступ|2|em}}Вось кідаецца ў натоўп — жудасна так бяз людзей— пацерціся-б між жывымі, павалтузіцца, прапасьці ў грамадзе, забыцца аб сабе, скамленьне сваёй душы зьліць з шырокім галасістым гоманам грамады. Але дзе ня ступіць — пустое месца, круг агорнуты людзьмі, — яны адступаюць, адварачваюцца, уцякаюць, быццам ён сьмярдзючы, агідлы, у маркіх балотных плямах.

{{Водступ|2|em}}Але, але, у плямах, ён толькі цяпер агледзеў, ён скрыта выцірае, завіхаецца, але плямы растуць, шырацца. Што такое плямы— гэта запёкшаяся кроў. Адкуль? Якім чынам?! Яшчэ падумаюць, што ён забойца. Хутчэй да вады, ракі...

{{Водступ|2|em}}А праз колькі дзён яго набракшы труп прыбіўся да берагу. Вёска э аблягчэньнем уздыхнула навіной: провокатар утапіўся.

{{накіравальная рыса|5em}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6l00dzgyzjc7fsgrhgmvmvku2ls1g9y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/29</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121126</id>
    <revision>
      <id>281846</id>
      <timestamp>2026-04-14T13:03:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{ц|''ПОП''|памер=120%}}  {{ц|'''''(З пісьма ў Савецкую Беларусь)'''''}}  {{Водступ|2|em}}...Як Тэкля вярнулася з поліцэйскага пастарунку, так і памерла без пары, пухам ёй зямелька. Гэткія ў нас будні.  {{Водступ|2|em}}І яшчэ, апрача ўсяго, хачу вас паганіць — нячыста вы там рэ...»</comment>
      <origin>281846</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2222" sha1="nnu88bv226yi8ucj3dob55z2n3ycrru" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{ц|''ПОП''|памер=120%}}

{{ц|'''''(З пісьма ў Савецкую Беларусь)'''''}}

{{Водступ|2|em}}...Як Тэкля вярнулася з поліцэйскага пастарунку, так і памерла без пары, пухам ёй зямелька. Гэткія ў нас будні.

{{Водступ|2|em}}І яшчэ, апрача ўсяго, хачу вас паганіць — нячыста вы там рэволюцыю зрабілі, да душы. Вось, прыкладам, папы. То-ж яны ад вас, як тручаныя мышы, цяпер уцякаюць, а тут для іх даюць „работу“, а ўсё на нашу галаву. Мы ўжо ад бога адвыклі і ніштавата было, як тут — на табе, пасадзілі папа, хоць цэркаў вайной зруйнавана. А поп, гад, зьвераваты, вочы так і лётаюць, каб што ўварваць. Зразу прыстаў з нажом да горла: давай на царкву, я, кажа, вырваўся з-пад бальшавікоў, дык добра знаюся на вашым браце, вы ўсе бальшавікі і прасіць ня буду, а проста прыцісну да сьценкі — наварачваць на людзей вас трэба. Дзякуй богу, тут на вас спосабы ёсьць — з вамі што ўбіў, тое і ўехаў.

{{Водступ|2|em}}Ведама, ніхто на гэтую пустэчку грошы ня даў, — хапае ў нас розных дзірак, апрача царкоўнай непатрэбшчыны. Аднак поп свайго даканаў, вось чаму я вас і лаю. Ён выдаў дачку замуж за поліцыянта, пасадзіў яго ў сваёй клебаніі — вось і ўсё. Але вам, відаць, трэба растлумачыць. Хто, значыцца, ня плаціць падаткаў богу, дык поп вінаваціць яго ў бальшавізьме, а поліцыянт&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nnu88bv226yi8ucj3dob55z2n3ycrru</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>281847</id>
      <parentid>281846</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T13:03:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>281847</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2216" sha1="cqjg4wso22ud4jkv4wq85h9sl7c7ana" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{ц|''ПОП''|памер=120%}}

{{ц|''(З пісьма ў Савецкую Беларусь)''}}

{{Водступ|2|em}}...Як Тэкля вярнулася з поліцэйскага пастарунку, так і памерла без пары, пухам ёй зямелька. Гэткія ў нас будні.

{{Водступ|2|em}}І яшчэ, апрача ўсяго, хачу вас паганіць — нячыста вы там рэволюцыю зрабілі, да душы. Вось, прыкладам, папы. То-ж яны ад вас, як тручаныя мышы, цяпер уцякаюць, а тут для іх даюць „работу“, а ўсё на нашу галаву. Мы ўжо ад бога адвыклі і ніштавата было, як тут — на табе, пасадзілі папа, хоць цэркаў вайной зруйнавана. А поп, гад, зьвераваты, вочы так і лётаюць, каб што ўварваць. Зразу прыстаў з нажом да горла: давай на царкву, я, кажа, вырваўся з-пад бальшавікоў, дык добра знаюся на вашым браце, вы ўсе бальшавікі і прасіць ня буду, а проста прыцісну да сьценкі — наварачваць на людзей вас трэба. Дзякуй богу, тут на вас спосабы ёсьць — з вамі што ўбіў, тое і ўехаў.

{{Водступ|2|em}}Ведама, ніхто на гэтую пустэчку грошы ня даў, — хапае ў нас розных дзірак, апрача царкоўнай непатрэбшчыны. Аднак поп свайго даканаў, вось чаму я вас і лаю. Ён выдаў дачку замуж за поліцыянта, пасадзіў яго ў сваёй клебаніі — вось і ўсё. Але вам, відаць, трэба растлумачыць. Хто, значыцца, ня плаціць падаткаў богу, дык поп вінаваціць яго ў бальшавізьме, а поліцыянт&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cqjg4wso22ud4jkv4wq85h9sl7c7ana</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/30</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121127</id>
    <revision>
      <id>281848</id>
      <timestamp>2026-04-14T13:05:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «хоць вораг праваслаўя, але спрыяе свайму цесьцю, ну, арыштуе нашага брата і выбівае ня толькі грошы, але і дух. Як бачыш, бог, поп і поліцыянт наступаюць на нас адным фронтам. Так што вельмі-ж ужо трудна нам. Толькі-ж калі ўжо пачнем, дык ня хвалячыся — вучы...»</comment>
      <origin>281848</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="571" sha1="s0l5ijmi4ysslh2tvdu7k3yfy3dbz2m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;хоць вораг праваслаўя, але спрыяе свайму цесьцю, ну, арыштуе нашага брата і выбівае ня толькі грошы, але і дух. Як бачыш, бог, поп і поліцыянт наступаюць на нас адным фронтам. Так што вельмі-ж ужо трудна нам. Толькі-ж калі ўжо пачнем, дык ня хвалячыся — вучыцца вам у нас, бо размах маем шырокі.

{{накіравальная рыса|5em}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s0l5ijmi4ysslh2tvdu7k3yfy3dbz2m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/31</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121128</id>
    <revision>
      <id>281849</id>
      <timestamp>2026-04-14T13:15:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{ц|''АБШАРНІК''|памер=120%}}  {{Водступ|2|em}}Пашла погаласка: паўстанец Муха арудуе па акрузе. Струхнуў абшарнік Наяздоўскі. Зрабіў сакрэтны сход у адным з пакояў свайго палацу. А ноччу заточыцца дзе ў куток, абложыцца рэвольвэрамі і іншай зброяй ды пільнуе а...»</comment>
      <origin>281849</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2093" sha1="czwzh3knbxrpnb9vzdnjveq69t72re5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{ц|''АБШАРНІК''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}Пашла погаласка: паўстанец Муха арудуе па акрузе. Струхнуў абшарнік Наяздоўскі. Зрабіў сакрэтны сход у адным з пакояў свайго палацу. А ноччу заточыцца дзе ў куток, абложыцца рэвольвэрамі і іншай зброяй ды пільнуе абшарніцкія скарбы.

{{Водступ|2|em}}Пераваліла за поўнач. Наяздоўскі на варце; увесь — увага, трывога і чаканьне. Адна толькі думка, што аб правадыры паўстанцаў, аб яго страшнай расправе з окупантамі, аб яго надзвычайнай лоўкасьці і ўдачах... Раптам глыбокую задуму пана перабіў выразны шэпт яго вернага слугі Якуба.

{{Водступ|2|em}}— Панок, хавайся, — Муха ідзе.

{{Водступ|2|em}}Забыўшыся аб сваіх абавязках абаронцы і вартаўніка, пакінуўшы скарб і аружжа, Наяздоўскі на карачках, як можна цішэй, спатыкаючыся на розныя рэчы, перабіраўся да жонкі.

{{Водступ|2|em}}Перапалоханая жонка не магла ўцяміць, у чым справа.

{{Водступ|2|em}}— Ціха! Муха ідзе... Якуб бачыў яго... крыкнеш— пагінем — якочучы са страху выляпаў пан і патачыўся пад коўдру да пані.

{{Водступ|2|em}}У нявыгоднай паставе, акручаныя з галавой пад ватоўкай, баючыся дыхаць, ляжалі перапалоханыя насьмерць, сквапна наслухваючы. Чулі толькі гвалтоўныя&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>czwzh3knbxrpnb9vzdnjveq69t72re5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/32</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121129</id>
    <revision>
      <id>281850</id>
      <timestamp>2026-04-14T13:19:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «ўдары сэрца, прыліў крыві ў галаву. Здаецца, цэлая вечнасьць прашла, а нічога падазронага не дачуліся.  {{Водступ|2|em}}— А можа гэта быў сам Муха. Ён на ўсялякія... кідаецца... хітрыкі... — сыпаліся словы, як сухое лісьце, праз засьмягшае горла пані.  {{Водступ|2|e...»</comment>
      <origin>281850</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2523" sha1="9kmg7hnaqnui3o3yur2u4s9it2anbmz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ўдары сэрца, прыліў крыві ў галаву. Здаецца, цэлая вечнасьць прашла, а нічога падазронага не дачуліся.

{{Водступ|2|em}}— А можа гэта быў сам Муха. Ён на ўсялякія... кідаецца... хітрыкі... — сыпаліся словы, як сухое лісьце, праз засьмягшае горла пані.

{{Водступ|2|em}}— Ня пужай, бо звар‘яцею!..

{{Водступ|2|em}}Зноў слухаюць, зноў чакаюць жудаснага моманту. Пад коўдраю ўжо нечым дыхаць, папацелі, бы мышы, выцягнутыя з лужы.

{{Водступ|2|em}}Раскрыліся. Цемень і цішыня.

{{Водступ|2|em}}— Пане Якубе! Якуб!—адважыўся сьціха пазваць пан.

{{Водступ|2|em}}Цішыня. Цемень. Разважалі абое.

{{Водступ|2|em}}— Што-ж-бы гэта магло быць. Куды дзеўся Якуб. Можа гэты бандыт наскочыў на яго і прыдушыў дзе. Можа Муха быў і яшчэ ня вышаў, можа ходзіць па пакоях і наслухвае. Ох, ратуй нас, матачка найсьвеншая!

{{Водступ|2|em}}Падавіліся страхам і замоўклі.

{{Водступ|2|em}}— Што гэта? — з трывогай запыталася пані.

{{Водступ|2|em}}— Дзе? Што? — заенчыў пан.

{{Водступ|2|em}}— Водзека на тваёй камізэльцы мокрае месца. Мне страшна падумаць... Мне здаецца, што ты ранены, тут дзе мокра — гэта рана.

{{Водступ|2|em}}— Што ты?! А ўрэшце ўсё можа быць. З перапалоху мог не пачуць удару.

{{Водступ|2|em}}— Дуся мой, я запалю сьвечку — ты-ж кроўю сойдзеш.

{{Водступ|2|em}}— Ані важся! Выдаць сябе, каб нашоў нас... Як-бы стукат пачуўся...

{{Водступ|2|em}}Маўчанка.

{{Водступ|2|em}}— Я ўсё думаю, калі-б ён мог мяне раніць? Бо ад чаго-ж гэта мокрае месца! І не баліць, і на целе,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9kmg7hnaqnui3o3yur2u4s9it2anbmz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/33</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121130</id>
    <revision>
      <id>281851</id>
      <timestamp>2026-04-14T13:24:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «здаецца, няма знаку. Гм... Ведаеш што... Пэўна так і будзе. Гэта я заснуў і сьлюнкі пацяклі на камізэльку. Я яшчэ думаю, ці ня сьніўся мне і голас Якуба.  {{Водступ|2|em}}— Так, дуся, і я цяпер упэўнена, што ты заснуў быў. Бо як-жа мог увайсьці Якуб, калі дзьверы зав...»</comment>
      <origin>281851</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2447" sha1="o9ur9p4iu9o5ufzou6wqlf5knqm1yz0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;здаецца, няма знаку. Гм... Ведаеш што... Пэўна так і будзе. Гэта я заснуў і сьлюнкі пацяклі на камізэльку. Я яшчэ думаю, ці ня сьніўся мне і голас Якуба.

{{Водступ|2|em}}— Так, дуся, і я цяпер упэўнена, што ты заснуў быў. Бо як-жа мог увайсьці Якуб, калі дзьверы завалены канапамі, крэсламі і этажэркай. А калі-б і ўвашоў, дык чаму ня чулі, як вышаў.

{{Водступ|2|em}}Наяздоўскаму стала сорамна. Ён захацеў абярнуць усё ў жарт; роблена, штучна пробаваў жартаваць — не ўдавалася. Урэшце крэкнуў:

{{Водступ|2|em}}— Ужо днее.

{{Водступ|2|em}}Устаў, адхінуў густую, цяжкую штору. У пакоі стала відна.

{{Водступ|2|em}}— Дуся, мілы, дай люстэрка, я баюся, што пасівела за гэты пякельна-страшны час.

{{Водступ|2|em}}— А я-ткі ведаў, што Муха пабаіцца сюды прыйсьці — ён ведае, што я быўшы афіцэр, маю аружжа. Не палезе-ж на ражон.

{{Водступ|2|em}}А як служба дворная паўставала, Наяздоўскі даў загад на ад‘езд. Тымчасам Якубу даваў наказ.

{{Водступ|2|em}}— Пане Якубе, штомесяц пасылай мне ў Варшаву спразаздачу. Прадавай лясы і зямлю патрохі, але толькі за даляры і золата. А з мужыкамі — як найкруцей, гні іх у тры пагібелі. За пашу, за дровы, за ягады, грыбы — колькі скур зьдзірай, неміласэрна засуджвай— арудуй ад майго імені, хай іх Муха бокам ім вылазіць. А галоўнае, пільна зважай на маю гончую псарню— галавой, пане Якубе, адкажаш за яе.

{{Водступ|2|em}}— Слухаю пана!

{{накіравальная рыса|5em}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o9ur9p4iu9o5ufzou6wqlf5knqm1yz0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/34</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121131</id>
    <revision>
      <id>281852</id>
      <timestamp>2026-04-14T13:27:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{ц|''{{Разрадка|АСАДНІК}}''|памер=120%}}  {{Водступ|2|em}}Васеньняя ноч. Гвалтоўны вецер распарушвае, шатруе апаўшае лісьцё, скомліць, скавыча паміж будынін польскага асадніка. Да пуні асадніка падыходзяць цікуючыся з розных бакоў дзьве цені. Ступаюць асьцярож...»</comment>
      <origin>281852</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2339" sha1="alyd0m65ff9h3uscdxb4ied1s7f9o69" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{ц|''{{Разрадка|АСАДНІК}}''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}Васеньняя ноч. Гвалтоўны вецер распарушвае, шатруе апаўшае лісьцё, скомліць, скавыча паміж будынін польскага асадніка. Да пуні асадніка падыходзяць цікуючыся з розных бакоў дзьве цені. Ступаюць асьцярожна, наслухваючы. Мо‘ заблудзіліся, баяцца спатыкнуцца, уваліцца ў роў ці яму, альбо зладзеі. Каля самай пуні нечакана сустрэліся. Сталі, як укопаныя. Момант маўчанкі. Урэшце адзін нясьмела запытаў.

{{Водступ|2|em}}— Хто тут?

{{Водступ|2|em}}— А каго трэба? Вось іду дахаты... Пашоў нацянькі, цераз поле.

{{Водступ|2|em}}— Ага. А я думаў... Я мусіць заблудзіўся... Гэта як-бы сядзіба асадніка.

{{Водступ|2|em}}— Ды ўжо-ж сядзіба асадніка. Па голасе дык быццам гавару з Піліпам — бежанцам?

{{Водступ|2|em}}— Ён-жа. Не згадаю толькі перад кім стаю?

{{Водступ|2|em}}— Па дарозе значыць нам — я Тодар з Барадавіч.

{{Водступ|2|em}}Ішлі, абменьваліся бязмэтнымі думкамі аб цемры, аб дарозе. Калі праходзілі каля лазовага куста, перад імі мільганула цень.

{{Водступ|2|em}}— Хто-б гэта мог быць, — спыталіся адзін другога... Мо‘ хто за намі сочыць ад іх, ад окупантаў. Трэба дазнацца — стой, хто тут ідзе?

{{Водступ|2|em}}— Свой, не палохайся!—пачуўся з цемнаты голас.

{{Водступ|2|em}}— Якую трасцу тут гэты „свой“ робіць?

{{Водступ|2|em}}— З работы іду. Каля асадніка бліжэй дахаты.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>alyd0m65ff9h3uscdxb4ied1s7f9o69</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/35</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121132</id>
    <revision>
      <id>281853</id>
      <timestamp>2026-04-14T13:31:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Сышліся. Пазналіся. Трэці быў Аўгустын, сусед Піліпа, малады дзяцюк. Ішлі і гутарылі аб нявычэрпанай тэме — аб усялякай злыбедзе, якая раскапусьцілася на Заходняй Беларусі.  {{Водступ|2|em}}— Ён-жа, падлюга, асаднік гэты, загроб маю зямельку. Т...»</comment>
      <origin>281853</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2954" sha1="5yf02a8pi9s38eaxpv3ud06bpm000oz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Сышліся. Пазналіся. Трэці быў Аўгустын, сусед Піліпа, малады дзяцюк. Ішлі і гутарылі аб нявычэрпанай тэме — аб усялякай злыбедзе, якая раскапусьцілася на Заходняй Беларусі.

{{Водступ|2|em}}— Ён-жа, падлюга, асаднік гэты, загроб маю зямельку. Тут-жа мае сьлёзы і пот густа пасеяны, кроўю паліты. Ці я вінават, што праклятая вайна, што царская нагайка і штых адарвалі мяне ад родных загонаў і кінулі, аж вунь куды, у Туркестан. Рваўся я дадому днём і ноччу, чула маё сэрца, што тут бяда ўзрастае, гора куецца...

{{Водступ|2|em}}— Дай-жа рады, браце, скулу нам пасадзілі. Ён ня толькі на зямлю нашу асаджаны, але і на карак наш пасаджаны. Стараста зрабіў яго войтам, а ён шпіёніць, грабіць вёскі, буяніць. Прыстаў гэта да маёй дачкі, хацеў згвалціць так, як Паўлюкову Насту. Судзіліся, ну і ведама — ён выйграў, яго хлусьні паверылі. Цяпер рознымі прытычкамі дапякае. Падаткамі большымі абкладае, штрафуе, рознымі гміннымі павіннасьцямі мучыць. А надоечы пагражаў, што ў турме згноіць, у бальшавізьме абвінавачвае, — ужо поліцыя раз пабывала. Проста дыхнуць не дае, загубіць, паганец...

{{Водступ|2|em}}— Во, чуеце пад нагамі, гэта-ж аблог, жывы дзірван.—Во да чаго давёў маю зямельку, затое цела маё ў раны паараў, ня сьмей, кажа, заікацца аб сваёй бядзе, ня бунтуй сялян. Дык хіба-ж тут стрываеш?..

{{Водступ|2|em}}— Ён ня толькі грабежнік і скула, але і атрута наша, — запальчыва пачаў Аўгустын — ён пазакрываў беларускія школы, прасьледуе нашы газэты і кнігі, з роднай мовы зьдзекуецца, а нас інакш і не абзывае, як хамы і быдла. Ён насаджвае нам панскую культуру, каб парабіць з нас пакорных, звыраднелых {{перанос-пачатак|п=нявольні|к=каў}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5yf02a8pi9s38eaxpv3ud06bpm000oz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/36</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121133</id>
    <revision>
      <id>281854</id>
      <timestamp>2026-04-14T13:35:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=нявольні|к=каў}}. Як грыбы растуць касьцёлы ды растараны. Эх, не забуду я яму ніколі! Было гэта ў мястэчку. Сустрэла мяне на вуліцы іхняя п‘яная кампанія окупантаў. Асаднік гэты самы і прыстаў да мяне з рэвольвэрам у руках „стой, — кажа, —...»</comment>
      <origin>281854</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2823" sha1="e5p6fan5gh6t1stfdi4ghv9ldbm6gn0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос-канец|п=нявольні|к=каў}}. Як грыбы растуць касьцёлы ды растараны. Эх, не забуду я яму ніколі! Было гэта ў мястэчку. Сустрэла мяне на вуліцы іхняя п‘яная кампанія окупантаў. Асаднік гэты самы і прыстаў да мяне з рэвольвэрам у руках „стой, — кажа, — комсамолец, вобыск хачу зрабіць“. Рабі думаю сабе, хай табе па бакох робіць. Знашоў перапісаны „Ад веку мы спалі“. Загадаў мне прачытаць пад рогат п‘яных мордаў. Вырваў пасьля і падцёрся. Во, кажа, на што здаліся беларускія гімны... Але што гэта газай засьмярдзела?

{{Водступ|2|em}}— Гэта я спаткнуўся, дык мусіць трохі разьлілася. Нясу ад Мэндаля...

{{Водступ|2|em}}Маўчанка, прайшлі некалькі шагоў.

{{Водступ|2|em}}— Стойце!—спыніў Аўгустын. Нечага нам прыкідацца і адзін другога ашукваць. Адна дакука, адно жаданьне нас сюды пазганяла. Кожны з нас ведае, чаго да пуні падкрадаліся і на што Піліп з газай носіцца. Дык, коратка кажучы, даручэце мне гэтую справу: чыста зраблю. Падпалю пуню і агонь з ветрам усю сядзібу, як языком, зьліжа.

{{Водступ|2|em}}— Ну што-ж, праўда вылезла наверх. Але сьпячы гада маю вялікую ахвоту.

{{Водступ|2|em}}— Як сабе хочаце, толькі-ж я так сама ня ўступлю.

{{Водступ|2|em}}Перакінуліся яшчэ некалькімі словамі і ўсе ўтрох рупна рушылі ў бок асады. Абярнуліся і толькі наважыліся ісьці — ажно яркае зарава пажару выбухнула перад імі і злосна рвала васеньнюю цемру. Сядзіба асадніка стаяла ў вагні. Вецер валтузіў мора агню і хмары іскраў. Ад чырізонага трапыхаючага блеску ноч стала яшчэ чарней. З страшным гудам пранасіўся міма вецер. Такой ноччу помста ходзіць па Заходняй Беларусі.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e5p6fan5gh6t1stfdi4ghv9ldbm6gn0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/37</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121134</id>
    <revision>
      <id>281855</id>
      <timestamp>2026-04-14T14:03:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{ц|''АГІТАТАРКА''|памер=120%}}  {{Водступ|2|em}}Восень разбоўтала гразь на зацірку ды пялёхнула проста ў твар зямлі.  {{Водступ|2|em}}Вось таму зямля захуталася ў густа імглістае паветра, каб ня ўбачыў з сіняй высі яе палюбоўнік, — яснавокі смехатун — сонца.  {{Вод...»</comment>
      <origin>281855</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2057" sha1="cyxh56jh0c5z8za0cq0ps1tuxnvxyea" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{ц|''АГІТАТАРКА''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}Восень разбоўтала гразь на зацірку ды пялёхнула проста ў твар зямлі.

{{Водступ|2|em}}Вось таму зямля захуталася ў густа імглістае паветра, каб ня ўбачыў з сіняй высі яе палюбоўнік, — яснавокі смехатун — сонца.

{{Водступ|2|em}}А сялянам хоць-бы што, цялёпкаюцца, гэта, па шляху і то нават цэлай табалой, усёй вёскай. І не па адным шляху, а па ўсіх пуцінах і сабачых дарожках што вядуць, бягуць да гміны.

{{Водступ|2|em}}Што ім бездарожжа!

{{Водступ|2|em}}Кінулі, рынулі ўсё, а пашлі.

{{Водступ|2|em}}На край сьвету пашлі-б.

{{Водступ|2|em}}Былі нават такія, што ад хрэсьбін адмовіліся, ад пітва, бяседы адракліся, а папхнуліся гэтым бездарожжам.

{{Водступ|2|em}}Ды што! Бой — вайну гатовы падняць.

{{Водступ|2|em}}А рэволюцыю хоць ураз, як па нотах-бы разыгралі.

{{Водступ|2|em}}Бо задрагала да іх нутра туга па зямельцы-маці — салодкай музыкай пакацілася па надарваных жылах хлебаробаў.

{{Водступ|2|em}}Па вёсках разгасьцілася набухшая пагудка, што ўрэшце паны з польскага сойму рашылі даць мужыком зямлю.

{{Водступ|2|em}}А гаручка іх ведае, можа і рашылі.

{{Водступ|2|em}}Была-ж калісьці зьнята паншчына, нават і зямлёй надзялялі...&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cyxh56jh0c5z8za0cq0ps1tuxnvxyea</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/38</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121135</id>
    <revision>
      <id>281856</id>
      <timestamp>2026-04-14T14:07:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Пэўне рашылі, бо вось у гміну прымчаў якісь пан і сходку склікае, аб зямлі будзе баяць.  {{Водступ|2|em}}Трэба хапацца, пакуль паны не адумаліся.  {{Водступ|2|em}}Надта-ж ужо душыць безьзямельле.  {{Водступ|2|em}}І валам вярнула сярмяжная гушча.  {{Водст...»</comment>
      <origin>281856</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2711" sha1="miocn5px7e2j898iyilb3c5gwim354z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Пэўне рашылі, бо вось у гміну прымчаў якісь пан і сходку склікае, аб зямлі будзе баяць.

{{Водступ|2|em}}Трэба хапацца, пакуль паны не адумаліся.

{{Водступ|2|em}}Надта-ж ужо душыць безьзямельле.

{{Водступ|2|em}}І валам вярнула сярмяжная гушча.

{{Водступ|2|em}}Дыбаў за ўсімі і комуністы Самусь. Цяжка было яму валачыць свае думы турботныя.

{{Водступ|2|em}}Бо хто лепш яго ведаў, як прагнуць сяляне зямлі.

{{Водступ|2|em}}Хто лепш яго ведаў і адчуў панскую паласатую хітрасьць і чаднае ашуканства.

{{Водступ|2|em}}Ну. Ён-то сьвядомы барацьбіт: яго трэці год гартуе, школіць партыя.

{{Водступ|2|em}}Яго шагі зьвіняць, бо партыя наперадзе, за партыяй ідзе.

{{Водступ|2|em}}Але-ж ня мог Самусь заручыцца за сваіх лапцюжных братоў. Куды, нават на аднасялян не пакладаў вялікіх надзей.

{{Водступ|2|em}}На бубны-барабаны яго агітацыі ня раз ужо адказвалі цэдзячы-веючы.

{{Водступ|2|em}}— Саветы надзеляць — добра! Дарма дадуць — яшчэ лепш. А ёсьць магчымасьць цяпер што зачарэпіць — бяры, бо іншы возьме. Каму ня люба-міла разгарнуцца на шырэйшых гонях.

{{Водступ|2|em}}Ой, шкада было Самусю крывавых сялянскіх грошай.

{{Водступ|2|em}}Ой, ласыя яны былі для прагавітых паноў.

{{Водступ|2|em}}Яшчэ горш завыла заекатала ўнутры Самуся, калі начуў, як на сходцы той пан разьліваўся салаўём. Не адставаў і войт-падбрахач.

{{Водступ|2|em}}— Слухайце, мужыкі, — баеў той пан, — шчасьце вам самахоць у рукі прэ. Цяпер набыць вам зямлю як плюнуць. Лепшага выпадку не дачакаецеся, а правароніце гэты момант разьвітайцеся з зямлёю назаўсёды. На&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>miocn5px7e2j898iyilb3c5gwim354z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/39</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121136</id>
    <revision>
      <id>281857</id>
      <timestamp>2026-04-14T14:18:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «бальшавікоў няма чаго спадзявацца. Бальшавіком ужо капут. Голад іх душыць. Хваробы жараць. Што ні дзень, —  дык горш. Абдзёрліся, адзічэлі. Езьдзяць цяпер па заграніцах гэтыя абарванцы і басякі ды жабруюць, моляць: дайце, паночкі буржуі, якога-колечы адзе...»</comment>
      <origin>281857</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2625" sha1="qbog0i34rd3p16q2l09u4vhhlewc12f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;бальшавікоў няма чаго спадзявацца. Бальшавіком ужо капут. Голад іх душыць. Хваробы жараць. Што ні дзень, —  дык горш. Абдзёрліся, адзічэлі. Езьдзяць цяпер па заграніцах гэтыя абарванцы і басякі ды жабруюць, моляць: дайце, паночкі буржуі, якога-колечы адзетку, абутку. Ім хвігу пад нос, дзе ні ткнуцца, — хвігу пад нос

{{Водступ|2|em}}Праз год-другі і бальшавікоў ані духу, ані слуху, на ўсе чатыры стараны разьвеюцца.

{{Водступ|2|em}}Як ні вастрыў Самусь восьці сваіх слоў, каб прабіць імі панскую лісу, — выкручвалася хлусьнёй і абяцанкамі перад абезьзямеленай сквапнай сходкай.

{{Водступ|2|em}}Урэшце, чуючы сваю перамогу, пан, трыумфуючы, бахнуў па Самусю:

{{Водступ|2|em}}— Браты сяляне, вось я, ня хвалячыся, заяўляю, што зямлі маем колькі хочаш. Кожны з вас можа набыць сабе любы кавалак на вечную ўласнасьць. Зразумела? А ці зразумела вам, што брэша на вецер вунь той ваш агітатар, які ўсё аддае, бо нічога ня мае? Хай вось ён мне і вам давядзе, дзе праўда — на маім баку, ці на яго. Ну? Га?

{{Водступ|2|em}}Сяляне, той з трывогай, той з цікавасьцю, глянулі ў бок Самуся, які стаяў панура насупіўшыся.

{{Водступ|2|em}}— Давяду!—грукнуў Самусь і цьвёрдым шагам вышаў у сенцы.

{{Водступ|2|em}}Сходка анямела. Пан ператрухнуў — дрыжачай рукой сьціснуў у кішані рэвольвэр.

{{Водступ|2|em}}Што-та будзе? Чым дакажа? Ой, без скандалу не абыйдзецца.

{{Водступ|2|em}}Дзьверы расчыніліся, і ў хату паважна ўвайшоў Самусь, нясучы галёшу пана. З бразгам палажыў яе на стол падэшвай уверх.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qbog0i34rd3p16q2l09u4vhhlewc12f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/40</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121137</id>
    <revision>
      <id>281858</id>
      <timestamp>2026-04-14T14:32:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}— Калі вашы вушы нікуды нягодныя, дык раскрыйце свае лупачы, мо‘ што пабачаць, — зьвярнуўся так да сходкі Самусь.— Гэты самы панскі агітатар носіць савецкія галёшы, бальшавіцкія, значыць. Глядзеце. Вось серп і малаток — ды водзека. А вось...»</comment>
      <origin>281858</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2863" sha1="6mxui63aa4dc4fvq7q63bdq9dqh2fgv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}— Калі вашы вушы нікуды нягодныя, дык раскрыйце свае лупачы, мо‘ што пабачаць, — зьвярнуўся так да сходкі Самусь.— Гэты самы панскі агітатар носіць савецкія галёшы, бальшавіцкія, значыць. Глядзеце. Вось серп і малаток — ды водзека. А вось СССР, што знача Саюз Савецкіх Соцыялістычных Рэспублік, дзе сяляне маюць зямлю, а рабочыя фабрыкі. Працуюць, знача, фабрыкі. Ну, дык нашто гэта, пан, плявузгаеш лухту, што саветы жабруюць па-заграніцай? Ну, дык на чыім баку праўда?

{{Водступ|2|em}}Ажно ахнула ўся сходка. Загула, завалтузілася. То-ж дзіва — пан ды ў савецкіх галёшах. Згрудзіліся гэта над галёшай ды давай кпіць і жартаваць.

{{Водступ|2|em}}— Ну і Самусь, пасадзіў-жа ён пана ў галёшу!

{{Водступ|2|em}}— Лоўка асьцявужыў.

{{Водступ|2|em}}— Размажджэрыў удрэбезгі.

{{Водступ|2|em}}— Але вазьмі ты яго, падгледзеў.

{{Водступ|2|em}}— Во дзіва, ён ня толькі галёшу, але і душу яго бача.

{{Водступ|2|em}}— Калі толькі яна ў яго ёсьць?

{{Водступ|2|em}}— А пан скрывіўся, бы баран на новыя вароты.

{{Водступ|2|em}}— З носа хвігу скруціў.

{{Водступ|2|em}}— Ніяк не хаваюцца воўчыя зубы пад авечую скуру.

{{Водступ|2|em}}— Галава яго, значыць, да Варшавы верне, а ногі на Маскву дзыгаюць.

{{Водступ|2|em}}Гміна дрыжэла ад рогату і гармідару. Як ні ўсьцішаў, ні пеніўся войт, не памагала — вёска, значыць, рассупонілася, разгойдалася.

{{Водступ|2|em}}Гоман грамады — бы гуд фабрыкі.

{{Водступ|2|em}}Але Самусь уздумаў адбіць пану ахвоту агітаваць, —  толькі махнуў рукой, як уся сходка, бы па камандзе, сьціхла.

{{Водступ|2|em}}— Чакайце, браткі, — адазваўся Самусь, — дайце паслухаем, аб чым цяпер нам гэты пан раскажа.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6mxui63aa4dc4fvq7q63bdq9dqh2fgv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/41</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121138</id>
    <revision>
      <id>281859</id>
      <timestamp>2026-04-14T14:36:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Ачуняўшы мала-веле, пан разявіўся раз, другі, як рыба на сухапуцьці, але, згледзеўшы шырокую ўсьмешку грамады, — а супроць яе ніхто не ўстаіць, — зароў як бык.  {{Водступ|2|em}}— Хамы! Быдла!  {{Водступ|2|em}}І пад дружны рогат сялян бардзей выскачыў...»</comment>
      <origin>281859</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="531" sha1="j6o1vt160woghkzpm2f4y1tshrkiqvn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Ачуняўшы мала-веле, пан разявіўся раз, другі, як рыба на сухапуцьці, але, згледзеўшы шырокую ўсьмешку грамады, — а супроць яе ніхто не ўстаіць, — зароў як бык.

{{Водступ|2|em}}— Хамы! Быдла!

{{Водступ|2|em}}І пад дружны рогат сялян бардзей выскачыў, як абвараны.

{{накіравальная рыса|5em}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j6o1vt160woghkzpm2f4y1tshrkiqvn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На зачарованых гонях (1927).pdf/124</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121139</id>
    <revision>
      <id>281861</id>
      <timestamp>2026-04-14T16:33:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{gap|2em}}Чалавек не дакончыў гаварыць, бо палац рухацца пачаў, грымоты загрымелі, і хлапец прачнуўся ад матчыных крыкаў:&lt;/br&gt; {{gap|2em}}— Ах, ты, паганец! зноў цацкі! Ні да бога, ні да людзей ты ў мяне!&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Хлапцу перарвалі такі прыемны сон і аднялі ў яго пушачк...»</comment>
      <origin>281861</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3232" sha1="e98mozwfsy0ccwapsdu7lc5tqhsmh79" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{gap|2em}}Чалавек не дакончыў гаварыць, бо палац рухацца пачаў, грымоты загрымелі, і хлапец прачнуўся ад матчыных крыкаў:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ах, ты, паганец! зноў цацкі! Ні да бога, ні да людзей ты ў мяне!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Хлапцу перарвалі такі прыемны сон і аднялі ў яго пушачку. Ня будзем тут гаварыць аб яго найвялікшым горы пры гэтым. Слоў ня стане. Найвялікшыя раны ў чалавечай
душы загойваюцца, зарастаюць і забываюцца, але гэтай болі Сьцяпанка, мабыць, да сьмерці сваёй не забудзе…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}А раз у год бывалі ў Сьцяпанкі сьветлыя хвіліны — на вялікдзень, калі яму дазвалялі яйкі фарбаваць. На гэту работу яму куплялі ў мястэчку фарбы на цэлы пятак. І ён памайстэрску размалёўваў яйкі цэркоўкамі, званіцамі, анёламі й крыжамі, ажно людзі дзівіліся.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Толькі сёлета маці казала, што ніводнай капеечкі Пяцькуну на фарбы ня дасьць. Сэрца хлопчыка зашчаміў вялікі
боль ад гэтай сумнай весткі, проста жыць няцікава стала.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Матанька! родная! зьлітуйся! дай хоць адну капеечку на фарбы, — плакаў бедны хлопчык.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Як скала, як зялеза было матчына сэрца:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Хвароба табе, а ня фарбы, гаспадар ты мой! Во йдзе вясна, дзякаваць богу, тата твой мо‘ і ня жыве ўжо, а ў тваёй галаве толькі цацкі. Каб ты лепей бядаваў аб тым, хто сёлета ў нас поле араць будзе, хто шнур засее, — эх, ты, гаспадар!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Сьцяпанка сумна пазіраў праз вакно на мутныя хмаркі, і буйныя сьлёзы каціліся з яго вачэй…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Прышоў вялікдзень і з воласьці прынесьлі ліст, што Мікіта, бацька Сьцяпанкі, ужо забіты.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Мікіціха плакала-галасіла на ўсю вёску аб чалавеку сваім, праклінаючы долю ўдовіну.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Цешылі яе суседкі тым, што не яна адна такая нешчасьлівая, што тысячы такіх ёсьцека цяпер, але яна не пераставала плакаць.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Людзі абяцалі памагчы ў гаспадарцы — гэта яе ня цешыла.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e98mozwfsy0ccwapsdu7lc5tqhsmh79</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На зачарованых гонях (1927).pdf/125</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121140</id>
    <revision>
      <id>281862</id>
      <timestamp>2026-04-14T16:40:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{gap|2em}}— Каб яшчэ сын людзкі быў, падрос-бы й гаспадарыў-бы замест нябожчыка, а то з кожным годам растуць разам з ім і цацкі ў яго галаве.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Вельмі жаласна было Сьцяпанку тое, што тата згінуў на вайне, аднак дзіця ня ўцяміла добра гэтага гора і яму ба...»</comment>
      <origin>281862</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3412" sha1="girklhfhdhchrzcc97jp9lyzryoiht8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{gap|2em}}— Каб яшчэ сын людзкі быў, падрос-бы й гаспадарыў-бы замест нябожчыка, а то з кожным годам растуць разам з ім і цацкі ў яго галаве.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Вельмі жаласна было Сьцяпанку тое, што тата згінуў на вайне, аднак дзіця ня ўцяміла добра гэтага гора і яму балела ў душы горш ад таго, што фарбаў няма на вялікдзень, каб яйкі афарбаваць…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Настаў вялікдзень. Пайшоў Сьцяпанка з другімі хлапчукамі ў валачобнікі на ўсю ноч. На яго долю выпала цэлы дзесятак яек.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Хлапцу ўдалося выцягнуць з кубла бацькаву фотографію, якую Мікіта прыслаў з войска, і ён пабег з ёю ціханька ў ток.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Праз некалькі гадзін ён вярнуўся ў хату з намалёванымі яйкамі. Як толькі маці ўгледзіла яйкі, дык успляснула рукамі ад дзіва: на ўсіх яйках быў намалёваны нябожчык Мікіта і выглядаў ён усё роўна як жывы. Быў ён намалёваны чырвонай фарбай, а над яго галавой чырванеў крыжык.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Дзе ты, гаспадар ты мой, чырвоную фарбу дастаў? — грымнула Мікіціха на сына, каторы ўвесь час хаваў рукі за
плечы. — Пакажы, пакажы, гаспадар ты мой, што ты ў руках сваіх там трымаеш? — Пры гэтым Мікіціха схваціла яго за рукі і ўбачыла, што пальцы ў Сьцяпанкі былі анучкамі завернуты. Яна хутка сарвала анучкі і чуць не абамлела ад неспадзеўкі — пальцы былі запэцканы крывёй…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Што ты гэта зрабіў, гіцлю? Што ты зрабіў? — крычала яна не сваім голасам.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Мне фарбы патрэбны былі, — апраўдваўся, плачучы, Сьцяпанка, а пальцы — мае, я над імі гаспадар.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Назолу прыслаў бог на маю галованьку бедную! — заламала рукі Мікіціха.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Разьняслася чутка па ўсёй вёсцы, што вельмі дзіўна размаляваў Сьцяпанка Пяцькун вялікодныя яйкі. Людзі прыходзілі глядзець, пазнавалі на яйках нябожчыка Мікіту й дзівіліся.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Пайшла казка па ўсёй ваколіцы аб той фарбе, якой Сьцяпанка яйкі размаляваў, байка вырасла ў цуд. Апавядалі бабы вясковыя адна аднэй, быццам хлопчык, каб дастаць&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>girklhfhdhchrzcc97jp9lyzryoiht8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На зачарованых гонях (1927).pdf/126</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121141</id>
    <revision>
      <id>281863</id>
      <timestamp>2026-04-14T16:48:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «чырвоную фарбу, адрэзаў сабе руку, упусьціў кроў у начоўкі, а пасьля ўзяў палец адрэзанай рукі й намаляваў вялікодныя яйкі.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Не абышлося тут і без нячыстай сілы. І людзі з нейкай трывогай пачалі гаварыць пра Сьцяпанку.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}— Гэта — антыхрыст...»</comment>
      <origin>281863</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3220" sha1="96pzvbo19doiolydqrnflntfob6sxg7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;чырвоную фарбу, адрэзаў сабе руку, упусьціў кроў у начоўкі, а пасьля ўзяў палец адрэзанай рукі й намаляваў вялікодныя яйкі.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Не абышлося тут і без нячыстай сілы. І людзі з нейкай трывогай пачалі гаварыць пра Сьцяпанку.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Гэта — антыхрыст! — казалі адны з разумнікаў вясковых.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Гэта — сьвяты, гэта — богамаз! — казалі другія.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Тымчасам чутка аб дзіўных вялікодных яйках дайшла й да братоў-студэнтаў з блізкай вёскі.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Студэнты зацікавіліся і таксама прышлі паглядзець.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Доўга разглядалі яны сьцены, размалёваныя вугольлямі, і шапталіся паміж сабой. Малюнкі на сьценах ім яшчэ больш падабаліся, чымся малюнкі на яйках.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Пры гэтым Мікіціха з жалем расказала ім, як Сьцяпанка яе замучыў сваімі малюнкамі і які ён нікчэмны хлапец.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Сьцяпанка Пяцькун стаяў, як вінаваты, з апушчанай галоўкай.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Студэнты забралі хлопчыка з сабой і падарылі яму прыгожую скрыначку з рознымі фарбамі. Яны абяцалі яго вучыць і ў горад забраць, кажучы пры гэтым, што з яго
выйдзе вялікі чалавек.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Бясконца радасны вярнуўся Сьцяпанка дахаты і ўвесь час думаў, якая можа быць карысьць „ад вялікага чалавека“. І ўспомніў ён, што ў вёсцы ў іх быў калісьці вельмі вялікі чалавек, вышэй ростам ад усіх у вёсцы, рыбалоў Міхась. Але той быў яшчэ большы п‘яніца й задзёра, і ніхто яго ня любіў.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Не спадабалася Сьцяпанку быць „вялікім чалавекам“ — доля Міхася-рыбалова яго ня вабіла.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Лепей буду маленькім, — думаў ён, — але каб паехаць у горад вучыцца.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Дзіўныя бываюць у дзяцей лёгіка й разуменьне.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Вярнуўся хлопчык дахаты, і маці ў яго спыталася, што панічы яму гаварылі.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Сьцяпанка спачатку сароміўся, а потым казаў, што панічы гаварылі, нібы ён будзе некалі вялікім чалавекам.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>96pzvbo19doiolydqrnflntfob6sxg7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На зачарованых гонях (1927).pdf/127</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121142</id>
    <revision>
      <id>281864</id>
      <timestamp>2026-04-14T16:51:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{gap|2em}}— Эх, эх! — засьмяялася Мікіціха, — навіну казалі разумнікі канапляныя! А я табе кажу, што калі будзеш займацца цацкамі, дык не дарасьцеш да вялікага чалавека і ня будзеш гаспадаром, бо з голаду памрэш! А пакуль што йдзі есьці, мой „вялікі чалавек“...»</comment>
      <origin>281864</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1264" sha1="tq1vs9je071f5eelz23570q40a6x91w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{gap|2em}}— Эх, эх! — засьмяялася Мікіціха, — навіну казалі разумнікі канапляныя! А я табе кажу, што калі будзеш займацца цацкамі, дык не дарасьцеш да вялікага чалавека і ня будзеш гаспадаром, бо з голаду памрэш! А пакуль што йдзі есьці, мой „вялікі чалавек“, бо ўжо другі дзень, як ня бачыла ці еў ты што-колечы, ці не…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Не зразумела студэнтаў і яна — сталы чалавек.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}А ці будзе некалі Сьцяпанка вялікім чалавекам, ці зазьзяе над ім зорка сьветлая — ня ведаем. Гэта залежыць ад
таго, як далейшы лёс яго жыцьця пакіруецца.

{{gap|2em}}{{smaller|Вільня, 1913 г.}}

{|style=&quot;margin:auto;&quot;
|colspan=&quot;2&quot;; style=&quot;border-style: solid; border-width: 2px 0px 0px 0; width:3.5em;&quot; |
|style=&quot;width:1.0em;&quot; |
|-
|style=&quot;width:1.0em;&quot; |
|colspan=&quot;2&quot;; style=&quot;border-style: solid; border-width: 2px 0px 0px 0; width:3.5em;&quot; |
|}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tq1vs9je071f5eelz23570q40a6x91w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На зачарованых гонях (1927).pdf/128</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121143</id>
    <revision>
      <id>281865</id>
      <timestamp>2026-04-14T16:58:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « &lt;center&gt;{{larger|{{разьбіўка|ТУЛЯГІ}}}}&lt;/center&gt; {{gap|2em}}— Бадай цябе трасца, бадай цябе! — буркнуў Арцём і паставіў апарожненую ўжо пляшку ад гарэлкі на стол.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}— Ё-о-о чаго зьесьці? — вышэй крыкнуў ён п‘яным голасам, адвярнуўшыся да згорбленай, забітай горам ж...»</comment>
      <origin>281865</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2901" sha1="dutkko3wxvbtywhl25b38taxpd9kekq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
&lt;center&gt;{{larger|{{разьбіўка|ТУЛЯГІ}}}}&lt;/center&gt;
{{gap|2em}}— Бадай цябе трасца, бадай цябе! — буркнуў Арцём і паставіў апарожненую ўжо пляшку ад гарэлкі на стол.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ё-о-о чаго зьесьці? — вышэй крыкнуў ён п‘яным голасам, адвярнуўшыся да згорбленай, забітай горам жонкі, каторая капалася каля прыпечку.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Эй, сьцерва, кратайся, — бо калі трэсну! — І яго кулак ужо засьвістаў у яе над вухам, як ластаўка над сваім гняздом…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Арцёміха здаўна ўжо прывыкла да яго лупцоўкі, дык і не старалася-б нават выкруціцца, але ў гэты самы момант з шырокага ложка пачуўся слабы, тоненькі галасок: „Пі-іць, мамачка, піць!..“&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Арцёміха падбегла да ложка, а тымчасам Арцём бразнуў дзьвярыма й вышаў.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Д-аю, Ганулька, даю! — марматала Арцёміха і барджэй шмыг у сенцы з конаўкай па ваду.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Гануля была дзяўчынка гадоў трынаццаці, стройненькая, пекненькая і ўжо каторы год служыла ў аднаго багатага гаспадара, бо бацькі яе чуць самі, дзед з бабай, кутам прахаваліся, — і то яна ім кожын год на каляды грошы аддавала. Цешыліся яны сваёй дачкой, але прылучылася няшчасьце. Восеньню пры малацьбе Ганулька прастудзілася й захварэла. Адвязьлі яе дамоў да бацькоў. Прывялі старога знахара; даў ён ёй нейкія галачкі з хлеба, зельле; купілі ліманаду і пірага ў Соркі, — але нічога не памагала. Кажа яна, што ўнутры нешта паліць і ўсё піць хочацца. Уся яна высахла, як лучына, а вочы, быццам вугалі, гараць. Бывае часам, што з гарачкі яна выкідвае ўсялякія штукі і няпрытомна гаворыць.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Сягоньня яна толькі цяжка стогне, лежачы на сяньніку… А праз брудны кавалак шыбіны, перакрыжаванай лучынкамі,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dutkko3wxvbtywhl25b38taxpd9kekq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На зачарованых гонях (1927).pdf/129</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121144</id>
    <revision>
      <id>281866</id>
      <timestamp>2026-04-14T17:48:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «прасьвечваюцца праменьні сонейка, і многаколерны пыл тоўстым слупам даходзіць аж да бледнага твару Ганулькі… Пазірае яна на залатыя праменьні, і сьлёзы коцяцца з вачэй… Вось пачала абамлеўшымі ад смагі вуснамі нешта шаптаць ціха, слаба… Маці прыслу...»</comment>
      <origin>281866</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3615" sha1="nsiw9dzccxdkqf7p9n7i6wonlgdareo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;прасьвечваюцца праменьні сонейка, і многаколерны пыл тоўстым слупам даходзіць аж да бледнага твару Ганулькі… Пазірае яна на залатыя праменьні, і сьлёзы коцяцца з вачэй… Вось пачала абамлеўшымі ад смагі вуснамі нешта шаптаць ціха, слаба… Маці прыслухаецца, але ня можа пачуць нічога.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Шэпт усё слабей ды слабей… Гэтак сама шэпча і скрыпка, калі музыка адыймае ўжо смычок ад струн.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Змоўкла Ганулька…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Маці датаркнулася да яе, ажно яна ўжо сьцюдзёная, як лёд. Арцёміха ня плакала, не галасіла, толькі слаба крыкнула „ай“! — яна ўжо выплакала за свой век усе свае сьлёзы.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Гэта ведаюць старыя, сумныя могілкі за вёскай. Гэта ведаюць там, рознарослыя крыжы й крыжыкі яе дзяцей: Юзя ўтапіўся, Марылю кабыла забіла, Агатку яна сама прыспала на ложку, Сьцёпка так памёр ад нейкага безгалоўя — мала-ж ёсьць напасьцяй у няшчасных, бедных вёсках?
&lt;div style=&quot;width:100%; position:relative;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;display:inline; float:right;&quot;&gt;{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/5|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
{{gap|2em}}Як нарыхтаваная машына, Арцёміха цяпер рабіла ўсё бяз цікавасьці, чула, як на хаўтурох бабы цешылі яе, ківаючы галовамі, сморкаючыся ў хусткі ды прыгаварваючы проста з мосту:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А ты-ж бедная, Арцёміха!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А ты-ж ня вытрымаеш, Арцёміха!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А як-жа ж ты будзеш жыць, Арцёміха!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А ей-ей Арцёміха, матачка!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І шмат нагаварылі гэткіх слоў, што аж вушы вянулі. Чула Арцёміха, як на хаўтурох шаптункі вялі, што гарэлкі мала, што закусак скупа, што таго-сяго не хватае, але ня цікавілася, як-бы не пра яе казана…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Ачнулася яна толькі тады, як вынесьлі дамавіну, як асталася адна, бо зьнядужала сама пайсьці…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Азірнулася…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Матачка боская!..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}1 давай сухімі сьлязьмі плакаць і прыгаварваць нарасьпеў.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А я-ж цябе насіла пад сэрцам!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А я-ж цябе гадавала, няньчыла, сьлёзкі выцірала, карміла, адзявала…&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nsiw9dzccxdkqf7p9n7i6wonlgdareo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На зачарованых гонях (1927).pdf/130</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121145</id>
    <revision>
      <id>281867</id>
      <timestamp>2026-04-14T17:56:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{gap|2em}}— Хадзіла на падзённую і аб табе ўсё думала… купляла хустачкі чырвоненькія…&lt;/br&gt; {{gap|2em}}— Няхай-жа бы ты жыла, і я-б табе палатна наткала, я-ж ужо кросны прыгатавала…&lt;/br&gt; {{gap|2em}}— А я-б сама падставіла плечы, каб бацька мяне біў, а не цябе…&lt;/br&gt; {{gap|2em}}І, я...»</comment>
      <origin>281867</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2770" sha1="klzmc9xuj3jz51zhz5rzbgt82aoo3sp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{gap|2em}}— Хадзіла на падзённую і аб табе ўсё думала… купляла хустачкі чырвоненькія…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Няхай-жа бы ты жыла, і я-б табе палатна наткала, я-ж ужо кросны прыгатавала…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А я-б сама падставіла плечы, каб бацька мяне біў, а не цябе…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І, як галубка падстрэленая, білася, кідалася старая Арцёміха.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Плакала старая Арцёміха сухімі сьлязьмі і быццам пяяла:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Зямля-зямелька родненькая!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А ты-ж ужо навекі прыкрыла сьцюдзёнымі грудкамі Ганульку маю…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А ты яе навекі, навекі схавала ад сонейка!..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ніколі яна ўжо не адчыніць вочкі ясныя — ніколі, ніколі!..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ніколі галасочак яе не зазьвініць ніколі, ніколі!..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Хай каршуны кіпцямі рвуць мае грудзі старыя!..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Хай сабакі глымзаюць маё сэрца непатрэбнае!..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Зноў заенчыла „ай!“ і змоўкла. Увайшоў Арцём і ціха сеў, але барджэй усхапіўся, бо вялікі галагуцкі певень ускочыў на ложка, дзе ўперад ляжала Ганулька.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Кі-і-ш-ш-ш! Кі-і-ш-ш-ш! — і ня вытрываў…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А бадай цябе трасца, бадай цябе! — крыкнуў ён і дзіка азірнуўся на цёмны кут ля печы.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Крыкнуў ён не на бабу сваю, як заўсёды, але на самога сябе. І то не. Крыкнуў ён на свой страшэнны боль, каторы,
як-бы кляшчамі, абхапіў яго ўсяго…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Бадай цябе трасца, бадай цябе!.. — І паваліўся на мокры гліняны памост і плакаў, як малое дзіцянё…&lt;/br&gt;

{{gap|2em}}{{smaller|Пасадзец, 1912 г.}}

{|style=&quot;margin:auto;&quot;
|colspan=&quot;2&quot;; style=&quot;border-style: solid; border-width: 2px 0px 0px 0; width:3.5em;&quot; |
|style=&quot;width:1.0em;&quot; |
|-
|style=&quot;width:1.0em;&quot; |
|colspan=&quot;2&quot;; style=&quot;border-style: solid; border-width: 2px 0px 0px 0; width:3.5em;&quot; |
|}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>klzmc9xuj3jz51zhz5rzbgt82aoo3sp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>281868</id>
      <parentid>281867</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T17:56:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>281868</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2772" sha1="3ol1cuq421w9vid988ooxu6vqksqmec" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{gap|2em}}— Хадзіла на падзённую і аб табе ўсё думала… купляла хустачкі чырвоненькія…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Няхай-жа бы ты жыла, і я-б табе палатна наткала, я-ж ужо кросны прыгатавала…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А я-б сама падставіла плечы, каб бацька мяне біў, а не цябе…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І, як галубка падстрэленая, білася, кідалася старая Арцёміха.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Плакала старая Арцёміха сухімі сьлязьмі і быццам пяяла:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Зямля-зямелька родненькая!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А ты-ж ужо навекі прыкрыла сьцюдзёнымі грудкамі Ганульку маю…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А ты яе навекі, навекі схавала ад сонейка!..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ніколі яна ўжо не адчыніць вочкі ясныя — ніколі, ніколі!..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ніколі галасочак яе не зазьвініць ніколі, ніколі!..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Хай каршуны кіпцямі рвуць мае грудзі старыя!..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Хай сабакі глымзаюць маё сэрца непатрэбнае!..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Зноў заенчыла „ай!“ і змоўкла. Увайшоў Арцём і ціха сеў, але барджэй усхапіўся, бо вялікі галагуцкі певень ускочыў на ложка, дзе ўперад ляжала Ганулька.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Кі-і-ш-ш-ш! Кі-і-ш-ш-ш! — і ня вытрываў…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А бадай цябе трасца, бадай цябе! — крыкнуў ён і дзіка азірнуўся на цёмны кут ля печы.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Крыкнуў ён не на бабу сваю, як заўсёды, але на самога сябе. І то не. Крыкнуў ён на свой страшэнны боль, каторы,
як-бы кляшчамі, абхапіў яго ўсяго…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Бадай цябе трасца, бадай цябе!.. — І паваліўся на мокры гліняны памост і плакаў, як малое дзіцянё…&lt;/br&gt;

{{gap|1.5em}}{{smaller|Пасадзец, 1912 г.}}

{|style=&quot;margin:auto;&quot;
|colspan=&quot;2&quot;; style=&quot;border-style: solid; border-width: 2px 0px 0px 0; width:3.5em;&quot; |
|style=&quot;width:1.0em;&quot; |
|-
|style=&quot;width:1.0em;&quot; |
|colspan=&quot;2&quot;; style=&quot;border-style: solid; border-width: 2px 0px 0px 0; width:3.5em;&quot; |
|}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3ol1cuq421w9vid988ooxu6vqksqmec</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На зачарованых гонях (1927).pdf/131</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121146</id>
    <revision>
      <id>281869</id>
      <timestamp>2026-04-14T18:03:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « &lt;center&gt;{{larger|НА КАЛЯДЫ К СЫНУ}}&lt;/center&gt; {{gap|2em}}Хмаркі насіліся над лесам.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Розныя па колеру й фасону, яны часта абхаплялі вялікую частку неба і тварылі багатыя малюнкі к таёмным казкам сталетняга лесу.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Удзень былі яны сьветла-пурпурныя, а ўночы...»</comment>
      <origin>281869</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2868" sha1="p595tnk3utooaa5ggywkrbccsvt9tu4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
&lt;center&gt;{{larger|НА КАЛЯДЫ К СЫНУ}}&lt;/center&gt;
{{gap|2em}}Хмаркі насіліся над лесам.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Розныя па колеру й фасону, яны часта абхаплялі вялікую частку неба і тварылі багатыя малюнкі к таёмным казкам сталетняга лесу.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Удзень былі яны сьветла-пурпурныя, а ўночы залаціліся месяцам і дзівілі вока людзкое…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Чаго-чаго ў іх ня было!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Цэлыя гарады з дзіўнымі замчышчамі, горы, выспы, вазёры, агнёвыя зьвяры, працэсіі сьвятых у белых вопратках,
нязьлічоныя легіёны ваякаў на конях…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}У нізе лес гаварыў свае адвечныя гутаркі… Часам ён маліўся ціха-ціха, і толькі нейкі гук, нібы вокліч далёкага
звону, даносіўся з чорнай глыбіні лясной далі…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Часам бываў ён немы, гэтак мёртва немы і спакойны, як-бы прыслухоўваўся к якімсь-та таёмным падземным сьпевам і камянеў ад нейкага набожнага страху.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}На хмаркі й на лес часта любіла пазіраць старая ўдава Тэкля, жонка нябожчыка Цыпрука, палясоўшчыка пана Шчубальскага.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Жыла Тэкля адна ў старой хатцы, на пагорку ля лесу, хадзіла на падзённую, бокам-скокам, туды-сюды і неяк хавалася-гадавалася.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Пан ня выгнаў яе з гэтай разваленай хаты, хаця пасьля сьмерці Цыпрука наняў другога палясоўшчыка, але таму выбудаваў і новую хату.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Тэкля любіла хадзіць па суседзях — вельмі гутарлівая баба была, але й любіла сядзець адна на прызьбе сваёй хаты і думаць сваю думу.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Яна любіла пазіраць на стары лес і на сівыя хмаркі доўга-доўга, і старыя вочы прыкрываў смутак: успаміны старадаўныя, як цені, лезьлі ў яе душу, праляцеўшыя годы маляваліся ёй ясна, жыва, быццам перад вачыма бачыць яна&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p595tnk3utooaa5ggywkrbccsvt9tu4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На зачарованых гонях (1927).pdf/132</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121147</id>
    <revision>
      <id>281870</id>
      <timestamp>2026-04-14T18:10:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «ўсё… Надта шкадаваць пройдзены час ня мае яна чаго — помняцца ёй добра яшчэ й цяпер пабоі й лаянкі п‘янага Цыпрука свайго. А-я-яй, як помняцца, ажно ў касьцёх горача робіцца.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Затое адну пацеху мае яна, каторая гоіць яе раны, адна надзея, каторай ж...»</comment>
      <origin>281870</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3372" sha1="01x4vj9xc92hacrutvg0wsuf0fp464p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ўсё… Надта шкадаваць пройдзены час ня мае яна чаго — помняцца ёй добра яшчэ й цяпер пабоі й лаянкі п‘янага Цыпрука свайго. А-я-яй, як помняцца, ажно ў касьцёх горача
робіцца.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Затое адну пацеху мае яна, каторая гоіць яе раны, адна надзея, каторай жыве яна, — гэта ядыны сын яе, Лаўрук, даражэнькі сыночак яе, Лаўручок, — во хто сядзіць у яе грудзёх, як верабей у цёплым гнязьдзе сваім…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Любіла яна сядзець на прызьбе, пазіраць сваімі старымі вачыма на цёмны лес, на адвечныя хмаркі й думаць…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І панаваў смутак у яе вачох — усё жыцьцё сваё яна была гэтак загнана ўсімі, што калі нават і бывалі хвілі радасьці, то вочы не пакідалі выразу адвечнага нямога кляйма крыўды й зьдзеку…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Думала яна аб сыне сваім, каторы жыве ў вялікім горадзе, думала й цешылася…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Жыве ён сабе там панам, як людзі кажуць…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Лаўручок яе, быўшы яшчэ хлопчыкам гадоў дзесяці, спадабаўся вельмі пану Шчубальскаму за прыгожы від і спрытны вум, і пан, быўшы бязьдзетным, забраў яго к сабе ў свае пакоі, адзяваў папанску і, падвучыўшы крыху, аддаў пасьля ў горад вучыцца.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}У лістох да пана часамі ўспамінаў ён бацькоў сваіх, каторыя з радасьці і ўцехі проста ня ведалі, што рабіць…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Жартачкі — гэткага ўдалага сына даў ім бог! Першы раз як ён на каляды прыехаў з гораду да пана, дык бацькі яго
зараз прыляцелі на панскі двор і доўга адстайвалі ў кухні, пакуль сынок зьявіўся к ім; але шчасьцю іх канца ня было, як угледзілі яго ў чорных суконных вопратках з бліскучымі гузікамі, — якраз асэсар! Праўда, калі маці кінулася да яго абыймаць і цалаваць, дык ён засароміўся крыху і як-бы адсунуўся ў бок…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Апанеў! — казала потым маці, і далікатным зрабіўся і гаворыць папанску!..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Эт! — казаў бацька, — думаеш
што, дый ён панам будзе!.. Глядзі, як ён ужо сьмяецца з нашай гутаркі ды з нас, гэта мне ня надта падабаецца…&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>01x4vj9xc92hacrutvg0wsuf0fp464p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На зачарованых гонях (1927).pdf/133</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121148</id>
    <revision>
      <id>281871</id>
      <timestamp>2026-04-14T19:53:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Але маці не зьвяртала ўвагі на гэта ды сьлепа радава- лася сваім сынам, хвалячыся ім і фанабэрачыся перад усімі па ваколічных вёсках. Скора паны выехалі зусім адгэтуль, і з таго часу яны ўжо болей ня бачылі свайго Лаўручка...&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Тымчасам Ла...»</comment>
      <origin>281871</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3458" sha1="2k8blk9hxs0t6amn8cj93nwz7laqy6u" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Але маці не зьвяртала ўвагі на гэта ды сьлепа радава-
лася сваім сынам, хвалячыся ім і фанабэрачыся перад усімі
па ваколічных вёсках. Скора паны выехалі зусім адгэтуль, і
з таго часу яны ўжо болей ня бачылі свайго Лаўручка...&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Тымчасам Лаўрук вучыўся далей, кончыў гімназію, і пан
выправіў яго ў унівэрсытэт на адукацыю.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Бацьком сваім ён ніколі нічога ня пісаў, але пан, ад-
даўшы ў арэнду двор, усё ж такі сам прыяжджаў штогод
даведацца і расказваў ім, што Лаўрук вучыцца ў адвакаты.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Цешылася маці безгранічна: во калі будзе ім падмога
на старасьць!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Цыпрук, праўда, казаў ёй часта:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Эт, дурная ты авечка, яго падмогу сарока хвастом
замяце, чакай ад яго пад старасьць пацехі, як ад рабой
сучкі яек!
&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Замаўчы ўжо! Стары, як малы! - злавалася Тэкля.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А ты, брат, баба, зусім дурная авечка! - апраўдваўся
Цыпрук, -ці ты ня бачыш, што твой Лаўручок зусім чужым
зрабіўся для нас з таго часу, як папаў пад панскую апеку,
нешта ня цешыць ён мяне!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Гэтак, не пераканаўшы яе, Цыпрук скора й паехаў на
той сьвет.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Старая Тэкля асталася адна, і тады яшчэ болей запа-
навала ў душы яе цяга да сына свайго, Лаўручка. Гэта быў
увесь скарб яе. Матчына сэрца адкрыла ўсе таемнікі свайго
адвечнага каханьня.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Заўсёды, калі была яна адна, то думала аб сыне сваім
і дзякавала богу, або, у суседак быўшы, гаварыла, што сы-
нок такі й гэтакі, і дзякавала богу.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Смачна ёй была сухая скарынка хлеба, а калі хлеба
скупа было, дык і так было добра...&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}&quot;Эт, - думала яна, дык што-ж там... абы толькі хаце
ла, дык у Лаўручка свайго вунь як зажыла-б!.. абы толькі
хацела!.. але, пакуль што, дзякаваць богу!..&quot;
- па-
&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Эх, Тэкля, Тэкля! — гаварылі ёй часта суседкі, —
ехала б да сына ў горад! Ці табе гэтак і век свой дажываць
адней! Ніхто-ж на магіле тваёй не заплача, не загалосіць...
Ты-ж адна, як корч той на пасецы!
9. На зачарованых гонях.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}—&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2k8blk9hxs0t6amn8cj93nwz7laqy6u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>281875</id>
      <parentid>281871</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T06:22:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>281875</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3396" sha1="h4y7dqi0o7kfj2zwjgoruizg2944g9q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{gap|2em}}Але маці не зьвяртала ўвагі на гэта ды сьлепа радавалася сваім сынам, хвалячыся ім і фанабэрачыся перад усімі
па ваколічных вёсках. Скора паны выехалі зусім адгэтуль, і з таго часу яны ўжо болей ня бачылі свайго Лаўручка…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Тымчасам Лаўрук вучыўся далей, кончыў гімназію, і пан выправіў яго ў унівэрсытэт на адукацыю.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Бацьком сваім ён ніколі нічога ня пісаў, але пан, аддаўшы ў арэнду двор, усё-ж такі сам прыяжджаў штогод даведацца і расказваў ім, што Лаўрук вучыцца ў адвакаты.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Цешылася маці безгранічна: во калі будзе ім падмога на старасьць!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Цыпрук, праўда, казаў ёй часта:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Эт, дурная ты авечка, яго падмогу сарока хвастом замяце, чакай ад яго пад старасьць пацехі, як ад рабой сучкі яек!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Замаўчы ўжо! Стары, як малы! — злавалася Тэкля.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А ты, брат, баба, зусім дурная авечка! — апраўдваўся Цыпрук, — ці ты ня бачыш, што твой Лаўручок зусім чужым зрабіўся для нас з таго часу, як папаў пад панскую апеку, нешта ня цешыць ён мяне!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Гэтак, не пераканаўшы яе, Цыпрук скора й паехаў на той сьвет.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Старая Тэкля асталася адна, і тады яшчэ болей запанавала ў душы яе цяга да сына свайго, Лаўручка. Гэта быў увесь скарб яе. Матчына сэрца адкрыла ўсе таемнікі свайго адвечнага каханьня.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Заўсёды, калі была яна адна, то думала аб сыне сваім і дзякавала богу, або, у суседак быўшы, гаварыла, што сынок такі й гэтакі, і дзякавала богу.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Смачна ёй была сухая скарынка хлеба, а калі хлеба скупа было, дык і так было добра…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}„Эт, — думала яна, — дык што-ж там… абы толькі хацела, дык у Лаўручка свайго вунь як зажыла-б!.. абы толькі
хацела!.. але, пакуль што, дзякаваць богу!..“&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Эх, Тэкля, Тэкля! — гаварылі ёй часта суседкі, — паехала-б да сына ў горад! Ці табе гэтак і век свой дажываць
аднэй! Ніхто-ж на магіле тваёй не заплача, не загалосіць… Ты-ж адна, як корч той на пасецы!&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h4y7dqi0o7kfj2zwjgoruizg2944g9q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>На зачарованых гонях (1927)/Вялікодныя яйкі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121149</id>
    <revision>
      <id>281872</id>
      <timestamp>2026-04-15T06:13:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Вялікодныя яйкі  | аўтар     = Змітрок Бядуля  | год       = 1927 год  | пераклад  =   | секцыя    = Апавяданьне  | папярэдні = [[На зачарованых гонях (1927)/Чараўнік|Чараўнік]]  | наступны  = [[На зачарованых гонях (1927)/Тулягі|Тулягі]]  | анатацыі  = Іншыя пу...»</comment>
      <origin>281872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="718" sha1="5eh5idgdkmgibf005xne0k090j69jzh" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Вялікодныя яйкі
 | аўтар     = Змітрок Бядуля
 | год       = 1927 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Апавяданьне
 | папярэдні = [[На зачарованых гонях (1927)/Чараўнік|Чараўнік]]
 | наступны  = [[На зачарованых гонях (1927)/Тулягі|Тулягі]]
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Велікодныя яйкі]].
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;На зачарованых гонях (1927).pdf&quot; from=&quot;118&quot; to=&quot;127&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>5eh5idgdkmgibf005xne0k090j69jzh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>На зачарованых гонях (1927)/Тулягі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121150</id>
    <revision>
      <id>281873</id>
      <timestamp>2026-04-15T06:14:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Тулягі  | аўтар     = Змітрок Бядуля  | год       = 1927 год  | пераклад  =   | секцыя    = Апавяданьне  | папярэдні = [[На зачарованых гонях (1927)/Вялікодныя яйкі|Вялікодныя яйкі]]  | наступны  = На зачарованых гонях (1927)/На каляды к сыну|На каляды к сын...»</comment>
      <origin>281873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="761" sha1="9mbdoo4zzowhohqc6xt0cfx40c87p4t" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Тулягі
 | аўтар     = Змітрок Бядуля
 | год       = 1927 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Апавяданьне
 | папярэдні = [[На зачарованых гонях (1927)/Вялікодныя яйкі|Вялікодныя яйкі]]
 | наступны  = [[На зачарованых гонях (1927)/На каляды к сыну|На каляды к сыну]]
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Велікодныя яйкі]].
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;На зачарованых гонях (1927).pdf&quot; from=&quot;128&quot; to=&quot;130&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>9mbdoo4zzowhohqc6xt0cfx40c87p4t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>281874</id>
      <parentid>281873</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T06:15:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>281874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="744" sha1="rs04y1uyel4382qv837kcwvni37aw9a" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Тулягі
 | аўтар     = Змітрок Бядуля
 | год       = 1927 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Апавяданьне
 | папярэдні = [[На зачарованых гонях (1927)/Вялікодныя яйкі|Вялікодныя яйкі]]
 | наступны  = [[На зачарованых гонях (1927)/На каляды к сыну|На каляды к сыну]]
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Тулягі]].
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;На зачарованых гонях (1927).pdf&quot; from=&quot;128&quot; to=&quot;130&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>rs04y1uyel4382qv837kcwvni37aw9a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рэволюцыйным шляхам (1928)/Рэволюцыйным шляхам</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121151</id>
    <revision>
      <id>281876</id>
      <timestamp>2026-04-15T06:23:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Рэволюцыйным шляхам  | аўтар     = Леапольд Родзевіч  | год       = 1928 год  | пераклад  =   | секцыя    = Апавяданьне  | папярэдні = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Прадмова|Прадмова]]  | наступны  = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Адамсьціў|Адамсьціў]]  | аната...»</comment>
      <origin>281876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="648" sha1="rslqxbpbrw7llxfukwm36zboa87wab2" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Рэволюцыйным шляхам
 | аўтар     = Леапольд Родзевіч
 | год       = 1928 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Апавяданьне
 | папярэдні = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Прадмова|Прадмова]]
 | наступны  = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Адамсьціў|Адамсьціў]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf&quot; from=&quot;11&quot; to=&quot;16&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>rslqxbpbrw7llxfukwm36zboa87wab2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рэволюцыйным шляхам (1928)/Адамсьціў</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121152</id>
    <revision>
      <id>281877</id>
      <timestamp>2026-04-15T06:24:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Адамсьціў  | аўтар     = Леапольд Родзевіч  | год       = 1928 год  | пераклад  =   | секцыя    = Апавяданьне  | папярэдні = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Рэволюцыйным шляхам|Рэволюцыйным шляхам]]  | наступны  = Рэволюцыйным шляхам (1928)/Галадоўка|Галадо...»</comment>
      <origin>281877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="671" sha1="4wzmswg3joohlxcnuj3rezxrp4m04ob" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Адамсьціў
 | аўтар     = Леапольд Родзевіч
 | год       = 1928 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Апавяданьне
 | папярэдні = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Рэволюцыйным шляхам|Рэволюцыйным шляхам]]
 | наступны  = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Галадоўка|Галадоўка]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf&quot; from=&quot;17&quot; to=&quot;19&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>4wzmswg3joohlxcnuj3rezxrp4m04ob</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рэволюцыйным шляхам (1928)/Галадоўка</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121153</id>
    <revision>
      <id>281878</id>
      <timestamp>2026-04-15T06:25:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Галадоўка  | аўтар     = Леапольд Родзевіч  | год       = 1928 год  | пераклад  =   | секцыя    = Апавяданьне  | папярэдні = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Адамсьціў|Адамсьціў]]  | наступны  = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Провокатар|Провокатар]]  | анатацыі  =  }...»</comment>
      <origin>281878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="637" sha1="fmh4nru58rduscdtdwmxy49u80h0e7g" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Галадоўка
 | аўтар     = Леапольд Родзевіч
 | год       = 1928 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Апавяданьне
 | папярэдні = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Адамсьціў|Адамсьціў]]
 | наступны  = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Провокатар|Провокатар]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf&quot; from=&quot;20&quot; to=&quot;26&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>fmh4nru58rduscdtdwmxy49u80h0e7g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рэволюцыйным шляхам (1928)/Провокатар</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121154</id>
    <revision>
      <id>281879</id>
      <timestamp>2026-04-15T06:26:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Провокатар  | аўтар     = Леапольд Родзевіч  | год       = 1928 год  | пераклад  =   | секцыя    = Апавяданьне  | папярэдні = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Галадоўка|Галадоўка]]  | наступны  = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Поп|Поп]]  | анатацыі  =  }}  {{Выроўніван...»</comment>
      <origin>281879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="611" sha1="b6qnc2tglf3tfe3s1lifpg08ax4dbr9" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Провокатар
 | аўтар     = Леапольд Родзевіч
 | год       = 1928 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Апавяданьне
 | папярэдні = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Галадоўка|Галадоўка]]
 | наступны  = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Поп|Поп]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf&quot; from=&quot;27&quot; to=&quot;28&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>b6qnc2tglf3tfe3s1lifpg08ax4dbr9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рэволюцыйным шляхам (1928)/Поп</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121155</id>
    <revision>
      <id>281880</id>
      <timestamp>2026-04-15T06:27:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Поп  | аўтар     = Леапольд Родзевіч  | год       = 1928 год  | пераклад  =   | секцыя    = Апавяданьне  | папярэдні = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Провокатар|Провокатар]]  | наступны  = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Абшарнік|Абшарнік]]  | анатацыі  =  }}  {{Выроў...»</comment>
      <origin>281880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="621" sha1="9hm0kt88fdb41x2kyvqkh0b2ad3p2tz" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Поп
 | аўтар     = Леапольд Родзевіч
 | год       = 1928 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Апавяданьне
 | папярэдні = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Провокатар|Провокатар]]
 | наступны  = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Абшарнік|Абшарнік]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf&quot; from=&quot;29&quot; to=&quot;30&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>9hm0kt88fdb41x2kyvqkh0b2ad3p2tz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рэволюцыйным шляхам (1928)/Абшарнік</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121156</id>
    <revision>
      <id>281881</id>
      <timestamp>2026-04-15T06:27:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Абшарнік  | аўтар     = Леапольд Родзевіч  | год       = 1928 год  | пераклад  =   | секцыя    = Апавяданьне  | папярэдні = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Поп|Поп]]  | наступны  = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Асаднік|Асаднік]]  | анатацыі  =  }}  {{Выроўніваньне-пач...»</comment>
      <origin>281881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="599" sha1="fcdhjh3wdoep9ae7grfp7pgpieqz0kn" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Абшарнік
 | аўтар     = Леапольд Родзевіч
 | год       = 1928 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Апавяданьне
 | папярэдні = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Поп|Поп]]
 | наступны  = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Асаднік|Асаднік]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf&quot; from=&quot;31&quot; to=&quot;33&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>fcdhjh3wdoep9ae7grfp7pgpieqz0kn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рэволюцыйным шляхам (1928)/Асаднік</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121157</id>
    <revision>
      <id>281882</id>
      <timestamp>2026-04-15T06:28:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Асаднік  | аўтар     = Леапольд Родзевіч  | год       = 1928 год  | пераклад  =   | секцыя    = Апавяданьне  | папярэдні = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Абшарнік|Абшарнік]]  | наступны  = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Агітатарка|Агітатарка]]  | анатацыі  =  }}  {{В...»</comment>
      <origin>281882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="629" sha1="cyq3ar1toky08yppa8dv3zywaosm7c6" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Асаднік
 | аўтар     = Леапольд Родзевіч
 | год       = 1928 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Апавяданьне
 | папярэдні = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Абшарнік|Абшарнік]]
 | наступны  = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Агітатарка|Агітатарка]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf&quot; from=&quot;34&quot; to=&quot;36&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>cyq3ar1toky08yppa8dv3zywaosm7c6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рэволюцыйным шляхам (1928)/Агітатарка</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121158</id>
    <revision>
      <id>281884</id>
      <timestamp>2026-04-15T06:30:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Агітатарка  | аўтар     = Леапольд Родзевіч  | год       = 1928 год  | пераклад  =   | секцыя    = Апавяданьне  | папярэдні = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Асаднік|Асаднік]]  | наступны  = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Чырвоны Сьцяг|Чырвоны Сьцяг]]  | анатацыі...»</comment>
      <origin>281884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="641" sha1="9wvipvzsyq00aclqk0p1m43ogasvvg8" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Агітатарка
 | аўтар     = Леапольд Родзевіч
 | год       = 1928 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Апавяданьне
 | папярэдні = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Асаднік|Асаднік]]
 | наступны  = [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Чырвоны Сьцяг|Чырвоны Сьцяг]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf&quot; from=&quot;37&quot; to=&quot;41&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>9wvipvzsyq00aclqk0p1m43ogasvvg8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На зачарованых гонях (1927).pdf/134</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121159</id>
    <revision>
      <id>281885</id>
      <timestamp>2026-04-15T06:39:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{gap|2em}}— І дзякаваць богу! — адказвала яна, — абы толькі захацела! Мой Лаўручок гэткі багаты, як людзі кажуць, што бадай багацей ужо самога пана Шчубальскага! Абы толькі захацела!&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Гэтак прайшло яшчэ пару гадоў. Зрабілася Тэкля сухой, нізенькай, з...»</comment>
      <origin>281885</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3445" sha1="l2c4ntu53fw6tudah4zbgzt0l3vtbvq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{gap|2em}}— І дзякаваць богу! — адказвала яна, — абы толькі захацела! Мой Лаўручок гэткі багаты, як людзі кажуць, што бадай багацей ужо самога пана Шчубальскага! Абы толькі захацела!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Гэтак прайшло яшчэ пару гадоў. Зрабілася Тэкля сухой, нізенькай, згорбленай бабулькай, зморшчанай, як той грыб — быццам зямля цягнула яе да сябе ўжо…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Вось дурная! — казалі людзі, — мае гэткага багатага сына, а сама бадзяецца, невядома як і дзе!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Падышлі каляды. Увесь божы абшар быў пакрыты чыстым белым сьнегам… Вёскі былі занесены гурбамі, быццам казачныя замчышчы… А лес зрабіўся гэткім прыгожым у
белым уборы сваім — проста на дзіў.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Усе рыхтаваліся на сьвята, толькі старой Тэклі сумна было на душы…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Бадай апошнія каляды прыдзецца мне справіць: зусім ужо я слабенькай зрабілася…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Не хацелася ёй аднэй астацца ў пустцы сваёй каля лесу і пад жудасным выцьцём ваўкоў куцьцю ладзіць.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І давай, быццам гарачыя вугольлі, закрытыя попелам, выгартаць з сэрца наверх свае захаваныя жаданьні, сваю
глыбокую веру ў даражэнькага сына… — Давай, — думае, — дабяруся я ўжо да яго… бадай ці дацягну да вясны… Шмат дакучаць я яму ня буду тамака, бо дзе яму там клапаціцца
аба мне і шкада-ж яго…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Пайду да сына! — разьнясла яна на заўтра па ўсёй ваколіцы, і гэтак намалола ім рознай гутаркі, што проста ўсіх суседзяў зайздрасьць прабрала: жартачкі, гэткага сына мае! Ён там у судох цэлы асэсар, паперы піша і ўвесь сьвет проста дагары нагамі верне.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Ускінула Тэкля хатулачку на плечы, пару лапцей на запас узяла і, папрашчаўшыся з бабамі, пусьцілася ў дарогу. Да гораду было міль шэсьць.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Выбралася раніцай на сьнежнае поле і цешылася.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Ажно памаладзела — якраз на каляды, на гэткае сьвятца пападзе к Лаўручку.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Кажуць, ён там ажаніўся з багатай паненкай, напэўна ўнукі-жэўжыкі ёсьць — і ўжо ўсьміхнулася яна шчасьліва… —&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l2c4ntu53fw6tudah4zbgzt0l3vtbvq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На зачарованых гонях (1927).pdf/135</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121160</id>
    <revision>
      <id>281886</id>
      <timestamp>2026-04-15T06:51:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «Дзякаваць богу, — выгаварыла яна перапоўненым сэрцам і адвярнула таўстую хустку ад вачэй, каб разглядзець, ці шмат ужо дарогі прайшла.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}— Уга! і ня думала, проста ногі самі нясуць мяне, як-бы трыццаць гадоў таму назад, і марозу ня дбаю!..&lt;/br&gt; {{gap|2em}}І...»</comment>
      <origin>281886</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3417" sha1="5ljanbx82j0d9z74tw467a7b55l78yn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;Дзякаваць богу, — выгаварыла яна перапоўненым сэрцам і адвярнула таўстую хустку ад вачэй, каб разглядзець, ці
шмат ужо дарогі прайшла.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Уга! і ня думала, проста ногі самі нясуць мяне, як-бы трыццаць гадоў таму назад, і марозу ня дбаю!..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І яшчэ з большым імпэтам нясьлі яе старыя ногі да роднага сына на каляды…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І шчасьце яе расло… Вось дзе жаданьне сэрца яе споўніцца!.. вось калі зажыве яна, як сыр у сьмятане!..&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Глупства, што часамі нябожчык Цыпрук гаварыў… Як гэта ён мяне ня прыме? — я-ж — яго матка!.. я-ж яго гадавала й карміла… ён-жа — уся пацеха мая.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Кончыўся дзень. Тэкля начавала ў незнаёмай вёсцы. Добрыя людзі накармілі яе й абагрэлі. Яна ўсім расказвала, што йдзе на каляды да сына, і гэткім тонам, гэткай шчасьлівай гутаркай, ажно сяляне з нейкай асобнай павагай пазіралі на яе ды пачалі прасіць, каб яна там у сына за іх заступы прасіла ў судох… Ранюсенька яна зноў кранулася ў дарогу. Скрыпеў сьнег пад яе нагамі, белыя абшары палёў драмалі пад супакоем нямой цішы…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Рэдка-рэдка калі дзе на хвоі закаркае варона ды, падымаючыся ўверх, страсяне з галін вялікія комы сьнегу…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Рэдка-рэдка калі фурманка пакажацца з лесу. Сярмяжнік занукае на кабылку сваю на розныя лады, упрэцца ў
аглаблю, натужыцца — і ні з месца.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Рэдка-рэдка калі званочак зазвоніць, і панскія санкі віхрам панясуцца па нямому беламу гасьцінцу…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}А Тэкля йдзе ды йдзе…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Млеюць старыя ногі… Атопкі, як калоды, зрабіліся цяжкія й цьвёрдыя, але нічога — горад блізка.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Ужо здалёку відаць вежы цэркваў і касьцёлаў, каторыя золатам у небе адліваюцца… Вось ужо й муры рознафасонныя мігацяць… Вось ужо й гоман гораду даходзіць да вушэй яе… Дзякаваць богу… скора ўжо споўніцца яе апошняе жаданьне… У старых мутных вачох бліснуў радасны аганёк…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Нічога, у сына адпачну, старыя косьці свае выпрастаю!..&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5ljanbx82j0d9z74tw467a7b55l78yn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На зачарованых гонях (1927).pdf/136</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121161</id>
    <revision>
      <id>281887</id>
      <timestamp>2026-04-15T07:03:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{gap|2em}}Вось пачаліся цёмныя вуліцы шумнага, як-бы ашалелага, гораду… Тут ужо Тэкля зьбілася з толку й ня ведала, куды павярнуцца, у каго дапытвацца. Людзі сьпяшаюць піргаюць, звошчык чуць не пераехаў яе. Жутка зрабілася ёй…&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Адважылася яна папыта...»</comment>
      <origin>281887</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3453" sha1="d5vu2v4ukjm7kk8plc755tgbtil8k1s" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{gap|2em}}Вось пачаліся цёмныя вуліцы шумнага, як-бы ашалелага, гораду… Тут ужо Тэкля зьбілася з толку й ня ведала, куды павярнуцца, у каго дапытвацца. Людзі сьпяшаюць піргаюць, звошчык чуць не пераехаў яе. Жутка зрабілася ёй…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Адважылася яна папытацца аднаго-другога, дзе тут яе сын жыве? Ён тут „аблакатам“… Лаўруком завецца.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Хто пажартаваў ды паглядзеў на яе, як на дурную… Хто адвярнуўся ды пайшоў сваёй дарогай, а хто з жалю торкаў ёй у руку капеечку… І гэткім парадкам нехта давёў яе да гарадавога.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Той пачаў распытвацца і, ніякага толку не дабіўшыся, павёў яе ў вучастак. Там яна пераначавала галодная й зьмёрзлая. Назаўтра, даведаўшыся, хто гэта яе сын, адвялі яе да яго да самых пакояў.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Стукалася, стукалася яна ў дзьверы, пакуль нехта адчыніў, высунуўшыся на палову, і, паглядзеўшы на яе, крыкнуў: „ідзі, ідзі! канца няма жабраком гэтым!“&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Пусьцеце, я да сына свайго йду, да Лаўрука! — ахрыпшым голасам казала яна.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Да Лаўрука?! да сына?! да Лаўрэнція Кіпрыянавіча? — зьдзіваваўся той.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ага! ага! — падхапіла Тэкля, — я — яго маці.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Той зьмерыў яе з ног да галавы, пакуль яна расказвала, што яна з вёскі да Лаўрука на каляды прышла, і з усьмешкай пусьціў у кухню.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Тут сабраліся слугі і давай шушукацца й распытвацца.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Тымчасам адчыніліся дзьверы з другой стараны ды ўвайшоў малады пан у чорным сурдуце…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Лаўручок мой! Сынок мой! — як няпрытомная, кінулася Тэкля да яго ўсім імпэтам матчынага каханьня… Роднен… — перасеклася яна на сярэдзіне слова, бо ён раптам пачырванеў, аглянуўшыся на слуг, ды хрыпла крыкнуў:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Чаму вы пускаеце ў пакоі розных жабрачак шалёных?!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ідзі! ідзі! — зьвярнуўся ён да яе глуха, адрывіста, як не сваім голасам, — ідзі, старушка! я цябе… ня знаю…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А сынок мой, а Лаўручок ты мой! Маткі сваёй не пазнаеш?! — як раненая, крыкнула Тэкля. — Гэта-ж…&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d5vu2v4ukjm7kk8plc755tgbtil8k1s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На зачарованых гонях (1927).pdf/137</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121162</id>
    <revision>
      <id>281888</id>
      <timestamp>2026-04-15T07:09:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{gap|2em}}— Вон! — загаманіў ён і, бразнуўшы дзьвярыма, пайшоў у пакоі… Той самы лёкай выправадзіў яе за дзьверы…&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Як зышла яна з маляваных сходаў, як апынулася на шумным тротуары каля варот, яна сама ня памятала… Ачнулася яна толькі тады, калі той...»</comment>
      <origin>281888</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1501" sha1="s782habgleue98ircpito8dsfpzenxo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{gap|2em}}— Вон! — загаманіў ён і, бразнуўшы дзьвярыма, пайшоў у пакоі… Той самы лёкай выправадзіў яе за дзьверы…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Як зышла яна з маляваных сходаў, як апынулася на шумным тротуары каля варот, яна сама ня памятала… Ачнулася яна толькі тады, калі той самы лёкай яшчэ раз вышаў
да яе й торкнуў ёй у скурчаныя ад холаду пальцы нейкія бумажкі…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ад пана, — буркнуў ён і адвярнуўся…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Старэчыя мутныя сьлёзы затуманілі яе распаленыя вочы, нешта хруснула, зламалася ў балючых грудзёх яе…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І яна, нават, ня чула, як з акалелых пальцаў яе выпаў гасьцінец роднага, доўгажаданага сына, і некалькі трохрублёвых, як бясцэнныя паперкі, прыліплі да макраватага тротуару…


{|style=&quot;margin:auto;&quot;
|colspan=&quot;2&quot;; style=&quot;border-style: solid; border-width: 2px 0px 0px 0; width:3.5em;&quot; |
|style=&quot;width:1.0em;&quot; |
|-
|style=&quot;width:1.0em;&quot; |
|colspan=&quot;2&quot;; style=&quot;border-style: solid; border-width: 2px 0px 0px 0; width:3.5em;&quot; |
|}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s782habgleue98ircpito8dsfpzenxo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>281889</id>
      <parentid>281888</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T07:13:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>281889</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1921" sha1="h5cp38qbt7059ocs6gpa2lr7tk7jycm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{gap|2em}}— Вон! — загаманіў ён і, бразнуўшы дзьвярыма, пайшоў у пакоі… Той самы лёкай выправадзіў яе за дзьверы…&lt;/br&gt;
&lt;div style=&quot;width:100%; position:relative;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;display:inline; float:right;&quot;&gt;{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/5|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
{{gap|2em}}Як зышла яна з маляваных сходаў, як апынулася на шумным тротуары каля варот, яна сама ня памятала… Ачнулася яна толькі тады, калі той самы лёкай яшчэ раз вышаў
да яе й торкнуў ёй у скурчаныя ад холаду пальцы нейкія бумажкі…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ад пана, — буркнуў ён і адвярнуўся…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Старэчыя мутныя сьлёзы затуманілі яе распаленыя вочы, нешта хруснула, зламалася ў балючых грудзёх яе…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}І яна, нават, ня чула, як з акалелых пальцаў яе выпаў гасьцінец роднага, доўгажаданага сына, і некалькі трохрублёвых, як бясцэнныя паперкі, прыліплі да макраватага тротуару…


{|style=&quot;margin:auto;&quot;
|colspan=&quot;2&quot;; style=&quot;border-style: solid; border-width: 2px 0px 0px 0; width:3.5em;&quot; |
|style=&quot;width:1.0em;&quot; |
|-
|style=&quot;width:1.0em;&quot; |
|colspan=&quot;2&quot;; style=&quot;border-style: solid; border-width: 2px 0px 0px 0; width:3.5em;&quot; |
|}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h5cp38qbt7059ocs6gpa2lr7tk7jycm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Маці 1935.pdf/99</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121163</id>
    <revision>
      <id>281890</id>
      <timestamp>2026-04-15T07:25:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}— Дык і яна-ж баіцца! — заўважыў Егор. — Вы баіцёся, Алеська?  {{Водступ|2|em}}— А як-жа! — адказала дзяўчына.  {{Водступ|2|em}}Маці зірнула на яе, на Егора і паціху ўсклікнула:  {{Водступ|2|em}}— Якія вы… строгія!  {{Водступ|2|em}}Выпіўшы гарбаты, Алеська...»</comment>
      <origin>281890</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2703" sha1="pdu90lrim8rc7aofblva6icc1szqsu9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}— Дык і яна-ж баіцца! — заўважыў Егор. — Вы баіцёся, Алеська?

{{Водступ|2|em}}— А як-жа! — адказала дзяўчына.

{{Водступ|2|em}}Маці зірнула на яе, на Егора і паціху ўсклікнула:

{{Водступ|2|em}}— Якія вы… строгія!

{{Водступ|2|em}}Выпіўшы гарбаты, Алеська моўчкі паціснула руку Егору, пайшла на кухню, а маці праважаючы яе, вышла за ёю. У кухні Алеська сказала:

{{Водступ|2|em}}— Як убачыце Паўла Міхайлавіча, дык перадайце яму мой паклон! Будзьце ласкавы!

{{Водступ|2|em}}А ўзяўшыся за клямку ў дзвярах, раптам абярнулася, паціху спытаўшы:

{{Водступ|2|em}}— Можна пацалаваць вас?

{{Водступ|2|em}}Маці моўчкі абняла яе і горача пацалавала.

{{Водступ|2|em}}— Дзякуй! — ціха сказала дзяўчына і, кіўнуўшы галавою вышла.

{{Водступ|2|em}}Увайшоўшы ў пакой, маці трывожна зірнула ў акно. У цемры цяжка падала мокрае клочча снегу.

{{Водступ|2|em}}— А Празоравых памятаеце? — запытаў Егор.

{{Водступ|2|em}}Ён сядзеў, шырока расставіўшы ногі і гучна дзьмуў на шклянку гарбаты, Твар у яго быў чырвоны, потны і задаволены.

{{Водступ|2|em}}— Памятаю, памятаю! — задуменна сказала маці, бокам падыходзячы да стала. Села і, пазіраючы на Егора сумнымі вачыма, павольна праказала.

{{Водступ|2|em}}— Ай-ай-яй! Як гэта Алеська? Як яна дойдзе?

{{Водступ|2|em}}— Стоміцца! — згадзіўся Егор. — Турма яе здорава пахіснула, раней дзяўчына мацнейшая была… Да таго-ж выхавання яна кволага… Здаецца, — ужо сапсавала сабе лёгкія.

{{Водступ|2|em}}— Хто яна такая? — ціха запытала маці.

{{Водступ|2|em}}— Дачка памешчыка аднаго. Бацька — вялікі шэльма,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pdu90lrim8rc7aofblva6icc1szqsu9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Маці 1935.pdf/100</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121164</id>
    <revision>
      <id>281891</id>
      <timestamp>2026-04-15T07:28:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «як яна гаворыць. Вам, матуля, вядома, што яны хочуць пажаніцца?  {{Водступ|2|em}}— Хто?  {{Водступ|2|em}}— Яна і Павел… Але, — вось усё не ўдаецца, ён на волі, яна ў турме, і наадварот!  {{Водступ|2|em}}— Я пра гэта не ведала! — памаўчаўшы, сказала маці; Паўлік пра сябе...»</comment>
      <origin>281891</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2668" sha1="lhxkujig2lgg3j8en371u3cn6qgmc3w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;як яна гаворыць. Вам, матуля, вядома, што яны хочуць пажаніцца?

{{Водступ|2|em}}— Хто?

{{Водступ|2|em}}— Яна і Павел… Але, — вось усё не ўдаецца, ён на волі, яна ў турме, і наадварот!

{{Водступ|2|em}}— Я пра гэта не ведала! — памаўчаўшы, сказала маці; Паўлік пра сябе нічога не гаворыць…

{{Водступ|2|em}}Цяпер ёй зрабілася яшчэ больш шкода дзяўчынкі, і, з мімавольнай варожасцю зірнуўшы на госця, яна сказала.

{{Водступ|2|em}}— Вам трэба было правесці яе!..

{{Водступ|2|em}}— Нельга! — спакойна адказаў Егор. — У мяне тут куча спраў, і я з рання павінен буду цэлы дзень хадзіць, хадзіць, хадзіць. Занятак нялюбы, пры маёй задышцы…

{{Водступ|2|em}}— Добрая яна дзяўчына, — прагаварыла маці, думаючы пра тое, што сказаў ёй Егор. Ёй было крыўдна пачуць гэта не ад сына, а ад чужога чалавека, і яна шчыльна сціснула вусны, нізка апусціўшы бровы.

{{Водступ|2|em}}— Добрая! — кіўнуў галавою Егор. — Бачу я — вам яе шкода. Дарэмна! У вас не хопіць сэрца, калі вы пачніцё шкадаваць усіх нас, бунтаўшчыкоў. Усім жывецца не надта лёгка, кажучы па праўдзе. Вось нядаўна вярнуўся з высылкі мой таварыш. Калі ён ехаў праз Ніжні — жонка і дзіцянё чакалі яго ў Смаленску, а калі ён прыехаў у Смаленск — яны ўжо былі ў Маскоўскай турме. Цяпер жончына чарга ехаць у Сібір. У мяне так-сама была жонка, добры чалавек, пяць год такога жыцця звялі яе ў магілу…

{{Водступ|2|em}}Ён адным дыхам выпіў шклянку гарбаты і працягваў расказваць. Пералічваў гады і месяцы турэмнага зняволення, высылкі, гаварыў пра розныя няшчасці,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lhxkujig2lgg3j8en371u3cn6qgmc3w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На зачарованых гонях (1927).pdf/138</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121165</id>
    <revision>
      <id>281892</id>
      <timestamp>2026-04-15T07:28:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « &lt;center&gt;{{larger|{{разьбіўка|МЯДЗЬВЕДЗЬ}}}}&lt;/center&gt; {{gap|2em}}На небе толькі што ўзышла паўночная зорка. Чуць-чуць вызначаюцца чорнымі асілкамі высокія стагі. На пагорку, ля самага броду рэчкі Мацей Тадэўчык — стары рыбак і паляўнічы — сядзіць на перавернутым чаўне п...»</comment>
      <origin>281892</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3233" sha1="9haf32yggws7kut2pz7ag8rb4rg4xs6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
&lt;center&gt;{{larger|{{разьбіўка|МЯДЗЬВЕДЗЬ}}}}&lt;/center&gt;
{{gap|2em}}На небе толькі што ўзышла паўночная зорка. Чуць-чуць вызначаюцца чорнымі асілкамі высокія стагі. На пагорку,
ля самага броду рэчкі Мацей Тадэўчык — стары рыбак і паляўнічы — сядзіць на перавернутым чаўне пры слаба тлеючым вогнішчы і дыміць сваю люльку. Побач ляжыць на павернутым карчы яго стрэльба-дубальтоўка.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Мацей расставіў нанач венцяры на затоках, а сам астаўся вартаваць, каб ніхто з блізкіх вёсак іх ня вытрас, як часамі падшывальцы любілі рабіць.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Ля ног рыбака сядзіць калматая чорная сучка Мурза — яго друг і таварыш заўсёды і ўсюды. Часам яна настарожваецца, уталопіць вострую мордачку ў бок скарбовага цёмнага лесу, што стаіць на другім баку рэчкі, буркне, піскне, прытуліцца цясьней да кален свайго гаспадара і зноў змоўкне, нюхаючы пільна вільготнае паветра.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Ціхая й мёртвая васеньняя ноч. Цемра густымі пластамі ляжыць на балоце і як-бы душыць усё на зямлі. Нехта за рудаўкай на купінах дрыгвы глыбокай хоча голасна запець, але як бы захлёбваецца, душыцца, і толькі буль-бух! буль бу-у-ух! раздаецца па бакох, і няясныя зыкі заміраюць у вялікім прасторы цемры…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Часамі птушка запішчыць жаласьлівым голасам у гушчары, і здаецца, што гэта нейкая адзінокая душа блукае
тутка і наводзіць жуду. Часамі затрашчыць нешта ў бары, заскрыпіць сасна аб сасну. Гэта вецер прачыхаецца і, як лунатык, няпрытомна спацыруе па гушчы лясной…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}У паветры чуецца халодная вільгота-макрота. Дождж — ня дождж — твар адчувае нешта востракалючае, дробнае й
густое. А Мурза ўсё болей аглядаецца па бакох, усё болей нюхае паветра, усё болей бурчыць і непакоіцца.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Што гэта робіцца з табою сёнейка? Хай цябе немач, хай цябе! — кажа Тадэўчык да Мурзы і плюе ў бок. {{перанос пачатак|Ла|дзіцца}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9haf32yggws7kut2pz7ag8rb4rg4xs6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Маці 1935.pdf/101</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121166</id>
    <revision>
      <id>281893</id>
      <timestamp>2026-04-15T07:30:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «пра катаванні ў турмах, пра голад у Сібіры. Маці глядзела на яго, слухала і дзівілася, як проста і спакойна гаворыць ён пра гэта жыццё, поўнае пакут, праследванняў, здзекаў над людзьмі…  {{Водступ|2|em}}— Але — будзем гаварыць пра справу!  {{Водступ|2|em}}Голас...»</comment>
      <origin>281893</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2836" sha1="nkso9rrfdx4lyaf6l6x85kl9pxjtr4h" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;пра катаванні ў турмах, пра голад у Сібіры. Маці глядзела на яго, слухала і дзівілася, як проста і спакойна гаворыць ён пра гэта жыццё, поўнае пакут, праследванняў, здзекаў над людзьмі…

{{Водступ|2|em}}— Але — будзем гаварыць пра справу!

{{Водступ|2|em}}Голас яго змяніўся, твар зрабіўся больш сур‘ёзным. Ён пачаў распытваць у яе, якім чынам яна мяркуе пранесці на фабрыку кніжкі, а маці дзівілася, як дасканала ён ведае ўсе драбніцы.

{{Водступ|2|em}}Скончыўшы гэта, яны зноў пачалі ўспамінаць пра свае роднае сяло; ён жартаваў, а яна задуменна блукала ў сваім мінулым, і яно здавалася ёй нейкім падобным на балота, аднастайна ўкрытае купінамі, з тонкай, палахліва дрыжачай асінай, невысокай елкай і белымі бярозамі, якія заблыталіся між купін. Бярозы раслі марудна і, прастаяўшы год пяць на халоднай, гнілой глебе, валіліся і згнівалі. Яна глядзела на гэты малюнак і ёй было незвычайна шкода нечага. Перад ёй стаяла постаць дзяўчыны з рэзкім, упартым тварам. Яна цяпер ішла сярод мокрых клоччаў снегу, самотная, стомленая. А сын сядзіць у турме. Можа ён не спіць яшчэ, думае… Але думае не пра яе, пра маці, — у яго ёсць чалавек больш блізкі. Стракатай, зблытанай хмарай паўзлі на яе цяжкія думкі і моцна абнімалі сэрца…

{{Водступ|2|em}}— Стаміліся вы, матуля! Будзем класціся спаць! — сказаў Егор, усміхаючыся.

{{Водступ|2|em}}Яна развіталася з ім і бокам, асцярожна, вышла ў кухню, несучы ў сэрцы пякучае гарачае, пачуццё.

{{Водступ|2|em}}Раніцай, за гарбатай, Егор запытаў у яе:

{{Водступ|2|em}}— А калі вас схопяць і запытаюць, дзе вы ўзялі гэтыя гарэтыцкія кніжкі — вы што скажаце?&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nkso9rrfdx4lyaf6l6x85kl9pxjtr4h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На зачарованых гонях (1927).pdf/139</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121167</id>
    <revision>
      <id>281894</id>
      <timestamp>2026-04-15T07:36:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|Ла|дзіцца}} заснуць пад кажухом, але нешта сон яго ня бярэ. Трывога сабакі перадаецца ўсё болей і болей і яму.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}— Хай цябе немач, хай цябе!&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Тадэўчык устае, папраўляе вогнішча, напіхае зноў люльку й дзівіцца:&lt;/br&gt; {{gap|2em}}— Ліха в...»</comment>
      <origin>281894</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3531" sha1="levv1jzy5gfygdmewig7ckhbngzcl3p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|Ла|дзіцца}} заснуць пад кажухом, але нешта сон яго ня бярэ. Трывога сабакі перадаецца ўсё болей і болей і яму.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Хай цябе немач, хай цябе!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Тадэўчык устае, папраўляе вогнішча, напіхае зноў люльку й дзівіцца:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ліха ведае! здаецца ўжо гадоў сорак, з самага маленства начую тутака і заўсёды сплю, як пасьля кірмашу, а
сёнейка нешта ня тое… Сабака, каб яе немач, чуе штосьці — гэта не чалавек!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Тадэўчык ужо апасьліва азіраецца па бакох, лыпіць вачыма ў цемру, ажно лоб моршчыцца, толькі нічога ўгледзець ня можа. Ён бярэ дубальтоўку, старанна выдувае куркі, вымае з сумкі раменнай пістоны, надзявае і не выпускае ўжо дубальтоўкі з рук. Мурза пры гэтым падбірае пад сябе хвост, апускае галаву й ціха, жаласьліва вые дрыжучым галаском.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}У самым вясёлым месцы, калі часам дзе на дзядзінцы, сярод белага дня сабака ні з таго, ні з сяго пачынае выць,
дык нейкая жудасьць нападае на чалавека, і ён доўга ня можа супакоіцца, — дык ня дзіва, што тут, у глушы, у Тадэўчыка ажно мурашкі пайшлі па скуры. Трывога яго павялічвалася з кожнай хвіляй.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Ну, ціха, ліха! Якая трасца цябе прабірае, — ажно просіцца-моліцца ён у сабакі, гладзячы яе па стапоршчанай шэрсьці. Сабака на момант цішэе, і яму робіцца лягчэй на душы ад блізасьці гэтага стварэньня жывога…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Вецер павялічыўся. Хмары атулілі ўсё неба. Пачаў сыпаць дробны, густы дождж і яшчэ болей пацямнела. Усё зьлілося ў адно — і стагі, і дрэвы, і прастор. Нічога ня відаць, як у студні ўсё роўна. Нейкі цёмны пух усё цясьней і цясьней абхоплівае вогнішча. Сумнасьць глухой адзіноты прабірае Тадэўчыка…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— А мо‘ лепей было-б сягоньня на печы спаць у хаце, як Наста, жонка мая, раіла, а то няхай яе немач, няхай яе!..
Нешта… шмат дурных знакаў бачыў я сягоньня. Курыца запяяла на парозе. Вышаўшы з хаты, я зачапіўся аб качаргу й паваліўся. Люльку згубіў; прышлося варочацца ад самай грэблі да хаты, і ўжо дома агледзіўся, што люлька ў зубах&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>levv1jzy5gfygdmewig7ckhbngzcl3p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На зачарованых гонях (1927).pdf/140</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121168</id>
    <revision>
      <id>281895</id>
      <timestamp>2026-04-15T07:43:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «тырчыць. Каб яе качкі, каб яе! А тут усе гавораць, што мядзьведзь ходзіць па нашай ваколіцы. Зьбіраюцца нават аблаву рабіць. — І сэрца Тадэўчыка ёкнула. Думаў пайсьці цяпер да хаты, але пабаяўся. Яму пачало здавацца, што калі толькі зварухнецца з месца, ды...»</comment>
      <origin>281895</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3491" sha1="im3l1xej81m194inp9b1arikn7scege" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;тырчыць. Каб яе качкі, каб яе! А тут усе гавораць, што мядзьведзь ходзіць па нашай ваколіцы. Зьбіраюцца нават аблаву рабіць. — І сэрца Тадэўчыка ёкнула. Думаў пайсьці
цяпер да хаты, але пабаяўся. Яму пачало здавацца, што калі толькі зварухнецца з месца, дык хтосьці нябачны кінецца на яго.
&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Бог-бацька! — пачаў ён пацяшаць сам сябе, — сьвятая багародзіца выратуе. У гэты час ён зрабіўся такім набожным, як ніколі ў жыцьці…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Гэтак прайшло яшчэ з гадзіну. Урэшце Тадэўчык пачаў злавацца сам на сябе за тое, што з прычыны нейкага шораху й трэску ў кустох ён да сьмерці спалохаўся. Але вось на праціўным беразе рэчкі, ля броду, яўна пачуліся цяжкія шагі… Сэрца Тадэўчыка затрапяталася й замёрла. Мурза
падскочыла да берагу й пачала голасна брахаць, а Тадэўчык, сьціснуўшы дубальтоўку ў руках, крыкнуў не сваім голасам:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Хто там?&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}У адказ — толькі цяжкае сапеньне й палёхканьне ў вадзе па-л-ёх, па-л-ёх!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Матка найсьвятая! Мядзьведзь, — прахрыпеў Тадэўчык і мімавольна адскочыў ад агню, каб лепей было з цемры ўглядацца ў зьвера й цэліцца ў яго з дубальтоўкі.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Мурза заскавытала, як грэшны дух у пекле, і адскочыла назад да Тадэўчыка.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Палёхканьне раздавалася ўсё бліжэй. У Тадэўчыка шапка на галаве падымаецца. Ён вачыма цемру пранікнуць хоча, але нічога ня бачыць. Ён акамянеў ад страху й ня можа крануцца з месца. Голас яго асекся.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Тымчасам мядзьведзь насёрбаўся вады, вышаў на бераг і на задніх лапах, як старая баба ў перавернутым кажусе, тып да вогнішча…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Як Тадэўчык угледзіў, што мядзьведзь ідзе на задніх лапах, як чалавек, перавальваючыся пры гэтым з адной нагі на другую, страх яго трохі зьменшыўся з прычыны гэтага чалавека-падабенства. Ён адсапнуўся і ўжо мог крануць рукой і нагой. Сабака пішчаў на розныя лады. Мядзьведзь наступіў нагамі на агонь, пырснуў з ляпы вадой, атросься й пачаў таптаць вогнішча, якое задыміла і пачало гаснуць.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>im3l1xej81m194inp9b1arikn7scege</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На зачарованых гонях (1927).pdf/141</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121169</id>
    <revision>
      <id>281896</id>
      <timestamp>2026-04-15T07:57:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{gap|2em}}— Ратуй, багародзіца! — казаў Тадэўчык у думках сваіх, прыцэліўся й выпаліў.&lt;/br&gt; {{gap|2em}}—  Божа міласэрны! — застагнаў ён, — асечка! порах, мабыць, мокры, каб яго немач, каб яго!&lt;/br&gt; {{gap|2em}}Прыціснуў пальцам другі курок, і нічога ня вышла. Пістоны выпаліл...»</comment>
      <origin>281896</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3395" sha1="2xwov7w85wwqfflln1bd8fyukvbt6c3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{gap|2em}}— Ратуй, багародзіца! — казаў Тадэўчык у думках сваіх, прыцэліўся й выпаліў.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}—  Божа міласэрны! — застагнаў ён, — асечка! порах, мабыць, мокры, каб яго немач, каб яго!&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Прыціснуў пальцам другі курок, і нічога ня вышла. Пістоны выпалілі, а набоі асталіся…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Пачуўшы ляпаньне стрэльбы, мядзьведзь з ціхім рэвам рынуўся на Тадэўчыка.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Вырваў з рук чалавека стрэльбу, зламаў папалам і адкінуў у бок, абхапіў пярэднімі лапамі Тадэўчыка, як добры сябра, які хоча кума пацалаваць… Тут Мурза асьмелілася ды з дзікім брэхам накінулася на мядзьведзя й давай рваць яго зубамі за заднія ногі. Мядзьведзь курчыўся ад болі, паваліў Тадэўчыка й кінуўся на сучку, якая пусьцілася наўцекі. Тадэўчык ачухаўся, звыкся троху са страхам, і мазгі яга хутка
запрацавалі:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— Уцякаць трэба не на грэблю, але на выбуху, у тыя кусты, дзе ў замаразках бабы журавіны зьбіраюць. Там
мядзьведзь мяне не дагоніць.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Чалавек, як „га“, ускочыў на ногі й пусьціўся ўцякаць, але мядзьведзь пакінуў Мурзу і пусьціўся ўдагонку… Хаця
колькі Тадэўчык бег хутка, не аглядаючыся, але пачуў праз хвіль за сваімі плячыма цяжкое дыханьне зьвера… Вось лапа вострая ўелася ў яго паясьніцу й зноў паваліла яго…&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Мядзьведзь стараўся дабрацца лапай да яго твару й горла, але чалавек урыўся галавой у мяккую зямлю. Тымчасам Мурза насела на карк мядзьведзю і ўгрызлася зубамі глыбока ў яго мяса. Мядзьведзь ад болі моцна зароў і зноў пакінуў чалавека. Ён стараўся сьцягнуць як-колечы Мурзу з свайго карку, трос галавой, круціўся ва ўсе бакі, увіхаўся, а сабака грыз яго не на жарт.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Тадэўчык пачуў, як на плячох у яго мокра, але не зьвярнуўшы на гэта ўвагі ўсімі сіламі сваімі ўсхапіўся — давай бог ногі да кустоў.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Хмары сплылі з небасхілу, паказаўся мутна-чырвоны месяц, нібы бяльмістае вока казачнага волата, і слаба асьвяціў абшар балота.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2xwov7w85wwqfflln1bd8fyukvbt6c3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:На зачарованых гонях (1927).pdf/142</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121170</id>
    <revision>
      <id>281897</id>
      <timestamp>2026-04-15T08:04:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{gap|2em}}Мядзьведзь скінуў сабаку з сваіх плеч і зноў, з яшчэ большым імпэтам, пусьціўся ўдагонку за чалавекам. Але Тадэўчык спрытна пераскокваў з аднэй купіны на другую па дрыгвяных рудаўках, а мядзьведзь ззаду чабохтаўся таксама досыць вёртка, але Мурза...»</comment>
      <origin>281897</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2785" sha1="t92zxmfp779ofq6eu5d2m8wmmbic7n2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{gap|2em}}Мядзьведзь скінуў сабаку з сваіх плеч і зноў, з яшчэ большым імпэтам, пусьціўся ўдагонку за чалавекам. Але Тадэўчык спрытна пераскокваў з аднэй купіны на другую па дрыгвяных рудаўках, а мядзьведзь ззаду чабохтаўся таксама досыць вёртка, але Мурза не давала яму пакою — рвала за ногі, за бакі, некалькі разоў, урэпіўшыся зубамі ў яго кумпякі, ажно вісела на ім. А Тадэўчык, ня чуючы болі, не
аглядаючыся, пёрся ўсё далей і далей. Гэтакім чынам выбраўся ён з кустоў на поле, чуючы голас Мурзы ўжо далёка за сабою.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}На чыстым полі ён падняў гвалт. Ад вёскі было ня надта далёка, і хутка па ўсёй ваколіцы пачалі брахаць сабакі.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Тадэўчык ужо выбраўся на гасьцінец, увесь упэцканы, у крыві й гразі, а ўсё крычаў, як не сваім голасам:&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}— „Людцы, ратуйце!“&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Вясковыя ляцелі да яго з крыкамі: „Хто гэта?“ „Што гэта?“ Яны думалі, што канакрад папаўся.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Як толькі яны даляцелі да Тадэўчыка, ён крыкнуў „вядзьмедзь!“ і самлеў.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Назаўтрае людзі знайшлі ля рэчкі сьляды мядзьведзя, знайшлі паломаную папалам дубальтоўку, але Мурза прапала.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Тадэўчык хоць доўга лячыўся ад ран на руках і плячох, але выздаравеў і зноў начаваў адзін на балоце, стаўляючы
нанач венцяры. Толькі сабакі добрага ня мог ён сабе нажыць.&lt;/br&gt;
{{gap|2em}}Кожны раз, апавядаючы аб тым, як Мурза адбараніла яго ад мядзьведзя, ён стагнаў па ёй, як па роднаму сыну.

{{gap|2em}}{{smaller|Вільня, 1914 г.}}

{|style=&quot;margin:auto;&quot;
|colspan=&quot;2&quot;; style=&quot;border-style: solid; border-width: 2px 0px 0px 0; width:3.5em;&quot; |
|style=&quot;width:1.0em;&quot; |
|-
|style=&quot;width:1.0em;&quot; |
|colspan=&quot;2&quot;; style=&quot;border-style: solid; border-width: 2px 0px 0px 0; width:3.5em;&quot; |
|}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t92zxmfp779ofq6eu5d2m8wmmbic7n2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/42</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121171</id>
    <revision>
      <id>281898</id>
      <timestamp>2026-04-15T08:34:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{ц|''ЧЫРВОНЫ СЬЦЯГ''|памер=120%}}  {{Водступ|2|em}}Ноч. Марозіць. Ад подыху вострага сіверу калышыцца на рыначным пляцу электрычная лямпа. Комсамолец Пятрусь настаражыўся, ідзе на пляц — ён хоча на ліхтары павесіць чырвоны сьцяг з надпісам: „Прэч окупантаў! Н...»</comment>
      <origin>281898</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2203" sha1="fugkode7ofqrys96qojtvthwukpgiu1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{ц|''ЧЫРВОНЫ СЬЦЯГ''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}Ноч. Марозіць. Ад подыху вострага сіверу калышыцца на рыначным пляцу электрычная лямпа. Комсамолец Пятрусь настаражыўся, ідзе на пляц — ён хоча на ліхтары павесіць чырвоны сьцяг з надпісам: „Прэч окупантаў! Няхай жыве Савецкая Беларусь“.

{{Водступ|2|em}}Кругом — ні жывой душы, толькі па рынку валэндаецца поліцыянт, — перашкаджае, хварэць яго галаве. Вунь як нахахоліўся і выдаецца такім важным, а папраўдзе дурны, як варона.

{{Водступ|2|em}}Ходзе гэта паміж расклееных комуністычных лістовак і адбітых праз трафарэты чырвонай фарбай лёзунгаў — і хоць-бы што. Лоўка гада абдурылі. Комсамолка. Рузя пажалілася яму, што на тым баку рынку ў перавулачку ня пускаюць яе прайсьці дамоў нейкія п‘яныя мужчыны. Поліцыянт, як баран на павадку, пашоў. А тым часам тут раз, два — і работа зроблена.

{{Водступ|2|em}}І цяпер таварышы павінны падняць крык на суседняй вуліцы, каб поліцыянта зманіць з рыначнага пляцу, а Пятрусь павесіць сьцяг.

{{Водступ|2|em}}Стаяў Пятрусь, утуліўшыся ў варотах. Халодны вецер тармасіў яго паношанае паліто, ледзяніў кроў. Доўга так ня ўстоіш і часу ўжо ня шмат — трэба дзейнічаць, і Пятрусь, выбраўшы момант, перабег да будкі гандляроў, бліжэй да ліхтара.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fugkode7ofqrys96qojtvthwukpgiu1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/43</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121172</id>
    <revision>
      <id>281899</id>
      <timestamp>2026-04-15T08:48:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Тут было шмат зацішней ад ветру і далей ад вока ліхадзея.  {{Водступ|2|em}}Пятрусь выняў сьцяг з-за пазухі, разгарнуў, прышыкаваў і чакаў, калі таварышы падымуць крык. Раптам тут-жа пачуў шагі. Бардзей схаваўшы сьцяг, выглянуў на пляц — да будкі...»</comment>
      <origin>281899</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3042" sha1="6zfbyi3xa4qghyopud0a9juqo0f9tes" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Тут было шмат зацішней ад ветру і далей ад вока ліхадзея.

{{Водступ|2|em}}Пятрусь выняў сьцяг з-за пазухі, разгарнуў, прышыкаваў і чакаў, калі таварышы падымуць крык. Раптам тут-жа пачуў шагі. Бардзей схаваўшы сьцяг, выглянуў на пляц — да будкі ішоў поліцыянт. Няўжо згледзеў? Што рабіць? Уцякаць, — значыць, выдаць сябе і сьцягу не павесіць, аставацца — затрымае, як злодзея, а там знойдуць сьцяг і пяць-шэсьць гадоў катаргі. Э, а можа ён так сабе, за малым інтарэсам, ці якая трасца.

{{Водступ|2|em}}Поліцыянт падышоў да будкі, акурат зайшоў з таго боку, дзе стаяў Пятрусь, бо туды не даходзіў сівер, сеў на прылавак і супакоіўся.

{{Водступ|2|em}}Разумеецца, Пятрусь вельмі {{Абмылка|асьцярожа|асьцярожна}} адступіў на процілежны бокі апынуўся на самым подзьмуху, на самай сьцюжы. Ён і злаваўся і чартыхаўся, але становішча ад гэтага ня лепшала, а тут, як на бяду, і таварышы ніяк не выручаюць, ня крычаць на суседняй вуліцы, каб яны струхнелі. Мароз стаў даходзіць да касьцей, данімае ўсе горш, аднак, ані крануцца, ані патопаць — хоць ты гвалт крычы.

{{Водступ|2|em}}І трудна Пятрусю было манэўраваць паміж марозам і поліцыянтам. Першы здаў свае позыцыі вялікі палец на правай назе, — раптам быццам яго зусім ня стала.

{{Водступ|2|em}}— Опортуністы, шальмец, — падумаў Пятрусь.

{{Водступ|2|em}}Ну, але гэта глупства, трэба гартавацца. Калі паддаківаць нейкім дурным адросткам, як пальцы, ды яшчэ на назе, дык і рэволюцыі ніколі ня зробіш.

{{Водступ|2|em}}Пры думцы аб рэволюцыі затахкала бадзёра сэрца Пятруся, цяплыня пацякла ў адубеўшыя рукі і ногі.

{{Водступ|2|em}}Эх, каб хутчэй, вось будзе радасьць! Мяжу праклятую раскідаем і Заходняя з Усходняй — давай {{перанос-пачатак|п=абы|к=мацца}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6zfbyi3xa4qghyopud0a9juqo0f9tes</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/100</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121173</id>
    <revision>
      <id>281900</id>
      <timestamp>2026-04-15T08:57:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}— Ах, Езус, Мар‘я!.. Панове, пажар!—крыкнула ахмістрыня і паказала на вакно, дзе на зараве недалёкага пажару выдзяліся рамы вакна.  {{Водступ|2|em}}Пачулася страляніна і крыкі людзей.  {{Водступ|2|em}}Гуляшчая кампанія анямела, ацьверазела. Пшэдоў...»</comment>
      <origin>281900</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1623" sha1="bc6rc39fxde8h8t65d03ddlsm8nvpem" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}— Ах, Езус, Мар‘я!.. Панове, пажар!—крыкнула ахмістрыня і паказала на вакно, дзе на зараве недалёкага пажару выдзяліся рамы вакна.

{{Водступ|2|em}}Пачулася страляніна і крыкі людзей.

{{Водступ|2|em}}Гуляшчая кампанія анямела, ацьверазела. Пшэдоўнік хутка пагасіў сьвятло, якое магло служыць прыцэлам. Чатыры на сьмерць перапуджаныя фігуры валтузіліся ў цемнаце, чапляліся за рэчы, білі начыньне, ламалі мэблю. Раптам пакой асьвяціў электрычны ліхтарык— гэта ўскочыў засопшыся поліцыянт.

{{Водступ|2|em}}— Пане пшэдоўнік, бандыты напалі на маёнтак пана Драпідзюрскага.

{{Водступ|2|em}}Клябанія апусьцела. Як на кару сьмерці, ішлі окупанты ў жудасную варожую цемень ночы, якая з кожнага кута злосна іх падсьцерагала, якая была ў змове з партызанамі.

{{Водступ|2|em}}А на пазалочаным крыжы высокай вежы касьцёлу палыхала чырвоным абцягам-палотнішчам зарава пажару.

{{накіравальная рыса|5em}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bc6rc39fxde8h8t65d03ddlsm8nvpem</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/99</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121174</id>
    <revision>
      <id>281901</id>
      <timestamp>2026-04-15T08:59:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}— Панове, гэта я сумысьля падлажыў міну пад пробошча, каб яго адправіць далей ад панны Вандзі, — сказаў пшэдоўнік.  {{Водступ|2|em}}— Гура! Ха-ха-ха!  {{Водступ|2|em}}— А вы памятаеце, — пачаў абшарнік, — як на нас раз наскочыў ксёндз з Падушковіч, к...»</comment>
      <origin>281901</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2589" sha1="6ee1ieozy96cdbaq8j0ln2ft9exjroc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}— Панове, гэта я сумысьля падлажыў міну пад пробошча, каб яго адправіць далей ад панны Вандзі, — сказаў пшэдоўнік.

{{Водступ|2|em}}— Гура! Ха-ха-ха!

{{Водступ|2|em}}— А вы памятаеце, — пачаў абшарнік, — як на нас раз наскочыў ксёндз з Падушковіч, калі мы працавалі за зялёным столікам?

{{Водступ|2|em}}— Ха-ха-ха!..

{{Водступ|2|em}}— Стары хрэн, порах сыпіцца, а глядзеце, які злосны.

{{Водступ|2|em}}Тут абшарнік адставіў ніжнюю губу, махаў кулакамі, тупаў нагамі, наогул стараўся пераймаць таго ксяндза, што выклікала сьмех у прысутньх.

{{Водступ|2|em}}— Вас зялёны столік толькі цікавіць, вам не баліць, што гіне Польшча. Бо вы сьляпыя, вы ня бачыце, што пад вашым носам дзеецца, вы ня чуеце, што пад вамі грунт хістаецца...

{{Водступ|2|em}}— Ха-ха-ха!..

{{Водступ|2|em}}— Вы ня знаеце крэсаў, вы ня знаеце, што тут узрастала і што расьце ў цёмных душах галоднага цела хамскага беларуса — адвечная помста, якая на кожным кроку нас падсьцерагае, якая зубамі рве ўсё польскае. Бе-ра-жэ-це-ся!

{{Водступ|2|em}}— Ха-ха-ха!..

{{Водступ|2|em}}— Так, мы тут паны, мы ўлада, мы сіла, але толькі па назьве, толькі тут, каля зялёнага століка, у клябані, на малюсенькім востраве, а там — чырвоная сьмерць, крывавае мора, рэволюцыйная хваля. Вось трымайцеся за зялёны столік, праігрывайце айчыну ў карты, але туды, за парог, ня важдеся выходзіць, там бяздоньне, там мужычая, шалёная ад нянавісьці хваля змые вас, зьліжа, праглыне. Ня важ-це-ся!

{{Водступ|2|em}}— Ха-ха-ха!..&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6ee1ieozy96cdbaq8j0ln2ft9exjroc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/98</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121175</id>
    <revision>
      <id>281902</id>
      <timestamp>2026-04-15T09:02:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Гэта вызвала дружны рогат ува ўсіх прысутных, бо Пшэпшык быў дашчэнту лысы і начыста голены. Кабеціна вельмі абурылася сьмехам п‘янай кумпаніі, казала, што ёй лекі дорага каштуюць і нічога не памагаюць, што яна на Пшэпшыка падасьць на суд,...»</comment>
      <origin>281902</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2765" sha1="axkgwj4hd179tnpyt6sbnkqnkegwase" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Гэта вызвала дружны рогат ува ўсіх прысутных, бо Пшэпшык быў дашчэнту лысы і начыста голены. Кабеціна вельмі абурылася сьмехам п‘янай кумпаніі, казала, што ёй лекі дорага каштуюць і нічога не памагаюць, што яна на Пшэпшыка падасьць на суд, што фэльчар пасьведчыць, што хвароба ад перапуду, і&amp;nbsp;г.&amp;nbsp;д. Ксёндз і іншыя пачалі супакойваць кабеціну, як мага, а тым часам Пшэпшык зьнік, і калі неўзабаве вярнуўся, дык нёс ужо ў паперцы касмыкі валасоў. Тут яшчэ гучнейшы падняўся сьмех, але кабеціна, атрымаўшы гэтыя „лекі“, плюнула ў бок рагочучых і шпарка вышла.

{{Водступ|2|em}}Але не здалелі паны ізноў засесьці за стол, як ізноў бяда. Прыехаў хлапец з вёскі і просіць ксяндза да хворага, проста моліць, каб паехаў, бо хворы памірае. Ксёндз рашуча адмовіўся ехаць. Было ўжо позна, не хацелася пакідаць балёўкі, а галоўна тое, што баяўся пакідаць адну ахмістрыню ў п‘янай кумпаніі. Відаць, думкі ксяндза ўгадаў пшэдоўнік.

{{Водступ|2|em}}— Ксянжульку, калі вы прыехалі сюды са сьвятой місіяй, дык павінны паехаць да хворага. Памірае мужык на вёсцы, гэта-ж для вас добры выпадак прыслужыцца айчыне. Папужайце яго акуратна пеклам, пастрашце небам, і ён вам раскажа, дзе і хто з іх комуністы, — яны, хамы, добра знаюць адзін аднаго.

{{Водступ|2|em}}Зразумела, што проці такіх довадаў ксёндз ня мог пярэчыць і, праклінаючы ў душы пшэдоўніка, мусіў паехаць.

{{Водступ|2|em}}Як толькі ксёндз схаваўся за дзьверы, дык госьці не выключаючы і панну Вандзю, пачалі з яго жартаваць, перадражніваць, расказваць розныя ксяндзоўскія байкі.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>axkgwj4hd179tnpyt6sbnkqnkegwase</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/97</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121176</id>
    <revision>
      <id>281903</id>
      <timestamp>2026-04-15T09:06:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}— Панове, дазвольце слова пшэдоўніку вашага поліцэйскага пастарунку, бо хоць, можа, я і п‘яны, але яшчэ ня зышоў з праўдзівай дарогі і ня ківаю языком, як крапідлам.  {{Водступ|2|em}}— Просіма, просіма.  {{Водступ|2|em}}— Панове, я люблю казаць праў...»</comment>
      <origin>281903</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2821" sha1="2m9jrvqsqjm8qfwct6nw1np0npv9ezf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}— Панове, дазвольце слова пшэдоўніку вашага поліцэйскага пастарунку, бо хоць, можа, я і п‘яны, але яшчэ ня зышоў з праўдзівай дарогі і ня ківаю языком, як крапідлам.

{{Водступ|2|em}}— Просіма, просіма.

{{Водступ|2|em}}— Панове, я люблю казаць праўду — служба гэтага патрабуе. Вось люблю панну Вандзю і кажу гэта перад вамі ўсімі, бо панна Вандзя гэта... гэта... Панове, выбачайце, мне перашкаджае ікаўка, але я хачу казаць далей. Панове, пробашч наш — вельмі добрая душа, — ён па дабраце зьеў яблык, якім спакусіла яго панна Вандзя, ну, яго беднага і саслалі на „дзікае поле“. А я, панове, злодзей, а калі казаць пагазэтнаму — дэфраўдант. Служыў на конгрэсуўцы, пракраўся — саслалі сюды. Усе мы, панове, дэфраўданты, а калі вы гэтага ня ведаеце, дык спытайце ў мяне, старога поліцыянта. Ну, дык што-ж! Цяпер мне — як найбольш налавіць комуністых у пастку, а там, глядзі, і вышэйшая адзнака, кар‘ера і ўсё такое. Прапаную выпіць за Польшчу, панну Вандзю і жытнёўку, якая ў гэтым жытнім краі напаўняе золатам сховы пана Пшэпшыка.

{{Водступ|2|em}}З пшэдоўнікам выпілі ўсе прысутныя, але настрой прыкрай гутаркай яго быў папсуты.

{{Водступ|2|em}}— Пане пшэдоўнік, я з вамі выпіў, бо я на гасьцінах, я шляхціц, а каб быў бальшавіком, дык-бы гарэлку вам у вочы выліў, а чарку на галаве рашчапаў, — сказаў кусьліва абшарнік.

{{Водступ|2|em}}Справа магла-б дайсьці да вострай спрэчкі, але ў гэты час пачуўся плач. Вышлі даведацца. Аказалася, што гэта плакала маці Тамашуўны. Яна жалілася, што дачка ледзь не памірае, і прасіла Пшэпшыка даць валасоў, каб падкурыць ад перапуду.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2m9jrvqsqjm8qfwct6nw1np0npv9ezf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/44</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121177</id>
    <revision>
      <id>281904</id>
      <timestamp>2026-04-15T09:08:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=абы|к=мацца}}. Пятрусь ад захапленьня чуць ня крыкнуў, ён прыціснуў да грудзей паліто, дзе ляжаў захованы чырвоны сьцяг.  {{Водступ|2|em}}Але што радавала Пятруся, то было непакоем для поліцыянта. Радыёперадача комсамольца ўскалыхнула радыё...»</comment>
      <origin>281904</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2641" sha1="nk310u2r6uws09kyhp506v1bzbmrqnl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос-канец|п=абы|к=мацца}}. Пятрусь ад захапленьня чуць ня крыкнуў, ён прыціснуў да грудзей паліто, дзе ляжаў захованы чырвоны сьцяг.

{{Водступ|2|em}}Але што радавала Пятруся, то было непакоем для поліцыянта. Радыёперадача комсамольца ўскалыхнула радыёпрыёмнік панскага паслугача — ён кашлянуў, заварушыўся, замармытаў.

{{Водступ|2|em}}У гэты час на суседняй вуліцы падняўся гармідар — ура, значыць выручаюць. Пятрусь нарыхтаваўся выканаць сваё заданьне.

{{Водступ|2|em}}— Курва ваша маць, — вылаяўся поліцыянт і ані з месца.

{{Водступ|2|em}}— Ну і стварэньне ўдалося на маю галаву, ён хоча мяне замарозіць, — трывожыўся ў думках Пятрусь і з напружаньнем чакаў.

{{Водступ|2|em}}Поліцыянт сядзеў каменем.

{{Водступ|2|em}}Становішча горшала. Сьцюжу ўжо трудна было пераносіць. Празябнутае цела дрыжэла, як у трасцы. Пятрусь ужо ня так адчуваў вастрату холаду ў нагах, вушах, затое дакучала тупая боль ва ўсім організьме, калацілася ўсё ў сярэдзіне.

{{Водступ|2|em}}Думкі цяклі абрывіста, сонна.

{{Водступ|2|em}}— Мушу павесіць сьцяг. Трудна. Тым больш мушу. А калі ён не адыйдзе? Задушу. І то праўда, пакончу з сабачым сынам.

{{Водступ|2|em}}Рашыў так Пятрусь, але тут-жа ўспомніў, што яго левая рука яшчэ ня мае нормальнага ўладаньня; нядаўна вырваўся ён з капцюроў дэфэнзывы, дзе закладалі яму патроны між пальцаў і падвешвалі на руках— вось чаму пальцы, як адубеўшыя, і рука ные.

{{Водступ|2|em}}Зноў усплылі вобразы будучай рэволюцыі, вобразы павабныя, захапляючыя, радасныя.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nk310u2r6uws09kyhp506v1bzbmrqnl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/45</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121178</id>
    <revision>
      <id>281905</id>
      <timestamp>2026-04-15T09:10:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Вось калі разыйдзецца душа, вось калі размахнецца рука.  {{Водступ|2|em}}У гэтым доме будзе рэўваенсавет, а ў тым касьцёле рабочы клюб, тут будзем...  {{Водступ|2|em}}— Няхай жыве комуністычная партыя!  {{Водступ|2|em}}— Няхай жыве соцыялістычная рэво...»</comment>
      <origin>281905</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2640" sha1="2t96jf7g2f1f91cidzg5at6o1h8vwut" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Вось калі разыйдзецца душа, вось калі размахнецца рука.

{{Водступ|2|em}}У гэтым доме будзе рэўваенсавет, а ў тым касьцёле рабочы клюб, тут будзем...

{{Водступ|2|em}}— Няхай жыве комуністычная партыя!

{{Водступ|2|em}}— Няхай жыве соцыялістычная рэволюцыя!

{{Водступ|2|em}}— Ха-ха-ха...

{{Водступ|2|em}}Слухаў Пятрусь гэтыя раптоўныя выкрыкі і ня верыў. Альбо ён сьпіць, альбо стаў замярзаць і вось яму выдаецца. Не, выразна чуе. Зашаматаўся і поліцыянт— рупным шагам вышаў на пляц.

{{Водступ|2|em}}Аказалася, што п‘яная „залатая“ моладзь чытала намазаныя лёзунгі і забаўлялася.

{{Водступ|2|em}}Згледзеўшы поліцыянта, пачала з яго кпіць і наругацца, той за імі, яны кінуліся няпэўным п‘яным шагам наўцекача.

{{Водступ|2|em}}Добра!

{{Водступ|2|em}}Мігам Пятрусь ускочыў на ліхтар, умацаваў на самай гары чырвоны сьцяг, ну і рушыў дамоў.

{{накіравальная рыса|5em}}

{{Водступ|2|em}}Лістоўкі і надпісі да дня былі зьнішчаны, але сьцяг вісеў. Ён быў умацаваны вышэй лямпы ў цемнаце, дык яго і не заўважылі.

{{Водступ|2|em}}Раніцой першы згледзеў сьцяг рабочы праз вакно сутарэньня. Дзень выпаў сьвяточны, на працу ня трэба было ісьці, дзеля таго і спаў да сьвітаньня. Згледзеўшы, прыліп да шкла і чытаў:

{{Водступ|2|em}}— Няхай жыве Са-вец-кая Бе-ла-русь... Ура! Наша бярэ!

{{Водступ|2|em}}І, зрэпіўшы свайго сямігадовага хлапчука, пасадзіў на падаконьнік і, торкаючы пальцам у бок сьцягу, казаў:

{{Водступ|2|em}}— Глядзі, падшыванец, гэта нашае... глядзі і памятай... Ды вуньдзека. Куды глядзіш...&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2t96jf7g2f1f91cidzg5at6o1h8vwut</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/46</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121179</id>
    <revision>
      <id>281906</id>
      <timestamp>2026-04-15T09:12:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Але хлапчук ня мог уцяміць у чым рэч, углядаўся на ўсе бакі і нерастаропна круціў галоўкай.  {{Водступ|2|em}}— Дурная асталопіна, зазлаваўся рабочы і, кінуўшы хлапца, выбег на двор, каб паведаміць сваю братву.  {{Водступ|2|em}}На мансардзе жыў безр...»</comment>
      <origin>281906</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2921" sha1="j6zu1oan67sf69pe5stu8fu56q2ptxe" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Але хлапчук ня мог уцяміць у чым рэч, углядаўся на ўсе бакі і нерастаропна круціў галоўкай.

{{Водступ|2|em}}— Дурная асталопіна, зазлаваўся рабочы і, кінуўшы хлапца, выбег на двор, каб паведаміць сваю братву.

{{Водступ|2|em}}На мансардзе жыў безработны інтэлігэнт пэпээсавец. Галоднаму ня вельмі сьпіцца. Без зацікаўленасьці прачытаў.

{{Водступ|2|em}}Няхай жыве Савецкая Беларусь. Ну, каб яшчэ Савецкая Польшча, дык куды-б ні ішло, мог-бы прыстроіцца, але Савецкая ды яшчэ Беларусь, — гэта хамскае хамства. Фі...

{{Водступ|2|em}}На другім паверсе дэвотка зьбіралася ў касьцёл, падышла да вакна, каб перажагнацца перад дзенным сьветам, і замерла.

{{Водступ|2|em}}— Вшэлькі дух пана бога хвалі! Няхай жыве... Езус-Мар‘я... Савецкая... Матачка найсьвеншая... Цьфу, паскуцтва... Беларусь. Канец сьвету!

{{Водступ|2|em}}На першым паверсе ўстаў за сваёю патрэбаю дамаўласьнік, ён-жа і прамысловец. Зірнуўшы ў вакно, ахнуў, бо прачытаў:

{{Водступ|2|em}}— Няхай жыве Савецкая Беларусь! Гвалт! Поліцыя!

{{Водступ|2|em}}Але поліцыі ня трэба было клікаць, яна круцілася каля слупа, разганяла народ, які зьбіраўся з усіх бакоў.

{{Водступ|2|em}}Чырвоны сьцяг прыцягваў тых, каго радаваў, захопліваў, цікавіў, злаваў; асабліва інтрыгавала тое, што сьцяг вісіць на слупе, а поліцыя ня зьнімае.

{{Водступ|2|em}}Аказалася, што да сьцягу была прымацавана самая сапраўдная бомба, а ўнізе на слупе прыклеена картка з надпісам: Ня зьнімай, бо ўзарве, а хто зьніме — куля ў лоб.

{{Водступ|2|em}}Баяцца поліцыянты — з комуністымі ня жарты.

{{Водступ|2|em}}Скандал.

{{Водступ|2|em}}А народ валам верне.

{{Водступ|2|em}}Прымчаў старшы пшэдоўнік, завалтузіўся, запеніўся&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j6zu1oan67sf69pe5stu8fu56q2ptxe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/47</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121180</id>
    <revision>
      <id>281907</id>
      <timestamp>2026-04-15T09:47:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}— Зд‘ёнць, курва ваша маць!—гыркнуў на першага папаўшагася поліцыянта. Пабялеў той, дрыжыць, ну, але служба ня дружба — палез. Крэкча, а лезе, а як дабраўся да верху, нехта з натоўпу калі крыкне:  {{Водступ|2|em}}— Уцякайце, бо ўзарвець!  {{Водсту...»</comment>
      <origin>281907</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2976" sha1="qjpezzimn85b3jdme1ympv12d5155wu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}— Зд‘ёнць, курва ваша маць!—гыркнуў на першага папаўшагася поліцыянта. Пабялеў той, дрыжыць, ну, але служба ня дружба — палез. Крэкча, а лезе, а як дабраўся да верху, нехта з натоўпу калі крыкне:

{{Водступ|2|em}}— Уцякайце, бо ўзарвець!

{{Водступ|2|em}}Народ, давячы адзін аднаго, падаўся ў бакі, а поліцыянт — шусь на ніз пад агульны рогат сабраўшыхся.

{{Водступ|2|em}}— Дазвольце мне. Я ў міг зьніму. Як плюнуць, вызваўся адзін хлапец ахвотнікам з натоўпу.

{{Водступ|2|em}}Чаму-ж бы мелі яму не дазволіць. Зразумела, што як мага трэба хутчэй канчаць гэтую нябывалую прыкрую гісторыю.

{{Водступ|2|em}}Доўга хлопец лез па сьцяг, відаць ня сьпешна яму было. Поліцыянты яго падганяюць, а ён іх к чортавай мацеры пасылае. Калі-ж поліцыянты сталі больш рашуча налягаць, дык хлапец, седзячы на слупе, павёў перагаворы з імі наконт цаны свайго жыцьця і платы, калі ўдасца яму шчасьліва зьняць сьцяг. Надурыўшы галаву пшэдоўніку, хлапец, урэшце, дагаварыўся, памалюсеньку зьняў сьцяг, спусьціўся да долу.

{{Водступ|2|em}}Поліцыянты да яго, але ён у той-жа момант кінуў бомбу ім у ногі. Поліцыянты расступіліся, зьмяшаліся, захінаючыся ад узрыву бомбы. Толькі-ж узрыву ніякага ня было, бо бомба была пустая.

{{Водступ|2|em}}Тым часам чырвоны сьцяг ужо лунаў над галовамі згрудзіўшагася народу. Поліцыя ткнулася, але ня туды тое: зьнітаваныя рады рабочых не дапусьцілі да сьцягу.

{{Водступ|2|em}}Стала ясным, што бяз коннае поліцыі ні гугу ня зробіш, а калі гэткая прыскакала, дык дэмонстранты ўжо ішлі стройнымі радамі і пелі Інтэрнацыянал.

{{Водступ|2|em}}Шмат было пабітых, арыштаваных...

{{Водступ|2|em}}Аднак, не адабралі чырвонага сьцягу.

{{накіравальная рыса|5em}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qjpezzimn85b3jdme1ympv12d5155wu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>281908</id>
      <parentid>281907</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T09:48:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>281908</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2978" sha1="rzcoxoena348f8a3jfpd5x8hhzr0l2l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}— Зд‘ёнць, курва ваша маць! — гыркнуў на першага папаўшагася поліцыянта. Пабялеў той, дрыжыць, ну, але служба ня дружба — палез. Крэкча, а лезе, а як дабраўся да верху, нехта з натоўпу калі крыкне:

{{Водступ|2|em}}— Уцякайце, бо ўзарвець!

{{Водступ|2|em}}Народ, давячы адзін аднаго, падаўся ў бакі, а поліцыянт — шусь на ніз пад агульны рогат сабраўшыхся.

{{Водступ|2|em}}— Дазвольце мне. Я ў міг зьніму. Як плюнуць, вызваўся адзін хлапец ахвотнікам з натоўпу.

{{Водступ|2|em}}Чаму-ж бы мелі яму не дазволіць. Зразумела, што як мага трэба хутчэй канчаць гэтую нябывалую прыкрую гісторыю.

{{Водступ|2|em}}Доўга хлопец лез па сьцяг, відаць ня сьпешна яму было. Поліцыянты яго падганяюць, а ён іх к чортавай мацеры пасылае. Калі-ж поліцыянты сталі больш рашуча налягаць, дык хлапец, седзячы на слупе, павёў перагаворы з імі наконт цаны свайго жыцьця і платы, калі ўдасца яму шчасьліва зьняць сьцяг. Надурыўшы галаву пшэдоўніку, хлапец, урэшце, дагаварыўся, памалюсеньку зьняў сьцяг, спусьціўся да долу.

{{Водступ|2|em}}Поліцыянты да яго, але ён у той-жа момант кінуў бомбу ім у ногі. Поліцыянты расступіліся, зьмяшаліся, захінаючыся ад узрыву бомбы. Толькі-ж узрыву ніякага ня было, бо бомба была пустая.

{{Водступ|2|em}}Тым часам чырвоны сьцяг ужо лунаў над галовамі згрудзіўшагася народу. Поліцыя ткнулася, але ня туды тое: зьнітаваныя рады рабочых не дапусьцілі да сьцягу.

{{Водступ|2|em}}Стала ясным, што бяз коннае поліцыі ні гугу ня зробіш, а калі гэткая прыскакала, дык дэмонстранты ўжо ішлі стройнымі радамі і пелі Інтэрнацыянал.

{{Водступ|2|em}}Шмат было пабітых, арыштаваных...

{{Водступ|2|em}}Аднак, не адабралі чырвонага сьцягу.

{{накіравальная рыса|5em}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rzcoxoena348f8a3jfpd5x8hhzr0l2l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/48</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121181</id>
    <revision>
      <id>281909</id>
      <timestamp>2026-04-15T11:41:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{ц|''МОКРАЕ ПАСЯДЖЭНЬНЕ''|памер=120%}}  {{Водступ|2|em}}Жнівень быў цёплы, вечарамі толькі халадала. Сухмень трываў ужо колькі тыдняў. Для комуністычнай організацыі аднаго з гарадоў З. Беларусі гэта было наруку, бо, з прычыны таго, што за партыйнымі кватэрамі с...»</comment>
      <origin>281909</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2305" sha1="ipb5bz9iwdkhjzeashnlte9cql4rtz5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{ц|''МОКРАЕ ПАСЯДЖЭНЬНЕ''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}Жнівень быў цёплы, вечарамі толькі халадала. Сухмень трываў ужо колькі тыдняў. Для комуністычнай організацыі аднаго з гарадоў З. Беларусі гэта было наруку, бо, з прычыны таго, што за партыйнымі кватэрамі сачыла дэфэнзыва, зьбіраліся пад адкрытым небам.

{{Водступ|2|em}}Гарадзкому камітэту трэба было абгаварыць адно важнае пытаньне, — назначылі сходку ў садочку аднаго з таварышоў, над высокім абрывам.

{{Водступ|2|em}}Як толькі пачало зьмяркацца, усе ўжо былі на азначаным месцы, — не хапала толькі сакратара, які мусіў зрабіць даклад па данаму пытаньню.

{{Водступ|2|em}}Сядзелі і непакоіліся, ажно, урэшце, дачакаліся, толькі не сакратара, а супакойнага цёплага дожджыку, які абяцаўся ісьці дзень-другі.

{{Водступ|2|em}}Перайсьці ў другое, больш зацішнае месца — сакратар ня знойдзе, сходка не адбудзецца, праца пацерпіць. Значыць, сядзі, чакай і мокні.

{{Водступ|2|em}}Нехта завойкаў, што дождж палез за каўнер. Нехта праектаваў схадзіць па якую колечы пасьцілку, каб прыкрыцца.

{{Водступ|2|em}}— Саромцеся вы! Што-ж там дожджык — глупства!— адазвалася т. Надзя.—Вось са мной раз быў выпадак...

{{Водступ|2|em}}Усе прычапіліся, каб расказала. У падпольлі кожнае перажываньне таварыша так блізка і зразумела, быццам яго сам перажываеш.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ipb5bz9iwdkhjzeashnlte9cql4rtz5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/49</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121182</id>
    <revision>
      <id>281910</id>
      <timestamp>2026-04-15T11:42:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}— Слухайце-ж. Вазіла я ў наш цэнтр адну адказную важную паперыну, так што, як узяла я яе пад сваю апеку, дык яна стала ўсёй маёй увагай, усім маім жыцьцём.  {{Водступ|2|em}}— Гэта дрэнна. Я заўсёды частку ўвагі астаўляю для шпегаў.  {{Водступ|2|em}}—...»</comment>
      <origin>281910</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2798" sha1="d59nsmow6oofgxyya5k584yzuu5vx8q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}— Слухайце-ж. Вазіла я ў наш цэнтр адну адказную важную паперыну, так што, як узяла я яе пад сваю апеку, дык яна стала ўсёй маёй увагай, усім маім жыцьцём.

{{Водступ|2|em}}— Гэта дрэнна. Я заўсёды частку ўвагі астаўляю для шпегаў.

{{Водступ|2|em}}— Не перапыняйце. Прыехала я ў горад, пашла на яўку і што-ж, спазьнілася. Было ўжо 11 гадзін, а можа і болей. Я, як вясковая дзяўчына — на вёсцы я тады жыла, — нічога дрэннага ня думаючы, пашла, каб дзе ў гасьцініцы падначаваць. Толькі-ж дарэмны турботы. Ня пускаюць. Я ў адну гасьцініцу, я ў другую, ані рады — то занятыя намяры, то проста ня пускаюць: закон, кажуць, такі ёсьць — дзяўчат у гасьцініцу ня пускаць. Куды-ж мужычку пусьцяць.

{{Водступ|2|em}}Сланяюся па горадзе, як Марка па пекле, толькі Марку было горача, а тут мароз проста лёдам абкладае. І нікога ня знаю і гораду ня знаю. Баюся, што заарыштуюць мяне і даручэньне загіне. Ад гэтых думак мне і пацяплела трохі, але не надоўга.

{{Водступ|2|em}}— Ну, братва, у мяне ўжо і пад пахамі мокра.

{{Водступ|2|em}}— Бадзяючыся так, — казала далей Надзя, — я наткнулася на поліцэйскі пост. Зышоў з месца той груган, падышоў да мяне, прыгледзеўся, але не зачапіў. Я рванула ў бок, доўга бадзялася, і, трасца яго ведае, зноў наткнулася на гэты пост, а, здаецца, ішла зусім у іншы бок. Поліцыянт многазычна кашлянуў, затрымаў мяне, паглядзеў дакуманты, спытаў, чаго прыехала.

{{Водступ|2|em}}Я расказала, што прывезла з маёнтку пасылку для панічоў, што вучацца ў горадзе, але вось на поезд спазьнілася, а ў гасьцініцу ня пускаюць.

{{Водступ|2|em}}Засьмяяўся гад ды кажа:&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d59nsmow6oofgxyya5k584yzuu5vx8q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/50</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121183</id>
    <revision>
      <id>281911</id>
      <timestamp>2026-04-15T11:48:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}— Ну, дык пойдзем да мяне начаваць — зараз прыдзе мая зьмена.  {{Водступ|2|em}}Мяне так напалохаў пусты і блудны горад, я так перадрыжэла і змучылася, што рада была поліцэйскаму і зусім спакойна, як з добра знаёмым, гутарыла. Аднак, пасьля яго пр...»</comment>
      <origin>281911</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2813" sha1="6dsj50xdnozn68uu93ahxvnqz8ma9n9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}— Ну, дык пойдзем да мяне начаваць — зараз прыдзе мая зьмена.

{{Водступ|2|em}}Мяне так напалохаў пусты і блудны горад, я так перадрыжэла і змучылася, што рада была поліцэйскаму і зусім спакойна, як з добра знаёмым, гутарыла. Аднак, пасьля яго прапановы дала наўцекача.

{{Водступ|2|em}}— І дурная. А я-б пашоў.

{{Водступ|2|em}}— Ды ён цябе і не прасіў-бы.

{{Водступ|2|em}}— Ціхаце, хай яна расказвае. Толькі больш Надзя выдумляй, цікавей будзе, а, значыць, менш макрата будзе дакучаць.

{{Водступ|2|em}}— Ды яно так і не раскажаш, як было. Вось пахадзіла я яшчэ крыху, чую, што калею проста, рукі і ногі адубелі — ды і ўсё. Знаю, што ня вытрываю да дня, а тут галоўнае, што паперыну трэба перадаць. І, ведаеце, рашыла я пайсьці да яго, але зноў бяда — не магу найсьці, ажно плачу, што згубіла поліцыянта. Урэшце, тыц з-за вугла, ідзе мой збавіцель са зьмены. Ну, і пашлі разам. Ідучы так з ім побач і ўяўляючы сабе, што хутка буду ў цёплым кутку, дзе сагрэюся, першы раз у жыцьці поліцыянт мне выдаўся як і ўсе людзі, а то яны ўсе ў вачох маіх былі зьлеплены з нянавісьці, прадажнасьці, крывадушнасьці — ну, адным словам, з усяго, што ёсьць горшага на сьвеце. Пэўне-ж, ня ўсе, але гэты быў такі.

{{Водступ|2|em}}У яго халасьцяцкай каморцы было цёпла і даволі прытульна. Перакідаліся непатрэбнымі пустымі словамі. Прасіў мяне зьняць паліто. Я адмовілася, бо, самі ведаеце, што я дзяўчына ніштавата — ну, вось я ведала, што вы з гэтым згодзіцеся — дык, бачыце, не хацела яму надта паказвацца. Але-ж гэта мяне не аберагло ад Наступу. Спачатку загадаў, пасьля стаў прасіць, маліць, на&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6dsj50xdnozn68uu93ahxvnqz8ma9n9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/51</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121184</id>
    <revision>
      <id>281912</id>
      <timestamp>2026-04-15T11:50:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «каленях поўзаць. Я адгаварвалася так, каб выйграць больш часу. Урэшце, змучыўся, гад, і даў мне квадранец часу надумацца. Я як пачала думаць, дык і здрамнула — ведама, змучана, галодная, напужаная.  {{Водступ|2|em}}Раптам чую — аблапіў і на ложак валоча. Я ў гв...»</comment>
      <origin>281912</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2813" sha1="nvdsrmrut16n5oaqqeoehm0koowkg60" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;каленях поўзаць. Я адгаварвалася так, каб выйграць больш часу. Урэшце, змучыўся, гад, і даў мне квадранец часу надумацца. Я як пачала думаць, дык і здрамнула — ведама, змучана, галодная, напужаная.

{{Водступ|2|em}}Раптам чую — аблапіў і на ложак валоча. Я ў гвалт, —  не памагае. Маўчы, кажа, бо заб‘ю і рэвольвэр выняў. А мне яшчэ горш страх, бо тую паперыну я ўкруціла ў кашулю ды запіхнула ў панталёны.

{{Водступ|2|em}}— Ну, што-ж, кажу, калі такі храбры, дык не пярэчу, толькі папераджаю, што папраўдзе прыехала я ў горад, каб лячыцца ад заразнай хваробы, ад сыфілісу. Ух, і зазлаваўся-ж ён, калі штурхне мяне і стаў проста гонам гнаць з хаты...

{{Водступ|2|em}}— На дварэ ўжо было зусім відна; хутка я нашла яўку і ўсё ў парадку.

{{Водступ|2|em}}Сярод сабраўшыхся адбыўся жартаўлівы абмен думак аб здарэньні т.&amp;nbsp;Надзі. Аднак усіх моцна непакоіла, чаму ня прыходзе сакратар.

{{Водступ|2|em}}— Бо хоча, каб я вам яшчэ збаяў аб сваім выпадку, — сказаў Паўла.—Вёз я раз парадачны пачок лістовак, завінуты ў сінюю паперыну. Пачок выглядаў, быццам там бялізна, вопратка ці якая іншая трасца. Аднак, на вакзале клюнуў мяне шпег; я хутчэй ускочыў у вагон, завінуў пачок у газэту і палажыў на першую лепшую лаўку, а сам пашоў далей, паліто пад бок, лёг і ня лыс.

{{Водступ|2|em}}Праз якісь час навярнула ў вагон шпегаў і поліцыі— шукалі, правяралі, паролі і напала на іх курыная сьлепата — пачок той не чапнулі, не зьвярнулі ўвагі, бо ён быў у белай паперы. Усё-такі шпегаўё ў вагоне асталося, і цягнік рушыў у дарогу.

{{Водступ|2|em}}Перад аднэй з астановак падняўся ў нашым вагоне гармідар.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nvdsrmrut16n5oaqqeoehm0koowkg60</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/52</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121185</id>
    <revision>
      <id>281913</id>
      <timestamp>2026-04-15T11:51:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Аказалася, што, апрача шпегаў, ехаў у гэтым вагоне і злодзей, які рашыў украсьці мой пачок, але, каб зьмяніць яго выгляд, дык абдзёр газэту — і рушыў да выхаду.  {{Водступ|2|em}}А тут яго шпегі цап-царап, аддай комуністычныя адозвы. Пэўне ўпяклі х...»</comment>
      <origin>281913</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1072" sha1="1oizpfjo6rn76hnbyp0iggzpuprf12t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Аказалася, што, апрача шпегаў, ехаў у гэтым вагоне і злодзей, які рашыў украсьці мой пачок, але, каб зьмяніць яго выгляд, дык абдзёр газэту — і рушыў да выхаду.

{{Водступ|2|em}}А тут яго шпегі цап-царап, аддай комуністычныя адозвы. Пэўне ўпяклі хлапца на 3—4 гады турмы, бо не дакажаць-жа ён, што не вярблюд.

{{Водступ|2|em}}Сакратар усё-ткі прышоў на пасяджэньне і таксама да нітачкі мокры, бо хадзіў па вуліцах, каб аставіць шпега, які прыліп быў да яго.

{{Водступ|2|em}}Дождж ня ўціхаў, аднак гэта не перашкодзіла камітэту працягнуць пасяджэньне да першых пеўняў.

{{накіравальная рыса|5em}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1oizpfjo6rn76hnbyp0iggzpuprf12t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/53</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121186</id>
    <revision>
      <id>281914</id>
      <timestamp>2026-04-15T11:53:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{ц|''КРЫВАВАЯ ЛЕТАІІІСЬ''|памер=120%}}  {{ц|''(Пісьмо ў Сав. Беларусь)''}}  {{Водступ|2|em}}Я, працоўны гарун, празваны панамі хамам, быдлам, скатаваны панскімі папіхачамі, пішу з пекла іхняга панаваньня да цябе, браце, волата працы, уладара волі, збаўцы падняволеных...»</comment>
      <origin>281914</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2171" sha1="iz8wb9curng8srge0vagjl2qmv9la03" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{ц|''КРЫВАВАЯ ЛЕТАІІІСЬ''|памер=120%}}

{{ц|''(Пісьмо ў Сав. Беларусь)''}}

{{Водступ|2|em}}Я, працоўны гарун, празваны панамі хамам, быдлам, скатаваны панскімі папіхачамі, пішу з пекла іхняга панаваньня да цябе, браце, волата працы, уладара волі, збаўцы падняволеных. Пішу, затачыўшыся ў заняхаены, заняпаўшы куток, каб далей ад панскага каршуновага вока, пішу з болем балючым, жалем жаласным, бы прысуджаны на сьмерць.

{{Водступ|2|em}}Знаю я, што пісьмо гэта навядзе на мяне страшныя кары, бо ў нас, браце, нават і думаць аб волі нельга, але я пагарджаю іхнія пагрозы, — мне нечага губіць, — запрацаванае крывавым мазалём, маё здароўе, маю душу — усё панамі зрабавана, стаптана; засталіся мае раны і страшная помста; хай гэта бяруць — сілком ім аддам.

{{Водступ|2|em}}Пішу сваёй мучальніцкай кроўю, укладаючы ў кожнае слова, радок, пракляцьце раба, помсту пакрыўджанага, мальбу катаванага.

{{Водступ|2|em}}Бо не магу-ж я ані ўціхамірыцца, ані забыцца, дараваць тых нябывалых зьдзекаў чалавека над чалавекам, таго прагавітага павуковага крывасмоктаньня і прыгняценьня над працоўным. Гутарка пана — то посьвіст нагайкі, ласка пана — вастрожная поліўка, дабро пана — таптаньне нашай руні, пралескаў, курганных кветак.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>iz8wb9curng8srge0vagjl2qmv9la03</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>281915</id>
      <parentid>281914</parentid>
      <timestamp>2026-04-15T11:53:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>281915</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2169" sha1="t6zm8jjzcvv9kweplth1ydsym3fh5my" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{ц|''КРЫВАВАЯ ЛЕТАПІСЬ''|памер=120%}}

{{ц|''(Пісьмо ў Сав. Беларусь)''}}

{{Водступ|2|em}}Я, працоўны гарун, празваны панамі хамам, быдлам, скатаваны панскімі папіхачамі, пішу з пекла іхняга панаваньня да цябе, браце, волата працы, уладара волі, збаўцы падняволеных. Пішу, затачыўшыся ў заняхаены, заняпаўшы куток, каб далей ад панскага каршуновага вока, пішу з болем балючым, жалем жаласным, бы прысуджаны на сьмерць.

{{Водступ|2|em}}Знаю я, што пісьмо гэта навядзе на мяне страшныя кары, бо ў нас, браце, нават і думаць аб волі нельга, але я пагарджаю іхнія пагрозы, — мне нечага губіць, — запрацаванае крывавым мазалём, маё здароўе, маю душу — усё панамі зрабавана, стаптана; засталіся мае раны і страшная помста; хай гэта бяруць — сілком ім аддам.

{{Водступ|2|em}}Пішу сваёй мучальніцкай кроўю, укладаючы ў кожнае слова, радок, пракляцьце раба, помсту пакрыўджанага, мальбу катаванага.

{{Водступ|2|em}}Бо не магу-ж я ані ўціхамірыцца, ані забыцца, дараваць тых нябывалых зьдзекаў чалавека над чалавекам, таго прагавітага павуковага крывасмоктаньня і прыгняценьня над працоўным. Гутарка пана — то посьвіст нагайкі, ласка пана — вастрожная поліўка, дабро пана — таптаньне нашай руні, пралескаў, курганных кветак.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t6zm8jjzcvv9kweplth1ydsym3fh5my</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf/54</title>
    <ns>104</ns>
    <id>121187</id>
    <revision>
      <id>281916</id>
      <timestamp>2026-04-15T11:56:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Нас тут катуюць і ненавідзяць ня толькі за тое, што мы працоўныя, але і за тое, што мы беларусы. Мы аблутаны хітрымі панскімі сеткамі, адурманены ксяндзоўскімі і папоўскімі кадзідламі, якія засланяюць сьвятло; мы пагразьлі ў дрыгве панскай...»</comment>
      <origin>281916</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2994" sha1="bu65y3mxkkb7esaen58cb6s0x5f1g2h" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Нас тут катуюць і ненавідзяць ня толькі за тое, што мы працоўныя, але і за тое, што мы беларусы. Мы аблутаны хітрымі панскімі сеткамі, адурманены ксяндзоўскімі і папоўскімі кадзідламі, якія засланяюць сьвятло; мы пагразьлі ў дрыгве панскай распусты і злачынства. Дыхнуць нам трудна, радачкі ня можам даць і ня жывём, а галадаем бязупынна, гібеем бясслаўна.

{{Водступ|2|em}}І праклінаем мы гэткае жыцьцё месяц, год, але, браце мілы, ня можам-жа мы пакутаваць гэтак ліхія стагодзьдзі. Трэба-ж нам дзетак вучыць, каб ня былі невукамі, сьляпымі кратамі, каб ня былі пакорнымі служкамі паноў, а дзе-ж іх вучыць, калі школ не даюць, да вышэйшых навук не дапушчаюць. Хочам-жа мы даведацца, як людзі жывуць на шырокім сьвеце, дазнацца, як дайсьці да лепшай долі, дык-жа нас за гэта гнояць па цямніцах, у цемру загоўтываюць. А каму ня міла смачней зьесьці, чысьцей апрануцца, але-ж у гэтым не ўзрасьці нам, бо падаткі душаць неміласэрна, бо з падаткаў гэтых разьядаецца і дужэе наш вораг — пан.

{{Водступ|2|em}}Вось, браце, дазволь выліць усю душу; так яно ўсё непаўстрымана, навалай набалеўшай коціцца, выступае на сьвет, на сорам для людзей, што дапусьціліся да такога безладу, да дзікасьці.

{{Водступ|2|em}}Хачу табе, браце, апісаць адзін выпадак, які здарыўся ў нас у дзень звальненьня сялян ад паншчыны. У гэты памятны дзень мы як-бы пробавалі сьвяткаваць і бадай усе гаспадары былі дома. Ажно прыбягаюць да нас пастухі і кажуць, што прышоў пан з каморнікам на нашы шнуры і ўпоперак іх праводзіць мяжу. Сунуліся мы барзьдзей усе на поле і пытаем пана, што ён робіць на нашай зямлі. Слухаем і з трывогі нічога ня чуем, ня цямім, і ўсім нам здаецца, быццам ён кажа,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bu65y3mxkkb7esaen58cb6s0x5f1g2h</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>