Вікікрыніцы bewikisource https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікікрыніцы Размовы пра Вікікрыніцы Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Аўтар Размовы пра аўтара Старонка Размовы пра старонку Індэкс Размовы пра індэкс TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk 104 120503 282098 281814 2026-04-20T08:21:14Z Gabix 3485 282098 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— А як-жа сынку?... Я-ж так ахрышчана і век пражыла Афрасіняй. {{Водступ|2|em}}— Ды яно-то так, але туды {{Абмылка|усё-ж|ўсё-ж}} ткі не выпадае, у іх там, бачыш, царкоўных наіменьняў няма. А тут раптам маеш табе «Афрасіньня». {{Водступ|2|em}}— Ну, дык як-жа? {{Водступ|2|em}}— Найперш ліст трэба кончыць па іхнаму: няхай жыве рэволюцыя, далоў паноў! А заместа Афрасіня можна: Зарніца, Воля, Акцябрына... Выбірай якую хочаш. {{Водступ|2|em}}— Або сынку, каб-жа не сьмяяліся яны толькі. Як-жа гэта на старасьці гадоў ды мяняць... {{Водступ|2|em}}— Ат! Я ведаю, што кажу! {{Водступ|2|em}}— Ну, дык падпішы: Зарніца Мерыносік. {{накіравальная рыса|5em}}<noinclude></noinclude> gpv824aowmtkx5fzwryjrrzxrjhg8rv 104 121172 282099 281899 2026-04-20T08:22:32Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 282099 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Тут было шмат зацішней ад ветру і далей ад вока ліхадзея. {{Водступ|2|em}}Пятрусь выняў сьцяг з-за пазухі, разгарнуў, прышыкаваў і чакаў, калі таварышы падымуць крык. Раптам тут-жа пачуў шагі. Бардзей схаваўшы сьцяг, выглянуў на пляц — да будкі ішоў поліцыянт. Няўжо згледзеў? Што рабіць? Уцякаць, — значыць, выдаць сябе і сьцягу не павесіць, аставацца — затрымае, як злодзея, а там знойдуць сьцяг і пяць-шэсьць гадоў катаргі. Э, а можа ён так сабе, за малым інтарэсам, ці якая трасца. {{Водступ|2|em}}Поліцыянт падышоў да будкі, акурат зайшоў з таго боку, дзе стаяў Пятрусь, бо туды не даходзіў сівер, сеў на прылавак і супакоіўся. {{Водступ|2|em}}Разумеецца, Пятрусь вельмі {{Абмылка|асьцярожа|асьцярожна}} адступіў на процілежны бокі апынуўся на самым подзьмуху, на самай сьцюжы. Ён і злаваўся і чартыхаўся, але становішча ад гэтага ня лепшала, а тут, як на бяду, і таварышы ніяк не выручаюць, ня крычаць на суседняй вуліцы, каб яны струхнелі. Мароз стаў даходзіць да касьцей, данімае ўсе горш, аднак, ані крануцца, ані патопаць — хоць ты гвалт крычы. {{Водступ|2|em}}І трудна Пятрусю было манэўраваць паміж марозам і поліцыянтам. Першы здаў свае позыцыі вялікі палец на правай назе, — раптам быццам яго зусім ня стала. {{Водступ|2|em}}— Опортуністы, шальмец, — падумаў Пятрусь. {{Водступ|2|em}}Ну, але гэта глупства, трэба гартавацца. Калі паддаківаць нейкім дурным адросткам, як пальцы, ды яшчэ на назе, дык і рэволюцыі ніколі ня зробіш. {{Водступ|2|em}}Пры думцы аб рэволюцыі затахкала бадзёра сэрца Пятруся, цяплыня пацякла ў адубеўшыя рукі і ногі. {{Водступ|2|em}}Эх, каб хутчэй, вось будзе радасьць! Мяжу праклятую раскідаем і Заходняя з Усходняй — давай {{перанос-пачатак|п=абы|к=мацца}}<noinclude></noinclude> m5zxhksl9iii5pllc3lcsugnjgrn2xh 104 121177 282100 281904 2026-04-20T08:23:06Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 282100 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=абы|к=мацца}}. Пятрусь ад захапленьня чуць ня крыкнуў, ён прыціснуў да грудзей паліто, дзе ляжаў захованы чырвоны сьцяг. {{Водступ|2|em}}Але што радавала Пятруся, то было непакоем для поліцыянта. Радыёперадача комсамольца ўскалыхнула радыёпрыёмнік панскага паслугача — ён кашлянуў, заварушыўся, замармытаў. {{Водступ|2|em}}У гэты час на суседняй вуліцы падняўся гармідар — ура, значыць выручаюць. Пятрусь нарыхтаваўся выканаць сваё заданьне. {{Водступ|2|em}}— Курва ваша маць, — вылаяўся поліцыянт і ані з месца. {{Водступ|2|em}}— Ну і стварэньне ўдалося на маю галаву, ён хоча мяне замарозіць, — трывожыўся ў думках Пятрусь і з напружаньнем чакаў. {{Водступ|2|em}}Поліцыянт сядзеў каменем. {{Водступ|2|em}}Становішча горшала. Сьцюжу ўжо трудна было пераносіць. Празябнутае цела дрыжэла, як у трасцы. Пятрусь ужо ня так адчуваў вастрату холаду ў нагах, вушах, затое дакучала тупая боль ва ўсім організьме, калацілася ўсё ў сярэдзіне. {{Водступ|2|em}}Думкі цяклі абрывіста, сонна. {{Водступ|2|em}}— Мушу павесіць сьцяг. Трудна. Тым больш мушу. А калі ён не адыйдзе? Задушу. І то праўда, пакончу з сабачым сынам. {{Водступ|2|em}}Рашыў так Пятрусь, але тут-жа ўспомніў, што яго левая рука яшчэ ня мае нормальнага ўладаньня; нядаўна вырваўся ён з капцюроў дэфэнзывы, дзе закладалі яму патроны між пальцаў і падвешвалі на руках— вось чаму пальцы, як адубеўшыя, і рука ные. {{Водступ|2|em}}Зноў усплылі вобразы будучай рэволюцыі, вобразы павабныя, захапляючыя, радасныя.<noinclude></noinclude> 5r8vm05vwcxnpj77hxnt2jsd7yeaw09 104 121178 282101 281905 2026-04-20T08:23:56Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 282101 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Вось калі разыйдзецца душа, вось калі размахнецца рука. {{Водступ|2|em}}У гэтым доме будзе рэўваенсавет, а ў тым касьцёле рабочы клюб, тут будзем... {{Водступ|2|em}}— Няхай жыве комуністычная партыя! {{Водступ|2|em}}— Няхай жыве соцыялістычная рэволюцыя! {{Водступ|2|em}}— Ха-ха-ха... {{Водступ|2|em}}Слухаў Пятрусь гэтыя раптоўныя выкрыкі і ня верыў. Альбо ён сьпіць, альбо стаў замярзаць і вось яму выдаецца. Не, выразна чуе. Зашаматаўся і поліцыянт— рупным шагам вышаў на пляц. {{Водступ|2|em}}Аказалася, што п‘яная „залатая“ моладзь чытала намазаныя лёзунгі і забаўлялася. {{Водступ|2|em}}Згледзеўшы поліцыянта, пачала з яго кпіць і наругацца, той за імі, яны кінуліся няпэўным п‘яным шагам наўцекача. {{Водступ|2|em}}Добра! {{Водступ|2|em}}Мігам Пятрусь ускочыў на ліхтар, умацаваў на самай гары чырвоны сьцяг, ну і рушыў дамоў. {{накіравальная рыса|5em}} {{Водступ|2|em}}Лістоўкі і надпісі да дня былі зьнішчаны, але сьцяг вісеў. Ён быў умацаваны вышэй лямпы ў цемнаце, дык яго і не заўважылі. {{Водступ|2|em}}Раніцой першы згледзеў сьцяг рабочы праз вакно сутарэньня. Дзень выпаў сьвяточны, на працу ня трэба было ісьці, дзеля таго і спаў да сьвітаньня. Згледзеўшы, прыліп да шкла і чытаў: {{Водступ|2|em}}— Няхай жыве Са-вец-кая Бе-ла-русь... Ура! Наша бярэ! {{Водступ|2|em}}І, зрэпіўшы свайго сямігадовага хлапчука, пасадзіў на падаконьнік і, торкаючы пальцам у бок сьцягу, казаў: {{Водступ|2|em}}— Глядзі, падшыванец, гэта нашае... глядзі і памятай... Ды вуньдзека. Куды глядзіш...<noinclude></noinclude> t8k5p9nbstqstno830l003fn9kuioha 104 121179 282102 281906 2026-04-20T08:25:02Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 282102 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Але хлапчук ня мог уцяміць у чым рэч, углядаўся на ўсе бакі і нерастаропна круціў галоўкай. {{Водступ|2|em}}— Дурная асталопіна, зазлаваўся рабочы і, кінуўшы хлапца, выбег на двор, каб паведаміць сваю братву. {{Водступ|2|em}}На мансардзе жыў безработны інтэлігэнт пэпээсавец. Галоднаму ня вельмі сьпіцца. Без зацікаўленасьці прачытаў. {{Водступ|2|em}}Няхай жыве Савецкая Беларусь. Ну, каб яшчэ Савецкая Польшча, дык куды-б ні ішло, мог-бы прыстроіцца, але Савецкая ды яшчэ Беларусь, — гэта хамскае хамства. Фі... {{Водступ|2|em}}На другім паверсе дэвотка зьбіралася ў касьцёл, падышла да вакна, каб перажагнацца перад дзенным сьветам, і замерла. {{Водступ|2|em}}— Вшэлькі дух пана бога хвалі! Няхай жыве... Езус-Мар‘я... Савецкая... Матачка найсьвеншая... Цьфу, паскуцтва... Беларусь. Канец сьвету! {{Водступ|2|em}}На першым паверсе ўстаў за сваёю патрэбаю дамаўласьнік, ён-жа і прамысловец. Зірнуўшы ў вакно, ахнуў, бо прачытаў: {{Водступ|2|em}}— Няхай жыве Савецкая Беларусь! Гвалт! Поліцыя! {{Водступ|2|em}}Але поліцыі ня трэба было клікаць, яна круцілася каля слупа, разганяла народ, які зьбіраўся з усіх бакоў. {{Водступ|2|em}}Чырвоны сьцяг прыцягваў тых, каго радаваў, захопліваў, цікавіў, злаваў; асабліва інтрыгавала тое, што сьцяг вісіць на слупе, а поліцыя ня зьнімае. {{Водступ|2|em}}Аказалася, што да сьцягу была прымацавана самая сапраўдная бомба, а ўнізе на слупе прыклеена картка з надпісам: Ня зьнімай, бо ўзарве, а хто зьніме — куля ў лоб. {{Водступ|2|em}}Баяцца поліцыянты — з комуністымі ня жарты. {{Водступ|2|em}}Скандал. {{Водступ|2|em}}А народ валам верне. {{Водступ|2|em}}Прымчаў старшы пшэдоўнік, завалтузіўся, запеніўся<noinclude></noinclude> chce8c7qqwinirjwm2sic14pjhto4fv 104 121180 282103 281908 2026-04-20T08:25:40Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 282103 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Зд‘ёнць, курва ваша маць! — гыркнуў на першага папаўшагася поліцыянта. Пабялеў той, дрыжыць, ну, але служба ня дружба — палез. Крэкча, а лезе, а як дабраўся да верху, нехта з натоўпу калі крыкне: {{Водступ|2|em}}— Уцякайце, бо ўзарвець! {{Водступ|2|em}}Народ, давячы адзін аднаго, падаўся ў бакі, а поліцыянт — шусь на ніз пад агульны рогат сабраўшыхся. {{Водступ|2|em}}— Дазвольце мне. Я ў міг зьніму. Як плюнуць, вызваўся адзін хлапец ахвотнікам з натоўпу. {{Водступ|2|em}}Чаму-ж бы мелі яму не дазволіць. Зразумела, што як мага трэба хутчэй канчаць гэтую нябывалую прыкрую гісторыю. {{Водступ|2|em}}Доўга хлопец лез па сьцяг, відаць ня сьпешна яму было. Поліцыянты яго падганяюць, а ён іх к чортавай мацеры пасылае. Калі-ж поліцыянты сталі больш рашуча налягаць, дык хлапец, седзячы на слупе, павёў перагаворы з імі наконт цаны свайго жыцьця і платы, калі ўдасца яму шчасьліва зьняць сьцяг. Надурыўшы галаву пшэдоўніку, хлапец, урэшце, дагаварыўся, памалюсеньку зьняў сьцяг, спусьціўся да долу. {{Водступ|2|em}}Поліцыянты да яго, але ён у той-жа момант кінуў бомбу ім у ногі. Поліцыянты расступіліся, зьмяшаліся, захінаючыся ад узрыву бомбы. Толькі-ж узрыву ніякага ня было, бо бомба была пустая. {{Водступ|2|em}}Тым часам чырвоны сьцяг ужо лунаў над галовамі згрудзіўшагася народу. Поліцыя ткнулася, але ня туды тое: зьнітаваныя рады рабочых не дапусьцілі да сьцягу. {{Водступ|2|em}}Стала ясным, што бяз коннае поліцыі ні гугу ня зробіш, а калі гэткая прыскакала, дык дэмонстранты ўжо ішлі стройнымі радамі і пелі Інтэрнацыянал. {{Водступ|2|em}}Шмат было пабітых, арыштаваных... {{Водступ|2|em}}Аднак, не адабралі чырвонага сьцягу. {{накіравальная рыса|5em}}<noinclude></noinclude> bamxs6fmp5th02k43qj6uh9snwy8dmh 104 121181 282104 281909 2026-04-20T08:26:33Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 282104 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{ц|''МОКРАЕ ПАСЯДЖЭНЬНЕ''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Жнівень быў цёплы, вечарамі толькі халадала. Сухмень трываў ужо колькі тыдняў. Для комуністычнай організацыі аднаго з гарадоў З. Беларусі гэта было наруку, бо, з прычыны таго, што за партыйнымі кватэрамі сачыла дэфэнзыва, зьбіраліся пад адкрытым небам. {{Водступ|2|em}}Гарадзкому камітэту трэба было абгаварыць адно важнае пытаньне, — назначылі сходку ў садочку аднаго з таварышоў, над высокім абрывам. {{Водступ|2|em}}Як толькі пачало зьмяркацца, усе ўжо былі на азначаным месцы, — не хапала толькі сакратара, які мусіў зрабіць даклад па данаму пытаньню. {{Водступ|2|em}}Сядзелі і непакоіліся, ажно, урэшце, дачакаліся, толькі не сакратара, а супакойнага цёплага дожджыку, які абяцаўся ісьці дзень-другі. {{Водступ|2|em}}Перайсьці ў другое, больш зацішнае месца — сакратар ня знойдзе, сходка не адбудзецца, праца пацерпіць. Значыць, сядзі, чакай і мокні. {{Водступ|2|em}}Нехта завойкаў, што дождж палез за каўнер. Нехта праектаваў схадзіць па якую колечы пасьцілку, каб прыкрыцца. {{Водступ|2|em}}— Саромцеся вы! Што-ж там дожджык — глупства!— адазвалася т.&nbsp;Надзя. — Вось са мной раз быў выпадак... {{Водступ|2|em}}Усе прычапіліся, каб расказала. У падпольлі кожнае перажываньне таварыша так блізка і зразумела, быццам яго сам перажываеш.<noinclude></noinclude> mwmto7uiuvpe4jgkkpu6ikhfvy4t9u6 282105 282104 2026-04-20T08:26:47Z Gabix 3485 282105 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{ц|''МОКРАЕ ПАСЯДЖЭНЬНЕ''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Жнівень быў цёплы, вечарамі толькі халадала. Сухмень трываў ужо колькі тыдняў. Для комуністычнай організацыі аднаго з гарадоў З. Беларусі гэта было наруку, бо, з прычыны таго, што за партыйнымі кватэрамі сачыла дэфэнзыва, зьбіраліся пад адкрытым небам. {{Водступ|2|em}}Гарадзкому камітэту трэба было абгаварыць адно важнае пытаньне, — назначылі сходку ў садочку аднаго з таварышоў, над высокім абрывам. {{Водступ|2|em}}Як толькі пачало зьмяркацца, усе ўжо былі на азначаным месцы, — не хапала толькі сакратара, які мусіў зрабіць даклад па данаму пытаньню. {{Водступ|2|em}}Сядзелі і непакоіліся, ажно, урэшце, дачакаліся, толькі не сакратара, а супакойнага цёплага дожджыку, які абяцаўся ісьці дзень-другі. {{Водступ|2|em}}Перайсьці ў другое, больш зацішнае месца — сакратар ня знойдзе, сходка не адбудзецца, праца пацерпіць. Значыць, сядзі, чакай і мокні. {{Водступ|2|em}}Нехта завойкаў, што дождж палез за каўнер. Нехта праектаваў схадзіць па якую колечы пасьцілку, каб прыкрыцца. {{Водступ|2|em}}— Саромцеся вы! Што-ж там дожджык — глупства! — адазвалася т.&nbsp;Надзя. — Вось са мной раз быў выпадак... {{Водступ|2|em}}Усе прычапіліся, каб расказала. У падпольлі кожнае перажываньне таварыша так блізка і зразумела, быццам яго сам перажываеш.<noinclude></noinclude> jmki14nkszwcszi0w7n70wxftecbgqb 104 121182 282106 281910 2026-04-20T08:28:43Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 282106 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Слухайце-ж. Вазіла я ў наш цэнтр адну адказную важную паперыну, так што, як узяла я яе пад сваю апеку, дык яна стала ўсёй маёй увагай, усім маім жыцьцём. {{Водступ|2|em}}— Гэта дрэнна. Я заўсёды частку ўвагі астаўляю для шпегаў. {{Водступ|2|em}}— Не перапыняйце. Прыехала я ў горад, пашла на яўку і што-ж, спазьнілася. Было ўжо 11 гадзін, а можа і болей. Я, як вясковая дзяўчына — на вёсцы я тады жыла, — нічога дрэннага ня думаючы, пашла, каб дзе ў гасьцініцы падначаваць. Толькі-ж дарэмны турботы. Ня пускаюць. Я ў адну гасьцініцу, я ў другую, ані рады — то занятыя намяры, то проста ня пускаюць: закон, кажуць, такі ёсьць — дзяўчат у гасьцініцу ня пускаць. Куды-ж мужычку пусьцяць. {{Водступ|2|em}}Сланяюся па горадзе, як Марка па пекле, толькі Марку было горача, а тут мароз проста лёдам абкладае. І нікога ня знаю і гораду ня знаю. Баюся, што заарыштуюць мяне і даручэньне загіне. Ад гэтых думак мне і пацяплела трохі, але не надоўга. {{Водступ|2|em}}— Ну, братва, у мяне ўжо і пад пахамі мокра. {{Водступ|2|em}}— Бадзяючыся так, — казала далей Надзя, — я наткнулася на поліцэйскі пост. Зышоў з месца той груган, падышоў да мяне, прыгледзеўся, але не зачапіў. Я рванула ў бок, доўга бадзялася, і, трасца яго ведае, зноў наткнулася на гэты пост, а, здаецца, ішла зусім у іншы бок. Поліцыянт многазычна кашлянуў, затрымаў мяне, паглядзеў дакуманты, спытаў, чаго прыехала. {{Водступ|2|em}}Я расказала, што прывезла з маёнтку пасылку для панічоў, што вучацца ў горадзе, але вось на поезд спазьнілася, а ў гасьцініцу ня пускаюць. {{Водступ|2|em}}Засьмяяўся гад ды кажа:<noinclude></noinclude> lbhp4kbm1uyxxzjy83zg9h3l9y5m8dl 104 121183 282107 281911 2026-04-20T08:29:25Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 282107 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Ну, дык пойдзем да мяне начаваць — зараз прыдзе мая зьмена. {{Водступ|2|em}}Мяне так напалохаў пусты і блудны горад, я так перадрыжэла і змучылася, што рада была поліцэйскаму і зусім спакойна, як з добра знаёмым, гутарыла. Аднак, пасьля яго прапановы дала наўцекача. {{Водступ|2|em}}— І дурная. А я-б пашоў. {{Водступ|2|em}}— Ды ён цябе і не прасіў-бы. {{Водступ|2|em}}— Ціхаце, хай яна расказвае. Толькі больш Надзя выдумляй, цікавей будзе, а, значыць, менш макрата будзе дакучаць. {{Водступ|2|em}}— Ды яно так і не раскажаш, як было. Вось пахадзіла я яшчэ крыху, чую, што калею проста, рукі і ногі адубелі — ды і ўсё. Знаю, што ня вытрываю да дня, а тут галоўнае, што паперыну трэба перадаць. І, ведаеце, рашыла я пайсьці да яго, але зноў бяда — не магу найсьці, ажно плачу, што згубіла поліцыянта. Урэшце, тыц з-за вугла, ідзе мой збавіцель са зьмены. Ну, і пашлі разам. Ідучы так з ім побач і ўяўляючы сабе, што хутка буду ў цёплым кутку, дзе сагрэюся, першы раз у жыцьці поліцыянт мне выдаўся як і ўсе людзі, а то яны ўсе ў вачох маіх былі зьлеплены з нянавісьці, прадажнасьці, крывадушнасьці — ну, адным словам, з усяго, што ёсьць горшага на сьвеце. Пэўне-ж, ня ўсе, але гэты быў такі. {{Водступ|2|em}}У яго халасьцяцкай каморцы было цёпла і даволі прытульна. Перакідаліся непатрэбнымі пустымі словамі. Прасіў мяне зьняць паліто. Я адмовілася, бо, самі ведаеце, што я дзяўчына ніштавата — ну, вось я ведала, што вы з гэтым згодзіцеся — дык, бачыце, не хацела яму надта паказвацца. Але-ж гэта мяне не аберагло ад наступу. Спачатку загадаў, пасьля стаў прасіць, маліць, на<noinclude></noinclude> qfklrh79lz5c0mhbfll4il0c62sn3b3 104 121184 282108 281912 2026-04-20T08:30:22Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 282108 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>каленях поўзаць. Я адгаварвалася так, каб выйграць больш часу. Урэшце, змучыўся, гад, і даў мне квадранец часу надумацца. Я як пачала думаць, дык і здрамнула — ведама, змучана, галодная, напужаная. {{Водступ|2|em}}Раптам чую — аблапіў і на ложак валоча. Я ў гвалт, — не памагае. Маўчы, кажа, бо заб‘ю і рэвольвэр выняў. А мне яшчэ горш страх, бо тую паперыну я ўкруціла ў кашулю ды запіхнула ў панталёны. {{Водступ|2|em}}— Ну, што-ж, кажу, калі такі храбры, дык не пярэчу, толькі папераджаю, што папраўдзе прыехала я ў горад, каб лячыцца ад заразнай хваробы, ад сыфілісу. Ух, і зазлаваўся-ж ён, калі штурхне мяне і стаў проста гонам гнаць з хаты... {{Водступ|2|em}}— На дварэ ўжо было зусім відна; хутка я нашла яўку і ўсё ў парадку. {{Водступ|2|em}}Сярод сабраўшыхся адбыўся жартаўлівы абмен думак аб здарэньні т.&nbsp;Надзі. Аднак усіх моцна непакоіла, чаму ня прыходзе сакратар. {{Водступ|2|em}}— Бо хоча, каб я вам яшчэ збаяў аб сваім выпадку, — сказаў Паўла. — Вёз я раз парадачны пачок лістовак, завінуты ў сінюю паперыну. Пачок выглядаў, быццам там бялізна, вопратка ці якая іншая трасца. Аднак, на вакзале клюнуў мяне шпег; я хутчэй ускочыў у вагон, завінуў пачок у газэту і палажыў на першую лепшую лаўку, а сам пашоў далей, паліто пад бок, лёг і ня лыс. {{Водступ|2|em}}Праз якісь час навярнула ў вагон шпегаў і поліцыі — шукалі, правяралі, паролі і напала на іх курыная сьлепата — пачок той не чапнулі, не зьвярнулі ўвагі, бо ён быў у белай паперы. Усё-такі шпегаўё ў вагоне асталося, і цягнік рушыў у дарогу. {{Водступ|2|em}}Перад аднэй з астановак падняўся ў нашым вагоне гармідар.<noinclude></noinclude> bj4ofouavd3wmll4agkel70uet4sibl 104 121185 282109 281913 2026-04-20T08:30:47Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 282109 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Аказалася, што, апрача шпегаў, ехаў у гэтым вагоне і злодзей, які рашыў украсьці мой пачок, але, каб зьмяніць яго выгляд, дык абдзёр газэту — і рушыў да выхаду. {{Водступ|2|em}}А тут яго шпегі цап-царап, аддай комуністычныя адозвы. Пэўне ўпяклі хлапца на 3—4 гады турмы, бо не дакажаць-жа ён, што не вярблюд. {{Водступ|2|em}}Сакратар усё-ткі прышоў на пасяджэньне і таксама да нітачкі мокры, бо хадзіў па вуліцах, каб аставіць шпега, які прыліп быў да яго. {{Водступ|2|em}}Дождж ня ўціхаў, аднак гэта не перашкодзіла камітэту працягнуць пасяджэньне да першых пеўняў. {{накіравальная рыса|5em}}<noinclude></noinclude> q7iw5si5gcjsczy258q4ew0l7ftwgpj 104 121186 282110 281915 2026-04-20T08:31:42Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 282110 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{ц|''КРЫВАВАЯ ЛЕТАПІСЬ''|памер=120%}} {{ц|''(Пісьмо ў Сав. Беларусь)''}} {{Водступ|2|em}}Я, працоўны гарун, празваны панамі хамам, быдлам, скатаваны панскімі папіхачамі, пішу з пекла іхняга панаваньня да цябе, браце, волата працы, уладара волі, збаўцы падняволеных. Пішу, затачыўшыся ў заняхаены, заняпаўшы куток, каб далей ад панскага каршуновага вока, пішу з болем балючым, жалем жаласным, бы прысуджаны на сьмерць. {{Водступ|2|em}}Знаю я, што пісьмо гэта навядзе на мяне страшныя кары, бо ў нас, браце, нават і думаць аб волі нельга, але я пагарджаю іхнія пагрозы, — мне нечага губіць, — запрацаванае крывавым мазалём, маё здароўе, маю душу — усё панамі зрабавана, стаптана; засталіся мае раны і страшная помста; хай гэта бяруць — сілком ім аддам. {{Водступ|2|em}}Пішу сваёй мучальніцкай кроўю, укладаючы ў кожнае слова, радок, пракляцьце раба, помсту пакрыўджанага, мальбу катаванага. {{Водступ|2|em}}Бо не магу-ж я ані ўціхамірыцца, ані забыцца, дараваць тых нябывалых зьдзекаў чалавека над чалавекам, таго прагавітага павуковага крывасмоктаньня і прыгняценьня над працоўным. Гутарка пана — то посьвіст нагайкі, ласка пана — вастрожная поліўка, дабро пана — таптаньне нашай руні, пралескаў, курганных кветак.<noinclude></noinclude> rsotm23zu2n8jmzubygxveaerbi84pn 104 121187 282111 281916 2026-04-20T08:32:06Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 282111 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Нас тут катуюць і ненавідзяць ня толькі за тое, што мы працоўныя, але і за тое, што мы беларусы. Мы аблутаны хітрымі панскімі сеткамі, адурманены ксяндзоўскімі і папоўскімі кадзідламі, якія засланяюць сьвятло; мы пагразьлі ў дрыгве панскай распусты і злачынства. Дыхнуць нам трудна, радачкі ня можам даць і ня жывём, а галадаем бязупынна, гібеем бясслаўна. {{Водступ|2|em}}І праклінаем мы гэткае жыцьцё месяц, год, але, браце мілы, ня можам-жа мы пакутаваць гэтак ліхія стагодзьдзі. Трэба-ж нам дзетак вучыць, каб ня былі невукамі, сьляпымі кратамі, каб ня былі пакорнымі служкамі паноў, а дзе-ж іх вучыць, калі школ не даюць, да вышэйшых навук не дапушчаюць. Хочам-жа мы даведацца, як людзі жывуць на шырокім сьвеце, дазнацца, як дайсьці да лепшай долі, дык-жа нас за гэта гнояць па цямніцах, у цемру загоўтываюць. А каму ня міла смачней зьесьці, чысьцей апрануцца, але-ж у гэтым не ўзрасьці нам, бо падаткі душаць неміласэрна, бо з падаткаў гэтых разьядаецца і дужэе наш вораг — пан. {{Водступ|2|em}}Вось, браце, дазволь выліць усю душу; так яно ўсё непаўстрымана, навалай набалеўшай коціцца, выступае на сьвет, на сорам для людзей, што дапусьціліся да такога безладу, да дзікасьці. {{Водступ|2|em}}Хачу табе, браце, апісаць адзін выпадак, які здарыўся ў нас у дзень звальненьня сялян ад паншчыны. У гэты памятны дзень мы як-бы пробавалі сьвяткаваць і бадай усе гаспадары былі дома. Ажно прыбягаюць да нас пастухі і кажуць, што прышоў пан з каморнікам на нашы шнуры і ўпоперак іх праводзіць мяжу. Сунуліся мы барзьдзей усе на поле і пытаем пана, што ён робіць на нашай зямлі. Слухаем і з трывогі нічога ня чуем, ня цямім, і ўсім нам здаецца, быццам ён кажа,<noinclude></noinclude> 0htplwcyc8hs0qs7frq2tgoczkwfuy8 104 121190 282112 281919 2026-04-20T08:32:37Z Gabix 3485 /* Вычытаная */ 282112 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gabix" /></noinclude>што дагледзеў у старых плянах тут сваю ўласнасьць і цяпер прышоў забраць яе, а калі нам гэта не да ўспадобы, дык можам падаваць на суд. А мы ўжо знаем, як з панам судзіцца — усё прасудзіш і пасядзіш яшчэ за гэта, як добра кажуць: за маё жыта ды ў мяне набіта. Вось кожнаму з нас так і ёкнула ў сярэдзіне, нядобрае мы пачулі. Шкада нам зямелькі стала, так шкада, што неяк і сьвет стаў няміл; здрантвеў я ўвесь, у вачох пацямнела, ды кажу да грамады пачарнеўшых, хмарных сялян. Браточкі, кажу, цяпер такі час, што мы павінны зямлю адбіраць, а ня то, каб у нас апошні загон урэзалі. Не дамо зямлі! {{Водступ|2|em}}— Не дамо зямлі! — гукнулі дружна ўсё. Спудзіўся пан гэтых рашучых галасоў, пасінеў, як пуп курыны, абцёр з тоўстага карку пот ды заківаўся ў бок свайго двара. Хацелі ўжо і мы ісьці дамоў, як наш Цімох затрымаў усіх ды кажа: „Бачыце, ня толькі шнуром, але і нашай вёсцы не ўцалець. Гляньце, як каморнік навёў сваю трохножную трубу, акурат на сярэдзіну вёскі“. {{Водступ|2|em}}Аж у нас мароз па скуры пабег — чаго толькі ў нас ня бывае, апрача дабра. Вось мы і прысталі да каморніка сьпярша ласкай, а пасьля кажам: „адвярні трубу, а то дрэнна будзе“. А ён сабе хоць-бы што, рагоча, у бокі ўзяўшыся. Тут я зноў ня стрываў, а мне маладзейшыя памаглі. Трах, трах і ад трубы ды яе ног толькі шчэпкі засталіся, а каморнік пяткамі замігцеў. {{Водступ|2|em}}Праз якісь час наляцела на нашу вёску чорная груганьнё — польскія поліцэйскія, ды давай падрад у кожнай хаце зьбіваць народ. Цяжка мне аб гэтым пісаць, хай час крыху падлечыць душэўныя раны, мо‘ дажывём шчасьлівейшых часоў, асьвяцім тады памяць мучальнікаў, праклянём тады нашых катаў.<noinclude></noinclude> 0q3ynqx3ul2avu74zb0rtq1sh0q9hz1