Вікікрыніцы bewikisource https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікікрыніцы Размовы пра Вікікрыніцы Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Аўтар Размовы пра аўтара Старонка Размовы пра старонку Індэкс Размовы пра індэкс TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk 0 750 283061 238281 2026-04-27T17:59:03Z Gleb Leo 2440 283061 wikitext text/x-wiki {{disambig-be}} [[File:Macierzynstwo 1902.jpg|200px|right]] * [[Маці (Енка/Грышкевіч)|Маці]] (?) — верш [[Аўтар:Сімон Енка|Сімона Енкі]], пераклад [[Аўтар:Францішак Грышкевіч|Францішка Грышкевіча]]. * [[Маці (Нёманскі)|Маці]] (1924) — апавяданьне [[Аўтар:Янка Нёманскі|Янкі Нёманскага]]. * [[Маці (Лявонны)|Маці]] (1926) — верш [[Аўтар:Юрка Лявонны|Юркі Лявоннага]]. * [[Маці (Колас)|Маці]] (1928) — верш [[Аўтар:Якуб Колас|Якуба Коласа]]. * [[Маці (Кляшторны)|Маці]] (1929) — верш [[Аўтар:Тодар Кляшторны|Тодара Кляшторнага]]. * [[Маці (Маракоў)|Маці]] (?) — верш [[Аўтар:Валерый Маракоў|Валерыя Маракова]]. * [[Маці (Бядуля)|Маці]] — некалькі твораў [[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрака Бядулі]]. [[en:The Mother]] [[pl:Matka]] [[ru:Мать]] qs5xm7dz4dso6owxglfqp70bwyyg9ex 0 841 283139 271082 2026-04-28T07:39:14Z Gleb Leo 2440 283139 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = На сход! | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 29 кастрычніка 1918 году }} * [[Спадчына (1922)/I/На Сход!|На Сход!]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/I/На Сход|На Сход]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/1/На сход|На сход]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Беларус (газета)/1952/1/На сход|На сход]] // {{Fine|[[Беларус (газета)|Беларус]]. — 25 сакавіка 1952. — [[Беларус (газета)/1952/1|№1 (7)]]}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 2rgc3pth47d29qmhwv8wt68oj1lerih 0 858 283051 64325 2026-04-27T17:33:00Z Gleb Leo 2440 Замена старонкі на '{{Хутка выдаліць}}' 283051 wikitext text/x-wiki {{Хутка выдаліць}} 5a58xgldtyla00dynj7mf3nkple7a2j 0 942 283225 271109 2026-04-28T11:32:39Z Gleb Leo 2440 283225 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = О так! Я – пралетар!.. | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1924 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Безназоўнае (1925)/… О так!..|… О так!..]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/2/…О так! Я пролетар…|…О так! Я пролетар…]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Калосьсе (1935)/1935/4/О так! я — пролетар…|О так! я — пролетар…]] // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/4|Кніжка 4]]}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] mxbwb1a1922bg5lsh66ivfo34ahmvzv 0 1206 283150 271085 2026-04-28T07:42:49Z Gleb Leo 2440 283150 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Свайму народу | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 29 кастрычніка 1918 году }} * [[Swajmu Narodu]] // {{Fine|[[Hramadzianin (газета)|Hramadzianin]]. — 1919. — [[Hramadzianin (газета)/1919/7|№7]]}} * [[Спадчына (1922)/I/Свайму Народу|Свайму Народу]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/I/Свайму Народу|Свайму Народу]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/1/Свайму народу|Свайму народу]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] azntqtt16ioave9idkdomfig5pfm5a2 0 1442 283141 271083 2026-04-28T07:40:29Z Gleb Leo 2440 283141 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Час! | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 30 кастрычніка 1918 году }} * [[Спадчына (1922)/I/Час!..|Час!..]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/I/Час!|Час!]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/1/Час|Час]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 995d9559p3fqyz4ybo9juuq5gjxin73 0 2481 283163 271102 2026-04-28T07:48:07Z Gleb Leo 2440 283163 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Наша гаспадарка | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 7 лістапада 1918 году }} * [[Спадчына (1922)/III/Наша гаспадарка|Наша гаспадарка]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/III/Наша гаспадарка|Наша гаспадарка]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/1/Наша гаспадарка|Наша гаспадарка]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Баявая Ускалось (часопіс)/1949/2/Нашая гаспадарка|Нашая гаспадарка]] // {{Fine|[[Баявая ўскалось (часопіс)|Баявая Ускалось]]. — Сьнежань 1949. — [[Баявая ўскалось (часопіс)/1949/2|№2]]}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Санеты Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Творы, цэнзураваныя ў СССР]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 0m3uf9dtjtmo2uui0hwculdp9mi2aml 0 2568 283217 271106 2026-04-28T11:30:34Z Gleb Leo 2440 283217 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = У хорамах | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1918 год }} * [[Спадчына (1922)/II/У хорамах|У хорамах]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/II/У хорамах|У хорамах]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/1/У хорамах|У хорамах]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] slnud0n1dvl88hk1awszyjp56iirif0 0 5558 283303 271135 2026-04-28T11:52:55Z Gleb Leo 2440 283303 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = На сьмерць Сьцяпана Булата | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 9 жніўня 1921 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Безназоўнае (1925)/На сьмерць Сьцяпана Булата|На сьмерць Сьцяпана Булата]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/2/На сьмерць Сьцяпана Булата|На сьмерць Сьцяпана Булата]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/На сьмерць Сьцяпана Булата|На сьмерць Сьцяпана Булата]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Творы пра Сцяпана Булата]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 47coskifennqxpczkuh65xxu0dy4qpz 0 5601 283087 209792 2026-04-27T19:24:19Z Gleb Leo 2440 283087 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Пяць лыжак заціркі | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1912 год | сэкцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Наша Ніва (1906)/1912/30/Пяць лыжэк заціркі|Пяць лыжэк заціркі]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 26 (8) ліпня (юля) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/1912/30|№30]]}} * [[Наша Ніва (1906)/лацінка/1912/30/Piać łyžek zacirki|Piać łyžek zacirki]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Naša Niwa]]. — 26 (8) lipnia (jula) 1912. — [[Наша Ніва (1906)/лацінка/1912/30|№30]]}} * [[Зборнік «Нашай Нівы» (1912, кірыліца)/2/Пяць лыжэк заціркі|Пяць лыжэк заціркі]] // {{Fine|Зборнік „Нашай Нівы“. [[Зборнік «Нашай Нівы» (1912, кірыліца)/2|№ 2]]. Вільня: Друкарня М. Кухты, 1912}} * [[Zbornik «Našaj Niwy» (1912)/2/Piać łyžek zacirki|Piać łyžek zacirki]] // {{Fine|Zbornik „Našaj Niwy“. [[Zbornik «Našaj Niwy» (1912)/2|№ 2]]. Wilnia: Drukarnia M. Kuchty, 1912}} * [[На зачарованых гонях (1923)/Пяць лыжак заціркі|Пяць лыжак заціркі]] // {{Fine|[[На зачарованых гонях (1923)|На зачарованых гонях]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1923}} * [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/III/Б/Зьмітрок Бядуля/З ранейшых расказаў/Пяць лыжак заціркі|Пяць лыжак заціркі]] // {{Fine|Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры. [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/III|Выпуск III]] / склад. ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1927}} * [[На зачарованых гонях (1927)/Пяць лыжак заціркі|Пяць лыжак заціркі]] // {{Fine|[[На зачарованых гонях (1927)|На зачарованых гонях]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}} * [[На зачарованых гонях (1929)/Пяць лыжак заціркі|Пяць лыжак заціркі]] // {{Fine|[[На зачарованых гонях (1929)|На зачарованых гонях]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} * [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Пяць лыжак заціркі|Пяць лыжак заціркі]] // {{Fine|[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]. Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва БССР, 1947}} [[Катэгорыя:На зачарованых гонях]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 896cwindxph0scupc349p06psnxcnep 0 5603 283088 282002 2026-04-27T19:25:09Z Gleb Leo 2440 283088 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Малыя дрывасекі | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1912 або 1913 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Наша Ніва (1906)/1914/10/Малые дравасекі|Малые дравасекі]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 7 Марца 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/10|№10]]}} * [[На зачарованых гонях (1923)/Малыя дравасекі|Малыя дравасекі]] // {{Fine|[[На зачарованых гонях (1923)|На зачарованых гонях]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1923}} * [[На зачарованых гонях (1927)/Малыя дравасекі|Малыя дравасекі]] // {{Fine|[[На зачарованых гонях (1927)|На зачарованых гонях]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}} * [[На зачарованых гонях (1929)/Малыя дрывасекі|Малыя дрывасекі]] // {{Fine|[[На зачарованых гонях (1929)|На зачарованых гонях]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} * [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Малыя дрывасекі|Малыя дрывасекі]] // {{Fine|[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]. Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва БССР, 1947}} [[Катэгорыя:На зачарованых гонях]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 5rfybse4w44bbytngr4vwa6yg8qzh5j 0 6982 283131 271080 2026-04-28T07:36:53Z Gleb Leo 2440 283131 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Міжнародны гімн | аўтар = Эжэн Пацье | секцыя = Верш | арыгінал = [[:fr:L’Internationale|L’Internationale]] {{smaller|(1871)}} | пераклад = Янка Купала | папярэдні = | наступны = | год = 1921 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. Іншыя пераклады гэтага твора: [[Інтэрнацыянал]]. }} * [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/72/Міжнародны гымн|Міжнародны гымн]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 30 сакавіка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/72|№72 (1964)]]}} * [[Творы (Купала, 1930)/1/Міжнародны гімн|Міжнародны гімн]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/III/Міжнародны гімн|Міжнародны гімн]] // {{Fine|''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Пераклады Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Пераклады з французскай мовы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] sssly96deiuvtr44vcul8q0zz4qk9yd 10 9254 283048 282862 2026-04-27T17:28:44Z Gleb Leo 2440 283048 wikitext text/x-wiki <!-- Пішыце ў стужку пад гэтай палоскай --> ---- <div style="height:500px;overflow:auto;"> * {{Прапанаваны экспарт|Апавяданьні (Бядуля, 1926)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданьні (Бядуля, 1926)|Апавяданьні]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Абдзіраловіч і Барыка}} 25.04.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Навіна]]''. «[[Абдзіраловіч і Барыка]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Smyk biełaruski (1908)}} 24.04.2026 ''[[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Symon Reŭka s pad Barysowa]]''. «[[Smyk biełaruski (1908)|Smyk biełaruski]]», 1908 * {{Прапанаваны экспарт|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)}} 23.04.2026 ''[[Аўтар:Сяргей Паўловіч|Сяргей Паўловіч]]''. «[[Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|На зачарованых гонях (1927)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[На зачарованых гонях (1927)|На зачарованых гонях]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Рэволюцыйным шляхам (1928)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Рэволюцыйным шляхам (1928)|Рэволюцыйным шляхам]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Над ракою Арэсай (1933)}} 12.04.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Над ракою Арэсай (1933)|Над ракою Арэсай]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Вогнішча барацьбы (1930)}} 08.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Вогнішча барацьбы (1930)|Вогнішча барацьбы]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка}} 04.04.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка|З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)}} 03.04.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімер Сваяк]]''. «[[Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі]]», 1992 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Бацькаў сын (1932)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Бацькаў сын (1932)|Бацькаў сын]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Бярозка (1923)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш.]]''. «[[Бярозка (1923)|Бярозка]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Янка Канцавы (1924)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімір Сваяк]]''. «[[Янка Канцавы (1924)|Янка Канцавы]]», 1924 * {{Прапанаваны экспарт|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Тамаш Грыб|Тамаш Грыб]]''. «[[И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|1905 год (1926)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Уладзімір Ленін|Уладзімір Ленін]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Канстанцін Ламака|Канстанцін Ламака]]''. «[[1905 год (1926)|1905 год]]», 1926 * {{Прапанаваны экспарт|Hołas dušy (1949)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Ks. K. Stepovič]]''. «[[Hołas dušy (1949)|Hołas dušy]]», 1949 * {{Прапанаваны экспарт|Кат у белай манішцы (1942)}} 13.03.2026 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Кат у белай манішцы (1942)|Кат у белай манішцы]]», 1942 * {{Прапанаваны экспарт|Skarb (1927)}} 12.03.2026 ''[[Аўтар:Ян Васілеўскі (1885—1948)|Jan Wasileŭski]]''. «[[Skarb (1927)|Skarb]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)|Rodnaja mowa ŭ światyniach]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|А што далей? (Шыла)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Мікола Шыла|Мікола Шыла]]''. «[[А што далей? (Шыла)|А што далей?]]», 1948 * {{Прапанаваны экспарт|Ляля Мэнке (Луцкевіч)}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Ляля Мэнке (Луцкевіч)|Ляля Мэнке]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Стагодзьдзе новага беларускага друку}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Вінцэнт Гадлеўскі]]''. «[[Стагодзьдзе новага беларускага друку|Стагодзьдзе новага беларускага друку]]», 1935 * {{Прапанаваны экспарт|11 ліпеня (1930)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Ілары Барашка|Ілары Барашка]]''. «[[11 ліпеня (1930)|11 ліпеня]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытанне для дзяцей беларусаў]]», 1909 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Сымон Музыка (1925)}} 28.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Сымон Музыка (1925)|Сымон Музыка]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Лябірынты (1944)}} 26.02.2026 ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлаў Ластоўскі]]''. «[[Лябірынты (1944)|Лябірынты]]», 1944 * {{Прапанаваны экспарт|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Фадзей Руткоўскі|Fadziej Rutkoŭski]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37]]», 1936 * {{Прапанаваны экспарт|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Wincuk Marcinkiewicz]]''. «[[Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła]]», 1910 * {{Прапанаваны экспарт|Гудкі (1931)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Гудкі (1931)|Гудкі]]», 1931 * {{Прапанаваны экспарт|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Сяргей_Замбржыцкі|Сяргей Замбржыцкі]]''. «[[«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа)]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Гірт з воўчага логу (1930)}} 19.02.2026 ''[[Аўтар:Яніс Райніс|Яніс Райніс]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Язэп Дыла|Назар Бываеўскі]]''. «[[Гірт з воўчага логу (1930)|Гірт з воўчага логу]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|З літуанізмаў у беларускай мове}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[З літуанізмаў у беларускай мове|З літуанізмаў у беларускай мове]]», 1939 * {{Прапанаваны экспарт|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры]]», 1921 * {{Прапанаваны экспарт|Закаханая (Салагуб)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Алесь Салагуб|Алесь Салагуб]]''. «[[Закаханая (Салагуб)|Закаханая]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі]]», 1919 * {{Прапанаваны экспарт|Напор (1933)}} 15.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Напор (1933)|Напор]]», 1933 * {{Прапанаваны экспарт|Гапонъ (1909)}} 13.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Гапонъ (1909)|Гапонъ]]», 1909 * {{Прапанаваны экспарт|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)}} 11.02.2026 ''[[Аўтар:Пятро Мятла|Пятро Мятла]]''. «[[Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе]]», 1932 * {{Прапанаваны экспарт|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. «[[Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Гаўрыіл Сушкін|Гаўрыіл Сушкін]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Адвечная песьня (1927)}} 08.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Адвечная песьня (1927)|Адвечная песьня]]», 1927 * {{Прапанаваны экспарт|400-лецьце Літоўскага Статуту}} 06.02.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Шкялёнак|Мікалай Шкялёнак]]''. «[[400-лецьце Літоўскага Статуту|400-лецьце Літоўскага Статуту]]», 1929 * {{Прапанаваны экспарт|Zyla Karalewič (1937)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Сцяпан Васільчанка|Sciapan Wasilčenko]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zyla Karalewič (1937)|Zyla Karalewič]]», 1937 * {{Прапанаваны экспарт|На рубяжы (1925)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[На рубяжы (1925)|На рубяжы]]», 1925 * {{Прапанаваны экспарт|Alenčyna wiasielle (1923)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|Андрэй Зязюля]]''. «[[Alenčyna wiasielle (1923)|Alenčyna wiasielle]]», 1923 * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]», 1923 ---- * {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 25.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Устаноўка (1930)|Устаноўка]]», 1930 * {{Прапанаваны экспарт|Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)}} 24.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)|Сшытак вершаў (1938—1946)]]», 1946 * {{Прапанаваны экспарт|На загонах (1928)}} 23.1.2026 ''[[Аўтар:Васіль Каваль|Васіль Каваль]]''. «[[На загонах (1928)|На загонах]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Сьцежкі-дарожкі (1928))}} 21.1.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Сьцежкі-дарожкі (1928)|Сьцежкі-дарожкі]]», 1928 * {{Прапанаваны экспарт|Руска-беларускі слоўнік (1937)}} 20.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Руска-беларускі слоўнік (1937)|Руска-беларускі слоўнік]]», 1937 ---- {{справа|''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2012|2012]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2013|2013]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2014|2014]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2015|2015]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2016|2016]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2017|2017]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2019|2019]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2020|2020]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2021|2021]], ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2022|2022]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2023|2023]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2024|2024]]'' ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2025|2025]]''}} </div><noinclude>[[Катэгорыя:Шаблоны для галоўнай старонкі]]</noinclude> mv6v1df874nqk9yuyifszcr3l9kssyq 4 9595 283103 282768 2026-04-27T20:10:59Z Gleb Leo 2440 283103 wikitext text/x-wiki == 2026 == Станам на 25 красавіка беларускія Вікікрыніцы зьмяшчалі звыш 29 000 артыкулаў, 118 230 старонак і 996 аўтараў. 25 красавіка беларускія Вікікрыніцы падняліся ў агульным рэйтынгу моўных раздзелаў з 22 месца на 21, абагнаўшы [[:fa:|персідскія Вікікрыніцы]] (паводле ліку артыкулаў). Станам на 27 красавіка беларускія Вікікрыніцы зьмяшчалі 1000 аўтараў. == 2025 == Станам на 20 снежня беларускія Вікікрыніцы зьмяшчалі звыш 28 000 артыкулаў, 112 687 старонак і 993 аўтары. Станам на 9 красавіка беларускія Вікікрыніцы зьмяшчалі звыш 27 000 артыкулаў, 104 900 старонак і 988 аўтараў. 20 сакавіка беларускія Вікікрыніцы знізіліся ў агульным рэйтынгу моўных раздзелаў з 21 месца на 22, прапусціўшы наперад [[:hy:|армянскія Вікікрыніцы]] (паводле ліку артыкулаў). 24 лютага дадаўся новы інструмэнт аўтаматычнай апрацоўкі тэкстаў — [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар|Вікікрынізатар]]. Станам на 5 лютага беларускія Вікікрыніцы зьмяшчалі звыш 26 800 артыкулаў, 102 616 старонак і 979 аўтараў. == 2024 == Станам на 16 лістапада беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць звыш 26 000 артыкулаў, 98 402 старонкі і 964 аўтары. Станам на 2 кастрычніка беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць звыш 25 000 артыкулаў, 95 100 старонак і 940 аўтараў. 8 верасня беларускія Вікікрыніцы падняліся ў агульным рэйтынгу моўных раздзелаў з 22 месца на 21, абагнаўшы [[:ko:|карэйскія Вікікрыніцы]] (паводле ліку артыкулаў). Станам на 31 жніўня беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць звыш 24 000 артыкулаў, 91 100 старонак і 940 аўтараў. Станам на 16 ліпеня беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць звыш 23 000 артыкулаў, 86 300 старонак і 920 аўтараў. Станам на 30 траўня беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць звыш 22 000 артыкулаў, 82 500 старонак і 900 аўтараў. Станам на 27 траўня беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць звыш 21 900 артыкулаў, 82 500 старонак і 900 аўтараў. 1 траўня беларускія Вікікрыніцы падняліся ў агульным рэйтынгу моўных раздзелаў з 23 месца на 22, абагнаўшы [[:hu:|вугорскія Вікікрыніцы]] (паводле ліку артыкулаў). 28 сакавіка беларускія Вікікрыніцы перайшлі на інтэрфейс „Vector 2022“ як на усталяваны па змоўчанні. Магчымасць карыстацца ранейшым захоўваецца толькі ў зарэгістарваных карыстальнікаў, якія могуць паставіць іншы інтэрфейс у наладах. Станам на 19 сакавіка беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць звыш 21 000 артыкулаў, 78 000 старонак і 800 аўтараў. 24 лютага беларускія Вікікрыніцы падняліся ў агульным рэйтынгу моўных раздзелаў з 24 месца на 23, абагнаўшы [[:ml:|малаяламскія Вікікрыніцы]] (паводле ліку артыкулаў). Станам на 30 студзеня беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць звыш 20 000 артыкулаў, 73 800 старонак і 790 аўтараў. 5 студзеня беларускія Вікікрыніцы падняліся ў агульным рэйтынгу моўных раздзелаў з 25 месца на 24, абагнаўшы [[:sa:|санскрыцкія Вікікрыніцы]] (паводле ліку артыкулаў). == 2023 == 24 снежня [[Удзельнік:Kasia Pažoŭkłaja|Kasia Pažoŭkłaja]] запісала і апублікавала сваё чытанне апавядання „[[Кулі (Лондан)|Кулі]]“ [[Аўтар:Джэк Лондан|Джэка Лондана]]. Першы аўдыязапіс, створаны ў межах беларускіх Вікікрыніцаў. Станам на 15 снежня беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць звыш 19 000 артыкулаў, 69 400 старонак і 760 аўтараў. 4 снежня беларускія Вікікрыніцы падняліся ў агульным рэйтынгу моўных раздзелаў з 26 месца на 25, абагнаўшы [[:te:|тэлужскія Вікікрыніцы]] (паводле ліку артыкулаў). 16 лістапада беларускія Вікікрыніцы падняліся ў агульным рэйтынгу моўных раздзелаў з 27 месца на 26, абагнаўшы [[:tr:|турэцкія Вікікрыніцы]] (паводле ліку артыкулаў). Станам на 9 лістапада беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць звыш 18 000 артыкулаў, 65 400 старонак і 730 аўтараў. 6 лістапада беларускія Вікікрыніцы падняліся ў агульным рэйтынгу моўных раздзелаў з 28 месца на 27, абагнаўшы [[:sl:|славенскія Вікікрыніцы]] (паводле ліку артыкулаў). Станам на 23 верасня беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць звыш 17 000 артыкулаў, 61 200 старонак і 710 аўтараў. Станам на 3 верасня беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць звыш 16 500 артыкулаў, 59 200 старонак і 700 аўтараў. 1 верасьня беларускія Вікікрыніцы падняліся ў агульным рэйтынгу моўных раздзелаў з 29 месца на 28, абагнаўшы [[:vi:|в’етнамскія Вікікрыніцы]] (паводле ліку артыкулаў). Станам на 25 жніўня беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць звыш 16 000 артыкулаў, 57 400 старонак і 690 аўтараў. 21 жніўня беларускія Вікікрыніцы падняліся ў агульным рэйтынгу моўных раздзелаў з 30 месца на 29, абагнаўшы [[:la:|лацінскія Вікікрыніцы]] (паводле ліку артыкулаў). 16 жніўня беларускія Вікікрыніцы падняліся ў агульным рэйтынгу моўных раздзелаў з 31 месца на 30, абагнаўшы [[:hy:|армянскія Вікікрыніцы]] (паводле ліку артыкулаў). Станам на 22 ліпеня беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць звыш 15 000 артыкулаў, 53 700 старонак і 690 аўтараў. 5 ліпеня беларускія Вікікрыніцы падняліся ў агульным рэйтынгу моўных раздзелаў з 32 месца на 31, абагнаўшы [[:el:|грэцкія Вікікрыніцы]] (паводле ліку артыкулаў). Станам на 22 чэрвеня беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць звыш 14 000 артыкулаў, 50 400 старонак і 660 аўтараў. 15 чэрвеня беларускія Вікікрыніцы падняліся ў агульным рэйтынгу моўных раздзелаў з 33 месца на 32, абагнаўшы [[:ja:|японскія Вікікрыніцы]] (паводле ліку артыкулаў). 29 траўня беларускія Вікікрыніцы падняліся ў агульным рэйтынгу моўных раздзелаў з 34 месца на 33, абагнаўшы [[:ro:|румынскія Вікікрыніцы]] (паводле ліку артыкулаў). 12 траўня беларускія Вікікрыніцы падняліся ў агульным рэйтынгу моўных раздзелаў з 35 месца на 34, абагнаўшы [[:nl:|нідэрландскія Вікікрыніцы]] (паводле ліку артыкулаў). Таксама на гэты дзень беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць звыш 13 000 артыкулаў, 46 800 старонак і 630 аўтараў. 6 траўня беларускія Вікікрыніцы падняліся ў агульным рэйтынгу моўных раздзелаў з 36 месца на 35, абагнаўшы [[:fi:|фінскія Вікікрыніцы]] (паводле ліку артыкулаў). 1 траўня беларускія Вікікрыніцы падняліся ў агульным рэйтынгу моўных раздзелаў з 37 месца на 36, абагнаўшы [[:nap:|неапалітанскія Вікікрыніцы]] (паводле ліку артыкулаў). Станам на 10 сакавіка беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць звыш 12 000 артыкулаў, 43 400 старонак і 600 аўтараў. Таксама ўпершыню на Вікікрыніцах быў змешчаны твор сучаснага беларускага аўтара пад вольнай ліцэнзіяй („[[Нататкі фітахіміка]]“ [[Аўтар:Сяргей Бесараб|Сяргея Васілевіча Бесараба]] і [[Аўтар:Юстына Саўка|Юстыны Дзмітрыеўны Саўкі]]) Станам на 8 сакавіка беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць звыш 11 900 артыкулаў, 43 300 старонак і 600 аўтараў. Станам на 21 студзеня беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць звыш 11 000 артыкулаў, 40 300 старонак і 580 аўтараў. 4 студзеня на [[Галоўная старонка|Галоўнай старонцы]] з’явілася [[Вікікрыніцы:Проза сёння|Проза]] і [[Вікікрыніцы:Паэзія сёння|Паэзія]] на кожны дзень. == 2022 == Станам на 16 снежня беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць звыш 10 500 артыкулаў, 37 900 старонак і 570 аўтараў. А 13:00 6 снежня (паводле беларускага часу) ў беларускіх Вікікрыніцах створаны 10 000-чны артыкул [[Агні]]. Колькасьць старонак перавысіла 36 600, дзеялі 570 аўтараў. Станам на 22 лістапада беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць звыш 9500 артыкулаў, 35 400 старонак і 540 аўтараў. Станам на 6 лістапада беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць звыш 9000 артыкулаў, 33 400 старонак і 530 аўтараў. Станам на 7 кастрычніка беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць звыш 8000 артыкулаў, 29 500 старонак і 520 аўтараў. Станам на 28 жніўня беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць звыш 7500 артыкулаў, 28 000 старонак і 500 аўтараў. Станам на 30 ліпеня беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць звыш 7000 артыкулаў, 26 000 старонак і 480 аўтараў. Станам на 29 чэрвеня беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць звыш 6500 артыкулаў, 24 000 старонак і 440 аўтараў. 17 чэрвеня на [[Галоўная старонка|Галоўнай старонцы]] з’явіўся [[Вікікрыніцы:Каляндар|каляндар]]. Станам на 9 чэрвеня — звыш 6260 артыкулаў, 22 000 старонак і 400 аўтараў. Станам на 25 траўня — 6000 артыкулаў, 19 400+ старонак і 350+ аўтараў. Станам на 18 сакавіка беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць 5500 артыкулаў. == 2021 == Станам на 28 лістапада — 5000 артыкулаў. Станам на 31 жніўня беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць 4000+ артыкулаў беларускай мовай і звыш 13 000 старонак. == 2020 == Станам на 31 снежня беларускія Вікікрыніцы змяшчаюць 3200+ артыкулаў беларускай мовай і звыш 10 000 старонак. == 2017 == '''Ліпень''' — у беларускіх Вікікрыніцах змяшчаецца 3000 артыкулаў беларускай мовай. == 2016 == '''Ліпень''' — у беларускіх Вікікрыніцах больш за 2800 артыкулаў беларускай мовай. == 2012 == 28 сакавіка быў створаны беларускі раздзел Вікікрыніцаў. == 2011 == 18 чэрвеня моўны камітэт фонду [[:foundation:Home|Вікімедыя]] з пэўнымі ўмовамі даў згоду на стварэнне беларускага раздзелу. 25 лютага было паведамлена, каб удзельнікі чакалі стварэння раздзелу. 9 сакавіка [[:m:User:Andrijko Z.|Andrijko Z.]] напісаў другі [[:m:Requests for new languages/Wikisource Belarusian 2|запыт]] на стварэнне беларускага раздзелу Вікікрыніцаў. На той час беларускія Вікікрыніцы развіваліся ў межах [[:oldwikisource:|шматмоўных Вікікрыніцаў]] і мелі ўжо больш за 350 артыкулаў. За выказаўся 21 удзельнік. == 2007 == 15 чэрвеня моўны камітэт фонду [[:foundation:Home|Вікімедыя]] паведаміў, што „адмаўляецца ўкладваць свой час і працу на любую з дзьвюх беларускіх супольнасьцяў Вікімедыі, пакуль тыя не пачнуць супрацоўнічаць“. Такім парадкам, у стварэнні беларускага раздзелу Вікікрыніцаў было адмоўлена. 30 сакавіка [[:oldwikisource:User:Yaroslav Zolotaryov|Yaroslav Zolotaryov]] напісаў [[:m:Requests for new languages/Wikisource Belorussian|запыт]] на стварэнне беларускага раздзелу Вікікрыніцаў. Тады ж незарэгістраваны ўдзельнік, падпісаны як [[:oldwikisource:User:Yaroslav Zolotaryov|Yaroslav Zolotaryov]], напісаў [[:oldwikisource:Wikisource:Former language domain requests#Domain requests (be.wikisource.org)|запыт]] на стварэнне субдамену беларускіх Вікікрыніцаў. За — 6 удзельнікаў, супраць — 1. == 2004 == 26 снежня была створаная [[Галоўная старонка]]. == 2003 == 24 лістапада пачалі дзейнічаць [[Вікікрыніцы:Пра Вікікрыніцы|Вікікрыніцы]]. == Вонкавыя спасылкі == * [[:m:Wikisource#List of Wikisources|Сьпіс разьдзелаў ВікіКрыніцаў]] на Мэце [[Катэгорыя:Вікікрыніцы|Актуальныя падзеі]] g40exintcihicx2su0r58b7z5r5fqwg 0 10263 283081 26291 2026-04-27T19:14:07Z Gleb Leo 2440 Мэта перасылкі зменена з [[Аўтар:Змітрок Бядуля]] на [[Змітрок Бядуля]] 283081 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Змітрок Бядуля]] drzh8t2yy4mx74uqa896k4dk7sjxpn2 0 10896 283307 271136 2026-04-28T11:53:54Z Gleb Leo 2440 283307 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = З угодкавых настрояў | аўтар = Янка Купала | секцыя = Паэма | папярэдні = | наступны = | год = 29 кастрычніка 1927 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} {{Вікіпэдыя|З угодкавых настрояў|З угодкавых настрояў}} * [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/253/З угодкавых настрояў|З угодкавых настрояў]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 7 лістапада 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/253|№253 (2145)]]}} * [[Творы (Купала, 1930)/2/З угодкавых настрояў|З угодкавых настрояў]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/З угодкавых настрояў|З угодкавых настрояў]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} * [[Беларусі ордэнаноснай (1937)/З угодкавых настрояў|З угодкавых настрояў]] // {{Fine|[[Беларусі ордэнаноснай (1937)|Беларусі ордэнаноснай]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Беларусі ордэнаноснай]] [[Катэгорыя:Паэмы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Кастрычніцкая рэвалюцыя ў паэзіі‎]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] an3pih70ycadhidgdun5p2rujnbidvh 0 13942 283291 271131 2026-04-28T11:50:03Z Gleb Leo 2440 283291 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Цішку Гартнаму | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 21 кастрычніка 1923 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Цішка Гартны (1923)/Пасьвячэньні/Цішку Гартнаму|Цішку Гартнаму]] // {{Fine|[[Цішка Гартны (1923)|Цішка Гартны]]. Менск: Выданьне Інстытуту Беларускае Культуры, 1923}} * [[Безназоўнае (1925)/Цішку Гартнаму…|Цішку Гартнаму…]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/2/Цішку Гартнаму|Цішку Гартнаму]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Цішку Гартнаму|Цішку Гартнаму]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Творы пра Цішку Гартнага]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] j5rt6suvxv4xeyqvhuo90qbd9wlq57a 0 13943 283316 270845 2026-04-28T11:57:16Z Gleb Leo 2440 Замена старонкі на '{{Хутка выдаліць}}' 283316 wikitext text/x-wiki {{Хутка выдаліць}} 5a58xgldtyla00dynj7mf3nkple7a2j 0 24809 283231 271111 2026-04-28T11:33:48Z Gleb Leo 2440 283231 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = З Новым годам! | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1921 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Безназоўнае (1925)/З Новым Годам|З Новым Годам]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/2/З новым годам|З новым годам!]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/З Новым Годам|З Новым Годам]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 5cxyoqu7jbxuzly62di73w4szmclkou 0 24818 283221 271107 2026-04-28T11:31:40Z Gleb Leo 2440 283221 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = А зязюлька кукавала… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1921 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Безназоўнае (1925)/А зязюлька кукавала|А зязюлька кукавала]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/1/А зязюлька кукавала|А зязюлька кукавала…]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/А зязюлька кукавала…|А зязюлька кукавала…]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Птушкі ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 6087re7s4qnje9zfftuw2wd18dqdozw 0 24839 283299 271134 2026-04-28T11:52:03Z Gleb Leo 2440 283299 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Пазвалі вас… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1922 год }} * [[Безназоўнае (1925)/Пазвалі вас…|Пазвалі вас…]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/2/Пазвалі вас…|Пазвалі вас…]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] mt78mm6kkblhdt0aczgzdr9rm3htpxg 0 24841 283146 271084 2026-04-28T07:41:27Z Gleb Leo 2440 283146 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = З павяўшай славы… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 21 жніўня 1919 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[З павяўшай славы (1919)|З павяўшай славы]] // {{Fine|[[Звон (газета)|Звон]]. — 15 верасьня 1919. — [[Звон (газета)/1919/10|№10]]}} * [[Безназоўнае (1925)/З павяўшай славы…|З павяўшай славы…]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/1/З павяўшай славы|З павяўшай славы]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/З павяўшай славы…|З павяўшай славы…]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} * [[Беларусі ордэнаноснай (1937)/З павяўшай славы|З павяўшай славы]] // {{Fine|[[Беларусі ордэнаноснай (1937)|Беларусі ордэнаноснай]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] b8ny893yf6irn76pb6vkkf09b6ktc21 0 24895 283253 271120 2026-04-28T11:39:07Z Gleb Leo 2440 283253 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Безназоўнае | аўтар = Янка Купала | секцыя = Паэма | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1924 год }} {{Вікіпэдыя|Безназоўнае (паэма)|Безназоўнае (паэма)}} * [[Безназоўнае (1925)/Безназоўнае|Безназоўнае]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/2/Безназоўнае|Безназоўнае]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Безназоўнае|Безназоўнае]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} == Урыўкі == * [[Голас Беларуса (1924)/13/Як-бы хто набаяў|Як-бы хто набаяў]] // {{Fine|[[Голас Беларуса (1924)|Голас Беларуса]]. — 25 сакавіка 1924. — [[Голас Беларуса (1924)/13|№13]]}} * [[Маладняк — Янку Купалу (1925)/II/З «Безназоўнага»|З „Безназоўнага“]] // {{Fine|[[Маладняк — Янку Купалу (1925)|Маладняк — Янку Купалу]]. Менск: Выданьне ЦБ Маладняка, 1925}} * [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/II/Б/Янка Купала/Безназоўнае/Безназоўнае|Безназоўнае]] // {{Fine|Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры. [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/II|Выпуск II]] / склад. ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1927}} * [[Калосьсе (1935)/1935/4/Безназоўнае|Безназоўнае]] // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/4|Кніжка 4]]}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Паэмы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] mpks2nl01ceu9s4kncicllhq903klnk 0 24897 283261 271121 2026-04-28T11:41:46Z Gleb Leo 2440 283261 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Арлянятам | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1923 год }} * [[Маладняк (часопіс)/1923/1/Арлянятам|Арлянятам]] // {{Fine|[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]. — 1923. — [[Маладняк (часопіс)/1923/1|№1]]}} * [[Маладняк (часопіс)/1924/2-3/Вам…|Вам…]] // {{Fine|[[Маладняк (часопіс)|Маладняк]]. — 1924. — [[Маладняк (часопіс)/1924/2-3|№2-3]]}} * [[Безназоўнае (1925)/Арлянятам|Арлянятам]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Маладняк — Янку Купалу (1925)/II/Арлянятам|Арлянятам]] // {{Fine|[[Маладняк — Янку Купалу (1925)|Маладняк — Янку Купалу]]. Менск: Выданьне ЦБ Маладняка, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/2/Арлянятам|Арлянятам]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Арлянятам|Арлянятам]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} * [[Беларусі ордэнаноснай (1937)/Арлянятам|Арлянятам]] // {{Fine|[[Беларусі ордэнаноснай (1937)|Беларусі ордэнаноснай]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Беларусі ордэнаноснай]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 2j7lr6y2r9k71dndyzv5cp85uf92ngo 0 24996 283255 271119 2026-04-28T11:40:08Z Gleb Leo 2440 283255 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = У вырай! | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1920 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Рунь (часопіс)/1/У вырай!|У вырай!]] // {{Fine|[[Рунь (часопіс)|Рунь]]. — 2 мая 1920. — [[Рунь (часопіс)/1|№1]]}} * [[Безназоўнае (1925)/У вырай|У вырай]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/2/У вырай|У вырай!]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/У вырай|У вырай]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] nru7t3obw9bvq5g660mboh14ir22sew 0 29469 283136 271081 2026-04-28T07:38:19Z Gleb Leo 2440 283136 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Паўстань… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1919 год }} * [[Звон (газета)/1919/11/Паўстань…|Паўстань…]] // {{Fine|[[Звон (газета)|Звон]]. — 17 верасьня 1919. — [[Звон (газета)/1919/11|№11]]}} * [[Творы (Купала, 1930)/1/Паўстань|Паўстань]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Аб’еднаньне (часопіс)/1957/6/Паўстань…|Паўстань…]] // {{Fine|[[Аб’еднаньне (часопіс)|Аб’еднаньне]]. — Лістапад 1957. — [[Аб’еднаньне (часопіс)/1957/6|№6 (72)]]}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] lwrozpewofva77qwr1po23euxz4mf8p 0 29605 283241 271114 2026-04-28T11:36:30Z Gleb Leo 2440 283241 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = І прыйдзе | аўтар = Янка Купала | сэкцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1926 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Полымя (часопіс)/1926/6/Вершы Янкі Купалы/І прыйдзе…|І прыйдзе…]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/6|№6]]}} * [[Творы (Купала, 1930)/2/І прыдзе|І прыдзе…]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/І прыдзе…|І прыдзе…]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} * [[Беларусі ордэнаноснай (1937)/І прыдзе|І прыдзе]] // {{Fine|[[Беларусі ордэнаноснай (1937)|Беларусі ордэнаноснай]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1937}} * [[Беларус (газета)/1954/3/І прыйдзе|І прыйдзе]] // {{Fine|[[Беларус (газета)|Беларус]]. — 1 жніўня 1954. — [[Беларус (газета)/1954/3|№3 (49)]]}} [[Катэгорыя:Беларусі ордэнаноснай]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 8hxct4gz4eeovsc4ryyf3915qmnmg05 104 39315 283122 256705 2026-04-28T07:25:26Z Gleb Leo 2440 283122 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Plaga med" /></noinclude>{{Цэнтар|'''А. ГУРЛО'''|памер=120%}} {{Выява не ў грамадскім набытку}} {{Цэнтар|'''БАРВЕНАК'''|памер=300%}} {{Цэнтар|''Менск 1924''|памер=120%}}<noinclude></noinclude> goozrprlb2i1rktnfmix9c029eabfjs 0 39666 283098 109729 2026-04-27T19:34:43Z Gleb Leo 2440 283098 wikitext text/x-wiki {{Неадназначнасьць}} [[File:Whirpool Clouds.jpg|right|200px]] * [[Віхор (Гурло)|Віхор]] (1910) — верш [[Аўтар:Алесь Гурло|Алеся Гурла]]. * [[Віхор (Жылка)|Віхор]] (1921) — верш [[Аўтар:Уладзімір Жылка|Уладзімера Жылкі]]. * [[Віхор (Васілёк)|Віхор]] (1925) — верш [[Аўтар:Міхась Васілёк|Міхася Васілька]]. * [[Віхор (Бядуля)|Віхор]] (1935) — апавяданьне [[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрака Бядулі]]. 9bzd35fdfjfsurldh1cueoap4z5i2rd 0 43446 283281 271127 2026-04-28T11:46:29Z Gleb Leo 2440 283281 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Дзьве сястры | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 5 кастрычніка 1924 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Творы (Купала, 1930)/2/Дзьве сястры|Дзьве сястры]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Дзьве сястры|Дзьве сястры]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} * [[Беларусі ордэнаноснай (1937)/Дзве сястры|Дзве сястры]] // {{Fine|[[Беларусі ордэнаноснай (1937)|Беларусі ордэнаноснай]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Беларусі ордэнаноснай]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] r7mp142liumpume7gfm67crnrp0c2u7 0 43572 283311 271137 2026-04-28T11:54:57Z Gleb Leo 2440 283311 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Летапіснае | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = Сьнежань 1928 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Творы (Купала, 1930)/2/Летапіснае|Летапіснае]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Летапіснае|Летапіснае]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} * [[Беларусі ордэнаноснай (1937)/Летапіснае|Летапіснае]] // {{Fine|[[Беларусі ордэнаноснай (1937)|Беларусі ордэнаноснай]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Беларусі ордэнаноснай]] [[Катэгорыя:Першая сусветная вайна ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Польска-савецкая вайна ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Рыжскі мірны дагавор (1921)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 2jrmdnd66s6qum4g5x43yaqi6fs0wp6 0 44166 283126 271079 2026-04-28T07:33:34Z Gleb Leo 2440 283126 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = За ўсё… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1926 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Полымя (часопіс)/1926/6/Вершы Янкі Купалы/За ўсё…|За ўсё…]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/6|№6]]}} * [[Творы (Купала, 1930)/За ўсё|За ўсё…]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/За ўсё…|За ўсё…]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] tnyn3kl78hiiniwouopqpj3806qbiax 0 44168 283213 271105 2026-04-28T11:29:46Z Gleb Leo 2440 283213 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = На паграніччы | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1926 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Полымя (часопіс)/1926/6/Вершы Янкі Купалы/На паграніччы|На паграніччы]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/6|№6]]}} * [[Творы (Купала, 1930)/1/На паграніччы|На паграніччы]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] afatzxbuidkt5nifzyuqpudpzvnelvs 0 44169 283209 271104 2026-04-28T11:27:55Z Gleb Leo 2440 283209 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Каб… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1926 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Полымя (часопіс)/1926/6/Вершы Янкі Купалы/Каб…|Каб…]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/6|№6]]}} * [[Творы (Купала, 1930)/1/Каб|Каб…]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Каб…|Каб…]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Беларусь у паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 66fpjic67nubfoh8fykir2vqnh952el 106 45769 283049 121572 2026-04-27T17:31:18Z Gleb Leo 2440 283049 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Title=[[Апавяданьні (Бядуля, 1926)|Апавяданьні]] |Language=be |Volume= |Author=[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]] |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва |Address=Менск |Year=1926 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Pages=<pagelist /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= }} 58koiz1d0n3uqwt951pe94o0lpqbfyu 0 48110 283200 271103 2026-04-28T11:22:19Z Gleb Leo 2440 283200 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Новы год | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 30 сьнежня 1919 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларусь (Мінск, газета)/1920/1/Новы Год|Новы Год]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 1 студзеня 1920. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1920/1|№1 (57)]]}} * [[Творы (Купала, 1930)/1/Новы год|Новы год]] // {{Fine|Янка Купала. [[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Новы Год|Новы Год]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] l3ifo5wkpvoan5xu5wzq8sd7d65x0hq 283201 283200 2026-04-28T11:22:39Z Gleb Leo 2440 283201 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Новы год | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 30 сьнежня 1919 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларусь (Мінск, газета)/1920/1/Новы Год|Новы Год]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 1 студзеня 1920. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1920/1|№1 (57)]]}} * [[Творы (Купала, 1930)/1/Новы год|Новы год]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Новы Год|Новы Год]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] chnv494e1m67qlr12h3p8d04py0h9in 102 49451 283127 206298 2026-04-28T07:35:35Z Gleb Leo 2440 283127 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара |Імёны = Барыс |Прозвішча = Малкін |Варыянты імёнаў = |Выява = Barys Malkin 1931.jpg |ДН = 26 студзеня 1908 |Месца нараджэння = Прылукі, Прылуцкі павет, Палтаўская губэрня, Расейская імпэрыя |ДС = 20 лістапада 1972 (64 гады) |Месца смерці = Мінск, БССР, СССР |Апісанне = беларускі мастак |Іншае = |Вікіпедыя = Барыс Яўсеевіч Малкін |Вікіпедыя2 = Барыс Малкін |Вікіцытатнік = |Вікісховішча = Category:Barys Malkin |Вікіліўр = |ЭСБЕ = |Google = |Катэгорыя = Барыс Малкін |Першая літара прозвішча = Б }} == Творы == {{Усе творы}} == Ілюстрацыі == '''1928''' * ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Родзевіч, Л]]''. {{Скан|[[Рэволюцыйным шляхам (1928)|Рэволюцыйным шляхам]]|Рэволюцыйным шляхам (1928).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} '''1929''' * ''[[Аўтар:Васіль Каваль|Каваль, В]]''. {{Скан|[[Крыніца (1929)|Крыніца]]|Крыніца (1929).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} * ''[[Аўтар:Янка Маўр|Маўр, Я]]''. {{Скан|[[Пекла (1929)|Пекла]]|Пекла (1929).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} * ''[[Аўтар:Цішка Гартны|Гартны, Ц]]''. [[Збор твораў (Гартны, 1929—1932)|Збор твораў]]. {{Fine|Менск, 1929—1932}} '''1930''' * ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Александровіч, А]]''. {{Скан|[[Горад раніцой (1930)|Горад раніцой]]|Горад раніцой (1930).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * ''[[Аўтар:Алесь Гародня|Гародня, А]]''. {{Скан|[[Варта на Рэйне (1930)|Варта на Рэйне]]|Варта на Рэйне (1930).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * ''[[Аўтар:Янка Купала|Купала, Я]]''. {{Скан|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]|Творы. 1918―1928 (1930).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} '''1935''' * ''[[Аўтар:Уладзімір Хадыка|Хадыка, У]]''. {{Скан|[[Радасны будзень (1935)|Радасны будзень]]|Радасны будзень (1935).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, ЛіМ, 1935}} '''1936''' * ''[[Аўтар:Антон Чэхаў|Чэхаў, А]]''. {{Скан|[[Мядзведзь (1936)|Мядзведзь]]|Мядзведзь (1936).pdf}} / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Васіль Шашалевіч|Васіль Шашалевіч]]''. Менск: Беларускае аддзяленне ЦЭДРАМ, 1936}} * ''[[Аўтар:Антон Чэхаў|Чэхаў, А]]''. {{Скан|[[Юбілей (1936)|Юбілей]]|Юбілей (1936).pdf}} / {{Fine|пер. ''[[Аўтар:Васіль Каваль|Васіль Каваль]]''. Менск: Беларускае аддзяленне ЦЭДРАМ, 1936}} {{PD-Беларусь}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Мастакі]] [[Катэгорыя:Ілюстратары]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] cjz8jgoka58hx1xjlikypvrss57wsc8 0 55291 283154 271098 2026-04-28T07:43:39Z Gleb Leo 2440 283154 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Беларускія сыны | аўтар = Янка Купала | год = 1919 год | сэкцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Звон (газета)/1919/9/Беларускіе сыны|Беларускіе сыны]] // {{Fine|[[Звон (газета)|Звон]]. — 12 верасьня 1919. — [[Звон (газета)/1919/9|№9]]}} * [[Творы (Купала, 1930)/1/Беларускія сыны|Беларускія сыны]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Беларускія сыны|Беларускія сыны]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] ksdkcled96bw14i5la5lh7l4m6wlz68 0 57642 283233 271112 2026-04-28T11:34:35Z Gleb Leo 2440 283233 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Шляхам гадоў | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = Травень 1925 году }} * [[Маладняк — Янку Купалу (1925)/II/Шляхам гадоў|Шляхам гадоў]] // {{Fine|[[Маладняк — Янку Купалу (1925)|Маладняк — Янку Купалу]]. Менск: Выданьне ЦБ Маладняка, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/2/Шляхам гадоў|Шляхам гадоў]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Шляхам гадоў|Шляхам гадоў]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Рэвалюцыя 1905—1907 гадоў у Расіі]] [[Катэгорыя:Першая сусветная вайна ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Польска-савецкая вайна ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] g04xsiin7p0leylti4y5bqdpffntmu6 0 57705 283237 271113 2026-04-28T11:35:26Z Gleb Leo 2440 283237 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Акоў паломаных жандар… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1926 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/134/Акоў паломаных жандарм…|Акоў паломаных жандарм…]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 16 чэрвеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/134|№134 (1729)]]}} * [[Наддзьвіньне (1926)/Акоў паломаных жандарм…|Акоў паломаных жандарм…]] // {{Fine|[[Наддзьвіньне (1926)|Наддзьвіньне]]. Полацак: Выданьне Полацкай філіі „Маладняка“, 1926}} * [[Творы (Купала, 1930)/2/Акоў паломаных жандар|Акоў паломаных жандар…]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Акоў паломаных жандар…|Акоў паломаных жандар…]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Творы пра Аляксандра Пшчолку]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] bj9tfbp6o1tj082o8l2dfrb1vp37gjw 0 57733 283245 271116 2026-04-28T11:37:18Z Gleb Leo 2440 283245 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Праз гультайства… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1926 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/167/Літаратурная творчасьць/Праз гультайства…|Праз гультайства…]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 25 ліпеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/167|№167 (1762)]]}} * [[Творы (Купала, 1930)/2/Праз гультайства|Праз гультайства]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] kiaolmaqkl93r4ol5jpozywev3e7cit 0 57734 283273 271125 2026-04-28T11:44:35Z Gleb Leo 2440 283273 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Два сьветы | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1926 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/167/Літаратурная творчасьць/Два сьветы|Два сьветы]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 25 ліпеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/167|№167 (1762)]]}} * [[Творы (Купала, 1930)/2/Два светы|Два светы]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Два сьветы|Два сьветы]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] snmgc17giolwcr5l24uzqolr2g5g2nj 0 57735 283279 271126 2026-04-28T11:45:50Z Gleb Leo 2440 283279 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Дзе стаяў двор панскі… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = Ліпень 1926 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/167/Літаратурная творчасьць/Дзе стаяў дом панскі…|Дзе стаяў дом панскі…]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 25 ліпеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/167|№167 (1762)]]}} * [[Творы (Купала, 1930)/2/Дзе стаяў двор панскі…|Дзе стаяў двор панскі…]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Дзе стаяў двор панскі…|Дзе стаяў двор панскі…]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] s5xxeyugk202kz75tsxy8jkbi69ibrm 0 58161 283091 238837 2026-04-27T19:29:25Z Gleb Leo 2440 283091 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Умарыўся | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1913 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Лучынка (часопіс)/6/Умарыўся…|Умарыўся…]] // {{Fine|[[Лучынка (часопіс)|Лучынка]]. — 1914. — [[Лучынка (часопіс)/6|Кніжка 6]]}} * [[На зачарованых гонях (1923)/Умарыўся|Умарыўся]] // {{Fine|[[На зачарованых гонях (1923)|На зачарованых гонях]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1923}} * [[На зачарованых гонях (1927)/Умарыўся|Умарыўся]] // {{Fine|[[На зачарованых гонях (1927)|На зачарованых гонях]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}} * [[На зачарованых гонях (1929)/Умарыўся|Умарыўся]] // {{Fine|[[На зачарованых гонях (1929)|На зачарованых гонях]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} * [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Умарыўся|Умарыўся]] // {{Fine|[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]. Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва БССР, 1947}} [[Катэгорыя:На зачарованых гонях]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 1dgxxxttciuujooas66dbnfcqshw2gj 0 58279 283092 147798 2026-04-27T19:29:51Z Gleb Leo 2440 283092 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Мядзьведзь | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1914 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[На зачарованых гонях (1923)/Мядзьведзь|Мядзьведзь]] // {{Fine|[[На зачарованых гонях (1923)|На зачарованых гонях]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1923}} * [[На зачарованых гонях (1927)/Мядзьведзь|Мядзьведзь]] // {{Fine|[[На зачарованых гонях (1927)|На зачарованых гонях]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}} * [[На зачарованых гонях (1929)/Мядзьведзь|Мядзьведзь]] // {{Fine|[[На зачарованых гонях (1929)|На зачарованых гонях]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} * [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Мядзведзь|Мядзведзь]] // {{Fine|[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]. Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва БССР, 1947}} [[Катэгорыя:На зачарованых гонях]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 1lnkvvv5mm91fdbwfd2p5tudzifrvee 283093 283092 2026-04-27T19:30:00Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Мядзьведзь (Бядуля)]] у [[Мядзведзь (Бядуля)]] 283092 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Мядзьведзь | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1914 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[На зачарованых гонях (1923)/Мядзьведзь|Мядзьведзь]] // {{Fine|[[На зачарованых гонях (1923)|На зачарованых гонях]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1923}} * [[На зачарованых гонях (1927)/Мядзьведзь|Мядзьведзь]] // {{Fine|[[На зачарованых гонях (1927)|На зачарованых гонях]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}} * [[На зачарованых гонях (1929)/Мядзьведзь|Мядзьведзь]] // {{Fine|[[На зачарованых гонях (1929)|На зачарованых гонях]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} * [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Мядзведзь|Мядзведзь]] // {{Fine|[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]. Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва БССР, 1947}} [[Катэгорыя:На зачарованых гонях]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 1lnkvvv5mm91fdbwfd2p5tudzifrvee 0 58285 283089 147833 2026-04-27T19:26:23Z Gleb Leo 2440 283089 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Дзе канец сьвету? | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1914 або 1917 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[На зачарованых гонях (1923)/Дзе канец зямлі|Дзе канец зямлі]] // {{Fine|[[На зачарованых гонях (1923)|На зачарованых гонях]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1923}} * [[На зачарованых гонях (1927)/Дзе канец зямлі|Дзе канец зямлі]] // {{Fine|[[На зачарованых гонях (1927)|На зачарованых гонях]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}} * [[На зачарованых гонях (1929)/Дзе канец сьвету|Дзе канец сьвету]] // {{Fine|[[На зачарованых гонях (1929)|На зачарованых гонях]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} * [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Дзе канец свету?|Дзе канец свету?]] // {{Fine|[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]. Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва БССР, 1947}} [[Катэгорыя:На зачарованых гонях]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] a94uz3rznwakoa4m5sin62qvczkkrbv 0 63219 283158 271099 2026-04-28T07:46:49Z Gleb Leo 2440 283158 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = На нашым… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 28 жніўня 1919 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Творы (Купала, 1930)/1/На нашым|На нашым…]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/На нашым…|На нашым…]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] edqlw32vnfk310btxja317r22h2oobz 0 63237 283293 271133 2026-04-28T11:51:08Z Gleb Leo 2440 283293 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Ці хто думаў… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = Сьнежань 1928 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Творы (Купала, 1930)/2/Ці хто думаў…|Ці хто думаў…]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Ці хто думаў…|Ці хто думаў…]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Творы пра Цішку Гартнага]] [[Катэгорыя:Беларусь у паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] ninp6uozhpvq0pkyrhimvxvvfl7vy3k 0 63281 283267 271122 2026-04-28T11:42:50Z Gleb Leo 2440 283267 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Піянэрскае | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1926 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Творы (Купала, 1930)/2/Піонэрскае|Піонэрскае]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Піонэрскае|Піонэрскае]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Піянерскі рух]] [[Катэгорыя:Беларусь у паэзіі]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 0vei8b956bvh0yzb9k3tsv40ihdd0w3 0 63284 283249 271118 2026-04-28T11:38:12Z Gleb Leo 2440 283249 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Сей, вольны сейбіт! | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1926 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Творы (Купала, 1930)/2/Сей, вольны сейбіт|Сей, вольны сейбіт!]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Сей, вольны сейбіт…|Сей, вольны сейбіт…]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Сельская газета (1921)]] [[Катэгорыя:Перыядычныя выданні ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] hgr26qb0axb8q6xhv4xtmwsrcywo2gv 0 63414 283269 271124 2026-04-28T11:43:43Z Gleb Leo 2440 283269 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Ад менскіх дзяцей на прывітаньне IV Усебеларускага зьезду Саветаў | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1923 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Творы (Купала, 1930)/2/Ад менскіх дзяцей на прывітаньне IV Усебаларускага зьезду саветаў|Ад менскіх дзяцей на прывітаньне IV Усебаларускага зьезду саветаў]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Ад менскіх дзяцей|Ад менскіх дзяцей на прывітаньне IV Усебеларускага зьезду Саветаў]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Мінск]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] epydrsx5b43b0353xhgiqvnrsp2awc4 0 86532 283102 206673 2026-04-27T20:08:42Z Gleb Leo 2440 283102 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Апавяданні | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1947 год | пераклад = | секцыя = Зборнік апавяданьняў | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Апавяданні (Бядуля, 1947).pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Апавяданні (Бядуля, 1947).pdf" from="3" to="3" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Апавяданні (Бядуля, 1947).pdf" from="4" to="4" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Апавяданні (Бядуля, 1947).pdf" from="5" to="5" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Апавяданні (Бядуля, 1947).pdf" from="106" to="106" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Апавяданні (Бядуля, 1947).pdf" from="108" to="108" /> {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Апавяданні Змітрака Бядулі]] [[Катэгорыя:Зборнікі апавяданняў]] [[Катэгорыя:Творы 1947 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Мінску]] dbx09iuh5zpm2h4cs9jmqzyhbwiamix 0 89658 283090 213583 2026-04-27T19:27:07Z Gleb Leo 2440 283090 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = На балоце | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1923 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[На зачарованых гонях (1923)/На балоце|На балоце]] // {{Fine|[[На зачарованых гонях (1923)|На зачарованых гонях]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1923}} * [[На зачарованых гонях (1927)/На балоце|На балоце]] // {{Fine|[[На зачарованых гонях (1927)|На зачарованых гонях]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}} * [[На зачарованых гонях (1929)/На балоце|На балоце]] // {{Fine|[[На зачарованых гонях (1929)|На зачарованых гонях]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} * [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/На балоце|На балоце]] // {{Fine|[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]. Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва БССР, 1947}} [[Катэгорыя:На зачарованых гонях]] [[Катэгорыя:Польска-савецкая вайна ў прозе]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] efgwub3mpw1h4el2mh0jk9q50bpseil 0 100964 283047 238484 2026-04-27T17:27:43Z Gleb Leo 2440 283047 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Як я зрабіўся кантрабандыстам | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Мікрараман | папярэдні = | наступны = | год = 1926 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Апавяданьні (Бядуля, 1926)/Як я зрабіўся контрабандыстым|Як я зрабіўся контрабандыстым]] // {{Fine|[[Апавяданьні (Бядуля, 1926)|Апавяданьні]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1926}} * [[Дэлегатка (1928)/Як я зрабіўся контрабандыстым|Як я зрабіўся контрабандыстым]] // {{Fine|[[Дэлегатка (1928)|Дэлегатка]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:Дэлегатка (Бядуля)]] [[Катэгорыя:Кантрабанда]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] faun6ijrhfxxvhhglj78wug130m7m8s 104 115841 283119 270005 2026-04-28T07:16:59Z Gleb Leo 2440 283119 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{Цэнтар|[[File:Творы. 1918―1928 (1930). Янка Купала.jpg|250px]]}} {{Цэнтар|''Янка Купала''|памер=120%}}<noinclude></noinclude> 6lcg85yq2omor118zuji2ftmnt15m6r 283120 283119 2026-04-28T07:17:46Z Gleb Leo 2440 283120 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{Цэнтар|[[File:Творы. 1918―1928 (1930). Янка Купала.jpg|250px]]}} {{Цэнтар|''Янка Купала''|памер=140%}}<noinclude></noinclude> n99jcyr856j5y5by53q0d2pymq7slm3 0 116068 283123 270293 2026-04-28T07:33:00Z Gleb Leo 2440 283123 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = За ўсё… | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/Міжнародны гімн|Міжнародны гімн]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[За ўсё…]] }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="15" to="15" /> 7b0myjfziskzk44qq9gqp6y9h94ceok 283124 283123 2026-04-28T07:33:15Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/За ўсё]] у [[Творы (Купала, 1930)/За ўсё]] 283123 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = За ўсё… | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/Міжнародны гімн|Міжнародны гімн]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[За ўсё…]] }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="15" to="15" /> 7b0myjfziskzk44qq9gqp6y9h94ceok 0 116069 283128 270294 2026-04-28T07:36:24Z Gleb Leo 2440 283128 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Міжнародны гімн | аўтар = Эжэн Пацье | год = 1930 год | арыгінал = [[:fr:L’Internationale|L’Internationale]] {{smaller|(1871)}} | пераклад = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/За ўсё|За ўсё…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/Паўстань|Паўстань]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Міжнародны гімн (Пацье/Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="19" to="21" /> 0spmoq8dnn9ew2q1qmnswg96q07qcqw 283129 283128 2026-04-28T07:36:35Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/Міжнародны гімн]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/Міжнародны гімн]] 283128 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Міжнародны гімн | аўтар = Эжэн Пацье | год = 1930 год | арыгінал = [[:fr:L’Internationale|L’Internationale]] {{smaller|(1871)}} | пераклад = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/За ўсё|За ўсё…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/Паўстань|Паўстань]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Міжнародны гімн (Пацье/Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="19" to="21" /> 0spmoq8dnn9ew2q1qmnswg96q07qcqw 0 116071 283132 270297 2026-04-28T07:37:31Z Gleb Leo 2440 283132 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Паўстань… | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/Міжнародны гімн|Міжнародны гімн]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/На сход|На сход]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Паўстань…]] }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="22" to="23" /> 88hyi7mh2jqa09fs5inkk3zwnionhjw 283134 283132 2026-04-28T07:38:08Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/Паўстань]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/Паўстань]] 283132 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Паўстань… | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/Міжнародны гімн|Міжнародны гімн]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/На сход|На сход]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Паўстань…]] }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="22" to="23" /> 88hyi7mh2jqa09fs5inkk3zwnionhjw 0 116073 283133 270299 2026-04-28T07:37:44Z Gleb Leo 2440 283133 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = На сход | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/Паўстань|Паўстань]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/Час|Час]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[На сход!]] }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="24" to="24" /> fz4gnknyltl27y9qk1ki2jb5i584mo7 283137 283133 2026-04-28T07:38:44Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/На сход]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/На сход]] 283133 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = На сход | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/Паўстань|Паўстань]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/Час|Час]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[На сход!]] }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="24" to="24" /> fz4gnknyltl27y9qk1ki2jb5i584mo7 0 116157 283140 270396 2026-04-28T07:40:08Z Gleb Leo 2440 283140 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Час! | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/На сход|На сход]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/З павяўшай славы|З павяўшай славы]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Час!]] }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="25" to="26" /> ha0ub925bxth7o9binjt0cfj7qc5td8 283144 283140 2026-04-28T07:41:04Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/Час]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/Час]] 283140 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Час! | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/На сход|На сход]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/З павяўшай славы|З павяўшай славы]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Час!]] }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="25" to="26" /> ha0ub925bxth7o9binjt0cfj7qc5td8 0 116168 283142 270409 2026-04-28T07:40:59Z Gleb Leo 2440 283142 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = З павяўшай славы… | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/На сход|На сход]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/Свайму народу|Свайму народу]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[З павяўшай славы…]] }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="27" to="27" /> codxoadv1yzvtg13vzanz8rzcoqvrh0 283147 283142 2026-04-28T07:41:37Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/З павяўшай славы]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/З павяўшай славы]] 283142 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = З павяўшай славы… | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/На сход|На сход]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/Свайму народу|Свайму народу]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[З павяўшай славы…]] }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="27" to="27" /> codxoadv1yzvtg13vzanz8rzcoqvrh0 0 116170 283149 270411 2026-04-28T07:42:17Z Gleb Leo 2440 283149 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Свайму народу | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/З павяўшай славы|З павяўшай славы…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/Беларускія сыны|Беларускія сыны]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Свайму народу (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="28" to="30" /> 1y0hz7fzv0x7i50jnxs6nl73ylhp5r7 283151 283149 2026-04-28T07:42:53Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/Свайму народу]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/Свайму народу]] 283149 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Свайму народу | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/З павяўшай славы|З павяўшай славы…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/Беларускія сыны|Беларускія сыны]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Свайму народу (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="28" to="30" /> 1y0hz7fzv0x7i50jnxs6nl73ylhp5r7 0 116171 283153 271101 2026-04-28T07:43:22Z Gleb Leo 2440 283153 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Беларускія сыны | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/Свайму народу|Свайму народу]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/На нашым|На нашым…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Беларускія сыны]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="31" to="31" /> eqvctr2ujdrtai23zac2ijjyevabieh 283155 283153 2026-04-28T07:43:46Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/Беларускія сыны]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/Беларускія сыны]] 283153 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Беларускія сыны | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/Свайму народу|Свайму народу]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/На нашым|На нашым…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Беларускія сыны]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="31" to="31" /> eqvctr2ujdrtai23zac2ijjyevabieh 0 116172 283157 270413 2026-04-28T07:46:48Z Gleb Leo 2440 283157 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = На нашым… | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/Беларускія сыны|Беларускія сыны]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/Наша гаспадарка|Наша гаспадарка]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[На нашым…]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="32" to="33" /> 44ju4e1jiltedyrgypds63o4kbenrmc 283160 283157 2026-04-28T07:47:46Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/На нашым]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/На нашым]] 283157 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = На нашым… | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/Беларускія сыны|Беларускія сыны]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/Наша гаспадарка|Наша гаспадарка]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[На нашым…]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="32" to="33" /> 44ju4e1jiltedyrgypds63o4kbenrmc 0 116174 283159 270415 2026-04-28T07:47:17Z Gleb Leo 2440 283159 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Наша гаспадарка | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/На нашым|На нашым…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/Новы год|Новы год]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Наша гаспадарка]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="34" to="34" /> bqtvsg57wybj8dcy0dm84aqbe6ye07i 283164 283159 2026-04-28T07:48:17Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/Наша гаспадарка]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/Наша гаспадарка]] 283159 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Наша гаспадарка | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/На нашым|На нашым…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/Новы год|Новы год]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Наша гаспадарка]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="34" to="34" /> bqtvsg57wybj8dcy0dm84aqbe6ye07i 0 116176 283199 270417 2026-04-28T11:19:11Z Gleb Leo 2440 283199 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Новы год | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/Наша гаспадарка|Наша гаспадарка]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/Гадаўшчына-памінкі|25-III 1918 — 25-III 1920. Гадаўшчына-памінкі]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Новы год (Пад звоны зброі, путаў звоны…)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="35" to="35" /> a57p7uvc7r6gw06jzwrjtzmq9y7hq5d 283202 283199 2026-04-28T11:22:45Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/Новы год]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/Новы год]] 283199 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Новы год | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/Наша гаспадарка|Наша гаспадарка]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/Гадаўшчына-памінкі|25-III 1918 — 25-III 1920. Гадаўшчына-памінкі]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Новы год (Пад звоны зброі, путаў звоны…)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="35" to="35" /> a57p7uvc7r6gw06jzwrjtzmq9y7hq5d 0 116178 283204 271204 2026-04-28T11:23:18Z Gleb Leo 2440 283204 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = 25-III 1918 — 25-III 1920. Гадаўшчына-памінкі | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/Новы год|Новы год]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/Каб|Каб]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Гадаўшчына-памінкі]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="36" to="37" /> b70x2wqtdo9wey75fomep4oqvdohzzs 283206 283204 2026-04-28T11:24:47Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/Гадаўшчына-памінкі]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/Гадаўшчына-памінкі]] 283204 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = 25-III 1918 — 25-III 1920. Гадаўшчына-памінкі | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/Новы год|Новы год]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/Каб|Каб]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Гадаўшчына-памінкі]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="36" to="37" /> b70x2wqtdo9wey75fomep4oqvdohzzs 0 116179 283208 270420 2026-04-28T11:27:23Z Gleb Leo 2440 283208 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Каб… | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/Гадаўшчына-памінкі|Гадаўшчына-памінкі]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/На паграніччы|На паграніччы]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Каб…]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="38" to="39" /> 25wmt1b92kfdos158k2on0lzydjqulm 283210 283208 2026-04-28T11:28:18Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/Каб]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/Каб]] 283208 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Каб… | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/Гадаўшчына-памінкі|Гадаўшчына-памінкі]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/На паграніччы|На паграніччы]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Каб…]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="38" to="39" /> 25wmt1b92kfdos158k2on0lzydjqulm 0 116182 283212 270423 2026-04-28T11:29:01Z Gleb Leo 2440 283212 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = На паграніччы | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/Каб|Каб…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/У хорамах|У хорамах]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[На паграніччы]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="40" to="41" /> 5fne7esk4eav8hdravojntyqcjllfx3 283214 283212 2026-04-28T11:30:00Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/На паграніччы]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/На паграніччы]] 283212 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = На паграніччы | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/Каб|Каб…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/У хорамах|У хорамах]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[На паграніччы]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="40" to="41" /> 5fne7esk4eav8hdravojntyqcjllfx3 0 116183 283216 270424 2026-04-28T11:30:19Z Gleb Leo 2440 283216 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = У хорамах | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/На паграніччы|На паграніччы]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/А зязюлька кукавала|А зязюлька кукавала…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[У хорамах]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="42" to="42" /> 2gtmlddbd9od73j7ozjayyz5n3wnsi8 283218 283216 2026-04-28T11:30:45Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/У хорамах]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/У хорамах]] 283216 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = У хорамах | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/На паграніччы|На паграніччы]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/1/А зязюлька кукавала|А зязюлька кукавала…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[У хорамах]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="42" to="42" /> 2gtmlddbd9od73j7ozjayyz5n3wnsi8 0 116185 283220 270426 2026-04-28T11:31:22Z Gleb Leo 2440 283220 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = А зязюлька кукавала… | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/У хорамах|У хорамах]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/…О так! Я пролетар…|…О так! Я пролетар…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[А зязюлька кукавала…]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="43" to="44" /> 8adrj9hbnarrd8mptriw23f0xx1shud 283222 283220 2026-04-28T11:31:51Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/А зязюлька кукавала]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/А зязюлька кукавала]] 283220 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = А зязюлька кукавала… | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/У хорамах|У хорамах]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/…О так! Я пролетар…|…О так! Я пролетар…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[А зязюлька кукавала…]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="43" to="44" /> 8adrj9hbnarrd8mptriw23f0xx1shud 0 116187 283224 270428 2026-04-28T11:32:23Z Gleb Leo 2440 283224 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = …О так! Я пролетар… | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/А зязюлька кукавала|А зязюлька кукавала…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/З новым годам|З новым годам!]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[О так! Я — пралетар!..]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="47" to="47" /> gvikcoojvs3h6stxdyz8faaat8m3lrp 283226 283224 2026-04-28T11:32:51Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/…О так! Я пролетар…]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/…О так! Я пролетар…]] 283224 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = …О так! Я пролетар… | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/1/А зязюлька кукавала|А зязюлька кукавала…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/З новым годам|З новым годам!]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[О так! Я — пралетар!..]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="47" to="47" /> gvikcoojvs3h6stxdyz8faaat8m3lrp 0 116188 283228 270429 2026-04-28T11:33:16Z Gleb Leo 2440 283228 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = З новым годам! | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/…О так! Я пролетар…|…О так! Я пролетар…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Шляхам гадоў|Шляхам гадоў]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[З Новым годам! (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="48" to="48" /> l3yokm1v93qo9xdnjigfvo1pps401ov 283229 283228 2026-04-28T11:33:31Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/З новым годам]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/З новым годам]] 283228 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = З новым годам! | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/…О так! Я пролетар…|…О так! Я пролетар…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Шляхам гадоў|Шляхам гадоў]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[З Новым годам! (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="48" to="48" /> l3yokm1v93qo9xdnjigfvo1pps401ov 0 116191 283232 270434 2026-04-28T11:34:20Z Gleb Leo 2440 283232 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Шляхам гадоў | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/З новым годам|З новым годам!]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Акоў паломаных жандар|Акоў паломаных жандар…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Шляхам гадоў (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="49" to="52" /> ostrkayjoocxcs37mwbmeokpllo8bgm 283234 283232 2026-04-28T11:34:48Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Шляхам гадоў]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Шляхам гадоў]] 283232 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Шляхам гадоў | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/З новым годам|З новым годам!]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Акоў паломаных жандар|Акоў паломаных жандар…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Шляхам гадоў (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="49" to="52" /> ostrkayjoocxcs37mwbmeokpllo8bgm 0 116193 283236 270459 2026-04-28T11:35:07Z Gleb Leo 2440 283236 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Акоў паломаных жандар… | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Шляхам гадоў|Шляхам гадоў]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/І прыдзе|І прыдзе…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Акоў паломаных жандар…]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="53" to="54" /> 6i0buk56ryj4cgh7p3kelwafgcmc0l7 283238 283236 2026-04-28T11:35:33Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Акоў паломаных жандар]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Акоў паломаных жандар]] 283236 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Акоў паломаных жандар… | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Шляхам гадоў|Шляхам гадоў]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/І прыдзе|І прыдзе…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Акоў паломаных жандар…]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="53" to="54" /> 6i0buk56ryj4cgh7p3kelwafgcmc0l7 0 116214 283240 270461 2026-04-28T11:36:10Z Gleb Leo 2440 283240 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = І прыдзе… | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Акоў паломаных жандар|Акоў паломаных жандар…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Праз гультайства|Праз гультайства…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[І прыйдзе]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="55" to="56" /> so7p2wl6p0dbi110sj3lq46ned5qmz3 283242 283240 2026-04-28T11:36:38Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/І прыдзе]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/І прыдзе]] 283240 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = І прыдзе… | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Акоў паломаных жандар|Акоў паломаных жандар…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Праз гультайства|Праз гультайства…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[І прыйдзе]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="55" to="56" /> so7p2wl6p0dbi110sj3lq46ned5qmz3 0 116215 283244 270462 2026-04-28T11:37:05Z Gleb Leo 2440 283244 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Праз гультайства | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/І прыдзе|І прыдзе…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Сей, вольны сейбіт|Сей, вольны сейбіт!]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Праз гультайства…]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="57" to="57" /> 9hewgohmrehw2vobhrmauhnemsh58z7 283246 283244 2026-04-28T11:37:27Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Праз гультайства]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Праз гультайства]] 283244 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Праз гультайства | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/І прыдзе|І прыдзе…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Сей, вольны сейбіт|Сей, вольны сейбіт!]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Праз гультайства…]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="57" to="57" /> 9hewgohmrehw2vobhrmauhnemsh58z7 0 116216 283248 270463 2026-04-28T11:37:55Z Gleb Leo 2440 283248 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Сей, вольны сейбіт! | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Праз гультайства|Праз гультайства…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/У вырай|У вырай!]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Сей, вольны сейбіт!]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="58" to="58" /> sbmzvs6eczy9rkxihkamogdysa2swet 283250 283248 2026-04-28T11:38:18Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Сей, вольны сейбіт]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Сей, вольны сейбіт]] 283248 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Сей, вольны сейбіт! | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Праз гультайства|Праз гультайства…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/У вырай|У вырай!]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Сей, вольны сейбіт!]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="58" to="58" /> sbmzvs6eczy9rkxihkamogdysa2swet 0 116217 283254 270464 2026-04-28T11:39:53Z Gleb Leo 2440 283254 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = У вырай! | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Сей, вольны сейбіт|Сей, вольны сейбіт!]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Безназоўнае|Безназоўнае]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[У вырай (Гэй, вольныя птахі, саколія дзеці!)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="59" to="59" /> rbxxgemjnm3gpcajq5ks47zshqq0k5c 283256 283254 2026-04-28T11:40:23Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/У вырай]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/У вырай]] 283254 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = У вырай! | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Сей, вольны сейбіт|Сей, вольны сейбіт!]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Безназоўнае|Безназоўнае]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[У вырай (Гэй, вольныя птахі, саколія дзеці!)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="59" to="59" /> rbxxgemjnm3gpcajq5ks47zshqq0k5c 0 116218 283252 270491 2026-04-28T11:38:52Z Gleb Leo 2440 283252 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Безназоўнае | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Паэма | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/У вырай| У вырай!]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Арлянятам|Арлянятам]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Безназоўнае (Купала, паэма)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="60" to="77" /> fwn3khuoo68plgev0wo313yao2fgtzm 283258 283252 2026-04-28T11:40:43Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Безназоўнае]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Безназоўнае]] 283252 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Безназоўнае | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Паэма | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/У вырай| У вырай!]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Арлянятам|Арлянятам]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Безназоўнае (Купала, паэма)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="60" to="77" /> fwn3khuoo68plgev0wo313yao2fgtzm 0 116219 283260 270469 2026-04-28T11:41:22Z Gleb Leo 2440 283260 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Арлянятам | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Безназоўнае|Безназоўнае]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Піонэрскае|Піонэрскае]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Арлянятам (Купала, верш)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="78" to="80" /> ss8sfarxdfwrjonyco1qmd9mgsxti3u 283262 283260 2026-04-28T11:41:59Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Арлянятам]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Арлянятам]] 283260 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Арлянятам | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Безназоўнае|Безназоўнае]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Піонэрскае|Піонэрскае]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Арлянятам (Купала, верш)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="78" to="80" /> ss8sfarxdfwrjonyco1qmd9mgsxti3u 0 116220 283264 270471 2026-04-28T11:42:17Z Gleb Leo 2440 283264 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Піонэрскае | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Арлянятам|Арлянятам]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Ад менскіх дзяцей на прывітаньне IV Усебаларускага зьезду саветаў|Ад менскіх дзяцей на прывітаньне IV Усебаларускага зьезду саветаў]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Піянэрскае (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="81" to="84" /> tmt3fpqinblzhxl3or3ru8fam4ajakz 283265 283264 2026-04-28T11:42:29Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Піонэрскае]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Піонэрскае]] 283264 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Піонэрскае | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Арлянятам|Арлянятам]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Ад менскіх дзяцей на прывітаньне IV Усебаларускага зьезду саветаў|Ад менскіх дзяцей на прывітаньне IV Усебаларускага зьезду саветаў]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Піянэрскае (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="81" to="84" /> tmt3fpqinblzhxl3or3ru8fam4ajakz 0 116221 283268 270472 2026-04-28T11:43:22Z Gleb Leo 2440 283268 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ад менскіх дзяцей на прывітаньне IV Усебаларускага зьезду саветаў | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Піонэрскае|Піонэрскае]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Два светы|Два светы]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Ад менскіх дзяцей]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="85" to="86" /> 2ugp663rivkz0wo2ic40ckclvw895d1 283270 283268 2026-04-28T11:43:53Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Ад менскіх дзяцей на прывітаньне IV Усебаларускага зьезду саветаў]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Ад менскіх дзяцей на прывітаньне IV Усебаларускага зьезду саветаў]] 283268 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ад менскіх дзяцей на прывітаньне IV Усебаларускага зьезду саветаў | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Піонэрскае|Піонэрскае]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Два светы|Два светы]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Ад менскіх дзяцей]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="85" to="86" /> 2ugp663rivkz0wo2ic40ckclvw895d1 0 116222 283272 270473 2026-04-28T11:44:13Z Gleb Leo 2440 283272 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Два светы | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Ад менскіх дзяцей на прывітаньне IV Усебаларускага зьезду саветаў|Ад менскіх дзяцей на прывітаньне IV Усебаларускага зьезду саветаў]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Дзе стаяў двор панскі…|Дзе стаяў двор панскі…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Два сьветы (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="87" to="88" /> oa5yuc3hbb8bmkv8a5d76bp9i96h2qa 283274 283272 2026-04-28T11:44:47Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Два светы]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Два светы]] 283272 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Два светы | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Ад менскіх дзяцей на прывітаньне IV Усебаларускага зьезду саветаў|Ад менскіх дзяцей на прывітаньне IV Усебаларускага зьезду саветаў]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Дзе стаяў двор панскі…|Дзе стаяў двор панскі…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Два сьветы (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="87" to="88" /> oa5yuc3hbb8bmkv8a5d76bp9i96h2qa 0 116223 283276 270474 2026-04-28T11:45:16Z Gleb Leo 2440 283276 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Дзе стаяў двор панскі… | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Два светы|Два светы]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Дзьве сястры|Дзьве сястры]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Дзе стаяў двор панскі…]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="89" to="90" /> fdraabkhsdixnii2tkcwhn1fksxoays 283277 283276 2026-04-28T11:45:29Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Дзе стаяў двор панскі…]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Дзе стаяў двор панскі…]] 283276 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Дзе стаяў двор панскі… | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Два светы|Два светы]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Дзьве сястры|Дзьве сястры]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Дзе стаяў двор панскі…]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="89" to="90" /> fdraabkhsdixnii2tkcwhn1fksxoays 0 116224 283280 270475 2026-04-28T11:46:11Z Gleb Leo 2440 283280 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Дзьве сястры | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Дзе стаяў двор панскі…|Дзе стаяў двор панскі…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Наш летапісец|Наш летапісец]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Дзьве сястры]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="91" to="92" /> t23uakcgjtn8vv0qbo971xrl3z1sc7f 283282 283280 2026-04-28T11:46:35Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Дзьве сястры]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Дзьве сястры]] 283280 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Дзьве сястры | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Дзе стаяў двор панскі…|Дзе стаяў двор панскі…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Наш летапісец|Наш летапісец]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Дзьве сястры]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="91" to="92" /> t23uakcgjtn8vv0qbo971xrl3z1sc7f 0 116225 283284 271197 2026-04-28T11:47:09Z Gleb Leo 2440 283284 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Наш летапісец | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Дзьве сястры|Дзьве сястры]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Цішку Гартнаму|Цішку Гартнаму]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Наш летапісец]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="93" to="94" /> aqjq98xr8ajzk3wklbqofsv2zxw5ou6 283285 283284 2026-04-28T11:47:50Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Наш летапісец]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Наш летапісец]] 283284 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Наш летапісец | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Дзьве сястры|Дзьве сястры]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Цішку Гартнаму|Цішку Гартнаму]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Наш летапісец]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="93" to="94" /> aqjq98xr8ajzk3wklbqofsv2zxw5ou6 0 116226 283288 270479 2026-04-28T11:48:59Z Gleb Leo 2440 283288 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Цішку Гартнаму | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Наш летапісец|Наш летапісец]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Ці хто думаў…|Ці хто думаў…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Цішку Гартнаму (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="95" to="96" /> qtquoq1wj84iir5sdgkqd6bwgfx9fa8 283289 283288 2026-04-28T11:49:48Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Цішку Гартнаму]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Цішку Гартнаму]] 283288 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Цішку Гартнаму | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Наш летапісец|Наш летапісец]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Ці хто думаў…|Ці хто думаў…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Цішку Гартнаму (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="95" to="96" /> qtquoq1wj84iir5sdgkqd6bwgfx9fa8 0 116227 283292 270481 2026-04-28T11:50:47Z Gleb Leo 2440 283292 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ці хто думаў… | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Цішку Гартнаму|Цішку Гартнаму]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Пазвалі вас…|Пазвалі вас…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Ці хто думаў…]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="97" to="98" /> lof0pwvl61yn7xesw2luepxtjp1vl0g 283294 283292 2026-04-28T11:51:18Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Ці хто думаў…]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Ці хто думаў…]] 283292 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ці хто думаў… | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Цішку Гартнаму|Цішку Гартнаму]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Пазвалі вас…|Пазвалі вас…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Ці хто думаў…]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="97" to="98" /> lof0pwvl61yn7xesw2luepxtjp1vl0g 0 116228 283296 270483 2026-04-28T11:51:36Z Gleb Leo 2440 283296 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Пазвалі вас… | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Ці хто думаў…|Ці хто думаў…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/На сьмерць Сьцяпана Булата|На сьмерць Сьцяпана Булата]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Пазвалі вас…]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="99" to="100" /> 9xozf97g90skuknlfi9tt6jiqt5hnq0 283297 283296 2026-04-28T11:51:49Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Пазвалі вас…]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Пазвалі вас…]] 283296 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Пазвалі вас… | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Ці хто думаў…|Ці хто думаў…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/На сьмерць Сьцяпана Булата|На сьмерць Сьцяпана Булата]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Пазвалі вас…]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="99" to="100" /> 9xozf97g90skuknlfi9tt6jiqt5hnq0 0 116229 283300 270485 2026-04-28T11:52:26Z Gleb Leo 2440 283300 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = На сьмерць Сьцяпана Булата | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Пазвалі вас…|Пазвалі вас…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/З угодкавых настрояў|З угодкавых настрояў]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[На сьмерць Сьцяпана Булата (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="101" to="101" /> h4nx9lfksgu0zij5kd1cugt4yzkuhfl 283301 283300 2026-04-28T11:52:40Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/На сьмерць Сьцяпана Булата]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/На сьмерць Сьцяпана Булата]] 283300 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = На сьмерць Сьцяпана Булата | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Пазвалі вас…|Пазвалі вас…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/З угодкавых настрояў|З угодкавых настрояў]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[На сьмерць Сьцяпана Булата (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="101" to="101" /> h4nx9lfksgu0zij5kd1cugt4yzkuhfl 0 116230 283304 270489 2026-04-28T11:53:26Z Gleb Leo 2440 283304 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = З угодкавых настрояў | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/На сьмерць Сьцяпана Булата|На сьмерць Сьцяпана Булата]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Летапіснае|Летапіснае]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[З угодкавых настрояў]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="102" to="110" /> 66dh4dpbbwdu9n57cbs7rk02hgqglb7 283305 283304 2026-04-28T11:53:37Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/З угодкавых настрояў]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/З угодкавых настрояў]] 283304 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = З угодкавых настрояў | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/На сьмерць Сьцяпана Булата|На сьмерць Сьцяпана Булата]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/2/Летапіснае|Летапіснае]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[З угодкавых настрояў]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="102" to="110" /> 66dh4dpbbwdu9n57cbs7rk02hgqglb7 0 116231 283308 270488 2026-04-28T11:54:16Z Gleb Leo 2440 283308 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Летапіснае | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/З угодкавых настрояў|З угодкавых настрояў]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/3/Ленін|Ленін (з украінскага)]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Летапіснае]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="111" to="114" /> qpp6p9b54538mpqun67g5xkitguzj0o 283309 283308 2026-04-28T11:54:34Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Летапіснае]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Летапіснае]] 283308 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Летапіснае | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/З угодкавых настрояў|З угодкавых настрояў]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/3/Ленін|Ленін (з украінскага)]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Летапіснае]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="111" to="114" /> qpp6p9b54538mpqun67g5xkitguzj0o 0 116343 283313 270844 2026-04-28T11:56:06Z Gleb Leo 2440 283313 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Ленін | аўтар = Валяр’ян Паляшчук | пераклад = Янка Купала | секцыя = Паэма | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Творы (Купала, 1930)/3/Ленін|Ленін]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Купала. Творы 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Паэмы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Творы пра Уладзіміра Леніна]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] jtc5t1fylijlhm5p5bo07otlnpfnthu 283317 283313 2026-04-28T11:58:39Z Gleb Leo 2440 283317 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Ленін | аўтар = Валяр’ян Паляшчук | пераклад = Янка Купала | секцыя = Паэма | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Творы (Купала, 1930)/3/Ленін|Ленін]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Купала. Творы 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Паэмы Валяр’яна Палешчука]] [[Катэгорыя:Пераклады Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Пераклады з украінскай мовы]] [[Катэгорыя:Творы пра Уладзіміра Леніна]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] ihj3vor4igat0r6jvfcf8vw2svybfyw 0 116344 283312 270855 2026-04-28T11:55:34Z Gleb Leo 2440 283312 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ленін (з украінскага) | аўтар = Валяр’ян Паляшчук | пераклад = Янка Купала | год = 1930 год | секцыя = Паэма | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Летапіснае|Летапіснае]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/3/Хаўтурны марш|Хаўтурны марш (з польскага)]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Ленін (Паляшчук/Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="117" to="146" /> bka0wa4zhc7l99hmb4z8i1fi27hwrk7 283314 283312 2026-04-28T11:56:42Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/3/Ленін]] у [[Творы (Купала, 1930)/3/Ленін]] 283312 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ленін (з украінскага) | аўтар = Валяр’ян Паляшчук | пераклад = Янка Купала | год = 1930 год | секцыя = Паэма | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/2/Летапіснае|Летапіснае]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/3/Хаўтурны марш|Хаўтурны марш (з польскага)]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Ленін (Паляшчук/Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="117" to="146" /> bka0wa4zhc7l99hmb4z8i1fi27hwrk7 0 116541 283287 271201 2026-04-28T11:48:07Z Gleb Leo 2440 283287 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Наш летапісец | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 12 лістапада 1924 года | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Творы (Купала, 1930)/2/Наш летапісец|Наш летапісец]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Творы пра Усевалада Ігнатоўскага]] [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] qgkkn7af1nz0tnhutd7i6spvde6n5lz 0 116543 283205 271203 2026-04-28T11:24:41Z Gleb Leo 2440 283205 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Гадаўшчына-памінкі | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 24 марта 1920 года | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Творы (Купала, 1930)/1/Гадаўшчына-памінкі|25-III 1918 — 25-III 1920. Гадаўшчына-памінкі]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] rrjk6j6tokrpszcgw664oskuqchhdgi 104 121766 283023 283006 2026-04-27T12:07:21Z RAleh111 4658 283023 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|ЗМІТРОК БЯДУЛЯ}}</center> {{gap|1em}}Літаратурная спадчына Змітрака Бядулі, аднаго з старэйшых беларускіх пісьменнікаў, багатая і рознабаковая.</br> {{gap|1em}}Выступіў Змітрок Бядуля у беларускай літаратуры як паэт, пазней пачаў пісаць празаічныя творы. Ім створана шмат апавяданняў, аповесцей, раманаў; вядомы ён як журналіст і даследчык; ім напісаны артыкулы аб беларускім фальклоры, аб тэатры, аб літаратуры. Мы ведаем Змітрака Бядулю і як дзіцячага пісьменніка. Больш трыццаці год плённа працаваў ён у літаратуры. Ён ёй аддаў свой яскравы талент, сваё жыццё, свае думкі і пачуцці.</br> {{gap|1em}}Першыя дзіцячыя ўражанні пісьменніка звязаны з жыццём беларускай вёскі, з горкай працай аратага, плытагона і лесаруба.</br> {{gap|1em}}Нарадзіўся Змітрок Бядуля у 1886 годзе ў глухім мястэчку Пасадзец, былога Вілейскага павета, у беднай яўрэйскай сям‘і. Дзед пісьменніка быў {{перанос пачатак|дроб|ным}}<noinclude></noinclude> bbcntfntm55li01k57kgnj7y1ami4pl 104 121776 283017 2026-04-27T11:59:53Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Грэшна вам так казаць, пане ксёнжа. {{Водступ|2|em}}— Ніякага грэху няма, Мальвіна. {{Водступ|2|em}}Ксёндз устаў, блізка-блізка падышоў к Мальвіне. {{Водступ|2|em}}— Ці-ж грэх глядзець у гэтыя вочкі, ці-ж грэшна гладзіць гэтую ружовенькую руку... Ма...» 283017 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Грэшна вам так казаць, пане ксёнжа. {{Водступ|2|em}}— Ніякага грэху няма, Мальвіна. {{Водступ|2|em}}Ксёндз устаў, блізка-блізка падышоў к Мальвіне. {{Водступ|2|em}}— Ці-ж грэх глядзець у гэтыя вочкі, ці-ж грэшна гладзіць гэтую ружовенькую руку... Мальвіна! {{Водступ|2|em}}Мальвіна хіснулася ў бок, але ксёндз, быццам падтрымаць яе, ахапіў пад сярэдзіну й губамі прынік к яе голай шыі. {{Водступ|2|em}}— Што вы робіце? Пусьцеце, — ледва чутно прагаварыла яна. {{Водступ|2|em}}Пакрываючы пацалункамі твар, шыю, плечы Мальвіны, ксёндз падняў яе на рухі і панёс на софу. • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • {{Водступ|2|em}}— Ай-яй! Хтось сюды йдзе! — спалохана шапнула Мальвіна й сасклізнула з софы, папраўляючы дрыжаўшымі рукамі гарнітур і шып на галаве. Ксёндз з каменна-супакойным тварам трымаў у руках польскі пераклад Sermonc Босьсюэта. {{Водступ|2|em}}У пакой увашоў Ясь і нясьмела прыпыніўся каля дзьвярэй. Ксёндз кінуў на яго гостры погляд і прышчурыў вочы, углядаючыся і ўспамінаючы, хто-б гэта быў. Ясь пад калючым вокам ксяндза павярнуў галаву ў бок і чакаў. {{Водступ|2|em}}— Здаецца, пан будзе сын Пранціся Ляшкевіча? — запытаўся ксёндз. {{Водступ|2|em}}— Але, пане ксёнжа, — адказаў Ясь. {{Водступ|2|em}}— Ня схожы вы са сваім бацькам. Ваш бацька добры і шчыры католік, вы-ж ня ходзіце да касьцёлу, не паважаеце свайго духоўнага айца — нават прывітаць мяне, увашоўшы сюды, ня лічыце патрэбным. {{Водступ|2|em}}— Я ня сьмею, пане... Я прышоў прасіць... {{Водступ|2|em}}— Вы соцыялісты? {{Водступ|2|em}}— Як вы сказалі, пане ксёнжа? Я не разумею? {{Водступ|2|em}}— Той, хто ня ходзіць да касьцёлу, ня сымае пану шапкі, ня слухае бацькі, робіць сваю волю — вось хто соцыялісты і бунтар. {{Водступ|2|em}}— Ну, і што-ж з гэтага? {{Водступ|2|em}}— А тое, што такіх людзей пакарае ня толькі бог, але й яго намесьнік на зямлі.<noinclude></noinclude> tcbv54p2l3o923bqbumgd6cydgx0460 104 121777 283018 2026-04-27T12:00:59Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Пане ксёнжа, няхай карае мяне, хто хоча. Я прышоў да вашае міласьці прасіць аб аднэй справе. {{Водступ|2|em}}— Якая ў вас да мяне справа? Я з нехрысьцем спраў не вяду. {{Водступ|2|em}}— Уперад выслухайце мяне, а потым ужо будзеце ці сварыцца, ці з...» 283018 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Пане ксёнжа, няхай карае мяне, хто хоча. Я прышоў да вашае міласьці прасіць аб аднэй справе. {{Водступ|2|em}}— Якая ў вас да мяне справа? Я з нехрысьцем спраў не вяду. {{Водступ|2|em}}— Уперад выслухайце мяне, а потым ужо будзеце ці сварыцца, ці зьлітуецеся нада мною. {{Водступ|2|em}}— Кажы. {{Водступ|2|em}}— Пан ксёндз, мусіць, ведае, што я засылаў сватоў да лятцоўскага Хлэмкі? {{Водступ|2|em}}Ксёндз аж падскочыў на крэсьле, страціўшы на момант увесь свой супакой. Але раптам твар яго зрабіўся йзноў каменным, толькі па губах лятаў злыдны посьмех. {{Водступ|2|em}}— Чаму-ж, пан, не ажаніўся? Часу, здаецца, было досыць пасьля заручын? {{Водступ|2|em}}— Ведаеце, пане ксёнжа, што нашы бацькі ўпартыя, як быкі: уцямілі сабе, што калі рознае веры людзі, дык ім і жаніцца нельга. Я-ж не хачу мець жонкаю сабе нікога, апроч Хлэмкавае дачкі, хоць яна й праваслаўная. {{Водступ|2|em}}— Не паганьце свайго бацькі, вы яго ня варты. Чаго вы прышлі да мяне? {{Водступ|2|em}}— Я прышоў прасіць вас пашлюбаваць мяне з Алесяю й без дазволу бацькоў. {{Водступ|2|em}}— Без дазволу? Дый каб твой бацька, гунсваце ты, прышоў прасіць мяне аб гэтым, то й тады-б я адчыніў яму дзьверы. Як асьмеліўся ты казаць гэта? {{Водступ|2|em}}— Пане ксёнжа, зьмілуйцеся... выслухайце. {{Водступ|2|em}}Ксёндз ускочыў на ногі і, як вецер, пачаў насіцца па пакоі, блытаючы на {{Абмылка|подлозе|падлозе}} дарожкі і шкуры. Потым, прыпыніўшыся супроць Яся і ўтупіўшы ў яго твар свае блішчастыя ад гневу вочы, не сваім тонкім голасам закрычаў: {{Водступ|2|em}}— Ты забыўся, адцураўся ад нашае веры! Д’ябал зьвязаў цябе з дачкою недавярка, усе дзеці вашы будуць недавяркамі! Не, я не падыму рукі даць благаславенства нашага бога нехрысьцям! Прэч адсюль, з гэтага сьвятога месца! {{Водступ|2|em}}— Пане ксёнжа, паслухайце...<noinclude></noinclude> hhlv1fr0r53g3ds408twqs4f0o77shh 104 121778 283019 2026-04-27T12:01:51Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Ксёндз адвярнуўся ад Яся, падышоў к акну, прастаяў некалькі хвілін, і, калі ён павярнуўся йзноў назад, твар яго быў сьветлы, вочы лісьлівыя, на губах добры посьмех. {{Водступ|2|em}}— Ну добра, — сказаў ён. — Калі табе ўжо так хочацца жаніцца на г...» 283019 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Ксёндз адвярнуўся ад Яся, падышоў к акну, прастаяў некалькі хвілін, і, калі ён павярнуўся йзноў назад, твар яго быў сьветлы, вочы лісьлівыя, на губах добры посьмех. {{Водступ|2|em}}— Ну добра, — сказаў ён. — Калі табе ўжо так хочацца жаніцца на гэтай дзяўчыне, я дапамагу табе. Бог, якому я служу, павялеў быць людзям добрымі. Але ён прымае пад сваю абарону толькі тых, хто добры да яго. Слухай, пан Ясь! Калі Алеся твая пяройдзе ў нашу веру, то хоць сягоньня я вас ажаню. Табе бог пашле адпушчэньне грахоў за тое, што ты прывядзеш да яго няверную душу. Ідзі, дзіця маё, і прыводзь сюды сваю дзяўчыну — і праз некалькі гадзін вы пашлюбуецеся. {{Водступ|2|em}}Пры апошніх словах ксяндза Ясь устрапянуўся, твар яго пачырванеў, у вачох заблішчэла радасьць. Але гэта было ня больш, як хвіліну. Смутак ізноў наляцеў на яго; ён ніжэй апусьціў галаву й некалькі раз пераступіў з нагі на нагу. Потым ён падняў вочы на ксяндза й прамовіў, выразна кажучы кожнае слова: {{Водступ|2|em}}— Не, пане ксёнжа! Я ня згодзен атрымаць падзяку на небе, што прымушу стрымаць іншую веру таго, каго я кахаю незалежна ад веры. Калі будзе ваша ласка, дык зрабеце маё каханьне поўным, як я прашу. {{Водступ|2|em}}— Ты кахаеш, кахаеш даўно — і за грэх гэта ня лічыш! — задрыжэўшы ад злосьці, закрычаў ксёндз. — Гэта распуста, блуд! Сьвяты касьцёл выкіне цябе, як вялікага грэшніка, з сям‘і верных каталікоў! Як выгнанец, ты нідзе ня будзеш мець прыстанішча — ні ў сваіх, ні ў чужых. {{Водступ|2|em}}— Я мысьліў, ксёнжа, што знайду ў цябе падтрыманьне, як у служкі найвышэйшага бога, якому ўсё роўна вера, дзеля якога ўсе людзі — дзеці. Вы-ж мяне праганяеце ад сябе, як брудную сабаку. {{Водступ|2|em}}— Ня дзіця ты бога, а д‘ябла! Мне некалі й не аб чым больш гаварыць з табою. Вось дзьверы! {{Водступ|2|em}}Ясь, нічога ня кажучы, павярнуўся, абкаціў халодным поглядам ксяндза з ног да галавы і моўчкі вышаў з пакою.<noinclude></noinclude> kpffcjpn80rwsf64wbcmay94rffg674 104 121779 283020 2026-04-27T12:01:58Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|чац|вёра}} дзяцей. З вялікім хваляваннем Змітрок Бядуля расказвае аб апошніх хвілінах жыцця дзяўчынкі:</br> {{gap|1em}}«Сягоння яна толькі цяжка стогне, лежачы на сенніку… А праз брудны кавалак шыбіны, перакрыжаванай лучынкамі, прасвечваюцца п...» 283020 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|чац|вёра}} дзяцей. З вялікім хваляваннем Змітрок Бядуля расказвае аб апошніх хвілінах жыцця дзяўчынкі:</br> {{gap|1em}}«Сягоння яна толькі цяжка стогне, лежачы на сенніку… А праз брудны кавалак шыбіны, перакрыжаванай лучынкамі, прасвечваюцца праменні сонейка, і многаколерны пыл тоўстым слупам даходзіць аж да бледнага твара Ганулькі… Пазірае яна на залатыя праменні, слёзы коцяцца з вачэй… Вось пачала абамлеўшымі ад смагі вуснамі нешта шаптаць ціха, ціха. Маці прыслухоўваецца, але не можа пачуць нічога.</br> {{gap|1em}}Шэпт усё слабей ды слабей… Гэтак сама шэпча і скрыпка, калі музыка адымае ўжо смычок ад струн.</br> {{gap|1em}}Змоўкла Ганулька».</br> {{gap|1em}}Маці не магла ўжо плакаць, бо за век выплакала ўжо свае слёзы. А бацька, заўсёды маўклівы і вытрыманы, паваліўся на гліняны памост і плакаў, як малое дзіця.</br> {{gap|1em}}Пра двух хлапчукоў Халімона і Цішку расказваецца ў апавяданні «Малыя дрывасекі». Каб пракарміць сябе і хворага бацьку, дзеці вымушаны хадзіць да купца ў лес на заработкі. Змучаныя працай, яны селі ля хвоі адпачыць і замерзлі.</br> {{gap|1em}}Асабліва трагічным было жыццё таленавітых дзяцей. Яны не маглі заняцца справай, якую яны любілі. Іх не разумелі, над імі пакеплівалі. Сцёпка, герой апавядання «Велікодныя яйкі», вельмі любіць маляваць, але не было ў яго фарбаў. Ён разразае<noinclude></noinclude> 6ppzpgx7boxir36jidrfazjgknmwwin 104 121780 283021 2026-04-27T12:06:08Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}На пляцы кірмаш кішэў вясёлым, клапатлівым народам. У бакавых вулках каля хат мяшчан з усіх канцоў нясьліся сьпевы, музыка. Па дарозе пападалася шмат падвыпіўшых мужчын і нават кабет, якія моцна рагаталі і голасна гаварылі між сабою. Сонца...» 283021 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}На пляцы кірмаш кішэў вясёлым, клапатлівым народам. У бакавых вулках каля хат мяшчан з усіх канцоў нясьліся сьпевы, музыка. Па дарозе пападалася шмат падвыпіўшых мужчын і нават кабет, якія моцна рагаталі і голасна гаварылі між сабою. Сонца было ўжо на адвячорку, але яшчэ высока. Ясь ішоў, ня бачачы ні людзкое радасьці, ні сьветлага сонца. Тая надзея, з якою ён раніцаю сьпяшаўся на кірмаш і якая грэла яго сэрца да сустрэчы з ксяндзом, у сучасны момант патухла, і перад ім стаяла йзноў няведамая будучына. Што рабіць, дзе знайсьці канец — ён ня мог даць сам сабе адказу. Як у цяжкім сьне, праціскаўся ён к Бэркавай карчме, дзе ўмовіўся сустрэцца з Алесяю, каб паведаміць яе аб справе з ксяндзом. {{Водступ|2|em}}Бэркава карчма стаяла на рагу пляцу, адкуль разыходзіліся два гасьцінцы. Пры карчме была добрая стадола і, апроч агульнае хаты для заежджых, было некалькі маленькіх, як клеткі, „нумароў“ — баковак. Сам Бэрка гандляваў гарэлкаю, трымаў некалькі балаголаў, займаўся комісыянэрствам. Заўсёды хто-небудзь да быў у яго. На гэты раз у агульнай хаце поўна было хлопцаў, якія балагурылі, пілі гарэлку й бясконца жартавалі. {{Водступ|2|em}}Як толькі Ясь пераступіў парог, на яго паляцелі з усіх бакоў: {{Водступ|2|em}}— Га, вось і Ясь сюды! {{Водступ|2|em}}— Ды што гэта ты — лісьніку наеўся ці што? Такі дзень, а ён сонны, раскіслы. {{Водступ|2|em}}— Трэба лісьнік гарэлкаю выгнаць! {{Водступ|2|em}}Яся пацягнулі за стол і пачалі наганяць яму вясёласьць гарэлкаю. {{Водступ|2|em}}Але ён заставаўся засмучаным і нічога не памагала — ні жарты, ні песьні сяброў. {{Водступ|2|em}}— Мусіць ізноў цябе засмуціла Алеся? — запытаўся адзін з лятцоўскіх хлопцаў. — Кінь ты з ёю валэндацца, да і з бацькам такім я-б ня жыў. Ці сьвет малы? Плюнуў-бы на яго гаспадарку ў такім разе і — у горад.<noinclude></noinclude> 860ftx3nrkwte3qg6cweneloi2u5h7s 104 121781 283022 2026-04-27T12:06:36Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «сабе пальцы і крывёю размалёўвае велікодныя яйкі. Расказваючы гэтую самую гісторыю, Змітрок Бядуля робіць вынік, што «проза жыцця з паэзіяй не можа ўжыцца разам у гаротнай сялянскай хатцы. Паміж імі адбываюцца заўсёды балючыя сутычкі. Гэтыя дзве супра...» 283022 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>сабе пальцы і крывёю размалёўвае велікодныя яйкі. Расказваючы гэтую самую гісторыю, Змітрок Бядуля робіць вынік, што «проза жыцця з паэзіяй не можа ўжыцца разам у гаротнай сялянскай хатцы. Паміж імі адбываюцца заўсёды балючыя сутычкі. Гэтыя дзве супраціўніцы чалавечага характару рэдка ўступаюць месца адна адной, і чалавек, які нарадзіўся пад апекай муз, вельмі шмат церпіць ад акружаючых абставін».</br> {{gap|1em}}Гэту тэму пісьменнік паўтарае толькі ў дачыненні да дарослага чалавека ў апавяданні «Бондар», напісаным у 1920 годзе, а ў аповесці «Салавей» яна знаходзіць поўнае і бліскучае вырашэнне.</br> {{gap|1em}}Такім чынам, пераважная большасць дарэволюцыйнай прозы Змітрака Бядулі прысвечана паказу жыцця беларускага народа, прыгнечанага і эксплаатуемага царызмам.</br> {{gap|1em}}Паказваючы адмоўныя рысы характару сваіх герояў (грубасць, жорсткасць), кепскія ўчынкі і паводзіны (п’янства, лаянкі), пісьменнік не выклікае непрыязні ці асуджэння гэтых абяздоленых людзей, наадварот, сімпатыі чытача на баку іх, з’яўляецца пачуццё спагады і спачування, жаданне дапамагчы ім, абуджаецца пачуццё нянавісці і абурэння да ўсіх прыгнятальнікаў народа, якія імкнуліся давесці працоўных да фізічнага і маральнага спусташэння.</br> {{gap|1em}}З 1912 года Змітрок Бядуля не толькі друкаваўся на старонках газеты «Наша Ніва», але быў і {{перанос пачатак|ста|лым}}<noinclude></noinclude> cq0f97qd3lkqqhi2hy1bdqgk8q773cc 104 121782 283024 2026-04-27T12:09:52Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Ясь нічога не адказаў і сядзеў, як апушчаны ў ваду. Хлопцы кінулі зьвяртаць на яго ўвагу, бо ўсе, як вясёлыя дзеці, хутка пераходзілі к іншым інтарэсам і настроям. Бэрка падышоў к Ясю і ціха, нібы крадучыся, сказаў, што пана Яся просяць у бакоў...» 283024 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Ясь нічога не адказаў і сядзеў, як апушчаны ў ваду. Хлопцы кінулі зьвяртаць на яго ўвагу, бо ўсе, як вясёлыя дзеці, хутка пераходзілі к іншым інтарэсам і настроям. Бэрка падышоў к Ясю і ціха, нібы крадучыся, сказаў, што пана Яся просяць у бакоўку. Яны адышлі ад стала, чаго ніхто і ня прымеціў, і праз хвіліну Бэрка ўвёў Яся ў „нумар“, а потым са значным і хітрым посьмехам зачыніў за ім ззаду дзьверы. {{Водступ|2|em}}На зэдліку каля стала, накрытага гразкаю і абадранаю цыратаю, сядзела Алеся. Як толькі Ясь увашоў, яна ўскочыла на ногі і кінулася да яго, але так і прыпынілася, угледзеўшыся ў яго твар. {{Водступ|2|em}}— Ну што? — без надзеі ў голасе запыталася яна. {{Водступ|2|em}}— Што-ж? Нічога, як я й казаў уперад, — ледва вымавіў Ясь. {{Водступ|2|em}}— Што-ж рабіць, Яська, мой родны? {{Водступ|2|em}}— Пераламаць іх усіх мы пакуль што ня зможам. Бацькі нашы цёмныя, розум у іх забіты, а з панствам зьвяжашся — нічога ня будзе. Аблыталі нас вераю, установамі й трымаюць, як павукі мух, у гэтай блытаніцы. Я табе ўжо казаў: давай жыць разам бяз шлюбу. {{Водступ|2|em}}— Ай, што ты, Ясю! Ну, падумай толькі: ні твой, ні мой бацька нас ня прымуць да сябе; паехаць куды далёка — добра, але за каго я буду лічыцца? Усюды людзі, мусіць, крыва глядзяць на палюбоўніцу. Ці-ж мала было сораму мне з гэтымі нашымі заручынамі? Але там пасварыліся, разышліся — ды толькі. Калі-ж я стану палюбоўніцаю, кожны будзе паказваць на мяне пальцам. {{Водступ|2|em}}— Яно-то можна было дарахавацца з ксяндзом. {{Водступ|2|em}}— Чаму-ж ты не дарахаваўся? {{Водступ|2|em}}— Ён хацеў, каб ты стала каталічкаю. Тады ён згаджаўся вянчаць, хоць сягоньня. {{Водступ|2|em}}— Мне ўсё роўна вера, і я дзеля цябе пашла-б на што хочаш. Чаму ты ня ўладзіўся, Ясю? {{Водступ|2|em}}— Я не хацеў сілком навязаць табе тое, што мне самому моташна. Ды цяпер ужо й няма патрэбы гаварыць аб гэтым: ксёндз так помстуе на мяне, што ня хутка забудзецца.<noinclude></noinclude> bs5bbndmrf7shybowid0fgz40zwwmz9 104 121783 283025 2026-04-27T12:12:22Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Вось што, Ясь! Схадзі яшчэ да тутэйшага папа. Табе нічога, што можа вянчаць праваслаўны поп? Нічога? Ну, дык добра! Хутка йдзі да яго — ён ня мае такога гонару, як ксёндз. Я-ж цябе яшчэ пачакаю, але сьпяшайся. {{Водступ|2|em}}Ясь, здавалася, хацеў...» 283025 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Вось што, Ясь! Схадзі яшчэ да тутэйшага папа. Табе нічога, што можа вянчаць праваслаўны поп? Нічога? Ну, дык добра! Хутка йдзі да яго — ён ня мае такога гонару, як ксёндз. Я-ж цябе яшчэ пачакаю, але сьпяшайся. {{Водступ|2|em}}Ясь, здавалася, хацеў спрачацца, але, схапіўшы капялюш, барджэй кінуўся з бакоўкі. Царква была на другім канцы мястэчка. Народу тут было шмат менш, чымся на пляцы, і мала хто цікавіўся тым, як Ясь трухам ляцеў да царквы. Падышоўшы к дому папа, Ясь трохі прыпыніўся, прымеціўшы праз адчыненыя вокны шмат гасьцей там. Але справа не дазваляла доўга думаць, і ён узышоў на шырокі ганак. {{Водступ|2|em}}— Каго табе трэба? {{Водступ|2|em}}Ясь азірнуўся. На плеценым крэсьле, разваліўшыся, сядзела тоўстая пані, мусібыць сама пападзьдзя. {{Водступ|2|em}}— У мяне ёсьць пільная справа да бацюшкі. {{Водступ|2|em}}Пападзьдзя грузна паднялася, аж заскрыпела падлога, падышла к аднаму з вокан і паклікала: {{Водступ|2|em}}— Бацюшка! К табе прышлі, выйдзі сюды! {{Водступ|2|em}}Спусьціўшы некалькі хвілін, на ганак высунуўся дзябёлы бацюшка з тоўстым чэравам і чырвоным потным тварам. Усеўшыся, ён пакадлубаў перш пёркам зубы, а потым кіўнуў пальцам Ясю, падклікаючы гэтым яго да сябе. {{Водступ|2|em}}— Адкуль ты, хлопец, — запытаўся поп Завідовіч. {{Водступ|2|em}}— Я лятцоўскі, — адказаў Ясь. {{Водступ|2|em}}— Лятцоўскі? Я там траха ня ўсіх ведаю, цябе-ж штось ня прызнаю. {{Водступ|2|em}}— Вы мяне, бацюшка, і не павінны ведаць, бо я каталік, сын Пранціся Ляшкевіча. {{Водступ|2|em}}— Сын Пранціся? Дык гэта ты сватаўся да дачкі Васіля Хлэмкі? А маладчына Васіль — так тонка адбрыў твайго бацьку. {{Водступ|2|em}}Поп зарагатаў, і жывот яго, як мяшок сена, затросься пад яго сінім халатом. Уняўшыся, ён запытаўся: {{Водступ|2|em}}— Чаго-ж ты прышоў да мяне? {{Водступ|2|em}}— Па важнай справе. Трэба было-б вам аднаму сказаць. {{Водступ|2|em}}— Ня бойся! Матушка нам не пашкодзіць.<noinclude></noinclude> 1w32k5a3kqcf3v6o7pk1klilq60ffcy 104 121784 283026 2026-04-27T12:13:45Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|ста|лым}} яе супрацоўнікам. А з мая месяца 1914 года, калі стаў рэдактарам газеты Янка Купала, на іх дваіх лягла ўся работа па выданню газеты. Янка Купала ў адным сваім лісце адзначае, што яму і Змітраку Бядуле прыходзілася адначасова быць і р...» 283026 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|ста|лым}} яе супрацоўнікам. А з мая месяца 1914 года, калі стаў рэдактарам газеты Янка Купала, на іх дваіх лягла ўся работа па выданню газеты. Янка Купала ў адным сваім лісце адзначае, што яму і Змітраку Бядуле прыходзілася адначасова быць і рэдактарамі, і перакладчыкамі, і карэктарамі, і выпускаючымі. У 1915 годзе немцы акупіравалі Вільню. Янка Купала і Змітрок Бядуля выехалі, і газета перастала выходзіць. У 1916 годзе Змітрок Бядуля жыве ў Мінску і працуе ў камітэце па аказанню дапамогі бежанцам. У гэты час пісьменнік вельмі зблізіўся з Максімам Багдановічам, які жыў у яго на кватэры перад ад’ездам у Крым.</br> {{gap|1em}}Да Кастрычніцкай рэволюцыі была толькі адна кніжка Змітрака Бядулі «Абразкі», а пасля рэволюцыі амаль штогод выходзілі яго зборнікі твораў, што сведчыць аб вялікім творчым уздыме пісьменніка, аб росквіце яго таленту пасля 1917 года.</br> {{gap|1em}}У 1922 годзе выходзіць зборнік вершаў «Пад родным небам» і зборнік апавяданняў «На зачарованых гонях», у 1924 годзе — «Буралом», у 1926 годзе — «Апавяданні», у 1927 годзе — «Салавей», у 1928 г. — «Дэлегатка», у 1930 г. — «Язэп Крушынскі», у 1931 г. — «Незвычайныя гісторыі», а затым выходзяць зборнікі «Дэлегатка» і «Дзесяць», раман «Набліжэнне», аповесць «У дрымучых лясах», паэма «Хлопчык з-пад Гродні».</br><noinclude></noinclude> 05rvku9i3geak6onc04fxi48b2isa10 104 121785 283027 2026-04-27T12:20:01Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Я хачу ўсё-ж такі жаніцца на Алесі, хоць нашы бацькі нам і не дазваляюць. {{Водступ|2|em}}— Як-жа гэта вы жэніцеся без бацькаўскага дазволу? {{Водступ|2|em}}— А так: няхай бацюшка павянчае нас таемна. {{Водступ|2|em}}— Ды ты што, хлопча, сваю галаву...» 283027 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Я хачу ўсё-ж такі жаніцца на Алесі, хоць нашы бацькі нам і не дазваляюць. {{Водступ|2|em}}— Як-жа гэта вы жэніцеся без бацькаўскага дазволу? {{Водступ|2|em}}— А так: няхай бацюшка павянчае нас таемна. {{Водступ|2|em}}— Ды ты што, хлопча, сваю галаву на плечах носіш? Без дазволу бацькі, ды яшчэ за каталіка аддам я дзяўчыну? Не, ідзі сабе дадому й не марудзь дарэмна часу. {{Водступ|2|em}}Бацюшка ўстаў, мяркуючы ісьці да сваіх гасьцей. {{Водступ|2|em}}— Бацюшка, ці-ж з дабра я прышоў да вас? Я прашу зрабіць нас абаіх шчасьлівымі! {{Водступ|2|em}}Матушка пачала шаптаць на вуха папу. {{Водступ|2|em}}— Ну, добра! Я згодзен на тваю просьбу, хоць і бяру грэх на сваю душу. Трэба шмат прасіць бога, каб адмаліць мне гэты грэх, ад цябе таксама патрэбна належная афяра яму. Калі заплаціш сто рублёў, то я павянчаю вас. {{Водступ|2|em}}— Што, сто рублёў? — умяшалася матушка. — Хлопец жэніцца бяз бацькавае гаспадарскае волі, дык ён табе ні жывёлы, ні гасьцінцаў, ні начыньне ня дасьць, а дасьць толькі чыстымі грашмі. Лічы паўтары сотні, ды годзе. {{Водступ|2|em}}— Праўду кажаш, матушка, але дзе-ж хлопец знойдзе столькі грошай? {{Водступ|2|em}}— Бацюшка, і сто для мяне многа, я-ж яшчэ не гаспадар. {{Водступ|2|em}}— Вось і тое-ж, каб ты быў самавіты гаспадар, можа мы і на менш сышліся-б. {{Водступ|2|em}}— Скіньце, бацюшка. {{Водступ|2|em}}— Не, ні аднаго гроша, як хочаш. {{Водступ|2|em}}— Што-ж рабіць? Прашчайце, аставайцеся здаровы. {{Водступ|2|em}}Нібы пабіты і аплёваны, Ясь сыходзіў з ганку. Поп паклікаў яго назад. {{Водступ|2|em}}— Ну, я скідаю табе дзесяць рублёў. Вярніся, — сказаў ён. {{Водступ|2|em}}— Эх, што будзе — то будзе! Я згодзен, — павесялеўшы сказаў Ясь. — Толькі ня ўсе грошы зразу. {{Водступ|2|em}}— Э, не! Ня толькі зразу, але і ўперад, да вянцу. {{Водступ|2|em}}Ясь, ня кажучы ні слова, павярнуўся і са зьнікшай галавою пакінуў папоўскі дом.<noinclude></noinclude> qa73bq07ilbiospkwsp8wq9yhnrwqdf 104 121786 283028 2026-04-27T12:20:51Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Сонца ўжо спусьцілася зусім нізка. Пляц, дзе быў кірмаш, апусьцеў. Крамнікі разьбіралі свае часовыя будкі. Толькі расьцярушаная салома й сена паказвалі, што тут нядаўна быў кірмаш. Алеся, чакаючы Яся, бачыла, як разьяжджаліся людзі, як молад...» 283028 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Сонца ўжо спусьцілася зусім нізка. Пляц, дзе быў кірмаш, апусьцеў. Крамнікі разьбіралі свае часовыя будкі. Толькі расьцярушаная салома й сена паказвалі, што тут нядаўна быў кірмаш. Алеся, чакаючы Яся, бачыла, як разьяжджаліся людзі, як моладзь зьбіралася на вуліцы для гулянкі, і ёй стала нудна сядзець у прагорклай бакоўцы Бэркавае карчмы. Некалькі раз яна высоўвалася ў вакно й паглядала ў бок царквы. Вось і Ясь, але йдзе ён такі самы смутны, як і ад ксяндза. Алеся, сустрэўшы яго, ужо і ня пыталася аб выніках перамоў з папом. Некалькі хвілін прасядзелі яны моўчкі, засмучаныя, бяз думак, бяз волі. Потым Ясь устрапянуўся, устаў, прашоў разы два па каморцы і, падышоўшы к Алесі, узяў яе за руку. {{Водступ|2|em}}— Годзе нам тут сядзець, годзе чакаць дапамогі ад людзей! Кланяцца ды прасіць я больш ніколі ня буду і ні аб чым. Калі людзі абыходзяцца з намі павоўчы, то й мы павінны так рабіць, іначай нас загрызуць. Быў я ў папа: сто рублёў вылажы, як капеечку, і ўсё зробіць. Дык калі-ж за грошы яны ўсё прадаюць — і бога, і людзей — то я здабуду гэтыя грошы. Кіну я свайго бацьку, паеду ў які-небудзь горад, зараблю грошы і адкуплюся ад бога і іх служкаў. Толькі ці будзеш ты чакаць мяне, Алеся? {{Водступ|2|em}}— Хоць усё жыцьцё чакаць, абы потым быць назаўсёды з табою! {{Водступ|2|em}}— Ах, зязюля мая! {{Водступ|2|em}}— Мне так ня хочацца разыходзіцца з табою, што й да хаты ісьці не хацелася-б. {{Водступ|2|em}}— Ну, пасунься ка мне, вось так, блізка-блізка. Пакажы свае вочы, няма ў іх смутку? Не, няма... Зараблю я грошай, прыеду сюды, ажэнімся мы з табою й паедзем адсюль назаўсёды, каб жыць сваім шчасьцем сярод лепшых людзей, а ня тут, між атручанымі злосьцю, ашуканствам і цемраю... Верыш мне й кахаеш ты мяне, Алеся? {{Водступ|2|em}}Замест адказу, Алеся абгарнула рукамі шыю Яся й палажыла яму на плячо сваю галаву. Так яны доўга сядзелі, маўчалі, і шчасьце сваімі крыламі веяла над імі.<noinclude></noinclude> 1kfntvvbgpnniie4zwywx0dlcc4qudr 104 121787 283029 2026-04-27T12:21:45Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}Вось няпоўны пералік кніжак Змітрака Бядулі, якія вышлі ў паслярэволюцыйны час.</br> {{gap|1em}}Творчасць Змітрака Бядулі пасля вялікага Кастрычніка набывае новыя ідэалагічныя якасці, яна робіцца больш багатай тэматычна, больш рознастайнай і ў жанрав...» 283029 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}Вось няпоўны пералік кніжак Змітрака Бядулі, якія вышлі ў паслярэволюцыйны час.</br> {{gap|1em}}Творчасць Змітрака Бядулі пасля вялікага Кастрычніка набывае новыя ідэалагічныя якасці, яна робіцца больш багатай тэматычна, больш рознастайнай і ў жанравых адносінах.</br> {{gap|1em}}У вершах ён перадае сваё захапление мужнасцю народа, яму хочацца забыць жуду і гора, бо «новы кліча шлях у адноўленай прыродзе». Паэт апявае веліч рэволюцыі, якая зруйнавала свет няпраўды і здзеку і прынесла радасць і волю. {|style="margin:auto" |Дрыжы, магнат-сатрап!</br>Бо раб разбіў кайданы.</br>Пусціўся ён у свет</br>Да сонца і да зор.</br>Ён спаліць, як агнём,</br>І здзекі і абманы:</br>Засвеціцца зямля,</br>Ачысціцца прастор. |} {{gap|1em}}Ён з радасцю адзначае гатоўнасць народа абараняць сваю Радзіму: {|style="margin:auto" |Няхай наш сцяг спрабуе здзерці з месца</br>Ганебны пан, сусветны капітал.</br>Тады мы ўсе — чырвоныя армейцы!</br>Тады мы ўсе — чырвоны страшны шквал! |} {{gap|1em}}У празаічных творах пісьменнік паказвае тыя соцыяльныя зрухі ў жыцці беларускага народа, якія выкліканы вялікай рэволюцыяй.</br><noinclude></noinclude> p3dyx9ffsx59swwtlbkly56wgebmzr9 104 121788 283030 2026-04-27T12:23:07Z RAleh111 4658 /* Праблематычная */ 283030 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="RAleh111" />{|style="margin:auto"</br> {{gap|1em}}</noinclude> {{gap|1em}}У апавяданні «На балоце» расказваецца аб ба- рацьбе беларускіх сялян з польскімі легіянерамі. Аб дапамозе дзесяцігадовага хлапчука Уладзіка нартызанам чытаем у творы «Шрам».</br> {{gap|1em}}Жыццё совецкіх людзей, змястоўнае і багатае, знайшло сваё адлюстраванне ў творы «Жалейка». Лёс Сяргея Румейкі тыповы для нашага часу. Здольны да музыкі хлопчык атрымаў магчымасць вучыцца і стаў кампазітарам. Кастрычніцкая рэво- люцыя адчыніла перад забітым батраком дзверы навукі і зрабіла яго чалавекам. Каб не было рэво- люцыі, Сяргея Румейку напаткаў-бы лёс, падобны да лёсу Сцёпкі з апавядання «Велікодныя яйкі» ці старога Данілы з твора «Бондар».</br> {{gap|1em}}Аб калгасным жыцці, аб класавай барацьбе на вёсцы напісаны творы «Віхор», «Дзве ночы».</br> {{gap|1em}}Бядуля ў гэтых творах паказвае, як ва ўмовах совецкай рэчаіснасці выхоўваюцца новыя людзі, якія бязмежна любяць свой народ, сваю працу і якія гатовы сваё жыццё аддаць за тое, каб іх Радзіма магла мужнець і квітнець. Творы, напісаныя Зміт- раком Бядуляй аб жыцці народа ў царскія часы, сталі гучаць па-новаму; яны набылі большую соцы- яльную завостранасць. Мы бачым у іх, як нарастае народны гнеў, як гартуецца нянавісць да паноў, да Усіх эксплаататараў. Гэта ўжо не такія бязвольныя, забітыя людзі, якія імкнуцца ўтапіць гора ў га- 16<noinclude></noinclude> 8k7zmrfzc5hr22cv1h6gy58sls6z5i6 283044 283030 2026-04-27T17:21:35Z RAleh111 4658 /* Не вычытаная */ 283044 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}У апавяданні «На балоце» расказваецца аб барацьбе беларускіх сялян з польскімі легіянерамі. Аб дапамозе дзесяцігадовага хлапчука Уладзіка партызанам чытаем у творы «Шрам».</br> {{gap|1em}}Жыццё совецкіх людзей, змястоўнае і багатае, знайшло сваё адлюстраванне ў творы «Жалейка». Лёс Сяргея Румейкі тыповы для нашага часу. Здольны да музыкі хлопчык атрымаў магчымасць вучыцца і стаў кампазітарам. Кастрычніцкая рэволюцыя адчыніла перад забітым батраком дзверы навукі і зрабіла яго чалавекам. Каб не было рэволюцыі, Сяргея Румейку напаткаў-бы лёс, падобны да лёсу Сцёпкі з апавядання «Велікодныя яйкі» ці старога Данілы з твора «Бондар».</br> {{gap|1em}}Аб калгасным жыцці, аб класавай барацьбе на вёсцы напісаны творы «Віхор», «Дзве ночы».</br> {{gap|1em}}Бядуля ў гэтых творах паказвае, як ва ўмовах совецкай рэчаіснасці выхоўваюцца новыя людзі, якія бязмежна любяць свой народ, сваю працу і якія гатовы сваё жыццё аддаць за тое, каб іх Радзіма магла мужнець і квітнець. Творы, напісаныя Змітраком Бядуляй аб жыцці народа ў царскія часы, сталі гучаць па-новаму; яны набылі большую соцыяльную завостранасць. Мы бачым у іх, як нарастае народны гнеў, як гартуецца нянавісць да паноў, да ўсіх эксплаататараў. Гэта ўжо не такія бязвольныя, забітыя людзі, якія імкнуцца ўтапіць гора ў {{перанос пачатак|га|рэлцы}}<noinclude></noinclude> b2ku0ke6rf7o8b1fqbiyf69li36rbhn 104 121789 283031 2026-04-27T13:44:26Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Пойдзем, Алеся, на гулянку ды паскачам так, каб усе жылы задрыжэлі. {{Водступ|2|em}}Яны ўсталі. Алеся паправіла на сабе копту, паглядзелася ў маленькае люстэрка. Крануліся ісьці. Раптам пачуўся бразгат і голас за сьцяною: „Дзе мой Ясь?“ {{Вод...» 283031 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Пойдзем, Алеся, на гулянку ды паскачам так, каб усе жылы задрыжэлі. {{Водступ|2|em}}Яны ўсталі. Алеся паправіла на сабе копту, паглядзелася ў маленькае люстэрка. Крануліся ісьці. Раптам пачуўся бразгат і голас за сьцяною: „Дзе мой Ясь?“ {{Водступ|2|em}}Пранцісь Ляшкевіч быў не такі чалавек, каб прапусьціць такое вялікае сьвята, не паехаўшы да касьцёлу. Устаўшы рана, ён быў трохі зьдзіўлены, што Яся ўжо ня было дома. Гэта не спадабалася Пранцісю, бо ён любіў ехаць на кірмаш і да касьцёлу, як мае быць, з сям’ёю. Недастачу жонкі ў апошнія гады запаўняў Ясь. Але з часу заручын у Хлэмкавых між Пранцісём і яго сынам ладу ня было. Праз гэта Пранцісь, выяжджаючы на кірмаш адзін, ня рупіўся шукаць сына. {{Водступ|2|em}}Прыехаўшы ў Дунаеўцьі так рана, што касьцёл яшчэ не адчыняўся, Пранцісь адвёў каня на двор да свайго лепшага прыяцеля Казімера Душынскага. Апошні, як і Пранцісь, быў надта набожны чалавек, лічыўся першым грамадзянінам у ксяндза й не дарэмна ганараваў гэтым. Абодва — і Казімер і Пранцісь — паважалі адзін другога, звалі ня йначай, як „паночку“, і часта гасьцявалі. І на гэты раз Казімер прыемна сустрэў свайго старога прыяцеля й пашкадаваў, што з апошнім няма яго сына. {{Водступ|2|em}}Прастаяўшы ў касьцёле ўсю доўгую знарочыстую ймшу, Казімер з Пранцісём, заклікаўшы яшчэ некалькі прыехаўшых з вёсак добра знаёмых „шляхціцаў“, гуртам пашлі ў дом сьвяткаваць. Казімер раскашэліўся, і пачостка зацягнулася траха не на ўвесь дзень. Гарэлка нядоўга затрымоўвалася на стале, і гаспадар даставаў пляшку за пляшкаю. У яго нават не хапіла прыпасенае, і ён паслаў хлопца ў карчму да Бэркі. Прынёсшы гарэлку, хлопец сказаў Пранцісю, што бачыў у карчме Яся. На гэта Пранцісь зьвярнуў надта мала ўвагі. Тымчасам гаспадар, добра ўжо падвыпіўшы і сам, хамянуўся, што добра было-б у такую ладную кампанію паклікаць і пана ксяндза. Усім гэта вельмі спадабалася, і Казімер пачаў зьбірацца ісьці да ксяндзовае гасподы.<noinclude></noinclude> lc6cgazokbt5l0fo0rdi9p93kehoarj 283032 283031 2026-04-27T13:44:55Z Gabix 3485 283032 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Пойдзем, Алеся, на гулянку ды паскачам так, каб усе жылы задрыжэлі. {{Водступ|2|em}}Яны ўсталі. Алеся паправіла на сабе копту, паглядзелася ў маленькае люстэрка. Крануліся ісьці. Раптам пачуўся бразгат і голас за сьцяною: „Дзе мой Ясь?“ {{Водступ|2|em}}Пранцісь Ляшкевіч быў не такі чалавек, каб прапусьціць такое вялікае сьвята, не паехаўшы да касьцёлу. Устаўшы рана, ён быў трохі зьдзіўлены, што Яся ўжо ня было дома. Гэта не спадабалася Пранцісю, бо ён любіў ехаць на кірмаш і да касьцёлу, як мае быць, з сям’ёю. Недастачу жонкі ў апошнія гады запаўняў Ясь. Але з часу заручын у Хлэмкавых між Пранцісём і яго сынам ладу ня было. Праз гэта Пранцісь, выяжджаючы на кірмаш адзін, ня рупіўся шукаць сына. {{Водступ|2|em}}Прыехаўшы ў Дунаеўцы так рана, што касьцёл яшчэ не адчыняўся, Пранцісь адвёў каня на двор да свайго лепшага прыяцеля Казімера Душынскага. Апошні, як і Пранцісь, быў надта набожны чалавек, лічыўся першым грамадзянінам у ксяндза й не дарэмна ганараваў гэтым. Абодва — і Казімер і Пранцісь — паважалі адзін другога, звалі ня йначай, як „паночку“, і часта гасьцявалі. І на гэты раз Казімер прыемна сустрэў свайго старога прыяцеля й пашкадаваў, што з апошнім няма яго сына. {{Водступ|2|em}}Прастаяўшы ў касьцёле ўсю доўгую знарочыстую ймшу, Казімер з Пранцісём, заклікаўшы яшчэ некалькі прыехаўшых з вёсак добра знаёмых „шляхціцаў“, гуртам пашлі ў дом сьвяткаваць. Казімер раскашэліўся, і пачостка зацягнулася траха не на ўвесь дзень. Гарэлка нядоўга затрымоўвалася на стале, і гаспадар даставаў пляшку за пляшкаю. У яго нават не хапіла прыпасенае, і ён паслаў хлопца ў карчму да Бэркі. Прынёсшы гарэлку, хлопец сказаў Пранцісю, што бачыў у карчме Яся. На гэта Пранцісь зьвярнуў надта мала ўвагі. Тымчасам гаспадар, добра ўжо падвыпіўшы і сам, хамянуўся, што добра было-б у такую ладную кампанію паклікаць і пана ксяндза. Усім гэта вельмі спадабалася, і Казімер пачаў зьбірацца ісьці да ксяндзовае гасподы.<noinclude></noinclude> l2pu1lj7il5vywjfdg24pr5h4m4nvzc 104 121790 283033 2026-04-27T13:46:43Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Пачакайце мяне, паночку Казімеру, — папрасіў Пранцісь, — у мяне ёсьць ладны гасьцінец для пана ксяндза. {{Водступ|2|em}}Ён вышаў разам з Казімерам на двор, дастаў з возу з тоўстага шкла бутэльку з мёдам, і яны абодва пашлі к дому ксяндза. {{Во...» 283033 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Пачакайце мяне, паночку Казімеру, — папрасіў Пранцісь, — у мяне ёсьць ладны гасьцінец для пана ксяндза. {{Водступ|2|em}}Ён вышаў разам з Казімерам на двор, дастаў з возу з тоўстага шкла бутэльку з мёдам, і яны абодва пашлі к дому ксяндза. {{Водступ|2|em}}— Дзень добры, пане Ляшкевіч, — прывітаў ксёндз: — як маецца ваш сын? {{Водступ|2|em}}— Дзякую, вы надта добры для нас, пане ксёнжа, — адказаў Пранцісь. {{Водступ|2|em}}— Не ажанілі яшчэ сына? {{Водступ|2|em}}— Не, пане ксёнжа, ён ня хоча. {{Водступ|2|em}}— Вось і бацька! Ня ведае, што сын яго робіць. Ды ваш сын Ясь быў сягоньня ў мяне й прасіў пашлюбаваць яго, і нават бяз вашага дазволу. {{Водступ|2|em}}— Пашлюбаваць? Мусіць з Хлэмкаваю дачкою? {{Водступ|2|em}}— Мусіць, мусіць... стары дурань! Прэч з маіх вачэй, пакуль сына чалавекам ня зробіш. {{Водступ|2|em}}Каб гром трзснуў над галавою Пранціся, ён ня так-бы аглушыў яго, як гэты прыём. Ня чуючы ног пад сабою, з бутэлькаю ў руках вылецеў ён з ксяндзоўскага дому. Яго, старога чалавека, паважанага католіка, ксёндз выгнаў з дому! І за каго? За гэтага праклятага сына. Што-ж варты цяпер ён, стары Ляшкевіч, калі яму ні адзін шляхціц не падасьць нават рукі? А ўсё з-за гэтага недавярка. Пачакай, пачакай... Але дзе ён? Ага, у Бэркі! {{Водступ|2|em}}— Дзе мой Ясь? — накінуўся ён на Бэрку, уварваўшыся ў карчму. {{Водступ|2|em}}Бэрка спалохаўся й правёў яго да бакоўкі, дзе былі Ясь і Алеся. Угледзеўшы твар Пранціся, Алеся жахнулася й падалася ў куток управа ад дзьвярэй. {{Водступ|2|em}}— Вось ты дзе, гужваце! Вось куды, недавярак, жаніцца прышоў! — хрыпатым голасам закрычаў Пранцісь на сына. {{Водступ|2|em}}— Што вам, татка, да таго, дзе я? — увесь бляды сказаў Ясь. {{Водступ|2|em}}— Спаганіў маё імя, збэсьціў увесь наш род! Мяне, мяне выгнаў ксёндз! На старасьці! Цяпер кожны можа {{перанос-пачатак|п=пля|к=ваць}}<noinclude></noinclude> qv4onrb1ly5yy3eg63nz5old6gka0s2 104 121791 283034 2026-04-27T13:47:54Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=пля|к=ваць}} мне ў вочы, і я не пасьмею падняць іх ні на каго! У, пагібелі на цябе няма! {{Водступ|2|em}}Бачыць сына яму стала адваротна, і ён павярнуў галаву... {{Водступ|2|em}}— А, і ты, сьцерва, тут! Гэта ты адабрала ў мяне сына і маё імя, і чэсьць!...» 283034 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=пля|к=ваць}} мне ў вочы, і я не пасьмею падняць іх ні на каго! У, пагібелі на цябе няма! {{Водступ|2|em}}Бачыць сына яму стала адваротна, і ён павярнуў галаву... {{Водступ|2|em}}— А, і ты, сьцерва, тут! Гэта ты адабрала ў мяне сына і маё імя, і чэсьць! Ты, паганая! {{Водступ|2|em}}— Бацька, не падыходзь, не чапай яе; яна не вінавата! {{Водступ|2|em}}Ясь стаў між Алесяю й бацькам. Губы Пранціся дрыжэлі, на іх выступіла пена. З працягнутаю леваю рукою ён быццам прогся дастаць Алесю. {{Водступ|2|em}}— Не чапай! — зыкнуў страшным голасам Ясь і падняў руку загарадзіць Алесю. {{Водступ|2|em}}— Прэч! Прэч ад гэтае подлае! — хрыпеў Пранцісь. {{Водступ|2|em}}Правая рука Пранціся сударжна паднялася; ён размахнуўся ёю, і тоўстае шкло дна бутэлькі з мёдам глыбока ўрэзалася ў вісок Яся. {{ц|III}} {{Водступ|2|em}}Васіль Хлэмка прачнуўся ад бразгату ў вароты. Сонца ўжо ўзышло, але было яшчэ халаднавата. Накінуўшы сярмяжку на плечы, ён пашоў адчыняць. {{Водступ|2|em}}— Дзе гэта ты бадзялася ўсю ноч? — вымаючы затычку й адчыняючы варотцы, пытаўся ён. {{Водступ|2|em}}Перад ім стаяў балагольшчык ад Бэркі, а недалёка ад варот і самая балагола. {{Водступ|2|em}}— А, каб цябе паветра ўзяло, чаго ты тут езьдзіш у такую рань? {{Водступ|2|em}}— Вазьмеце сваю дачку — я прывёз; ды заплацеце грошы за фурманку. {{Водступ|2|em}}Балагольшчык падышоў к возу, памог вылезьці Алесі й разьвязаў ёй рукі, сьцягнутыя зрэбным ручніком. Валасы на ёй былі ўскудлачаны, адзежа ўся зьмятая й перапэцканая гразьзю й кроўю, на твары ні аднае крывінкі, вочы шкляныя. {{Водступ|2|em}}— Ах, як было весела на гэтым вясельлі! — загаварыла яна, ня міргаючы вачмі. — Гарэлка цёплая, чырвоная. Ха-ха-ха! Ха-ха-ха! А як скакалі мы з Ясем, каб вы бачылі, мае ўдалыя: вось так!<noinclude></noinclude> nxer9i2lqyhvbwq9hmcgrmkt8uolb6s 104 121792 283035 2026-04-27T13:48:41Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Яна ўзялася рукамі ў бокі й пачала вырабляць нагамі нейкі скок, сьмяючыся рэжучым голасам. Васіль, аслупянеўшы, пазіраў на сваю дачку й ня мог зразумець, што з ёю зрабілася і як з ёю быць. Крыху апомніўшыся, ён зірнуў на балагольшчыка. {{Водс...» 283035 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Яна ўзялася рукамі ў бокі й пачала вырабляць нагамі нейкі скок, сьмяючыся рэжучым голасам. Васіль, аслупянеўшы, пазіраў на сваю дачку й ня мог зразумець, што з ёю зрабілася і як з ёю быць. Крыху апомніўшыся, ён зірнуў на балагольшчыка. {{Водступ|2|em}}— Пранцісяў Ясь забіты, і яна гэта бачыла, — шапнуў той. {{Водступ|2|em}}Алеся-ж, кінуўшы скокі, голасна запела на ўсю вёску. Васіль узяў яе за руку й павёў у хату. Яна йшла, але ня відаць было, каб яна знала, хто з ёю й дзе яна. {{Водступ|2|em}}— Душна тут, — гаварыла яна, увашоўшы ў хату. — Ясь, адчыні вакно, мне лепей відаць будзе кірмаш... Ай, Ясік, якая ў цябе пекная чырвоная йстужка на капялюшы! Ясь! Ясь! Вось ён, блізка, страшна, вочы ў яго, як вугальле ў печы!.. Ясь, ратуй, ратуй! Ага, не дастанеш! Ха-ха-ха! Ха-ха-ха! {{Водступ|2|em}}Ад гэтага сьмеху прачнулася Тацяна й дзеці — незразумела глядзелі на Алесю. Але Тацяна, як прашоў першы сполах, загаласіла на ўсю хату, а за ёю зараўлі й дзеці. Алеся пачала прыслухоўвацца й крыху супакоілася. Маці боязна падышла да яе, кратанула за руку і, паклікаўшы Васіля на падмогу, павяла яе к ложку. Цэлы дзень праспала Алеся, сударга часта трасла яе, на твары выступаў пот. {{Водступ|2|em}}Толькі на трэці дзень яна на нейкі час адышла й стала пазнаваць сваіх. У гэты дзень усе Лятцы каля паўдня высыпалі на вуліцу. Па дарозе на мястэчка ехаў нейкі чын з блішчастымі гузікамі і з шашкаю на баку. За ім на фурманцы вязьлі Пранціся Ляшкевіча, рукі якога былі зьвязаны ззаду вяроўкаю; паабапал яго сядзелі таксама блішчастыя гузікі. За фурманкаю йшлі сяляне-панятыя, а за імі траха ня ўся вёска. Алеся сядзела ў хаце каля вакна і бяздушнымі вачмі глядзела на вуліцу. Раптам яна ўскочыла і ўперад, чымся маці апомнілася, яна ўжо была каля возу, на якім вязьлі старога Ляшкевіча. Ухапіўшыся за аглабліну, яна ўпілася вачмі ў твар Пранціся. {{Водступ|2|em}}— Гэта ён, ён забіў Яся! — не сваім голасам закрычала яна.<noinclude></noinclude> r6tlnsnp82e99tyr51l09kccbyi4bvi 104 121793 283036 2026-04-27T13:49:39Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Жандары прагліся адарваць ад возу яе рукі, але дарэмна. Тады яны пагналі коняй у галёп. Алеся трымалася моцна, бегла побач з возам і ня спускала вачэй з Пранціся. На выезьдзе за аколіцу ногі яе зачапіліся за слуп, яна адарвалася ад возу і кум...» 283036 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Жандары прагліся адарваць ад возу яе рукі, але дарэмна. Тады яны пагналі коняй у галёп. Алеся трымалася моцна, бегла побач з возам і ня спускала вачэй з Пранціся. На выезьдзе за аколіцу ногі яе зачапіліся за слуп, яна адарвалася ад возу і кумялём паляцела на зямлю. Хутка яе дагналі й павялі дадому. {{Водступ|2|em}}— Не, гэта ня ён! Скажэце, людцы, скажэце, добрыя, хто яго забіў? Хто забіў Яся? — галасіла Алеся народу. {{Водступ|2|em}}Але, хто яго забіў? {{Водступ|2|em}}Дні праходзілі за днямі. Стаўпун, нашоўшы йзноў на Алесю пасьля таго, як яна ўбачыла і на некалькі хвілін пазнала Пранціся, цягнуўся не адзін і ня два тыдні. Цэлымі днямі яна хадзіла па хаце з нічога ня бачачымі шырока адчыненымі вачмі. Усе дамашнія цішком абыходзілі яе, а маці, Тацяна, прыпамінала ўсе свае грахі й грахі сваіх бацькоў і дзядоў, за якія бог пакараў яе, даўшы такую дачку. Для Васіля здарэньне з Алесяю таксама не прашло дарэмна, тым больш, што ў сярэдзіне нейкі голас заўсёды шаптаў яму, што гэта ён сам давёў дачку да такое напасьці. Увесь яго колешні пэнт і зайздрасьць прапалі, і ён стаў хадзіць сагнуўшыся, быццам яму на шыю прывязалі вялізарны цяжар. {{Водступ|2|em}}Прашло шмат часу да таго, як Алеся атрымала магчьг масьць разумець. Адзін раз раніцаю яна ўстала і на радасьць усіх запытала зусім разумна ў маці: {{Водступ|2|em}}— Матка, скажэце, дзе яго пахавалі? {{Водступ|2|em}}— Каго, дзетка? {{Водступ|2|em}}— Яся, майго Яся! — і першы раз з зацямненьня яе розуму яна залілася сьлязьмі. {{Водступ|2|em}}У той дзень маці прымушана была павясьці яе на могілкі й паказаць магілку Яся. З гэтага часу Алеся ледзь ня кожны дзень хадзіла на магілку й праседжвала там да ночы, убіраючы яе кветкамі, паліваючы іх вадою. Але стаўбняк ня зусім пакінуў яе. Прыходзячы з могілак, яна часта ўваходзіла ў хату з вясёлым тварам і блішчастымі вачмі. {{Водступ|2|em}}— Я сёньня бачылася з Ясем. Ён казаў, што зараз заробіць шмат грошай і забярэ мяне з сабою. Казаў яшчэ, каб<noinclude></noinclude> izwgyvk7m145cbybpt8xg8yx9k2g4df 104 121794 283037 2026-04-27T13:50:05Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «ніколі я ня йшла да папа, бо ён кепскі і злыдны, як ведзьма... Татка, чуеце, гатуйце гарэлку, клічце гасьцей, бо Ясь увечары прыйдзе ў сваты да мяне. {{Водступ|2|em}}Яна пачынала скакаць па хаце й пець вясёлыя песьні. У вачох-жа яе стаяла сьмерць і страшна глядз...» 283037 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>ніколі я ня йшла да папа, бо ён кепскі і злыдны, як ведзьма... Татка, чуеце, гатуйце гарэлку, клічце гасьцей, бо Ясь увечары прыйдзе ў сваты да мяне. {{Водступ|2|em}}Яна пачынала скакаць па хаце й пець вясёлыя песьні. У вачох-жа яе стаяла сьмерць і страшна глядзела ўсім у душу. {{накіравальная рыса|5em}}<noinclude></noinclude> i66ifmr4pdg75msetjk57edba2aihv9 104 121795 283038 2026-04-27T14:32:18Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{ц|’’’Дэзэртыр’’’|памер=120%}} {{ц|I}} {{Водступ|2|em}}Высокае блакітнае неба. Сонца ўжо падыходзіць на поўдзень. Па ўсім неаглядным вокам абшары сенажацяй мільгаюць белыя, чырвоныя, зялёныя плямы мужчын і кабет. Там блісьне іскраю каса на сонцы, там прапа...» 283038 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{ц|’’’Дэзэртыр’’’|памер=120%}} {{ц|I}} {{Водступ|2|em}}Высокае блакітнае неба. Сонца ўжо падыходзіць на поўдзень. Па ўсім неаглядным вокам абшары сенажацяй мільгаюць белыя, чырвоныя, зялёныя плямы мужчын і кабет. Там блісьне іскраю каса на сонцы, там прапаўзе вялікі воз з сенам, а далей, кінуўшы работу, хлопцы і дзяўчаты зьбіраюцца ў гурток, жартуюць, кідаюцца сенам... Раздаецца вясёлая, вольная песьня, якую падхапляе недалёкі гай і перадае далей у сумны лес... Няскошаная яшчэ трава хавае ў сабе мільярды жывога крылатага тварэньня, якое сваімі галасамі напаўняе ўвесь абшар, вылівае сваю душу ў ціхай мэлёдыі... Вянучае сена, усыпанае рознымі кветкамі, разьлівае ў паветры такі пах, што ад яго аж кружыцца ў галаве. А сонца сваімі праменьнямі ліжа, абымае ўсё: і людзей, і жывёлу, і кветкі, і кусты. Усё жыве адным жыцьцём, жыцьцём радасьці, жыцьцём сонца... {{Водступ|2|em}}Васіль толькі што скончыў увязваць воз з сенам. Ён падаў руку сваёй Кацярыне, і яна лёгка саскочыла ўніз, толькі крыху абапёршыся на плячо Васіля. Яна блізка-блізка стаіць каля яго і глядзіць яму ў вочы. Загарэлы смуглы твар яе, чырвоныя, як вішні, губы, карыя вочы, пахнучае сенажатнымі кветкамі цела, цягнуць Васіля да яе, і, крэпка абняўшыся, яны садзяцца ў нязграбленае сена... {{Водступ|2|em}}— Годзі, Васіль! Людзі ўбачаць — брыдка будзе... Дый пара ўжо палуднаваць. {{Водступ|2|em}}Яны адыходзяць ад возу. {{Водступ|2|em}}— Тата, глядзі, якога я жука злавіў! Во, з вусамі! {{Водступ|2|em}}Маленькі Юзік кінуў свайго жука, матыля з адарваным крылом і прыстаў да бацькі. {{Водступ|2|em}}— Ты пасадзіш мяне на каня, як павязем дадому сена? {{Водступ|2|em}}— Добра, добра — пасаджу! {{Водступ|2|em}}— Не, пусьці мяне цяпер каня паіць на рэчцы. {{Водступ|2|em}}— Ах, праўда! ну, мы абодва паедзем.<noinclude></noinclude> 1eudw5t0j7r5dm807yn4gb8rdl2gcci 283039 283038 2026-04-27T14:33:12Z Gabix 3485 283039 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{ц|'''Дэзэртыр'''|памер=120%}} {{ц|I}} {{Водступ|2|em}}Высокае блакітнае неба. Сонца ўжо падыходзіць на поўдзень. Па ўсім неаглядным вокам абшары сенажацяй мільгаюць белыя, чырвоныя, зялёныя плямы мужчын і кабет. Там блісьне іскраю каса на сонцы, там прапаўзе вялікі воз з сенам, а далей, кінуўшы работу, хлопцы і дзяўчаты зьбіраюцца ў гурток, жартуюць, кідаюцца сенам... Раздаецца вясёлая, вольная песьня, якую падхапляе недалёкі гай і перадае далей у сумны лес... Няскошаная яшчэ трава хавае ў сабе мільярды жывога крылатага тварэньня, якое сваімі галасамі напаўняе ўвесь абшар, вылівае сваю душу ў ціхай мэлёдыі... Вянучае сена, усыпанае рознымі кветкамі, разьлівае ў паветры такі пах, што ад яго аж кружыцца ў галаве. А сонца сваімі праменьнямі ліжа, абымае ўсё: і людзей, і жывёлу, і кветкі, і кусты. Усё жыве адным жыцьцём, жыцьцём радасьці, жыцьцём сонца... {{Водступ|2|em}}Васіль толькі што скончыў увязваць воз з сенам. Ён падаў руку сваёй Кацярыне, і яна лёгка саскочыла ўніз, толькі крыху абапёршыся на плячо Васіля. Яна блізка-блізка стаіць каля яго і глядзіць яму ў вочы. Загарэлы смуглы твар яе, чырвоныя, як вішні, губы, карыя вочы, пахнучае сенажатнымі кветкамі цела, цягнуць Васіля да яе, і, крэпка абняўшыся, яны садзяцца ў нязграбленае сена... {{Водступ|2|em}}— Годзі, Васіль! Людзі ўбачаць — брыдка будзе... Дый пара ўжо палуднаваць. {{Водступ|2|em}}Яны адыходзяць ад возу. {{Водступ|2|em}}— Тата, глядзі, якога я жука злавіў! Во, з вусамі! {{Водступ|2|em}}Маленькі Юзік кінуў свайго жука, матыля з адарваным крылом і прыстаў да бацькі. {{Водступ|2|em}}— Ты пасадзіш мяне на каня, як павязем дадому сена? {{Водступ|2|em}}— Добра, добра — пасаджу! {{Водступ|2|em}}— Не, пусьці мяне цяпер каня паіць на рэчцы. {{Водступ|2|em}}— Ах, праўда! ну, мы абодва паедзем.<noinclude></noinclude> b93wo1a3pddbtsiyca51yvo5qhmwd71 283040 283039 2026-04-27T14:33:38Z Gabix 3485 283040 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{ц|'''{{Разрадка|Дэзэртыр}}'''|памер=120%}} {{ц|I}} {{Водступ|2|em}}Высокае блакітнае неба. Сонца ўжо падыходзіць на поўдзень. Па ўсім неаглядным вокам абшары сенажацяй мільгаюць белыя, чырвоныя, зялёныя плямы мужчын і кабет. Там блісьне іскраю каса на сонцы, там прапаўзе вялікі воз з сенам, а далей, кінуўшы работу, хлопцы і дзяўчаты зьбіраюцца ў гурток, жартуюць, кідаюцца сенам... Раздаецца вясёлая, вольная песьня, якую падхапляе недалёкі гай і перадае далей у сумны лес... Няскошаная яшчэ трава хавае ў сабе мільярды жывога крылатага тварэньня, якое сваімі галасамі напаўняе ўвесь абшар, вылівае сваю душу ў ціхай мэлёдыі... Вянучае сена, усыпанае рознымі кветкамі, разьлівае ў паветры такі пах, што ад яго аж кружыцца ў галаве. А сонца сваімі праменьнямі ліжа, абымае ўсё: і людзей, і жывёлу, і кветкі, і кусты. Усё жыве адным жыцьцём, жыцьцём радасьці, жыцьцём сонца... {{Водступ|2|em}}Васіль толькі што скончыў увязваць воз з сенам. Ён падаў руку сваёй Кацярыне, і яна лёгка саскочыла ўніз, толькі крыху абапёршыся на плячо Васіля. Яна блізка-блізка стаіць каля яго і глядзіць яму ў вочы. Загарэлы смуглы твар яе, чырвоныя, як вішні, губы, карыя вочы, пахнучае сенажатнымі кветкамі цела, цягнуць Васіля да яе, і, крэпка абняўшыся, яны садзяцца ў нязграбленае сена... {{Водступ|2|em}}— Годзі, Васіль! Людзі ўбачаць — брыдка будзе... Дый пара ўжо палуднаваць. {{Водступ|2|em}}Яны адыходзяць ад возу. {{Водступ|2|em}}— Тата, глядзі, якога я жука злавіў! Во, з вусамі! {{Водступ|2|em}}Маленькі Юзік кінуў свайго жука, матыля з адарваным крылом і прыстаў да бацькі. {{Водступ|2|em}}— Ты пасадзіш мяне на каня, як павязем дадому сена? {{Водступ|2|em}}— Добра, добра — пасаджу! {{Водступ|2|em}}— Не, пусьці мяне цяпер каня паіць на рэчцы. {{Водступ|2|em}}— Ах, праўда! ну, мы абодва паедзем.<noinclude></noinclude> qedgl6e9jr7fptgiej393m57t9vubwd 104 121796 283041 2026-04-27T14:36:52Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Васіль сеў на каня, узяў к сабе хлопчыка, і яны паехалі к рэчцы. Юзік трымаецца за грыву і ад радасьці ня можа сядзець супакойна. Рэчка праз кусты бліскае, нібы міргам кліча да сябе. {{Водступ|2|em}}— Тата, я купацца хачу! {{Водступ|2|em}}Васіль і са...» 283041 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Васіль сеў на каня, узяў к сабе хлопчыка, і яны паехалі к рэчцы. Юзік трымаецца за грыву і ад радасьці ня можа сядзець супакойна. Рэчка праз кусты бліскае, нібы міргам кліча да сябе. {{Водступ|2|em}}— Тата, я купацца хачу! {{Водступ|2|em}}Васіль і сам лезе ў ваду. Добра так у халоднай вадзе пасьля гарачыні. Але вада становіцца ўсё халадней ды халадней, як лёд. Дрыжачка прабірае да касьцей. {{Водступ|2|em}}— Ах! {{Водступ|2|em}}Васіль адкрывае вочы. Перад імі куст, увесь засыпаны сьнегам, а далей роўная белая коўдра лагчыны, якая падымаецца на ўзгорак, дзе цямнее засланы начною імглою лес. Васіль быццам ня верыць сваім вачам і працірае іх рукою. Але дрыжачка, якая, здаецца, хоча разарваць усё нутро, варочае Васіля да рэчавістасьці і звычайнага жыцьця. Там, каля таго лесу — белыя, там іх акопы; ён сам стаіць у сакрэце. {{Водступ|2|em}}— Спаў я ці не? — запытаўся Васіль у сябе, і нейкая трывога зразу запала ў сэрца. Але, азірнуўшы некалькі раз маўклівую, як труна, лагчыну, ён супакоіў сябе тым, што нікому з белых ня прыйдзе ў голаў вылазіць з зямлянак у такі сіберны мароз. Трывога прашла, але дрыжачка ад холаду ня стрымалася. Васіль усімі сіламі хацеў сьцяць зубы, але гэта яму не ўдавалася: міма яго волі зубы проста ляскалі. Усё цела зьнямела; ён ня чуў, ёсьць у яго ногі ці няма. Каб хаця трохі сагрэцца, Васіль пачаў церціся сьпіною аб дрэва, пад якім ён стаяў, а рукамі да болю сьціскаць, то адпускаць вінтоўку. З нагамі-ж ня было ніякай рады: яны глыбока ўлазілі ў мяккі, сьвежы сьнег, пад якім была непрамёрзлая нізіна і вада. {{Водступ|2|em}}— Хоць-бы зьмена барджэй! {{Водступ|2|em}}Але, як знарок, нідзе ня чутно ні шолаху. Васілю стала здавацца, што на ўсім сьвеце няма ўжо нічога жывога, апроч яго: усё вымерла ад гэтага ледзянога холаду і пахована пад гэтаю сьмяртэльнаю сьнегавою коўдраю. Чаго ён тут стаіць, каго вартуе ў гэтым дзікім балотным лесе, адзін у цэлым сьвеце? Ён крануў рукою, і штых датыркнуўся да твару.<noinclude></noinclude> odsiy15mfcsow0jdxriql567fm86zmi 104 121797 283042 2026-04-27T14:38:42Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «Крыху супакоіўшаяся дрыжачка зноў, як электрычны ток, прабегла па ўсім целе. {{Водступ|2|em}}— Нельга курыць тут, але закуру — можа крыху сагрэюся, — падумаў Васіль. {{Водступ|2|em}}Ён апусьціўся на калені, дастаў закарузлы капшук з махоркаю і пачаў круціць ц...» 283042 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>Крыху супакоіўшаяся дрыжачка зноў, як электрычны ток, прабегла па ўсім целе. {{Водступ|2|em}}— Нельга курыць тут, але закуру — можа крыху сагрэюся, — падумаў Васіль. {{Водступ|2|em}}Ён апусьціўся на калені, дастаў закарузлы капшук з махоркаю і пачаў круціць цыгарку, але замёрзшыя пальцы ніяк не маглі справіцца з гэтаю работаю. Шмат перапсаваў ён газэты, пакуль удалося зрабіць нешта падобнае да цыгаркі. Забыўшыся, Васіль устаў і чыркнуў запалку, ужо стоячы. {{Водступ|2|em}}— Цо-ок! Дзы-ын! — і сьнег пасыпаўся з дрэва. {{Водступ|2|em}}— До-до-до, до-до! — пачулася з таго боку Шварцлёзэ, будзячы лес і лагчыну. {{Водступ|2|em}}— А не, ня ўсе памерлі, — падумаў Васіль, успомніўшы свае нядаўнія думкі. — Жывуць і сьцерагуць так, як і я. {{Водступ|2|em}}Васіль, заціснуўшы ў кулак цыгарку, каб ня было відаць агню, са смакам зацягваўся, быццам хацеў праглынуць увесь дым. Яшчэ цокнулі дзьве-тры кулі, і йзноў усё заціхла, замерла. Скончыўшы курыць, Васіль пачаў углядацца ўперад, прагнучыся дасачыць той пункт, адкуль стралялі белыя. Але ад напружаньня і ад таго цяпла, які дала яму цыгарка, вочы яго пачалі заплюшчвацца. Ён прабаваў махаць рукамі, таптаўся на нагах, але, здавалася, усе часткі цела былі чужымі і ня слухалі яго. Дрымота так апанавала яго, што стала мацней кожнага пачуцьця, мацней разуменьня і нават мацней самае сьмерці. {{Водступ|2|em}}Прыхіліўшыся к дрэву, Васіль, стоячы, заснуў, але ніякі шолах не прапушчаўся яго вушамі. Ён чуў, як сьнег падаў на яго з ветак, як з нязьмерным стукатам і громам падаў зьверху сучок, як раўла, быццам у млыне, пад яго нагамі балотная вада. Разам з гэтым ён бачыў перад сабою то вялізарны, дзіўны горад з шырокімі вуліцамі і процьмаю вясёлага народу, то нейкае войска ў цудоўнай адзежы; потым яму здавалася, што ён паланёны белымі, што яго кладуць на зямлю і б‘юць калом па нагах у пяты. Боль праходзіць па ўсёй сьпіне да галавы і здаецца, што мазгі развальваюцца ад яго, застываюць. Ад болю Васіль прачынаецца, перш аглядае {{перанос-пачатак|п=смут|к=на}}<noinclude></noinclude> 1v8q62r5f0h5wdwu9l0rxvdytdgsf3c 104 121798 283043 2026-04-27T15:13:13Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «быў спакойны, толькі твар пабялеў, ды вочы, нібыта, зрабіліся большымі. {{Водступ|2|em}}— Алеся кланяецца! — сказала яна. {{Водступ|2|em}}У Паўла здрыгануліся павекі, твар зрабіўся мякчэйшым, ён усміхнуўся. Вострая горкасць кальнула матчына сэрца. {{Водступ|2|...» 283043 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>быў спакойны, толькі твар пабялеў, ды вочы, нібыта, зрабіліся большымі. {{Водступ|2|em}}— Алеся кланяецца! — сказала яна. {{Водступ|2|em}}У Паўла здрыгануліся павекі, твар зрабіўся мякчэйшым, ён усміхнуўся. Вострая горкасць кальнула матчына сэрца. {{Водступ|2|em}}— Ці хутка выпусцяць яны цябе? — загаварыла яна з крыўдай і злосцю. — Завошта пасадзілі? Паперкі-ж зноў з‘явіліся… {{Водступ|2|em}}Вочы ў Паўла радасна бліснулі. {{Водступ|2|em}}— Зноў? — шпарка запытаў ён. {{Водступ|2|em}}Пра гэтыя справы забаронена гаварыць! — ляніва заявіў назірачы. — Можна толькі пра сямейнае… {{Водступ|2|em}}— А хіба-ж гэта не сямейнае? — сказала маці. {{Водступ|2|em}}— Я ўжо не ведаю. Толькі — забаронена, — з абыякавасцю настойваў назірачы. {{Водступ|2|em}}— Гавары, мама, пра сямейнае, — сказаў Павел. — Што ты робіш? {{Водступ|2|em}}Яна, адчуваючы ў сабе нейкі малады запал, адказала: {{Водступ|2|em}}— Нашу на фабрыку ўсё гэта… {{Водступ|2|em}}Спынілася і, усміхаючыся, працягвала. {{Водступ|2|em}}— Варыва, кашу, усё, што Мар‘я згатуе, і іншую страву… {{Водступ|2|em}}Павел зразумеў. Твар у яго задрыжэў ад стрыманага смеху, ён ускалмаціў валасы і ласкава голасам, якога яна яшчэ не чула ад яго, сказаў: {{Водступ|2|em}}— Добра, што ў цябе справа ёсць, — не сумуеш! {{Водступ|2|em}}— А калі лісткі гэтыя з‘явіліся, мяне таксама абшукваць пачалі! — выхваляючыся, сказала яна. {{Водступ|2|em}}— Зноў пра гэта! — сказаў назіраючы, крыўдзячыся. — Я кажу, не можна! Чалавека пазбавілі волі, каб ён<noinclude></noinclude> qyxs5xhqje5uxnxb5prjknrkt5tau3j 104 121799 283045 2026-04-27T17:25:20Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|га|рэлцы}}, не, яны бяруць зброю ў рукі і змагаюцца самі за сваё вызваленне.</br> {{gap|1em}}Старога Лявона, героя апавядання «Дванаццацігоднікі» пакрыўдзіў памешчык. Шмат гадоў жылі тапораўцы на панскай зямлі, яны столькі працы палажылі на яе, ш...» 283045 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|га|рэлцы}}, не, яны бяруць зброю ў рукі і змагаюцца самі за сваё вызваленне.</br> {{gap|1em}}Старога Лявона, героя апавядання «Дванаццацігоднікі» пакрыўдзіў памешчык. Шмат гадоў жылі тапораўцы на панскай зямлі, яны столькі працы палажылі на яе, што не маглі сабе ўявіць жыцця на новым месцы. І вось аднойчы пан загадаў іх выселіць. Дзед Лявон помсціць пану: вылучыўшы зручны момант, ён пускае з дымам панскую маёмасць.</br> {{gap|1em}}Адным з выдатнейшых твораў не толькі ў творчасці Змітрака Бядулі, але ў беларускай совецкай літаратуры з’яўляецца аповесць «Салавей». Гэты твор напісан аб жыцці беларускага сялянства ў часы прыгону. З глыбокім веданнем рэчаіснасці пісьменнік паказаў два класава варожыя лагеры: жыццё паноў і жыццё народа.</br> {{gap|1em}}Першае ўяўленне аб паншчыне пісьменнік атрымаў яшчэ ў дзесяцігадовым узросце, слухаючы стогадовага дзеда Мірона Сабалевіча, у мінулым прыгоннага селяніна пана Мыслінскага, які валодаў зямельнымі абшарамі ў аколіцах мястэчка Пасадзец. Беларускі казачнік Мірон Сабалевіч, «непісьменны летапісец аколіцы, стары творца пагаворак і філасофскіх пасловіц», так характарызуе пісьменнік гэтага чалавека, расказваў яму розныя былі з часоў паншчыны: пра гаротнае жыццё сялян, пра здзекі і свавольствы старога лютага пана, які сваімі рукамі скалечыў нямала народу, пра старую<noinclude></noinclude> tuxkwlaha0k65dquwrvomomfbhhaqwi 0 121800 283046 2026-04-27T17:27:16Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Як я зрабіўся контрабандыстым | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1926 год | пераклад = | секцыя = Мікрараман | папярэдні = [[Апавяданьні (Бядуля, 1926)/Пуд жыта|Пуд жыта]] | наступны = | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: Як я з...» 283046 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Як я зрабіўся контрабандыстым | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1926 год | пераклад = | секцыя = Мікрараман | папярэдні = [[Апавяданьні (Бядуля, 1926)/Пуд жыта|Пуд жыта]] | наступны = | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Як я зрабіўся кантрабандыстам]]. }} <pages index="Апавяданьні (Бядуля, 1926).pdf" from="77" to="77" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Апавяданьні (Бядуля, 1926).pdf" from="79" to="97" /> {{Выроўніваньне-канец}} rf2d4f7llk94o9bthtew3e7vjbgel7e 104 121801 283050 2026-04-27T17:31:44Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «пані, якая любіла катоў і люта распраўлялася з прыгоннымі.</br> {{gap|1em}}Успаміны дзяцінства ўзбагаціліся і ўласным вопытам пісьменніка. Многа гора давялося перажыць яму самому і яго сям’і; многа страшнага, несправядлівага назіраў ён вакол сябе. Бачыў ён, я...» 283050 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>пані, якая любіла катоў і люта распраўлялася з прыгоннымі.</br> {{gap|1em}}Успаміны дзяцінства ўзбагаціліся і ўласным вопытам пісьменніка. Многа гора давялося перажыць яму самому і яго сям’і; многа страшнага, несправядлівага назіраў ён вакол сябе. Бачыў ён, як Язэп Чорнабароды, сын Мірона Сабалевіча, ад цямна да цямна працаваў на зямлі пана, бачыў ён, як сяляне адпомсцілі панскаму псару Сымону Найдзе, ад якога мелі многа гора.</br> {{gap|1em}}Усе гэтыя назіранні далі яму багаты матэрыял для твора, а Мірон Сабалевіч, Язэп Чорнабароды, паны Мыслінскія, псар Сымон Найда сталі правобразамі герояў аповесці «Салавей». Тыповым прадстаўніком панства ў творы з’яўляецца памешчык Вашамірскі. Ён доўгі час жыў за граніцай. Нарэшце, загранічныя забавы яму надакучылі, і ён варочаецца ў свой маёнтак.</br> {{gap|1em}}«Як вярнуўся дамоў, пан Вашамірскі задумаў нарыхтаваць свой уласны тэатр. Выпісаў з Парыжа рэжысера, балетмайстра. Аркестр з 8 чалавек прыгонных з капельмайстрам ён адкупіў у суседняга пана Ваяводскага за дзве тройкі стаеннікаў і за дзесятак лепшых сабак з славутай псарні нябожчыка бацькі. Падабраўшы з сваіх «хлопаў» хлапцоў і дзяўчат, адчыніў у сябе студыю».</br> {{gap|1em}}Гэта новая забава пана дорага абыходзілася маладым акторам. Перш за ўсё з іх стараліся выбіць<noinclude></noinclude> fve5yd348t8kab1uzoxl2nww1iryk25 0 121802 283052 2026-04-27T17:35:27Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Ромэо і Джульета на Беларусі | аўтар = Янка Нёманскі | год = 1925 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[На зломе (1925)/Над Кроманьню|Над Кроманьню]] | наступны = [[На зломе (1925)/Дэзэртыр|Дэзэртыр]] | анатацыі = Іншыя п...» 283052 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ромэо і Джульета на Беларусі | аўтар = Янка Нёманскі | год = 1925 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[На зломе (1925)/Над Кроманьню|Над Кроманьню]] | наступны = [[На зломе (1925)/Дэзэртыр|Дэзэртыр]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Рамэа і Джульета на Беларусі]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="На зломе (1925).pdf" from="34" to="62" /> {{Выроўніваньне-канец}} mnaqpw26i88l9cwyaog6dzbzjewg2b4 104 121803 283053 2026-04-27T17:37:36Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: ««хамскую» мову. Іх вучылі гаварыць па-польску. За кожную памылку іх білі, здзекваліся над імі. Няшчасная моладзь, загнаная ў палац для панскай пацехі, горача ненавідзела і пана і яго тэатр. Блажні пані Вашамірскай не зналі межаў. Яна прымушала прыгонных...» 283053 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>«хамскую» мову. Іх вучылі гаварыць па-польску. За кожную памылку іх білі, здзекваліся над імі. Няшчасная моладзь, загнаная ў палац для панскай пацехі, горача ненавідзела і пана і яго тэатр. Блажні пані Вашамірскай не зналі межаў. Яна прымушала прыгонных служыць не толькі сабе, але і сваім катам, якіх лічыла стварэннямі, непараўнальна вышэйшымі за людзей. Народ пакутваў, а на крывавай сялянскай працы, на горы народным паны Вашамірскія будавалі свой добрабыт, сваё панаванне. Вобразам прыгнятальнікаў Змітрок Бядуля супроцьстаўляе вобразы сялян: Сымона, Салаўя, Зосі і іншых.</br> {{gap|1em}}Вобраз Салаўя не новы ў творчасці Бядулі. Лёс таленавітага юнака з народа хваляваў пісьменніка заўсёды, і ён ставіў гэту праблему неаднаразова ў сваіх творах.</br> {{gap|1em}}Але Салавей не толькі мастак, ён не толькі чаруе людзей сваім свістам, ён робіцца мсціўцам народным, ён становіцца на чале паўстанцаў і змагаецца з панамі.</br> {{gap|1em}}Вобразы сялян, выведзеныя ў аповесці «Салавей», носяць у сабе ў большай ці меншай ступені нянавісць да паноў, любяць волю і не скараюцца перад цяжкім жыццём і ўціскам.</br> {{gap|1em}}Падзеі, якія апісваюцца ў аповесці, адбываюцца ў пачатку XIX стагоддзя на Беларусі. Бядуля паказаў нам распад прыгоннай сістэмы працы, устоі<noinclude></noinclude> c0suwwakj7cspusv83ddcw856uwett6 0 121804 283054 2026-04-27T17:39:23Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Рамэа і Джульета на Беларусі | аўтар = Янка Нёманскі | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1923 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * На зло...» 283054 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Рамэа і Джульета на Беларусі | аўтар = Янка Нёманскі | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1923 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[На зломе (1925)/Ромэо і Джульета на Беларусі|Ромэо і Джульета на Беларусі]] // {{Fine|[[На зломе (1925)|На зломе]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[На зломе (1928)/Ромэо і Джульета на Беларусі|Ромэо і Джульета на Беларусі]] // {{Fine|[[На зломе (1928)|На зломе]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:На зломе (Нёманскі)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] asay3tg3di607ljuh1nh37m98kz8ao0 104 121805 283055 2026-04-27T17:41:54Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «якой захісталіся ад безупынных сялянскіх паўстанняў.</br> {{gap|1em}}Паказу калгаснага будаўніцтва прысвечан раман пісьменніка «Язэп Крушынскі».</br> {{gap|1em}}Працуючы над тэмамі з жыцця совецкай рэчаіснасці, ствараючы творы аб мінулым беларускага народа, пісь...» 283055 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>якой захісталіся ад безупынных сялянскіх паўстанняў.</br> {{gap|1em}}Паказу калгаснага будаўніцтва прысвечан раман пісьменніка «Язэп Крушынскі».</br> {{gap|1em}}Працуючы над тэмамі з жыцця совецкай рэчаіснасці, ствараючы творы аб мінулым беларускага народа, пісьменнік не спыняе работы і па апрацоўцы фальклора. Вялікі знаўца народнай творчасці, ён піша вельмі паэтычную паэму «Ярыла», шырока выкарыстаўшы ў ёй фальклорныя матывы, якая, на вялікі жаль, засталася не скончанай, апрацоўвае палескія казкі.</br> {{gap|1em}}Не пакідае Змітрок Бядуля пісаць і для дзяцей.</br> {{gap|1em}}У паэме «Хлопчык з-пад Гродні» пісьменнік расказвае, як цяжка жылося дзецям працоўных ў былой Заходняй Беларусі і з якой радасцю сустрэлі i дарослыя і дзеці сваю вызваліцельніцу Чырвоную Армію.</br> {{gap|1em}}Выключную цікавасць мае і яго казка «Сярэбраная табакерка». Трэба адзначыць, што апошняе слова пісьменніка было накіравана да дзяцей.</br> {{gap|1em}}Вялікую творчую працу Змітрака Бядулі абарвала вайна. Ён вымушан быў пакінуць Беларусь. Ён так верыў у перамогу совецкага народа над нямецкімі захопнікамі, ён верыў, што вернецца да родных месц, да мірнай працы. Вярнуцца на бацькаўшчыну Бядулі не давялося. Ен памёр 3 лістапада 1941 года ў Уральску, дзе яго і пахавалі.</br><noinclude></noinclude> ia69hcqvwc76myqz0fd53dwfr9a6kg1 104 121806 283056 2026-04-27T17:45:37Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}За выдатныя заслугі ў галіне літаратуры совецкі ўрад узнагародзіў яго ў 1939 годзе ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга.</br> {{gap|1em}}Творчасць Змітрака Бядулі ведаюць не толькі ў Беларусі. Яго творы ў перакладах на рускую, літоўскую, яўрэйскую, грузінс...» 283056 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}За выдатныя заслугі ў галіне літаратуры совецкі ўрад узнагародзіў яго ў 1939 годзе ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга.</br> {{gap|1em}}Творчасць Змітрака Бядулі ведаюць не толькі ў Беларусі. Яго творы ў перакладах на рускую, літоўскую, яўрэйскую, грузінскую мовы чытаюць і любяць народы нашай неабсяжнай Радзімы. {{справа|'''''Алеся Александровіч.{{gap|1em}}}}<noinclude></noinclude> ktuwxr2jk2rsiu6p0nwa3idty0ijvu4 0 121807 283057 2026-04-27T17:47:13Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Дэзэртыр | аўтар = Янка Нёманскі | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1923 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * На зломе (1925)/Дэзэртыр|Дэз...» 283057 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Дэзэртыр | аўтар = Янка Нёманскі | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1923 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[На зломе (1925)/Дэзэртыр|Дэзэртыр]] // {{Fine|[[На зломе (1925)|На зломе]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[На зломе (1928)/Дэзэртыр|Дэзэртыр]] // {{Fine|[[На зломе (1928)|На зломе]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:На зломе (Нёманскі)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] bzvnnhyh5ssqmcnh9oyrvvtku3gxeys 0 121808 283058 2026-04-27T17:47:32Z Gleb Leo 2440 Перасылае да [[Дэзерцір (Нёманскі)]] 283058 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Дэзерцір (Нёманскі)]] f96qol0x8rfc1ejv1a159r55lcjp8h9 0 121809 283059 2026-04-27T17:53:09Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Маці | аўтар = Янка Нёманскі | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1924 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[На зломе (1925)/Маці|Маці]] // {{Fine|...» 283059 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Маці | аўтар = Янка Нёманскі | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1924 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[На зломе (1925)/Маці|Маці]] // {{Fine|[[На зломе (1925)|На зломе]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[На зломе (1928)/Маці|Маці]] // {{Fine|[[На зломе (1928)|На зломе]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:На зломе (Нёманскі)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] qryl97qvypsvhqqd9unkhxv5it1yjzg 104 121810 283060 2026-04-27T17:58:39Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <center>{{larger|{{разьбіўка|'''''У ШАЛАШЫ}}}}</center> <span style="color:gray;">{{Ініцыял|'''Н'''}}</span>авакол густа зялёнай нізіны паплавоў смуглелі далі. Яны былі ўбраны ў ружова-сонечныя хмызнякі, у змрочна-сінявыя лясы, а ў адным месцы яны плылі па возеры, нібы флатылія вузкіх пе...» 283060 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|{{разьбіўка|'''''У ШАЛАШЫ}}}}</center> <span style="color:gray;">{{Ініцыял|'''Н'''}}</span>авакол густа зялёнай нізіны паплавоў смуглелі далі. Яны былі ўбраны ў ружова-сонечныя хмызнякі, у змрочна-сінявыя лясы, а ў адным месцы яны плылі па возеры, нібы флатылія вузкіх перламутравых чаўноў. З недалёкага ўзмор’я брыло з вадапою блакітнае стада паўночных вятроў. Па дарозе гэтае стада таптала зялёную шчэць балотнай травы, скубла стагі і навальвалася грудзьмі на стары рыбацкі шалаш. Над шалашом дрыжэлі тонкімі сцябламі некалькі вудаў. Ля куста, ветліва распасцёршага свае галіны, сядзеў на калодзе чалавек. Ён пісаў. Ліпеньскія паўночныя вятры рвалі ў яго паперу з рук, кучаравілі густую кучму валасоў і халадзілі яго голены твар. Чалавек быў глыбока задуменны, з лагоднай усмешкай жмурыў вочы на вецер. Часам, у хвіліну забыцця, гладзіў далонню густую шэвялюру, нібы лысіну, і браўся за голены падбародак, быццам за бараду…</br> {{gap|1em}}Недалёка ад яго растуць з зямлі агнёвыя языкі. Ад ветру яны выцягваюцца, уюцца вакол сухіх сучкоў галля чырвонымі абручамі. Ля {{перанос пачатак|вог|нішча}}<noinclude></noinclude> 29l5v2bcbzjuwkili57al3c85dydsup 283178 283060 2026-04-28T09:27:30Z RAleh111 4658 283178 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|{{разьбіўка|'''''У ШАЛАШЫ}}}}</center> <span style="color:gray;">{{Ініцыял|'''{{x-larger|Н}}'''}}</span>{{водступ|-0.2|em}}авакол густа зялёнай нізіны паплавоў смуглелі далі. Яны былі ўбраны ў ружова-сонечныя хмызнякі, у змрочна-сінявыя лясы, а ў адным месцы яны плылі па возеры, нібы флатылія вузкіх перламутравых чаўноў. З недалёкага ўзмор’я брыло з вадапою блакітнае стада паўночных вятроў. Па дарозе гэтае стада таптала зялёную шчэць балотнай травы, скубла стагі і навальвалася грудзьмі на стары рыбацкі шалаш. Над шалашом дрыжэлі тонкімі сцябламі некалькі вудаў. Ля куста, ветліва распасцёршага свае галіны, сядзеў на калодзе чалавек. Ён пісаў. Ліпеньскія паўночныя вятры рвалі ў яго паперу з рук, кучаравілі густую кучму валасоў і халадзілі яго голены твар. Чалавек быў глыбока задуменны, з лагоднай усмешкай жмурыў вочы на вецер. Часам, у хвіліну забыцця, гладзіў далонню густую шэвялюру, нібы лысіну, і браўся за голены падбародак, быццам за бараду…</br> {{gap|1em}}Недалёка ад яго растуць з зямлі агнёвыя языкі. Ад ветру яны выцягваюцца, уюцца вакол сухіх сучкоў галля чырвонымі абручамі. Ля {{перанос пачатак|вог|нішча}}<noinclude></noinclude> npfdeoczstlgqszfaoxtj41k4oh0091 104 121811 283062 2026-04-27T18:04:48Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|вог|нішча}} стаіць дванаццацігадовы хлапчук і пільна назірае за чалавекам. Бачачы, як чалавек гладзіць, нібы лысіну, валасатую галаву і стараецца намацаць бараду на голеным падбародку, хлопчык ледзь стрымліваецца ад смеху. Аднак, хутка ё...» 283062 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|вог|нішча}} стаіць дванаццацігадовы хлапчук і пільна назірае за чалавекам. Бачачы, як чалавек гладзіць, нібы лысіну, валасатую галаву і стараецца намацаць бараду на голеным падбародку, хлопчык ледзь стрымліваецца ад смеху. Аднак, хутка ён становіцца сур‘ёзным, і трывога свеціцца ў яго вачах. Ён хоча нешта сказаць чалавеку, але баіцца перашкодзіць у рабоце.</br> {{gap|1em}}— Няхай Ільч піша… — думае ён. — Пры вячэры скажу яму, каб ён помніў, што на яго галаве парык, а барада голеная… Яшчэ не прывык…</br> {{gap|1em}}Імя хлопчыка — Коля. Ільіч у жарт называе яго „кашаварам“. Час-ад-часу хто-небудзь з старэйшых братоў хлопчыка прыносіць сюды свежую рыбу, крупы, бульбу.</br> {{gap|1em}}Коля нагінаецца над кацялком, знімае шумавінне, мяшае лыжкай страву, сыпле туды шчапотку солі, перцу і прабуе на смак, як сапраўдны кашавар. Пры гэтым ён таропіць вочы ўдаль і доўга прыслухоўваецца да смаку…</br> {{gap|1em}}Ён гатуе вячэру для Ільіча…</br> {{gap|1em}}Раптам твар хлопчыка скрывіўся ад болю, іскра папала на босую нагу. З лыжкай у руцэ ён адскаквае ад вогнішча і студзіць нагу ў вільготнай траве.</br> {{gap|1em}}Крык болю хацеў вырвацца з губ хлопчыка, але няможна — перашкодзіш Ільічу… Ён з апаскай азіраецца на сагнутую над паперай фігуру чалавека. Ільіч трымае на каленях сшытак. Піша, піша… Рупліва і спрытна рухаецца рука на паперы туды і сюды. Чалавек тчэ незвычайную дарагую тканіну…</br> {{gap|1em}}У вушах звініць тонкае, як волас, несупыннае дзынканне камароў…</br><noinclude></noinclude> qy3qrhk0j19yrviulj0jmddhtvdl6nz 0 121812 283063 2026-04-27T18:06:23Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Зварот | аўтар = Янка Нёманскі | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1925 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[На зломе (1925)/Зварот|Зварот]]...» 283063 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Зварот | аўтар = Янка Нёманскі | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1925 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[На зломе (1925)/Зварот|Зварот]] // {{Fine|[[На зломе (1925)|На зломе]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[На зломе (1928)/Зварот|Зварот]] // {{Fine|[[На зломе (1928)|На зломе]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:На зломе (Нёманскі)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] mxgcojpzd8m8cp6z2xsdlpw3pnt3521 104 121813 283064 2026-04-27T18:10:53Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}Адна частка твара ў Ільіча ружовая ад заходзячага сонца, а другая частка ў сінім цені. Ён выглядае і маладым і старым.</br> {{gap|1em}}Часам Ільіч на адно імгненне вока адвернецца ад паперы, ахоплівае ўвесь летні прастор паплавоў і зноў нагінаецца, і зноў...» 283064 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}Адна частка твара ў Ільіча ружовая ад заходзячага сонца, а другая частка ў сінім цені. Ён выглядае і маладым і старым.</br> {{gap|1em}}Часам Ільіч на адно імгненне вока адвернецца ад паперы, ахоплівае ўвесь летні прастор паплавоў і зноў нагінаецца, і зноў лёгкі шурхат niсання… Хлопчыку здаецца, што і ўночы чуе гэты несупынны шурхат…</br> {{gap|1em}}На паплавах пачынаюць усё больш і больш вызначацца цені.</br> {{gap|1em}}Ледзь прыкметна сонца апускаецца на лес медным шчытам. І чым ніжэй коціцца яно, тым даўжэй рассцілаюцца на прасторы сінія абрусы ценяў.</br> {{gap|1em}}Коля мерае цень сваім вокамерам, і каб ён, хлопчык, стаў цяпер босымі нагамі на зубчастыя вершаліны лесу, дык гарэзным ільняным чубам упіраўся-б у самае сонца…</br> {{gap|1em}}Возера ружовае, як віно. На шліфаваных зыбях вод пераміргваюцца цяпер рознастайныя колеры захаду. На яркай гладзі вады вырысоўваюцца дзе-нідзе чаўны з рыбаловамі. З клапатлівым крыкам узнімаецца стада чаек.</br> {{gap|1em}}Больш спешна рухаецца на белым лістку паперы рука Ільіча. Ад напружанасці на ёй выступаюць жылкі. Ільіч крыху ўзрушаны. Адным вокам з пашкадаваннем зірнуў на сонца.</br> {{gap|1em}}Цяпер хлопчык мог-бы сядзець на лесе, а сонца было-б яму на галаве, як шапка…</br> {{gap|1em}}І незвычайныя думкі з‘явіліся ў хлопчыка:</br> {{gap|1em}}— Каб можна было затрымаць сонца, Ільіч сядзеў-бы цяпер пры ясным надвор‘і і пісаў-бы, пісаў доўга, доўга… А то штодзень дажджы.</br> {{gap|1em}}Нядаўна Ільіч пераглядзеў кіпу газет і аддаў<noinclude></noinclude> 6wqj36i4nrpc31u4cuthkl4ta34o5ky 0 121814 283065 2026-04-27T18:14:54Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Тодар Базылёнак | аўтар = Янка Нёманскі | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1925 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * На зломе (1925)/Тодар...» 283065 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Тодар Базылёнак | аўтар = Янка Нёманскі | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1925 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[На зломе (1925)/Тодар Базылёнак|Тодар Базылёнак]] // {{Fine|[[На зломе (1925)|На зломе]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[На зломе (1928)/Тодар Базылёнак|Тодар Базылёнак]] // {{Fine|[[На зломе (1928)|На зломе]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:На зломе (Нёманскі)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 24ju4nioc7qk3qfa2hq4ax7dmw7xyau 0 121815 283066 2026-04-27T18:15:39Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Абмылка | аўтар = Янка Нёманскі | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1925 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * На зломе (1925)/Абмылка|Абмыл...» 283066 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Абмылка | аўтар = Янка Нёманскі | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1925 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[На зломе (1925)/Абмылка|Абмылка]] // {{Fine|[[На зломе (1925)|На зломе]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[На зломе (1928)/Абмылка|Абмылка]] // {{Fine|[[На зломе (1928)|На зломе]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} [[Катэгорыя:На зломе (Нёманскі)]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] hwx3oo5ipcsluxox68sx5a22hfmjnt1 104 121816 283067 2026-04-27T18:16:53Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «хлапцу, пры гэтым паглядзеў з цёплай усмешкай і з хітраватымі іскрачкамі ў прыжмураных вачах. Коля кідаў газеты ў агонь. Ён разумеў па-свойму выраз вачэй Ільіча:</br> {{gap|1em}}— Мала што можа здарыцца. Юнкеры Керэнскага могуць нахлынуць сюды. Пабачаць у нас г...» 283067 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>хлапцу, пры гэтым паглядзеў з цёплай усмешкай і з хітраватымі іскрачкамі ў прыжмураных вачах. Коля кідаў газеты ў агонь. Ён разумеў па-свойму выраз вачэй Ільіча:</br> {{gap|1em}}— Мала што можа здарыцца. Юнкеры Керэнскага могуць нахлынуць сюды. Пабачаць у нас газеты і здагадаюцца, што мы з табою, кашавар, людзі не простыя, пісьменныя. Дык што-ж мы робім у гэтай глушы?</br> {{gap|1em}}А што-б ні здарылася, ён, Коля, маўчаў-бы… Яму непатрэбны і словы бацькі, сівога і старога слесара, які колькі дзён таму назад папярэдзіў усіх сыноў:</br> {{gap|1em}}— Амінь. Нікому не гаварыць!</br> {{gap|1em}}Сонца на адну далонь ад сіняга насупленага лесу. Ільіч не адрываецца ад паперы. Ён увесь у цені. На яго ілбе глыбеюць маршчыны. Вецер трэпле сшытак.</br> {{gap|1em}}Коля з крыўдай глядзіць на захад.</br> {{gap|1em}}Уводдалі блішчыць уткнутая ў зямлю каса.</br> {{gap|1em}}Пахне гатаванай рыбай і свежаскошанай травой.</br> {{gap|1em}}Зараз будзе гатова вячэра для Ільіча.</br> {{gap|1em}}Цені растуць і растуць.</br> {{gap|1em}}Ільіч кідае заклапочаны позірк на аколіцу.</br> {{gap|1em}}— Прасторны кабінет, але электрычная лямпа гасне…</br> {{gap|1em}}Макаў цвет — сонца — павольна апускаецца. Залаціцца хрыбет лесу. Апошнім позіркам прамень запальвае башлыкі стагоў. Пажарышча неба нізіцца ў возера. На далёкім небасхіле імчыцца сіні коннік з палаючай касой за плячыма.</br> {{gap|1em}}Яшчэ больш спешна ходзіць па белым лістку рука Ільіча.</br><noinclude></noinclude> daugujn2tdbmncp4401sc04kknoxj24 104 121817 283068 2026-04-27T18:24:55Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}Палогі ценяў апускаюцца на абшар. З сумам пазірае малы кашавар на паміраючы дзень.</br> {{gap|1em}}Ільіч пільней прыглядаецца да паперы. Пакутлівыя штрыхі моршчаць лоб і хаваюцца пад насунуты парык.</br> {{gap|1em}}Апошняя чайка срэбранай кропкай узнялася выс...» 283068 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}Палогі ценяў апускаюцца на абшар. З сумам пазірае малы кашавар на паміраючы дзень.</br> {{gap|1em}}Ільіч пільней прыглядаецца да паперы. Пакутлівыя штрыхі моршчаць лоб і хаваюцца пад насунуты парык.</br> {{gap|1em}}Апошняя чайка срэбранай кропкай узнялася высока ў неба. Знікла. На крыллях чайкі патух апошні блік дня.</br> {{gap|1em}}Смялей задзынкалі камары. Іх вакол Ільіча цэлае племя. Не даюць пісаць. Ён адмахваецца сшыткам і глядзіць на хлопчыка:</br> {{gap|1em}}— Абуйся, кашавар. Прастудзішся…</br> {{gap|1em}}Ледзь не бацькоўскі голас.</br> {{gap|1em}}Коля паслухмяна бяжыць к шалашу. Абуваецца. Вяртаецца назад.</br> {{gap|1em}}— На, схавай.</br> {{gap|1em}}Ільіч падае яму сшытак, трэ рукі адну аб адну і грэе іх над вогнішчам.</br> {{gap|1em}}Коля нясе сшытак да стога. Там ёсць патаемнае месца. Ён кідае позірк на недапісаную старонку.</br> {{gap|1em}}Ільіч напісаў сёння толькі пяць з паловай лістоў.</br> {{gap|1em}}Перад вачыма Колі мітусяцца дробныя літары і густыя баразёнкі радкоў, што цягнуцца з краю да краю. На паперы аніводнага свабоднага месца. Блішчаць літары і жывуць асаблівым жыццём.</br> {{gap|1em}}Удзень быў дождж. У цёмным шалашы нельга было пісаць. Ільіч ляжаў нічком на шуршавістым сене і праз мутную тканічу дажджу пазіраў у засмужаную даль. Барабаніў пальцам па сшытку. Спачатку яго лагодны твар быў крыху сумны, потым усмешка азарала яго. Здавалася, што праз густы дождж ён удалі бачыць сонца,<noinclude></noinclude> fsseyung32yq4qi7d4ujh0njd83n2hk 104 121818 283069 2026-04-27T18:31:08Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «набліжае будучыню і чуе гоман мільёнаў людзей… Ён прыслухоўваецца. Нібы плыве сюды гутарка Кобы…</br> {{gap|1em}}Ад дажджу тады шуршаў шалаш, нібы мышы скраблі.</br> {{gap|1em}}Коля яшчэ раз зірнуў на першую старонку сшытка — „Дзяржава і рэволюцыя“.</br> {{gap|1em}}Ільіч...» 283069 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>набліжае будучыню і чуе гоман мільёнаў людзей… Ён прыслухоўваецца. Нібы плыве сюды гутарка Кобы…</br> {{gap|1em}}Ад дажджу тады шуршаў шалаш, нібы мышы скраблі.</br> {{gap|1em}}Коля яшчэ раз зірнуў на першую старонку сшытка — „Дзяржава і рэволюцыя“.</br> {{gap|1em}}Ільіч сам аднойчы растлумачыў свайму кашавару, што піша кнігу аб тым, як зрабіць рэволюцыю і будаваць новую дзяржаву…</br> {{gap|1em}}Ільіч такі зразумелы і просты…</br> {{gap|1em}}Не раз у цёмныя ночы ў шалашы ён жыва і ярка апавядаў Колю, як рабочыя возьмуць уладу ў свае рукі і як зажыве пасля працоўны чалавек на вялізных прасторах зямлі…</br> {{gap|1em}}Залатым вокам блішчыць у смуглявасці вечара невялікі агеньчык. Цяпер вочы Ільіча цямнеюць, як ніколі. Яны яскравяцца цёпла і ласкава. Ён хваліць кашавара за смачную вячэру і так жартуе, што кашавар ледзь стрымліваецца ад смеху. А стрымліваецца ён, каб не рабіць шуму… Ноч насоўвае на паплавы шаўковы балахон. Вогнішча дыміць і паволі патухае. Не спыняецца гул камароў. Недзе ў кустах крычыць балотная птушка. З вільготнай далі даносяцца гудкі паравозаў.</br> {{gap|1em}}Перад тым як ісці спаць, Коля доўга ўглядаецца ў аколіцу, прыслухоўваецца да кожнага шолаху.</br> {{gap|1em}}Калі ўдзень Ільіч даў хлопчыку запісачку ў горад для Кобы або Крупскай, ён жартаваў:</br> {{gap|1em}}— Ты, кашавар, галавой адказваеш за гэту паперку.</br> {{gap|1em}}Хлапец павінен быў аддаць запісачку свайму<noinclude></noinclude> 0igm1ir6kmhp3gxifse2wcjpiq4rqks 104 121819 283070 2026-04-27T18:38:12Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «бацьку ці аднаму з старэйшых братоў. Коля зірнуў сам у паперку — лічбы і нейкія значкі.</br> {{gap|1em}}Дома ён даведаўся, што Ільіча ўсюды шукаюць юнкеры і казакі. Шпікі Керэнскага правяраюць дакументы ў пасажыраў чыгункі, робяць вобыскі па кватэрах рабочых. 3...» 283070 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>бацьку ці аднаму з старэйшых братоў. Коля зірнуў сам у паперку — лічбы і нейкія значкі.</br> {{gap|1em}}Дома ён даведаўся, што Ільіча ўсюды шукаюць юнкеры і казакі. Шпікі Керэнскага правяраюць дакументы ў пасажыраў чыгункі, робяць вобыскі па кватэрах рабочых. 3 фатаграфіяй Ільіча ў руках яны прымерваюцца да людзей, аглядаюць іх з усіх бакоў і звяраюць з партрэтам — а можа гэта „ён“?</br> {{gap|1em}}А „ён“ у шалашы…</br> {{gap|1em}}Спакойны, упэўнены, працавіты і добры, ён пранізвае вачыма далі і набліжае час. У шалашы цяпер галоўны штаб рэволюцыі. Коля носіць запісачкі з галоўнага штаба. Коля — сувязіст Ільіча… Ды ён, Коля, яшчэ ў дні Лютаўскай рэволюцыі вінтоўку падаваў бацьку, прышпільваў яму ленту з патронамі…</br> {{gap|1em}}І яшчэ нядаўна Коля бачыў, як юнкеры і казакі рабілі аблавы на людзей, што насілі пачкі „Правды“. Дзіўныя сцягі былі ў юнкероў — чорныя з белым чэрапам і касцьмі накрыж. На вуліцах Петраграда яны перастрэльваліся з рабочым народам, над якім палыхаў чырвоны, як полымя, сцяг…</br> {{gap|1em}}Па абшарах лугавін сцелецца малочны туман. Ён дыхае вільгаццю ў шалаш. Ільіч яшчэ не спіць — варочаецца на сене з боку на бок.</br> {{gap|1em}}З-за возера са станцыі Разліў галосяць гудкі. Адчуваецца пыхценне паравозаў. Пэўна там у пасажыраў правяраюць дакументы і прыглядаюцца да іх, каб параўнаць з партрэтам Ільіча.</br> {{gap|1em}}Марудна насоўваецца ноч.</br> {{gap|1em}}Па стагах шуршыць халодны, прарэзлівы вецер, прабірае да касцей. Ільіч прыглушана {{перанос пачатак|каш|ляе}}<noinclude></noinclude> a1gekh1no8vsatipaaolxmg7k2i5dwv 104 121820 283071 2026-04-27T18:44:35Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|каш|ляе}}. Грозна шуміць лес. Яго роўны гоман, нібы гоман мільёнаў людзей, набліжаецца да шалаша і чакае загаду і пытаецца ў свайго камандзіра:</br> {{gap|1em}}— Калі?</br> {{gap|1em}}Гэтае „калі“ пытае Коля, бо Ільіч не строгі і гаворыць з ім, як роўны з...» 283071 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|каш|ляе}}. Грозна шуміць лес. Яго роўны гоман, нібы гоман мільёнаў людзей, набліжаецца да шалаша і чакае загаду і пытаецца ў свайго камандзіра:</br> {{gap|1em}}— Калі?</br> {{gap|1em}}Гэтае „калі“ пытае Коля, бо Ільіч не строгі і гаворыць з ім, як роўны з роўным…</br> {{gap|1em}}— Калі? Мой бацька казаў, што рабочыя рвуцца ў бой.</br> {{gap|1em}}У пацёмках Ільіч гладзіць пяшчотна галоўку малога кашавара і гаворыць ціхім голасам, нібы адказвае на свае ўласныя думкі:</br> {{gap|1em}}— Яшчэ рана… Рабочы Петраграда гатоў… Фронт… Сялянства… Нам трэба раней растлумачыць… І тады… тады…</br> {{gap|1em}}Вільгаць туману лезе ў цёмны шалаш.</br> {{gap|1em}}— Колькі часу можа на гэта пайсці? — пытае хлопчык, як дарослы.</br> {{gap|1em}}Хвіліна цішыні. Пасля, як даросламу, Ільіч адказвае:</br> {{gap|1em}}— Месяцы тры. Думаю, што прыблізна ў кастрычніку дадзім гарачы бой буржуазіі. Перамога будзе на нашай старане…</br> {{gap|1em}}Жухлая балоцістая ноч, як гнілая керэншчына, лезе ў шалаш.</br> {{gap|1em}}— Накрыйся, кашавар, — кажа Ільіч бацькоўскім голасам, — а то прастудзішся…</br> {{gap|1em}}— У кастрычніку… — шэпча Коля.</br> {{gap|1em}}Ён нацягвае цёплы бацькаў кажух. Пад ім шуршыць балоцістае цвёрдае сена, і ён ціха паўтарае:</br> {{gap|1em}}— У кастрычніку… {{fine|''Мінск, 1936 г.}}<noinclude></noinclude> 51i0drkjy5d5pl5a9wro3tghd3ruez7 104 121821 283072 2026-04-27T18:56:33Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <center>{{larger|'''''ПЯЦЬ ЛЫЖАК ЗАЦІРКІ}}</center> <span style="color:gray;">{{ініцыял|'''А'''}}</span>гата! Агата!</br> {{gap|1em}}— Ну, чаго глотку дзярэш?</br> {{gap|1em}}— Скора зацірка згатуецца?</br> {{gap|1em}}— Маеш часу пачакаць трохі, не панясу прадаваць на кірмаш!</br> {{gap|1em}}Яшчэ не паспела яна адка...» 283072 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|'''''ПЯЦЬ ЛЫЖАК ЗАЦІРКІ}}</center> <span style="color:gray;">{{ініцыял|'''А'''}}</span>гата! Агата!</br> {{gap|1em}}— Ну, чаго глотку дзярэш?</br> {{gap|1em}}— Скора зацірка згатуецца?</br> {{gap|1em}}— Маеш часу пачакаць трохі, не панясу прадаваць на кірмаш!</br> {{gap|1em}}Яшчэ не паспела яна адказаць свайму Антосю, які ляжаў на пяколку і стагнаў, ні то ад болю, ні то ад голаду, — як з усіх бакоў апанавалі яе дзеткі — нямаведама, хлопчыкі ці дзяўчынкі, бо яны былі адзеты ўсе ў доўгія да пят кашулькі… Запішчэлі яны ўсе ў адзін голас.</br> {{gap|1em}}— Мамка зацільку гатуе!</br> {{gap|1em}}І давай скакаць вакол маці і цягнуць за фартух спадніцу, як галодныя ваўчаняты.</br> {{gap|1em}}— Мамка, мне дасі!</br> {{gap|1em}}— Мамка, мне дасі!</br> {{gap|1em}}І блішчэлі іх галодныя вочы ад радасці…</br> {{gap|1em}}— Ці-і-ха, каб вы скіслі! — крыкнула Агата. — Згатаваць не даюць, хоць ты тут на кавалкі рассыпайся! — і адагнала іх вілачнікам ад прыпечка…</br> {{gap|1em}}Гэта было вясной, якраз у тую пару, калі галадуха пануе па вёсках, калі няма чым і муху {{перанос пачатак|на|карміць}}<noinclude></noinclude> o0a2mtjwo0nxff49x3aqyjhq4bqw8fq 283179 283072 2026-04-28T09:28:14Z RAleh111 4658 283179 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|'''''ПЯЦЬ ЛЫЖАК ЗАЦІРКІ}}</center> <span style="color:gray;">{{ініцыял|'''{{x-larger|А}}'''}}</span>{{водступ|-0.2|em}}гата! Агата!</br> {{gap|1em}}— Ну, чаго глотку дзярэш?</br> {{gap|1em}}— Скора зацірка згатуецца?</br> {{gap|1em}}— Маеш часу пачакаць трохі, не панясу прадаваць на кірмаш!</br> {{gap|1em}}Яшчэ не паспела яна адказаць свайму Антосю, які ляжаў на пяколку і стагнаў, ні то ад болю, ні то ад голаду, — як з усіх бакоў апанавалі яе дзеткі — нямаведама, хлопчыкі ці дзяўчынкі, бо яны былі адзеты ўсе ў доўгія да пят кашулькі… Запішчэлі яны ўсе ў адзін голас.</br> {{gap|1em}}— Мамка зацільку гатуе!</br> {{gap|1em}}І давай скакаць вакол маці і цягнуць за фартух спадніцу, як галодныя ваўчаняты.</br> {{gap|1em}}— Мамка, мне дасі!</br> {{gap|1em}}— Мамка, мне дасі!</br> {{gap|1em}}І блішчэлі іх галодныя вочы ад радасці…</br> {{gap|1em}}— Ці-і-ха, каб вы скіслі! — крыкнула Агата. — Згатаваць не даюць, хоць ты тут на кавалкі рассыпайся! — і адагнала іх вілачнікам ад прыпечка…</br> {{gap|1em}}Гэта было вясной, якраз у тую пару, калі галадуха пануе па вёсках, калі няма чым і муху {{перанос пачатак|на|карміць}}<noinclude></noinclude> il7sjygrblal3yhzmr4jjxd30xqf0vl 104 121822 283073 2026-04-27T19:00:41Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|на|карміць}}. Апошні запас вышаў, хоць зубамі ляпай; шчаўя яшчэ нямашака… Горкае цяпер жыццё ў хворага Антося. Ён сам рабіць не можа. Адна толькі жонка працуе на яго і дзяцей.</br> {{gap|1em}}Учора ёй, Агаце, пашанцавала. Яна выенчыла ў суседа фунт...» 283073 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|на|карміць}}. Апошні запас вышаў, хоць зубамі ляпай; шчаўя яшчэ нямашака… Горкае цяпер жыццё ў хворага Антося. Ён сам рабіць не можа. Адна толькі жонка працуе на яго і дзяцей.</br> {{gap|1em}}Учора ёй, Агаце, пашанцавала. Яна выенчыла ў суседа фунт мукі на зацірку. Вось і гатуе яна для сямейкі снеданне… У цёмнай малой хатцы вялікае свята…</br> {{gap|1em}}Пазіраў Антось на прыпечак і ціха бурчэў. Ён ведаў, што цяпер Агата валадарніца…</br> {{gap|1em}}Пазіралі дзеткі з-пад цёмнага тапчана на вясёлы агеньчык у печы і шушукаліся. {{Няма выявы}}<noinclude></noinclude> q2feur9hu2xkgei9bl1cl7ijveyljac 0 121823 283074 2026-04-27T19:04:46Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = У шалашы | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1947 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Прадмова|Прадмова]] | наступны = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Пяць лыжак заціркі|Пяць лыжак заціркі]] | анатац...» 283074 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = У шалашы | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1947 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Прадмова|Прадмова]] | наступны = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Пяць лыжак заціркі|Пяць лыжак заціркі]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Галіфэ (Бядуля)]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Апавяданні (Бядуля, 1947).pdf" from="23" to="30" /> {{Выроўніваньне-канец}} tc8ihjxlfxmfyw36svthfhd86wznhas 283085 283074 2026-04-27T19:21:38Z Gleb Leo 2440 283085 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = У шалашы | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1947 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Прадмова|Прадмова]] | наступны = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Пяць лыжак заціркі|Пяць лыжак заціркі]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[У шалашы (Бядуля)]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Апавяданні (Бядуля, 1947).pdf" from="23" to="30" /> {{Выроўніваньне-канец}} 8twb9kkw1hl6h52l2w2d7elok96q5ts 104 121824 283075 2026-04-27T19:06:32Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}Агата ўсё падлівала вады і мяшала зацірку вялікай лыжкай. Нарэшце паставіла на стол.</br> {{gap|1em}}— Гатова! — крыкнуў весела Антось і давай карабкацца з пяколка.</br> {{gap|1em}}— Гатова! Гатова! — запішчэлі дзеткі і скакалі, як зайчыкі, да стала, дзе ўжо ста...» 283075 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}Агата ўсё падлівала вады і мяшала зацірку вялікай лыжкай. Нарэшце паставіла на стол.</br> {{gap|1em}}— Гатова! — крыкнуў весела Антось і давай карабкацца з пяколка.</br> {{gap|1em}}— Гатова! Гатова! — запішчэлі дзеткі і скакалі, як зайчыкі, да стала, дзе ўжо стаяла вялікая паліўная міска, у якую Агата пераліла зацірку з гаршчка. Густы пахучы пар клубіўся над міскай і павялічваў галодны апетыт шчаслівай у гэты момант сям‘і. {{***3||50%|5|перад=1em|пасля=1em}} {{gap|1em}}Шчасце не мае сваёй асобнай меркі для ўсіх людзей на свеце, але кожны чалавек мае сваю асобную мерку да шчасця і свой асобны погляд на самое шчасце… {{***3||50%|5|перад=1em|пасля=1em}} {{gap|1em}}І шчаслівая сямейка хваталася за лыжкі.</br> {{gap|1em}}— Ай! ай! — запішчэлі дзеткі.</br> {{gap|1em}}Антось вылупіў вочы і моўчкі давіўся гарачай заціркай.</br> {{gap|1em}}— А каб вас ліханька не ўзяло. Я-ж вам казала — не хапайце, бо гарачая! — лаяла іх Агата.</br> {{gap|1em}}Пазіралі, пазіралі яны на гарачую зацірку і не вытрывалі і зноў давай есці… Ажно слёзы каціліся з вачэй. Не з‘елі яшчэ і трэцяй часткі, як у хату ўвайшла суседка Сцёпчыха.</br> {{gap|1em}}— Дзень добры!</br> {{gap|1em}}— Дзень добры!</br> {{gap|1em}}— Хлеб ды соль!</br> {{gap|1em}}— Дзе тут хлеб — зацірку ядзім, просім на снеданне! — кажа Агата.</br><noinclude></noinclude> 5xv3f9wolco2cv3ha1nif6wut2t4tdy 283076 283075 2026-04-27T19:07:26Z RAleh111 4658 283076 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}Агата ўсё падлівала вады і мяшала зацірку вялікай лыжкай. Нарэшце паставіла на стол.</br> {{gap|1em}}— Гатова! — крыкнуў весела Антось і давай карабкацца з пяколка.</br> {{gap|1em}}— Гатова! Гатова! — запішчэлі дзеткі і скакалі, як зайчыкі, да стала, дзе ўжо стаяла вялікая паліўная міска, у якую Агата пераліла зацірку з гаршчка. Густы пахучы пар клубіўся над міскай і павялічваў галодны апетыт шчаслівай у гэты момант сям‘і. {{***3||50%|3|перад=1em|пасля=1em}} {{gap|1em}}Шчасце не мае сваёй асобнай меркі для ўсіх людзей на свеце, але кожны чалавек мае сваю асобную мерку да шчасця і свой асобны погляд на самое шчасце… {{***3||50%|3|перад=1em|пасля=1em}} {{gap|1em}}І шчаслівая сямейка хваталася за лыжкі.</br> {{gap|1em}}— Ай! ай! — запішчэлі дзеткі.</br> {{gap|1em}}Антось вылупіў вочы і моўчкі давіўся гарачай заціркай.</br> {{gap|1em}}— А каб вас ліханька не ўзяло. Я-ж вам казала — не хапайце, бо гарачая! — лаяла іх Агата.</br> {{gap|1em}}Пазіралі, пазіралі яны на гарачую зацірку і не вытрывалі і зноў давай есці… Ажно слёзы каціліся з вачэй. Не з‘елі яшчэ і трэцяй часткі, як у хату ўвайшла суседка Сцёпчыха.</br> {{gap|1em}}— Дзень добры!</br> {{gap|1em}}— Дзень добры!</br> {{gap|1em}}— Хлеб ды соль!</br> {{gap|1em}}— Дзе тут хлеб — зацірку ядзім, просім на снеданне! — кажа Агата.</br><noinclude></noinclude> 16ojknzmqet1ltilrxfaoh4w5u868iu 0 121825 283077 2026-04-27T19:09:12Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Прадмова | аўтар = Алеся Александровіч | год = 1947 год | пераклад = | секцыя = Літаратуразнаўчая праца | папярэдні = | наступны = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/У шалашы|У шалашы]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Апавя...» 283077 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Прадмова | аўтар = Алеся Александровіч | год = 1947 год | пераклад = | секцыя = Літаратуразнаўчая праца | папярэдні = | наступны = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/У шалашы|У шалашы]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Апавяданні (Бядуля, 1947).pdf" from="7" to="22" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Прадмова (Александровіч)}} [[Катэгорыя:Літаратуразнаўчыя працы Алесі Александровіч]] 1q0zo1qvh38pwgddf81a86yc5ublxxx 283078 283077 2026-04-27T19:11:00Z Gleb Leo 2440 283078 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Змітрок Бядуля | аўтар = Алеся Александровіч | год = 1947 год | пераклад = | секцыя = Літаратуразнаўчая праца | папярэдні = | наступны = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/У шалашы|У шалашы]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Апавяданні (Бядуля, 1947).pdf" from="7" to="22" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Змітрок Бядуля (Александровіч)}} [[Катэгорыя:Літаратуразнаўчыя працы Алесі Александровіч]] 2qhweg58qlxm5xgtqu56rue0bb63b2a 0 121826 283079 2026-04-27T19:12:03Z Gleb Leo 2440 Перасылае да [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Прадмова]] 283079 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Прадмова]] 09eujm4ecuz9gr50ogeepgr6bx5hn55 14 121827 283080 2026-04-27T19:12:28Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «[[Катэгорыя:Алеся Александровіч]] [[Катэгорыя:Літаратуразнаўчыя працы паводле аўтараў|Александровіч, Алеся]]» 283080 wikitext text/x-wiki [[Катэгорыя:Алеся Александровіч]] [[Катэгорыя:Літаратуразнаўчыя працы паводле аўтараў|Александровіч, Алеся]] o4ud1kn9v831gnax2dfbglrb57fqzuw 104 121828 283082 2026-04-27T19:15:23Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}— Ого! На зацірку і я ахвотніца! — адказала Сцёпчыха, і яе галодныя вочы заблішчэлі. Узяла лыжку і спрытна падсела да міскі…</br> {{gap|1em}}Спахмурнеў Антось і толькі ніжэй апусціў галаву.</br> {{gap|1em}}— Нам і самім мала, — падумаў ён.</br> {{gap|1em}}З‘ела Сцёпчы...» 283082 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}— Ого! На зацірку і я ахвотніца! — адказала Сцёпчыха, і яе галодныя вочы заблішчэлі. Узяла лыжку і спрытна падсела да міскі…</br> {{gap|1em}}Спахмурнеў Антось і толькі ніжэй апусціў галаву.</br> {{gap|1em}}— Нам і самім мала, — падумаў ён.</br> {{gap|1em}}З‘ела Сцёпчыха адну лыжку і ўзялася за другую.</br> {{gap|1em}}— О, каб цябе! — хацеў сказаць Антось і ледзь стрымаўся. Дзеткі таксама пачулі небяспеку і, скоса пазіраючы на Сцёпчыху, спрытна запрацавалі лыжкамі…</br> {{gap|1em}}— Тры! — чуць не крыкнуў Антось, як Сцёпчыха зачэрпнула лыжкай у трэці раз.</br> {{gap|1em}}— Ратуйце! Ратуйце! — ледзь не плакаў ён, як яна апусціла лыжку ў міску ў чацверты раз. А як з‘ела пятую, то ўжо міска была пустая…</br> {{gap|1em}}— Разбойніца! — крыкнуў Антось на сваю Агату, як ужо Сцёпчыха падзякавала і пайшла. — Разбойніца!..</br> {{gap|1em}}— Ці я вінавата, што яна гэткая свіння! — лемантавала Агата.</br> {{gap|1em}І папсулася свята беднай сямейкі. Спахмурнелі твары.</br> {{gap|1em}}Кожны думаў: „О-го! Каб лепей я з‘еў гэтыя пяць лыжак заціркі“…</br> {{***3||50%|3|перад=1em|пасля=1em}} {{gap|1em}}Няшчасце не мае сваёй асобнай меркі для ўсіх людзей на свеце, але кожны чалавек мае сваю асобную мерку да няшчасця і свой асобны погляд на самое няшчасце. {{fine|''Вільна, 1912 г.}}<noinclude></noinclude> mrwqym06c67vmwgopeqjcczv1w89bry 0 121829 283083 2026-04-27T19:20:50Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Неадназначнасьць}} [[File:Samuił Płaŭnik (Źmitrok Biadula). Самуіл Плаўнік (Зьмітрок Бядуля) (1920-29).jpg|right|200px]] * [[Зьмітрок Бядуля (Луцкевіч)|Зьмітрок Бядуля]] (1918) — артыкул [[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антона Луцкевіча]]. * [[Зьмітрок Бядуля (Александровіч)|Зьмітрок Бядуля]] (1947)...» 283083 wikitext text/x-wiki {{Неадназначнасьць}} [[File:Samuił Płaŭnik (Źmitrok Biadula). Самуіл Плаўнік (Зьмітрок Бядуля) (1920-29).jpg|right|200px]] * [[Зьмітрок Бядуля (Луцкевіч)|Зьмітрок Бядуля]] (1918) — артыкул [[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антона Луцкевіча]]. * [[Зьмітрок Бядуля (Александровіч)|Зьмітрок Бядуля]] (1947) — артыкул [[Аўтар:Алеся Александровіч|Алесі Александровіч]]. == Гл. таксама == * [[Зьмітраку Бядулю]] [[Катэгорыя:Творы пра Змітрака Бядулю|*]] jak68jhrt8pck2j7d7l1olc5286nj9z 0 121830 283084 2026-04-27T19:21:12Z Gleb Leo 2440 Перасылае да [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Прадмова]] 283084 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Прадмова]] 09eujm4ecuz9gr50ogeepgr6bx5hn55 0 121831 283086 2026-04-27T19:23:46Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = У шалашы | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1936 год | сэкцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * Апавяданні (Бядуля, 1947)/У ш...» 283086 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = У шалашы | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1936 год | сэкцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/У шалашы|У шалашы]] // {{Fine|[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]. Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва БССР, 1947}} [[Катэгорыя:Апавяданні Змітрака Бядулі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 0a2ok7yn72ono24tp4f5a6uwx2l2v90 0 121832 283094 2026-04-27T19:30:00Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Мядзьведзь (Бядуля)]] у [[Мядзведзь (Бядуля)]] 283094 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Мядзведзь (Бядуля)]] gr9w77xu9ntdomznapa9jgv9q1ukk6j 104 121833 283095 2026-04-27T19:30:19Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <center>{{larger|'''''МАЛЫЯ ДРЫВАСЕКІ.}}</center> <span style="color:gray;">{{Ініцыял|'''З'''}}</span>імовы дзень блішчыць тысяччу агнёў.</br> {{gap|1em}}Люты мароз. Снег пад нагамі скрыпіць, як жывы.</br> {{gap|1em}}Бор атулены ў белую пушыстую світку. Ён стаіць задуменны, як сівы дзед.</br> {{gap|1em}}Грука...» 283095 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|'''''МАЛЫЯ ДРЫВАСЕКІ.}}</center> <span style="color:gray;">{{Ініцыял|'''З'''}}</span>імовы дзень блішчыць тысяччу агнёў.</br> {{gap|1em}}Люты мароз. Снег пад нагамі скрыпіць, як жывы.</br> {{gap|1em}}Бор атулены ў белую пушыстую світку. Ён стаіць задуменны, як сівы дзед.</br> {{gap|1em}}Грукат дрывасекаў разлягаецца водгаласкамі па аколіцы.</br> {{gap|1em}}Трах-трах! Трах-трах!</br> {{gap|1em}}Яшчэ здалёку можна было прыкмеціць, як блішчыць пад сонцам піла, а абапал матулі-хвоі мітусяцца, як мурашкі, двое маленькіх хлапчукоў.</br> {{gap|1em}}Яны махаюць рукамі гэтак шпарка, што іх падраныя лахмяны расхрыстваюцца і адкрываюць голае цела… Піла ўсё глыбей ды глыбей уядаецца ў сэрца хвоі і… тра-а-х! — плазам упала шурпатае дрэва. З-пад снежнага куродыму ўзняўся працяглы стогн паваленага дрэва-асілка.</br> {{gap|1em}}Малыя дрывасекі — браты. Старшаму — Цішку — дзесяць гадоў, меншаму Халімону — восем.</br> {{gap|1em}}Іх бацька — кульгавы Цыпрук — сам працаваць не мог.</br> {{gap|1em}}Выпраўляў кульгавы Цыпрук хлопчыкаў да купца ў лес на заработкі. Гэтым кармілася сям‘я.</br><noinclude></noinclude> 0hziyoe3yf8dib0ic2tv0otzs5ymqhg 283180 283095 2026-04-28T09:28:50Z RAleh111 4658 283180 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|'''''МАЛЫЯ ДРЫВАСЕКІ.}}</center> <span style="color:gray;">{{Ініцыял|'''{{x-larger|З}}'''}}</span>{{водступ|-0.2|em}}імовы дзень блішчыць тысяччу агнёў.</br> {{gap|1em}}Люты мароз. Снег пад нагамі скрыпіць, як жывы.</br> {{gap|1em}}Бор атулены ў белую пушыстую світку. Ён стаіць задуменны, як сівы дзед.</br> {{gap|1em}}Грукат дрывасекаў разлягаецца водгаласкамі па аколіцы.</br> {{gap|1em}}Трах-трах! Трах-трах!</br> {{gap|1em}}Яшчэ здалёку можна было прыкмеціць, як блішчыць пад сонцам піла, а абапал матулі-хвоі мітусяцца, як мурашкі, двое маленькіх хлапчукоў.</br> {{gap|1em}}Яны махаюць рукамі гэтак шпарка, што іх падраныя лахмяны расхрыстваюцца і адкрываюць голае цела… Піла ўсё глыбей ды глыбей уядаецца ў сэрца хвоі і… тра-а-х! — плазам упала шурпатае дрэва. З-пад снежнага куродыму ўзняўся працяглы стогн паваленага дрэва-асілка.</br> {{gap|1em}}Малыя дрывасекі — браты. Старшаму — Цішку — дзесяць гадоў, меншаму Халімону — восем.</br> {{gap|1em}}Іх бацька — кульгавы Цыпрук — сам працаваць не мог.</br> {{gap|1em}}Выпраўляў кульгавы Цыпрук хлопчыкаў да купца ў лес на заработкі. Гэтым кармілася сям‘я.</br><noinclude></noinclude> e6tdsktpbrx5i0zgj5gp0k2g0bh6283 0 121834 283096 2026-04-27T19:31:46Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Шрам | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1933 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * Апавяданні (Бядуля, 1947)/Шрам|Ш...» 283096 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Шрам | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1933 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Шрам|Шрам]] // {{Fine|[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]. Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва БССР, 1947}} [[Катэгорыя:Апавяданні Змітрака Бядулі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] f5y081x2r6iazi9epkjnf6n4ug7stcv 104 121835 283097 2026-04-27T19:32:27Z RAleh111 4658 /* Праблематычная */ 283097 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="RAleh111" /></noinclude></br> {{gap|1em}}Трудна жылося малым дрывасекам.</br> {{gap|1em}} Добра, што хоць на полудзень маем па ка- валку хлеба...</br> {{gap|1em}} Паваліўшы некалькі хвой, хлопчыкі узяліся шчыра грызці сухі хлеб. Вочы іх заіскрыліся, шчокі расчырванеліся...</br> {{gap|1em}} Ого, есці, ого!.. Якая радасць!..</br> {{gap|1em}} Яшчэ не скончылі яны палуднаваць, як узня- лася завея, мяцеліца.</br> {{gap|1em}} Застагнаў, закрахтаў хвойнік. Пачаў кружыцца снег.</br> {{gap|1em}} Быццам белыя коні, уздыбіліся гурбы...</br> {{gap|1em}} Усе дрывасекі разбегліся хутка дамоў, а Цішка 3 Халімонам баяліся, каб бацька не наракаў, што зарана прышлі з лесу... Селі пад вялікай хвояй, прытуліліся адзін да аднаго і дрыжэлі...</br> {{gap|1em}} Баюся! - усхліпваў меншы, Халімон.</br> {{gap|1em}} Во дурань, чего баяцца?!-супакойваў яго большы, Цішка. - Зараз дамоў пойдзем.</br> {{gap|1em}} Дамоў пойдзем! - шаптаў Халімон.</br> {{gap|1em}} Яны пайшлі.</br> {{gap|1em}} Стагнаў і палохаў бор, але хлопчыкі так-сяк ішлі, а на чыстым полі нічога не відаць было. Гурбы снегу, нібы белыя мядзведзі, качаліся на прасторы, дыхалі холадам ды сыпалі цвёрдым шрогам у вочы...</br> {{gap|1em}} "Хадзілі хадзілі, брылі брылі, але куды-1 сам не ведалі...</br> {{gap|1em}} Змарыліся. Агарнула ноч. Снег дайшоў вышэй пояса.</br> {{gap|1em}} Ляжам! - сказаў меншы, Халімон.</br> {{gap|1em}} Ляжам! - адказаў большы, Цішка.</br> {{gap|1em}} Ляглі. Моцна, моцна прытуліліся аднаго.</br> {{gap|1em}} 34 адзін да<noinclude></noinclude> lqvox00iomfmqbh4do7e076pn6cclev 283111 283097 2026-04-28T06:33:13Z RAleh111 4658 /* Не вычытаная */ 283111 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}Трудна жылося малым дрывасекам.</br> {{gap|1em}}— Добра, што хоць на полудзень маем па кавалку хлеба…</br> {{gap|1em}}Паваліўшы некалькі хвой, хлопчыкі ўзяліся шчыра грызці сухі хлеб. Вочы іх заіскрыліся, шчокі расчырванеліся…</br> {{gap|1em}}— Ого, есці, ого!.. Якая радасць!..</br> {{gap|1em}}Яшчэ не скончылі яны палуднаваць, як узнялася завея, мяцеліца.</br> {{gap|1em}}Застагнаў, закрахтаў хвойнік. Пачаў кружыцца снег.</br> {{gap|1em}}Быццам белыя коні, уздыбіліся гурбы…</br> {{gap|1em}}Усе дрывасекі разбегліся хутка дамоў, а Цішка з Халімонам баяліся, каб бацька не наракаў, што зарана прышлі з лесу… Селі пад вялікай хвояй, прытуліліся адзін да аднаго і дрыжэлі…</br> {{gap|1em}}— Баюся! — усхліпваў меншы, Халімон.</br> {{gap|1em}}— Во дурань, чаго баяцца?! — супакойваў яго большы, Цішка. — Зараз дамоў пойдзем.</br> {{gap|1em}}— Дамоў пойдзем! — шаптаў Халімон.</br> {{gap|1em}}Яны пайшлі.</br> {{gap|1em}}Стагнаў і палохаў бор, але хлопчыкі так-сяк ішлі, а на чыстым полі нічога не відаць было. Гурбы снегу, нібы белыя мядзведзі, качаліся на прасторы, дыхалі холадам ды сыпалі цвёрдым шротам у вочы…</br> {{gap|1em}}Хадзілі-хадзілі, брылі-брылі, але куды — і самі не ведалі…</br> {{gap|1em}}Змарыліся. Агарнула ноч. Снег дайшоў вышэй пояса.</br> {{gap|1em}}— Ляжам! — сказаў меншы, Халімон.</br> {{gap|1em}}— Ляжам! — адказаў большы, Цішка.</br> {{gap|1em}}Ляглі. Моцна, моцна прытуліліся адзін да аднаго.</br><noinclude></noinclude> 23jvfu5amq6m899fjytptx1xktfuec2 0 121836 283099 2026-04-27T19:35:12Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{Загаловак | назва = Віхор | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1935 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * Апавяданні (Бядуля, 1947)/Віхо...» 283099 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Віхор | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1935 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Віхор|Віхор]] // {{Fine|[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]. Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва БССР, 1947}} [[Катэгорыя:Апавяданні Змітрака Бядулі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] r8pocwiufduesa2vrtodhvg1dh938bv 104 121837 283100 2026-04-27T20:07:57Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{Няма выявы}}» 283100 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Няма выявы}}<noinclude></noinclude> 655iumnone8br2h9eijimb4gqbbvsgg 104 121838 283101 2026-04-27T20:08:32Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{Цэнтар|{{smaller|Малюнкі мастака ДАВЫДОВІЧА}}}}» 283101 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{Цэнтар|{{smaller|Малюнкі мастака ДАВЫДОВІЧА}}}}<noinclude></noinclude> ait5ynn26arasj0onjpyn5wl9aspmwa 104 121839 283104 2026-04-28T05:56:47Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «нічога не ведаў, а ты — сваё! Трэба разумець, чаго не можна. {{Водступ|2|em}}— Ну, пакінь, мама! — сказаў Павел. — Мацвей Іванавіч добры чалавек, не трэба яго злаваць. Мы з ім жывем дружна. Ён сёння выпадкова пры спатканні — звычайна прысутнічае памочнік на...» 283104 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>нічога не ведаў, а ты — сваё! Трэба разумець, чаго не можна. {{Водступ|2|em}}— Ну, пакінь, мама! — сказаў Павел. — Мацвей Іванавіч добры чалавек, не трэба яго злаваць. Мы з ім жывем дружна. Ён сёння выпадкова пры спатканні — звычайна прысутнічае памочнік начальніка. {{Водступ|2|em}}— Скончылася спатканне! — аб‘вясціў назірачы, гледзячы на гадзіннік. {{Водступ|2|em}}— Ну, дзякуй, мама! — Сказаў Павел. — Дзякуй, галубка. Ты не турбуйся. Хутка мяне выпусцяць. {{Водступ|2|em}}Ён моцна абняў яе, і пацалаваў, і расчуленая гэтым, шчаслівая, яна заплакала. {{Водступ|2|em}}— Разыходзьцеся! — сказаў назірачы і, праводзячы маці, замармытаў: {{Водступ|2|em}}— Не плач, — выпусцяць! Усіх выпускаюць… цесна зрабілася… {{Водступ|2|em}}Дома яна гаварыла хахлу, шырока ўсміхаючыся ажыўлена рухаючы брывямі: {{Водступ|2|em}}— Спрытна я яму сказала, — зразумеў ён! {{Водступ|2|em}}І сумна ўздыхнула. {{Водступ|2|em}}— Зразумеў! А так не аблашчыў-бы, — ніколі ён гэтага не рабіў… {{Водступ|2|em}}— Эх, вы! — засмяяўся хахол. — Хто чаго шукае, а маці заўсёды пяшчот… {{Водступ|2|em}}— Не, Андрэйка, — людзі-ж, я кажу, — раптам здзіўлена ўскрыкнула яна. — Як-жа яны звыклі! Адарвалі ад іх дзяцей, пасадзілі ў турму, а яны нішто, прышлі, сядзяць, чакаюць, размаўляюць, — га? Ужо калі асвечаныя так прывыкаюць, што ўжо казаць пра чорны народ?… {{Водступ|2|em}}— Гэта зразумела, — сказаў хахол ёй са сваёю ўсмешкай, — да іх закон усё-ж ласкавейшы, чым да нас, і<noinclude></noinclude> 3i4pbk7z4sxe9n52fe0ze9eysiwqwfe 104 121840 283105 2026-04-28T05:59:03Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «патрэбу яны ў ім маюць большую, чым мы. Так што, калі ён іх па ілбу стукае, дык яны хоць і моршчацца ды не дужа. Свой кій мягчэй б‘е… {{Цэнтар|XX}} {{Водступ|2|em}}Аднойчы ўвечары маці сядзела за сталом, рабіла шкарпэткі, а хахол голасна чытаў кніжку пра паўстан...» 283105 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>патрэбу яны ў ім маюць большую, чым мы. Так што, калі ён іх па ілбу стукае, дык яны хоць і моршчацца ды не дужа. Свой кій мягчэй б‘е… {{Цэнтар|XX}} {{Водступ|2|em}}Аднойчы ўвечары маці сядзела за сталом, рабіла шкарпэткі, а хахол голасна чытаў кніжку пра паўстанне рымскіх рабоў, хтосьці моцна пастукаў, і, калі хахол адчыніў дзверы, увайшоў Весаўшчыкоў, з клункам пад пахай, у шапцы, ссунутай на патыліцу, па калені запырсканы гразёю. {{Водступ|2|em}}— Іду — бачу ў вас святло. Зайшоў прывітацца. Проста з турмы! — растлумачыў ён дзіўным голасам і, схапіўшы руку Власавай, моцна патрос яе, гаворачы: {{Водступ|2|em}}— Павел кланяецца… {{Водступ|2|em}}Потым, нерашуча сеўшы ў крэсла, абвёў пакой сваім пахмурым, падазроным поглядам. {{Водступ|2|em}}Ён не падабаўся маці, у яго вуглаватай стрыжанай галаве, у маленькіх вачах было заўсёды нешта такое, што палохала яе, але цяпер яна ўзрадавалася і ласкавая, усміхаючыся, узрушана гаварыла. {{Водступ|2|em}}— Асунуўся ты! Андрэйка, напоім яго гарбатай. {{Водступ|2|em}}— А я ўжо стаўлю самавар! — адгукнуўся хахол з кухні. {{Водступ|2|em}}— Ну, як-жа Павел? Яшчэ каго выпусцілі ці толькі цябе? {{Водступ|2|em}}Нікалай апусціў галаву і сказаў: {{Водступ|2|em}}— Павел сядзіць, — трывае! Выпусцілі аднаго мяне. Ён узняў вочы да матчынага твара і марудна, праз зубы, праказаў:<noinclude></noinclude> 86l29zr2ro3g95lxe0medzg1jvydlbk 104 121841 283106 2026-04-28T06:04:53Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Я ім сказаў — хопіць, пусціце мяне на волю… А то я заб‘ю каго-небудзь, і сябе таксама. Выпусцілі. {{Водступ|2|em}}— Н-м-так! — сказала маці, адсоўваючыся ад яго, і мімаволі міргнула, калі позірк яе сустрэўся з яго вузкімі вострымі вачыма. {{В...» 283106 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Я ім сказаў — хопіць, пусціце мяне на волю… А то я заб‘ю каго-небудзь, і сябе таксама. Выпусцілі. {{Водступ|2|em}}— Н-м-так! — сказала маці, адсоўваючыся ад яго, і мімаволі міргнула, калі позірк яе сустрэўся з яго вузкімі вострымі вачыма. {{Водступ|2|em}}А як Фёдар Мазін? — крыкнуў хахол з кухні. — Вершы піша? {{Водступ|2|em}}— Піша! Я гэтага не разумею! — паківаўшы галавою, сказаў Нікалай. — Што ён — чыжык? Пасадзілі ў клетку — спявае! Я вось адно разумею — дамоў мне ісці не хочацца… {{Водступ|2|em}}— Ды што там, дома, у цябе? — задуменна сказала маці. — Пуста, у печы не палена, настыла ўсё… {{Водступ|2|em}}Ён памаўчаў, прыжмурыўшы вочы. Выцягнуў з кішэні пачак папярос, не спяшаючыся закурыў і, пазіраючы на шэры клуб дыму, які раставаў перад яго тварам, усміхнуўся ўсмешкай пахмурага сабакі. {{Водступ|2|em}}— Так, холадна, пэўна… На падлозе мерзлыя тараканы ляжаць. І мышы таксама памерзлі. Ты, Пелагея Нілаўна, дазволь мае ў цябе начаваць, — можна? — глуха запытаў ён, не гледзячы на яе. {{Водступ|2|em}}— А вядома, бацюхна! — шпарка сказала маці. Ёй было нядобра, няёмка з ім. {{Водступ|2|em}}— Цяпер такі час, што дзеці саромяцца бацькоў… {{Водступ|2|em}}— Што? — уздрыгнуўшы, запытала маці. {{Водступ|2|em}}Ён зірнуў на яе, заплюшчыў вочы, і яго рабы твар зрабіўся сляпым. {{Водступ|2|em}}— Дзеці пачалі саромяцца бацькоў, кажу! — паўтарыў ён і шумна ўздыхнуў. — Цябе Павел не пасаромеецца ніколі. А я вось саромеюся свайго бацькі… І ў дом гэты яго… не пайду я больш. Няма ў мяне бацькі… і дому няма. Аддалі мяне пад нагляд паліцы, — а так<noinclude></noinclude> fnzdmz1be6ne8csjj7cj0x4pip4sxva 104 121842 283107 2026-04-28T06:07:27Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «я пайшоў-бы ў Сібір… Я-б там высланых вызваляў, наладжваў-бы ўцёкі ім… {{Водступ|2|em}}Чулым сэрцам маці разумела, што гэтаму чалавеку цяжка, але яго боль не абуджаў у ёй спачування. {{Водступ|2|em}}— Так, ужо калі гэтак… дык лепш пайсці!.. — гаварыла яна, каб...» 283107 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>я пайшоў-бы ў Сібір… Я-б там высланых вызваляў, наладжваў-бы ўцёкі ім… {{Водступ|2|em}}Чулым сэрцам маці разумела, што гэтаму чалавеку цяжка, але яго боль не абуджаў у ёй спачування. {{Водступ|2|em}}— Так, ужо калі гэтак… дык лепш пайсці!.. — гаварыла яна, каб не пакрыўдзіць яго маўчаннем. {{Водступ|2|em}}З кухні вышаў Андрэй і смеючыся сказаў: {{Водступ|2|em}}— Якое казанне тут кажаш, — га? {{Водступ|2|em}}Маці ўстала, гаворачы: {{Водступ|2|em}}— Трэба есці што падрыхтаваць… {{Водступ|2|em}}Весаўшчыкоў пільна паглядзеў на хахла і раптам сказаў: {{Водступ|2|em}}— Я маю такую думку, што некаторых людзей трэба забіваць. {{Водступ|2|em}}— Угу! А навошта? — запытаў хахол. {{Водступ|2|em}}— Каб іх не было… {{Водступ|2|em}}Хахол, высокі і сухі, пакачваючыся на нагах, стаяў сярод пакоя і глядзеў на Нікалая зверху ўніз, паклаўшы рукі ў кішэні, а Нікалай моцна сядзеў на крэсле, акутаны хмарамі дыму, і на яго шэрым твары выступілі чырвоныя плямы. {{Водступ|2|em}}— Ісаю Горбаву я галаву адарву, — убачыш! {{Водступ|2|em}}— Завошта? — запытаў хахол. {{Водступ|2|em}}— Не шпігуй, не выдавай. З-за яго бацька загінуў, з-за яго ён цяпер у шпегі пнецца, — з пахмурай варожасцю пазіраючы на Андрэя, гаварыў Весаўшчыкоў. {{Водступ|2|em}}— Вось што — ускрыкнуў хахол. — Але цябе за гэта хто абвінаваціць? Дурні!.. {{Водступ|2|em}}— І дурні і разумныя адным мірам мазаны! — Цвёрда сказаў Нікалай. — Вось ты разумны і Павел таксама, а я для вас хіба такі самы чалавек, як Фёдар Мазін, ці Самойлаў, ці абодва вы адзін для аднаго? Не брашы,<noinclude></noinclude> a4tpq72smrxbsb1u9e5w4qn3sqg3nhw 104 121843 283108 2026-04-28T06:10:48Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «я не паверу, усёроўна… і ўсе вы адсоўваеце мяне ў бок, на асобнае месца… {{Водступ|2|em}}— Баліць у цябе душа, Нікалай! — ціха і пяшчотна сказаў хахол, сядаючы каля яго. {{Водступ|2|em}}— Баліць. І ў вас баліць… толькі вашы болькі здаюцца вам больш шляхетнымі,...» 283108 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>я не паверу, усёроўна… і ўсе вы адсоўваеце мяне ў бок, на асобнае месца… {{Водступ|2|em}}— Баліць у цябе душа, Нікалай! — ціха і пяшчотна сказаў хахол, сядаючы каля яго. {{Водступ|2|em}}— Баліць. І ў вас баліць… толькі вашы болькі здаюцца вам больш шляхетнымі, чым мае. Усё мы сволачы адзін аднаму, вось што я скажу. А што ты мне можаш сказаць? Ну? {{Водступ|2|em}}Ён уставіўся вострымі вачыма ў Андрэеў твар і чакаў, выскаліўшы зубы. Яго стракаты твар быў нерухомым, а па тоўстых вуснах прабягалі дрыжыкі, нібы ён абпаліў іх нечым гарачым. {{Водступ|2|em}}Нічога я табе не скажу! — загаварыў хахол, цёпла лашчачы варожы позірк Весаўшчыкова сумнай усмешкай блакітных воч. — Я ведаю, — спрачацца з чалавекам у такі час, калі ў яго сэрцы ўсе болькі крывёю сочацца, — гэта толькі крыўдзіць яго; я ведаю браце! {{Водступ|2|em}}— Са мной нельга спрачацца, я не ўмею! — прамармытаў Нікалай, апускаючы вочы. {{Водступ|2|em}}— Я мыслю, — працягваў хахолі — што кожны з нас хадзіў голымі нагамі па пабітым шкле, кожны ў свой цёмны час дыхаў вось так, як ты… {{Водступ|2|em}}— Нічога ты не можаш мне сказаць! — марудна праказаў Весаўшчыкоў. — У мяне душа, як той воўк вые!.. {{Водступ|2|em}}— І не хачу. Толькі я ведаю — гэта пройдзе, ў цябе. Можа не зусім, а пройдзе! {{Водступ|2|em}}Ён усміхнуўся і гаварыў далей, лопнуўшы Нікалая па плячы: {{Водступ|2|em}}— Гэта, браце, дзіцячая хвароба, накшталт адра. Усе мы на яе хварэем: моцныя — менш, слабыя — больш. Яна тады бярэ ў палон нашага брата, калі чалавек сябе знойдзе, а жыцця і свайго месца ў ім яшчэ не<noinclude></noinclude> hf2hag2yu1qhf2ua8i3zyurexufxgik 104 121844 283109 2026-04-28T06:15:51Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «бачыць. Здаецца табе, што ты адзін на зямлі такі добры агурок і ўсе з‘есці цябе хочуць. Потым міне крыху часу, убачыш ты, што добры кавалак тваёй душы і ў другіх грудзях не горшы, — табе зробіцца лягчэй. І крыху сорамна, — навошта на званіцу лез, калі твой...» 283109 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>бачыць. Здаецца табе, што ты адзін на зямлі такі добры агурок і ўсе з‘есці цябе хочуць. Потым міне крыху часу, убачыш ты, што добры кавалак тваёй душы і ў другіх грудзях не горшы, — табе зробіцца лягчэй. І крыху сорамна, — навошта на званіцу лез, калі твой званочак такі маленькі, што і не чутна яго ў часе святочнага звону. Далей убачыш, што твой звон у хоры чуцен, а ў паасобку — старыя званы топяць яго ў сваім гуле, як муху ў масле. Ты разумееш, што я кажу? {{Водступ|2|em}}— Можа і разумею! — кіўнуўшы галавою, сказаў Нікола. — Толькі я не веру! {{Водступ|2|em}}Хахол засмяяўся, ускочыў на ногі, шумна забегаў. {{Водступ|2|em}}— Вось і я таксама не верыў. Ах ты, — воз! {{Водступ|2|em}}— Чаму воз? — пахмура ўсміхнуўся Нікалай, пазіраючы на хахла. {{Водступ|2|em}}— А — падобны! {{Водступ|2|em}}Раптам Весаўшчыкоў гучна зарагатаў, шырока раскрыўшы рот. {{Водступ|2|em}}— Што ты? — здзіўлена запытаў хахол, спыніўшыся проці яго. {{Водступ|2|em}}— А я падумаў — вось дурань будзе той, хто цябе пакрыўдзіць! — заявіў Нікалай, рухаючы галавою. {{Водступ|2|em}}— Ды чым мяне пакрыўдзіш? — прагаварыў хахол, паціскаючы плячыма. {{Водступ|2|em}}— Я не ведаю! — сказаў Весаўшчыкоў, дабрадушна і выбачна выскаляючы зубы. — Я толькі пра тое, што дужа ўжо сорамна павінна быць чалавеку пасля таго, — як ён пакрыўдзіць цябе… {{Водступ|2|em}}— Вось куды цябе кінула! — смеючыся, сказаў хахол. {{Водступ|2|em}}— Андрэйка! — паклікала маці з кухні.<noinclude></noinclude> splv62tuwb3uxba53bwcpl06nw2e33k 104 121845 283110 2026-04-28T06:24:11Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Андрэй вышаў. Застаўшыся адзін, Весаўшчыкоў азірнуўся, выпрастаў нагу, абутую ў цяжкі бот, паглядзеў на яе, нахіліўся, памацаў рукамі тоўстую лытку. Узняў руку да твара, уважліва агледзеў далонь, потым павярнуў яе другім бокам. Рука была тоў...» 283110 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Андрэй вышаў. Застаўшыся адзін, Весаўшчыкоў азірнуўся, выпрастаў нагу, абутую ў цяжкі бот, паглядзеў на яе, нахіліўся, памацаў рукамі тоўстую лытку. Узняў руку да твара, уважліва агледзеў далонь, потым павярнуў яе другім бокам. Рука была тоўстая, з кароткімі пальцамі, укрыта жоўтай шэрсцю. Ён памахаў ёю ў паветры, устаў. {{Водступ|2|em}}Калі Андрэй прынёс самавар, Весаўшчыкоў стаяў перад люстэркам і спаткаў яго такімі словамі. {{Водступ|2|em}}— Даўно я мызы свае не бачыў… {{Водступ|2|em}}Усміхнуўся і ківаючы галавой, дадаў: {{Водступ|2|em}}— Мыза ў мяне — дрэнь! {{Водступ|2|em}}— А што табе з таго? — запытаў Андрэй, зацікаўлена зірнуўшы на яго. {{Водступ|2|em}}— А вось Алеська кажа — твар — люстэрка душы! — паволі вымавіў Нікалай. {{Водступ|2|em}}— І няпраўда! — ускрыкнуў хахол. — У яе нос крукам, сківіцы — нажнічкамі, а душа — як зорка. {{Водступ|2|em}}Весаўшчыкоў зірнуў на яго і ўсміхнуўся. {{Водступ|2|em}}Селі піць гарбату. {{Водступ|2|em}}Весаўшчыкоў узяў вялікую бульбіну, густа пасаліў кавалак хлеба і спакойна, паволі, як вол, пачаў жаваць. {{Водступ|2|em}}— А як тут справа? — запытаў ён з напханым ротам. {{Водступ|2|em}}І калі Андрэй весела расказаў яму пра рост прапаганды на фабрыцы, ён, зноў пахмуры, глуха заўважыў: {{Водступ|2|em}}— Марудна ўсё гэта, доўга! Хутчэй трэба… {{Водступ|2|em}}Маці паглядзела на яго, і ў грудзях ціха заварушылася варожае пачуццё да гэтага чалавека.<noinclude></noinclude> lqnlm27guhofxpig51cyzgr1u06ej8r 104 121846 283112 2026-04-28T06:34:06Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{Няма выявы}}» 283112 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{Няма выявы}}<noinclude></noinclude> 4du9nhwohu7ik49thirzxx3s6v04569 104 121847 283113 2026-04-28T06:43:09Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}Зрабілася так цёпла…</br> {{gap|1em}}І здаецца ім — сядзяць яны за сталом… Маці радуецца, што прышлі… Корміць іх цёплым праснаком… Бацька пазірае на іх добрымі вачыма і лагодна ківае галавой. Пад‘елі і паляглі на палок каля печы… Котка лашчыцца да іх...» 283113 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}Зрабілася так цёпла…</br> {{gap|1em}}І здаецца ім — сядзяць яны за сталом… Маці радуецца, што прышлі… Корміць іх цёплым праснаком… Бацька пазірае на іх добрымі вачыма і лагодна ківае галавой. Пад‘елі і паляглі на палок каля печы… Котка лашчыцца да іх, і яны радасна заснулі…</br> <div style="width:100%; position:relative;"><div style="display:inline; position:relative; padding-right:0.5em;"></div><div style="position:absolute; width:100%; right:0px; bottom:0px; z-index:0; overflow:hidden; white-space:nowrap; text-align:right;"><div style="display:inline; float:right;">{{{dottext|{{Зьмест старонак з кропкамі/5|{{{symbol|.}}}|{{{5|}}} }}{{{dotend|}}}}}}</div></div></div> {{gap|1em}}У поўнач усцішылася мяцеліца.</br> {{gap|1em}}Вынырнуў з-за хмар чырвоны месяц. Вакол яго мігацеліся зоркі і пазіралі весела на белую зямлю.</br> {{gap|1em}}Толькі на трэці дзень адкапалі замёрзшых малых дрывасекаў. {{gap|1.5em}}{{fine|''Вільна, 1912 г.}}<noinclude></noinclude> osf7oonnm4v9qfznw6keumr75n7e1yx 104 121848 283114 2026-04-28T06:56:02Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <center>{{larger|'''''{{разьбіўка|ЛЕТАПІСЦЫ}}}}</center> <span style="color:gray;">{{Ініцыял|'''Д'''}}</span>ушная цёмная ноч.</br> {{gap|1em}}Міронава сям‘я спіць у пуні на свежым сене. Не спіцца толькі двум: старому дзеду Мірону і яго васьмігадоваму ўнуку Андрэю. Дзед думае цапер, як ухітрыцц...» 283114 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|'''''{{разьбіўка|ЛЕТАПІСЦЫ}}}}</center> <span style="color:gray;">{{Ініцыял|'''Д'''}}</span>ушная цёмная ноч.</br> {{gap|1em}}Міронава сям‘я спіць у пуні на свежым сене. Не спіцца толькі двум: старому дзеду Мірону і яго васьмігадоваму ўнуку Андрэю. Дзед думае цапер, як ухітрыцца найцішэй выйсці з пуні, каб нявестка не пачула, ды напісаць ліст сыну ў Амерыку. Андрэйка трымае ў руках лазовую свісцёлку, якую днём скруціў яму дзед, і ціхутка свішча. Усе смачна спяць пасля працы на сенакосе, як пасля кірмашу ўсёроўна. Дзед аглядаецца па баках ды асцярожна падымаецца з свайго месца.</br> {{gap|1em}}— Андрэйка! — нецярпліва шэпча дзед. Андрэйка ўжо ведаў, што дзед заве яго ў хату ліст пісаць. Ён хутка падняўся на ногі і спрытна падскочыў да дзеда. Дзед узяў яго за руку і палажыў сабе палец на губу з таемным відам; Андрэйка добра зразумеў, што гэта значыць: „ані-мур-мур“ — трэба маўчаць, як вады ў рот набраўшы.</br> {{gap|1em}}Гэткім чынам дабраліся яны да варот пуні. Дзед адчыніў іх гэтак спрытна, што вароты і не рыпнулі. Два змоўнікі вышлі на падворак.</br> {{gap|1em}}Тут зноў калацілася сэрца дзеда — усё {{перанос пачатак|пераш|}}<noinclude></noinclude> c7w4ufpekzdoyunnsin8vtk421lw3zk 283181 283114 2026-04-28T09:29:25Z RAleh111 4658 283181 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|'''''{{разьбіўка|ЛЕТАПІСЦЫ}}}}</center> <span style="color:gray;">{{Ініцыял|'''{{x-larger|Д}}'''}}</span>{{водступ|-0.2|em}}ушная цёмная ноч.</br> {{gap|1em}}Міронава сям‘я спіць у пуні на свежым сене. Не спіцца толькі двум: старому дзеду Мірону і яго васьмігадоваму ўнуку Андрэю. Дзед думае цапер, як ухітрыцца найцішэй выйсці з пуні, каб нявестка не пачула, ды напісаць ліст сыну ў Амерыку. Андрэйка трымае ў руках лазовую свісцёлку, якую днём скруціў яму дзед, і ціхутка свішча. Усе смачна спяць пасля працы на сенакосе, як пасля кірмашу ўсёроўна. Дзед аглядаецца па баках ды асцярожна падымаецца з свайго месца.</br> {{gap|1em}}— Андрэйка! — нецярпліва шэпча дзед. Андрэйка ўжо ведаў, што дзед заве яго ў хату ліст пісаць. Ён хутка падняўся на ногі і спрытна падскочыў да дзеда. Дзед узяў яго за руку і палажыў сабе палец на губу з таемным відам; Андрэйка добра зразумеў, што гэта значыць: „ані-мур-мур“ — трэба маўчаць, як вады ў рот набраўшы.</br> {{gap|1em}}Гэткім чынам дабраліся яны да варот пуні. Дзед адчыніў іх гэтак спрытна, што вароты і не рыпнулі. Два змоўнікі вышлі на падворак.</br> {{gap|1em}}Тут зноў калацілася сэрца дзеда — усё {{перанос пачатак|пераш|}}<noinclude></noinclude> 1j24oubs383fmrbdr5iqwbh1fd9j504 104 121849 283115 2026-04-28T07:03:02Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|пераш|коды}} розныя, каб іх заломам заламалі! То Жучка, каб яе немач, забурчыць, — могуць пачуць у пуні і гвалт нарабіць. То гэты падшывалец, Андрэйка, не можа вытрымаць — прабірае яго спакуса гэтак свіснуць, каб аж рэхі пакаціліся з усіх ст...» 283115 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|пераш|коды}} розныя, каб іх заломам заламалі! То Жучка, каб яе немач, забурчыць, — могуць пачуць у пуні і гвалт нарабіць. То гэты падшывалец, Андрэйка, не можа вытрымаць — прабірае яго спакуса гэтак свіснуць, каб аж рэхі пакаціліся з усіх старон, каб аж ліха на веніку прыляцела.</br> {{gap|1em}}Дзед адабраў у яго свісцёлку і палажыў сабе за пазуху.</br> {{gap|1em}}З выглядам найвялікшых злачынцаў яны ўвайшлі ў хату.</br> {{gap|1em}}— Дзядок, свісцёлку дай.</br> {{gap|1em}}— Толькі, Андрэйка, нямоцна, бо ўсіх чарцей разбудзіш, — прасіў дзед і аддаў свісцёлку.</br> {{gap|1em}}Андрэй пачаў у пацёмку скакаць і свістаць.</br> {{gap|1em}}Дзед хутка запаліў лучынку і выняў з-пад абразоў у куце аркуш паперы, што ўдзень дастаў у мястэчку за венікі.</br> {{gap|1em}}— Ну, цяпер, каток ты мой, — казаў дзед да Андрэйкі, аддасі мне свісцёлку на той час, пакуль ліст напішаш, а пасля я табе яе вярну. Бярыся, як Халімон за бога, казаў той!</br> {{gap|1em}}Андрэйка нічога на гэта не адказаў, толькі з нейкай смагай свіснуў у апошні раз шчыра і працягла; старанна выцер свісцёлку аб свае штонікі і аддаў дзеду. Сам ён дастаў з палічкі чарніла, ручку з пяром. Масціўся, масціўся Андрэйка на тапчане ля стала і ніякім чынам не мог сесці так, каб можна было пісаць. Як на ліха, тапчан быў нізкі, стол высокі, так што, сеўшы пісаць, Андрэйка чуць носам даставаў да стала.</br> {{gap|1em}}— Хіба носам пісаць! — пажартаваў Андрэйка. Дзед нічога не адказаў, торкнуў лучыну ў чорную шчыліну ля акна, вышаў сур‘ёзны ў сенцы, прывалок начоўкі і палажыў на тапчан, каб {{перанос пачатак|Андрэй|ка}}<noinclude></noinclude> 2prqo60l2p0p6bw2vdakvzkspkqmyzn 283116 283115 2026-04-28T07:03:43Z RAleh111 4658 283116 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|пераш|коды}} розныя, каб іх заломам заламалі! То Жучка, каб яе немач, забурчыць, — могуць пачуць у пуні і гвалт нарабіць. То гэты падшывалец, Андрэйка, не можа вытрымаць — прабірае яго спакуса гэтак свіснуць, каб аж рэхі пакаціліся з усіх старон, каб аж ліха на веніку прыляцела.</br> {{gap|1em}}Дзед адабраў у яго свісцёлку і палажыў сабе за пазуху.</br> {{gap|1em}}З выглядам найвялікшых злачынцаў яны ўвайшлі ў хату.</br> {{gap|1em}}— Дзядок, свісцёлку дай.</br> {{gap|1em}}— Толькі, Андрэйка, нямоцна, бо ўсіх чарцей разбудзіш, — прасіў дзед і аддаў свісцёлку.</br> {{gap|1em}}Андрэй пачаў у пацёмку скакаць і свістаць.</br> {{gap|1em}}Дзед хутка запаліў лучынку і выняў з-пад абразоў у куце аркуш паперы, што ўдзень дастаў у мястэчку за венікі.</br> {{gap|1em}}— Ну, цяпер, каток ты мой, — казаў дзед да Андрэйкі, аддасі мне свісцёлку на той час, пакуль ліст напішаш, а пасля я табе яе вярну. Бярыся, як Халімон за бога, казаў той!</br> {{gap|1em}}Андрэйка нічога на гэта не адказаў, толькі з нейкай смагай свіснуў у апошні раз шчыра і працягла; старанна выцер свісцёлку аб свае штонікі і аддаў дзеду. Сам ён дастаў з палічкі чарніла, ручку з пяром. Масціўся, масціўся Андрэйка на тапчане ля стала і ніякім чынам не мог сесці так, каб можна было пісаць. Як на ліха, тапчан быў нізкі, стол высокі, так што, сеўшы пісаць, Андрэйка чуць носам даставаў да стала.</br> {{gap|1em}}— Хіба носам пісаць! — пажартаваў Андрэйка.</br> {{gap|1em}}Дзед нічога не адказаў, торкнуў лучыну ў чорную шчыліну ля акна, вышаў сур‘ёзны ў сенцы, прывалок начоўкі і палажыў на тапчан, каб {{перанос пачатак|Андрэй|ка}}<noinclude></noinclude> o5rufezon14lvisj020op779c2rf00p 104 121850 283117 2026-04-28T07:10:43Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|Андрэй|ка}} вышэй было сядзець. І то было нізка — Андрэйка даставаў да стала толькі барадой.</br> {{gap|1em}}— Хіба барадою пісаць! — зноў пажартаваў Андрэйка.</br> {{gap|1em}}Дзед нічога і цяпер не сказаў і яшчэ болей сур‘ёзны падышоў да прыпечка, выня...» 283117 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|Андрэй|ка}} вышэй было сядзець. І то было нізка — Андрэйка даставаў да стала толькі барадой.</br> {{gap|1em}}— Хіба барадою пісаць! — зноў пажартаваў Андрэйка.</br> {{gap|1em}}Дзед нічога і цяпер не сказаў і яшчэ болей сур‘ёзны падышоў да прыпечка, выняў з-пад чалеснікаў абсмаленую засланку і палажыў на начоўкі. Андрэй сеў на засланку.</br> {{gap|1em}}— Цяперака, дзядок, будзе добра! — казаў ён, мацаючы рукамі засланку і пэцкаючы іх у сажу.</br> {{gap|1em}}Ён замахаў пад сталом закарэлымі чорнымі ножкамі і ўпёрся каленам у стол.</br> {{gap|1em}}Ва ўсіх яго рухах выяўлялася таемнасць вялікай змовы. Відаць было, што ад гэтага ён меў нямала прыемнасці. Ён узяў пяро ў рукі, і на яго твары выразілася вучонасць. Успомнілася яму, як ён колькі разоў падпісваўся за няграматных на павестках, што дзесятнік прыносіў з воласці. Ён рукою тады выводзіў гэтак, круціў так, і выходзіла: „Андрэй Адамаў Вайда“.</br> {{gap|1em}}Андрэйка ўсунуў ручку ў чарніла, забыўся яе атрасці і перш-наперш абліў паперу чарнілам, зрабіўшы чорную пляміну велічынёю з медны пятак. У школе гэта называецца „булка“. Стары настаўнік за такія булкі так моцна цягне за вуха, нібы пугу ўе, а вучань на ўсе лады крычыць:</br> {{gap|1em}}— А-а-ай! А-а-ай!..</br> {{gap|1em}}Дзед думаў, што такі чорны кругляк на паперы робіцца дзеля фасону. Ён узяў лучыну ў рукі і бліжэй засвяціў перад Андрэйкам. Андрэйка падняў белую галоўку і заўважыў дзеду:</br> {{gap|1em}}— Дым у вочы лезе. Пісаць не магу.</br> {{gap|1em}}Дзед адсунуў лучыну.</br> {{gap|1em}}— Ну? — запытаўся Андрэйка.</br><noinclude></noinclude> 9vndzsvk8zmwod79wpn8aov4i9xxpna 104 121851 283118 2026-04-28T07:14:47Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}Гэта значыла:</br> {{gap|1em}}— Скажы, дзядок, што трэба пісаць?</br> {{gap|1em}}Але хутка Андрэйка ўспомніў, што салдат Мацей, які ўсім лісты піша, умее гэта рабіць надта хітра і ніколі не пытаецца, як пачынаць, салдат Мацей заўсёды сам пачынае:</br> {{gap|1em}}„За дубо...» 283118 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}Гэта значыла:</br> {{gap|1em}}— Скажы, дзядок, што трэба пісаць?</br> {{gap|1em}}Але хутка Андрэйка ўспомніў, што салдат Мацей, які ўсім лісты піша, умее гэта рабіць надта хітра і ніколі не пытаецца, як пачынаць, салдат Мацей заўсёды сам пачынае:</br> {{gap|1em}}„За дубовым сталом пішу залатым пяром міласціваму гасудару з нізкім паклонам, жалая ўспеху ў дзялах вашых“…</br> {{Няма выявы}} {{gap|1em}}Андрэйка выпучыў вочы, высунуў язык, засоп носам і пачаў старанна выводзіць літары. Ён іх маляваць хацеў надзіва, але яны выходзілі ў яго вельмі нязграбныя. Рука, умазаная ў сажу, пакідала сляды на паперы: сцяжынкі і ручаінкі.</br> {{gap|1em}}Рухалася пяро па паперы, як цяжкі воз па старой грэблі.</br> {{gap|1em}}І вось ён скончыў „пачатак“ пісьма вельмі задаволены. Гэта будзе прыемная неспадзеўка для дзеда.</br><noinclude></noinclude> lmfq2tgsgwc7bysutuct4ohlkz45268 104 121852 283121 2026-04-28T07:21:24Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}— Нос! Нос! — закрычаў дзед так устрывожана, як-бы хата загарэлася. — Сапсуеш паперу!</br> {{gap|1em}}Андрэйка ледзь выратаваў ад бяды новы аркуш паперы.</br> {{gap|1em}}— Прачытай, што ты там накрэмзаў, пісар ты мой, — не выцерпеў дзед. Паглядзім, з якога ты поля...» 283121 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}— Нос! Нос! — закрычаў дзед так устрывожана, як-бы хата загарэлася. — Сапсуеш паперу!</br> {{gap|1em}}Андрэйка ледзь выратаваў ад бяды новы аркуш паперы.</br> {{gap|1em}}— Прачытай, што ты там накрэмзаў, пісар ты мой, — не выцерпеў дзед. Паглядзім, з якога ты поля ягадка, з якога гнязда птушка.</br> {{gap|1em}}Андрэйка пачаў чытаць па складах: „За ду-бо-вым ста-лом пі-шу за-ла-тым пя-ром“ — і гэтак далей. Дзеду гэта паказалася лепей, чым добра. Ён сам быў ахвотнік да мудрых гутарак; ён любіў, часам, задаць, усыпаць, адгабляваць такое ядранае слоўца, ажно сусед вочы казеліў, як-бы хрэну налыпаўся. Дзеда лічылі за вялікага разумніка па ўсёй аколіцы. Андрэйка быў вельмі ўрадаваны, што дзеду спадабалася, і ён папрасіў у дзеда свісцёлку.</br> {{gap|1em}}— Не, не дам цяпер. Не лезь смалой!</br> {{gap|1em}}— Да-а-ай! — прасіў Андрэйка.</br> {{gap|1em}}— Не! не дам!</br> {{gap|1em}}— Хоць разок свісну!</br> {{gap|1em}}І яны абодва глянулі адзін аднаму ў вочы.</br> {{gap|1em}}— Дай…</br> {{gap|1em}}— Не дам…</br> {{gap|1em}}— Пісаць не буду…</br> {{gap|1em}}Дзед занепакоіўся:</br> {{gap|1em}}— Адзін раз, кажаш? Ой, глядзі, каб гэты раз не папсаваў увесь сказ!</br> {{gap|1em}}— Дальбог, разок толькі!</br> {{gap|1em}}Андрэйка заёрзаў на месцы і зрабіў шчырыя вочы.</br> {{gap|1em}}Дзед даў свісцёлку. Хлопец упіўся ў яе прагнымі губамі. Свіснуў раз, не вытрымаў — і свіснуў яшчэ раз. Забрахала Жучка на дварэ.</br><noinclude></noinclude> 2rxqzki38oqjqd94dw616obv3ltkuvw 0 121853 283125 2026-04-28T07:33:15Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/За ўсё]] у [[Творы (Купала, 1930)/За ўсё]] 283125 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/За ўсё]] szfybznq8j32r170g14pnybhq8eofof 0 121854 283130 2026-04-28T07:36:35Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/Міжнародны гімн]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/Міжнародны гімн]] 283130 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/1/Міжнародны гімн]] 2zzzfsbyq03jvswmn1s3n9bkws3v5db 0 121855 283135 2026-04-28T07:38:08Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/Паўстань]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/Паўстань]] 283135 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/1/Паўстань]] ku5f6hvnexmbkej2dku355g9cvoq05p 0 121856 283138 2026-04-28T07:38:44Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/На сход]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/На сход]] 283138 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/1/На сход]] 6nxqkry5sklselvvbhfr9drz1luty5s 104 121857 283143 2026-04-28T07:40:59Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}Дзед устрывожыўся.</br> {{gap|1em}}Андрэйка вярнуў дзеду свісцёлку.</br> {{gap|1em}}— Ах ты, верабей! — прабраў яго дзед. — Я-ж казаў, што цяпер няможна! Яшчэ паспееш з козамі на торг!</br> {{gap|1em}}Дзед схаваў свісцёлку, паправіў лучынку, прыгатаваў другую і задумаўс...» 283143 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}Дзед устрывожыўся.</br> {{gap|1em}}Андрэйка вярнуў дзеду свісцёлку.</br> {{gap|1em}}— Ах ты, верабей! — прабраў яго дзед. — Я-ж казаў, што цяпер няможна! Яшчэ паспееш з козамі на торг!</br> {{gap|1em}}Дзед схаваў свісцёлку, паправіў лучынку, прыгатаваў другую і задумаўся. Андрэйка тым часам утаропіўся вачыма ў цені на закураных сценах. Дзед зрабіўся вялікі-вялікі, і ледзь не поўхаты зацямніў. А ў яго, Андрэйкі, цень галавы на сцяне быў з цэбар. Гэта яго вельмі цешыла. І вось ён пачаў адной рукой рабіць казюлькі. Цень на сцяне ад яго рукі нагадваў казліную галаву.</br> {{gap|1em}}— Каза, каза, дай малака! М-м-э-э-э! — замэкаў па-казлінаму Андрэйка.</br> {{gap|1em}}Дзед усхапіўся з сваіх думак.</br> {{gap|1em}}А думаў ён аб усіх крыўдах, што нявестка рабіла яму за ўвесь час, а болей за ўсё за апошнія тры гады, што яго сын, Адам, жыве ў Амерыцы. Гоніць яго злая нявестка, як сабаку, з хаты… Есці не дае… Штурхане часам…</br> {{gap|1em}}— Пішы, каласок ты мой, пішы! — кажа ён да Андрэйкі. — Так пішы: „Сынок ты мой родненькі! Ці я табе не бацька? Ці я не будаваў гэту хату? Ці я не гаспадарыў тут? Яшчэ во якія мазалі на руках маіх…“</br> {{gap|1em}}Дзед падымае рукі ўверх і ценям на сцяне паказвае свае мазалі.</br> {{gap|1em}}Голас яго дрыжыць, слабее. Андрэйка прыхіліўся да стала, цяжка сапе і выводзіць буйныя, нязграбныя літары.</br> {{gap|1em}}Дзед папраўляе лучыну, глядзіць на сцяну і гаворыць:</br><noinclude></noinclude> cgdgkqd22b1ierl2kfe2i7mlh9dbx0b 0 121858 283145 2026-04-28T07:41:04Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/Час]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/Час]] 283145 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/1/Час]] 2r853joehl7tq4n73hn0tnp8vvzlba5 0 121859 283148 2026-04-28T07:41:37Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/З павяўшай славы]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/З павяўшай славы]] 283148 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/1/З павяўшай славы]] a52ko1ec1vvxx948f6vz4w1tpacjewg 0 121860 283152 2026-04-28T07:42:53Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/Свайму народу]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/Свайму народу]] 283152 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/1/Свайму народу]] czin2v1l2s0jjdojwo29d04w33h14c6 0 121861 283156 2026-04-28T07:43:46Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/Беларускія сыны]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/Беларускія сыны]] 283156 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/1/Беларускія сыны]] idxmo5mn3ca7gfrlhjfvt4zjuw2dysr 0 121862 283161 2026-04-28T07:47:46Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/На нашым]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/На нашым]] 283161 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/1/На нашым]] hz8too2gjpbd4sjmfrs63a88ycepqmr 104 121863 283162 2026-04-28T07:48:00Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}„Адам, сынок ты мой! Скажы, за што такая старасць паганая мая? За што гэткая кара? Як гэта кажуць: б‘юць і плакаць не даюць… А чаму?“</br> {{gap|1em}}Дзед робіцца гнеўным за гэту незаслужаную крыўду. Яго вочы пазіраюць у невідочную даль. Дзед спакойна чак...» 283162 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}„Адам, сынок ты мой! Скажы, за што такая старасць паганая мая? За што гэткая кара? Як гэта кажуць: б‘юць і плакаць не даюць… А чаму?“</br> {{gap|1em}}Дзед робіцца гнеўным за гэту незаслужаную крыўду. Яго вочы пазіраюць у невідочную даль. Дзед спакойна чакае адказу на слова „чаму?“ і зноў дыктуе:</br> {{gap|1em}}„Учора Аўдоцця, жонка твая, гадзіна, пачала, казаў той…“</br> {{gap|1em}}— Пачакай! — крычыць Андрэйка, — я яшчэ там не скончыў пісаць тое!..</br> {{gap|1em}}Дзед асадзіўся назад, як закелзаны конь, якога паціснулі за лейцы ў другі бок.</br> {{gap|1em}}— А што ты там, каласок ты мой, напісаў? — запытаўся ён. — Дай паслухаем і патыліцу пачухаем.</br> {{gap|1em}}— Ці я табе не бацька… — чытае павольна Андрэйка. — Як далей, дзядок, ты казаў?</br> {{gap|1em}}Але дзед ужо забыўся, што раней дыктаваў, а тут яму хочацца выгаварыцца, выліць тое, што накіпела на душы. Ён чуе, што павінен гэта рабіць хоць перад кім-небудзь. Тады можа палягчэе…</br> {{gap|1em}}— Ага! ага! — пачынае ён далей. — Во, за язык як-бы хто пацягнуў. Дзяры лыкі, калі дзяруцца.</br> {{gap|1em}}„А ўчора нявестка так піхнула мяне ад стала, ажно старыя костачкі мае чуць не рассыпаліся… Яна называла мяне гультаём… Як гэта кажуць, быў конь ды з‘ездзіўся… А тапчан гэты я майстраваў. А стол гэты хто рабіў, калі не я?.. Куды ні кінь — усё мой клін“.</br> {{gap|1em}}Дзед закашляўся. Доўга трымаўся за грудзі.</br> {{gap|1em}}„Што мне рабіць? Хіба торбу надзець і пайсці жабраваць? Не па Юрку шапка, казаў той… Ды<noinclude></noinclude> 8f32uoibsag5ikx8gcu7getnnq2e5lw 0 121864 283165 2026-04-28T07:48:17Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/Наша гаспадарка]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/Наша гаспадарка]] 283165 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/1/Наша гаспадарка]] lx8qwrik6pcx1puj5vzvlk7h1jua4e8 104 121865 283166 2026-04-28T07:57:11Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «торбы не маю… Ой, жыццё ты маё горкае, бы палын! А вось, не хочучы, наўмысне жыву… Ты на гару, а чорт за нагу… Чаму ты, божухна, смерць-збавіцельку мне не шлеш? Такое жыццё мне, як цяжкія жорны на спіне. Калі топішся, то за брытву хопішся, казаў той…</br> {{gap|1em}}...» 283166 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>торбы не маю… Ой, жыццё ты маё горкае, бы палын! А вось, не хочучы, наўмысне жыву… Ты на гару, а чорт за нагу… Чаму ты, божухна, смерць-збавіцельку мне не шлеш? Такое жыццё мне, як цяжкія жорны на спіне. Калі топішся, то за брытву хопішся, казаў той…</br> {{gap|1em}}Дзед зноў закашляўся…</br> {{gap|1em}}— Якую долю чалавек хоча? Га? Гэта-ж баламуцтва — прасіць на сваю галаву пагібель… А я вось прашу, шчыра прашу…</br> {{gap|1em}}З яго мутных вачэй пацяклі слёзы…</br> {{gap|1em}}Дзеду, адчуўшы слёзы на сваім высахшым твары, зрабілася вельмі шкада самога сябе. Ён заплакаў ціха, глухім голасам, сарамліва, нібы нешта ўкраў у сябе самога, і мямліў бяззубым ротам, як-бы хлёбнуўшы гарачай вады…</br> {{gap|1em}}Гэтак прайшло колькі хвілін. Дзеду палягчэла. Як-бы тое цвёрдае і калючае, што стаяла ражном у горле, прайшло ў нутро. Ён закурыў люльку, паправіў лучыну і прысеў на тапчан.</br> {{gap|1em}}Андрэйка збіўся з панталыку. Спаць яму хацелася, і не мог ён парадкам у дзеда дабіцца што пісаць.</br> {{gap|1em}}— Дык кажы, дзядок, што пісаць?</br> {{gap|1em}}— Пішы, каток, пішы! — строга сказаў дзед.</br> {{gap|1em}}„Кажуць людзі: у людзей пытай і свой розум май. А гаспадарку яна, ведзьма, вядзе, дык толькі крый ты божа! Як гэта кажуць: сабакам сена касіць“.</br> {{gap|1em}}Дзед пачаў на пальцах лічыць:</br> {{gap|1em}}„Буланка здохла. Кароўка чуць ногі валочыць. Сена пагніло. Калі я ёй што кажу, дык яна толькі адгіркваецца. Хоць ты перад ёю макам рассыпайся — не памагае!.. А я тытуну не магу<noinclude></noinclude> 7jhrwqa4hd8cw608ccct72vw59jbvs1 104 121866 283167 2026-04-28T08:03:51Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «дастаць… А ці ўбачымся мы ужо з табою?.. Далей вочы — лягчэй сэрцу, казаў той… Я ўсё слабею, сынок ты мой… Зямля-матуля да сябе цягне… Хто мне вочы прыплюсніць? А хто хаўтуры па-людску ладзіць будзе? А хто свечку паставіць за душу маю грэшную? А круці не к...» 283167 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>дастаць… А ці ўбачымся мы ужо з табою?.. Далей вочы — лягчэй сэрцу, казаў той… Я ўсё слабею, сынок ты мой… Зямля-матуля да сябе цягне… Хто мне вочы прыплюсніць? А хто хаўтуры па-людску ладзіць будзе? А хто свечку паставіць за душу маю грэшную? А круці не круці — ад смерці не выкруцішся…</br> {{gap|1em}}Дзед змоўк. Трос лысай галавой. Матылёк кружыўся над палаючай лучынай. Андрэйка залюбаваўся на яго. Палажыў ручку і давай лавіць матылька.</br> {{gap|1em}}Злавіў Андрэйка матылька, але той спрытна выслізнуў паміж яго пальцаў, пакінуўшы на іх слізкі пылок. Андрэй болей не гнаўся за ім, і матылёк пачаў зноў рабіць кругі над агнём. Андрэй пазіраў на яго доўга-доўга, пакуль вочы не затуманіліся. Рознаколерныя кругі мітусіліся над дзедам. Андрэй заплюшчыў вочы. Дзед зрабіўся маленечкім. Усё злілося-сплылося разам i… хлопчык заснуў, зрабіўшы другую, яшчэ большую, чорную „булку“ на паперы.</br> {{gap|1em}}Доўга думаў дзед. Але каб хто спытаўся ў яго, аб чым ён думае, дык дзед не ведаў бы, што адказаць. Усё ў думках яго перамяшалася, як-бы хто там віламі жалезнымі перавярнуў усё дагары нагамі… У старых грудзях нешта балела, нешта шчаміла…</br> {{gap|1em}}— Заяц мне дарогу перабег, — казаў дзед і заківаў галавой. — Здаецца, я нікому нічога кепскага на свеце не зрабіў. Не капціў неба, не псаваў хлеб, казаў той. Пішы, Андрэйка, пішы!</br> {{gap|1em}}Андрэйка яшчэ мацней захроп. Котка вылезла з-пад прыпечка. Нясмела і ціха падышла да стала,<noinclude></noinclude> llp9kq6so8gv14y05ri0b4fbq1x76xv 104 121867 283168 2026-04-28T08:14:36Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «скокнула на тапчан і, бліснуўшы вачыма, прытулілася да Андрэйкі.</br> {{gap|1em}}„І ці ты на мяне забыўся, сынок? — крыўдна махаў дзед левай рукой. — Ніколі капейкі якой не прышлеш, а яна мне назарэз цяпер патрэбна“.</br> {{gap|1em}}— Пішы, Андрэйка, пішы, каласок!</br> {{g...» 283168 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>скокнула на тапчан і, бліснуўшы вачыма, прытулілася да Андрэйкі.</br> {{gap|1em}}„І ці ты на мяне забыўся, сынок? — крыўдна махаў дзед левай рукой. — Ніколі капейкі якой не прышлеш, а яна мне назарэз цяпер патрэбна“.</br> {{gap|1em}}— Пішы, Андрэйка, пішы, каласок!</br> {{gap|1em}}Не бачыць дзед, што Андрэйка даўно ўжо спіць.</br> {{gap|1em}}— Ці ты мне не сын? Ці я не бацька табе? Здаецца, не надта чужыя…</br> {{gap|1em}}Але хутка нацягнутая струнка жальбы лопнула. Ён успомніў, што сын прасіў пісаць аб усім, што тут робіцца на вёсцы.</br> {{gap|1em}}Дзед увайшоў у звычайны лад жыцця, дзе смутак чаргуецца са шчырым смехам.</br> {{gap|1em}}„Эт, глупства! — махнуў дзед рукой, — што з таго, калі стары Арцём лепей жыве? Эт! Не кажы „гоп“, пакуль не пераскок. А Мікіцёнак учора каня купіў у Даўгінаве, але кульгавы, падла, і Мікіцёнак усунуў сорак рублёў цыгану, чорту лысаму. Абадралі, як Сідараву казу. Тадора сёлета памёрла. Сёмка Халімона Бурага на вечарынцы гэтак галаву пабіў, што праз тры дні паехаў да Абрама на піва, і бацька яго гэтакі самы рызыкант быў: які чорт Хомка — такая яго жонка… А я ўжо і смак гарэлкі забыўся: не каштаваў бадай тры гады… Ніхто мяне не частуе: дзіця не плача, матка не дагадаецца, казаў той“.</br> {{gap|1em}}— Пішы, Андрэйка, пішы!</br> {{gap|1em}}„Ніхто старога не шкадуе; здаецца, хлебануў-бы чарачку, як расу свежую, і размяклі-б мае костачкі старыя, кроў пацяплела-б… і ўлетку ў кажусе цягаюся, бо мне холадна, мароз з касцей ідзе. А кажух ужо згніў на маім гарбу.<noinclude></noinclude> h5qntq2nxo0gxnz8m001no0785gfq9r 104 121868 283169 2026-04-28T08:23:07Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «Як гэта кажуць: не купіў бацька шапку — няхай вушы мерзнуць“.</br> {{gap|1em}}Навіны сыпаліся з вуснаў дзеда, як пацеркі з парванай ніткі.</br> {{gap|1em}}„А наш Жучка ўжо гэтак, як калісьці, не брэша — нейкую хрыпку дастаў. Мінуліся тыя рокі, калі паны браліся ў бокі,...» 283169 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>Як гэта кажуць: не купіў бацька шапку — няхай вушы мерзнуць“.</br> {{gap|1em}}Навіны сыпаліся з вуснаў дзеда, як пацеркі з парванай ніткі.</br> {{gap|1em}}„А наш Жучка ўжо гэтак, як калісьці, не брэша — нейкую хрыпку дастаў. Мінуліся тыя рокі, калі паны браліся ў бокі, казаў той“.</br> {{gap|1em}}— Пішы, Андрэйка, пішы!</br> {{gap|1em}}„Галагуцкі певень доўга хварэў, але-ткі жыве на радасць. Як гэта кажуць: як шанцуе, тады і Халімон танцуе…“</br> {{gap|1em}}Ад мудрасці сваёй дзед павесялеў і ўвайшоў у свой стос.</br> {{gap|1em}}„А Наста выдала замуж Марылю за мурзатага Максіма. Мо‘ памятаеш таго хлапца, які заўсёды раззявіўшыся хадзіў, як сабака, што мух ловіць?“</br> {{gap|1em}}— Пішы, Андрэйка, пішы.</br> {{gap|1em}}„Няхай і мая кватэрка будзе, казаў той… І Мацеева жонка, гэта жаба карэлая, сёлета заха…“</br> {{gap|1em}}Але тут дзед раптам змоўк, бо лучына пагасла.</br> {{gap|1em}}— Андрэй! Андрэй! Куды запалкі палажыў?</br> {{gap|1em}}— Га? — усхапіўся Андрэйка. — Абаранкаў купіш мне на капейку?</br> {{gap|1em}}— Куплю, куплю, каласочак мой, а як-жа гэта кажуць: узяўшыся за гуж, не кажы, што не дуж.</br> {{gap|1em}}Андрэйка зноў заснуў. Яму снілася, што дзед прынёс яму абаранкі з карчмы. Ён, Андрэйка, іх начапіў на вяровачку і пабег па вёсцы, пабрыкваючы з песняй: {|style="margin:auto" |Гоп-гоп! І-га-га!</br>На буланцы ездзіць Янка.</br>Паўтараста рублёў санкі,</br>Пяцьдзесят рублёў дуга.</br>А кабыла — поўрубля!</br>Гоп-гоп! І-га-га! |}<noinclude></noinclude> 6cg0k95l5ydmuq5bnz65z4nabjk7nbv 104 121869 283170 2026-04-28T08:25:27Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}Дзед пайшоў папоцемку ў сенцы шукаць, дзе яйкі ляжаць, каб назаўтра ў мястэчка паплясціся прадаць. Доўга пасля шукаў ён запалкі і страшэнна лаяўся, знайшоўшы іх у сябе за пазухай.</br> {{gap|1em}}Ён разбудзіў Андрэйку, і яны пайшлі спаць на сена. Пры гэтым...» 283170 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}Дзед пайшоў папоцемку ў сенцы шукаць, дзе яйкі ляжаць, каб назаўтра ў мястэчка паплясціся прадаць. Доўга пасля шукаў ён запалкі і страшэнна лаяўся, знайшоўшы іх у сябе за пазухай.</br> {{gap|1em}}Ён разбудзіў Андрэйку, і яны пайшлі спаць на сена. Пры гэтым дзед мармытаў:</br> {{gap|1em}}— Што-ж! Вышэй пят не падскочыш! Заўтра дапішам пісьмо… {{gap|1.5em}}{{fine|''Вільна, 1914 г.}}<noinclude></noinclude> 43yehvgxbm8v6bnxstukvnqvdrqabdb 104 121870 283171 2026-04-28T08:32:20Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <center>{{larger|'''''ДЗЕ КАНЕЦ СВЕТУ?}}</center> <span style="color:gray;">{{ініцыял|'''Д'''}}</span>аль была туманна-празрыстая, абрызганая з берагоў пазалотаю сонейка. Месцамі край неба падпіралі шчарбатыя хвойнікі. Месцамі ўзгорак у самае неба ўпіраўся. Дзе-нідзе палосы далі, істуж...» 283171 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|'''''ДЗЕ КАНЕЦ СВЕТУ?}}</center> <span style="color:gray;">{{ініцыял|'''Д'''}}</span>аль была туманна-празрыстая, абрызганая з берагоў пазалотаю сонейка. Месцамі край неба падпіралі шчарбатыя хвойнікі. Месцамі ўзгорак у самае неба ўпіраўся. Дзе-нідзе палосы далі, істужка за істужкаю, кайма за каймою, сшывалі неба з зямлёю. Нібы тканіны былі раскіданы радамі паміж небам і зямлёю дзеля таго, каб яны бяліліся на сонейку. Пачынаючы ад бору, яны былі спачатку цёмныя, потым сівелі і лёгкім, ледзь прыкметным, дымком зліваліся з блакітам…</br> {{gap|1em}}Янка, малы сямігадовы хлопчык, пасвіў гусей на выгане ля рэчкі і пазіраў навокал здзіўленымі васільковымі вачыма. На кожным кроку бачыў ён дзівы дзіўныя:</br> {{gap|1em}}— З-з-м! З-з-м! Глядзі, Янка, — кажа залатая пчолка з кветкі канюшыны, — які велізарны абшар зямлі, канца-краю няма. А колькі гэтых кветак з салодкімі, зацукраванымі заночкамі! Ой, вялік свет…</br> {{gap|1em}}— … С-с-с! Колькі каласоў, братоў родных, вакол мяне, — шэпча жытні колас Янку, — ліку няма…</br><noinclude></noinclude> cpujhc0qvgxb5jou09jwohfq64fyauz 283182 283171 2026-04-28T09:33:04Z RAleh111 4658 283182 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|'''''ДЗЕ КАНЕЦ СВЕТУ?}}</center> <span style="color:gray;">{{ініцыял|'''{{x-larger|Д}}'''}}</span>{{водступ|-0.2|em}}аль была туманна-празрыстая, абрызганая з берагоў пазалотаю сонейка. Месцамі край неба падпіралі шчарбатыя хвойнікі. Месцамі ўзгорак у самае неба ўпіраўся. Дзе-нідзе палосы далі, істужка за істужкаю, кайма за каймою, сшывалі неба з зямлёю. Нібы тканіны былі раскіданы радамі паміж небам і зямлёю дзеля таго, каб яны бяліліся на сонейку. Пачынаючы ад бору, яны былі спачатку цёмныя, потым сівелі і лёгкім, ледзь прыкметным, дымком зліваліся з блакітам…</br> {{gap|1em}}Янка, малы сямігадовы хлопчык, пасвіў гусей на выгане ля рэчкі і пазіраў навокал здзіўленымі васільковымі вачыма. На кожным кроку бачыў ён дзівы дзіўныя:</br> {{gap|1em}}— З-з-м! З-з-м! Глядзі, Янка, — кажа залатая пчолка з кветкі канюшыны, — які велізарны абшар зямлі, канца-краю няма. А колькі гэтых кветак з салодкімі, зацукраванымі заночкамі! Ой, вялік свет…</br> {{gap|1em}}— … С-с-с! Колькі каласоў, братоў родных, вакол мяне, — шэпча жытні колас Янку, — ліку няма…</br><noinclude></noinclude> kc6o1nbhlqjrivs4yeqmdytuayvzuzm 104 121871 283172 2026-04-28T08:41:00Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}— Чалом! чалом! чалом, Яначка! — пяе жаўранак над галавою пастушка. — Ой, як высока неба над намі, каб ты ведаў…</br> {{gap|1em}}Янка шмат чаго бачыць, чуе і ведае. Равеснікі смяюцца з яго — ён заўсёды адзін, як дзікі ваўчок. Ні з кім у конікі не гуляе. Хавае...» 283172 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}— Чалом! чалом! чалом, Яначка! — пяе жаўранак над галавою пастушка. — Ой, як высока неба над намі, каб ты ведаў…</br> {{gap|1em}}Янка шмат чаго бачыць, чуе і ведае. Равеснікі смяюцца з яго — ён заўсёды адзін, як дзікі ваўчок. Ні з кім у конікі не гуляе. Хаваецца ад усіх… Гэта нядобра. Вочы ў яго часам смутныя… Ён сумуе тады, калі на шырокім гасцінцы едуць падарожнікі. Яны паказваюцца з аднаго краю нябёс чорнымі жучкамі, большаюць, большаюць, пакуль зробяцца вялікімі, як Янкаў бацька. Чуе Янка ляск пугі, бачыць успацелых коней.</br> {{gap|1em}}Здалёку здалёку едуць падарожнікі. Янка вельмі зацікаўлена ўглядаецца ў іх. Цікавіць гутарка, вопратка, коні, каламагі.</br> {{gap|1em}}І дзівіцца маленькі Янка і надзівіцца не можа…</br> {{gap|1em}}Уздоўж, у даль дарогі едуць падарожнікі. Скрыпяць і грукаюць калёсы. Цішэюць-цішэюць. Меншаюць-меншаюць. І коні і людзі робяцца тымі самымі маленькімі жучкамі, якімі былі спачатку. Вось-вось схаваюцца за пагорак на самым краі неба… Няма ўжо іх — згінулі-зніклі…</br> {{gap|1em}}І зноў жоўтая дарога апусцела-анямела… Улёгся пыл залацістымі плямінамі… А ціш такая сярод летняга дня, што здаецца — ўвесь свет заснуў.</br> {{gap|1em}}А Янка дзівіцца. Канца-мяжы няма дзівам яго неадступным:</br> {{gap|1em}}— Скуль гэтыя падарожнікі, што прыехалі з „канца зямлі“?</br> {{gap|1em}}— Куды яны паехалі, згінуўшы на другім „канцы зямлі“?</br> {{gap|1em}}Пільна-пільна ўглядаецца Янка ў маўклівую істужку залацістай дарогі — нічога зразумець не можа.</br><noinclude></noinclude> exyuprzjb1esmx2bnwq2ovfpvkymz0g 104 121872 283173 2026-04-28T08:47:14Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}Дарога мяккімі дыванамі залацістага пяску, цягнецца ўздоўж, перарэзваецца ўпоперак, вузлавата пляцецца ў розныя стораны на паверхні зямлі, нібы маршчыны на твары бабулі.</br> {{gap|1em}}— Старая старэнькая зямля наша, — думае Янка, — а жыве-жыве… Ды яш...» 283173 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}Дарога мяккімі дыванамі залацістага пяску, цягнецца ўздоўж, перарэзваецца ўпоперак, вузлавата пляцецца ў розныя стораны на паверхні зямлі, нібы маршчыны на твары бабулі.</br> {{gap|1em}}— Старая старэнькая зямля наша, — думае Янка, — а жыве-жыве… Ды яшчэ якімі маладымі галасамі часта яго, Янку, дражніць.</br> {{gap|1em}}Помніць ён, як аднаго разу з маткай у грыбы пайшоў. Загуляўся тады каля капца пры муравейніку і згубіў матку. Спужаўся і падняў крык на ўвесь лес:</br> {{gap|1em}}— Матка, дзе ты?</br> {{gap|1em}}— Матка, дзе ты? — дражніла яго зямля з усіх бакоў: з бярэзніку, з бору, з пусткі.</br> {{gap|1em}}Ён у смех — зямля ў смех. Ён у плач — зямля ў плач.</br> {{gap|1em}}Але больш за ўсё цікавіць яго дарога, бо па ёй людзі прыходзяць нямаведама адкуль і ідуць нямаведама куды…</br> {{gap|1em}}То пакажацца сляпы жабрак-лірнік з хлопчыкам-павадыром. То на кірмаш едзе шмат народу.</br> {{gap|1em}}І Янка бачыць і адчувае несупынны рух жыцця.</br> {{gap|1em}}Гусі ідуць у шкоду, а Янка, раззявіўшыся, пазірае на бязмежную дарогу, поўную незразумелых цікавых рэчаў, абвеяную вабнымі з‘явамі.</br> {{gap|1em}}Шмат разоў меў Янка ад бацькі гарачую лупцоўку за тое, што гусей у шкоду пускае.</br> {{gap|1em}}— Дзе канец свету?</br> {{gap|1em}}Янка думае цэлымі днямі, тыднямі, месяцамі і даведацца не можа.</br> {{gap|1em}}— Дзе канец свету?</br> {{gap|1em}}— І бабка Аўдоцця гэтага не ведае. А дзядзька Арцём робіць толькі тое, што смяецца з яго запытанняў.</br><noinclude></noinclude> lqf4tsmi03yodn776c8mzwd2wa8x28s 104 121873 283174 2026-04-28T08:57:29Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}— Бацька то пэўна знае, але ў яго боязна дапытвацца: яшчэ, чаго добрага, раззлуецца. Бацька вечна працуе, часу не мае.</br> {{gap|1em}}— Сам, сам пазнаю. Розумам уласным даведаюся.</br> {{gap|1em}}Прыслухоўваецца да страшных дзядоўскіх казак. Болей за ўсіх дрыжыц...» 283174 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}— Бацька то пэўна знае, але ў яго боязна дапытвацца: яшчэ, чаго добрага, раззлуецца. Бацька вечна працуе, часу не мае.</br> {{gap|1em}}— Сам, сам пазнаю. Розумам уласным даведаюся.</br> {{gap|1em}}Прыслухоўваецца да страшных дзядоўскіх казак. Болей за ўсіх дрыжыць Янка ад страху, калі апавядаюць пра людаедаў і разбойнікаў. Слёзы самі коцяцца з яго вачэй пры жаласлівых песнях начлежнікаў. Сэрца маленькае выскачыць хоча з грудзей. Аднак тут-жа ён набіраецца адвагі — як вырасце, усіх людаедаў і разбойнікаў знішчыць.</br> {{gap|1em}}— Дзе канец свету? Пэўна сонейка ведае, — думае Янка. — А сонейка — яго першы сябар.</br> {{gap|1em}}І ўлетку, і ўзімку, і ўвосені, і на вясну Янка ад усходу да захаду любіць пазіраць на сонца.</br> {{gap|1em}}Жмурыць вочы на сонейка і чуе, што вялікая радасць расце ў яго сэрцы.</br> {{gap|1em}}Сонейка — добры, шчыры вартаўнік таго абшару зямлі, што ведае Янка. Сярод лета сонца ўзыходзіць вельмі рана з правага краю гары, залоціць вершаліны альхоўніку пад гарою ля рэчкі; а заходзіць яно вельмі позна з левага краю гэтай самай гары і таксама залоціць вершаліны дрэў. Сонца робіць тады ледзь не цэлы круг над тым абшарам зямлі, што ведае Янка.</br> {{gap|1em}}Увосені сонца падымаецца ўжо з бярэзніку. І заходзіць у цёмны бор. Яно дзеліць увесь круг толькі напалавіну.</br> {{gap|1em}}Узімку сонца ўзыходзіць вельмі позна над дарогай на краі неба і заходзіць вельмі рана ў лагчыну. Яно абхоплівае зусім малы кавалак неба.</br> {{gap|1em}}— Пэўна ўзімку холадна сонейку, — думае Янка.</br><noinclude></noinclude> ltoy07hlj472h97gwwuy7px94h35fzb 104 121874 283175 2026-04-28T09:08:41Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}А на вясну, як пачынае цяплець, сонца зноў даўжэй спацыруе па небе. Яно часам вельмі хораша хмаркі фарбуе. Янка наглядзецца не можа. Чаго-чаго не бачыш тады ў небе — і розныя замчышчы з белага і ружовага мрамару, і цэлыя стады невядомых звяроў, і вел...» 283175 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}А на вясну, як пачынае цяплець, сонца зноў даўжэй спацыруе па небе. Яно часам вельмі хораша хмаркі фарбуе. Янка наглядзецца не можа. Чаго-чаго не бачыш тады ў небе — і розныя замчышчы з белага і ружовага мрамару, і цэлыя стады невядомых звяроў, і велізарныя вогнішчы, і чырвоныя рэчкі… {{Няма выявы}} {{gap|1em}}Сонца ведае, дзе канец свету, — пераканаўся Янка аднаго разу пад вечар. Маці строга сказала — нікуды далёка ад гусей не адыйсціся, але раз назаўсёды трэба дабрацца да канца свету. Трэба дабрацца вось туды, дзе сонейка начуе за лесам, вось туды, куды знікаюць з зямлі падарожнікі…</br> {{gap|1em}}Хлопчык зірнуў на гусей, што гагаталі ў сухой канаве на выгане. Глянуў на вёску: мо‘ хто з сваіх на вуліцу вышаў. Усюды было ціха і пуста. Цішыня на захад сонейка.</br> {{gap|1em}}А сонца чырвоным пажарышчам стаяла за гарой і вабіла і звала да сябе малога Янку…</br> {{gap|1em}}Янка пусціўся бягом.</br><noinclude></noinclude> 96s1tv6id1fdlz93hm6ebk6dxhmmylc 104 121875 283176 2026-04-28T09:16:36Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}Бег, бег дарогай; насустрач бярозка, дзе сонца павінна было зайсці ўніз. Бач — аж сонца адскочыла далей ад сівой крушні. Яшчэ ніжэй спусцілася, апіраецца там круглым бокам аб зялёны дуб.</br> {{gap|1em}}Нядоўга думаючы, хлопчык з усіх ног пусціўся далей. Н...» 283176 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}Бег, бег дарогай; насустрач бярозка, дзе сонца павінна было зайсці ўніз. Бач — аж сонца адскочыла далей ад сівой крушні. Яшчэ ніжэй спусцілася, апіраецца там круглым бокам аб зялёны дуб.</br> {{gap|1em}}Нядоўга думаючы, хлопчык з усіх ног пусціўся далей. Надта хочацца зірнуць, дзе сонца заходзіць…</br> {{gap|1em}}А яно ад яго далей уцякае…</br> {{gap|1em}}Янка змарыўся, спацеў, але імкнецца ўперад супроць сонца, супроць таго вялікага пажарышча, якім яно запаліла неба…</br> {{gap|1em}}Новыя далі адкрыліся вачам Янкі, новыя лагчыны, новыя ўзгоркі, новыя лясы, новыя дарогі, дарожкі і сцежачкі, простыя і крывыя, ва ўсе бакі…</br> {{gap|1em}}— Стой! — крычыць ён сонцу, крыху ўстрывожаны, бо бацьку ўспомніў, успомніў тую кару, якую будзе ён мець ад бацькі, бо пэўна гусі ў жыце.</br> {{gap|1em}}— Стой! — дражніць яго зямля з лесу, з-пад гары — з усіх старон.</br> {{gap|1em}}— Стой!..</br> {{gap|1em}}А Янка бяжыць з імпэтам уперад. Вочы гараць. Ён хоча ведаць:</br> {{gap|1em}}— Дзе канец свету?</br> {{gap|1em}}Сонца зайшло… Змрокі паплылі па лагчынах… Сівы туман узнімаецца над рэчкай. Паказаліся зоркі ў небе, заміргалі аганькі на зямлі.</br> {{gap|1em}}— Дзе канец свету?</br> {{gap|1em}}— Пэўна ў кнігах аб гэтым напісана, — падумаў Янка. — Увосені ў школу пайду, вучыцца буду і аб усім, аб усім даведаюся. {{gap|3em}}{{fine|''Вільна, 1914 г.}}<noinclude></noinclude> k9ivgkp92j45e4gjusfa6ieaip7y8vw 104 121876 283177 2026-04-28T09:22:48Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <center>{{larger|'''''НА БАЛОЦЕ}}</center> <span style="color:gray">{{ініцыял|'''Н'''}}</span>яхай спухну, калі гэта мана, няхай спухну! — хрыплым голасам гаварыў, засопшыся, хлапчук без шапкі, з скалмачанымі, успацелымі валасамі.</br> {{gap|1em}}Хлапчук біў закарузлым цёмнабурым кулачком па...» 283177 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|'''''НА БАЛОЦЕ}}</center> <span style="color:gray">{{ініцыял|'''Н'''}}</span>яхай спухну, калі гэта мана, няхай спухну! — хрыплым голасам гаварыў, засопшыся, хлапчук без шапкі, з скалмачанымі, успацелымі валасамі.</br> {{gap|1em}}Хлапчук біў закарузлым цёмнабурым кулачком па парванай світцы ў худыя грудзі, хлёпаў па гразі босымі парэзанымі нагамі і ўсё паўтараў:</br> {{gap|1em}}— Няхай спухну!</br> {{gap|1em}}— У чым справа? Што такое? Гавары хутчэй!</br> {{gap|1em}}— Няхай спухну, калі няпраўда!</br> {{gap|1em}}У вачах хлопчыка ззяла радасць: ён выканаў сакрэтны абавязак. Ён глытаў словы, і здавалася, што ён шчыра жадаў раней спухнуць, каб лягчэй было потым апавядаць нешта вельмі цікавае і страшнае.</br> {{gap|1em}}Яго абступіла грамада старых сялян, кабет і дзяцей. Кожны нецярпліва глядзеў хлопчыку ў рот і чакаў.</br> {{gap|1em}}Хлопчык пазіраў ва ўсе бакі лесу і балотных абшараў, углядаўся падазрона ў цёмныя кусты і цяжка дыхаў.</br> {{gap|1em}}— Скажы скарэй! Спухні, каб цябе чэрці, і кажы! — злосна крыкнуў адзін стары дзед, высокі<noinclude></noinclude> h57kn01hkn76q6beclehdom9yh466iw 283183 283177 2026-04-28T09:35:39Z RAleh111 4658 283183 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|'''''НА БАЛОЦЕ}}</center> <span style="color:gray">{{ініцыял|'''{{x-larger|Н}}'''}}</span>{{водступ|-0.2|em}}яхай спухну, калі гэта мана, няхай спухну! — хрыплым голасам гаварыў, засопшыся, хлапчук без шапкі, з скалмачанымі, успацелымі валасамі.</br> {{gap|1em}}Хлапчук біў закарузлым цёмнабурым кулачком па парванай світцы ў худыя грудзі, хлёпаў па гразі босымі парэзанымі нагамі і ўсё паўтараў:</br> {{gap|1em}}— Няхай спухну!</br> {{gap|1em}}— У чым справа? Што такое? Гавары хутчэй!</br> {{gap|1em}}— Няхай спухну, калі няпраўда!</br> {{gap|1em}}У вачах хлопчыка ззяла радасць: ён выканаў сакрэтны абавязак. Ён глытаў словы, і здавалася, што ён шчыра жадаў раней спухнуць, каб лягчэй было потым апавядаць нешта вельмі цікавае і страшнае.</br> {{gap|1em}}Яго абступіла грамада старых сялян, кабет і дзяцей. Кожны нецярпліва глядзеў хлопчыку ў рот і чакаў.</br> {{gap|1em}}Хлопчык пазіраў ва ўсе бакі лесу і балотных абшараў, углядаўся падазрона ў цёмныя кусты і цяжка дыхаў.</br> {{gap|1em}}— Скажы скарэй! Спухні, каб цябе чэрці, і кажы! — злосна крыкнуў адзін стары дзед, высокі<noinclude></noinclude> 251hqh6b5flxdk5oub05waw6b5634oo 104 121877 283184 2026-04-28T09:38:31Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=смут|к=на}} белую лагчыну. Што будзе далей? Ён чуе, што сіла падыходзіць к канцу. Сесьці на сьнег? Не, замерзьнеш. Трэба крануцца з месца, прайсьці трохі... Нага ня слухае... {{Водступ|2|em}}— Таварыш! а, таварыш! Таварыш Каляда! {{Водступ|2|em}}— Мо...» 283184 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=смут|к=на}} белую лагчыну. Што будзе далей? Ён чуе, што сіла падыходзіць к канцу. Сесьці на сьнег? Не, замерзьнеш. Трэба крануцца з месца, прайсьці трохі... Нага ня слухае... {{Водступ|2|em}}— Таварыш! а, таварыш! Таварыш Каляда! {{Водступ|2|em}}— Можа замёрз ужо? {{Водступ|2|em}}— Не, яшчэ грудзі цёплыя і сэрца б‘ецца. Аставайцеся вы тут, таварыш Казлоў: праз гадзіну я прышлю вам зьмену, больш стаяць нельга. Каляду-ж я папрабую дацягнуць на заставу. {{Водступ|2|em}}Узводны падняў Васіля пад пахі і ўзваліў сабе на сьпіну. Ісьці ноччу па лесе ды яшчэ ня бачачы карчоў, засыпаных сьнегам, — нялёгкая справа. Нясьці-ж на сабе чалавека — яшчэ трудней. На шчасьце Васіль хутка ачнуўся і хоць ціха, але ўсё-ж мог ісьці. {{Водступ|2|em}}— Ня шастайце, таварыш узводны, — парадзіў Васіль: — іх пост надта блізка, і яны могуць даведацца, дзе наш сакрэт. {{Водступ|2|em}}Праз некалькі хвілін Васіль з узводным былі на заставе. {{Водступ|2|em}}Узвод, у якім служыў Васіль чырвонаармейцам, ужо пятую ноч стаяў у заставе сярод лесу, дасочваючы ўваходы ў апошні з боку белых. Марозы раптам падняліся надта крэпкія — градусаў больш за дваццаць. Выстаяць пад такім марозам у брэзэнтавых шынялёх і камашах ня было ніякай мргчымасьці. Для разаграваньня трэба было хочаш-ні-хочаш разводзіць агонь. Каб ня відаць было бляску ад агню белым, чырвонаармейцы збудавалі з жэрдзя і яловых ветак салаш, які і зьяўляўся прытулкам для ўсяго ўзводу. Пасярэдзіне салаша заўсёды гарэў касьцёр, на якім можна было згатаваць кіпяток, а таксама і абагрэцца. Кругом кастра было накідана шмат яловых і хваёвых ветак, якія служылі пасьцельлю для чырвонаармейцаў. Пад гэтаю пасьцельлю, як ступіць ці легчы на яе, сачылася вада, бо грунт па ўсім лесе быў балотны. Вада таксама ўвесь час капала і зьверху: таяўшы ад агню сьнег на салашы даваў яе досыць. Цяпла ў салашы было столькі, як і знадворку, але {{Абмылка|усё-ж|ўсё-ж}} такі тут можна было прысесьці і {{Абмылка|абагрецца|абагрэцца}}. {{Водступ|2|em}}Вось у гэты салаш і прышлі ўзводны з Васілём.<noinclude></noinclude> 6ess0bflc8iliheyeqj2c6hjnwydf19 104 121878 283185 2026-04-28T09:42:56Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Ну, як ты адчуваеш сябе? — запытаўся ўзводны. {{Водступ|2|em}}— Кепска, таварыш узводны, — адказаў Васіль. {{Водступ|2|em}}— Цяпер скідай хутчэй камашы. {{Водступ|2|em}}Чырвонаармейцы, што сядзелі ці ляжалі каля агню, адхіліліся і далі месца Васі...» 283185 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Ну, як ты адчуваеш сябе? — запытаўся ўзводны. {{Водступ|2|em}}— Кепска, таварыш узводны, — адказаў Васіль. {{Водступ|2|em}}— Цяпер скідай хутчэй камашы. {{Водступ|2|em}}Чырвонаармейцы, што сядзелі ці ляжалі каля агню, адхіліліся і далі месца Васілю. Адзін з іх падсабіў яму зняць абледзянелыя абмоткі, скурчаныя, як скарынка, камашы і мокрыя анучы. Прынесьлі сьнегу і пачалі націраць ногі Васіля, якія толькі праз чвэртку гадзіны пачалі чырванець. {{Водступ|2|em}}— Кажуць, што ў N палку ўчора шмат людзей на сьмерць замерзла: цэлую ноч полк праляжаў у ланцузе пад дротам у белых, — прамовіў адзін з чырвонаармейцаў. {{Водступ|2|em}}— Ваяваць з белымі — нішто, вось толькі з марозам бароцца падчас немагчыма, — уставіў другі. {{Водступ|2|em}}— Вайна, брат, ня кулачная бойка, ня йгрышча: захацеў — б‘юся, не захацеў — не, — навучальна сказаў ім абодвум узводны. — Вайна йдзе на зямлі, у прыродных умовах, у якіх мы жывем. Праз гэта ў вайне пераможа той, хто ня толькі зможа свайго супраціўніка, але пакарае і гэтыя прыродныя ўмовы. {{Водступ|2|em}}Васіль, зусім ужо адышоўшы, падняў вочы на ўзводнага, доўга глядзеў на яго, а потым запытаўся: {{Водступ|2|em}}— Вы кажаце перамагчы прыроду? Ну як-жа яе пераможаш, калі ў такі мароз мы ходзім у {{Абмылка|брзэнтавых|брэзэнтавых}} шынялёх ды камашах? Як гэта я буду страляць, калі на 20-ці градусным марозе ў мяне рукі голыя? {{Водступ|2|em}}Размова Васіля падбухторыла і яшчэ аднаго чырвонаармейца. Гэты расшпіліў свой шынэль і маляскінавую гімнасьцёрку і паказаў сваё чорнае цела, на якім ня было сарочкі. {{Водступ|2|em}}— Ваюй! добра ваяваць! — крыкнуў ён. — Я ўжо два месяцы ня мыўся, а калі была ў мяне сарочка — і ня ўспомню! Вось ляжу тут каля агню, і толькі сагрэецца бок, як яго пачынаюць сячы вошы; носіш іх на сабе ліха ведае колькі, бо цэлыя дні і ночы ня спускаеш шынэлькі з плеч. Вось і ваюй. {{Водступ|2|em}}— Што-ж, патвойму, трэба кідаць вайну з белымі? — запытаўся ў яго ўзводны. Калі ў нас усяго недахваткі, дык трэба пакарыцца Юдэнічу? Не, мы якраз ваюем за тое, каб у<noinclude></noinclude> riyuihfrtqfrrf5edcxoz4c1u58pg0f 104 121879 283186 2026-04-28T09:44:41Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «нас усё было. Мне здаецца, што ня шмат табе давалі паны, як былі яшчэ яны ў сіле. {{Водступ|2|em}}— Калі бальшавікі вядуць вайну, то няхай-жа яны дадуць нам адзежу і яду, — не здаваўся чырвонаармеец. {{Водступ|2|em}}— Кінь ты плявузгаць, — зьвярнуўшыся да яго, пр...» 283186 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>нас усё было. Мне здаецца, што ня шмат табе давалі паны, як былі яшчэ яны ў сіле. {{Водступ|2|em}}— Калі бальшавікі вядуць вайну, то няхай-жа яны дадуць нам адзежу і яду, — не здаваўся чырвонаармеец. {{Водступ|2|em}}— Кінь ты плявузгаць, — зьвярнуўшыся да яго, прамовіў адзін з чырвонаармейцаў. — Бальшавікі вядуць вайну, кажаш. Як-жа яе ня весьці? Не бальшавікі палезьлі на Гэльсінгфорс ці Рэвель шукаць Юдэніча, а ён сам палез на Пецярбург. Падумаеш, які Наполіён зьявіўся — дай яму Пецярбург. Ну вось і далі, а цяпер і эстонцам дадзім, калі і далей будуць уступацца за яго. {{Водступ|2|em}}— А добра ваююць эстонцы, на іх ліха, — ня так, як гвардыя Юдэніча. {{Водступ|2|em}}— Чаму-ж не ваяваць? Заселі ў гатовых бліндажох за дротам. Выжані іх, калі хочаш. {{Водступ|2|em}}— Нічога, выжанем. Вось заўтра зажараць па іх з шасьцідзюймовых, дык, нябось, уцякуць, — сказаў узводны. {{Водступ|2|em}}Чырвонаармейцы, зьдзіўленыя прыходам Васіля, пачалі ізноў прымошчвацца кругом агню. Некаторыя ўжо спалі, другія пачалі засыпаць. Васіль высушыў свае анучы і абмоткі, абуўся і прынёс знадворку кацёльчык сьнегу, каб згатаваць кіпятку. Ува ўсім целе яго адчувалася ныцьцё і боль; жывот, здавалася, падвяло к сьпіне. Ён дастаў з мяшка невялічкі кавалачак хлеба, але есьці яго нельга было, бо ён быў мёрзлы і цьвёрды, як камень. Васіль проста палажыў хлеб на дровы ў агонь. {{Водступ|2|em}}Павячэраўшы гэтым кавалачкам хлеба, Васіль хацеў заснуць, але сон ніяк ня прыходзіў. Як там у сакрэце ён ня мог адагнаць дрымоты, так тут нельга было заснуць. Думкі яго раз-по-разу зварочваліся дадому, да таго, як жыве яго Кацярына, ад якое ўжо больш за поўгода ён ня меў ніякіх вестак. Там, далёка на Беларусі, стаіць яго вёска, у якой ёсьць і яго ўласная хата, свая сям‘я; успомніў ён свой сон-мару ў сакрэце, і яму так захацелася дадому, так пастылым паказалася блукацца па гэтых пустых сьнежных лясох ды балотах, ня маючы ніколі прытулку, адчуваючы вечны голад і страх сьмерці! Васілю стала здавацца зусім незразумелым,<noinclude></noinclude> i6hacryzlp0a8frivdl50ng0cjmq1cc 104 121880 283187 2026-04-28T09:45:33Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «што ня толькі іх полк, але шмат другіх — тысячы людзей — сядзяць вось у гэтую самую ноч у такіх самых салашох, мерзнуць, пухнуць ад голаду і холаду. Вайна? Дзеля чаго яна? Ня толькі я, Васіль, выбіўся з сілы, але выбіваецца кожны, каму даводзіцца пабыць тут....» 283187 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>што ня толькі іх полк, але шмат другіх — тысячы людзей — сядзяць вось у гэтую самую ноч у такіх самых салашох, мерзнуць, пухнуць ад голаду і холаду. Вайна? Дзеля чаго яна? Ня толькі я, Васіль, выбіўся з сілы, але выбіваецца кожны, каму даводзіцца пабыць тут. Нельга-ж узяць ад чалавека больш, чымся ў яго ёсьць... {{Водступ|2|em}}Чырвонаармейцы, абняўшы колам агонь, спалі. Часта некаторыя ўскаквалі са сну на ногі, зацягвалі на сабе тужэй адзежу і лажыліся замерзшым бокам да агню. Здавалася, што чалавекам уладае нейкая пабочная сіла, іншая, чымся іх уласная воля. Другія выкрыквалі скрозь сон ці асаблівыя словы, ці нават цэлы сказ. Васілю здавалася, што ён знаходзіцца сярод жывых пакойнікаў. Той чырвонаармеец, што нядаўна ўпарта спрачаўся з узводным, раптам ускочыў і пачаў шукаць свой мяшок. Знашоўшы, ён надзеў яго на плечы і зрабіў крокі два к выхаду, пераступіўшы праз таварышоў. {{Водступ|2|em}}— Куды ты? — запытаўся ў яго Васіль. {{Водступ|2|em}}Чырвонаармеец зьнячэўку ўздрыгнуў, а потым, блізка схіліўшыся над Васілём, прашаптаў: {{Водступ|2|em}}— Не магу больш! Уцякаю дадому. {{Водступ|2|em}}— Дэзэртырнічаеш? А калі зловяць? {{Водступ|2|em}}— Ну, што-ж — сьмерць? Дык і тут нічога не дачакаешся лепшага. {{Водступ|2|em}}Чырвонаармеец ступіў разы тры і быў ужо на дварэ. Васіль прыслухоўваўся, пакуль чуў рып сьнегу пад нагамі ўцекача; яму хацелася перш клікнуць узводнага, але потым ён раздумаў гэта рабіць. {{Водступ|2|em}}„Хто ведае, можа ён і добра зрабіў“, падумаў Васіль. {{Водступ|2|em}}Доўга Васіль варочаўся з боку на бок, але заснуць ня мог. Узводны ўжо зьмяніў два разы пасты і сакрэты, а ў Васіля нейкая няясная думка, меўшая зьвязак з далёкім домам, ня выходзіла з галавы. Ах, гэты чырвонаармеец! Узяў і пашоў сабе... Прыйдзе дадому... Хто прыйдзе: ён ці я? Васіль заснуў. {{Водступ|2|em}}— Уставай!<noinclude></noinclude> 30angsmmnkp3ypd21az7kncqyj4s263 104 121881 283188 2026-04-28T09:46:54Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Ад неспадзяванага моцнага крыку ўсе разам усхапіліся на ногі. Узводны ўжо быў пры поўнай зброі і прабаваў, ці добра ходзіць рэвольвэрны барабан. Ён, сьмяючыся, глядзеў на ўскочыўшых чырвонаармейцаў, у якіх былі шырока расчыненыя вочы, нібы...» 283188 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Ад неспадзяванага моцнага крыку ўсе разам усхапіліся на ногі. Узводны ўжо быў пры поўнай зброі і прабаваў, ці добра ходзіць рэвольвэрны барабан. Ён, сьмяючыся, глядзеў на ўскочыўшых чырвонаармейцаў, у якіх былі шырока расчыненыя вочы, нібы ад сполаху, а потым заспакоіў іх, сказаўшы, што гэта ён пабудзіў іх. Далей узводны паведаміў таварышоў, што іх полк пераходзіць сягоньня ў наступ на позыцыі белых у Дуброўкі, і прыказаў хутчэй зьбірацца, бо той батальён, які стаяў у старажоўцы і ў заставах, будзе пушчаны на белых першым. Пачуўшы гэта, чырвонаармейцы кінуліся ставіць на касьцёр свае манеркі з сьнегам, каб згатаваць гарбату. Іншыя, нібы пра сябе, мармыталі, што іх батальён заўсёды пхаюць усюды першым; другія два стаялі ўсё-ж у рэзэрве, а цяпер іх і ў наступ пускаюць ззаду. Можа аб гэтым загаманілі-б і мацней, але ўзводны, пачуўшы ў чым справа, прыпыніў далейшую размову аб гэтым: ёсьць прыказ і няма чаго дарма малоць языком; апроч таго, іх батальён, які ўжо ведае ўсю позыцыю супраціўніка, можа лепш за другія справіцца з белымі. Пасьля гэтага ўжо чырвонаармейцы не гаварылі на тэму, якому батальёну йсьці першым. Яны грэлі ваду, і ў каго быў хлеб, той стаў піць гарбату. У большасьці ня было чаго есьці, і яны кідалі завісныя погляды на тых, хто жаваў скарыначку хлеба. {{Водступ|2|em}}Хутка пачуўся знадворку рып сьнегу пад нагамі натоўпу людзей: то ўвесь батальён падыходзіў к тэй мяжы, якую займалі заставы. Узвод Васіля пакінуў салаш. На дварэ было цямней і хмурней, чымся ноччу, у тыя часы, як Васіль стаяў у сакрэце. Па шэрым небе відаць было, што недалёка да раніцы. Дашоўшы да заставы, батальён прыпыніўся, і ад яго адарваліся некалькі чалавек, якія пашлі ўперад і хутка прапалі ў цемры ночы і лесу. Узвод з заставы стаў у сваю роту. {{Водступ|2|em}}Разышоўшыся крокаў на 200 адна ад другое, роты крануліся ўперад, па два чалавекі ў рад. Ішлі памалу, каб не рабіць трэску і шолаху па лесе. Мароз к раніцы стаў яшчэ больш лютым, і ад аднаго прытыканьня к вінтоўцы голаю рукою адчуваўся боль па ўсім целе. Чырвонаармейцы {{перанос-пачатак|п=час|к=та}}<noinclude></noinclude> r8myer182vfzqcrxapwktlui1yyj3q1 104 121882 283189 2026-04-28T09:48:54Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=час|к=та}} загрузалі ў балоце, як нага пападала сярод куп‘я. Вось і тое месца, дзе стаяў Васіль у сакрэце; перад першымі чырвонаармейцамі адчынілася вольная ад лесу лагчына. {{Водступ|2|em}}— Ціха, стой на месцы! — шэптам прыказаў ротны. {{Во...» 283189 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=час|к=та}} загрузалі ў балоце, як нага пападала сярод куп‘я. Вось і тое месца, дзе стаяў Васіль у сакрэце; перад першымі чырвонаармейцамі адчынілася вольная ад лесу лагчына. {{Водступ|2|em}}— Ціха, стой на месцы! — шэптам прыказаў ротны. {{Водступ|2|em}}Рота замерла. Потым заднія сталі прымаць улева, выходзячы ў ланцуг на заварат лесу. Ротны паказаў напрамак узводным. {{Водступ|2|em}}— Бяз прыказу не страляць! — перадалося па ўсім ланцугу. {{Водступ|2|em}}Васіля штосьці кальнула ў сэрца; стала раптам горача {{Абмылка|паўсім|па ўсім}} целе, і вінтоўка ў яго руцэ залязгала штыхом аб манерку, успоўзшую як-та з сьпіны на плячо. Васіль папрабаваў усьміхнуцца, каб ня відаць было страху на яго твары, але ён сам чуў, як, замест сьмеху, рот яго скрывіўся. Боязна глянуў ён направа і налева на сваіх таварышоў. Ці то ад ранішняга змроку, ці ад таго пачуцьця, якое было ў яго самога, Васіль прымеціў нейкі шэра-зялёны колер на іх тварах, быццам гэта былі ня тыя людзі, якіх бачыш заўсёды. {{Водступ|2|em}}— Грэнадзёры ўперад! Рота, за мною, шагам — марш! {{Водступ|2|em}}Быццам хто рвануў за ногі і павалок іх уперад. Не пасьпеў Васіль падумаць, як, азірнуўшыся па бакох і перад сабою ён пабачыў доўгі шнурок управа і ўлева ад сябе, які хутка сунуўся па чыстым месцы. Стала шмат відней, і ўперад крокаў за трыста шэраю стужкаю на белым полі вырэзвалася драцяная загарода белых, а далей па ўзгорку чарнелі хаты вёскі, над якімі віўся белы дым з комінаў. {{Водступ|2|em}}Сялянскія хаты, якія на момант кінуліся ў вочы Васілю, выклікалі разам цэлы рой успамінаў, думак аб сваёй хаце і сям’і; страшэнна, прагна захацелася быць дома, бачыць сваіх і ня думаць ні аб вайне, ні аб блізкай бойцы. Васіль ішоў побач з другімі, вінтоўка ў яго была напагатове, але ён ужо ня бачыў ні дроту, ні бліндажоў на позыцыі белых: ён быў дома, у сваёй хаце. {{Водступ|2|em}}— Дзын! дзын! — пранеслася над галавою. {{Водступ|2|em}}Васіль устрапянуўся і зірнуў уперад. Ротны йшоў цьвёрдымі крокамі і ня спускаў вачэй з аднаго пункту. {{перанос-пачатак|п=Павярнуў|к=шыся}}<noinclude></noinclude> dcrfw6227hkvoz9gt90ff5mzvmgptvz 104 121883 283190 2026-04-28T09:50:39Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=Павярнуў|к=шыся}} да роты, ён крыкнуў зычна — „бегчы!“ Голас яго рэхам аддаўся, здавалася, па ўсім полі і лесе. Рота пакацілася яшчэ хутчэй, саступаючыся к месцу, дзе быў ротны. Раптам заляскала, затакала, зазьвінела, і з усіх бакоў сьнег п...» 283190 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=Павярнуў|к=шыся}} да роты, ён крыкнуў зычна — „бегчы!“ Голас яго рэхам аддаўся, здавалася, па ўсім полі і лесе. Рота пакацілася яшчэ хутчэй, саступаючыся к месцу, дзе быў ротны. Раптам заляскала, затакала, зазьвінела, і з усіх бакоў сьнег пачаў падскакваць уверх. Васіль чуў, як у сярэдзіне яго быццам нешта адарвалася і ў нагах стала страшэнная слабасьць. Ён заплюшчыў вочы. {{Водступ|2|em}}— Ты што прыпыніўся? — падскочыў к яму ўзводны. {{Водступ|2|em}}— Ня ведаю... страшна, — ледва адмовіў Васіль. {{Водступ|2|em}}Рота ўжо была крокаў на 20 уперадзе. {{Водступ|2|em}}— Даганяй! — крыкнуў яму ўзводны. {{Водступ|2|em}}Васіль, як-бы сарваўшыся з месца, што ёсьць духу пабег уперад. {{Водступ|2|em}}— Р-гак, Р-гак! {{Водступ|2|em}}Высачэзны чорны слуп, а побач з ім другі вырасьлі з зямлі: у паветры завыла, заскавытала, заскрыгатала. Васіль чуў толькі, як перасохла ў яго ў роце і ў нос разанула смуродам паленага шкурату. Ён ускочыў у шырокую разварочаную яму, вылез з яе і, прабегшы яшчэ крокаў пяць, зачапіўся аб нешта й паваліўся на зямлю. Рукі яго ткнуліся ў нешта цёплае і сьлізкае. Павярнуўшыся назад, Васіль стрэўся з тварам узводнага: вочы ў таго выскачылі з лба, язык быў вывернуты з роту, а зьверху галавы ня было цемя; кругом па сьнезе валяліся сьвежыя кавалкі мазгоў і мяса. Васіль, як шалёны, ускочыў і пабег далей, валочачы вінтоўку за рэмень. Кругом сьвістала і выла; гарматныя бомбы рвалі зямлю і людзей, шрапнэль усюды гула, як чмялі. Сьвежыя чырвоныя плямы пападаліся ўсё часьцей, а побач з імі чарнеліся то супакойныя, то дрыгаўшыя целы чырвонаармейцаў. {{Водступ|2|em}}Васіль наляцеў на дрот і супыніўся. Тут толькі ён прымеціў, што частка чырвонаармейцаў ляжала і без канца трашчала затворамі, а другая частка стрыгла дрот. То там, то сям чырвонаармеец раптам пакідаў страляць ці зьвісаў на дрот, які ён рэзаў. Васіль стаяў ва ўвесь рост і з шырокарасчыненымі вачамі глядзеў на тых, хто момант таму назад<noinclude></noinclude> q81l6d7eh828uxp9yhqhzl2rbqyh6mc 104 121884 283191 2026-04-28T09:51:36Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «страляў, потым заставаўся нярухомым і чырваніў вакол сябе сьнег. {{Водступ|2|em}}— Кра-ак! {{Водступ|2|em}}Блізшыя к Васілю два чырвонаармейцы падскочылі ўверх, вінтоўкі вываліліся ў іх з рук, і яны вяла хлопнуліся на зямлю. Васіль рвануўся ўбок, але яго нешта...» 283191 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>страляў, потым заставаўся нярухомым і чырваніў вакол сябе сьнег. {{Водступ|2|em}}— Кра-ак! {{Водступ|2|em}}Блізшыя к Васілю два чырвонаармейцы падскочылі ўверх, вінтоўкі вываліліся ў іх з рук, і яны вяла хлопнуліся на зямлю. Васіль рвануўся ўбок, але яго нешта стукнула ў голаў: ён пачуў ізноў смурод паленага шкурату і нешта салонае ў роце. Потым у вачох пашлі жоўтыя, чырвоныя і зялёныя кругі, ногі падагнуліся, і ён зваліўся. {{Водступ|2|em}}— Ура! — загрымела вакол. {{Водступ|2|em}}Васіль устрапянуўся, расплюшчыў вочы. Ад лесу, адкуль выходзіў і Васілёў батальён, каціўся сьвежы ланцуг чырвонаармейцаў — другі батальён. Кругом стукатала, раўло і сьвістала, як і ўперад. Побач з Васілём ляжаў ротны, у каторага з віска, з маленькай дзірачкі цякла кроў; правая рука яго ўціснулася пальцамі ў горла белага. Дроту ўжо на доўгі кавалак ня было, і тут бліскалі штыхі і віліся ў паветры прыклады. Невялічкі кавалак зямлі быў густа паліты крывёю і засланы забітымі, над якімі віліся ў сьмяротнай бойцы жывыя. Але... зноў трэскаецца зямля, і чорны слуп абыймае гэты клубок рвучых адзін другога людзей. Крык, енк... Дым разыходзіцца, і вачам прадстаўляецца крывавая куча скалечаных і пабітых людзей. Вось паўзе адзін, пакідаючы за сабой чырвоную стужку. Ён падлазіць бліжэй к Васілю, і апошні бачыць, як за паўзучым нешта цягнецца і падскаквае, зачапляючыся за зямлю. Яшчэ бліжэй, і Васіль бачыць адарваную нагу, якая трымаецца толькі на кусочку нагавіц. Крывавы туман засьцілае вочы Васілю, ён ускаквае і, як няпрытомны, бяжыць назад к лесу, Ідучы насустрач ланцуг крыху затрымлівае яго, але ён, нічога ня бачачы перад сабой, імчыцца ўсё далей і далей... {{Водступ|2|em}}Васіль прыпыніўся, як чуць не насунуўся на той салаш, з якога вышаў на расьсьвеце. Ён увашоў у салаш і на дагарэўшым вугальлі яму кінулася ў вочы пакінутая кім-та манерка з вадою. Васіль кінуўся на яе і чуць ня залпам выпіў усю ваду. У галаве яго стаяў ляскат, стукат, енк, а перад вачыма ўсё здавалася крывавым. Але патроху думкі яго {{перанос-пачатак|п=супако|к=іліся}}<noinclude></noinclude> t3k0ph0l2aav1pcmywsvx71uvrqdznq 104 121885 283192 2026-04-28T10:08:45Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Жыццё не конь, яго пугай не падгоніш! — сказаў Андрэй. {{Водступ|2|em}}Весаўшчыкоў упарта страсануў галавою. {{Водступ|2|em}}— Доўга! Не хапае ў мяне цярплівасці. Што мне рабіць? {{Водступ|2|em}}Ён бяссільна развёў рукамі, пазіраючы ў твар хахла,...» 283192 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Жыццё не конь, яго пугай не падгоніш! — сказаў Андрэй. {{Водступ|2|em}}Весаўшчыкоў упарта страсануў галавою. {{Водступ|2|em}}— Доўга! Не хапае ў мяне цярплівасці. Што мне рабіць? {{Водступ|2|em}}Ён бяссільна развёў рукамі, пазіраючы ў твар хахла, і змоўк чакаючы адказу. {{Водступ|2|em}}— Усім нам, трэба вучыцца і вучыць іншых, вось наша справа! — сказаў Андрэй, апускаючы галаву. {{Водступ|2|em}}Весаўшчыкоў запытаў: {{Водступ|2|em}}— А калі біцца будзем? {{Водступ|2|em}}— Да таго часу нас не адзін раз паб‘юць, гэта я ведаю! — усміхаючыся, адказаў хахол. — А калі нам прыдзецца ваяваць — не ведаю. Перш, бачыш ты, трэба галаву ўзброіць, а потым рукі, думаю я… {{Водступ|2|em}}Нікалай зноў пачаў есці. Маці з-пад ілба непрыкметна разглядала яго шырокі твар, стараючыся знайсці ў ім што-небудзь, якое-б памірыла яе з цяжкай, квадратнай постаццю Весаўшчыкова. {{Водступ|2|em}}І, сустракаючы калючы позірк маленькіх воч, яна палахліва варушыла брывямі. Андрэй трымаўся непакойна — раптам пачаў гаварыць, смяяўся і, знячэўку спыняючы гаворку, свістаў. {{Водступ|2|em}}Маці здавалася, што яна зразумела яго трывогу. А Нікалай сядзеў моўчкі, і калі хахол запытваў у яго пра што-небудзь, ён адказваў коратка, не ахвотна. {{Водступ|2|em}}У маленькім пакоі двум яго жыхарам рабілася горача, цесна, і яны, то адзін, то другі, мімаходзь пазіралі на госця. {{Водступ|2|em}}Нарэшце ён сказаў, устаючы. {{Водступ|2|em}}— Я-б спаць лёг. А то сядзеў, сядзеў, раптам пусцілі, пайшоў. Стаміўся.<noinclude></noinclude> 9h3kps229sj0i5s0na9tz29xxamdra2 104 121886 283193 2026-04-28T10:15:44Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Калі ён вышаў у кухню і, паварушыўшыся крыху, раптам нібы памёр там, маці, прыслухаўшыся да цішыні, прашаптала Андрэю: {{Водступ|2|em}}— Пра страшнае ён думае… {{Водступ|2|em}}— Цяжкі хлопец! — згадзіўся хахол, ківаючы галавою. — Але гэта пройд...» 283193 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Калі ён вышаў у кухню і, паварушыўшыся крыху, раптам нібы памёр там, маці, прыслухаўшыся да цішыні, прашаптала Андрэю: {{Водступ|2|em}}— Пра страшнае ён думае… {{Водступ|2|em}}— Цяжкі хлопец! — згадзіўся хахол, ківаючы галавою. — Але гэта пройдзе! Гэта ў мяне было. Калі не ярка ў сэрцы гарыць — шмат сажы ў ім збіраецца. Ну, вы, ненька, ідзіце спаць, а я пасяджу, пачытаю яшчэ. {{Водступ|2|em}}Яна пайшла ў кут, дзе стаяў ложак, закрыты паркалёвым полагам, і Андрэй, седзячы за сталом, доўга чуў цёплы шолах яе малітваў і ўздыхаў. Шпарка перакідаючы кніжныя старонкі, ён узбуджана паціраў лоб, круціў вусы доўгімі пальцамі, шорхаў нагамі. Стукаў гадзіннік, за акном уздыхаў вецер. {{Водступ|2|em}}Прагучэў ціхі матчын голас: {{Водступ|2|em}}— О, божа! Колькі людзей на свеце, і кожны па-свойму стогне. А дзе-ж тыя, якім радасна? {{Водступ|2|em}}— Ёсць ужо і такія, ёсць! Хутка шмат будзе іх, — эх, шмат! — адгукнуўся хахол. {{Цэнтар|ХХІ}} {{Водступ|2|em}}Жыццё плыло шпарка, дні былі стракатыя, рознатварыя. Кожны прыносіў з сабою што-небудзь новае і яно ўжо не трывожыла маці. Усё часцей па вечарах прыходзілі незнаёмыя людзі, заклапочана, паціху гутарылі з Андрэем і позна ўночы, узняўшы каўняры, насоўваючы шапкі нізка на вочы, адыходзілі ў цемру асцярожна, без шуму. У кожным чулася стрыманая ўзбуджанасць, здавалася, — усе хочуць спяваць, смяяцца, але ім не было калі, яны заўсёды спяшаліся.<noinclude></noinclude> 0lkli84ycgrsugl4244x15czh5bqyn5 104 121887 283194 2026-04-28T10:18:33Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «Адны насмешлівыя і сур‘ёзныя, другія вясёлыя, што бліскалі сілай юнацтва, трэція задуменна-ціхія, — усе яны былі ў матчыным уяўленні нечым аднолькава настойлівым, упэўненым, і хоць у кожнага быў свой твар — для яе ўсе твары зліваліся ў адзін; худы, спа...» 283194 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>Адны насмешлівыя і сур‘ёзныя, другія вясёлыя, што бліскалі сілай юнацтва, трэція задуменна-ціхія, — усе яны былі ў матчыным уяўленні нечым аднолькава настойлівым, упэўненым, і хоць у кожнага быў свой твар — для яе ўсе твары зліваліся ў адзін; худы, спакойна-рашучы, ясны твар з глыбокім позіркам цёмных воч, пяшчотным і строгім, нібы позірк на шляху ў Эмаус. {{Водступ|2|em}}Маці лічыла іх, у думках збіраючы гуртам вакол Паўла, — і ў гэтым гурце ён рабіўся непрыкметным для воч ворагаў. {{Водступ|2|em}}Аднойчы з горада прышла бойкая, кучаравая дзяўчынка, яна прынесла для Андрэя нейкі скрутак і як ішла сказала Власавай, бліскаючы вясёлымі вачыма: {{Водступ|2|em}}— Да пабачэння, таварыш! {{Водступ|2|em}}— Бывайце! — стрымліваючы ўсмешку, адказала маці. {{Водступ|2|em}}А правёўшы дзяўчынку, падышла да акна і смеючыся глядзела, як па вуліцы, часта перабіраючы маленькімі ножкамі, ішоў яе таварыш, свежы, як вясновая кветка, і лёгкі, як матылёк. {{Водступ|2|em}}— Таварыш! — сказала маці, калі госця знікла. — Эх ты, любая! Дай табе, божа, таварыша сумленнага на ўсё тваё жыццё! {{Водступ|2|em}}Яна часта заўважала ва ўсіх людзях з горада нешта дзяцінае і выбачна ўсміхалася, але яе ўзварушвала і радасна здзіўляла іхная вера, глыбіню якой яна адчувала ўсё выразней, яе песцілі і грэлі іхныя мары пра перамогу праўды, слухаючы іх, яна мімаволі ўздыхала ў невядомай тузе. Але асабліва ўзварушвалі яе іхная простасць і прыгожая, шчодрая нядбайнасць да саміх сябе. {{Водступ|2|em}}Яна ўжо шмат чаго разумела з таго, што гаварылі<noinclude></noinclude> qji4bs3hgk2u4sfohm7u2twjzasgfm3 104 121888 283195 2026-04-28T10:40:01Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «яны пра жыццё, адчувала, што яны знайшлі крыніцу няшчасця ўсіх людзей, і прывыкла згаджацца з іхнымі думкамі. Але ў глыбіні душы не верыла, што яны могуць перабудаваць жыццё па-свойму, і што хопіць у іх сілы прывабіць да свайго агню ўвесь рабочы народ. Кож...» 283195 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>яны пра жыццё, адчувала, што яны знайшлі крыніцу няшчасця ўсіх людзей, і прывыкла згаджацца з іхнымі думкамі. Але ў глыбіні душы не верыла, што яны могуць перабудаваць жыццё па-свойму, і што хопіць у іх сілы прывабіць да свайго агню ўвесь рабочы народ. Кожны хоча быць сытым сёння, ніхто не жадае адкласці свой абед нават назаўтра, калі можна яго з‘есці зараз. Мала хто пойдзе па гэтай дальняй і труднай дарозе, нямнога воч убачаць у канцы яе казачнае панаванне братэрства людзей. Вось чаму ўсе яны, я добрыя людзі, не гледзячы на іхныя бароды і, часам стомленыя твары, здаваліся ёй дзяцьмі. {{Водступ|2|em}}— Любыя вы мае! — думала яна, ківаючы галавою. {{Водступ|2|em}}Але ўсе яны ўжо цяпер жылі добрым, сур‘ёзным і разумным жыццём, гаварылі пра добрае і, жадаючы навучыць людзей таму, што ведалі, рабілі гэта, не шкадуючы сябе. Яна разумела, што такое жыццё можна любіць не гледзячы на яго небяспеку і, уздыхаючы, азіралася назад, дзе цмянай, роўнай паласою, цягнулася яе мінулае. У яе непрыкметна стваралася спакойная свядомасць, што яна патрэбна для гэтага новага жыцця, раней яна ніколі не адчувала сябе патрэбнай для каго-небудзь, а цяпер добра бачыла, што патрэбна шмат каму, гэта было нязвычна, прыемна і ўзняло ёй галаву… {{Водступ|2|em}}Яна акуратна насіла на, фабрыку лістоўкі, глядзела на гэта як на свой абавязак і шпегі прывыклі да яе, прызвычаіліся. Некалькі разоў яе абшуквалі, але заўсёды на другі дзень пасля таго як лістоўкі з‘яўляліся на фабрыцы. Калі ў яе нічога не было, яна ўмела абудзіць падазронасць шпегаў і вартавых, яны хапалі яе, абмацвалі, яна прыкідалася пакрыўджанай, спрачаліся з імі<noinclude></noinclude> 62pvabsaobg92piu4nqetrvbykwap8c 104 121889 283196 2026-04-28T10:48:14Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «і, высараміўшы, вярталася дадому, гордая сваёю спрытнасцю. Ёй падабалася гэта гульня. {{Водступ|2|em}}Весаўшчыкова на фабрыку не прынялі, ён паступіў на працу да гандляра лесам і вазіў па слабадзе бярвенне, цёс і дровы. Маці ледзь не штодзень бачыла яго; стр...» 283196 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>і, высараміўшы, вярталася дадому, гордая сваёю спрытнасцю. Ёй падабалася гэта гульня. {{Водступ|2|em}}Весаўшчыкова на фабрыку не прынялі, ён паступіў на працу да гандляра лесам і вазіў па слабадзе бярвенне, цёс і дровы. Маці ледзь не штодзень бачыла яго; строма ўпіраючыся дрыжачымі ад натугі нагамі ў зямлю, ішла пара вараных коняй; абодва яны былі старыя, касцістыя, галовы ў іх стомлена і сумна маталіся, цмяныя вочы змучана міргалі. За імі цягнулася, уздрыгваючы, доўгае, мокрае бервяно ці сцірт дошак, гучна, ляскаючы канцамі, а збоку, апусціўшы лейцы, крычаў Нікалай, абшарпаны, брудны, у цяжкіх ботах, у шапцы на патыліцы, нязграбны, як пень, вывернуты з зямлі. Ён таксама ківае галавою, пазіраючы сабе пад ногі. Яго коні, як сляпыя, наязджаюць на стрэчныя вазы, на людзей, каля яго ўюцца, як чмялі, злосныя лаянкі, рэжуць паветра злосныя воклічы. Ён, не ўзнімаючы галавы, не адказваючы ім, свішча рэзкім, прарэзлівым свістам і глуха мармыча коням. {{Водступ|2|em}}— Ну, бяры! {{Водступ|2|em}}Заўсёды, калі ў Андрэя збіраліся таварышы чытаць новы нумар замежнай газеты ці брашуры, прыходзіў Нікалай, сядаў у кут і моўчкі слухаў гадзіну, дзве. Скончыўшы чытанне, моладзь доўга спрачалася, але Весаўшчыкоў не браў удзелу ў спрэчках. Ён заставаўся пазней, чым усе і, калі быў адзін з Андрэем, пахмура запытваў яго: {{Водступ|2|em}}— А хто больш за ўсіх вінаваты? {{Водступ|2|em}}— Вінаваты, бачыш ты, той, хто першы сказаў — гэта маё! Чалавек гэты памёр некалькі тысяч год таму назад, і на яго злавацца не варта! — жартуючы гаварыў хахол, але вочы яго глядзелі неспакойна.<noinclude></noinclude> 6ef02tncqgl3ewqgc2vaoq1os5ub7di 104 121890 283197 2026-04-28T11:11:20Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— А багатыя? А тыя, што за іх стаяць? {{Водступ|2|em}}Хахол хапаўся за галаву, рваў вусы і доўга гаварыў проста словамі пра жыццё і людзей. Але ў яго выходзіла заўжды так, што нібыта вінаваты ўсе людзі наогул і гэта не здавальняла Нікалая. Шчыльн...» 283197 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— А багатыя? А тыя, што за іх стаяць? {{Водступ|2|em}}Хахол хапаўся за галаву, рваў вусы і доўга гаварыў проста словамі пра жыццё і людзей. Але ў яго выходзіла заўжды так, што нібыта вінаваты ўсе людзі наогул і гэта не здавальняла Нікалая. Шчыльна сціснуўшы тоўстыя вусны, ён адмоўна ківаў галавою і недаверліва гаворачы, што гэта не так, выходзіў нездаволены і пахмуры. {{Водступ|2|em}}Аднойчы ён сказаў. {{Водступ|2|em}}— Не, вінаватыя павінны быць, — яны тут! Я табе скажу, нам трэба ўсё жыццё перавярнуць, як поле, зарослае пустазеллем, — без літасці. {{Водступ|2|em}}— Вось так аднойчы Ісай табельшчык пра вас гаварыў! — успомніла маці. {{Водступ|2|em}}— Ісай? — запытаў Весаўшчыкоў, памаўчаўшы. {{Водступ|2|em}}— Так. Злы чалавек! Сочыць за ўсімі, выпытвае, — па нашай вуліцы пачаў хадзіць, у вокны да нас зазіраць… {{Водступ|2|em}}— Зазірае? — паўтарыў Нікалай. {{Водступ|2|em}}Маці ўжо ляжала на ложку і не бачыла яго твара, але яна зразумела, што сказала нешта лішняе, таму што хахол, паспешна і супакойваючы, загаварыў: {{Водступ|2|em}}— А хай сабе ходзіць і зазірае. Ёсць у яго вольны час — ён і гуляе… {{Водступ|2|em}}— Не, чакай! — глуха сказаў Нікалай. — Вось ён вінаваты! {{Водступ|2|em}}— У чым? — хутка запытаў хахол. — Што ён дурны? {{Водступ|2|em}}Весаўшчыкоў, не адказаўшы, вышаў. {{Водступ|2|em}}Хахол марудна і стомлена крочыў па пакою, ціха шархаючы тонкімі нагамі павука. Боты ён зняў, — ён заўсёды рабіў так, каб не грукаць і не трывожыць<noinclude></noinclude> 66mqak7tn457tm4s636kwqrpbt79x6z 104 121891 283198 2026-04-28T11:16:10Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «Власаву. Але яна не спала і калі Нікалай пайшоў, сказала трывожна: {{Водступ|2|em}}— Баюся я яго! {{Водступ|2|em}}— Та-ак! — павольна працягнуў хахол. — Хлопчы злосны. Вы, ненька, пра Ісая яму не гаварыце, гэты Ісай сапраўды сочыць. {{Водступ|2|em}}— Што дзіўнага?...» 283198 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>Власаву. Але яна не спала і калі Нікалай пайшоў, сказала трывожна: {{Водступ|2|em}}— Баюся я яго! {{Водступ|2|em}}— Та-ак! — павольна працягнуў хахол. — Хлопчы злосны. Вы, ненька, пра Ісая яму не гаварыце, гэты Ісай сапраўды сочыць. {{Водступ|2|em}}— Што дзіўнага? У яго кум — жандар! — Заўважыла маці. {{Водступ|2|em}}— Можа збіць яго Нікалай! — з апаскай гаварыў далей хахол. Вось бачыце, якія пачуцці выгадавалі паны камандзіры нашага жыцця ў ніжэйшых чыноў? Калі такія людзі, як Нікалай, адчуюць сваю крыўду і не здолеюць больш трываць, — што гэта будзе? Неба крывёй запырскаюць, і зямля ў ёй як мыла ўспеніцца… {{Водступ|2|em}}— Страшна, Андрэйка! — ціха выгукнула маці. {{Водступ|2|em}}— Калі-б не глыталі мы мух, дык не званітавала-б! — памаўчаўшы, сказаў Андрэй. — І ўсё-ж, ненька, кожная кропля іхнай крыві раней абмыта азёрамі народных слёз. {{Водступ|2|em}}Ён раптам ціха засмяяўся і дадаў: {{Водступ|2|em}}— Справядліва, але не спацяшае! {{Цэнтар|XXII}} {{Водступ|2|em}}Аднойчы ў святочны дзень маці прышла з крамы, адчыніла дзверы і стала на парозе, уся раптоўна аблітая радасцю, як цёплым вясновым дажджом: у пакоі гучэў моцны Паўлаў голас. {{Водступ|2|em}}— Вось яна! — крыкнуў хахол. {{Водступ|2|em}}І Маці бачыла, як шпарка абярнуўся Павел, і бачыла, што яго твар палыхнуў пачуццём, якое абяцала нешта вялікае для яе.<noinclude></noinclude> c7ng9lwcd4va0sf3dl8c956vhljfmjd 0 121892 283203 2026-04-28T11:22:45Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/Новы год]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/Новы год]] 283203 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/1/Новы год]] kb0erzve9b1wulxbvd93mt6k8tb2c66 0 121893 283207 2026-04-28T11:24:47Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/Гадаўшчына-памінкі]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/Гадаўшчына-памінкі]] 283207 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/1/Гадаўшчына-памінкі]] mwye6qtsky4ikpzf827ysz2s6dv1hfe 0 121894 283211 2026-04-28T11:28:18Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/Каб]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/Каб]] 283211 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/1/Каб]] 4wixhvnjz68y60e76l9j5nki7a5osg2 0 121895 283215 2026-04-28T11:30:00Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/На паграніччы]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/На паграніччы]] 283215 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/1/На паграніччы]] 0evw2k8y90zah4y8cr2xfzs7agxni94 0 121896 283219 2026-04-28T11:30:45Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/У хорамах]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/У хорамах]] 283219 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/1/У хорамах]] qfdtougx6obcfh88hyxso1ww40zp0fs 0 121897 283223 2026-04-28T11:31:51Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/1/А зязюлька кукавала]] у [[Творы (Купала, 1930)/1/А зязюлька кукавала]] 283223 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/1/А зязюлька кукавала]] 0msr2pt7tathdnv8r3qufm07in6wdo2 0 121898 283227 2026-04-28T11:32:51Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/…О так! Я пролетар…]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/…О так! Я пролетар…]] 283227 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/2/…О так! Я пролетар…]] mkmq9hxy1wtjgxh1tem5bdi465v2xba 0 121899 283230 2026-04-28T11:33:31Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/З новым годам]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/З новым годам]] 283230 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/2/З новым годам]] tjvft89mdp70aya8d4u7gkcduzt7k4u 0 121900 283235 2026-04-28T11:34:48Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Шляхам гадоў]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Шляхам гадоў]] 283235 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/2/Шляхам гадоў]] rk8pl38pflnrd5yc33cilucx2t7kk26 0 121901 283239 2026-04-28T11:35:33Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Акоў паломаных жандар]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Акоў паломаных жандар]] 283239 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/2/Акоў паломаных жандар]] g39bqfxa6t6k6qonun5ywomjhqhezo6 0 121902 283243 2026-04-28T11:36:38Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/І прыдзе]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/І прыдзе]] 283243 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/2/І прыдзе]] o72grzf2h5nvf37tlwfcl4dzmc6nfkz 0 121903 283247 2026-04-28T11:37:27Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Праз гультайства]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Праз гультайства]] 283247 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/2/Праз гультайства]] obyy936xboiubc5q4o2dn9z8ga4rmxw 0 121904 283251 2026-04-28T11:38:18Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Сей, вольны сейбіт]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Сей, вольны сейбіт]] 283251 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/2/Сей, вольны сейбіт]] oqrv1dz79cb74yt39jgmzoccgj3dpm5 0 121905 283257 2026-04-28T11:40:23Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/У вырай]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/У вырай]] 283257 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/2/У вырай]] pycyog2m3lzshzqw4iau8qz6aicgshj 0 121906 283259 2026-04-28T11:40:43Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Безназоўнае]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Безназоўнае]] 283259 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/2/Безназоўнае]] hcotyc6ocvt8hxl0u6xjrpruziayez6 0 121907 283263 2026-04-28T11:42:00Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Арлянятам]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Арлянятам]] 283263 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/2/Арлянятам]] cxc7j92c8004hjmdtebdy82g732chqr 0 121908 283266 2026-04-28T11:42:29Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Піонэрскае]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Піонэрскае]] 283266 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/2/Піонэрскае]] 4k7d0c9rbox94v6jzdp62jdpbqez7gx 0 121909 283271 2026-04-28T11:43:53Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Ад менскіх дзяцей на прывітаньне IV Усебаларускага зьезду саветаў]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Ад менскіх дзяцей на прывітаньне IV Усебаларускага зьезду саветаў]] 283271 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/2/Ад менскіх дзяцей на прывітаньне IV Усебаларускага зьезду саветаў]] s60j4wzf72lgbhoeziy5llblsswtgo3 0 121910 283275 2026-04-28T11:44:47Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Два светы]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Два светы]] 283275 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/2/Два светы]] kcbd3pyc1sfn1rkerahxta2ot9pl218 0 121911 283278 2026-04-28T11:45:30Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Дзе стаяў двор панскі…]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Дзе стаяў двор панскі…]] 283278 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/2/Дзе стаяў двор панскі…]] g0emnoq746xjkbdf2mbdux7wdjd1lu3 0 121912 283283 2026-04-28T11:46:35Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Дзьве сястры]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Дзьве сястры]] 283283 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/2/Дзьве сястры]] qd0tdb9yhuaiex0l6vyf6pyyk0fgihd 0 121913 283286 2026-04-28T11:47:50Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Наш летапісец]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Наш летапісец]] 283286 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/2/Наш летапісец]] kxxid7l3nsp56aim9o882mqg6zh1n3a 0 121914 283290 2026-04-28T11:49:48Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Цішку Гартнаму]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Цішку Гартнаму]] 283290 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/2/Цішку Гартнаму]] o4qtkzf1xo7bl6f5k2xjh2goqba3tu5 0 121915 283295 2026-04-28T11:51:18Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Ці хто думаў…]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Ці хто думаў…]] 283295 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/2/Ці хто думаў…]] sg29hw3ggyqet7iz79pom5xgszcuffa 0 121916 283298 2026-04-28T11:51:49Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Пазвалі вас…]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Пазвалі вас…]] 283298 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/2/Пазвалі вас…]] 3okg7rxpno0v91rlq3r108f9inovidf 0 121917 283302 2026-04-28T11:52:40Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/На сьмерць Сьцяпана Булата]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/На сьмерць Сьцяпана Булата]] 283302 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/2/На сьмерць Сьцяпана Булата]] jch595qp69vzkmccb20jgx4bwc26pk1 0 121918 283306 2026-04-28T11:53:37Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/З угодкавых настрояў]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/З угодкавых настрояў]] 283306 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/2/З угодкавых настрояў]] ftn82nejs8l532c2fkyw7a3klrjcgcu 0 121919 283310 2026-04-28T11:54:34Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/2/Летапіснае]] у [[Творы (Купала, 1930)/2/Летапіснае]] 283310 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/2/Летапіснае]] pzlp8zr3712pjfex0w4hxy0k9r9d6i0 0 121920 283315 2026-04-28T11:56:42Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/3/Ленін]] у [[Творы (Купала, 1930)/3/Ленін]] 283315 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/3/Ленін]] 798p51xmzg3yyzi794i5hf2zv1ll2fl