Вікікрыніцы bewikisource https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікікрыніцы Размовы пра Вікікрыніцы Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Аўтар Размовы пра аўтара Старонка Размовы пра старонку Індэкс Размовы пра індэкс TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk 0 173 283471 271175 2026-04-28T13:32:55Z Gleb Leo 2440 283471 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Бай | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 6 сакавіка 1921 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Безназоўнае (1925)/Бай|Бай]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/5/Бай|Бай]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Бай|Бай]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Насякомыя ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] b55a32q8ge8mwhie2dvrqjpq5wj7v21 0 762 283345 271145 2026-04-28T12:16:39Z Gleb Leo 2440 283345 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Мая навука | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1919 год }} * [[Спадчына (1922)/III/Мая навука|Мая навука]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Маладняк — Янку Купалу (1925)/II/Мая навука|Мая навука]] // {{Fine|[[Маладняк — Янку Купалу (1925)|Маладняк — Янку Купалу]]. Менск: Выданьне ЦБ Маладняка, 1925}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/III/Мая навука|Мая навука]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Мая навука|Мая навука]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Беларус (газета)/1952/5/Мая навука|Мая навука]] // {{Fine|[[Беларус (газета)|Беларус]]. — 29 чырвеня 1952. — [[Беларус (газета)/1952/5|№5 (11)]]}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] szr9q3a9o49jgqsu0saaho5l3dmasvd 0 1131 283344 271144 2026-04-28T12:16:18Z Gleb Leo 2440 283344 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Пчолы | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 7 лістапада 1918 году }} * [[Спадчына (1922)/III/Пчолы|Пчолы]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/III/Пчолы|Пчолы]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Пчолы|Пчолы]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Санеты Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] l1o1j7wkwc7y8mga9vxzyg52iye5aym 0 1291 283377 271153 2026-04-28T12:37:16Z Gleb Leo 2440 283377 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Сявец | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1918 год }} * [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/16/Сявец|Сявец]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 6 кастрычніка 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/16|№16]]}} * [[Спадчына (1922)/II/Сявец|Сявец]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/II/Сявец|Сявец]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Сявец|Сявец]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] cfam8rezq6i3pcujcmk2mtzib4n67gn 102 1594 283582 269555 2026-04-29T06:25:53Z Gleb Leo 2440 283582 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Нёманскі | Імёны =Янка | Першая літара прозвішча =Н | Варыянты імёнаў =Сапр.: Ян (Іван) Пятровіч | Апісанне =беларускі празаік, публіцыст, эканаміст, грамадскі дзеяч | Іншае = | ДН =31 сакавіка (12 красавіка) 1890 | Месца нараджэння =в. Шчорсы Навагрудскага пав., цяпер Навагрудскі раён | ДС = 30 кастрычніка 1937 | Месца смерці =Мінск, НКУС | Выява = | Вікіпедыя =be:Янка Нёманскі | Вікіпедыя2 =be-x-old:Янка Нёманскі | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = Category:Janka Niomanski | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Янка Нёманскі | Google = }} == Творы == {{All works‎}} * [[На зломе (Нёманскі)|На зломе]]. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * Драпежнікі (раман) // Полымя, 1928, №1-10; 1929, №3, 8-9, 11-12 == Публіцыстыка == '''1922''' * [[Чым выклікаецца эканамічнае аб’яднаньне Савецкіх Рэспублік]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Сьнежань 1922. — [[Полымя (часопіс)/1922/1|№1]]}} '''1928''' * [[Юбілеі ўздыму]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 24 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/270|№270 (2458)]]}} * [[Школа ў барацьбе за беднату]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 20 сьнежня 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/292|№292 (2480)]]}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Полымя»]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] ciy5so6cwxi4b8vb3j2zddvsl3k6g5v 0 1880 283448 271169 2026-04-28T13:21:24Z Gleb Leo 2440 283448 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Буралом | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 14 лістапада 1918 году }} * [[Спадчына (1922)/VI/Буралом|Буралом]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/VI/Буралом|Буралом]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Буралом|Буралом]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Беларусі ордэнаноснай (1937)/Буралом|Буралом]] // {{Fine|[[Беларусі ордэнаноснай (1937)|Беларусі ордэнаноснай]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Беларусі ордэнаноснай]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] sqx6p5x90q0x9jpp0gufhppq69gloug 0 1881 283454 271171 2026-04-28T13:28:44Z Gleb Leo 2440 283454 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Буслы | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 14 лістапада 1918 году }} * [[Спадчына (1922)/V/Буслы|Буслы]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/V/Буслы|Буслы]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Буслы|Буслы]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Птушкі ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] s7xx4jklnl6uuv7cyj8zxdon71k7ar1 102 1943 283584 266693 2026-04-29T06:26:41Z Gleb Leo 2440 283584 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча = Бядуля | Імёны = Змітрок | Першая літара прозвішча = Б | Варыянты імёнаў = | Апісанне = | Іншае = | ДН = 23.04.1886 | Месца нараджэння = в. Пасадзец Мінская губерня | ДС = 3.11.1941 | Месца смерці = каля Уральска, Расія | Выява = Zmitrok Biadulia1.jpg | Вікіпедыя = :be:Змітрок Бядуля | Вікіпедыя2 = :be-tarask:Зьмітрок Бядуля | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = | Вікіліўр = | Катэгорыя = Змітрок Бядуля | Google = }} {{Усе творы|Вершы Змітрака Бядулі|Апавяданні Змітрака Бядулі|Аповесці Змітрака Бядулі|Настроі (Бядуля)‎|Публіцыстыка Змітрака Бядулі}} == Паэзія == === Зборнікі === * [[Абразкі (Бядуля)|Abrazki]]. {{Fine|Piecierburh: „Zahlanie sonce i ŭ naše wakonce“, 1913}} * {{Скан|[[Пад родным небам (1922)|Пад родным небам]]|Пад родным небам (1922).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Адраджэньне“, 1922}} * [[На зачарованых гонях (Бядуля, зборнік)|На зачарованых гонях]]. {{Fine|Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1923}} * [[Апавяданьні (Бядуля, 1926)|Апавяданьні]]. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1926}} * [[Поэмы (Бядуля, 1927)]] * [[Збор твораў (Бядуля, 1937)]] === Вершы === * [[У муках]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 19 Чэрвеня 1915. — [[Наша Ніва (1906)/1915/24|№24]]}} * [[Варта (Бядуля)|Варта]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} * [[Беларуская зямля]] // {{Fine|[[Варта (1918)|Варта]]. — Кастрычнік 1918. — №1}} * Piesni // Biełaruskaje žyćcio. — 6 lipnia 1919. — №3 * З сучасных матываў // Беларускае жыцьцё, 1919, №15 * Месяц уходзіць // Беларускае жыцьцё, 1919, №15 * [[Дзяўчыне (Бядуля)]] // Беларускае жыцьцё, 1919, №16 * Васеньні сон // Беларускае жыцьцё, 1919, №19 * Закляты скарб // Беларускае жыцьцё, 1919, №22 * У поўнач // Беларускае жыцьцё, 1920, №3 * У самоце // Беларускае жыцьцё, 1920, №6 * [[Задушкі (Бядуля)]] * [[Сэрца прароча]] * [[Дзіця рая]] * [[Вавілон]] * [[Прыйдзеце]] * [[Волат (Бядуля)]] * [[Ад крыві чырвонай]] * [[Калі хочаш пазнаць]] * [[Тры сцежкі]] * [[Жалезны воўк]] * [[Новы год (Бядуля)|Новы год]] * [[Беларускі шлях]] * [[На Вялікдзень (Бядуля)]] * [[Прысяга (Бядуля)|Прысяга]] * [[Беларускі ваяка]] * [[Пара, пара…]] * [[М. Багдановічу (Бядуля)]] * [[Змаганне]] * [[У гадаўшчыну рэвалюцыі (28/II 1917 — 28/II 1918)]] * [[Звон (Бядуля)]] * [[Паходні]] * [[Беларусь (Бядуля)|Беларусь]] * [[На біблійны лад]] * [[Калі]] * [[Ваяка йдзець]] * [[Чорнае мора]] * [[Вецер, вецер, малады, гарачы]] * [[Ветракі навакол, ветракі]] * [[Шамшавілі]] * [[Ноч расла, як горны сон]] * [[У ваўнянай начы]] * [[Палаў заход]] * [[Ідзем у горы]] * [[Свае ночы і дні я развеяў]] * [[Бродзіць вецер]] * [[Пайду…]] * [[Раніца кінула казку ў дно мора]] * [[Бакланы]] * [[З сказаў буры і віхораў]] * [[Адплата пану]] * [[Госць]] * [[Віленскія помнікі]] * [[Палескія байкі]] * [[Вяселле]] * [[Дзяльба]] * [[Купалле]] * [[Жалезны воўк (Бядуля)]] * [[Тут неба — даль бязбрэжная, як мора]] === Санеты === * [[У сонцы дзён, у зорнасці начэй]] === Настроі === * [[Зарніцы над рэчкай гарэлі сягоння]] * [[Вунь бярэзнік на нагорку]] * [[Рэчка зыбіць сваю зыбку]] * [[Дзень добры!]] * [[Восень (Бядуля)|Восень]] * [[Зімовая раніца]] * [[Лезе ў вочы ззянне месяца]] * [[Грала, грэлася заранка]] * [[Спякота]] * [[Вісіць серп залаты пад спалоханым борам]] * [[Лугам-лугам зеляненькім]] * [[Дазволь…]] * [[Я пайшоў у сыр-бор]] * [[Свеціць месяц]] * [[Ля срэбнай затокі]] * [[Палумесяц арэ залатыя барозны]] * [[Доч месяца]] * [[Зазімак і адліга]] * [[Песень зімы]] * [[Ганулька]] * [[Мяцежнік]] * [[Не мы]] * [[Вайна]] * [[І будзе на палях трывожная работа]] * [[Браты]] * [[Арліхі]] * [[І сотнямі тысяч]] * [[Сухавеі]] * [[У зімовую ноч]] * [[З году ў год]] * [[Воля]] * [[У кузні]] * [[Заходняй Беларусі]] * [[Хто гэта ідзе?]] * [[3 палаючых квятаў-агнішчаў]] * [[Пятая гадавіна кастрычніка]] * [[Араты]] * [[Маладой гвардыі]] * [[Крылатыя машыны]] * [[На высокай гары]] * [[Чырвонаармейская]] * [[Шляхі]] * [[Я — спадчына вякоў, сын даўніх пакаленняў]] * [[Мой скарб]] * [[Стазычныя, высокія барыны загулі]] * [[Я — кропля вялікага творчага мора]] * [[Каўказ]] * [[Сакавік]] * [[Хвалі гралі стаямі]] * [[Ноч разліла свой атрамант]] * [[Каго сюды пазвалі]] == Проза == === Абразкі === * [[Ня плач! (Бядуля)|Не плач!]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 5 чэрвеня 1917. — [[Гоман (1916)/1917/45|№45 (137)]]}} * Гусьляр // Беларускае жыцьцё, 1919, №22 * Сымфонія // Беларускае жыцьцё, 1920, №1-3 === Апавяданні === * [[Малітва малога Габрусіка]] * [[Шчасьце ня кветка — у рукі ня возьмеш]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 22 чэрвеня 1917. — [[Гоман (1916)/1917/50|№50 (142)]]}} * [[Дзень добры ў хату!]] // {{Fine|[[Гоман (1916)|Гоман]]. — 6 ліпня 1917. — [[Гоман (1916)/1917/54|№54 (146)]]}} * [[Русалкі (Бядуля)|Rusałki]] // {{Fine|[[Krywičanin (1918)|Krywičanin]]. — Kastryčnik 1918. — №1}} * Сьмерць пані // Беларускае жыцьцё, 1919, №16-18 * [[Як дзед з бабай боб садзіў]] // {{Fine|[[Беларуская думка (1919)|Беларуская Думка]]. — 7 чэрвеня 1919. — [[Беларуская думка (1919)/18|№18]]}} * Лясун // Беларускае жыцьцё, 1920, №4-5 * Юлька // Беларускае жыцьцё, 1920, №6 * [[Нупрэйка (Бядуля)|Нупрэйка]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 21 верасня 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/33|№33 (447)]]}} * [[Песня (Бядуля, апавяданне)|Песня]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 21 снежня 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/42|№42 (456)]]}} === Аповесці === * [[Салавей]] * [[У дрымучых лясах]] === Раманы === * {{Скан|[[Язэп Крушынскі. Кніга I]]|Язэп Крушынскі. 1-я кніга (1929).pdf}} * {{Скан|[[Язэп Крушынскі. Кніга II]]|Язэп Крушынскі. 2-я кніга (1932).pdf}} === Публіцыстычныя артыкулы === '''1913''' * [[Не адным хлебам]] * [[Купальская ноч]] * [[Купалле ў Вільні]] '''1914''' * [[Жыла, жыве і будзе жыць!]] '''1915''' * [[Да вас (Бядуля)|Да вас]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 5 Чэрвеня 1915. — [[Наша Ніва (1906)/1915/22|№22]]}} '''1917''' * [[З вёскі]] * [[Пара бараніцца]] * [[Свята на Беларусі]] * [[Каля Усебеларускага з'езду]] * [[М. А. Багдановіч]] * [[Дзесяць прыказаньняў для памяці]] '''1918''' * [[Народ і інтэлігенцыя (Бядуля)|Народ і інтэлігенцыя]] * [[У гадаўшчыну смерці М. А. Багдановіча]] * [[Хрыстос Уваскрос!]] * [[Школы ў правінцыі]] * [[Адносіны Беларусі да суседніх народаў]] '''1919''' * [[Зносіны з вескай]] * [[Да беларускага студэнцтва]] * [[Нацыянальнае асведамленне]] * [[Беларускі рух і беларускія літаратары]] * [[Францішак Скарына (Бядуля)|Францішак Скарына]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 16 лістапада 1919. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1919/24|№24 (51)]]}} * [[Да нашага настаўніцтва]] * [[На дарозе да сваёй бацькаўшчыны]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 4—6 студзеня 1920. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1920/3|№3 (59)]]—[[Беларусь (Мінск, газета)/1920/4|№4 (60)]]}} '''1920''' * [[Дзесяць прыказаньняў для беларускага жаўнера]] * [[Штрыхі аб беларускай культуры]] * [[Рунь (Бядуля)|Рунь]] * [[На дарозе да сваей бацькаўшчыны]] '''1922''' * [[Тэатр і выхаванне мас]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Сьнежань 1922. — [[Полымя (часопіс)/1922/1|№1]]}} '''1923''' * [[Ад гуртковай навуковай працы да беларускай акадэміі навук]] '''1927''' * [[Водгук на маніфэст (Бядуля)|Водгукі на маніфэст]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 26 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/244|№244 (2136)]]}} '''1928''' * [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/270/Ліст у рэдакцыю|Ліст у рэдакцыю]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 24 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/270|№270 (2458)]]}} '''1932''' * [[Дзьве аповесьці пра прымежжа]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 21 красавіка 1932. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1932/6|№6]]}} '''1933''' * [[Умовы літаратурнай вучобы і практыкі раней і цяпер]] // {{Fine|[[Заклік (1933)|Заклік]]. — Красавік 1933. — [[Заклік (1933)/4|Кніга 4]]}} '''1936''' * [[Зніштожыць гадаў!]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 23 жніўня 1936. — [[Звязда (газета)/1936/193|№193 (5567)]]}} '''1938''' * ''[[Аўтар:Павел Кавалёў|Кавалёў, П]]''. Квітнее жыццё калгаснае // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 26 чэрвеня 1938. — [[Звязда (газета)/1938/146|№146 (6122)]]}} '''1939''' * [[Пад сонцам Сталінскай Канстытуцыі (Бядуля)|Пад сонцам Сталінскай Канстытуцыі]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 3 кастрычніка 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/34|№34 (448)]]}} * [[Фінляндскі народ адчуў праўду]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 3 снежня 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/40|№40 (454)]]}} '''1940''' * [[З календара 1939 года (Бядуля)|З календара 1939 года]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 1 студзеня 1940. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1940/1|№1 (457)]]}} === Фельетоны === * [[Размова аб з'ездзе вучыцеляў]] ''(1917)'' * [[Пакрыўджаныя]] ''(1917)'' * [[Байка]] ''(1917)'' * [[Перад Новым Годам (Бядуля)]] ''(1917)'' * [[Сялянская арыентацыя]] ''(1919)'' * [[Слова з песні]] ''(1919)'' * [[Антыхрыст]] ''(1919)'' * [[Пякельны канцэрт]] ''(1919)'' === Мастацтвазнаўства і крытыка === * [[Алесь Гарун]] * [[К 15-гадоваму юбілею літаратурнай працы Цішкі Гартнага (1908—1923)]] * [[Францішак Багушэвіч (Бядуля)]] * [[Геній сусветных працоўных мас]] * [[Да 15-годдзя літаратурнай творчасці Алеся Гурло]] * [[Натхненне і гармонія]] * [[У гадаўшчыну]] * [[Чаму ячшэ няма беларускага рамана?]] * [[Раскіданае гняздо: Драма ў пяці актах Янкі Купалы]] * [[Смех і слёзы Ф. Багушэвіча]] * [[Бэтлейка (з нарысаў па гісторыі беларускага тэатру)]] // Вести народного комиссариата просвещения ССРБ. 1922, № 3-4 * Беларускі тэатр // Вести народного комиссариата просвещения ССРБ. 1922, № 7-11 * [[Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924)]] * [[Шляхам разьвіцьця (Бядуля)|Шляхам разьвіцьця]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 4 сьнежня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/275|№275 (2167)]]}} === Успаміны === * [[Успамінкі]] * [[Памяці Івана Луцкевіча (1920)/Сьвятое гэта месца!..|Сьвятое гэта месца!..]] * [[Мае ўспаміны (Да вечара памяці М. Багдановіча)]] === Лісты === * [[Антону і Івану Луцкевічам]] * [[Адаму Бабарэку]] * [[Анатолю Тыгчыну]] * [[Чаржынскім]] * [[Вульфу Сосенскаму]] * [[Паўлу Кабзарэўскаму]] * [[Яўгеніі Чаржынскай]] == Пераклады == * ''[[Аўтар:Шолам-Алейхем|Шолам-Алейхем]]''. [[Хлопчык Мотка]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 22 мая—18 чэрвеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/114|№114 (1709)]]—[[Савецкая Беларусь (1920)/1926/136|136 (1731)]]}} * ''[[Аўтар:Шолам-Алейхем|Шолам-Алейхем]]''. [[Запіскі коміваяжора]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэволюцыі]]. — 1938. — [[Полымя (часопіс)/1938/12|№12]]}} * ''[[Аўтар:Айзік Платнер|Платнер, А]]''. [[Палаючае сэрца]] // {{Fine|[[Звязда (газета)|Звязда]]. — 6 ліпеня 1939. — [[Звязда (газета)/1939/153|№153 (6430)]]}} * ''[[Аўтар:Эля Каган|Каган, Э]]''. [[Вызваленне (Каган/Бядуля)|Вызваленне]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 3 кастрычніка 1939. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1939/34|№34 (448)]]}} == Пра аўтара == * [[Зьмітрок Бядуля (Луцкевіч)]] * [[Гісторыя беларускае літэратуры (1921)/III/Нашаніўская пара/Маладзейшыя/З. Бядуля-Ясакар|З. Бядуля-Ясакар (Гарэцкі)]] * [[Зьмітраку Бядулю]] * [[Змітраку Бядулю (Колас)]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Яўрэйскія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія празаікі]] [[Катэгорыя:Беларускія драматургі]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Узвышша»]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] p0jcsg1f8ofddaaksz56m59h85gww1s 0 2121 283339 271142 2026-04-28T12:14:08Z Gleb Leo 2440 283339 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Для Бацькаўшчыны | аўтар = Янка Купала | секцыя = Санэт | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1918 год }} * [[Спадчына (1922)/III/Для Бацькаўшчыны|Для Бацькаўшчыны]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/III/Для Бацькаўшчыны|Для Бацькаўшчыны]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Для Бацькаўшчыны|Для Бацькаўшчыны]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Санеты Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] kmmo2spnpvd7havn4ffvj560boaog4h 0 2157 283462 271173 2026-04-28T13:30:35Z Gleb Leo 2440 283462 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Забытая карчма (Павыбіты вокны, сарвана страха…) | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 13 лістапада 1918 году }} * [[Беларусь (Мінск, газета)/1919/24/Забытая карчма|Забытая карчма]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 16 лістапада 1919. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1919/24|№24 (51)]]}} * [[Спадчына (1922)/V/Забытая карчма (Павыбіты вокны, сарвана страха…)|I. Забытая карчма]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/V/Забытая карчма (Павыбіты вокны, сарвана страха…)|I. Забытая карчма]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Забытая карчма|Забытая карчма]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Беларусі ордэнаноснай (1937)/Забытая карчма|Забытая карчма]] // {{Fine|[[Беларусі ордэнаноснай (1937)|Беларусі ордэнаноснай]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Беларусі ордэнаноснай]] [[Катэгорыя:Алкаголь]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 00ljlg5w8pbm5903pp1dg52d2bgzb4g 0 2161 283427 271165 2026-04-28T13:02:02Z Gleb Leo 2440 283427 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Званы | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 8 лістапада 1918 году }} * [[Спадчына (1922)/III/Званы|Званы]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/II/Б/Янка Купала/Спадчына/Званы|Званы]] // {{Fine|Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры. [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/II|Выпуск II]] / склад. ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1927}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/III/Званы|Званы]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Званы|Званы]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Беларусі ордэнаноснай (1937)/Званы|Званы]] // {{Fine|[[Беларусі ордэнаноснай (1937)|Беларусі ордэнаноснай]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Беларусі ордэнаноснай]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] e0ld0oy51kakzpquw83497g96pk7ntd 0 2452 283432 271166 2026-04-28T13:07:22Z Gleb Leo 2440 283432 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Млечны Шлях | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 9 лістапада 1918 году }} * [[Беларускае жыцьцё (1919)/1920/4/Млечны Шлях|Млечны Шлях]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 16 лютага 1920. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1920/4|№4 (26)]]}} * [[Спадчына (1922)/III/Млечны шлях|Млечны шлях]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/III/Млечны шлях|Млечны шлях]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Млечны шлях|Млечны шлях]] // {{Fine|Янка Купала. [[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Беларусі ордэнаноснай (1937)/Млечны шлях|Млечны шлях]] // {{Fine|[[Беларусі ордэнаноснай (1937)|Беларусі ордэнаноснай]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Беларусі ордэнаноснай]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] aa12t294tpv4ztsm5bj2lxhhtyljqeh 283539 283432 2026-04-28T13:51:43Z Gleb Leo 2440 283539 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Млечны Шлях | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 9 лістапада 1918 году }} * [[Беларускае жыцьцё (1919)/1920/4/Млечны Шлях|Млечны Шлях]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 16 лютага 1920. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1920/4|№4 (26)]]}} * [[Спадчына (1922)/III/Млечны шлях|Млечны шлях]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/III/Млечны шлях|Млечны шлях]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Млечны шлях|Млечны шлях]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Беларусі ордэнаноснай (1937)/Млечны шлях|Млечны шлях]] // {{Fine|[[Беларусі ордэнаноснай (1937)|Беларусі ордэнаноснай]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Беларусі ордэнаноснай]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] b2j6jotjelseeb2raj2x78kk8l2nedn 0 2476 283441 271168 2026-04-28T13:19:58Z Gleb Leo 2440 283441 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = На прызьбе | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1918 год }} * [[Беларусь (Мінск, газета)/1919/28/На прызьбе|На прызьбе]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 21 лістапада 1919. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1919/28|№28 (55)]]}} * [[Спадчына (1922)/III/На прызьбе|На прызьбе]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/III/На прызьбе|На прызьбе]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/На прызьбе|На прызьбе]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 9gjmvz0ch0trvw6ixnd48cjuif359pb 0 2501 283352 271148 2026-04-28T12:21:01Z Gleb Leo 2440 283352 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Песьня (Як крыніца, льецца, рвецца…) | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 29 кастрычніка 1918 году }} * [[Спадчына (1922)/III/Песьня (Як крыніца, льецца, рвецца…)|Песьня]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/III/Песьня (Як крыніца, льецца, рвецца…)|Песьня]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Песьня|Песьня]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Беларусі ордэнаноснай (1937)/Песня|Песня (Як крыніца, льецца, рвецца)]] // {{Fine|[[Беларусі ордэнаноснай (1937)|Беларусі ордэнаноснай]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Беларусі ордэнаноснай]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] oi90314n21os0wlfsf72nyqgumkkrtp 0 2523 283452 271170 2026-04-28T13:27:53Z Gleb Leo 2440 283452 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Рунь | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 22 лістапада 1918 году }} * [[Спадчына (1922)/V/Рунь|Рунь]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/V/Рунь|Рунь]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Рунь|Рунь]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] bkdw8vp4vtfgusolybotix1a7zyg8gq 0 2564 283389 271157 2026-04-28T12:41:26Z Gleb Leo 2440 283389 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = У дарозе | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 29 кастрычніка 1918 году }} * [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/17/У дарозе|У дарозе]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 13 кастрычніка 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/17|№17]]}} * [[Спадчына (1922)/II/У дарозе|У дарозе]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/II/У дарозе|У дарозе]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/У дарозе|У дарозе]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] ini2lektwpl7cf2hbrfrzjjo1ccum1j 0 2569 283406 271160 2026-04-28T12:52:22Z Gleb Leo 2440 283406 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Удосьвітак | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 10 лістапада 1918 году }} * [[Беларускае жыцьцё (1919)/1920/6/У досвітак|У досвітак]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 11 сакавіка 1920. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1920/6|№6 (28)]]}} * [[Спадчына (1922)/II/У досьветак|У досьветак]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/II/У досьветак|У досьветак]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Удосьветак|Удосьветак]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Беларусі ордэнаноснай (1937)/Удосветак|Удосветак]] // {{Fine|[[Беларусі ордэнаноснай (1937)|Беларусі ордэнаноснай]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Беларусі ордэнаноснай]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] fa38rwwjxfa69mfy459s3darzaluw6q 0 3578 283476 271176 2026-04-28T13:33:48Z Gleb Leo 2440 283476 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Сын і маці | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1921 год }} * [[Безназоўнае (1925)/Сын і маці|Сын і маці]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/5/Сын і маці|Сын і маці]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] iq0elu6eolpwe8r6py9ry40m6wvwqcq 102 5565 283579 268479 2026-04-29T06:21:41Z Gleb Leo 2440 283579 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Гартны | Імёны =Цішка | Першая літара прозвішча =Г | Варыянты імёнаў =Зьміцер Хведаравіч Жылуновіч | Апісанне = | Іншае = {{Ахоўваецца аўтарскім правам/аўтар}}<ref>Творы, апублікаваныя гэтым аўтарам пасьля 7 лістапада 1917 году на тэрыторыі РСФСР, абараняюцца аўтарскім правам да 1 студзеня 2026 году.</ref> | ДН =22 кастрычніка (4 лістапада) 1887 | Месца нараджэння =Капыль, Слуцкі павет, Мінская губерня, Расійская імперыя | ДС =11 красавіка 1937 | Месца смерці =Магілёў, БССР | Выява =Цішка Гартны.jpg | Вікіпедыя =:be:Зміцер Жылуновіч | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Зьміцер Жылуновіч | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Zmicier Žylunovič | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя =Цішка Гартны | Google = }} == Творы == {{All works‎}} * [[Цішка Гартны (1923)]] * [[Збор твораў (Гартны, 1929—1932)]] * {{Скан|Наступ на горны (1932)|Наступ на горны (1932).pdf}} === Зборнікі вершаў=== * [[Як гляджу я на сіняе неба]] // {{fine|[[Наша Ніва (газета)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (газета)/1910/39|№39]]}} * [[Песьні (Гартны)|Pieśni]] // {{Fine|[[Маладая Беларусь (альманах)|Маладая Беларусь]]. — 1912. — [[Маладая Беларусь (альманах)/2|Сшытак 2]]}} * [[Урачыстасьць (Гартны)|Урачыстасьць]]. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} === Вершы === * [[Сьцяна фэдэралістаў]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 18 сакавіка 1921. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1921/60|№60 (170)]]}} * [[Пераплёт (Гартны)|Пераплёт]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1925. — [[Полымя (часопіс)/1925/5|№5]]}} * [[Эпіграмы (Гартны)|Эпіграмы]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 15 мая 1932. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1932/8|№8]]}} * [[Бяздольны]] * [[Віхура (Гартны)]] * [[Восень (Гартны)]] * [[Зьмітраку Бядулю]] * [[Касьба (Гартны)]] * [[Многа сіл маладых…]] * [[Янку Купалу (Гартны)]] === Апавяданні === * На ўсходзе сонца // Наша Ніва, 1909, №23 * [[Думкі (Гартны)]] * [[Скошаны луг]] * [[Адвячоркам (Гартны)]] * [[Спрэчка стыхіяў]] * [[Завяўшая краса]] * [[Таварыш аб сваім жыцці]] * [[У майстэрні]] * [[Я бачыў. Вершы ў прозе]] * [[Трэскі на хвалях (Гартны, зборнік)|Трэскі на хвалях]]. {{Fine|Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * {{Скан|[[Выбраныя апавяданьні (Гартны, 1926)|Выбраныя апавяданьні]]|Выбраныя апавяданьні (Гартны, 1926).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1926}} * [[Прысады (Гартны, зборнік)|Прысады]]. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}} * [[Гаспадар (Гартны, апавяданне)]] * {{Скан|[[Гоман зарніц (1932)|Гоман зарніц]]|Гоман зарніц (1932).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, ЛіМ, 1932}} * [[Сьмерць маладзенькага камунара]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 18 сакавіка 1921. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1921/60|№60 (170)]]}} * [[Шчырая душа]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1925. — [[Полымя (часопіс)/1925/5|№5]]}} * [[Праводзіны (Гартны)]] * [[Дыягназ]] * [[Пахучы зяб]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Ліпень 1930. — [[Полымя (часопіс)/1930/7|№7]]}} * [[Калгаснік Трыхон Жаролца]] === Аповесьці === * {{Скан|[[На новым месцы (1930)|На новым месцы]]|На новым месцы (1930).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} === Раманы === *[[Сокі цаліны]] * Перагуды // Полымя, 1935 === Нарысы === * [[У сялянскіх гушчах (Гартны)|У сялянскіх гушчах]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1925. — [[Полымя (часопіс)/1925/4|№4]]}} * [[Пад бізуном цывілізатараў]] // {{Fine|[[Чырвоная Беларусь (часопіс)|Чырвоная Беларусь]]. — 10 чэрвеня 1930. — [[Чырвоная Беларусь (часопіс)/1930/11|№11]]}} === Публіцыстыка === * Мужыкі і мешчане (З нашаго жыцьця) // Наша Ніва, 1909, №1 * М. Капыль Слуцк. пав. Мінск. губ. // Наша Ніва, 1909, №2-3, 5, 9,11,16,19,22,23,26,31-32 *[[Думкі беларуса (Гартны)]] (1909) * [[Колькі слоў аб «беларускім» дэпутаці|Колькі слоў аб „беларускім“ дэпутаці]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 26 Ліпня 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/30|№30]]}} *[[Работнікі-беларусы ў Петраградзе]] (1917) *[[Канферэнцыя нацыянальна-сацыялістычных партый]] (1917) *[[Допіс у газету «Вольная Беларусь» (Жылуновіч)]] (1918) *[[Маніфест Часовага Рабоча-Сялянскага Савецкага Урада Беларусі]] '''1922''' *[[1 студзеня — рэвалюцыйна-гістарычнае сьвята Савецкай Беларусі]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Сьнежань 1922. — [[Полымя (часопіс)/1922/1|№1]]}} '''1923''' *[[Два бакі беларускага руху]] (1923) *[[Пара пісаць гісторыю рэволюцыі]] (1923) *[[Абеглы саманарыс майго жыцця]] (1923) * Да гісторыі Савецкае Беларусі **[[Уступамі да Акцябра]] (1923) **[[Ад кастрычніка 1917 г. да лютага 1918 г.]] (1924) **[[Організацыя сіл]] (1924) **[[Гістарычны момант]] (1924) '''1924''' *[[Перадсьмертны ліст Я. Пуліхава]] (1924) *[[Люты—Кастрычнік у беларускім нацыянальным руху]] (1924) '''1925''' *[[Зьезд беларускіх нацыянальных організацый]] (1925) *[[Рабочы рух у Беларусі ў 1905 г. і яго разьвіццё з 1890 г.]] (1925) *[[Будаваньне БССР і роля ў гэтым т. Ў.М. Ігнатоўскага]] (1925) '''1926''' *[[Беларуская інтэлігенцыя ў гістарычным аспэкце]] (1926) '''1927''' * [[Усё далей ад панства няволі]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 12 сакавіка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/59|№59 (1951)]]}} * [[Ня трэба адставаць]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 20 сакавіка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/64|№64 (1956)]]}} * [[Праз перавалы]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 15 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/108|№108 (2000)]]}} * [[Скуткі тэатральн. сэзону 1926—7 г. БДТ1]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 20 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/112|№112 (2004)]]}} * [[Беларуская журналістыка (Гартны)|Беларуская журналістыка]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 20 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/112|№112 (2004)]]}} * [[Наш баявы абавязак]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 17 ліпеня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/160|№160 (2052)]]}} * [[Па чатырох краінах]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 21, 23—25, 30 кастрычніка, 2, 11, 13—15, 18, 22, 25, 29 лістапада 1927, 2, 6, 9, 11, 14, 16, 18, 21, 24, 28, сьнежня, ? 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/240|№240 (2132)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/242|№242 (2134)]]—[[Савецкая Беларусь (1920)/1927/243|243 (2135)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/248|248 (2140)]] [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/250|250 (2142)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/255|255 (2147)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/257|257 (2149)]]—[[Савецкая Беларусь (1920)/1927/258|258 (2150)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/261|261 (2153)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/264|264 (2156)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/267|267 (2159)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/270|270 (2162)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/273|273 (2165)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/276|276 (2168)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/279|279 (2171)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/281|281 (2173)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/283|283 (2175)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/285|285 (2177)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/287|287 (2179)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/289|289 (2181)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/292|292 (2184)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/294|294 (2186)]], ?}} * [[Пытаньні даволі сур’ёзныя]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 30 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/248|№248 (2140)]]}} * [[Ад калёніі да незалежнай дзяржавы]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 7 лістапада 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/253|№253 (2145)]]}} '''1928''' *[[Са Случчыны]] (1928) *[[Безнадзейныя надзеі]] (1928) *[[Беларускія сэкцыі РКП і стварэньне Беларускай Савецкай Рэспублікі]] (1928) * [[Праездам праз Украіну]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 25—26 кастрычніка 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/247|№247 (2435)]]—[[Савецкая Беларусь (1920)/1928/248|248 (2136)]]}} * [[Заўвагі к часу]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 16 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/263|№263 (2451)]]}} * [[Беларуская самабытнасць i бязухiльны iнтэрнацыяналiзм, цi старая пагудка на новы лад]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 20 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/266|№266 (2454)]]}} '''1929''' *[[Дваццаць гадоў назад]] // Полымя, 1929, №5 '''1932''' * [[Перадрэволюцыйная «Правда» (Гартны)|Перадрэволюцыйная „Правда“]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 15 мая 1932. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1932/8|№8]]}} * [[Горача вітаю пастанову ЦК Усе КП(б) (Гартны)|Горача вітаю пастанову ЦК Усе КП(б)]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 25 мая 1932. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1932/9|№9]]}} === Крытыка === * {{Скан|Лев Толстой у памяці мужыкоў беларусоў|Талстой.pdf}} // Наша Ніва, 1910, №52 *{{Скан|[[Беларуская літэратура]]|Zhylunovich Belaruskaja literatura.pdf}} (1918) *[[Тэатр на Беларусі]] (1921) *{{Скан|[[Беларускае пісьменства]]|Беларускае пісьменства.pdf}} (1924) * [[Пара сказаць «Бывайце здаровы, Лявоніха і Цымбалы»|Пара сказаць „Бывайце здаровы, Лявоніха і Цымбалы“]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 13 чэрвеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/132|№132 (1727)]]}} *{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Этапы разьвіцьця беларускае літаратуры|Этапы разьвіцьця беларускае літаратуры]]|Ba59271.pdf}} *{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Янка Купала — пясьняр вызваленьня|Янка Купала — пясьняр вызваленьня]]|Ba59271.pdf}} *{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Рэволюцыйным шляхам]]|Ba59271.pdf}} *{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/У надзеях над прасторамі]]|Ba59271.pdf}} *{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Купчастыя руні]]|Ba59271.pdf}} *{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Літаратурныя падзеі ў 1926 г.]]|Ba59271.pdf}} *{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Ці сапраўды «Узвышша» ёсьць узвышша]]|Ba59271.pdf}} (1927) *{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Шкоднае ў беларускай літаратуры]]|Ba59271.pdf}} (1927) *{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Цьвёрдымі крокамі]]|Ba59271.pdf}} (1927) *[[Скуткі тэатральн. сэзону 1926—7 у БДТ1]] (1927) === Успаміны === * [[Аўтабіяграфія (Гартны)|Aŭtobiografia]] // {{Fine|[[Маладая Беларусь (альманах)|Маладая Беларусь]]. — 1912. — [[Маладая Беларусь (альманах)/2|Сшытак 2]]}} * [[Абеглы саманарыс майго жыцця|Абеглы саманарыс майго жыцьця]] // {{Fine|[[Цішка Гартны (1923)|Цішка Гартны]]. Менск: Выданьне Інстытуту Беларускае Культуры, 1923}} * [[Месяц у царскай арміі]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэвалюцыі]]. — Люты—сакавік 1933. — [[Полымя (часопіс)/1933/2|№2]]}} ==== Інтэрвію ==== * [[З Менску — у Парыж]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 19 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/238|№238 (2130)]]}} === Лісты === * [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/109/Ліст у рэдакцыю|Ліст у рэдакцыю]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 17 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/109|№109 (2001)]]}} == Пра аўтара== * [[Жаданне (Чарнышэвіч)]] // «Наша Ніва», 1911, №50 * [[Цішка Гартны (Луцкевіч)]] * [[Кароткі_нарыс_нацыянальна-культурнага_адраджэньня_Беларусі#Цішка_Гартны_(Д_Жылуновіч).|Цішка Гартны (Ігнатоўскі)]] *[[К 15-гадоваму юбілею літаратурнай працы Цішкі Гартнага (1908—1923)]] * [[Цішка Гартны (1923)/Пролетарская поэзія і лірыка Цішкі Гартнага|Пролетарская поэзія і лірыка Цішкі Гартнага]] *{{Скан|Вечар твораў Цішкі Гартнага (Бабарэка)|Літаратура 1923.pdf}} (1923) *[[Цішку Гартнаму (Колас)]] * [[Цішка Гартны (1923)/Пасьвячэньні/З. Жылуновічу|З. Жылуновічу (Колас)]] *[[Цішку Гартнаму (Купала)]] * [[Цішка Гартны (1923)/Пасьвячэньні/Поэту-Гарбару|Поэту-Гарбару (Бядуля)]] * [[Цішка Гартны (1923)/Пасьвячэньні/Помніш?!|Помніш?! (Чарот)]] * [[Ці хто думаў…]] * [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/IV/В/Цішка Гартны|Цішка Гартны (Дварчанін)]] * [[Цішку Гартнаму (Маракоў)]] * [[Лірыка і проза Ц. Гартнага]] (1928) * [[Цішка Гартны (Байкоў)]] * [[Пад знакам рэволюцыйнай грамадзкасьці і загартаванасьці]] * ''[[Аўтар:Антон Баліцкі|Баліцкі, А]]''. [[Матывы літаратурнай творчасьці Гартнага (Баліцкі)|Матывы літаратурнай творчасьці Гартнага]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 15 сьнежня 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/288|№288 (2476)]]}} *[[Пра Цішку Гартнага (Дыла)]] == Заўвагі == {{Крыніцы}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Празаікі]] [[Катэгорыя:Крытыкі]] [[Катэгорыя:Нацыянал-камуністы]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Полымя»]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] p58rfj7s8x4p7nxj132ox10rlk1z5so 283581 283579 2026-04-29T06:23:56Z Gleb Leo 2440 283581 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Гартны | Імёны =Цішка | Першая літара прозвішча =Г | Варыянты імёнаў =Зьміцер Хведаравіч Жылуновіч | Апісанне = | Іншае = {{Ахоўваецца аўтарскім правам/аўтар}}<ref>Творы, апублікаваныя гэтым аўтарам пасьля 7 лістапада 1917 году на тэрыторыі РСФСР, абараняюцца аўтарскім правам да 1 студзеня 2026 году.</ref> | ДН =22 кастрычніка (4 лістапада) 1887 | Месца нараджэння =Капыль, Слуцкі павет, Мінская губерня, Расійская імперыя | ДС =11 красавіка 1937 | Месца смерці =Магілёў, БССР | Выява =Цішка Гартны.jpg | Вікіпедыя =:be:Зміцер Жылуновіч | Вікіпедыя2 =:be-x-old:Зьміцер Жылуновіч | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Zmicier Žylunovič | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя =Цішка Гартны | Google = }} == Творы == {{All works‎}} * [[Цішка Гартны (1923)]] * [[Збор твораў (Гартны, 1929—1932)]] * {{Скан|Наступ на горны (1932)|Наступ на горны (1932).pdf}} === Зборнікі вершаў=== * [[Як гляджу я на сіняе неба]] // {{fine|[[Наша Ніва (газета)|Наша Ніва]]. — 1910. — [[Наша Ніва (газета)/1910/39|№39]]}} * [[Песьні (Гартны)|Pieśni]] // {{Fine|[[Маладая Беларусь (альманах)|Маладая Беларусь]]. — 1912. — [[Маладая Беларусь (альманах)/2|Сшытак 2]]}} * [[Урачыстасьць (Гартны)|Урачыстасьць]]. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} === Вершы === * [[Сьцяна фэдэралістаў]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 18 сакавіка 1921. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1921/60|№60 (170)]]}} * [[Пераплёт (Гартны)|Пераплёт]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1925. — [[Полымя (часопіс)/1925/5|№5]]}} * [[Эпіграмы (Гартны)|Эпіграмы]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 15 мая 1932. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1932/8|№8]]}} * [[Бяздольны]] * [[Віхура (Гартны)]] * [[Восень (Гартны)]] * [[Зьмітраку Бядулю]] * [[Касьба (Гартны)]] * [[Многа сіл маладых…]] * [[Янку Купалу (Гартны)]] === Апавяданні === * На ўсходзе сонца // Наша Ніва, 1909, №23 * [[Думкі (Гартны)]] * [[Скошаны луг]] * [[Адвячоркам (Гартны)]] * [[Спрэчка стыхіяў]] * [[Завяўшая краса]] * [[Таварыш аб сваім жыцці]] * [[У майстэрні]] * [[Я бачыў. Вершы ў прозе]] * [[Трэскі на хвалях (Гартны, зборнік)|Трэскі на хвалях]]. {{Fine|Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1924}} * {{Скан|[[Выбраныя апавяданьні (Гартны, 1926)|Выбраныя апавяданьні]]|Выбраныя апавяданьні (Гартны, 1926).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1926}} * [[Прысады (Гартны, зборнік)|Прысады]]. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}} * [[Гаспадар (Гартны, апавяданне)]] * {{Скан|[[Гоман зарніц (1932)|Гоман зарніц]]|Гоман зарніц (1932).pdf}}. {{Fine|Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, ЛіМ, 1932}} * [[Сьмерць маладзенькага камунара]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 18 сакавіка 1921. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1921/60|№60 (170)]]}} * [[Шчырая душа]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1925. — [[Полымя (часопіс)/1925/5|№5]]}} * [[Праводзіны (Гартны)]] * [[Дыягназ]] * [[Пахучы зяб]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Ліпень 1930. — [[Полымя (часопіс)/1930/7|№7]]}} * [[Калгаснік Трыхон Жаролца]] === Аповесьці === * {{Скан|[[На новым месцы (1930)|На новым месцы]]|На новым месцы (1930).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} === Раманы === *[[Сокі цаліны]] * Перагуды // Полымя, 1935 === Нарысы === * [[У сялянскіх гушчах (Гартны)|У сялянскіх гушчах]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1925. — [[Полымя (часопіс)/1925/4|№4]]}} * [[Пад бізуном цывілізатараў]] // {{Fine|[[Чырвоная Беларусь (часопіс)|Чырвоная Беларусь]]. — 10 чэрвеня 1930. — [[Чырвоная Беларусь (часопіс)/1930/11|№11]]}} === Публіцыстыка === * Мужыкі і мешчане (З нашаго жыцьця) // Наша Ніва, 1909, №1 * М. Капыль Слуцк. пав. Мінск. губ. // Наша Ніва, 1909, №2-3, 5, 9,11,16,19,22,23,26,31-32 *[[Думкі беларуса (Гартны)]] (1909) * [[Колькі слоў аб «беларускім» дэпутаці|Колькі слоў аб „беларускім“ дэпутаці]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 26 Ліпня 1913. — [[Наша Ніва (1906)/1913/30|№30]]}} *[[Работнікі-беларусы ў Петраградзе]] (1917) *[[Канферэнцыя нацыянальна-сацыялістычных партый]] (1917) *[[Допіс у газету «Вольная Беларусь» (Жылуновіч)]] (1918) *[[Маніфест Часовага Рабоча-Сялянскага Савецкага Урада Беларусі]] '''1922''' *[[1 студзеня — рэвалюцыйна-гістарычнае сьвята Савецкай Беларусі]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Сьнежань 1922. — [[Полымя (часопіс)/1922/1|№1]]}} '''1923''' *[[Два бакі беларускага руху]] (1923) *[[Пара пісаць гісторыю рэволюцыі]] (1923) *[[Абеглы саманарыс майго жыцця]] (1923) * Да гісторыі Савецкае Беларусі **[[Уступамі да Акцябра]] (1923) **[[Ад кастрычніка 1917 г. да лютага 1918 г.]] (1924) **[[Організацыя сіл]] (1924) **[[Гістарычны момант]] (1924) '''1924''' *[[Перадсьмертны ліст Я. Пуліхава]] (1924) *[[Люты—Кастрычнік у беларускім нацыянальным руху]] (1924) '''1925''' *[[Зьезд беларускіх нацыянальных організацый]] (1925) *[[Рабочы рух у Беларусі ў 1905 г. і яго разьвіццё з 1890 г.]] (1925) *[[Будаваньне БССР і роля ў гэтым т. Ў.М. Ігнатоўскага]] (1925) '''1926''' *[[Беларуская інтэлігенцыя ў гістарычным аспэкце]] (1926) '''1927''' * [[Усё далей ад панства няволі]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 12 сакавіка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/59|№59 (1951)]]}} * [[Ня трэба адставаць]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 20 сакавіка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/64|№64 (1956)]]}} * [[Праз перавалы]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 15 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/108|№108 (2000)]]}} * [[Скуткі тэатральн. сэзону 1926—7 г. БДТ1]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 20 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/112|№112 (2004)]]}} * [[Беларуская журналістыка (Гартны)|Беларуская журналістыка]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 20 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/112|№112 (2004)]]}} * [[Наш баявы абавязак]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 17 ліпеня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/160|№160 (2052)]]}} * [[Па чатырох краінах]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 21, 23—25, 30 кастрычніка, 2, 11, 13—15, 18, 22, 25, 29 лістапада 1927, 2, 6, 9, 11, 14, 16, 18, 21, 24, 28, сьнежня, ? 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/240|№240 (2132)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/242|№242 (2134)]]—[[Савецкая Беларусь (1920)/1927/243|243 (2135)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/248|248 (2140)]] [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/250|250 (2142)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/255|255 (2147)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/257|257 (2149)]]—[[Савецкая Беларусь (1920)/1927/258|258 (2150)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/261|261 (2153)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/264|264 (2156)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/267|267 (2159)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/270|270 (2162)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/273|273 (2165)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/276|276 (2168)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/279|279 (2171)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/281|281 (2173)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/283|283 (2175)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/285|285 (2177)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/287|287 (2179)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/289|289 (2181)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/292|292 (2184)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/294|294 (2186)]], ?}} * [[Пытаньні даволі сур’ёзныя]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 30 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/248|№248 (2140)]]}} * [[Ад калёніі да незалежнай дзяржавы]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 7 лістапада 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/253|№253 (2145)]]}} '''1928''' *[[Са Случчыны]] (1928) *[[Безнадзейныя надзеі]] (1928) *[[Беларускія сэкцыі РКП і стварэньне Беларускай Савецкай Рэспублікі]] (1928) * [[Праездам праз Украіну]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 25—26 кастрычніка 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/247|№247 (2435)]]—[[Савецкая Беларусь (1920)/1928/248|248 (2136)]]}} * [[Заўвагі к часу]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 16 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/263|№263 (2451)]]}} * [[Беларуская самабытнасць i бязухiльны iнтэрнацыяналiзм, цi старая пагудка на новы лад]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 20 лістапада 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/266|№266 (2454)]]}} '''1929''' *[[Дваццаць гадоў назад]] // Полымя, 1929, №5 '''1932''' * [[Перадрэволюцыйная «Правда» (Гартны)|Перадрэволюцыйная „Правда“]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 15 мая 1932. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1932/8|№8]]}} * [[Горача вітаю пастанову ЦК Усе КП(б) (Гартны)|Горача вітаю пастанову ЦК Усе КП(б)]] // {{Fine|[[Літаратура і мастацтва (газета)|Літаратура і мастацтва]]. — 25 мая 1932. — [[Літаратура і мастацтва (газета)/1932/9|№9]]}} === Крытыка === * {{Скан|Лев Толстой у памяці мужыкоў беларусоў|Талстой.pdf}} // Наша Ніва, 1910, №52 *{{Скан|[[Беларуская літэратура]]|Zhylunovich Belaruskaja literatura.pdf}} (1918) *[[Тэатр на Беларусі]] (1921) * [[Аб крытыцы «Босыя на вогнішчы» і яшчэ аб саміх «Босыя на вогнішчы» М. Чарота|Аб крытыцы „Босыя на вогнішчы“ і яшчэ аб саміх „Босыя на вогнішчы“ М. Чарота]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Сьнежань 1922. — [[Полымя (часопіс)/1922/1|№1]]}} *{{Скан|[[Беларускае пісьменства]]|Беларускае пісьменства.pdf}} (1924) * [[Пара сказаць «Бывайце здаровы, Лявоніха і Цымбалы»|Пара сказаць „Бывайце здаровы, Лявоніха і Цымбалы“]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 13 чэрвеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/132|№132 (1727)]]}} *{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Этапы разьвіцьця беларускае літаратуры|Этапы разьвіцьця беларускае літаратуры]]|Ba59271.pdf}} *{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Янка Купала — пясьняр вызваленьня|Янка Купала — пясьняр вызваленьня]]|Ba59271.pdf}} *{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Рэволюцыйным шляхам]]|Ba59271.pdf}} *{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/У надзеях над прасторамі]]|Ba59271.pdf}} *{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Купчастыя руні]]|Ba59271.pdf}} *{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Літаратурныя падзеі ў 1926 г.]]|Ba59271.pdf}} *{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Ці сапраўды «Узвышша» ёсьць узвышша]]|Ba59271.pdf}} (1927) *{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Шкоднае ў беларускай літаратуры]]|Ba59271.pdf}} (1927) *{{Скан|[[Узгоркі і нізіны (1928)/Цьвёрдымі крокамі]]|Ba59271.pdf}} (1927) *[[Скуткі тэатральн. сэзону 1926—7 у БДТ1]] (1927) === Успаміны === * [[Аўтабіяграфія (Гартны)|Aŭtobiografia]] // {{Fine|[[Маладая Беларусь (альманах)|Маладая Беларусь]]. — 1912. — [[Маладая Беларусь (альманах)/2|Сшытак 2]]}} * [[Абеглы саманарыс майго жыцця|Абеглы саманарыс майго жыцьця]] // {{Fine|[[Цішка Гартны (1923)|Цішка Гартны]]. Менск: Выданьне Інстытуту Беларускае Культуры, 1923}} * [[Месяц у царскай арміі]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя рэвалюцыі]]. — Люты—сакавік 1933. — [[Полымя (часопіс)/1933/2|№2]]}} ==== Інтэрвію ==== * [[З Менску — у Парыж]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 19 кастрычніка 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/238|№238 (2130)]]}} === Лісты === * [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/109/Ліст у рэдакцыю|Ліст у рэдакцыю]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 17 мая 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/109|№109 (2001)]]}} == Пра аўтара== * [[Жаданне (Чарнышэвіч)]] // «Наша Ніва», 1911, №50 * [[Цішка Гартны (Луцкевіч)]] * [[Кароткі_нарыс_нацыянальна-культурнага_адраджэньня_Беларусі#Цішка_Гартны_(Д_Жылуновіч).|Цішка Гартны (Ігнатоўскі)]] *[[К 15-гадоваму юбілею літаратурнай працы Цішкі Гартнага (1908—1923)]] * [[Цішка Гартны (1923)/Пролетарская поэзія і лірыка Цішкі Гартнага|Пролетарская поэзія і лірыка Цішкі Гартнага]] *{{Скан|Вечар твораў Цішкі Гартнага (Бабарэка)|Літаратура 1923.pdf}} (1923) *[[Цішку Гартнаму (Колас)]] * [[Цішка Гартны (1923)/Пасьвячэньні/З. Жылуновічу|З. Жылуновічу (Колас)]] *[[Цішку Гартнаму (Купала)]] * [[Цішка Гартны (1923)/Пасьвячэньні/Поэту-Гарбару|Поэту-Гарбару (Бядуля)]] * [[Цішка Гартны (1923)/Пасьвячэньні/Помніш?!|Помніш?! (Чарот)]] * [[Ці хто думаў…]] * [[Хрэстаматыя новай беларускай літэратуры (1927)/IV/В/Цішка Гартны|Цішка Гартны (Дварчанін)]] * [[Цішку Гартнаму (Маракоў)]] * [[Лірыка і проза Ц. Гартнага]] (1928) * [[Цішка Гартны (Байкоў)]] * [[Пад знакам рэволюцыйнай грамадзкасьці і загартаванасьці]] * ''[[Аўтар:Антон Баліцкі|Баліцкі, А]]''. [[Матывы літаратурнай творчасьці Гартнага (Баліцкі)|Матывы літаратурнай творчасьці Гартнага]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 15 сьнежня 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/288|№288 (2476)]]}} *[[Пра Цішку Гартнага (Дыла)]] == Заўвагі == {{Крыніцы}} {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія палітыкі]] [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Празаікі]] [[Катэгорыя:Крытыкі]] [[Катэгорыя:Нацыянал-камуністы]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Полымя»]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] a2sykd5hujiorqeq6dedhk1u2yar3am 0 5605 283564 147718 2026-04-29T05:47:29Z Gleb Leo 2440 283564 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Летапісцы | аўтар = Змітрок Бядуля | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = | наступны = | год = 1914 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Наша Ніва (1906)/Летапісцы|Летапісцы]] // {{Fine|[[Наша Ніва (1906)|Наша Ніва]]. — 25 Верэсьня—2 Кастрычніка 1914. — [[Наша Ніва (1906)/1914/38|№38]]—[[Наша Ніва (1906)/1914/39|39]]}} * [[На зачарованых гонях (1923)/Летапісцы|Летапісцы]] // {{Fine|[[На зачарованых гонях (1923)|На зачарованых гонях]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства „Савецкая Беларусь“, 1923}} * [[На зачарованых гонях (1927)/Летапісцы|Летапісцы]] // {{Fine|[[На зачарованых гонях (1927)|На зачарованых гонях]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}} * [[На зачарованых гонях (1929)/Летапісцы|Летапісцы]] // {{Fine|[[На зачарованых гонях (1929)|На зачарованых гонях]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} * [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Летапісцы|Летапісцы]] // {{Fine|[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]. Мінск: Дзяржаўнае Выдавецтва БССР, 1947}} [[Катэгорыя:На зачарованых гонях]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] pebhkyowrhxiedl7iyqfoo5i4kihgct 3 8663 283550 253481 2026-04-28T18:30:07Z MediaWiki message delivery 813 /* You may be an eligible candidate for the U4C election */ новы падраздзел 283550 wikitext text/x-wiki == Translating the interface in your language, we need your help == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Hello Taravyvan Adijene, thanks for working on this wiki in your language. [http://laxstrom.name/blag/2015/02/19/prioritizing-mediawikis-translation-strings/ We updated the list of priority translations] and I write you to let you know. The language used by this wiki (or by you in your preferences) needs [[translatewiki:Translating:Group_statistics|about 100 translations or less]] in the priority list. You're almost done! [[Image:Translatewiki.net logo.svg|frame|link=translatewiki:|{{int:translateinterface}}]] Please [[translatewiki:Special:MainPage|register on translatewiki.net]] if you didn't yet and then '''[[translatewiki:Special:Translate/core-0-mostused|help complete priority translations]]''' (make sure to select your language in the language selector). With a couple hours' work or less, you can make sure that nearly all visitors see the wiki interface fully translated. [[User:Nemo_bis|Nemo]] 17:06, 26 красавіка 2015 (MSK) </div> <!-- Message sent by User:Nemo bis@metawiki using the list at http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Meta:Sandbox&oldid=12031713 --> == Your temporary access is going to expire soon == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Hello, you were granted temporary permissions on this wiki which are going to expire in a few days. This is just to let you know that if you want to continue with such temporary access here here, you need to request an extension on [[m:Steward requests/Permissions|stewards' permission request page]] on Meta-Wiki. Usually you only have to make a local announcement on your local village pump or request for adminship page, and if there are no objections after no less than three days, your request will be fulfilled. Additionally, if you think the community is big enough to elect a permanent administrator, you can place a local request for a permanent adminship, so stewards can grant you the permanent access if consensus in favor of that exists. Please ask me or any other steward if you have any questions. Thank you! --<small>Delivered by [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) on behalf of</small> [[m:User:MarcoAurelio|MarcoAurelio]]@meta. 18:30, 8 снежня 2015 (MSK)</div> <!-- Message sent by User:MarcoAurelio@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:MarcoAurelio/SRP-MM&oldid=15029541 --> :Hi Taravyvan Adijene, I have replied [https://meta.wikimedia.org/wiki/Steward_requests/Permissions#Taravyvan Adijene.40be.wikisource at meta]. All the best, [[Удзельнік:Taketa|Taketa]] ([[Размовы з удзельнікам:Taketa|размовы]]) 21:51, 9 снежня 2015 (MSK) == Пытанні == Вітаю, я так разумею, што гэта ты змяняў медыявікі-файлы. У выніку, па-першае, як мінімум, [[Індэкс:Paltava.pdf|тут не працуе]], а па-другое, ты парушыў дамоўленасць пра тое, што асноўнай тэхнічнай мовай праекту будзе афіцыйная норма беларускага правапісу. Я не маю нічога супраць тарашкевіцы, але дрэнна выглядае, калі ты без папярэдніх дамоў змяняеш тэхнічныя файлы ў гэтым сэнсе, у выніку чаго ў праекце ўзнікае рознагалосіца на розных старонках.---<font face="Segoe Script">[[Удзельнік:Хомелка|Хамелка]]/ [[Размовы з удзельнікам:Хомелка|разм.]]</font> 15:41, 28 снежня 2015 (MSK) : Гм, другое пытаньне прасьцей — перакладу. А вось зь першым трэба давядзецца пакорпацца… --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 13:21, 30 снежня 2015 (MSK) :: {{Зроблена}}. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 19:58, 4 студзеня 2016 (MSK) == Што не так? == Я раблю? [[Індэкс:Odezwa Białoruskiej Komisji Wojskowej.png]]---<font face="Segoe Script">[[Удзельнік:Хомелка|Хамелка]]/ [[Размовы з удзельнікам:Хомелка|разм.]]</font> 17:31, 29 лютага 2016 (MSK) : А хв. Падобна на тое, што ня хоча стварацца індэкс старонак. Ці ёсьць пасьпяховыя прыклады індэксаў з пашырэньнем png? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 11:39, 2 сакавіка 2016 (MSK) == It seems… == …you have marked quite a few pages for deletion, but since you still have sysop access (until 2016-12-16), you can delete them yourself. Is there some issue? [[Удзельнік:Savh|Savh]] ([[Размовы з удзельнікам:Savh|размовы]]) 21:47, 31 мая 2016 (MSK) : I don’t think there are any problems. These articles were marked for deletion before my adminship, so they are just waiting for their time to come. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 09:10, 1 чэрвеня 2016 (MSK) == Пытаньне паводе праўцы == Вітаю, дзякую што дапамагаеце вычытываць набраныя мною старонкі. Калі ласка дапамажыце разабрацца ў Вашай праўцы https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0%3AKupala.paulinka.pdf%2F48&type=revision&diff=24285&oldid=24283: 1. Я намагаюся набіраць тэкст як мага дакладней адпаведны сканам, на сканах я амаль упэўнены выкарыстоўваецца просты дэфіс, але чаму Вы паставілі працяжнік? 2. Наколькі я зрузумеў старонкі дапасоўваюцца адна да адной паводле наступных правілаў: калі няма пустых радкоў у пачатку - гэта працяг абзацу, калі ёсьць - гэта новы абзац. І ў дадзеным выпадку тут як раз новая старонка, але чаму Вы прыбралі пустыя радкі ў пачатку? Удзячны за адказ --[[Удзельнік:Tbicr|Tbicr]] ([[Размовы з удзельнікам:Tbicr|размовы]]) 22:03, 30 лістапада 2016 (+03) : Вітаю. :# Працяжнік тут патрабуюць правілы беларускай мовы, таму варта арыентавацца найперш на іх, а не на тэхнічныя абмежаваньні друкарні, у наборы якой проста магло ня быць патрэбнага сымбалю. :# Паміж абзацамі пустыя радкі сапраўды менавіта так і працуюць. Наконт новай старонкі — трэба паглядзець на ўжо скампанаваныя кнігі. Калі гэта сапраўды так, і ўверсе вы дадалі пусты радок менавіта з гэтай мэтай — тады, вядома, вяртайце як мае быць. : Справа ў тым, што я карыстаюся [[:w:be-tarask:Вікіпэдыя:Вікіфікатар|вікіфікатарам]], а ён гэтыя пустыя радкі зьверху-зьнізу абразае. Акрамя таго, ён робіць яшчэ шмат карыснага, таму раю і Вам перад захаваньнем старонкі націскаць ягоную кнопку. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 10:37, 1 снежня 2016 (+03) :: Проста выданьню больш за 100 гадоў, пагатоў я не ўпэўнены што тады існавала такое пяняцьце як "правілы беларускае мовы", напрыклад гэта тычыцца ўжываемых там словаў і абмылак, але згадзіціся, што зьмяняць словы пад сучасныя правілы будзе вялікаю стратаю ў дадзеным выпадку, так чаму для пунктаваньня павінна быць па іншаму? Дзякую за вікіфікатар, паспрабую ў ім разабрацца. --[[Удзельнік:Tbicr|Tbicr]] ([[Размовы з удзельнікам:Tbicr|размовы]]) 22:41, 1 снежня 2016 (+03) ::: З абмылкамі — так, вядома, у ВікіКрыніцах прынята пакідаць іх як ёсьць, хіба што можна абгарнуць шаблёнам {{Ш|Абмылка}}. З пунктуацыяй справа крыху іншая: паўтаруся, праблема не ў памылковай прастаноўцы злучку замест працяжніка, а ў тым, што на клявіятуры (тагачаснай ці сучаснай) няма простага спосабу набору менавіта сымбалю «—» (працяжніка), таму яго часта замяняюць злучком, але гэта не азначае, што аўтар памыліўся ці хацеў паставіць менавіта злучок там, дзе яго быць не павінна. ::: У [[:w:be-tarask:|беларускай Вікіпэдыі]] мы замяняем у такіх выпадках «аўтарскія» знакі прыпынку на слушныя, у ВікіКрыніцах такой дамоўленасьці, падаецца, не было, і Вы, вядома, можаце рабіць паводле арыгіналу, але тады ўжо варта прытрымлівацца аднае сыстэмы ў межах прынамсі канкрэтнага твору. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 10:18, 2 снежня 2016 (+03) ::: P. S. Прывяду адзін сьвежы прыклад. У вершы «[https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%9F%D0%B0%D0%B4_%D0%BA%D1%80%D1%8B%D0%B6%D0%B0%D0%BC_(%D0%9A%D1%83%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D0%B0)&diff=prev&oldid=24300 Пад крыжам]» я выправіў ня толькі працяжнікі са шматкроп’ямі, але і лацінскую літару «I» на кірылічную «І», бо наборца (крыніца, адкуль узяты гэты тэкст) хутчэй за ўсё паленаваўся ўсталяваць беларускую раскладку клявіятуры. Па-вашаму атрымліваецца, што такія замены таксама рабіць ня варта, бо хай будзе як у арыгінале. Аднак тут, як і ў выпадку з шматкроп’ем, дарэчы, хутчэй праблема ня ў правілах артаграфіі ці пунктуацыі, а звычайная тыпаграфіка. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 12:43, 2 снежня 2016 (+03) :::: Нарэшце я зразумеў што Вы маеце на ўвазе наконт працяжніку, я згодны з Вамі, просто даволі цяжка пераадолець тое, што некаторыя сымбалі могуць проста адрозьнівацца ад таго якімі яны былі ў першакрыніцы. Усё ж было добра калі б такія рэчы былі пазначаны дзе-небудзь у агульных правілах, таму што адразу пісаць дакладна прасьцей. Дзякую, што дапамаглі разабрацца. --[[Удзельнік:Tbicr|Tbicr]] ([[Размовы з удзельнікам:Tbicr|размовы]]) 21:30, 5 снежня 2016 (+03) :::: PS. Магчыма вы можаце падказаць ці можна аўтаматычка падключыць вікіфікатар, ці толькі як user script? --[[Удзельнік:Tbicr|Tbicr]] ([[Размовы з удзельнікам:Tbicr|размовы]]) 21:46, 5 снежня 2016 (+03) ::::: Вікіфікатар уключаецца ў наладах — сэкцыя «[https://be.wikisource.org/wiki/%D0%90%D0%B4%D0%BC%D1%8B%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%B5:Preferences#mw-prefsection-gadgets Гаджэты]». --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 02:41, 6 снежня 2016 (+03) == Your temporary access has expired == <div style="padding: 8px; border: 1px solid #ccc; background: #fafaff;">Hello, the temporary access you requested on this wiki has expired. Just to let you know that If you want it back, feel free to make a local announcement and open a new request on [[m:Steward requests/Permissions|stewards' permission request page]] on Meta-Wiki later. Moreover, if you think the community is big enough to elect a permanent administrator, you can place a local request here for a permanent adminship, so stewards can grant you the permanent access. Please ask me or any other steward if you have any questions. Thank you! --[[Удзельнік:Stryn|Stryn]] ([[Размовы з удзельнікам:Stryn|размовы]]) 02:09, 18 снежня 2016 (+03)</div> == How we will see unregistered users == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hi! You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki. When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed. Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help. If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]]. We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January. Thank you. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> 21:10, 4 студзеня 2022 (+03) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(1)&oldid=22532492 --> == [[Шаблон:ГЭ водступ пачатак]] == Добры вечар, Спадару! Жадаў бы Вас папрасіць як адміністратара ды больш дасьведчанага карыстальніка паправіць дадзены шаблён, каб ім можна было карыстацца гэтак жа, як робяць на іншых моўных вэрсіях, бо зараз ён функцыйна абмежаваны адносна іх (вось, напрыклад мая [[Старонка:Vacłaŭ Łastoŭski. Padručny rasijska-kryŭski (bełaruski) słoŭnik (1924).pdf/846|спроба]] скарыстацца ім паводле [[:uk:Сторінка:Леся Українка – Одно слово.djvu/2|ўкраінскага прыкладу]]). Або падкажэце, калі ласка, як зрабіць дадзены «цуд» па-іншаму. --[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 22:16, 13 студзеня 2022 (+03) : Вітаю. Арыентуйцеся не на іншыя моўныя вэрсіі, а на беларускую. :) [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=51298 Выправіў], але ня ведаю, ці патрэбны там увогуле шаблён, бо ў арыгінале, падаецца, водступу няма. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 09:25, 17 студзеня 2022 (+03) ::На жаль, наш моўны разьдзел разьвіты ня моцна адносна іншых, таму прыходзіцца глядзець, што там робяць астатнія ды як. Там сапраўды непатрэбны водступ усяго абзацу, трэба, каб першы радок «вісеў», а наступныя ўжо пачыналіся з водступу. Зважайце ўважлівей на аналягічны выпадак на [[:uk:Сторінка:Леся Українка – Одно слово.djvu/2|ўкраінскай вэрсіі]]. Там выкарыстаны шаблён аналягічны нашаму (прынамсі, яны зьвязаныя). На іншых моўных разьдзелах гэты шаблён таксама так умее, а ў нас не, у чым уласна і праблема. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 16:57, 17 студзеня 2022 (+03) ::: Наш шаблён называецца „ГЭ…“ і, як бачна з выкарыстаньня, адпачатку быў прызначаны для кнігі [[Географія Эўропы]]. Можна яго вынесьці ў асобны элемэнт Вікізьвестак, а на аснове ўкраінскага аналягу стварыць свой, напрыклад {{Ш|Вісячы водступ}}. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 09:29, 16 лютага 2022 (+03) ::::Гэта было б добрым разьвязаньнем нашае праблемы. Таксама варта б разьвязаць бяду тэкстаў, якія падзяляюць адну старонку. Праблема гэтая датычыцца празаічных твораў, вось, напрыклад, [[Страявы Вайсковы Статут/III]] (у канцы радок „адарваны“ ад свайго абзацу). У іншых з гэтым бедаў няма ([[:uk:Сторінка:Лозинський М. Галичина в рр. 1918-1920 (1922).djvu/25|прыклад]]), але замест нашага „## III ##“, у іх „<section begin="III"><section end="III">“ (напісана з памылкай, бо без у папярэднім паказе не высьвечваецца). З паэзіяй гэта ня шкодзіць, але з прозай выглядае праблемна, ад чаго ёю я пакуль ня вельмі займаўся. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 17:51, 18 лютага 2022 (+03) == Дзіўная рэч == Вітаю! Я тут заўважыў, што зь 10 сакавіка на старонках з тэкстам зь індэксаў зьлева зьявіўся вялікі й непрыгожы надпіс "Выгляд тэксту" (для прыкладу [[Кароткі нарыс псыхолёгіі/Уступ|вось]]). На іншых моўных вэрсіях падобнага няма, можа, Вы ведаеце ў чым праблема? --[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 21:23, 12 сакавіка 2022 (+03) == Выбары адміністратара == Вітаю! Будучы актыўным удзельнікам Вікікрыніцаў, я пастанавіў высунуць сваю [[Вікікрыніцы:Адміністратары#Кандыдатуры|кандыдатуру]] на адміністратара Вікікрыніцаў. Буду ўдзячны за Ваш удзел у галасаваньні. — [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Gleb Leo|гутаркі]]) 23:44, 28 траўня 2022 (+03) :Добры дзень. Здаецца, што ўсе ахвочыя ўжо прагаласавалі. Таму жадаў бы ўдакладніць, колькі мусяць цягнуцца выбары або іх ужо можна сканчаць у такім выпадку? — [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Гутаркі ўдзельніка:Gleb Leo|гутаркі]]) 15:08, 8 чэрвеня 2022 (+03) :: Вітаю. Ну ўвогуле варта падаць запыт на адміністратара ў Мэта-вікі (зараз ня памятаю дакладна, дзе гэта знаходзіцца), а яны там ужо будуць арыентавацца па выніках. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 18:07, 9 чэрвеня 2022 (+03) == [[:Катэгорыя:Артыкулы да выдалення]] == Hi, could you please review the deletion requests in the above category? '''[[User:Rschen7754|Rs]][[User talk:Rschen7754|chen]][[Special:Contributions/Rschen7754|7754]]''' 21:37, 28 чэрвеня 2022 (+03) == [[Шаблон:Службовы загаловак]] == Добры вечар! Перакладаючы правілы, заўважыў, што гэты шаблён фактычна не працуе, як тэарэтычна павінны. Як я зразумеў, праблема ў тым, што ў нашых старонках з прыстаўкай «MediaWiki:» не прапісана наступнае: <poem> /* Real header templates */ .processheadertemplate, .portalheadertemplate, .authortemplate, .headertemplate { width: 100%; margin-bottom: 5px; } /* Process_header template */ .processheadertemplate { border: 1px solid #966; background-color: #DCA; }</poem> Але я рэдагаваць гэтага кшталту старонкі, на жаль і на дзіва для сябе, не магу. Якая пасада дазваляе іх рэдагаваць ды ці маеце Вы дазвол на рэдагаваньне такіх старонак? [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 22:16, 15 жніўня 2022 (+03) :Тое ж самае датычыцца шаблёну [[Шаблон:Правіла]], створанага на ўзор іншых разьдзелаў. Відаць, не стае таксама прапісаньня, што такое "messagebox". [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 23:20, 15 жніўня 2022 (+03) :: Гэтую прастору назваў маюць права рэдагаваць адміністратары інтэрфэйсу. Запыт на атрыманьне сьцяга такога адміністратара падаецца асобна альбо спэцыяльна пазначаецца пры запыце на сьцяг адміністратара. :: Я такога права ня маю. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 08:51, 16 жніўня 2022 (+03) :::Сумна выходзіць, што правіць няма каму. Да таго ж я тут спрабаваў стварыць навігацыйную [[:Шаблон:Навігацыя ў аўтарскім праве|таблічку]] па аўтарскім праве {{Ш|Навігацыя ў аўтарскім праве}} спачатку на ўзор ангельскага разьдзелу, потым на ўзор нашай клясычнай Вікіпэдыі, але ў выніку атрымалася нейкае абы-што з купай бескарысных модуляў ([[Модуль:Arguments]], [[Модуль:Color contrast]], [[Модуль:Color contrast/colors]], [[Модуль:Спасылкі шаблёну]]) і дапаможных шаблёнаў ({{ш|Спасылкі шаблёну}} і {{ш|Навігацыйная табліца}}). Ці Вы разьбіраецеся ў гэтым, каб стварыць прыстойны выгляд? :::Да таго ж нам вельмі патрэбны «дынамічны» шаблён аўтарскага права, як ва [[:uk:Шаблон:PD-auto|ўкраінскім]] ды [[:ru:Шаблон:АП|расейскім]] разьдзеле. Пад «дынамічнасьцю» я маю на ўвазе, каб адзін шаблён мог паказваць, што аўтар у грамадзкім набытку або не. Бо для нас гэта асабліва важна: міжваенныя віленскія выданні абараняюцца летувіскім правам, праз што яны ахоўваюцца 70 гадоў у адрозненне ад нашых 50. У нас ёсць аўтары, якія друкаваліся ў Вільні, але чый тэрмін у 50 гадоў прайшоў ([[Аўтар:Базыль Камароўскі|Камароўскі]], [[Аўтар:Іван Ермачэнка|Ермачэнка]], [[Аўтар:Францішак Кушаль|Кушаль]]) і чые творы з сучаснай Беларусі або Канады ўжо вольныя. Таму, на маю думку, варта стварыць такі дынамічны шаблён хаця б на аснове {{ш|PD-old-70}} (асабліва было б цудоўна, каб карцінка ў ім зьмянялася як у расейскім разьдзеле), каб было бачна, што творы, апублікаваныя ў суседніх краінах яшчэ абараняюцца. Таксама падобны шаблён нам патрэбны і асобна для Расеі, бо, паводле ейнага заканадаўства, адлік тэрміну аховы правоў ідзе ад даты рэабілітацыі. Такім парадкам, пецярбурскія творы [[Аўтар:Цішка Гартны|Жылуновіча]] яшчэ абараняюцца. :::На жаль, маіх сьціплых ведаў у дадзенай сфэры, каб гэта рэалізаваць не стае. Ці можаце дапамагчы з гэтым таксама? [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 18:14, 16 жніўня 2022 (+03) == [[Вікікрыніцы:Дапамога]] == Добры вечар! Заўважыў, што вы «абнавілі» зьвесткі, аднак варыянт з пастаноўкай злучка працуе і нават лепш за шаблён-пару (шаблён-пара часам «зьядае» словы, якія ў ім, то бок, іх проста няма на старонцы твора. На жаль, прыклад прывесьці не магу, бо ўсюды, дзе такое было я замяняў шаблён злучком). [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 23:13, 14 кастрычніка 2022 (+03) : Не сутыкаўся з такой праблемай. Простай прастаноўкай злучка немагчыма дабіцца таго эфэкту, які дае шаблён: пры навядзеньні на перанесеную частку паказвае падказку з поўным словам. Калі сустрэнецеся яшчэ з памылкай працы шаблёну пераносу, то хачу на гэта паглядзець. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 23:20, 14 кастрычніка 2022 (+03) : Я зразумеў, пра што вы казалі. Паправіў, каб шаблёны {{Ш|Перанос-пачатак}} і {{Ш|Перанос-канец}} працавалі на скампіляваных старонках. Паспрабуйце, як цяпер. Але варта сачыць, каб яны выкарыстоўваліся менавіта парамі, у канцы адной старонкі і пачатку наступнай. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 18:07, 22 кастрычніка 2022 (+03) == [[:Шаблон:Эпіграф]] == Вітаю! Ці магчыма зрабіць, каб эпіграф аўтаматычна ссоўваўся направа, але, каб тэкст выроўніваўся зьлевага боку? Тэхнічна гэта, мабыць, можна было б таксама рэалізаваць, указваючы ў шаблёне водступ для эпіграфу ня зьлева, а справа. І каб гэта быў ужо ня водступ а зона для тэксту эпіграфа. Тое, што мы маем зараз, на жаль, выглядае так сабе з прозай і так сабе з паэзіяй (асабліва зь ёю, бо ссоўвае яе налева, або знаходзіцца недзе на краі старонкі). Вось, для прыкладу [[:Старонка:Дудка беларуская (1907).pdf/7|проза]] ды [[:Старонка:Čyžyk Biełaruski (1912).pdf/14|паэзія]], дзе дадзены шаблён пакуль паказвае сябе ня зь лепшага боку. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 23:33, 23 кастрычніка 2022 (+03) == [[:Шаблон:Водступ]] == Добры вечар! Заўважыў, што ў дадзеным шаблёне чамусьці водступ ніяк не зьмяняецца, якую б лічбу я ня ставіў ([[Старонка:Bazylišk (1918).pdf/22|прыклад]]). Ці вы разумееце ў чым праблема? [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 23:01, 31 кастрычніка 2022 (+03) :З часу стварэньня шаблён кардынальна памянялі. Каб не было такіх праблемаў, раю ствараць да яго дакумэнтацыі (сам не заўсёды пасьпяваю). Цяпер павінен працаваць як мае быць. [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 11:40, 2 лістапада 2022 (+03) ::Вялікі дзякуй за хуткасьць! Таксама нагавдаю, што некалі ўжо Вам скардзіўся наконт [[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene#Шаблон:Службовы загаловак|шаблёна Службовы загаловак]], бо цяпер Вы маеце адпаведную пасаду, каб гэта выправіць. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 18:12, 2 лістапада 2022 (+03) ::: Не знайшоў, куды дадаваць. Ці ўжо абыдземся бязь іх. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 11:04, 5 лістапада 2022 (+03) == Водступы == Вітаю! Праглядаючы [[:Індэкс:Беларускі правапіс (1925).pdf]] заўважыў, што мы маем праблему з водступамі для цэлых абзацаў (не для першага радку). Рэч у тым, што, калі такі абзац зьмешчаны на дзьвюх старонках, яго другая частка (з другой старонкі) «адрываецца», ствараючы асобны абзац. На дадзены момант падобныя водступы мы робім праз двукроп’і. Ці магчыма гэта неяк выправіць? (У згаданым індэксе старонкі, пазначаныя праблемнымі, якраз маюць гэтую хібу. Пакуль я проста ссунуў абзацы на першыя старонкі). [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 23:03, 16 лістапада 2022 (+03) == Афармленьне == Добры дзень. Заўважыў, што Вы ў [[Завіруха (Багдановіч)|Завірусе]] прыбралі пазнаку, што гэта верш, спаслаўшыся на стыль. Ад гэтага ў мяне ўзнікла пытаньне: а што пісаць у «сэкцыі», калі ня кшталт твора? Да таго ж, як мне здаецца, падобная пазнака, чым зьяўляецца тэкст, залішняй ня будзе. Таксама жадаў бы спытаць наконт індэксаў: там ёсьць поле «школа», але што яно значыць, кніжную сэрыю? [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 11:50, 18 лістапада 2022 (+03) : Дабрыдзень. Паглядзеўшы аналягічны парамэтар у ангельскім шаблёне: „сэкцыя = назва часткі твору, выкарыстоўваецца звычайна на падстаронках, звычайна тэкст без дадатковага фарматаваньня“ — пабачыў, што ў нас гэты парамэтар выкарыстоўваецца не паводле прызначэньня. У цяперашняй рэалізацыі гэта толькі пазнака таго, што верш ёсьць вершам для тых, хто сам не здагадаўся. Цяпер я спрабую абнавіць шаблён „Загаловак“ і наблізіць парамэтар „сэкцыя“ да ангельскага прыкладу, дзе ў ім будзе, напрыклад, уводзіцца назва разьдзелу. : Прыклад 1: [[:en:Les Misérables/Volume 1/Book Sixth]]. Назва = „Les Misérables“, сэкцыя = „Volume I, Book Sixth“. : Прыклад 2: пераходзім на ўзровень ніжэй. [[:en:Les Misérables/Volume 1/Book Sixth/Chapter 1]]. Назва па-ранейшаму „Les Misérables“, сэкцыя = „Volume I, Book Sixth, Chapter 1“. : Прыклад 3: як бы гэта выглядала ў нашым разьдзеле. [[Адвержаныя (у скароце)/Частка першая. Мірыель]]. Назва = „Адвержаныя“, сэкцыя = „Частка першая. Мірыель“. : Застаецца вырашыць, як быць з тымі старонкамі, дзе парамэтар „сэкцыя“ ўжо цяпер запоўнены няправільна. Магчыма, проста адключу яго тады ў абноўленым шаблёне, а ўвяду новы парамэтар „частка“ ці „разьдзел“. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 12:43, 18 лістапада 2022 (+03) : Поле „школа“ ў індэксах браў ізноў-такі з ангельскага прыкладу. Выкарыстаньня ў іх пакуль не знайшоў, не адкажу значэньня. Трэба чытаць іхнія стандарты афармленьня бібліяграфічнай інфармацыі. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 12:58, 18 лістапада 2022 (+03) : Спытаю тады заадно парады што да шаблёну {{Ш|Загаловак}}. У ангельскай вэрсіі ў прынцыпе адсутнічаюць такія парамэтры, як нашыя „арыгінал“ і „крыніца“. Калі патрэбу другога я яшчэ магу зразумець (маем мноства старонак зь вершамі, узятымі з інтэрнэту, напрыклад), то навошта маем парамэтар „арыгінал“? Пытаньне ў тым, ці варта захоўваць гэтыя парамэтры пры абнаўленьні шаблёну? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 14:07, 18 лістапада 2022 (+03) ::Па-мойму, гэтая зьмена «сэкцыі» ня вельмі важная, бо ўсе гэтыя разьдзелы прапісваюцца ў левым верхнім куце і так. Але, калі ўжо пачалі, варта і скончыць. Пагаджуся з Вамі, што лепш увесьці гэта як дадатковы парамэтар («разьдзел» добра адпавядае назначэньню). На маю думку, лепш пакінуць «сэкцыю» як ёсьць або пераназваць (напр. «жанр»), бо насамрэч гэта спрашчае працу (на старонках з рэдакцыямі твораў не відаць самога твора; можа быць нешта больш канкрэтнае, напрыклад, «санэт», «абразок»). ::«Арыгінал» я ўжываю, каб указаць арыгінальную назву і зрабіць спасылку на яго, каб карыстальнік мог адразу паглядзець, параўнаць. Прыклады: [[Шляхам жыцьця (1913)/VII/Груган|Груган]], [[Вянок (1914)/Старая Спадчына/С Крымскаго|С Крымскаго]]. Да таго ж у нас нідзе ня ўказваецца мова арыгіналу, толькі ў катэгорыі (якую з тэлефона не відаць), таму гэта можа таксама ў пэўнай ступені спрасьціць пошук арыгінальнага твора. ::Дарэчы, ёсьць пэўная праблема, калі творы калектыўныя: прыходзіцца рабіць нейкае абы-што, а калі пераклад — то толькі ў анатацыі ўжо ўказваць. Прыклады: [[Мужыцкая праўда]], [[Паніч і дзяўчына]], [[Ваўчаняты (Александровіч, Вольны, Дудар)]]. ::Да тэмы індэксаў жадаў бы таксама ўдакладніць, у які парамэтар упісваць кніжную сэрыю? Бо такія выданьні ёсьць, а як гэта ўказваць — ня ведаю. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 20:38, 18 лістапада 2022 (+03) ::Выбачаюся, не заўважыў, што назва ставіцца ў прыведзеных прыкладах агульная, а не канкрэтнае главы, што ўказваецца ніжэй. Ня ведаю, наколькі гэта будзе лепш. Ніякіх плюсаў (акрамя, мабыць, пэўнае ўніфікаванасьці) або мінусаў ня бачу. Адзінае, што будзе нязвыкла напачатку. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 21:53, 18 лістапада 2022 (+03) ::Заўважыў таксама, што ангельцы так робяць зь любымі часткамі кніг (незалежна, ці гэта глава раману або асобны верш). На маю думку, ня варта ў зборніках вершаў (апавяданьняў і г. д.) усюды ўпісваць уверх зборнік, бо ў адрозьненьне ад главы раману, гэта асобны твор, які проста зьмешчаны ў кнізе. У такім выпадку, мне здаецца, гэта будзе нават шкодна, бо ўвага ідзе адразу на выданьне (бо першы радок), а не на твор зь яго, да таго ж гэта залішні радок толькі (усё ж чытач і так ведае зь якой кнігі ўзяў гэты твор, і гэта пазначаецца ў куце леваруч). [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 22:30, 18 лістапада 2022 (+03) == Праблема зьместу == Вітаю! Я стварыў старонку кнігі «[[Сборникъ памятниковъ народнаго творчества въ Сѣверо-Западномъ краѣ (1866)|Сборника памятниковъ народнаго творчества въ Сѣверо-Западномъ краѣ]]», але існуе праблема ў адлюстраваньні зьместу кнігі. Ён сапраўды вялікі, трыста песень, але на дадзены момант паказвае толькі 219. Некалі раней спатыкаўся з такой праблемай са «[[Шляхам жыцьця (1913)|Шляхам жыцьця]]», але я там разбіў зьмест на падстаронкі разьдзелаў, чаго тут ня зробіш (разьдзелаў жа няма). Ці рэальна павялічыць «аб’ём шаблёну»? Да таго ж, мяркую, гэтая праблема будзе актуальная таксама для зборнікаў дакумантаў часоў ВКЛ. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 21:20, 25 снежня 2022 (+03) :Добры вечар. У хуткім часе тэрмін маіх правоў адміністратара скончыцца. Прашу Вас паўдзельнічаць у [[Вікікрыніцы:Супольнасць#Працяг адміністратарскіх правоў|галасаваньні]], наконт іхняга працягу. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 18:33, 30 снежня 2022 (+03) : На жаль, ня ведаю прычыны. Прагаласаваць не пасьпеў таксама. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 11:49, 17 студзеня 2023 (+03) == Старонкі індэксаў == Добры вечар! Зь нядаўняга часу чырвоныя старонкі індэксаў пачало складаць у катэгорыю [[:Катэгорыя:Невычытаная]], замест [[:Катэгорыя:Не правераная]]. Варта б вярнуць, каб складалася ў [[:Катэгорыя:Не правераная]], бо ўсё ж, яна мае гэткае ж прызначэньне і злучаная з аналягічнымі катэгорыямі іншых моўных разьдзелаў. Ці маглі б Вы гэта зьдзесьніць? [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 19:59, 23 студзеня 2023 (+03) == Pages transcluding nonexistent sections == Вітаю! Дадаючы старонкі вычытанага [[Індэкс:Беларускі правапіс (1927).pdf|падручніка Лёсіка]], заўважыў, што некаторыя старонкі ([[Беларускі правапіс (1927)/Часьць першая/22/21|Вожык]], [[Беларускі правапіс (1927)/Часьць другая/38/4|Нашы гасьцінцы]] і інш.) групуюцца ў катэгорыю «Pages transcluding nonexistent sections». Ці можаце падказаць, што ня так? [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 10:49, 16 лютага 2023 (+03) == Навігацыйная табліца == Вітаю! Пастанавіў перакласьці нам некаторыя правілы і заўважыў, што {{Ш|Навігацыйная табліца}} ў нас працуе ня так, як у іншых разьдзелах. Ці Вы можаце выправіць дадзеную праблему, каб шаблён працаваў як у іншых? [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 22:47, 15 мая 2023 (+03) :Вы таксама некалі [[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene#Афармленьне|зьбіраліся]] палепшыць шаблён {{Ш|Загаловак}}, каб дадаць туды парамэтар часткі. Перакладаючы дапаможнік, я заўважыў неадпаведнасьць нашага афармленьня яму. Ці будзеце Вы дапрацоўваць шаблён? [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 09:38, 16 мая 2023 (+03) ::Выбачаюся, што апошнім часам Вас шмат турбую. Шаблон {{Ш|Статус старонкі}}, скапіяваны мною з украінскага раздзелу таксама не працуе, як у ім заўляена (усюды нейкая белая палоска ўпачатку і прабелы зьверху ў табліцы з тлумачэннем на [[Даведка:Пачаткоўцам пра верагоднасць]]). Гэтая праблема ёсьць і ва ўкраінскім разьдзеле. На жаль, сам выправіць пералічаныя праблемы я ня ведаю як, таму спадзяюся на Вашую дапамогу. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 22:21, 16 мая 2023 (+03) ::: {{Ш|Навігацыйная табліца}} працуе так, як ёсьць, навошта яе чапаць. На астатняе часу пакуль ня маю. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 10:18, 26 мая 2023 (+03) ::::Як відаць з шаблёнаў {{Ш|Навігацыя ў аўтарскім праве}} і {{Ш|Пачаткоўцам}}, гэтая праца даволі ўмоўная: табліцы няма, гэта проста крывы сьпіс. З астатнім тады буду чакаць, калі зможаце дапамагчы. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 16:44, 26 мая 2023 (+03) == [[:Індэкс:Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (1926).pdf]] == Добры дзень! Вялікая просьба выдаліць гэтую старонку, бо я не магу зрабіць старонку індэксу адпаведнае кнігі. Адрэдагаваць старонку не магу, мне адразу піша пра памылку. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 18:44, 7 ліпеня 2023 (+03) == Need your input on a policy impacting gadgets and UserJS == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Dear interface administrator, This is Samuel from the Security team and I hope my message finds you well. There is an [[m:Talk:Third-party resources policy|ongoing discussion]] on a proposed policy governing the use of external resources in gadgets and UserJS. The proposed [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|Third-party resources policy]] aims at making the UserJS and Gadgets landscape a bit safer by encouraging best practices around external resources. After an initial non-public conversation with a small number of interface admins and staff, we've launched a much larger, public consultation to get a wider pool of feedback for improving the policy proposal. Based on the ideas received so far, the proposed policy now includes some of the risks related to user scripts and gadgets loading third-party resources, best practices for gadgets and UserJS developers, and exemptions requirements such as code transparency and inspectability. As an interface administrator, your feedback and suggestions are warmly welcome until July 17, 2023 on the [[m:Talk:Third-party resources policy|policy talk page]]. Have a great day!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Samuel (WMF)|Samuel (WMF)]], on behalf of the Foundation's Security team</bdi> 02:02, 8 ліпеня 2023 (+03) <!-- Message sent by User:Samuel (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/IAdmins_MassMessage_list_1&oldid=25272788 --> == [[Шаблон:PD-old-70|PD-old-70]] == Вітаю! Заўважыў, што старонкі, на якіх {{Ш|PD-old-70}}, сталі атрымліваць катэгорыю «Pages with image sizes containing extra px». Я спачатку падумаў, што праблема ў шаблоне-аснове {{Ш|Ліцэнзія}}, але з {{Ш|PD-Беларусь}} такой праблемы не назіраецца. Ці можаце дапамагчы развязаць гэтую тэхнічную праблему? [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 00:56, 6 верасня 2024 (+03) :@[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]]: [[Шаблон:Абразок папярэджаньня]] падчас выкарыстання ў [[Шаблон:Ліцэнзія]] разгортваўся як x20pxпкс. Спадзяюся, што гэта выпраўлена ў https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Шаблон:Абразок_папярэджаньня&curid=16163&diff=228010&oldid=47233 --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 07:39, 6 верасня 2024 (+03) == Request == Can you please take a look at [[:Катэгорыя:Артыкулы да хуткага выдалення]]? Thanks, [[Удзельнік:TenWhile6|TenWhile6]] ([[Размовы з удзельнікам:TenWhile6|размовы]]) 12:51, 24 кастрычніка 2024 (+03) :The category seems to be really really backlogged. Do you need help by global sysops? [[Удзельнік:TenWhile6|TenWhile6]] ([[Размовы з удзельнікам:TenWhile6|размовы]]) 20:13, 28 кастрычніка 2024 (+03) :: No need, but it would be easier if the reasons for deletion were provided by the contributors. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 09:32, 29 кастрычніка 2024 (+03) :::@[[Удзельнік:TenWhile6|TenWhile6]], @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: There are also many leftover dangling pages from the old already deleted indexes, such as https://be.wikisource.org/wiki/Старонка:Мікалай_Шкялёнак.pdf/12 and more. Can such orphaned pages be somehow all identified and purged? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 12:44, 21 лютага 2025 (+03) ::::Знайшоў толькі такое: [[:Катэгорыя:Старонкі з няслушнымі спасылкамі на файлы]]. Гэта ўсё таксама выдаляць? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 15:11, 21 лютага 2025 (+03) :::::Выдаляць трэба вельмі асьцярожна. Бо незразумела, чаму некаторыя спасылкі патрапілі ў гэты сьпіс, як, напрыклад, [[Індэкс:Zbor_t2_1929.pdf]]. Лепей таксама спытаць @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]]. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 15:35, 21 лютага 2025 (+03) ::::::Чамусьці, каб старонкі перасталі лічыцца ў гэтай катэгорыі, трэба націскаць «правіць» і далей «апублікаваць змены», нават калі гэтых зменаў няма. Частка старонак з катэгорыі некалі мела праблемы з файламі, але зараз іх няма. Мне здаецца, індэксы выдаленых файлаў Коласа можна пакуль пакінуць, бо ў некаторых вычытаныя, прынамсі, вокладкі ды бібліяграфічныя звесткі, што ў будучыні спатрэбіцца, а так можа згубіцца. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 11:14, 22 лютага 2025 (+03) == Мабыць ня варта мяняць аўтэнтычную артаграфію „прышлі“ і „патпісаць“? == Я пра зьмены [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Rodnyja_zjavy_1914.pdf/58&curid=25713&diff=250278&oldid=214804 вось тут]. Такая артаграфія сыстэматычна ўжываецца і ў іншых творах тых часоў. Для сучаснай артаграфіі ёсць сканы пазьнейшых перавыданьняў. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 12:32, 21 лютага 2025 (+03) : Чаму б не? Гэта так ці інакш памылкі, для якіх маем адпаведны шаблён {{Ш|Абмылка}}. Я ж не памяняў тэкст безумоўна; на прасторы старонак ён дагэтуль будзе паказвацца ў арыгінальнай артаграфіі. : Пошукам па Вікікрыніцах знайшоў толькі адну згадку слова „патпісаць“, акурат толькі на гэтай старонцы. З „прышлі“, „сышлі“ і пад. гэта ўвогуле распаўсюджаная памылка і цяпер. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 12:39, 21 лютага 2025 (+03) ::Іншыя прыклады "патпісаць": https://be.wikisource.org/wiki/Старонка:Шляхам_жыцьця_(1913).pdf/255 і https://be.wikisource.org/wiki/Старонка:У_зімовы_вечар_(1910).pdf/6 ::У той час яшчэ не было падручніка граматыкі Тарашкевіча, таму будзе няправільна казаць, што гэта "памылкі". Людзі збольшага перадавалі сваё вымаўленьне на пісьме, і гэта для нас у тым ліку каштоўная крыніца інфармацыі. Ізноў жа, існуюць і пазьнейшыя перавыданьні тых жа самых твораў з выпраўленьнямі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 12:57, 21 лютага 2025 (+03) :::Пры гэтым пошук выдае нашмат больш вынікаў на запыт „падпісаць“, сярод якіх багата тэкстаў у тым ліку і датарашкевіцкага пэрыяду, таму я лічу, што два-тры вынікі з прыстаўкай „пат“ — памылка. Інакш атрымаецца, што ўсе выпадкі выкарыстаньня шаблёну {{Ш|Абмылка}} можна лічыць некарэктнымі, бо гэта нібыта не памылкі. [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 13:10, 21 лютага 2025 (+03) == "Вычытаны" статус старонак пасьля рэдагаваньняў тэхнічнага пляну == Пытаньне наконт [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AБѣлорусскіе_народные_разсказы_(1908).pdf%2F48&diff=253466&oldid=139709 гэтай] зьмены. Вы памянялі статус старонкі на "вычытаная" пасьля тэхнічнай праўкі стылю шаблёнаў. Ці рабілі вы таксама сапраўдную вычытку тэксту? Я маю на ўвазе прагляд усёй старонкі ад пачатку да канца і параўнаньне яе тэксту з тэкстам на сканаванай старонцы справа. Пытаюся, бо там яшчэ пасьля вас засталіся [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AБѣлорусскіе_народные_разсказы_(1908).pdf%2F48&diff=253478&oldid=253466 прынамсі 4 памылкі], а гэта зашмат. Было б добра мець паразуменьне наконт статусу старонак. Мяне засмучае, калі некаторыя людзі старанна ствараюць старонкі вельмі высокай якасьці без аніводнай памылкі, але чамусьці пазначаюць іх першапачатковы статус "чырвоным". У той жа час мяне таксама засмучае, калі няякасную старонку робяць "жоўтай" або "зялёнай" бяз добрай на тое прычыны. Асабіста маё разуменьне статусу старонкі: * Чырвоная - гэта OCR з мінімальным рэдагаваньнем таго, што адразу кідаецца ў вока. Можа мець шматлікія памылкі. * Жоўтая - вычытаная ад пачатку да канца прынамсі адзін раз адным чалавекам. У большасьці выпадкаў там няма аніводнай памылкі, але на некаторых старонках адна-дзьве памылкі ўсё ж такі могуць застацца незаўважанымі. * Зялёная - вычытаная ад пачатку да канца прынамсі два разы двума рознымі людзьмі. У пераважнай большасьці выпадкаў там няма аніводнай памылкі, але дзесьці можа выпадкова застацца якаясь памылка. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 06:56, 1 красавіка 2025 (+03) :Я дадаў тэму ў Суполцы: [[Вікікрыніцы:Супольнасць#Статус_старонак_("Не_правераная"_/_"Вычытаная"_/_"Правераная")]] --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 07:25, 1 красавіка 2025 (+03) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 21:30, 28 красавіка 2026 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471712 --> blzbdg4zqrqtgla866uvz94dyf3ybcl 0 10221 283434 271167 2026-04-28T13:08:04Z Gleb Leo 2440 283434 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Крым | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 16 верасьня 1923 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Безназоўнае (1925)/Крым|Крым]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Крым|Крым]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Крым|Крым]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} * [[Беларусі ордэнаноснай (1937)/Крым|Крым]] // {{Fine|[[Беларусі ордэнаноснай (1937)|Беларусі ордэнаноснай]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Беларусі ордэнаноснай]] [[Катэгорыя:Крым у паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] b96nncz9woaa12xxovc92eu4hogndb3 102 11394 283577 271199 2026-04-29T06:19:26Z Gleb Leo 2440 283577 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча =Ігнатоўскі | Імёны =Усевалад | Першая літара прозвішча =І | Варыянты імёнаў = | Апісанне =беларускі грамадскі і палітычны дзеяч, гісторык | Іншае = | ДН =19 красавіка 1881 | Месца нараджэння = в. Такары, Брэсцкі павет, цяпер Камянецкі раён | ДС = 4 лютага 1931 | Месца смерці = Менск | Выява =Usiewaład Ihnatouski.jpg | Вікіпедыя =be:Усевалад Макаравіч Ігнатоўскі | Вікіпедыя2 =be-x-old:Усевалад Ігнатоўскі | Вікіцытатнік = | Вікісховішча =Category:Usievalad Ihnatoŭski | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Усевалад Ігнатоўскі | Google = }} == Творы == {{All works‎}} * [[Кароткі нарыс гісторыі Беларусі]] (1919) * [[Кароткі гістарычны нарыс Горадзеншчыны]] (1920) * Наркомат Асьветы Беларусі і Беларуская культура // Вести народного комиссариата просвещения ССРБ. 1921, № 1 * [[Сучасныя матывы беларускай лірыкі (Ігнатоўскі)]] // Вести народного комиссариата просвещения ССРБ. 1921, № 2 * [[Кароткі нарыс нацыянальна-культурнага адраджэньня Беларусі]] (1921) * Беларускае культурна-нацыянальнае пытаньне ў БССР // Вести народного комиссариата просвещения ССРБ. 1922, № 2, 3-4 * Год працы ў беларускай школе // Вести народного комиссариата просвещения ССРБ. 1922, № 5-6 * З недалёкага мінулага школы // Вести народного комиссариата просвещения ССРБ. 1922, № 11-12 * [[Мотывы лірыкі беларускага песьняра М. Чарота]] (1922) * [[Босыя на вогнішчы (1925, Клімавічы)/«Босыя на вогнішчы»|Босыя на вогнішчы. Крытычны нарыс]] * [[Сучасная вялікая рэвалюцыя й нацыянальнае пытаньне]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Сьнежань 1922. — [[Полымя (часопіс)/1922/1|№1]]}} * [[З гісторыі асьветы на Беларусі ў пачатку 19 сталецьця]] (1923) * [[Комуністычная партыя Беларусі і беларускае пытаньне]] (1924) * [[Вялікі Кастрычнік на Беларусі (X.1917 - 2/VII.1920)]] (1924) * [[Гісторыя Беларусі ў XIX і пачатку XX сталецьця (1928)|Гісторыя Беларусі ў XIX і пачатку XX сталецьця]] (1925) * [[Увагі аб вынікнавеньні беларускага руху]] (1926) * [[Вынікненьні і зьмены організацыйных цэнтраў паўстаньня 1863 г. на Беларусі]] (1927) * [[Каля магілы барацьбіта]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 8—9, 12 ліпеня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/152|№152 (2044)]]—[[Савецкая Беларусь (1920)/1927/153|153 (2045)]], [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/155|155 (2047)]]}} * [[Ужо сем год…]] // {{Fine|[[Чырвоная змена (газета)|Чырвоная Зьмена]]. — 10 ліпеня 1927. — [[Чырвоная змена (газета)/1927/76|№76 (458)]]}} * [[Працоўная жанчына пад кіраўніцтвам кампартыі прыдзе да лепшай будучыні]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 1 сьнежня 1928. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1928/276|№276 (2464)]]}} * {{Скан|[[1863 год на Беларусі (1930)|1863 год на Беларусі]]|1863 год на Беларусі.pdf}}. {{Fine|Менск: Беларуская Акадэмія Навук, 1930}} == Публіцыстыка == * [[Марына (1926)/Прадмова|Прадмова]] // {{Fine|''[[Аўтар:Міхась Чарот|Міхась Чарот]]''. [[Марына (1926)|Марына]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1926}} * [[Рэволюцыйным шляхам (1928)/Прадмова|Прадмова]] // {{Fine|''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. [[Рэволюцыйным шляхам (1928)|Рэволюцыйным шляхам]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} == Дакуманты == * [[Дакладная запіска сябра КПБ У. Ігнатоўскага]] * [[Для аднаўленьня выбарчых правоў]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 11 ліпеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/155|№155 (1750)]]}} == Пра аўтара == * [[Будаваньне БССР і роля ў гэтым т. Ў.М. Ігнатоўскага]] (1922) * [[Беларускі народ (Гартны)]] * [[Наш летапісец]] (1924) * [[Ўсеваладу Макаравічу Ігнатоўскаму (Александровіч)]] (1924) * [[У. Ігнатоўскаму (Гурло)]] (1925) * [[Два (Вольны)|Два]] * [[Праф. У. Ігнатоўскі. Гісторыя Беларусі ў XIX і ў пачатку XX сталецьця]] * [[Агляд навукова-літаратурнай дзейнасьці Ў.М. Ігнатоўскага]] {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Беларускія гісторыкі]] [[Катэгорыя:Публіцысты]] [[Катэгорыя:Крытыкі]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] lms9hq6yxpf0olejrbxjmzsbcpe1avh 0 11717 283395 271158 2026-04-28T12:48:19Z Gleb Leo 2440 283395 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Па Даўгінаўскім гасьцінцы | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1926 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/146/У дарозе|У дарозе]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 1 ліпеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/146|№146 (1741)]]}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Па Даўгінаўскім гасьцінцы|Па Даўгінаўскім гасьцінцы]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Па Даўгінаўскім гасьцінцы|Па Даўгінаўскім гасьцінцы]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы, не ўключаныя ў зборнікі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] n5nmuqz58lfr658hj40ayxh66b7qgi4 102 14039 283586 282250 2026-04-29T06:28:44Z Gleb Leo 2440 283586 wikitext text/x-wiki {{Пра аўтара | Прозвішча = Грамыка | Імёны = Міхайла | Першая літара прозвішча = Г | Варыянты імёнаў = | Апісанне = | Іншае = | ДН = 31 кастрычніка (12 лістапада) 1885 | Месца нараджэння = в. Чорнае Рэчыцкі павет, Мінская губерня, цяпер Рэчыцкі раён, Гомельская вобласць | ДС = 30 чэрвеня 1969 | Месца смерці = Хімкі, Маскоўская вобласць | Выява = Міхайла Грамыка.jpg | Вікіпедыя = :be:Міхайла Грамыка | Вікіпедыя2 = :be-tarask:Міхайла Грамыка | Вікіцытатнік = | Вікісховішча = Category:Michajla Hramyka | Вікіліўр = | ЭСБЕ = | Катэгорыя = Міхайла Грамыка | Google = }} == Творы == {{All works‎}} === Падручнікі === *[[Пачатковая геаграфія (Грамыка)|Пачатковая геаграфія]] (1925) === Зборнікі вершаў === * {{Скан|[[Плынь (1927)|Плынь]]|Плынь (1927).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}} === Вершы === *[[Беларусь (Грамыка)]] (1918) *[[Якубу Коласу (Грамыка)]] (1926) * [[Ліпень (Грамыка)|Ліпень]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 4 ліпеня 1926. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1926/149|№149 (1744)]]}} * [[Калядны вечарок (Грамыка)]] // {{Fine|[[Чырвоны сейбіт (часопіс)|Чырвоны сейбіт]]. — 1926. — [[Чырвоны сейбіт (часопіс)/1926/10-11|№10-11]]}} * [[Камрад (Грамыка)|Камрад]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1928. — [[Полымя (часопіс)/1928/5|№5 (11)]]}} * [[Каб не забыцца пра іх…]] // {{Fine|[[Літаратурны дадатак да газэты «Савецкая Беларусь» (1924)|Літаратурны дадатак да газэты «Савецкая Беларусь»]]. — 15 чэрвеня 1928. — [[Літаратурны дадатак да газэты «Савецкая Беларусь» (1924)/1928/10|№10]]}} * Атол // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1965. — [[Полымя (часопіс)/1965/4|№4]]}} * Брыенц // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1965. — [[Полымя (часопіс)/1965/4|№4]]}} === Паэмы === * [[Крылан]] (1922) * [[Гвалт над формай]] (1922) * [[Лясьнічанка]] (1924) === П’есы === * {{Скан|[[Над Нёмнам (1926)|Над Нёмнам]]|Над Нёмнам (1926).pdf}}. {{Fine|[Менск], 1926}} * {{Скан|[[Каля тэрасы (1929)|Каля тэрасы]]|Каля тэрасы (1929).pdf}}. {{Fine|Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1929}} * Віно бушуе // Полымя, 1929, №7 === Артыкулы === * [[Паэзія аб рэвалюцыі і рэвалюцыя ў паэзіі|Поэзія аб рэвалюцыі і рэвалюцыя ў поэзіі]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — Сьнежань 1922. — [[Полымя (часопіс)/1922/1|№1]]}} *{{Скан|Пясьняр сноў і чараў (М. Багдановіч)|Літаратура 1923.pdf}} (1923) *[[Проста, даходліва пра свой працоўны народ (Грамыка)]] * [[Антон Грыневіч (Грамыка)]] *[[Такім я помню яго…]] (успаміны пра Янку Купалу) == Пра аўтара== * ''[[Аўтар:Максім Гарэцкі|Гарэцкі, М]]''. [[Пэўны гвалт]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 13 лістапада 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/257|№257 (2149)]]}} * ''[[Аўтар:Алесь Дудар|Глыбоцкі, Т]]''. [[Тэатральны маладняк (Дудар)|Тэатральны маладняк]] // {{Fine|[[Савецкая Беларусь (1920)|Савецкая Беларусь]]. — 7 сьнежня 1927. — [[Савецкая Беларусь (1920)/1927/277|№277 (2169)]]}} * ''[[Аўтар:Алесь Гародня|Гарадзенскі, Ф]]''. [[Дзьве поэмы. Міхайла Грамыка (Гародня)|Дзьве поэмы. Міхайла Грамыка]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1927. — [[Полымя (часопіс)/1927/8|№8]]}} * ''Гарадзенскі, Ф''. [[Плынь. Вершы. Міхайла Грамыка (Купцэвіч)|Плынь. Вершы. Міхайла Грамыка]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1928. — [[Полымя (часопіс)/1928/1|№1]]}} {{PD-Беларусь}} [[Катэгорыя:Беларускія паэты]] [[Катэгорыя:Беларускія аўтары]] [[Катэгорыя:Сябры літаратурнага аб’яднання «Полымя»]] [[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]] 89hywjcr63gc51audby9lgwozg7ax8v 0 24810 283533 271189 2026-04-28T13:47:12Z Gleb Leo 2440 283533 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Паэта і цэнзар | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1919 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Безназоўнае (1925)/Поэта і цэнзор|Поэта і цэнзор]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/5/Поэта і цэнзор|Поэта і цэнзор]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Поэта і цэнзар|Поэта і цэнзар]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Цэнзура]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 2vco2y96jik2zqt6hzegqq8tks7zyxz 0 24813 283484 271178 2026-04-28T13:35:46Z Gleb Leo 2440 283484 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Кароль | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1922 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Безназоўнае (1925)/Кароль|Кароль]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/5/Кароль|Кароль]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Кароль|Кароль]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Птушкі ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Насякомыя ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] qgo8njnjuvn0wl34di3blkmrd9dwo2d 0 24820 283351 271146 2026-04-28T12:20:20Z Gleb Leo 2440 283351 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Песьня і казка | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1921 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Безназоўнае (1925)/Песьня і казка|Песьня і казка]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Песьня і казка|Песьня і казка]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Песьня і казка|Песьня і казка]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} * [[Беларусі ордэнаноснай (1937)/Песня і казка|Песня і казка]] // {{Fine|[[Беларусі ордэнаноснай (1937)|Беларусі ордэнаноснай]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Беларусі ордэнаноснай]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] pc7t9m0drkonp7kn20vgzg3jeav1t6a 0 24821 283320 271138 2026-04-28T12:00:14Z Gleb Leo 2440 283320 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Хаўтурны марш | аўтар = Корнэль Уейскі | секцыя = Верш | арыгінал = | пераклад = Янка Купала | папярэдні = | наступны = | дата = 1920 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Зборнік «Наша Ніва» (1920)/Хаўтурны марш|Хаўтурны марш]] // {{Fine|[[Зборнік «Наша Ніва» (1920)|Зборнік «Наша Ніва»]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1920}} * [[Безназоўнае (1925)/Хаўтурны марш|Хаўтурны марш]] // {{Fine|''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. [[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/3/Хаўтурны марш|Хаўтурны марш]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/III/Хаўтурны марш|Хаўтурны марш]] // {{Fine|''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Вершы Корнэля Уейскага]] [[Катэгорыя:Пераклады Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Пераклады з польскай мовы]] [[Катэгорыя:Творы XIX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] sklv2rgi1atnj3nr4epsi6iae1iz9ze 283541 283320 2026-04-28T13:53:18Z Gleb Leo 2440 283541 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Хаўтурны марш | аўтар = Корнэль Уейскі | секцыя = Верш | арыгінал = | пераклад = Янка Купала | папярэдні = | наступны = | дата = 1920 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Зборнік «Наша Ніва» (1920)/Хаўтурны марш|Хаўтурны марш]] // {{Fine|[[Зборнік «Наша Ніва» (1920)|Зборнік «Наша Ніва»]]. Вільня: Беларускае Выдавецкае Таварыства, 1920}} * [[Безназоўнае (1925)/Хаўтурны марш|Хаўтурны марш]] // {{Fine|''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. [[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/3/Хаўтурны марш|Хаўтурны марш]] // {{Fine|''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. [[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/III/Хаўтурны марш|Хаўтурны марш]] // {{Fine|''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Вершы Корнэля Уейскага]] [[Катэгорыя:Пераклады Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Пераклады з польскай мовы]] [[Катэгорыя:Творы XIX стагоддзя]] [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 5wl4fb75lcmd28tex2njwncfwc3e04e 0 24822 283421 271164 2026-04-28T12:59:14Z Gleb Leo 2440 283421 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Голад | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1 кастрычніка 1921 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Іскра (газета)/6/Голад|Голад]] // {{Fine|[[Іскра (газета)|Іскра]]. — 24 чэрвеня 1925. — [[Іскра (газета)/6|№6]]}} * [[Безназоўнае (1925)/Голад|Голад]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Голад|Голад]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Голад|Голад]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] b7a9hvbo3cwkgjg49fkc7ga20ookdtv 0 24823 283331 271140 2026-04-28T12:12:01Z Gleb Leo 2440 283331 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Вяртаюцца з выраю жоравы, гусі… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1921 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Безназоўнае (1925)/Вяртаюцца з выраю…|⁂ (Вяртаюцца з выраю…)]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Вяртаюцца з выраю…|⁂ (Вяртаюцца з выраю…)]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Вяртаюцца з выраю…|⁂ (Вяртаюцца з выраю…)]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] enxx1jcohfz4d1bj98ag0d8a8vf13c3 0 24825 283538 271154 2026-04-28T13:51:13Z Gleb Leo 2440 283538 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Груган | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 23 жніўня 1919 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Беларусь (Мінск, газета)/1919/32/Груган|Груган]] // {{Fine|[[Беларусь (Мінск, газета)|Беларусь]]. — 27 лістапада 1919. — [[Беларусь (Мінск, газета)/1919/32|№32 (59)]]}} * [[Безназоўнае (1925)/Груган|Груган]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Груган|Груган]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Груган|Груган]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Птушкі ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 2cmzedhwbrulnbfr9pvancesclm8qm3 0 24826 283414 271162 2026-04-28T12:54:13Z Gleb Leo 2440 283414 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Мароз | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1921 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Безназоўнае (1925)/Мароз|Мароз]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Мароз|Мароз]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Мароз|Мароз]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} * [[Беларусі ордэнаноснай (1937)/Мароз|Мароз]] // {{Fine|[[Беларусі ордэнаноснай (1937)|Беларусі ордэнаноснай]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Беларусі ордэнаноснай]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 9g7jaewm463jkctypveme27e5nqxriv 0 24830 283384 271156 2026-04-28T12:39:23Z Gleb Leo 2440 283384 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Восень | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 24 ліпеня 1919 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Безназоўнае (1925)/Восень|Восень]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Восень|Восень]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Восень|Восень]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} * [[Беларусі ордэнаноснай (1937)/Восень|Восень (Села пад пушчаю восень)]] // {{Fine|[[Беларусі ордэнаноснай (1937)|Беларусі ордэнаноснай]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Беларусі ордэнаноснай]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] t0to6xd13rokd276gceob66z2cf7e27 0 24831 283370 271152 2026-04-28T12:29:48Z Gleb Leo 2440 283370 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Лясное возера | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 10 ліпеня 1919 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Безназоўнае (1925)/Лясное возера|Лясное возера]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Лясное возера|Лясное возера]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Лясное возера|Лясное возера]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} * [[Беларусі ордэнаноснай (1937)/Лясное возера|Лясное возера]] // {{Fine|[[Беларусі ордэнаноснай (1937)|Беларусі ордэнаноснай]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Беларусі ордэнаноснай]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 449pbgt4k4hrvs0hzby3jqze50bxoem 0 24832 283486 271179 2026-04-28T13:36:40Z Gleb Leo 2440 283486 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Ой, вяду бяду… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1920 год }} * [[Рунь (часопіс)/3/Песьні на ваяцкі лад/Ой, вяду бяду…|Ой, вяду бяду…]] // {{Fine|[[Рунь (часопіс)|Рунь]]. — 16 мая 1920. — [[Рунь (часопіс)/3|№3]]}} * [[Безназоўнае (1925)/Ой, вяду бяду…|Ой, вяду бяду…]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/5/Ой, вяду, вяду…|Ой, вяду, вяду…]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] dixacwikiop3r5u8fri5vml5f01uuxx 0 24833 283492 271180 2026-04-28T13:37:53Z Gleb Leo 2440 283492 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = А ў бары, бары… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1920 год }} {{Вікіпэдыя|А ў бары, у бары|А ў бары, у бары}} * [[Безназоўнае (1925)/А ў бары, бары…|А ў бары, бары…]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/5/А ў бары, бары…|А ў бары, бары…]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} == Гл. таксама == * [[А ў бары]] [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] n5ere9joypyvb39ngf26nhcrrctw7kp 0 24834 283512 271184 2026-04-28T13:42:29Z Gleb Leo 2440 283512 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Ваяк | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1919 год }} * [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/18/Ваяк|Ваяк]] // {{Fine|[[Беларускае жыцьцё (1919)|Беларускае Жыцьцё]]. — 21 кастрычніка 1919. — [[Беларускае жыцьцё (1919)/1919/18|№18]]}} * [[Безназоўнае (1925)/Ваяк|Ваяк]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/5/Ваяк|Ваяк]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Вайна ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] pxlxq8a3dqoyhng9tb9c48xx5xdh3oq 0 24838 283545 70632 2026-04-28T14:01:48Z Gleb Leo 2440 283545 wikitext text/x-wiki {{Неадназначнасьць}} * [[Безназоўнае (1925)/Цішку Гартнаму…|Цішку Гартнаму…]] (1923) — верш [[Аўтар:Янка Купала|Янкі Купалы]]. * [[Цішку Гартнаму (Колас)|Цішку Гартнаму]] (1928) — верш [[Аўтар:Якуб Колас|Якуба Коласа]]. * [[Цішку Гартнаму (Маракоў)|Цішку Гартнаму]] (1928) — верш [[Аўтар:Валерый Маракоў|Валерыя Маракова]]. 79rvgvx0sp8g8evylusf2ajmbtenbwg 283546 283545 2026-04-28T14:02:09Z Gleb Leo 2440 283546 wikitext text/x-wiki {{Неадназначнасьць}} * [[Безназоўнае (1925)/Цішку Гартнаму…|Цішку Гартнаму…]] (1923) — верш [[Аўтар:Янка Купала|Янкі Купалы]]. * [[Цішку Гартнаму (Колас)|Цішку Гартнаму]] (1928) — верш [[Аўтар:Якуб Колас|Якуба Коласа]]. * [[Цішку Гартнаму (Маракоў)|Цішку Гартнаму]] (1928) — верш [[Аўтар:Валерый Маракоў|Валерыя Маракова]]. == Гл. таксама == * [[Цішка Гартны]] 5ztpzbh7z20mkuw4ofdhdj3zmm4vtll 283547 283546 2026-04-28T14:03:18Z Gleb Leo 2440 283547 wikitext text/x-wiki {{Неадназначнасьць}} [[File:Źmicier Žyłunovič (Ciška Hartny). Зьміцер Жылуновіч (Цішка Гартны) (1910-19).jpg|right|200px]] * [[Цішку Гартнаму (Купала)|Цішку Гартнаму]] (1923) — верш [[Аўтар:Янка Купала|Янкі Купалы]]. * [[Цішку Гартнаму (Колас)|Цішку Гартнаму]] (1928) — верш [[Аўтар:Якуб Колас|Якуба Коласа]]. * [[Цішку Гартнаму (Маракоў)|Цішку Гартнаму]] (1928) — верш [[Аўтар:Валерый Маракоў|Валерыя Маракова]]. == Гл. таксама == * [[Цішка Гартны]] [[Катэгорыя:Творы пра Цішку Гартнага|*]] 76x78m37rqe41uc5uiwmywxtkxo8glk 0 26325 283458 271172 2026-04-28T13:29:36Z Gleb Leo 2440 283458 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Першы сьнег | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 20 лістапада 1918 году }} * [[Беларусь (газета, Мінск)/1919/18/Першы сьнег|Першы сьнег]] // {{Fine|[[Беларусь (газета, Мінск)|Беларусь]]. — 9 лістапада 1919. — [[Беларусь (газета, Мінск)/1919/18|№18 (45)]]}} * [[Спадчына (1922)/V/Першы сьнег|Першы сьнег]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/V/Першы сьнег|Першы сьнег]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Першы сьнег|Першы сьнег]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] cz6u0vfsdxm6q174b23oxvplxmveugc 0 26352 283417 271163 2026-04-28T12:57:13Z Gleb Leo 2440 283417 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Паяжджане | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 27 сьнежня 1918 году }} * [[Спадчына (1922)/II/Паяжджане|Паяжджане]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/II/Паяжджане|Паяжджане]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Паяжджане|Паяжджане]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Беларусі ордэнаноснай (1937)/Паязджане|Паязджане]] // {{Fine|[[Беларусі ордэнаноснай (1937)|Беларусі ордэнаноснай]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Беларусі ордэнаноснай]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] jfgtr2q13gvujk96jw7tuv76ohk976x 0 26354 283401 271159 2026-04-28T12:51:17Z Gleb Leo 2440 283401 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = У вырай (Зашумела нудна восень…) | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 31 кастрычніка 1918 году }} * [[Спадчына (1922)/II/У вырай|У вырай]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/II/У вырай|У вырай]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/У вырай|У вырай]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Беларусь у паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] nsn88wi9n07jkzab5u2zrbfby3es4wv 0 26389 283335 271141 2026-04-28T12:13:17Z Gleb Leo 2440 283335 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Спадчына | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 19 верасьня 1918 году }} {{Вікіпэдыя|Спадчына (верш)|Спадчына (верш)}} * [[Спадчына (1922)/I/Спадчына|Спадчына]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/I/Спадчына|Спадчына]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Спадчына|Спадчына]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Беларусі ордэнаноснай (1937)/Спадчына|Спадчына]] // {{Fine|[[Беларусі ордэнаноснай (1937)|Беларусі ордэнаноснай]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Беларусі ордэнаноснай]] [[Катэгорыя:Патрыятычная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] ohf8osh8ifd85nqgwuypx8sqponrn82 0 27888 283410 271161 2026-04-28T12:53:17Z Gleb Leo 2440 283410 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Сон (Заглянь, сынок, у соньнік…) | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. | дата = 1918 год }} * [[Спадчына (1922)/III/Сон|Сон]] // {{Fine|[[Спадчына (1922)|Спадчына]]. Менск: Беларускае Коопэрацыйна-Выдавецкае Таварыства (БКВТ) «Адраджэньне», 1922}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V/III/Сон|Сон]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/V|Том V]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Сон|Сон]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Спадчына]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] et1ncki95t92kwjhskoidpb89zuzjl4 0 34685 283478 271177 2026-04-28T13:34:34Z Gleb Leo 2440 283478 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Над калыскай | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | дата = 1919 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Безназоўнае (1925)/Над калыскай|Над калыскай]] // {{Fine|[[Безназоўнае (1925)|Безназоўнае]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1925}} * [[Творы (Купала, 1930)/5/Над калыскай|Над калыскай]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Над калыскай|Над калыскай]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Безназоўнае]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] s5e4rk3nvrf2jpvc21qi8mj82zl4b7a 0 43533 283359 271149 2026-04-28T12:25:45Z Gleb Leo 2440 283359 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Улетку | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1926 году | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Полымя (часопіс)/1926/6/Вершы Янкі Купалы/Улетку|Улетку]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/6|№6]]}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Улетку|Улетку]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Улетку|Улетку]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} * [[Беларусі ордэнаноснай (1937)/Улетку|Улетку]] // {{Fine|[[Беларусі ордэнаноснай (1937)|Беларусі ордэнаноснай]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Беларусі ордэнаноснай]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] tbf7ej76oxw2yj90uym5kgzkubwqlfr 0 43547 283361 271150 2026-04-28T12:26:28Z Gleb Leo 2440 283361 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Вецер | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1926 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Полымя (часопіс)/1926/6/Вершы Янкі Купалы/Вецер|Вецер]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/6|№6]]}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Вецер|Вецер]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Вецер|Вецер]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} * [[Беларусі ордэнаноснай (1937)/Вецер|Вецер]] // {{Fine|[[Беларусі ордэнаноснай (1937)|Беларусі ордэнаноснай]]. Менск: Дзяржаўнае выдавецтва Беларусі, 1937}} [[Катэгорыя:Беларусі ордэнаноснай]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] fzkuji9v9immxajoz7s8djfffxi7lu2 0 44158 283496 271181 2026-04-28T13:38:45Z Gleb Leo 2440 283496 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Гэй, паехаў сын Даніла… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1919 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Рунь (часопіс)/3/Песьні на ваяцкі лад/Гэй, паехаў сын Даніла|Гэй, паехаў сын Даніла]] // {{Fine|[[Рунь (часопіс)|Рунь]]. — 16 мая 1920. — [[Рунь (часопіс)/3|№3]]}} * [[Малады араты (часопіс)/1925/16/Гэй, паехаў сын Даніла…|Гэй, паехаў сын Даніла…]] // {{Fine|[[Малады араты (часопіс)|Малады Араты]]. — Лістапад 1925. — [[Малады араты (часопіс)/1925/16|№16]]}} * [[Творы (Купала, 1930)/5/Гэй, паехаў сын Даніла…|Гэй, паехаў сын Даніла…]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Вайна ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] kyuqqyr8ezfu8g01ofdcdqrutydg9j3 0 44164 283325 271139 2026-04-28T12:10:51Z Gleb Leo 2440 283325 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Ёсьць жа яшчэ… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1926 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Полымя (часопіс)/1926/6/Вершы Янкі Купалы/Ёсьць жа яшчэ…|Ёсьць жа яшчэ…]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/6|№6]]}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Ёсьць-жа яшчэ…|Ёсьць-жа яшчэ…]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] iiz73v8b0j02ib9zxuzg27cl6u28u3b 0 44170 283368 271151 2026-04-28T12:29:15Z Gleb Leo 2440 283368 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = У лесе | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1926 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Полымя (часопіс)/1926/6/Вершы Янкі Купалы/У лесе|У лесе]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/6|№6]]}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/У лесе|У лесе]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/У лесе|У лесе]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Птушкі ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] a95gwimbsstkds1vlb6tpk96uywjr0t 0 44171 283466 271174 2026-04-28T13:31:27Z Gleb Leo 2440 283466 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Маладая ачуняла | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1926 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Полымя (часопіс)/1926/6/Вершы Янкі Купалы/Маладая ачуняла|Маладая ачуняла]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1926. — [[Полымя (часопіс)/1926/6|№6]]}} * [[Творы (Купала, 1930)/4/Маладая ачуняла|Маладая ачуняла]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Маладая ачуняла|Маладая ачуняла]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] tvdwn1paqlltb4dpq6xahkwq9ytlvy2 0 48084 283537 271191 2026-04-28T13:50:09Z Gleb Leo 2440 283537 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Песьня аб паходзе Ігаравым | безаўтара = | сэкцыя = Слова | арыгінал = [[:ru:Слово о полку Игореве|Слово о пълку Игоревѣ]] {{smaller|(1185)}} | пераклад = Янка Купала | дата = 5 верасьня 1921 году | папярэдні = | наступны = | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. Іншыя пераклады гэтага твора: [[Слова пра паход Ігараў]]. }} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/IV/Песьня аб паходзе Ігара|Песьня аб паходзе Ігара]] // {{Fine|''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/IV|Том IV]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1928}} * [[Творы (Купала, 1930)/6/Песьня аб паходзе Ігара|Песьня аб паходзе Ігара]] // {{Fine|''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. [[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Полымя (часопіс)/1938/5/Песьня аб паходзе Ігаравым|Песьня аб паходзе Ігаравым]] // {{Fine|[[Полымя (часопіс)|Полымя]]. — 1938. — [[Полымя (часопіс)/1938/5|№5]]}} * [[Калосьсе (1935)/1938/3/Песьня аб паходзе Ігара|Песьня аб паходзе Ігара]] // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1938. — [[Калосьсе (1935)/1938/3|Кніжка 3 (16)]]}} * [[Слова аб палку Ігаравым (1938)/3|Песьня аб паходзе Ігаравым]] // {{Fine|[[Слова аб палку Ігаравым (1938)|Слова аб палку Ігаравым]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, 1938}} [[Катэгорыя:Пераклады са старажытнарускай мовы]] [[Катэгорыя:Пераклады Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] sdwthd7ycn47tbuyd1mzxta98k400kt 0 48099 283508 271183 2026-04-28T13:41:34Z Gleb Leo 2440 283508 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Будзь здаровы, бацька, маці… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1919—1920 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Рунь (часопіс)/4/Песьні на ваяцкі лад/Будзь здаровы, бацька, маці…|Будзь здаровы, бацька, маці…]] // {{Fine|[[Рунь (часопіс)|Рунь]]. — 23 мая 1920. — [[Рунь (часопіс)/4|№4]]}} * [[Рунь (часопіс)/5-6/Будзь здаровы, бацька, маці…|Будзь здаровы, бацька, маці…]] // {{Fine|[[Рунь (часопіс)|Рунь]]. — 6 чэрвеня 1920. — [[Рунь (часопіс)/5-6|№5-6]]}} * [[Творы (Купала, 1930)/5/Будзь здаровы, бацька, маці…|Будзь здаровы, бацька, маці…]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Вайна ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] kdid4py2e05o2xb006of2b8lhqmd9vs 0 48102 283504 271182 2026-04-28T13:40:51Z Gleb Leo 2440 283504 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Габруся ў жаўнерку ўзялі… | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1919 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Рунь (часопіс)/2/Габруся ў жаўнерку ўзялі…|Габруся ў жаўнерку ўзялі…]] // {{Fine|[[Рунь (часопіс)|Рунь]]. — 9 мая 1920. — [[Рунь (часопіс)/2|№2]]}} * [[Творы (Купала, 1930)/5/Габруся ў жаўнерку ўзялі…|Габруся ў жаўнерку ўзялі…]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Вайна ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] oeizev37qbr0tysyymy4x9m12tbpee9 0 63382 283513 271185 2026-04-28T13:43:04Z Gleb Leo 2440 283513 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Гутарка аб кепскім гаспадару | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1926 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Творы (Купала, 1930)/5/Гутарка аб кепскім гаспадару|Гутарка аб кепскім гаспадару]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Гутарка аб кепскім гаспадары|Гутарка аб кепскім гаспадары]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] tdazin8w5qrq4u4hcfvzftd0jfvy4qi 0 63393 283520 271186 2026-04-28T13:44:27Z Gleb Leo 2440 283520 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Гутарка аб кепскай гаспадыні | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1926 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Творы (Купала, 1930)/5/Гутарка аб кепскай гаспадыні|Гутарка аб кепскай гаспадыні]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Гутарка аб кепскай гаспадыні|Гутарка аб кепскай гаспадыні]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] 87hb61nrfmzzv6lum77u6iluaktutf0 0 63399 283524 271187 2026-04-28T13:45:25Z Gleb Leo 2440 283524 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = І што я ёй зрабіў такое? | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1926 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Творы (Купала, 1930)/5/І што я ёй зрабіў такое?..|І што я ёй зрабіў такое?..]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/І што я ёй зрабіў такое?|І што я ёй зрабіў такое?]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Любоўная паэзія]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] e4mn6eqgw9potyh7ckokdhcuj9siio5 0 63406 283526 271188 2026-04-28T13:46:18Z Gleb Leo 2440 283526 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Для насьценнай газэты БДзВ | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1924 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Творы (Купала, 1930)/5/Для насьценнай газэты Б. Дз. В.|Для насьценнай газэты Б. Дз. В.]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} * [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI/II/Для насьценнай газэты Б.Дз.В.|Для насьценнай газэты Б.Дз.В.]] // {{Fine|Збор твораў. [[Збор твораў (Купала, 1925—1932)/VI|Том VI]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, ЛіМ, 1932}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Беларусь (выдавецтва) у паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] p33dc7s2cje3n0o7nj2s0hk81zdv85u 104 71422 283587 254362 2026-04-29T06:29:05Z Gleb Leo 2440 283587 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>{{цэнтар|'''Зьмест 1-га нумару.'''|памер=120%}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:30em}} {{Калёнтытул|right=стр.}} {{Dotted TOC|1)|'''Ад рэдакцыі''' — [[Полымя (часопіс)/1922/1/Нашы заданьні|Нашы заданьні]]|3|7|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|2)|'''[[Аўтар:Цішка Гартны|Цішка Гартны]]''' — [[Полымя (часопіс)/1922/1/Па дарозе да будучыны|Па дарозе да будучыны]]. Верш|5|7|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|3)|{{gap|1em}}»{{gap|2.5em}}»{{gap|2.5em}}— [[Полымя (часопіс)/1922/1/Сельскі мітынг|Сельскі мітынг]]. Верш|8|7|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|4)|'''[[Аўтар:Міхась Чарот|М. Чарот]]''' — [[Полымя (часопіс)/1922/1/Зімою|Зімою]]. Верш|—|7|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|5)|{{gap|1em}}»{{gap|1em}}»{{gap|1.5em}}— [[Полымя (часопіс)/1922/1/Плывём к прыгожа-сьветлай далі|Плывём к прыгожа-сьветлай далі]]. Верш|8|7|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|6)|'''[[Аўтар:Алесь Гурло|А. Гурло]]''' — [[Полымя (часопіс)/1922/1/У жыцьцёвай кузьні|У жыцьцёвай кузьні]]. Верш|10|7|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|7)|{{gap|1em}}»{{gap|1em}}»{{gap|1.5em}}— [[Полымя (часопіс)/1922/1/На працу|На працу]]. Верш|—|7|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|8)|{{gap|1em}}»{{gap|1em}}»{{gap|1.5em}}— [[Полымя (часопіс)/1922/1/У зорную ноч|У зорную ноч]]. Верш|11|7|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|9)|'''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''' — [[Полымя (часопіс)/1922/1/Раніца|Раніца]]. Верш|—|7|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|10)|'''[[Аўтар:Янка Журба|Я. Журба]]''' — [[Полымя (часопіс)/1922/1/Будаўніком новага жыцьця|Будаўніком новага жыцьця]]. Верш|12|7|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|11)|'''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|З. Бядуля]]''' — [[Полымя (часопіс)/1922/1/Адплата пану|Адплата пану]]. Поэма|13|7|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|12)|'''[[Аўтар:Янка Нёманскі|Нёманскі]]''' — [[Полымя (часопіс)/1922/1/Над Кроманьню|Над Кроманьню]]. Апавяданьне|17|7|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|13)|'''[[Аўтар:Вульф Нодэль|В. Нодэль]]''' — [[Полымя (часопіс)/1922/1/Заняпад усясьветнай гаспадаркі і ўсясьветны фашызм|Заняпад усясьветнай гаспадаркі і ўсясьветны фашызм]]|36|7|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|14)|'''[[Аўтар:Цішка Гартны|З. Ж]].''' — [[Полымя (часопіс)/1922/1/1 студзеня — рэвалюцыйна-гістарычнае сьвята Савецкай Беларусі|1 студзеня — рэвалюцыйна-гістарычнае сьвята Савецкай Беларусі]]|41|7|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|15)|'''[[Аўтар:Усевалад Ігнатоўскі|У. Ігнатоўскі]]''' — [[Полымя (часопіс)/1922/1/Сучасная вялікая рэвалюцыя й нацыянальнае пытаньне|Сучасная вялікая рэвалюцыя й {{Абмылка|нацыанальнае|нацыянальнае}} пытаньне]]|44|7|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|16)|'''[[Аўтар:Янка Нёманскі|Я. Пятровіч]]''' — [[Полымя (часопіс)/1922/1/Чым выклікаецца эканамічнае аб’яднаньне Савецкіх Рэспублік|Чым выклікаецца эканамічнае аб’яднаньне Савецкіх Рэспублік]]|50|7|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|17)|'''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|З. Бядуля]]''' — [[Полымя (часопіс)/1922/1/Тэатр і выхаваньне мас|Тэатр і выхаваньне мас]]|57|7|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|18)|'''[[Аўтар:Цішка Гартны|{{Абмылка|З|З.}} Жылуновіч]]''' — [[Полымя (часопіс)/1922/1/Аб крытыцы «Босыя на вогнішчы» і яшчэ аб саміх «Босыя на вогнішчы» М. Чарота|Аб крытыцы „Босыя на вогнішчы“ і яшчэ аб саміх „Босыя на вогнішчы“ ''{{Абмылка|М|М.}} Чарота'']]|64|7|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|19)|'''[[Аўтар:Міхайла Грамыка|М. Грамыка]]''' — [[Полымя (часопіс)/1922/1/Поэзія аб рэвалюцыі і рэвалюцыя ў поэзіі|Поэзія аб рэвалюцыі і рэвалюцыя ў поэзіі]]|70|7|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|20)|{{gap|1em}}»{{gap|2.5em}}»{{gap|2.5em}}— [[Полымя (часопіс)/1922/1/Гвалт над формай|Гвалт над формай]]. (Нібы-поэма)|72|7|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|21)|'''[[Аўтар:Міхаіл Гурын-Маразоўскі|М. Маразоўскі]]''' — [[Полымя (часопіс)/1922/1/Навакол польскага сойму|Навакол польскага сойму]]|75|7|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|22)|'''[[Полымя (часопіс)/1922/1/Кнігапіс|Кнігапіс]]'''|84|7|col3-width=2.5em}} {{Dotted TOC|23)|'''[[Полымя (часопіс)/1922/1/Хроніка Беларускае Культуры|Хроніка Беларускае Культуры]]'''|89|7|col3-width=2.5em}} {{block center/e}} <div class="paragraphbreak" style="margin-top:1em"></div> {{Накіравальная рыса|4em|height=2px}} {{Накіравальная рыса|4em|height=1px}} {{Накіравальная рыса||height=2px}} {{Калёнтытул|right=Глаўлітбел. № 311.|left=1-я Савецкая друкарня, Зак. № 916.}}<noinclude></noinclude> 7861p2be62xo6er0kpwytqkv2arp6s1 4 106547 283655 282885 2026-04-29T09:53:33Z Ssvb 4088 /* Назвы модуляў */ Адказ 283655 wikitext text/x-wiki {{Супольнасьць}} {{Архівы}} __NEWSECTIONLINK__ <div class="toc" style="text-align:center; background-color: transparent; margin-bottom: 1em; margin-top: 1em"><span class="plainlinks">'''[{{fullurl:Вікікрыніцы:Супольнасць|action=edit&section=new}} Пачаць новае абмеркаванне]'''</span></div> == Назвы модуляў == Прашу пераймяноўваць модулі на англійскую мову, бо гэта стварае хаос. Калі ў шаблонах гэта не крытычна і можна зрабіць шмат розных перасылак, то ў выпадку з модулямі гэта проста бессэнсоўна і можа патэнцыйна ствараць шмат клопату, а таксама сітуацый, калі ствараюцца старонкі-дублеты, як мы маем з [[Модуль:ТакНе]] і [[Модуль:Yesno]], якія варта бы аб’яднаць пад адной назвай на англійскай. Прашу вытрымліваць нейкі парадак у тэхнічных старонках, там усё ж важней не выдумленне наскіх назваў, а парадак і нармальнае функцыянаванне скрыптоў. Дзякуй! [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:10, 22 сакавіка 2026 (+03) :Таксама модулі і шаблёны зь беларускімі назвамі ствараюць дадатковы галаўны боль праз цяперашняе адначасовае існаваньне тарашкевіцы і наркамаўкі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 12:53, 29 красавіка 2026 (+03) == Прапанова: стварэнне прасторы імёнаў «Архіў» == Паважаныя ўдзельнікі, Прапаную стварыць на be.wikisource асобную прастору імёнаў '''«Архіў»''' для сістэмнага размяшчэння і структурызацыі архіўных матэрыялаў. ---- === Навошта гэта патрэбна === Зараз архіўныя матэрыялы могуць размяшчацца толькі праз звычайныя старонкі і катэгорыі. Гэта не дазваляе: * выразна аддзяліць архіўныя дакументы ад літаратурных твораў; * будаваць іерархічную структуру (''архіў → фонд → вопіс → справа → дакумент''); * стандартызаваць афармленне архіўных апісанняў; * арганізаваць зручную навігацыю па фондах. Асобная прастора імёнаў дазволіць зрабіць гэта сістэмна і маштабавана. ---- === Прыклад з іншага моўнага раздзела === Аналагічная прастора ўжо існуе ва ўкраінскай Wikisource: 👉 [[:uk:Архів:Архіви|https://uk.wikisource.org/wiki/Архів:Архіви]] Там «Архів» — гэта асобная прастора імёнаў, якая выкарыстоўваецца для арганізацыі архіўных матэрыялаў і адпаведнай структуры. ---- === Магчымая структура на be.wikisource === Архіў: * Архіў:НГАБ * Архіў:НГАБ/Фонд_694 * Архіў:НГАБ/Фонд_694/Вопіс_1 * Архіў:НГАБ/Фонд_694/Вопіс_1/Справа_12 Прастора можа выкарыстоўвацца для: * апісання фондаў архіваў * інвентарных апісаў * архіўных спраў * публікацыі гістарычных першакрыніц ---- === Тэхнічная частка === Пасля атрымання кансэнсусу будзе пададзены запыт у Wikimedia Phabricator на: * стварэнне новай прасторы імёнаў «Архіў» * даданне адпаведнай старонкі абмеркавання * уключэнне ў пошук * падтрымку падстаронак ---- === Пытанні для абмеркавання === # Ці падтрымліваеце вы стварэнне прасторы «Архіў»? # Ці ёсць заўвагі да назвы? # Ці патрэбны псеўданім (напрыклад, «Архив»)? # Ці ёсць гатоўнасць напаўняць гэты раздзел матэрыяламі? Прашу выказаць меркаванне. Пасля дасягнення кансэнсусу будзе падрыхтаваны тэхнічны запыт. [[Удзельнік:Okuryan|Okuryan]] ([[Размовы з удзельнікам:Okuryan|размовы]]) 21:02, 2 сакавіка 2026 (+03) :# Як будзе каму займацца, дык чаму б і не. :# Няма. :# У беларускай мове адсутнічае літара „и“, то такі псэўданім не патрэбны. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 11:35, 13 сакавіка 2026 (+03) Пытаньне да ўдзельніка: адзіны ваш унёсак тут — гэты допіс на форуме. Вы сапраўды зьбіраецеся ўдзельнічаць у беларускіх Вікікрыніцах? Каб іншыя ўдзельнікі маглі пра вас болей даведацца, раю таксама напоўніць [[Адмысловае:MyPage|уласную старонку]]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 11:50, 13 сакавіка 2026 (+03) == Гаджэт для аўтаматызацыі аблічбоўкі і вычыткі кніг == Я ўчора паглядзеў на гаджэт [[MediaWiki:Gadget-wikify.js|Вікіфікатар]]. Сама ідэя слушная, але робіць ён трохі не тое, што трэба. Таму я паспрабаваў зрабіць нешта падобнае, але больш адаптаванае да Вікікрыніцаў. Пачатковую версію можна знайсці тут: [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js]]. Калі каму цікава паглядзець, як ён працуе, то можна зрабіць яго копію на сваёй старонцы і дадаць спасылку на яго ў свой "common.js" (напрыклад, мой "common.js" тут: [[Удзельнік:Ssvb/common.js]]). З меркаванняў бяспекі, дадаваць спасылку на мой гаджэт на маёй старонцы ў свой "common.js" не раю (бо я магу яго знянацку на сваёй старонцы замяніць на нешта іншае). Як прыклад выкарыстання: # [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0:%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_(1929).pdf/16&oldid=214805 гэта выхлап Tesseract OCR] # [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0%3A%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_%281929%29.pdf%2F16&diff=214865&oldid=214805 гэта тое, што аўтаматычна зрабіў з гэтага выхлапу гаджэт пасля націскання кнопкі на панэлі] # [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0%3A%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_%281929%29.pdf%2F16&diff=214866&oldid=214865 гэта вычытка, якую рабіў я сам] # [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0:%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_(1929).pdf/16&diff=next&oldid=214866 гэта тое, што аўтаматычна зрабіў гаджэт ужо пасля другога націскання кнопкі на панэлі] Гэты гаджэт намагаецца рабіць максімум з таго, што можна зрабіць аўтаматычна. То бок выпраўленне працяжнікаў, пераносы словаў, шаблоны абзацаў, заўвагі пад тэкстам і ў самым канцы выпраўленне разрываў радкоў. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 12:58, 31 ліпеня 2024 (+03) : Цікава, толькі цяпер заўважыў гэты інструмэнт. Можа атрымаецца яго неяк аб’яднаць зь цяперашнім вікіфікатарам у адно? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 15:46, 21 лютага 2025 (+03) :: Я думаю, што сьпяшацца з аб’яднаннем не варта. Пачаць можна з дзвюх кнопак на панэлі. А потым можна глядзець, чаго яшчэ не хапае. :: Дарэчы, я якраз эксперыментую з мадыфікацыяй https://www.mediawiki.org/wiki/User:Remember_the_dot/Syntax_highlighter.js для аўтаматычнага вылучэння колерам "у пасьля галоснай літары", "маленькай літары пасьля кропкі" і "сумесі кірылічных літар з лацінскімі". --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:06, 21 лютага 2025 (+03) ::: @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]], @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]]: Розніца паміж '''Вікіфікатарам''' і '''Вікікрынізатарам''': ::: Вікіфікатар [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Дзьве_душы_(1919).pdf/78&diff=prev&oldid=249928 мяняе] <code>Афіцэру не падабалася «пане»</code> на <code>Афіцэру не падабалася „пане“</code>. ::: Вікікрынізатар жа [[Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/34|мяняе]] <code>лёгкасьць ,шытых" чаўноў</code> на <code>лёгкасьць „шытых“ чаўноў</code>, і таксама <code>ад мора,--прапанаваў Манг</code> на <code>ад мора, — прапанаваў Манг</code>. ::: Іншымі словамі, Вікіфікатар пераводзіць тэкст, напісаны чалавекам, з аднаго стандарта ў іншы. І гэта мае сэнс для Вікіпедыі, каб мець аднолькавы стыль ва ўсіх артыкулах. Але Вікікрынізатар спрабуе ''здагадацца'' і выправіць найбольш пашыраныя памылкі менавіта OCR, нават калі ёсць нейкая ненулявая рызыка памыліцца (неістотна, бо пасля Вікікрынізатара тэкст вычытвае чалавек). Гэтыя інструменты робяць розныя рэчы, таму патрабаванні да іх розныя. [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js|Вікікрынізатар]] у некалькі разоў меншы і прасцейшы, там амаль увесь код - даволі прымітыўны пошук/замена ў тэксце. Таксама адна з вельмі важных функцый, якая значна ўсё спрашчае - гэта пераносы словаў на новы радок: ::: {| class="wikitable" |- ! пасля OCR !! пасля Вікікрынізатара (першая фаза) !! пасля Вікікрынізатара (другая фаза) |- | Тады Манг парашыў ехаць да сваіх і потым ужо мерка-<br/> ваць усім разам. || Тады Манг парашыў ехаць да сваіх і потым ужо меркаваць<br/> усім разам. || Тады Манг парашыў ехаць да сваіх і потым ужо меркаваць усім разам. |} ::: ...нягледзячы на рызыку памылак са словамі накшталт <code>ластамі-рукамі</code>. Ізноў жа, тэкст потым вычытвае чалавек. У пераважнай большасці выпадкаў пераносы апрацоўваюцца як мае быць і нічога выпраўляць не даводзіцца. ::: Ці ёсць магчымасці дадаць копію гаджэта [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js]] у спіс [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]] (пад новым імем)? І потым ужо працаваць над дадатковымі функцыямі, калі будзе патрэба штосьці там палепшыць? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:28, 22 лютага 2025 (+03) :::: @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Я дадаў [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js&curid=90383&diff=250446&oldid=250348 неразрыўны прагал з левага боку працяжнікаў], як гэта робіць Вікіфікатар. Ці ёсць яшчэ нешта, чаго не хапае? Дарэчы, акрамя патэнцыйна непажаданай замены <code>«»</code> на <code>„“</code>, Вікіфікатар таксама выдаляе пустыя радкі зверху старонкі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:36, 23 лютага 2025 (+03) ::::: Пустыя радкі не павінны быць на кожнай старонцы. Хіба так робіцца ва ўсіх іншых моўных разьдзелах? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:33, 23 лютага 2025 (+03) :::::: Беларускія Вікікрыніцы дадаюць два пустыя радкі зверху, калі старонка пачынаецца з новага параграфа: [[Даведка:Пачаткоўцам_пра_тыпаграфію#Шмат_старонак]]. Ангельскія Вікікрыніцы ў такіх жа выпадках дадаюць шаблон "[[s:Template:nop|nop]]" на папярэдняй старонцы. Тут лепш спытацца ў @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]], але я не бачу патрэбы нічога мяняць. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 17:12, 23 лютага 2025 (+03) ::::::: Некалі я сам не ведаў, як зрабіць з новай старонкі новы абзац. Ужо, шчыра кажучы, не памятаю, дзе канкрэтна я такі спосаб падгледзеў. У кожным разе, у нас ужо склалася такая практыка. Мне здаецца, ствараць дадатковы шаблон дзеля эфекту, які дасягаецца і без яго, сэнсу няма. --[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 17:25, 23 лютага 2025 (+03) ::::::: Я дадаў Вікікрынізатар, уключыў у сябе, але новай кнопкі рэдагаваньня ня бачу. У каго такія ж праблемы? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 21:52, 23 лютага 2025 (+03) :::::::: Я таксама не бачу. Можа трэба выдаліць "Gadget-" з радка <code>PageCleanUp[ResourceLoader]|Gadget-PageCleanUp.js</code> вось [[MediaWiki:Gadgets-definition|тут]]? Бо ў Вікіфікатара такога няма. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 22:12, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::Кнопка зьявілася. Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=prev&oldid=250567 вынік работы]. Так павінна быць? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 23:00, 23 лютага 2025 (+03) ::::::::::Трэба, каб тэкст пачынаўся з новага радка пасля ##, тады ўсё будзе працаваць карэктна. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 23:03, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::::Таксама вялікі дзякуй, што задбалі, каб уключыць дадзены дапаможнік у налады. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 23:05, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::::Ці ёсць якая дакументацыя, дзе можна пра гэта даведацца? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:18, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::::Не зразумеў. Вось я проста [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=prev&oldid=250580 націскаю кнопку вікікрынізатара]. Пасьля гэтага трэба рабіць яшчэ нейкі махінацыі? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 23:27, 23 лютага 2025 (+03) ::::::::::::Яно так сябе паводзіць і без аніякай кнопкі. Гэтыя секцыі самі па сабе дзіўным чынам скочуць паміж <code>##</code> і <code>&lt;section begin=...&gt;</code>. Відаць, толькі @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] разумее, што там на самой справе робіцца. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:34, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::::::А, нарэшце зразумеў. Там тэкст :::::::::::::: <code>## Šlacham ##</code> :::::::::::::: <code>može cikawić starana</code> :::::::::::::непажадана аб’ядноўваецца ў адзін радок :::::::::::::: <code>## Šlacham ## može cikawić starana</code> :::::::::::::І там пачынаецца вар’яцтва з нейкімі аўтазаменамі на тэгі section. Гэта можна дадаць як спецыяльнае правіла (не чапаць радкі з ##). :::::::::::::Але Вікікрынізатар прызначаны для выкарыстання непасрэдна пасля Tesseract OCR, калі яшчэ няма ніякіх шаблонаў і вікі фарматавання. Першая фаза - выпраўленне дэфектаў OCR. Другая фаза пасля другога націску кнопкі ужо пасля вычыткі тэксту - <del>пераносы</del> аб’яднанне радкоў. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:55, 23 лютага 2025 (+03) ::::::::::Так не павінна быць, але гэта наўрад ці звязана менавіта з гэтым гаджэтам. Секцыі заўсёды дзіўна сябе паводзілі і без яго. Я ніколі не разумеў іх логікі (спроба захаваць старонку без аніякіх змен усё роўна рабіла нейкія нечаканыя змены). --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:17, 23 лютага 2025 (+03) === Тэставаньне Вікікрынізатара === Дзіўна працуе з '''тоўстым''' і ''курсіўным'' шрыфтамі, [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=prev&oldid=250588 ператвараючы іх у друкарскія апострафы]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 23:49, 23 лютага 2025 (+03) :Дзякую. Я пагляджу, што можна з гэтым зрабіць. Але ізноў жа. Вікікрынізатар прызначаны для апрацоўкі свежых распазнаных старонак яшчэ без вікі-фарматавання. То бок: :* перадусім, у [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]] ставім птушачку насупраць "Вікікрынізатар", ціснем на "Захаваць" :* адкрываем новую старонку ў кнізе, якая яшчэ не аблічбавана :* ціснем на "Аблічбаваць тэкст" (выкарыстоўваем рухавік Tesseract з выбранай беларускай мовай) - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Сьлёзы_Тубі_(1930).pdf/22&oldid=250655 прыклад] :* пасля гэтага адразу ж ціснем на кнопку Вікікрынізатара (першая фаза). Ён выпраўляе хібы OCR і дадае шаблоны <code><nowiki>{{Водступ}}</nowiki></code> перад абзацамі - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&diff=250656&oldid=250655 прыклад] :* хуценька вычытваем усё і робім неабходныя ручныя праўкі (разбіўка на радкі ў тэксце пакуль што супадае з разбіўкай на радкі ў папяровай кнізе, і гэта якраз зручна) - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&diff=250657&oldid=250656 прыклад] :* яшчэ раз ціснем на кнопку Вікікрынізатара (другая фаза), каб напрыканцы аб’яднаць радкі, дадаць неразрыўныя прагалы злева ад працяжнікаў і аўтаматычна перанесці зноскі (пра зноскі мае сэнс расказаць асобна) - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&diff=250658&oldid=250657 прыклад] :* увесь гэты працэс займае ўсяго некалькі хвілін, бо колькасць неабходных аперацый ручнога рэдагавання тэксту значна зменшана :І ўжо толькі пасля ўсяго гэтага дадаем адмысловыя шаблоны, і г. д. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 00:14, 24 лютага 2025 (+03) ::Непаразуменне якраз звязана з тым, што гэта ''не'' замена Вікіфікатара. Усе аптымізацыі ў першую чаргу прызначаны для хуткага і якаснага распазнавання менавіта новых старонак, а не для выпраўлення старых. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 00:25, 24 лютага 2025 (+03) :::І дарэчы, гаджэт прызначаны не для паэзіі, а для прозы. Такім чынам, спецыялізацыя не вельмі шырокая. Але ў сваёй вузкай нішы, ён значна спрашчае і паскарае аблічбоўку новых старонак. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 01:20, 24 лютага 2025 (+03) :::: Добра, тады хіба што я карыстацца ім буду рэдка, бо часьцей рэдагую ўжо аблічбаваныя, але неправераныя ці нявычытаныя старонкі. :::: Пункт са зноскамі зацікавіў — вікікрынізатар перарабляе тэкст кшталту „1)“ у зноскі самастойна? Тады сапраўды, варта ўсё тут апісанае скласьці ў якую-небудзь [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар|дакумэнтацыю]], каб не згубілася (падобна як [[:w:be-tarask:ВП:Вікіфікатар|Вікіфікатар]]). --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 10:43, 24 лютага 2025 (+03) :::::Дзякую за параду. Я пачаў пісаць [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар|гэтую дакументацыю]]. Засталося такое пытанне: можа гаджэт перайменаваць у якісь "падчышчальнік старонкі"? Гэта амаль літаральны пераклад з "PageCleanUp.js". Або знайсці якую іншую трапную назву: "падчышчальнік алічбоўкі", "паляпшальнік скана", ...? Іконку на панэлі таксама можна змяніць на [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Large-paint-brush_-_Delapouite_-_game-icons.svg шчотку], [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Crystal128-eraser.svg гумку] ці якую іншую выяву з commons. Часткова непаразуменне прызначэння гаджэта можа быць звязана з назвай. :::::Можа @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]], @[[Удзельнік:Gabix|Gabix]], @[[Удзельнік:By-isti|By-isti]], @[[Удзельнік:RAleh111|RAleh111]] таксама маюць якія свае прапановы/заўвагі? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 09:52, 25 лютага 2025 (+03) ::::::Я прапаноў ня маю, бо карыстаюся ABBYY FineReader → LibreOffice + OOoFBTools + LanguageTool + некалькі ўласных макросаў. Што да назвы, дык, скажам, хай будзе «выпраўшчык». [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 11:44, 25 лютага 2025 (+03) :::::::@[[Удзельнік:Gabix|Gabix]]: Дзякую за вельмі цікавы водгук. Як гэта працуе на практыцы? Вы спампоўваеце PDF файл, апрацоўваеце его з дапамогай ABBYY FineReader, а потым выкарыстоўваеце LibreOffice з LanguageTool у якасці спэлчэкера і з іншымі прыладамі для рэдагавання? Хуткасць уражвае, бо паміж дадаваннем [[Старонка:Прынц_і_жабрак_(1928).pdf/205]] і [[Старонка:Прынц_і_жабрак_(1928).pdf/228]] прайшло 48 хвілін (23 старонкі, прыблізна 2 хвіліны на старонку). Ці гэта быў толькі перанос ужо апрацаваных раней лакальна на вашым кампутары старонак, і таму да гэтых дзвюх хвілін трэба дадаць нешта яшчэ? :::::::Для вельмі прыблізнага параўнання: паміж [[Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/95]] і [[Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/110]] прайшло 75 хвілін (15 старонак, прыблізна 5 хвілін на старонку). Гэта ўсё я рабіў з нуля цалкам у браўзеры на Вікікрыніцах з дапамогай убудаванага дадатку Tesseract OCR і гаджэту [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар]]. Кожнае слова і кожны радок я параўноўваў з тым, як яно выглядае на старонцы папяровай кнігі, таму і статус старонак выставіў "жоўты" (гэта не гарантуе адсутнасць памылак, але і статус пакуль не "зялёны"). Аб "чырвоным" / "жоўтым" статусе старонак я калісьці пісаў у [[Вікікрыніцы:Супольнасць/Архіў_4#Вычытаныя_"жоўтыя"_старонкі_і_вельмі_няроўная_якасць_неправераных_"чырвоных"_старонак|гэтай тэме на суполцы]]. Вядома ж, памеры старонак у "Прынц і жабрак" і "Сын вады" не аднолькавыя, таму гэтыя лічбы трэба яшчэ дадаткова скарэктаваць (не на маю карысць). :::::::Можа мае сэнс задакументаваць "Лепшыя практыкі для пачаткоўцаў"? Ваш досвед будзе вельмі карысны. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:06, 25 лютага 2025 (+03) ::::::Магчыма, варта ў назву дадаць «прозы». Можна таксама зрабіць аналагічны інструмент для вершаў, які б, заместа <code><nowiki>{{Водступ|2|em}}</nowiki></code> у пачатку радкоў рабіў бы <code><nowiki><br /></nowiki></code> у канцы радкоў. Гэты інструмент можна назваць і «афармляльнікам», зважаючы на тое, што ён уласна афармляе тэкст у нейкай ступені. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 12:16, 25 лютага 2025 (+03) :::::::Але, на маю думку, і «Вікікрынізатар» выглядае добра, хоць гэтая назва не дае адказу, што робіць інструмент. Як, у прынцыпе, і «Вікіфікатар» сваёй назвай мала што тлумачыць. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 12:19, 25 лютага 2025 (+03) :::::::@[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]]: Можна зрабіць асобны гаджэт і для вершаў. Я мяркую, што дадаванне <code>&lt;br /&gt;</code> мае сэнс рабіць не для ўсёй старонкі, а толькі для вылучанага фрагмента тэксту? Ізноў жа, самае цяжкае тут - як гэты гаджэт назваць і як павінна выглядаць яго іконка на панэлі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:41, 25 лютага 2025 (+03) ::::::::Калі тэхнічна магчыма, каб такое рабілася толькі з вылучаным тэкстам, дык выдатна. Як я адзначаў вышэй, можна да ўжо існага падставіць «прозы» (то бок «Вікікрынізатар прозы»), а гэта назваць «Вікікрынізатар паэзіі». Якія тут рабіць іконкі, пакуль не ведаю. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 19:22, 25 лютага 2025 (+03) :@[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Я гэта збольшага [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js&curid=90383&diff=250912&oldid=250871 выправіў]. І таксама праблему з секцыямі. Але не ведаю, ці можа так стацца, што OCR калісь памылкова распазнае двукоссі як падвоеныя апострафы. Спадзяюся, што не, а там паглядзім. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 09:24, 25 лютага 2025 (+03) === Падсьветка сынтаксісу === @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]], @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]]: Яшчэ адзін дадатковы напрамак - гэта '''гаджэт сінтаксічнай падсветкі''' падазроных фрагментаў тэксту чырвоным колерам (без змены самога тэксту): [[Удзельнік:Ssvb#Адаптацыя_mw:User:Remember_the_dot/Syntax_highlighter]]. На гэтай маёй старонцы можна знайсці мінімальна неабходныя змены да аднаго з папулярных гаджэтаў сінтаксічнай падсветкі. Прыклады таго, што ён можа рабіць: <code>І вось аднаго разу Кракат<font style="background-color:#FBB">ау</font> прачнуўся.</code>, <code>Усе мы аж закрычалі ад радасьці: скончана<font style="background-color:#FBB">! в</font>ыратаваліся!</code>, <code>Па пояс у гразі, у цемры, усёроўна нельга был<font style="background-color:#FBB">о у</font>цячы</code>. Ён таксама падсвечвае мешаніну кірылічных літар з лацінскімі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 15:00, 22 лютага 2025 (+03) : Удакладню, што сінтаксічная падсветка працуе толькі ў вакне рэдактара тэксту і толькі падчас рэдагавання. Пасля сканчэння рэдагавання, ніякіх каляровых адмецін у тэксце самой старонкі не застаецца. Адзіная мэта - гэта прыцягнуць увагу рэдактара да асобных месцаў у тэксце. А ўжо выпраўляць, ці не - вырашае чалавек. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 16:22, 22 лютага 2025 (+03) :: Дык падсьветка лацінскіх сымбаляў у мяне працуе даўно ва ўсіх разьдзелах; падключаецца як ва [[Удзельнік:Taravyvan Adijene/common.js|Ўдзельнік:Taravyvan Adijene/common.js]]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:16, 23 лютага 2025 (+03) ::: І хто яшчэ гэтым карыстаецца? Пытанне ж якраз аб тым, як спрасціць і палепшыць умовы працы для найбольш актыўных удзельнікаў Вікікрыніц. Каб яны маглі проста паставіць птушачку ў [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]] і ўсё запрацавала. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 16:45, 23 лютага 2025 (+03) :Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Ня_вылечыла…_(1927).pdf/3&curid=106704&diff=250934&oldid=250932 яшчэ адзін прыклад]. У вакне рэдактара з падсветкай выглядае так: <code>І ты сваім сьцюдзёным станаўкім голасам<font style="background-color:#FBB">. с</font>казаў</code> --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:24, 25 лютага 2025 (+03) :: Калі можна будзе гэты інструмэнт дадаваць у [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets|сьпіс]]? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 17:03, 25 лютага 2025 (+03) :::@[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Можна дадаваць [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js|гэты гаджэт]] хоць зараз як першы варыянт. Там невялічкая мадыфікацыя даволі вялікага і складанага папулярнага гаджэту падсветкі [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=User:Remember_the_dot/Syntax_highlighter.js&oldid=6419182 Gadget-DotsSyntaxHighlighter.js]. Правілы падсветкі беларускага тэксту яшчэ можна будзе дадаткова дапрацоўваць. :::Адзіная практычная праблема: стандартны таймаўт (20 мілісекунд) даволі часта прыводзіць да адключэння падсветкі якраз пасля аперацыі "Аблічбаваць тэкст", прычым гэта не звязана з дадатковымі правіламі для беларускага тэксту (хоць гэтыя правілы таксама трохі яго замаруджваюць). Выглядае так, быццам аблічбоўка нейкім чынам дадае даволі значную часовую затрымку менавіта ў той канкрэтны момант, і падсветка адключаецца. Я прапанаваў аўтару [https://www.mediawiki.org/wiki/User_talk:Remember_the_dot/Syntax_highlighter.js#Feature_request:_don't_be_too_eager_to_disable_itself зрабіць адключэнне меней агрэсіўным], але ён пакуль што маўчыць. Было б добра павялічыць гэты таймаўт да 50 мілісекунд, а мо нават і да 100 мілісекунд. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 18:12, 25 лютага 2025 (+03) ::::Дарэчы, [https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA:Taravyvan_Adijene/common.js вы выкарыстоўваеце] той жа самы гаджэт сінтаксічнай падсветкі ([https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-DotsSyntaxHighlighter.js у мініфікаванай форме]). Але ў агульнай прасторы wiki, а не ў прасторы старонак. Патэнцыйна паміж імі можа быць канфлікт, таму можа быць неабходна штосьці там перайменаваць і разнесці іх асобна. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 18:35, 25 лютага 2025 (+03) :::::Толькі што праверыў гэта. Падобна на тое, што дзве копіі працуюць незалежна адна ад адной, кожная ў сваёй прасторы, так што ўсё добра. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 18:52, 25 лютага 2025 (+03) ::::::@[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Я думаю, што ўжо можна дадаваць [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js]] у спіс. Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA%3ASsvb%2FGadget-Syntax_highlighter.js&diff=251086&oldid=251085 тут] можна пабачыць дададзеныя змены. Гаджэт падсвечвае ў тэксце праблемы з літарай <code>ў</code> (у прасторы старонак падчас вычытвання), а таксама іншыя недарэчнасці. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 06:21, 26 лютага 2025 (+03) ::::::: {{Зроблена}}. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:55, 27 лютага 2025 (+03) == Спасылка "Адказаць" нарэшце выпраўлена ў Супольнасці. == Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BD:%D0%A1%D1%83%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C&curid=2456&diff=250563&oldid=34033 тое, што перашкаджала]. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 22:57, 23 лютага 2025 (+03) == Як я працую == Пачынаю гэтую тэму, каб не загрувашчваць іншую. 1. Я спачатку спампоўваю файл PDF і распазнаю яго ў ABBYY FineReader, які лепей працуе зь беларускай мовай у параўнаньні з Tesseract (апошні, напрыклад, часьцей разрывае абзацы). Зараз я хачу паэкспэрымэнтаваць са слоўнікавай падтрымкай (яе ў FR няма, але можна дадаць мову карыстальніка і для яе падтрымку праз слоўнік карыстальніка). 2. Захоўваю ў фармат ODT і далей працую ў LibreOffice. 3. Ужываю OOoFBTools для выпраўленьня памылак распазнаваньня (разьбітыя абзацы, двукосьсі, прабелы вакол працяжнікаў і іншае). Далей гэты дадатак дапамагае і ў іншым (віртуальныя клявіятуры для ўстаўкі пэўных сымбаляў, склейка абзацаў уручную). 4. Далей сёе-тое апрацоўваю пошукам-заменай. Напрыклад, ABBYY FineReader досыць добра распазнае «ялінкі», але з „капцюркамі“ бываюць праблемы, якія OOoFBTools можа і прамінуць. 5. Зноў жа пошукам-заменай дадаю абзацныя водступы. 6. Цяпер праверка правапісу. LanguageTool тут ня самы добры памагаты, бо ведае толькі наркомаўку (і мае хібы). Я карыстаюся ўласнымі слоўнікамі, што дае патрэбныя варыянты: наркомаўку, тарашкевіцу, лацінку. Тая ж лацінка ўвогуле амаль у кожнага аўтара свая. Скажам, хтосьці ўжывае v, хтосьці w (гэты разнабой асабліва характэрны для 1920-1930-х гадоў). У адным тэксьце спрэс замест ŭ ужывалася ū (імаверна праз брак адпаведнага шрыфту ў друкарні). Усё гэта досыць лёгка адрэгуляваць, рэдагуючы слоўнікі. 7. Спачатку праганяю макрос, які выдае ўсе знойдзеныя памылкі правапісу. Потым вынікі апрацоўваю праграмкай на Python, якая ўпарадкуе знойдзеныя словы паводле частаты. Гэта дазваляе выявіць словы, якіх бракуе ў слоўніку, а таксама спэцыфічныя для канкрэтнага твора (скажам, прозьвішчы герояў) і вартыя даданьня ў дадатковы слоўнік карыстальніка, які па завяршэньні працы ачышчаю. 8. LanguageTool таксама карысны, прынамсі для выяўленьня памылак з ужываньнем у/ў (і тут я маю ўласнае правіла для u/ŭ у творах на лацінцы, падтрымкі якой LanguageTool штатна ня мае). 9. Ну а далей ужо старонка за старонкай. Пэўныя элемэнты фарматаваньня дадаю праз уласныя макросы. Зразумела, гэта значыць, што для апрацоўкі патрабуецца значна больш часу, чым дзьве хвіліны на старонку :-). [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 16:29, 25 лютага 2025 (+03) :Вялікі дзякуй за тлумачэнні. :1. Што тычыцца Tesseract OCR, to я раней сам параўноўваў яго з Google OCR. Google OCR, як камерцыйны прадукт, сапраўды робіць менш памылак. Але ёсць праблема: ён таксама свавольна падганяе словы, меркавана пад наркамаўскі слоўнік. Вось прыклад: Google OCR змяняе слова "рэвольв'''э'''р" на "рэвольв'''е'''р" на старонцы [[Старонка:Амок_(1929).pdf/16]]. І робіць ён гэта ажно ў двух месцах, то бок гэта ніяк не выпадковасць! Такое шкодніцтва якраз цяжка заўважыць чалавеку падчас вычытвання. Tesseract OCR памыляецца часцей, але памыляецца ён "сумленна" і выдае смецце, якое лёгка заўважыць і выправіць. Я не карыстаюся ABBYY FineReader, яле калі ён паводзіць сябе такім жа чынам, як і Google OCR, то я б выбраў замест яго Tesseract OCR. :3. Падобна на тое, што OOoFBTools выконвае тую ж функцыю, што і [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар]]. Было б цікава іх параўнаць. :8. Праблему з у/ў можа вырашыць [[Вікікрыніцы:Супольнасць#Падсьветка_сынтаксісу]] :9. Старонку за старонкай вы праглядаеце разам з параўнаннем іх са сканам папяровай кнігі, або без яго? Ці дазваляе такі метад заўважыць праблему ў слове "рэвольв'''е'''р"? :--[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:00, 25 лютага 2025 (+03) ::Асобнае пытанне пра статус старонкі. Калі я шукаў цытаты для Вікіслоўніка, то я часцяком знаходзіў "неправераныя" чырвоныя старонкі, марнаваў 5-10 хвілін свайго часу на тое, каб іх прагледзець цалкам, не знаходзіў ніводнай памылкі і мяняў статус на "вычытаная". Потым пазней хтосьці змарнуе 5-10 хвілін на тое, каб гэтую "вычытаную" старонку прагледзець і памяняць яе статус на "правераная". Калі якасць створанай старонкі высокая, то не трэба рабіць яе "чырвонай". Інакш іншыя людзі будуць дарэмна марнаваць час. Дарэчы, можна было пазначыць [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/110&curid=106589&diff=250986&oldid=250685 гэтую вашу праўку] як "зялёную" (памылка якімсьці чынам патрапіла туды праз [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСын_вады_(1928).pdf%2F110&diff=250685&oldid=250640 гэтую праўку] і яе не было ў маім першапачатковым тэксце). З той прычыны, што вы сёння не пазначылі старонку "зялёнай", камусьці потым прыйдзецца змарнаваць свой час, каб прагледзець яе яшчэ раз і памяняць статус... ::Калі ваш працэс з самага пачатку забяспечвае высокую якасць з усімі слоўнікамі і дадатковымі прыладамі, то не патрэбна гэтая "сціпласць" і пазначэнне старонак чырвоным, як "неправераных". --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:06, 25 лютага 2025 (+03) :::> што вы сёння не пазначылі старонку "зялёнай" :::Я толькі выправіў памылку, якая проста кінулася ў вочы, астатняе не вычытваў, таму статус не мяняў. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 09:40, 26 лютага 2025 (+03) ::1. ABBYY FineReader нічога не мяняе, толькі можа пры наяўнасьці слоўніка прапаноўваць выпраўленьні, калі запусьціць праверку. А калі слоўніка няма (як для беларускай), то толькі вылучае няпэўна распазнаныя сымбалі. ::8. А з u/ŭ? А з u/ū? ::9. Я параўноўваю са сканам. Але пытаньне «рэвольвэра» і да г. п. вырашаю перш за ўсё выбарам адпаведнага слоўніка і папярэднім аналізам памылак у тэксьце. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 09:27, 26 лютага 2025 (+03) :::1. ABBYY FineReader інтэрактыўна пытаецца ў карыстальніка наконт выбару словаў? Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0:%D0%9F%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%86_%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BA_(1928).pdf/74&curid=105789&diff=251083&oldid=249171 тут] прыклад "в'''а'''зваліліся" супраць "в'''ы'''зваліліся". Мне цікава, гэта ABBYY FineReader сам падставіў "ы" згодна свайму слоўніку? Там, мабыць, патрэбны шаблон <code><nowiki>{{Абмылка}}</nowiki></code>. :::8. Што тычыцца u/ŭ, то там тое ж самае, што і з кірыліцай. Няма ніякай прынцыповай розніцы, толькі трэба акуратна regexp'ы падправіць. :::9. Я якраз маю сумневы наконт практычнай карысці такой апрацоўкі са слоўнікам. Менавіта што яна аб’ектыўна дае? Усё адно ўвесь тэкст патрэбна потым вычытваць ад пачатку да канца. І розніца, скажам, паміж дзвюма або чатырма памылкамі на старонцы зусім неістотная. Чалавек усё адно патраціць тыя ж самыя прыкладна 5 хвілін на вычытку, толькі рэдагаваць прыйдзецца дадатковыя 10-20 секунд. Ёсць і больш важныя рэчы. Для вычыткі істотным фактарам ёсць разбіўка на радкі, якая супадае з разбіўкай на радкі ў папяровай кнізе. Заўчаснае аб’яднанне радкоў робіць вычытку значна цяжэйшай, прынамсі для мяне. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:53, 26 лютага 2025 (+03) ::::1. Так, калі ёсьць слоўнік. Але «Прынца і жабрака» я распазнаваў яшчэ без падтрымкі, мог сам выправіць памылку чыста аўтаматычна. ::::9. Папярэдняя апрацоўка можа выдаць масавыя памылкі. У тым жа «Прынцы і жабраку» FR часта хібіў з распазнаваньнем літары А/а. Скажам, асобнае «А» разоў 7 было распазнанае як «Рі». Пошук-замена тут хутчэй за вычытку, нават не ў аўтаматычным рэжыме. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 12:19, 26 лютага 2025 (+03) :::::Але ж "пошук-замена" не адмяняе неабходнасці вычыткі. Гэта дадатковая аперацыя і дадатковы страчаны час. Яшчэ вам спатрэбілася прыблізна 2 хвіліны на старонку, каб перанесці тэкст са свайго кампутара на Вікікрыніцы. Гэта таксама мае кошт. І ёсць рызыка [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Прынц_і_жабрак_(1928).pdf/71&diff=prev&oldid=251082 скапіяваць тэкст двойчы]. :::::Дарэчы, [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&diff=250657&oldid=250656 вось прыклад з Tesseract], там у тэксце было нешта сярэдняе паміж <code>т</code> і <code>г</code>. Tesseract вырашыў не рызыкаваць са спробамі здагадацца, а выдаў адразу абедзве літары: <code>у'''гт'''ырканую</code>. І мне гэта падабаецца, бо лепей мець відавочна некарэктнае слова (якое лёгка выправіць чалавек падчас вычыткі), чым памыліцца і падставіць арфаграфічна правільнае слова з іншым сэнсам (у якім чалавек можа не заўважыць праблемы). Такія паводзіны амаль што ідэальныя падчас вычыткі тэкстаў для Вікікрыніц. На маю думку, якасць Tesseract не з’яўляецца "вузкім месцам" у працэсе вычыткі. :::::Калі ласка, паспрабуйце выкарыстаць Tesseract + [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар|Вікікрынізатар]] для аблічбоўкі некалькіх старонак і параўнайце эфектыўнасць са сваім цяперашнім працэсам. Яшчэ можаце дадаць радок <code>importScript('Удзельнік:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js');</code> у [https://be.wikisource.org/wiki/Special:MyPage/common.js свой common.js] для сінтаксічнай падсветкі, якая таксама значна дапамагае. Спадзяюся, што ў хуткім часе гэта можна будзе таксама ўключыць праз [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]]. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 05:22, 27 лютага 2025 (+03) ::::::Я не разумею, як той Вікікрынізатар запускаецца, ня бачу ніякай кнопкі. ::::::Што да Gadget-Syntax_highlighter.js, ня бачу, што ён дае ў параўнаньні з LanguageTool. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 12:34, 27 лютага 2025 (+03) :::::::Павінна з’явіцца вось такая іконка на панэлі інструментаў: [[File:Text-x-generic-apply.svg]]. Я таксама дадаў скрыншоты у [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар#Як_гэта_выглядае?]] Можа LanguageTool і робіць тое ж самае з y/ў, але мы маем магчымасць дадаць і іншыя адмысловыя правілы падсветкі. Усё гэта можа працаваць "з каробкі" ў Вікікрыніцах у браўзеры. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 12:52, 27 лютага 2025 (+03) ::::::::[[File:Вікікрынізатар4.png|thumb|right]] ::::::::Дадам, што менавіта для мяне самае галоўнае ва ўсім працэсе - гэта разбіўка на радкі, якая супадае з папяровай старонкай. Вельмі лёгка вычытваецца тэкст са скрыншота. І ў параўнанні з ім, вычытваць цяперашнюю [[Старонка:Амок_(1929).pdf/26]] ужо ''значна'' цяжэй, бо там разрывы радкоў ужо выдалены. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:02, 27 лютага 2025 (+03) :::::::::@[[Удзельнік:Gabix|Gabix]]: Пытанне пра [[Старонка:У_палескай_глушы_(1928).pdf/25]] у кантэксце майго папярэдняга каментарыя пра разрывы радкоў. Я бачу, што вы спачатку дадалі тое, што выглядае як вынік аўтаматычнай апрацоўкі ("вд яго", "мёць", прычым такія памылкі робіць якраз Tesseract), а потым яго [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AУ_палескай_глушы_(1928).pdf%2F25&diff=251464&oldid=251463 вычыталі] за прыблізна 6 хвілін. Але ж вычытывалі вы тэкст з ужо выдаленымі разрывамі радкоў. Няўжо вам так болей зручна? Я не навязваю свой погляд, проста хачу зразумець прычыну. І чаму пасля вычыткі старонкі не памецілі яе жоўтым колерам як "вычытаную"? Гэта ж вынік 6 хвілін працы, якія прынамсі на адзін крок палепшылі якасць старонкі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 11:19, 2 сакавіка 2025 (+03) ::::::::::Мне сапраўды зручней чытаць суцэльныя сказы/абзацы, а не разьбітыя на радкі. Дакладна тая старонка — спроба працаваць паводле Вашай парады (Tesseract → Вікікрынізатар). Вынік для мяне выглядаў ня надта добрым, у першаю чаргу праз асаблівасьці вынікаў праспазнаваньня Tesseract. Таму я і не пазначыў старонку як вычытаную. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 18:23, 2 сакавіка 2025 (+03) :::::::::::Чытаць адзін суцэльны абзац сапраўды зручней нават для мяне. Але калі супастаўляць кожны радок акна злева з кожным радком акна справа, то мне прасцей, калі гэтыя радкі пачынаюцца/заканчваюцца аднолькава. Інакш воку цяжка за штосьці зачапіцца, увесь час пераводзячы погляд з аднаго вакна на другое. Усе людзі розныя і маюць розныя індывідуальныя асаблівасці. Што пасуе аднаму, можа не пасаваць камусьці іншаму. Дзякую за цікавую дыскусію. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:49, 3 сакавіка 2025 (+03) ::::::::Дарэчы, што тычыцца іншых правілаў. Можна праз той жа самы гаджэт сінтаксічнай падсветкі нават асобна дадаць правілы падсветкі для не/ня, з/зь, без/безь/бяз/бязь у гэтай секцыі каментарыяў, калі выбрана тарашкевіца ў якасці мовы інтэрфейсу. Але не ўжываць гэтыя дадатковыя правілы для прасторы старонак. Можа гэта зацікавіць @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:21, 27 лютага 2025 (+03) ::::::: Ужо ня трэба падключаць гэтыя скрыпты ў свой файл common.js; гэтыя інструмэнты можна проста ўключыць у [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets|наладах]]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:55, 27 лютага 2025 (+03) ::::::::Ага, дзякуй за паведамленьне! [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 10:31, 3 сакавіка 2025 (+03) :::::::::Дарэчы, я [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js&diff=prev&oldid=251403 дадаў] падтрымку лацінкі ў сваю копію гаджэта сінтаксічнай падсветкі. :::::::::І зараз працую над варыянтам для дэталёвай праверкі правапісу паводле БКП-2005: [[w:be-tarask:Удзельнік:Ssvb/Gadget-SyntaxHighlighterBKP2005]]. Але гэта ўжо больш пасуе Вікіпедыі, а не Вікікрыніцам. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:59, 3 сакавіка 2025 (+03) ::::::::::{{Зроблена}}. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 04:50, 4 сакавіка 2025 (+03) == Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 21:51, 7 сакавіка 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 --> == Breaking changes in the latest version == Just wanted to give y'all a heads up to that to fix [[phab:T383924|T383924]] (which is causing production errors) we will ship [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/ProofreadPage/+/1128353 potentially breaking fixes] to one of your Lua templates. [[Удзельнік:Sohom Datta|Sohom Datta]] ([[Размовы з удзельнікам:Sohom Datta|размовы]]) 21:12, 17 сакавіка 2025 (+03) :That surprisingly did not break anything (and now) [[Старонка:Вялікія_чаканні_(1940).pdf/90]] can be properly deleted. [[Удзельнік:Sohom Datta|Sohom Datta]] ([[Размовы з удзельнікам:Sohom Datta|размовы]]) 23:45, 17 сакавіка 2025 (+03) == Статус старонак ("Не правераная" / "Вычытаная" / "Правераная") == Было б добра мець агульнае паразуменьне наконт статусу старонак. Мяне засмучае, калі некаторыя людзі старанна ствараюць старонкі вельмі высокай якасьці без аніводнай памылкі, але чамусьці пазначаюць іх першапачатковы статус "чырвоным". У той жа час мяне таксама засмучае, калі няякасную старонку робяць "жоўтай" або "зялёнай" бяз добрай на тое прычыны. Асабіста маё разуменьне статусу старонкі: * "Чырвоная" - гэта OCR зь мінімальным рэдагаваньнем таго, што адразу кідаецца ў вока. Можа мець шматлікія памылкі. Амаль на кожнай старонцы ёсьць нейкія праблемы. * "Жоўтая" - вычытаная ад пачатку да канца прынамсі адзін раз адным чалавекам. У ''большасьці выпадкаў'' там няма аніводнай памылкі, але на некаторых рэдкіх старонках адна-дзьве памылкі ўсё ж такі могуць застацца незаўважанымі. * "Зялёная" - вычытаная ад пачатку да канца прынамсі два разы двума рознымі людзьмі. У ''пераважнай большасьці выпадкаў'' там няма аніводнай памылкі, але ўсё ж дзесьці на адной-дзьвюх старонках ва ўсёй кнізе можа выпадкова застацца якаясь памылка. Таксама акрамя дакладнасьці перадачы самога тэксту, ёсьць яшчэ характарыстыкі тэхнічнага пляну: водступы, шаблёны, выявы і інш. Старонка ня можа быць "зялёнай", пакуль усё гэта ня выпраўлена. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 07:23, 1 красавіка 2025 (+03) :Напрыклад, у [[Індэкс:Сын_вады_(1928).pdf]] я адразу пазначаў сьвежа-адсканаваныя старонкі як "вычытаныя", бо я вычытваў тэкст ад пачатку да канца. З майго пункту гледжаньня, "жоўты" статус азначае, што на сотню старонак кнігі можна чакаць дзесьці 10-20 памылак і гэта цалкам дапушчальна. Бо на выпадкова выбранай старонцы зь вялікай верагоднасьцю памылак няма. :Калі хтосьці іншы зараз дадаткова праверыць тэкст "Сына вады" і пазначыць яго "зялёным", то ва ўсёй кнізе можа застануцца 1-2 памылкі. І гэта таксама дапушчальна, бо немагчыма гарантаваць іх адсутнасьць. Гэтыя астатнія памылкі ўжо зь цягам часу потым знойдуць і выправяць чытачы. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 07:54, 1 красавіка 2025 (+03) ::Адкажу тут, хоць пытаньне тычылася маёй „вычыткі“ старонкі [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=253466 Бѣлорусскіе народные разсказы (1908).pdf/48]. ::Гэта старая гісторыя, якая сягае ў тыя даўнія часы, калі ў праекце былі іншыя адміністратары, і яны навучылі мяне, што „чырвоная“ старонка — гэта такі рэдкі выпадак, які толькі запавольвае прагрэс старонкі, і ім можна карыстацца хіба тады, калі старонка, прыкладам, распазнаная не да канца. З тае пары, сапраўды, шмат вады сплыло, і патрабаваньні да статусаў хіба падвысіліся. Магчыма, цяпер майму разуменьню „чырвонай“ больш адпавядае статус „праблематычная“. ::Вяртаючыся да [[Старонка:Бѣлорусскіе народные разсказы (1908).pdf/48]], дык тыя памылкі я не заўважыў і памяняў статус на „жоўты“. Але ж пасьля гэтага прынамсі яшчэ адзін чалавек можа вычытаць старонку і ў выніку іх выправіць перад падвышэньнем статусу. Надалей буду больш уважліва ставіцца да вычыткі. [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 10:39, 1 красавіка 2025 (+03) :Праблема статусаў, што гэта залежыць збольшага ад уважлівасці карыстальніка і ягонай пэўнасці ў зробленай працы. Напрыклад, я часта пакідаю памылкі пасля сябе, хаця стараюся ўважліва праглядаць тэкст. Таму я на ўсялякі выпадак заўсёды пакідаю чырвоны статус, пагатоў ён яшчэ і аўтаматычна выстаўляецца. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 09:00, 4 красавіка 2025 (+03) ::Памылкі ёсьць усюды, нават на "зялёных" старонках. Гарантаваць іх абсалютную адсутнасьць немагчыма нідзе, ніводная самая дасканалая арганізацыя працэсу ня здольна гэта забясьпечыць. Пытаньне толькі тычыцца прыблізна чаканай колькасьці памылак. І вось тут трэба знайсьці паразуменьне. Калі памылкі застаюцца прыкладна на кожнай трэцяй старонцы, але пры гэтым дзьве з трох старонак праблем ня маюць, то, на маю думку, такая якасьць ужо адпавядае "жоўтаму" статусу. Потым перад павышэньнем статусу да "зялёнага", старонку вычытае яшчэ адзін чалавек, і колькасьць памылак значна зьменшыцца. Ізноў жа, "зялёны" статус не гарантуе адсутнасьці памылак, таму баяцца выстаўляць яго таксама ня варта. На "зялёных" старонках з памылкамі, гэтыя астатнія памылкі знойдуць і выправяць уважлівыя чытачы. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 11:32, 4 красавіка 2025 (+03) Вось [[Старонка:Uładzimier Chadyka - Suniсy (1926).pdf/5|такія старонкі]], дзе няма выявы — што зь імі робім? Вычытваем? Альбо нельга іх паляпшаць, пакуль ня будзе выявы? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 13:47, 4 красавіка 2025 (+03) :Яшчэ прыклад. Праверыў старонку [[Старонка:Апошні з магікан.pdf/7]]. Выяву трэба дадаваць? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 17:18, 8 красавіка 2025 (+03) == Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon. Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 05:05, 4 красавіка 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Нумарацыя і назвы твораў == У некаторых часопісах і зборніках («[[Полымя (часопіс)|Полымя]]» «[[Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938)|Запісы Беларускага Навуковага Таварыства]]») творы нумаруюцца. Такім чынам, тэарэтычна можна падаваць у назве «артыкула» не загаловак твора, а парадкавы нумар. Як мне падаецца, гэтую рэч варта ўнармаваць, ці называць старонкі паводле назваў твораў або нумароў, каб не было непатрэбнай варыятыўнасці. Вартасць называння паводле нумароў перадусім у тым, што загаловак не выглядае грувастка, але ў прасторы катэгорыяў твор будзе выглядаць безаблічна і незразумела (параўнайма «Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938)/1» і «Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938)/Падзел гісторыі Беларусі на пэрыёды»). У сваю чаргу, калі кіравацца назвамі творамі, можа адбыцца нагрувашчванне. Назвы старонак да таго ж маюць абмежаванне ў сімвалах, то бок, калі загаловак твора вельмі доўгі, яго хоцькі-няхоцькі трэба будзе скарачаць, адкідаючы сэнсава нязначныя элементы (напрыклад, не «Шляхціч Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях», а «Шляхціч Завальня»). Я асабіста схільны больш да называння падстаронак згодна з загалоўкамі твораў. А што думае супольнасць? [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 00:24, 10 красавіка 2025 (+03) == Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:35, 17 красавіка 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 06:41, 29 красавіка 2025 (+03)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == Аб'яўлены конкурс кандыдатаў у Каардынацыйны камітэт па Універсальным кодэксе паводзін (ККУКП) == <section begin="announcement-content" /> Вынікі галасавання па кіраўніцтве па выкананні універсальнага кодэкса паводзін і Статуту Каардынацыйнага камітэта па Універсальным Кодэксе паводзін (ККУКП) [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|даступна на Meta-wiki]]. Цяпер вы можаце [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|падаць заяўку на працу ў ККУКП]] да 29 мая 2025 года ў 12:00 па Грынвічы. Інфармацыя аб [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|прымальнасці, працэсе і тэрмінах знаходзіцца на Мета-вікі]]. Галасаванне па кандыдатурах пачнецца 1 чэрвеня 2025 года і працягнецца два тыдні, завяршыўшыся 15 чэрвеня 2025 года ў 12:00 па Грынвічы. Калі ў вас ёсць якія-небудзь пытанні, вы можаце задаць іх на [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|старонка абмеркавання выбараў]]. -- у супрацоўніцтве з ККУКП, </div><section end="announcement-content" /> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|размовы]])</bdi> 01:07, 16 мая 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)'' Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 18:27, 22 мая 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6] * June 17 – July 1, 2025: Call for candidates * July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5] * August 2025: Campaign period * August – September 2025: Two-week community voting period * October – November 2025: Background check of selected candidates * Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]]. '''Call for Questions''' In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]] '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]] Thank you! [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024 [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ [6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates Best regards, Victoria Doronina Board Liaison to the Elections Committee Governance Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 06:08, 28 мая 2025 (+03) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == Vote now in the 2025 U4C Election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}} Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:01, 14 чэрвеня 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div> Hello all, The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position. This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3] Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election. Best regards, Abhishek Suryawanshi<br /> Chair of the Elections Committee On behalf of the Elections Committee and Governance Committee [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term. [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" /> </div> [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 20:44, 17 чэрвеня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 --> == <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Dear Wikimedia Community, The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]]. A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity. Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact. Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement. Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate. Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended. === Wikispore === The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects. After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future. As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting. Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed. === Wikinews === We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways. Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years. While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>]. [[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews. Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs. SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives. '''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to: *Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects, *Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace, *Merge content into compatibly licensed external projects, *Archive Wikinews projects. Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels. === Feedback and next steps === We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language. I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. <section end="message"/> </div> -- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 23:57, 27 чэрвеня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 --> == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, ''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)'' The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikisource, including this Wikisource, during the '''week of August 25th'''. This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable. The three main features of this extension are: * '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki. * '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''. * '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions. '''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this Wikisource. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment. The extension is already live on several wikis, including '''all Wikipedia, Meta, Wikidata''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]]) If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout. Thank you! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|размовы]]) 18:40, 31 ліпеня 2025 (+03)</bdi> <!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target_Wikisource&oldid=29066664 --> == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 00:36, 27 жніўня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]]. Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]]. When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]]. '''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.''' Best regards, Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 07:49, 9 кастрычніка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:43, 20 кастрычніка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 17:13, 30 кастрычніка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 17:22, 20 лістапада 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == Адмысловыя літары "дж" і "дз", якія прапанавалі ў 1928 і ўжывалі ў шэрагу публікацый таго году == Вось гэтыя літары: https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:DrukDubouka.jpg Іх можна знайсьці на старонцы https://be.wikisource.org/wiki/Старонка:Узвышша._1928._№_5.djvu/179 Што зь імі рабіць? Я так разумею, што гэтых літар нават няма ў сучасным стандарце Unicode. Я бачу тры магчымыя падыходы, як можна разьвязаць праблему: # выкарыстоўваць звычайныя дыграфы "дж" і "дз" # выкарыстаць якіясь іншыя кірылічныя літары, напрыклад <code>Џ=дж</code> <code>Ӡ=дз</code> # прапанаваць новыя літары для Unicode і чакаць, пакуль іх дададуць у стандарт, а потым чакаць, пакуль зьявяцца шрыфты --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:54, 3 снежня 2025 (+03) :Здаецца, што няма сэнсу дадаваць іх у стандарт Unicode. У тэксте "Узвышша", як выйсце, можна выкарыстоўваць літары спачатку у выглядзе выявы, а потым па тэксту, як "дж" і "дз". [[Удзельнік:By-isti|By-isti]] ([[Размовы з удзельнікам:By-isti|размовы]]) 21:20, 3 снежня 2025 (+03) == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 00:02, 20 студзеня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 03:58, 26 красавіка 2026 (+03) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> cbvk96oncnocrjkaqmuyv59kuwxg20j 283657 283655 2026-04-29T10:24:50Z Ssvb 4088 283657 wikitext text/x-wiki {{Супольнасьць}} {{Архівы}} __NEWSECTIONLINK__ <div class="toc" style="text-align:center; background-color: transparent; margin-bottom: 1em; margin-top: 1em"><span class="plainlinks">'''[{{fullurl:Вікікрыніцы:Супольнасць|action=edit&section=new}} Пачаць новае абмеркаванне]'''</span></div> == Тэрмін абароны аўтарскіх правоў быў нядаўна падоўжаны з 50 да 70 гадоў у Беларусі == Раней творы дадатковых беларускіх аўтараў штогод пераходзілі ў грамадзкі набытак. Але цяпер на бліжэйшыя 20 гадоў у Вікікрыніцах будзе "засуха". Зь іншага боку, цяпер можна сьмела дадаваць часопісы з зацэнзураванымі старонкамі (выдаленымі творамі тых аўтараў, якія яшчэ ахоўваюцца аўтарскімі правамі). І не хвалявацца аб тым, што ў наступным годзе частку гэтых зацэнзураваных старонак можа давялося б вяртаць назад у PDF/DjVu файл. Бо, напрыклад, у https://be.wikisource.org/wiki/Індэкс:Узвышша._1928._№_5.djvu творы Максіма Лужаніна, Георгія Бярозкі, Антона Адамовіча ды Ўладзімера Дубоўкі цяпер на дзесяцігодзьдзі адсунуты ад грамадзкага набытку. Іншымі словамі, гэтая вэрсія DjVu файла будзе актуальнай яшчэ прынамсі 20 гадоў. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:24, 29 красавіка 2026 (+03) == Назвы модуляў == Прашу пераймяноўваць модулі на англійскую мову, бо гэта стварае хаос. Калі ў шаблонах гэта не крытычна і можна зрабіць шмат розных перасылак, то ў выпадку з модулямі гэта проста бессэнсоўна і можа патэнцыйна ствараць шмат клопату, а таксама сітуацый, калі ствараюцца старонкі-дублеты, як мы маем з [[Модуль:ТакНе]] і [[Модуль:Yesno]], якія варта бы аб’яднаць пад адной назвай на англійскай. Прашу вытрымліваць нейкі парадак у тэхнічных старонках, там усё ж важней не выдумленне наскіх назваў, а парадак і нармальнае функцыянаванне скрыптоў. Дзякуй! [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:10, 22 сакавіка 2026 (+03) :Таксама модулі і шаблёны зь беларускімі назвамі ствараюць дадатковы галаўны боль праз цяперашняе адначасовае існаваньне тарашкевіцы і наркамаўкі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 12:53, 29 красавіка 2026 (+03) == Прапанова: стварэнне прасторы імёнаў «Архіў» == Паважаныя ўдзельнікі, Прапаную стварыць на be.wikisource асобную прастору імёнаў '''«Архіў»''' для сістэмнага размяшчэння і структурызацыі архіўных матэрыялаў. ---- === Навошта гэта патрэбна === Зараз архіўныя матэрыялы могуць размяшчацца толькі праз звычайныя старонкі і катэгорыі. Гэта не дазваляе: * выразна аддзяліць архіўныя дакументы ад літаратурных твораў; * будаваць іерархічную структуру (''архіў → фонд → вопіс → справа → дакумент''); * стандартызаваць афармленне архіўных апісанняў; * арганізаваць зручную навігацыю па фондах. Асобная прастора імёнаў дазволіць зрабіць гэта сістэмна і маштабавана. ---- === Прыклад з іншага моўнага раздзела === Аналагічная прастора ўжо існуе ва ўкраінскай Wikisource: 👉 [[:uk:Архів:Архіви|https://uk.wikisource.org/wiki/Архів:Архіви]] Там «Архів» — гэта асобная прастора імёнаў, якая выкарыстоўваецца для арганізацыі архіўных матэрыялаў і адпаведнай структуры. ---- === Магчымая структура на be.wikisource === Архіў: * Архіў:НГАБ * Архіў:НГАБ/Фонд_694 * Архіў:НГАБ/Фонд_694/Вопіс_1 * Архіў:НГАБ/Фонд_694/Вопіс_1/Справа_12 Прастора можа выкарыстоўвацца для: * апісання фондаў архіваў * інвентарных апісаў * архіўных спраў * публікацыі гістарычных першакрыніц ---- === Тэхнічная частка === Пасля атрымання кансэнсусу будзе пададзены запыт у Wikimedia Phabricator на: * стварэнне новай прасторы імёнаў «Архіў» * даданне адпаведнай старонкі абмеркавання * уключэнне ў пошук * падтрымку падстаронак ---- === Пытанні для абмеркавання === # Ці падтрымліваеце вы стварэнне прасторы «Архіў»? # Ці ёсць заўвагі да назвы? # Ці патрэбны псеўданім (напрыклад, «Архив»)? # Ці ёсць гатоўнасць напаўняць гэты раздзел матэрыяламі? Прашу выказаць меркаванне. Пасля дасягнення кансэнсусу будзе падрыхтаваны тэхнічны запыт. [[Удзельнік:Okuryan|Okuryan]] ([[Размовы з удзельнікам:Okuryan|размовы]]) 21:02, 2 сакавіка 2026 (+03) :# Як будзе каму займацца, дык чаму б і не. :# Няма. :# У беларускай мове адсутнічае літара „и“, то такі псэўданім не патрэбны. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 11:35, 13 сакавіка 2026 (+03) Пытаньне да ўдзельніка: адзіны ваш унёсак тут — гэты допіс на форуме. Вы сапраўды зьбіраецеся ўдзельнічаць у беларускіх Вікікрыніцах? Каб іншыя ўдзельнікі маглі пра вас болей даведацца, раю таксама напоўніць [[Адмысловае:MyPage|уласную старонку]]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 11:50, 13 сакавіка 2026 (+03) == Гаджэт для аўтаматызацыі аблічбоўкі і вычыткі кніг == Я ўчора паглядзеў на гаджэт [[MediaWiki:Gadget-wikify.js|Вікіфікатар]]. Сама ідэя слушная, але робіць ён трохі не тое, што трэба. Таму я паспрабаваў зрабіць нешта падобнае, але больш адаптаванае да Вікікрыніцаў. Пачатковую версію можна знайсці тут: [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js]]. Калі каму цікава паглядзець, як ён працуе, то можна зрабіць яго копію на сваёй старонцы і дадаць спасылку на яго ў свой "common.js" (напрыклад, мой "common.js" тут: [[Удзельнік:Ssvb/common.js]]). З меркаванняў бяспекі, дадаваць спасылку на мой гаджэт на маёй старонцы ў свой "common.js" не раю (бо я магу яго знянацку на сваёй старонцы замяніць на нешта іншае). Як прыклад выкарыстання: # [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0:%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_(1929).pdf/16&oldid=214805 гэта выхлап Tesseract OCR] # [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0%3A%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_%281929%29.pdf%2F16&diff=214865&oldid=214805 гэта тое, што аўтаматычна зрабіў з гэтага выхлапу гаджэт пасля націскання кнопкі на панэлі] # [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0%3A%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_%281929%29.pdf%2F16&diff=214866&oldid=214865 гэта вычытка, якую рабіў я сам] # [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0:%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_(1929).pdf/16&diff=next&oldid=214866 гэта тое, што аўтаматычна зрабіў гаджэт ужо пасля другога націскання кнопкі на панэлі] Гэты гаджэт намагаецца рабіць максімум з таго, што можна зрабіць аўтаматычна. То бок выпраўленне працяжнікаў, пераносы словаў, шаблоны абзацаў, заўвагі пад тэкстам і ў самым канцы выпраўленне разрываў радкоў. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 12:58, 31 ліпеня 2024 (+03) : Цікава, толькі цяпер заўважыў гэты інструмэнт. Можа атрымаецца яго неяк аб’яднаць зь цяперашнім вікіфікатарам у адно? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 15:46, 21 лютага 2025 (+03) :: Я думаю, што сьпяшацца з аб’яднаннем не варта. Пачаць можна з дзвюх кнопак на панэлі. А потым можна глядзець, чаго яшчэ не хапае. :: Дарэчы, я якраз эксперыментую з мадыфікацыяй https://www.mediawiki.org/wiki/User:Remember_the_dot/Syntax_highlighter.js для аўтаматычнага вылучэння колерам "у пасьля галоснай літары", "маленькай літары пасьля кропкі" і "сумесі кірылічных літар з лацінскімі". --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:06, 21 лютага 2025 (+03) ::: @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]], @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]]: Розніца паміж '''Вікіфікатарам''' і '''Вікікрынізатарам''': ::: Вікіфікатар [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Дзьве_душы_(1919).pdf/78&diff=prev&oldid=249928 мяняе] <code>Афіцэру не падабалася «пане»</code> на <code>Афіцэру не падабалася „пане“</code>. ::: Вікікрынізатар жа [[Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/34|мяняе]] <code>лёгкасьць ,шытых" чаўноў</code> на <code>лёгкасьць „шытых“ чаўноў</code>, і таксама <code>ад мора,--прапанаваў Манг</code> на <code>ад мора, — прапанаваў Манг</code>. ::: Іншымі словамі, Вікіфікатар пераводзіць тэкст, напісаны чалавекам, з аднаго стандарта ў іншы. І гэта мае сэнс для Вікіпедыі, каб мець аднолькавы стыль ва ўсіх артыкулах. Але Вікікрынізатар спрабуе ''здагадацца'' і выправіць найбольш пашыраныя памылкі менавіта OCR, нават калі ёсць нейкая ненулявая рызыка памыліцца (неістотна, бо пасля Вікікрынізатара тэкст вычытвае чалавек). Гэтыя інструменты робяць розныя рэчы, таму патрабаванні да іх розныя. [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js|Вікікрынізатар]] у некалькі разоў меншы і прасцейшы, там амаль увесь код - даволі прымітыўны пошук/замена ў тэксце. Таксама адна з вельмі важных функцый, якая значна ўсё спрашчае - гэта пераносы словаў на новы радок: ::: {| class="wikitable" |- ! пасля OCR !! пасля Вікікрынізатара (першая фаза) !! пасля Вікікрынізатара (другая фаза) |- | Тады Манг парашыў ехаць да сваіх і потым ужо мерка-<br/> ваць усім разам. || Тады Манг парашыў ехаць да сваіх і потым ужо меркаваць<br/> усім разам. || Тады Манг парашыў ехаць да сваіх і потым ужо меркаваць усім разам. |} ::: ...нягледзячы на рызыку памылак са словамі накшталт <code>ластамі-рукамі</code>. Ізноў жа, тэкст потым вычытвае чалавек. У пераважнай большасці выпадкаў пераносы апрацоўваюцца як мае быць і нічога выпраўляць не даводзіцца. ::: Ці ёсць магчымасці дадаць копію гаджэта [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js]] у спіс [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]] (пад новым імем)? І потым ужо працаваць над дадатковымі функцыямі, калі будзе патрэба штосьці там палепшыць? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:28, 22 лютага 2025 (+03) :::: @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Я дадаў [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js&curid=90383&diff=250446&oldid=250348 неразрыўны прагал з левага боку працяжнікаў], як гэта робіць Вікіфікатар. Ці ёсць яшчэ нешта, чаго не хапае? Дарэчы, акрамя патэнцыйна непажаданай замены <code>«»</code> на <code>„“</code>, Вікіфікатар таксама выдаляе пустыя радкі зверху старонкі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:36, 23 лютага 2025 (+03) ::::: Пустыя радкі не павінны быць на кожнай старонцы. Хіба так робіцца ва ўсіх іншых моўных разьдзелах? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:33, 23 лютага 2025 (+03) :::::: Беларускія Вікікрыніцы дадаюць два пустыя радкі зверху, калі старонка пачынаецца з новага параграфа: [[Даведка:Пачаткоўцам_пра_тыпаграфію#Шмат_старонак]]. Ангельскія Вікікрыніцы ў такіх жа выпадках дадаюць шаблон "[[s:Template:nop|nop]]" на папярэдняй старонцы. Тут лепш спытацца ў @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]], але я не бачу патрэбы нічога мяняць. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 17:12, 23 лютага 2025 (+03) ::::::: Некалі я сам не ведаў, як зрабіць з новай старонкі новы абзац. Ужо, шчыра кажучы, не памятаю, дзе канкрэтна я такі спосаб падгледзеў. У кожным разе, у нас ужо склалася такая практыка. Мне здаецца, ствараць дадатковы шаблон дзеля эфекту, які дасягаецца і без яго, сэнсу няма. --[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 17:25, 23 лютага 2025 (+03) ::::::: Я дадаў Вікікрынізатар, уключыў у сябе, але новай кнопкі рэдагаваньня ня бачу. У каго такія ж праблемы? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 21:52, 23 лютага 2025 (+03) :::::::: Я таксама не бачу. Можа трэба выдаліць "Gadget-" з радка <code>PageCleanUp[ResourceLoader]|Gadget-PageCleanUp.js</code> вось [[MediaWiki:Gadgets-definition|тут]]? Бо ў Вікіфікатара такога няма. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 22:12, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::Кнопка зьявілася. Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=prev&oldid=250567 вынік работы]. Так павінна быць? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 23:00, 23 лютага 2025 (+03) ::::::::::Трэба, каб тэкст пачынаўся з новага радка пасля ##, тады ўсё будзе працаваць карэктна. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 23:03, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::::Таксама вялікі дзякуй, што задбалі, каб уключыць дадзены дапаможнік у налады. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 23:05, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::::Ці ёсць якая дакументацыя, дзе можна пра гэта даведацца? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:18, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::::Не зразумеў. Вось я проста [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=prev&oldid=250580 націскаю кнопку вікікрынізатара]. Пасьля гэтага трэба рабіць яшчэ нейкі махінацыі? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 23:27, 23 лютага 2025 (+03) ::::::::::::Яно так сябе паводзіць і без аніякай кнопкі. Гэтыя секцыі самі па сабе дзіўным чынам скочуць паміж <code>##</code> і <code>&lt;section begin=...&gt;</code>. Відаць, толькі @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] разумее, што там на самой справе робіцца. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:34, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::::::А, нарэшце зразумеў. Там тэкст :::::::::::::: <code>## Šlacham ##</code> :::::::::::::: <code>može cikawić starana</code> :::::::::::::непажадана аб’ядноўваецца ў адзін радок :::::::::::::: <code>## Šlacham ## može cikawić starana</code> :::::::::::::І там пачынаецца вар’яцтва з нейкімі аўтазаменамі на тэгі section. Гэта можна дадаць як спецыяльнае правіла (не чапаць радкі з ##). :::::::::::::Але Вікікрынізатар прызначаны для выкарыстання непасрэдна пасля Tesseract OCR, калі яшчэ няма ніякіх шаблонаў і вікі фарматавання. Першая фаза - выпраўленне дэфектаў OCR. Другая фаза пасля другога націску кнопкі ужо пасля вычыткі тэксту - <del>пераносы</del> аб’яднанне радкоў. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:55, 23 лютага 2025 (+03) ::::::::::Так не павінна быць, але гэта наўрад ці звязана менавіта з гэтым гаджэтам. Секцыі заўсёды дзіўна сябе паводзілі і без яго. Я ніколі не разумеў іх логікі (спроба захаваць старонку без аніякіх змен усё роўна рабіла нейкія нечаканыя змены). --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:17, 23 лютага 2025 (+03) === Тэставаньне Вікікрынізатара === Дзіўна працуе з '''тоўстым''' і ''курсіўным'' шрыфтамі, [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=prev&oldid=250588 ператвараючы іх у друкарскія апострафы]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 23:49, 23 лютага 2025 (+03) :Дзякую. Я пагляджу, што можна з гэтым зрабіць. Але ізноў жа. Вікікрынізатар прызначаны для апрацоўкі свежых распазнаных старонак яшчэ без вікі-фарматавання. То бок: :* перадусім, у [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]] ставім птушачку насупраць "Вікікрынізатар", ціснем на "Захаваць" :* адкрываем новую старонку ў кнізе, якая яшчэ не аблічбавана :* ціснем на "Аблічбаваць тэкст" (выкарыстоўваем рухавік Tesseract з выбранай беларускай мовай) - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Сьлёзы_Тубі_(1930).pdf/22&oldid=250655 прыклад] :* пасля гэтага адразу ж ціснем на кнопку Вікікрынізатара (першая фаза). Ён выпраўляе хібы OCR і дадае шаблоны <code><nowiki>{{Водступ}}</nowiki></code> перад абзацамі - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&diff=250656&oldid=250655 прыклад] :* хуценька вычытваем усё і робім неабходныя ручныя праўкі (разбіўка на радкі ў тэксце пакуль што супадае з разбіўкай на радкі ў папяровай кнізе, і гэта якраз зручна) - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&diff=250657&oldid=250656 прыклад] :* яшчэ раз ціснем на кнопку Вікікрынізатара (другая фаза), каб напрыканцы аб’яднаць радкі, дадаць неразрыўныя прагалы злева ад працяжнікаў і аўтаматычна перанесці зноскі (пра зноскі мае сэнс расказаць асобна) - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&diff=250658&oldid=250657 прыклад] :* увесь гэты працэс займае ўсяго некалькі хвілін, бо колькасць неабходных аперацый ручнога рэдагавання тэксту значна зменшана :І ўжо толькі пасля ўсяго гэтага дадаем адмысловыя шаблоны, і г. д. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 00:14, 24 лютага 2025 (+03) ::Непаразуменне якраз звязана з тым, што гэта ''не'' замена Вікіфікатара. Усе аптымізацыі ў першую чаргу прызначаны для хуткага і якаснага распазнавання менавіта новых старонак, а не для выпраўлення старых. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 00:25, 24 лютага 2025 (+03) :::І дарэчы, гаджэт прызначаны не для паэзіі, а для прозы. Такім чынам, спецыялізацыя не вельмі шырокая. Але ў сваёй вузкай нішы, ён значна спрашчае і паскарае аблічбоўку новых старонак. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 01:20, 24 лютага 2025 (+03) :::: Добра, тады хіба што я карыстацца ім буду рэдка, бо часьцей рэдагую ўжо аблічбаваныя, але неправераныя ці нявычытаныя старонкі. :::: Пункт са зноскамі зацікавіў — вікікрынізатар перарабляе тэкст кшталту „1)“ у зноскі самастойна? Тады сапраўды, варта ўсё тут апісанае скласьці ў якую-небудзь [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар|дакумэнтацыю]], каб не згубілася (падобна як [[:w:be-tarask:ВП:Вікіфікатар|Вікіфікатар]]). --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 10:43, 24 лютага 2025 (+03) :::::Дзякую за параду. Я пачаў пісаць [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар|гэтую дакументацыю]]. Засталося такое пытанне: можа гаджэт перайменаваць у якісь "падчышчальнік старонкі"? Гэта амаль літаральны пераклад з "PageCleanUp.js". Або знайсці якую іншую трапную назву: "падчышчальнік алічбоўкі", "паляпшальнік скана", ...? Іконку на панэлі таксама можна змяніць на [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Large-paint-brush_-_Delapouite_-_game-icons.svg шчотку], [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Crystal128-eraser.svg гумку] ці якую іншую выяву з commons. Часткова непаразуменне прызначэння гаджэта можа быць звязана з назвай. :::::Можа @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]], @[[Удзельнік:Gabix|Gabix]], @[[Удзельнік:By-isti|By-isti]], @[[Удзельнік:RAleh111|RAleh111]] таксама маюць якія свае прапановы/заўвагі? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 09:52, 25 лютага 2025 (+03) ::::::Я прапаноў ня маю, бо карыстаюся ABBYY FineReader → LibreOffice + OOoFBTools + LanguageTool + некалькі ўласных макросаў. Што да назвы, дык, скажам, хай будзе «выпраўшчык». [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 11:44, 25 лютага 2025 (+03) :::::::@[[Удзельнік:Gabix|Gabix]]: Дзякую за вельмі цікавы водгук. Як гэта працуе на практыцы? Вы спампоўваеце PDF файл, апрацоўваеце его з дапамогай ABBYY FineReader, а потым выкарыстоўваеце LibreOffice з LanguageTool у якасці спэлчэкера і з іншымі прыладамі для рэдагавання? Хуткасць уражвае, бо паміж дадаваннем [[Старонка:Прынц_і_жабрак_(1928).pdf/205]] і [[Старонка:Прынц_і_жабрак_(1928).pdf/228]] прайшло 48 хвілін (23 старонкі, прыблізна 2 хвіліны на старонку). Ці гэта быў толькі перанос ужо апрацаваных раней лакальна на вашым кампутары старонак, і таму да гэтых дзвюх хвілін трэба дадаць нешта яшчэ? :::::::Для вельмі прыблізнага параўнання: паміж [[Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/95]] і [[Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/110]] прайшло 75 хвілін (15 старонак, прыблізна 5 хвілін на старонку). Гэта ўсё я рабіў з нуля цалкам у браўзеры на Вікікрыніцах з дапамогай убудаванага дадатку Tesseract OCR і гаджэту [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар]]. Кожнае слова і кожны радок я параўноўваў з тым, як яно выглядае на старонцы папяровай кнігі, таму і статус старонак выставіў "жоўты" (гэта не гарантуе адсутнасць памылак, але і статус пакуль не "зялёны"). Аб "чырвоным" / "жоўтым" статусе старонак я калісьці пісаў у [[Вікікрыніцы:Супольнасць/Архіў_4#Вычытаныя_"жоўтыя"_старонкі_і_вельмі_няроўная_якасць_неправераных_"чырвоных"_старонак|гэтай тэме на суполцы]]. Вядома ж, памеры старонак у "Прынц і жабрак" і "Сын вады" не аднолькавыя, таму гэтыя лічбы трэба яшчэ дадаткова скарэктаваць (не на маю карысць). :::::::Можа мае сэнс задакументаваць "Лепшыя практыкі для пачаткоўцаў"? Ваш досвед будзе вельмі карысны. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:06, 25 лютага 2025 (+03) ::::::Магчыма, варта ў назву дадаць «прозы». Можна таксама зрабіць аналагічны інструмент для вершаў, які б, заместа <code><nowiki>{{Водступ|2|em}}</nowiki></code> у пачатку радкоў рабіў бы <code><nowiki><br /></nowiki></code> у канцы радкоў. Гэты інструмент можна назваць і «афармляльнікам», зважаючы на тое, што ён уласна афармляе тэкст у нейкай ступені. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 12:16, 25 лютага 2025 (+03) :::::::Але, на маю думку, і «Вікікрынізатар» выглядае добра, хоць гэтая назва не дае адказу, што робіць інструмент. Як, у прынцыпе, і «Вікіфікатар» сваёй назвай мала што тлумачыць. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 12:19, 25 лютага 2025 (+03) :::::::@[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]]: Можна зрабіць асобны гаджэт і для вершаў. Я мяркую, што дадаванне <code>&lt;br /&gt;</code> мае сэнс рабіць не для ўсёй старонкі, а толькі для вылучанага фрагмента тэксту? Ізноў жа, самае цяжкае тут - як гэты гаджэт назваць і як павінна выглядаць яго іконка на панэлі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:41, 25 лютага 2025 (+03) ::::::::Калі тэхнічна магчыма, каб такое рабілася толькі з вылучаным тэкстам, дык выдатна. Як я адзначаў вышэй, можна да ўжо існага падставіць «прозы» (то бок «Вікікрынізатар прозы»), а гэта назваць «Вікікрынізатар паэзіі». Якія тут рабіць іконкі, пакуль не ведаю. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 19:22, 25 лютага 2025 (+03) :@[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Я гэта збольшага [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js&curid=90383&diff=250912&oldid=250871 выправіў]. І таксама праблему з секцыямі. Але не ведаю, ці можа так стацца, што OCR калісь памылкова распазнае двукоссі як падвоеныя апострафы. Спадзяюся, што не, а там паглядзім. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 09:24, 25 лютага 2025 (+03) === Падсьветка сынтаксісу === @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]], @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]]: Яшчэ адзін дадатковы напрамак - гэта '''гаджэт сінтаксічнай падсветкі''' падазроных фрагментаў тэксту чырвоным колерам (без змены самога тэксту): [[Удзельнік:Ssvb#Адаптацыя_mw:User:Remember_the_dot/Syntax_highlighter]]. На гэтай маёй старонцы можна знайсці мінімальна неабходныя змены да аднаго з папулярных гаджэтаў сінтаксічнай падсветкі. Прыклады таго, што ён можа рабіць: <code>І вось аднаго разу Кракат<font style="background-color:#FBB">ау</font> прачнуўся.</code>, <code>Усе мы аж закрычалі ад радасьці: скончана<font style="background-color:#FBB">! в</font>ыратаваліся!</code>, <code>Па пояс у гразі, у цемры, усёроўна нельга был<font style="background-color:#FBB">о у</font>цячы</code>. Ён таксама падсвечвае мешаніну кірылічных літар з лацінскімі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 15:00, 22 лютага 2025 (+03) : Удакладню, што сінтаксічная падсветка працуе толькі ў вакне рэдактара тэксту і толькі падчас рэдагавання. Пасля сканчэння рэдагавання, ніякіх каляровых адмецін у тэксце самой старонкі не застаецца. Адзіная мэта - гэта прыцягнуць увагу рэдактара да асобных месцаў у тэксце. А ўжо выпраўляць, ці не - вырашае чалавек. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 16:22, 22 лютага 2025 (+03) :: Дык падсьветка лацінскіх сымбаляў у мяне працуе даўно ва ўсіх разьдзелах; падключаецца як ва [[Удзельнік:Taravyvan Adijene/common.js|Ўдзельнік:Taravyvan Adijene/common.js]]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:16, 23 лютага 2025 (+03) ::: І хто яшчэ гэтым карыстаецца? Пытанне ж якраз аб тым, як спрасціць і палепшыць умовы працы для найбольш актыўных удзельнікаў Вікікрыніц. Каб яны маглі проста паставіць птушачку ў [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]] і ўсё запрацавала. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 16:45, 23 лютага 2025 (+03) :Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Ня_вылечыла…_(1927).pdf/3&curid=106704&diff=250934&oldid=250932 яшчэ адзін прыклад]. У вакне рэдактара з падсветкай выглядае так: <code>І ты сваім сьцюдзёным станаўкім голасам<font style="background-color:#FBB">. с</font>казаў</code> --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:24, 25 лютага 2025 (+03) :: Калі можна будзе гэты інструмэнт дадаваць у [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets|сьпіс]]? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 17:03, 25 лютага 2025 (+03) :::@[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Можна дадаваць [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js|гэты гаджэт]] хоць зараз як першы варыянт. Там невялічкая мадыфікацыя даволі вялікага і складанага папулярнага гаджэту падсветкі [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=User:Remember_the_dot/Syntax_highlighter.js&oldid=6419182 Gadget-DotsSyntaxHighlighter.js]. Правілы падсветкі беларускага тэксту яшчэ можна будзе дадаткова дапрацоўваць. :::Адзіная практычная праблема: стандартны таймаўт (20 мілісекунд) даволі часта прыводзіць да адключэння падсветкі якраз пасля аперацыі "Аблічбаваць тэкст", прычым гэта не звязана з дадатковымі правіламі для беларускага тэксту (хоць гэтыя правілы таксама трохі яго замаруджваюць). Выглядае так, быццам аблічбоўка нейкім чынам дадае даволі значную часовую затрымку менавіта ў той канкрэтны момант, і падсветка адключаецца. Я прапанаваў аўтару [https://www.mediawiki.org/wiki/User_talk:Remember_the_dot/Syntax_highlighter.js#Feature_request:_don't_be_too_eager_to_disable_itself зрабіць адключэнне меней агрэсіўным], але ён пакуль што маўчыць. Было б добра павялічыць гэты таймаўт да 50 мілісекунд, а мо нават і да 100 мілісекунд. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 18:12, 25 лютага 2025 (+03) ::::Дарэчы, [https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA:Taravyvan_Adijene/common.js вы выкарыстоўваеце] той жа самы гаджэт сінтаксічнай падсветкі ([https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-DotsSyntaxHighlighter.js у мініфікаванай форме]). Але ў агульнай прасторы wiki, а не ў прасторы старонак. Патэнцыйна паміж імі можа быць канфлікт, таму можа быць неабходна штосьці там перайменаваць і разнесці іх асобна. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 18:35, 25 лютага 2025 (+03) :::::Толькі што праверыў гэта. Падобна на тое, што дзве копіі працуюць незалежна адна ад адной, кожная ў сваёй прасторы, так што ўсё добра. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 18:52, 25 лютага 2025 (+03) ::::::@[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Я думаю, што ўжо можна дадаваць [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js]] у спіс. Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA%3ASsvb%2FGadget-Syntax_highlighter.js&diff=251086&oldid=251085 тут] можна пабачыць дададзеныя змены. Гаджэт падсвечвае ў тэксце праблемы з літарай <code>ў</code> (у прасторы старонак падчас вычытвання), а таксама іншыя недарэчнасці. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 06:21, 26 лютага 2025 (+03) ::::::: {{Зроблена}}. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:55, 27 лютага 2025 (+03) == Спасылка "Адказаць" нарэшце выпраўлена ў Супольнасці. == Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BD:%D0%A1%D1%83%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C&curid=2456&diff=250563&oldid=34033 тое, што перашкаджала]. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 22:57, 23 лютага 2025 (+03) == Як я працую == Пачынаю гэтую тэму, каб не загрувашчваць іншую. 1. Я спачатку спампоўваю файл PDF і распазнаю яго ў ABBYY FineReader, які лепей працуе зь беларускай мовай у параўнаньні з Tesseract (апошні, напрыклад, часьцей разрывае абзацы). Зараз я хачу паэкспэрымэнтаваць са слоўнікавай падтрымкай (яе ў FR няма, але можна дадаць мову карыстальніка і для яе падтрымку праз слоўнік карыстальніка). 2. Захоўваю ў фармат ODT і далей працую ў LibreOffice. 3. Ужываю OOoFBTools для выпраўленьня памылак распазнаваньня (разьбітыя абзацы, двукосьсі, прабелы вакол працяжнікаў і іншае). Далей гэты дадатак дапамагае і ў іншым (віртуальныя клявіятуры для ўстаўкі пэўных сымбаляў, склейка абзацаў уручную). 4. Далей сёе-тое апрацоўваю пошукам-заменай. Напрыклад, ABBYY FineReader досыць добра распазнае «ялінкі», але з „капцюркамі“ бываюць праблемы, якія OOoFBTools можа і прамінуць. 5. Зноў жа пошукам-заменай дадаю абзацныя водступы. 6. Цяпер праверка правапісу. LanguageTool тут ня самы добры памагаты, бо ведае толькі наркомаўку (і мае хібы). Я карыстаюся ўласнымі слоўнікамі, што дае патрэбныя варыянты: наркомаўку, тарашкевіцу, лацінку. Тая ж лацінка ўвогуле амаль у кожнага аўтара свая. Скажам, хтосьці ўжывае v, хтосьці w (гэты разнабой асабліва характэрны для 1920-1930-х гадоў). У адным тэксьце спрэс замест ŭ ужывалася ū (імаверна праз брак адпаведнага шрыфту ў друкарні). Усё гэта досыць лёгка адрэгуляваць, рэдагуючы слоўнікі. 7. Спачатку праганяю макрос, які выдае ўсе знойдзеныя памылкі правапісу. Потым вынікі апрацоўваю праграмкай на Python, якая ўпарадкуе знойдзеныя словы паводле частаты. Гэта дазваляе выявіць словы, якіх бракуе ў слоўніку, а таксама спэцыфічныя для канкрэтнага твора (скажам, прозьвішчы герояў) і вартыя даданьня ў дадатковы слоўнік карыстальніка, які па завяршэньні працы ачышчаю. 8. LanguageTool таксама карысны, прынамсі для выяўленьня памылак з ужываньнем у/ў (і тут я маю ўласнае правіла для u/ŭ у творах на лацінцы, падтрымкі якой LanguageTool штатна ня мае). 9. Ну а далей ужо старонка за старонкай. Пэўныя элемэнты фарматаваньня дадаю праз уласныя макросы. Зразумела, гэта значыць, што для апрацоўкі патрабуецца значна больш часу, чым дзьве хвіліны на старонку :-). [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 16:29, 25 лютага 2025 (+03) :Вялікі дзякуй за тлумачэнні. :1. Што тычыцца Tesseract OCR, to я раней сам параўноўваў яго з Google OCR. Google OCR, як камерцыйны прадукт, сапраўды робіць менш памылак. Але ёсць праблема: ён таксама свавольна падганяе словы, меркавана пад наркамаўскі слоўнік. Вось прыклад: Google OCR змяняе слова "рэвольв'''э'''р" на "рэвольв'''е'''р" на старонцы [[Старонка:Амок_(1929).pdf/16]]. І робіць ён гэта ажно ў двух месцах, то бок гэта ніяк не выпадковасць! Такое шкодніцтва якраз цяжка заўважыць чалавеку падчас вычытвання. Tesseract OCR памыляецца часцей, але памыляецца ён "сумленна" і выдае смецце, якое лёгка заўважыць і выправіць. Я не карыстаюся ABBYY FineReader, яле калі ён паводзіць сябе такім жа чынам, як і Google OCR, то я б выбраў замест яго Tesseract OCR. :3. Падобна на тое, што OOoFBTools выконвае тую ж функцыю, што і [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар]]. Было б цікава іх параўнаць. :8. Праблему з у/ў можа вырашыць [[Вікікрыніцы:Супольнасць#Падсьветка_сынтаксісу]] :9. Старонку за старонкай вы праглядаеце разам з параўнаннем іх са сканам папяровай кнігі, або без яго? Ці дазваляе такі метад заўважыць праблему ў слове "рэвольв'''е'''р"? :--[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:00, 25 лютага 2025 (+03) ::Асобнае пытанне пра статус старонкі. Калі я шукаў цытаты для Вікіслоўніка, то я часцяком знаходзіў "неправераныя" чырвоныя старонкі, марнаваў 5-10 хвілін свайго часу на тое, каб іх прагледзець цалкам, не знаходзіў ніводнай памылкі і мяняў статус на "вычытаная". Потым пазней хтосьці змарнуе 5-10 хвілін на тое, каб гэтую "вычытаную" старонку прагледзець і памяняць яе статус на "правераная". Калі якасць створанай старонкі высокая, то не трэба рабіць яе "чырвонай". Інакш іншыя людзі будуць дарэмна марнаваць час. Дарэчы, можна было пазначыць [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/110&curid=106589&diff=250986&oldid=250685 гэтую вашу праўку] як "зялёную" (памылка якімсьці чынам патрапіла туды праз [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСын_вады_(1928).pdf%2F110&diff=250685&oldid=250640 гэтую праўку] і яе не было ў маім першапачатковым тэксце). З той прычыны, што вы сёння не пазначылі старонку "зялёнай", камусьці потым прыйдзецца змарнаваць свой час, каб прагледзець яе яшчэ раз і памяняць статус... ::Калі ваш працэс з самага пачатку забяспечвае высокую якасць з усімі слоўнікамі і дадатковымі прыладамі, то не патрэбна гэтая "сціпласць" і пазначэнне старонак чырвоным, як "неправераных". --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:06, 25 лютага 2025 (+03) :::> што вы сёння не пазначылі старонку "зялёнай" :::Я толькі выправіў памылку, якая проста кінулася ў вочы, астатняе не вычытваў, таму статус не мяняў. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 09:40, 26 лютага 2025 (+03) ::1. ABBYY FineReader нічога не мяняе, толькі можа пры наяўнасьці слоўніка прапаноўваць выпраўленьні, калі запусьціць праверку. А калі слоўніка няма (як для беларускай), то толькі вылучае няпэўна распазнаныя сымбалі. ::8. А з u/ŭ? А з u/ū? ::9. Я параўноўваю са сканам. Але пытаньне «рэвольвэра» і да г. п. вырашаю перш за ўсё выбарам адпаведнага слоўніка і папярэднім аналізам памылак у тэксьце. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 09:27, 26 лютага 2025 (+03) :::1. ABBYY FineReader інтэрактыўна пытаецца ў карыстальніка наконт выбару словаў? Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0:%D0%9F%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%86_%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BA_(1928).pdf/74&curid=105789&diff=251083&oldid=249171 тут] прыклад "в'''а'''зваліліся" супраць "в'''ы'''зваліліся". Мне цікава, гэта ABBYY FineReader сам падставіў "ы" згодна свайму слоўніку? Там, мабыць, патрэбны шаблон <code><nowiki>{{Абмылка}}</nowiki></code>. :::8. Што тычыцца u/ŭ, то там тое ж самае, што і з кірыліцай. Няма ніякай прынцыповай розніцы, толькі трэба акуратна regexp'ы падправіць. :::9. Я якраз маю сумневы наконт практычнай карысці такой апрацоўкі са слоўнікам. Менавіта што яна аб’ектыўна дае? Усё адно ўвесь тэкст патрэбна потым вычытваць ад пачатку да канца. І розніца, скажам, паміж дзвюма або чатырма памылкамі на старонцы зусім неістотная. Чалавек усё адно патраціць тыя ж самыя прыкладна 5 хвілін на вычытку, толькі рэдагаваць прыйдзецца дадатковыя 10-20 секунд. Ёсць і больш важныя рэчы. Для вычыткі істотным фактарам ёсць разбіўка на радкі, якая супадае з разбіўкай на радкі ў папяровай кнізе. Заўчаснае аб’яднанне радкоў робіць вычытку значна цяжэйшай, прынамсі для мяне. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:53, 26 лютага 2025 (+03) ::::1. Так, калі ёсьць слоўнік. Але «Прынца і жабрака» я распазнаваў яшчэ без падтрымкі, мог сам выправіць памылку чыста аўтаматычна. ::::9. Папярэдняя апрацоўка можа выдаць масавыя памылкі. У тым жа «Прынцы і жабраку» FR часта хібіў з распазнаваньнем літары А/а. Скажам, асобнае «А» разоў 7 было распазнанае як «Рі». Пошук-замена тут хутчэй за вычытку, нават не ў аўтаматычным рэжыме. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 12:19, 26 лютага 2025 (+03) :::::Але ж "пошук-замена" не адмяняе неабходнасці вычыткі. Гэта дадатковая аперацыя і дадатковы страчаны час. Яшчэ вам спатрэбілася прыблізна 2 хвіліны на старонку, каб перанесці тэкст са свайго кампутара на Вікікрыніцы. Гэта таксама мае кошт. І ёсць рызыка [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Прынц_і_жабрак_(1928).pdf/71&diff=prev&oldid=251082 скапіяваць тэкст двойчы]. :::::Дарэчы, [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&diff=250657&oldid=250656 вось прыклад з Tesseract], там у тэксце было нешта сярэдняе паміж <code>т</code> і <code>г</code>. Tesseract вырашыў не рызыкаваць са спробамі здагадацца, а выдаў адразу абедзве літары: <code>у'''гт'''ырканую</code>. І мне гэта падабаецца, бо лепей мець відавочна некарэктнае слова (якое лёгка выправіць чалавек падчас вычыткі), чым памыліцца і падставіць арфаграфічна правільнае слова з іншым сэнсам (у якім чалавек можа не заўважыць праблемы). Такія паводзіны амаль што ідэальныя падчас вычыткі тэкстаў для Вікікрыніц. На маю думку, якасць Tesseract не з’яўляецца "вузкім месцам" у працэсе вычыткі. :::::Калі ласка, паспрабуйце выкарыстаць Tesseract + [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар|Вікікрынізатар]] для аблічбоўкі некалькіх старонак і параўнайце эфектыўнасць са сваім цяперашнім працэсам. Яшчэ можаце дадаць радок <code>importScript('Удзельнік:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js');</code> у [https://be.wikisource.org/wiki/Special:MyPage/common.js свой common.js] для сінтаксічнай падсветкі, якая таксама значна дапамагае. Спадзяюся, што ў хуткім часе гэта можна будзе таксама ўключыць праз [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]]. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 05:22, 27 лютага 2025 (+03) ::::::Я не разумею, як той Вікікрынізатар запускаецца, ня бачу ніякай кнопкі. ::::::Што да Gadget-Syntax_highlighter.js, ня бачу, што ён дае ў параўнаньні з LanguageTool. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 12:34, 27 лютага 2025 (+03) :::::::Павінна з’явіцца вось такая іконка на панэлі інструментаў: [[File:Text-x-generic-apply.svg]]. Я таксама дадаў скрыншоты у [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар#Як_гэта_выглядае?]] Можа LanguageTool і робіць тое ж самае з y/ў, але мы маем магчымасць дадаць і іншыя адмысловыя правілы падсветкі. Усё гэта можа працаваць "з каробкі" ў Вікікрыніцах у браўзеры. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 12:52, 27 лютага 2025 (+03) ::::::::[[File:Вікікрынізатар4.png|thumb|right]] ::::::::Дадам, што менавіта для мяне самае галоўнае ва ўсім працэсе - гэта разбіўка на радкі, якая супадае з папяровай старонкай. Вельмі лёгка вычытваецца тэкст са скрыншота. І ў параўнанні з ім, вычытваць цяперашнюю [[Старонка:Амок_(1929).pdf/26]] ужо ''значна'' цяжэй, бо там разрывы радкоў ужо выдалены. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:02, 27 лютага 2025 (+03) :::::::::@[[Удзельнік:Gabix|Gabix]]: Пытанне пра [[Старонка:У_палескай_глушы_(1928).pdf/25]] у кантэксце майго папярэдняга каментарыя пра разрывы радкоў. Я бачу, што вы спачатку дадалі тое, што выглядае як вынік аўтаматычнай апрацоўкі ("вд яго", "мёць", прычым такія памылкі робіць якраз Tesseract), а потым яго [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AУ_палескай_глушы_(1928).pdf%2F25&diff=251464&oldid=251463 вычыталі] за прыблізна 6 хвілін. Але ж вычытывалі вы тэкст з ужо выдаленымі разрывамі радкоў. Няўжо вам так болей зручна? Я не навязваю свой погляд, проста хачу зразумець прычыну. І чаму пасля вычыткі старонкі не памецілі яе жоўтым колерам як "вычытаную"? Гэта ж вынік 6 хвілін працы, якія прынамсі на адзін крок палепшылі якасць старонкі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 11:19, 2 сакавіка 2025 (+03) ::::::::::Мне сапраўды зручней чытаць суцэльныя сказы/абзацы, а не разьбітыя на радкі. Дакладна тая старонка — спроба працаваць паводле Вашай парады (Tesseract → Вікікрынізатар). Вынік для мяне выглядаў ня надта добрым, у першаю чаргу праз асаблівасьці вынікаў праспазнаваньня Tesseract. Таму я і не пазначыў старонку як вычытаную. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 18:23, 2 сакавіка 2025 (+03) :::::::::::Чытаць адзін суцэльны абзац сапраўды зручней нават для мяне. Але калі супастаўляць кожны радок акна злева з кожным радком акна справа, то мне прасцей, калі гэтыя радкі пачынаюцца/заканчваюцца аднолькава. Інакш воку цяжка за штосьці зачапіцца, увесь час пераводзячы погляд з аднаго вакна на другое. Усе людзі розныя і маюць розныя індывідуальныя асаблівасці. Што пасуе аднаму, можа не пасаваць камусьці іншаму. Дзякую за цікавую дыскусію. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:49, 3 сакавіка 2025 (+03) ::::::::Дарэчы, што тычыцца іншых правілаў. Можна праз той жа самы гаджэт сінтаксічнай падсветкі нават асобна дадаць правілы падсветкі для не/ня, з/зь, без/безь/бяз/бязь у гэтай секцыі каментарыяў, калі выбрана тарашкевіца ў якасці мовы інтэрфейсу. Але не ўжываць гэтыя дадатковыя правілы для прасторы старонак. Можа гэта зацікавіць @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:21, 27 лютага 2025 (+03) ::::::: Ужо ня трэба падключаць гэтыя скрыпты ў свой файл common.js; гэтыя інструмэнты можна проста ўключыць у [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets|наладах]]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:55, 27 лютага 2025 (+03) ::::::::Ага, дзякуй за паведамленьне! [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 10:31, 3 сакавіка 2025 (+03) :::::::::Дарэчы, я [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js&diff=prev&oldid=251403 дадаў] падтрымку лацінкі ў сваю копію гаджэта сінтаксічнай падсветкі. :::::::::І зараз працую над варыянтам для дэталёвай праверкі правапісу паводле БКП-2005: [[w:be-tarask:Удзельнік:Ssvb/Gadget-SyntaxHighlighterBKP2005]]. Але гэта ўжо больш пасуе Вікіпедыі, а не Вікікрыніцам. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:59, 3 сакавіка 2025 (+03) ::::::::::{{Зроблена}}. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 04:50, 4 сакавіка 2025 (+03) == Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 21:51, 7 сакавіка 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 --> == Breaking changes in the latest version == Just wanted to give y'all a heads up to that to fix [[phab:T383924|T383924]] (which is causing production errors) we will ship [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/ProofreadPage/+/1128353 potentially breaking fixes] to one of your Lua templates. [[Удзельнік:Sohom Datta|Sohom Datta]] ([[Размовы з удзельнікам:Sohom Datta|размовы]]) 21:12, 17 сакавіка 2025 (+03) :That surprisingly did not break anything (and now) [[Старонка:Вялікія_чаканні_(1940).pdf/90]] can be properly deleted. [[Удзельнік:Sohom Datta|Sohom Datta]] ([[Размовы з удзельнікам:Sohom Datta|размовы]]) 23:45, 17 сакавіка 2025 (+03) == Статус старонак ("Не правераная" / "Вычытаная" / "Правераная") == Было б добра мець агульнае паразуменьне наконт статусу старонак. Мяне засмучае, калі некаторыя людзі старанна ствараюць старонкі вельмі высокай якасьці без аніводнай памылкі, але чамусьці пазначаюць іх першапачатковы статус "чырвоным". У той жа час мяне таксама засмучае, калі няякасную старонку робяць "жоўтай" або "зялёнай" бяз добрай на тое прычыны. Асабіста маё разуменьне статусу старонкі: * "Чырвоная" - гэта OCR зь мінімальным рэдагаваньнем таго, што адразу кідаецца ў вока. Можа мець шматлікія памылкі. Амаль на кожнай старонцы ёсьць нейкія праблемы. * "Жоўтая" - вычытаная ад пачатку да канца прынамсі адзін раз адным чалавекам. У ''большасьці выпадкаў'' там няма аніводнай памылкі, але на некаторых рэдкіх старонках адна-дзьве памылкі ўсё ж такі могуць застацца незаўважанымі. * "Зялёная" - вычытаная ад пачатку да канца прынамсі два разы двума рознымі людзьмі. У ''пераважнай большасьці выпадкаў'' там няма аніводнай памылкі, але ўсё ж дзесьці на адной-дзьвюх старонках ва ўсёй кнізе можа выпадкова застацца якаясь памылка. Таксама акрамя дакладнасьці перадачы самога тэксту, ёсьць яшчэ характарыстыкі тэхнічнага пляну: водступы, шаблёны, выявы і інш. Старонка ня можа быць "зялёнай", пакуль усё гэта ня выпраўлена. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 07:23, 1 красавіка 2025 (+03) :Напрыклад, у [[Індэкс:Сын_вады_(1928).pdf]] я адразу пазначаў сьвежа-адсканаваныя старонкі як "вычытаныя", бо я вычытваў тэкст ад пачатку да канца. З майго пункту гледжаньня, "жоўты" статус азначае, што на сотню старонак кнігі можна чакаць дзесьці 10-20 памылак і гэта цалкам дапушчальна. Бо на выпадкова выбранай старонцы зь вялікай верагоднасьцю памылак няма. :Калі хтосьці іншы зараз дадаткова праверыць тэкст "Сына вады" і пазначыць яго "зялёным", то ва ўсёй кнізе можа застануцца 1-2 памылкі. І гэта таксама дапушчальна, бо немагчыма гарантаваць іх адсутнасьць. Гэтыя астатнія памылкі ўжо зь цягам часу потым знойдуць і выправяць чытачы. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 07:54, 1 красавіка 2025 (+03) ::Адкажу тут, хоць пытаньне тычылася маёй „вычыткі“ старонкі [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=253466 Бѣлорусскіе народные разсказы (1908).pdf/48]. ::Гэта старая гісторыя, якая сягае ў тыя даўнія часы, калі ў праекце былі іншыя адміністратары, і яны навучылі мяне, што „чырвоная“ старонка — гэта такі рэдкі выпадак, які толькі запавольвае прагрэс старонкі, і ім можна карыстацца хіба тады, калі старонка, прыкладам, распазнаная не да канца. З тае пары, сапраўды, шмат вады сплыло, і патрабаваньні да статусаў хіба падвысіліся. Магчыма, цяпер майму разуменьню „чырвонай“ больш адпавядае статус „праблематычная“. ::Вяртаючыся да [[Старонка:Бѣлорусскіе народные разсказы (1908).pdf/48]], дык тыя памылкі я не заўважыў і памяняў статус на „жоўты“. Але ж пасьля гэтага прынамсі яшчэ адзін чалавек можа вычытаць старонку і ў выніку іх выправіць перад падвышэньнем статусу. Надалей буду больш уважліва ставіцца да вычыткі. [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 10:39, 1 красавіка 2025 (+03) :Праблема статусаў, што гэта залежыць збольшага ад уважлівасці карыстальніка і ягонай пэўнасці ў зробленай працы. Напрыклад, я часта пакідаю памылкі пасля сябе, хаця стараюся ўважліва праглядаць тэкст. Таму я на ўсялякі выпадак заўсёды пакідаю чырвоны статус, пагатоў ён яшчэ і аўтаматычна выстаўляецца. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 09:00, 4 красавіка 2025 (+03) ::Памылкі ёсьць усюды, нават на "зялёных" старонках. Гарантаваць іх абсалютную адсутнасьць немагчыма нідзе, ніводная самая дасканалая арганізацыя працэсу ня здольна гэта забясьпечыць. Пытаньне толькі тычыцца прыблізна чаканай колькасьці памылак. І вось тут трэба знайсьці паразуменьне. Калі памылкі застаюцца прыкладна на кожнай трэцяй старонцы, але пры гэтым дзьве з трох старонак праблем ня маюць, то, на маю думку, такая якасьць ужо адпавядае "жоўтаму" статусу. Потым перад павышэньнем статусу да "зялёнага", старонку вычытае яшчэ адзін чалавек, і колькасьць памылак значна зьменшыцца. Ізноў жа, "зялёны" статус не гарантуе адсутнасьці памылак, таму баяцца выстаўляць яго таксама ня варта. На "зялёных" старонках з памылкамі, гэтыя астатнія памылкі знойдуць і выправяць уважлівыя чытачы. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 11:32, 4 красавіка 2025 (+03) Вось [[Старонка:Uładzimier Chadyka - Suniсy (1926).pdf/5|такія старонкі]], дзе няма выявы — што зь імі робім? Вычытваем? Альбо нельга іх паляпшаць, пакуль ня будзе выявы? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 13:47, 4 красавіка 2025 (+03) :Яшчэ прыклад. Праверыў старонку [[Старонка:Апошні з магікан.pdf/7]]. Выяву трэба дадаваць? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 17:18, 8 красавіка 2025 (+03) == Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon. Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 05:05, 4 красавіка 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Нумарацыя і назвы твораў == У некаторых часопісах і зборніках («[[Полымя (часопіс)|Полымя]]» «[[Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938)|Запісы Беларускага Навуковага Таварыства]]») творы нумаруюцца. Такім чынам, тэарэтычна можна падаваць у назве «артыкула» не загаловак твора, а парадкавы нумар. Як мне падаецца, гэтую рэч варта ўнармаваць, ці называць старонкі паводле назваў твораў або нумароў, каб не было непатрэбнай варыятыўнасці. Вартасць называння паводле нумароў перадусім у тым, што загаловак не выглядае грувастка, але ў прасторы катэгорыяў твор будзе выглядаць безаблічна і незразумела (параўнайма «Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938)/1» і «Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938)/Падзел гісторыі Беларусі на пэрыёды»). У сваю чаргу, калі кіравацца назвамі творамі, можа адбыцца нагрувашчванне. Назвы старонак да таго ж маюць абмежаванне ў сімвалах, то бок, калі загаловак твора вельмі доўгі, яго хоцькі-няхоцькі трэба будзе скарачаць, адкідаючы сэнсава нязначныя элементы (напрыклад, не «Шляхціч Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях», а «Шляхціч Завальня»). Я асабіста схільны больш да называння падстаронак згодна з загалоўкамі твораў. А што думае супольнасць? [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 00:24, 10 красавіка 2025 (+03) == Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:35, 17 красавіка 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 06:41, 29 красавіка 2025 (+03)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == Аб'яўлены конкурс кандыдатаў у Каардынацыйны камітэт па Універсальным кодэксе паводзін (ККУКП) == <section begin="announcement-content" /> Вынікі галасавання па кіраўніцтве па выкананні універсальнага кодэкса паводзін і Статуту Каардынацыйнага камітэта па Універсальным Кодэксе паводзін (ККУКП) [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|даступна на Meta-wiki]]. Цяпер вы можаце [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|падаць заяўку на працу ў ККУКП]] да 29 мая 2025 года ў 12:00 па Грынвічы. Інфармацыя аб [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|прымальнасці, працэсе і тэрмінах знаходзіцца на Мета-вікі]]. Галасаванне па кандыдатурах пачнецца 1 чэрвеня 2025 года і працягнецца два тыдні, завяршыўшыся 15 чэрвеня 2025 года ў 12:00 па Грынвічы. Калі ў вас ёсць якія-небудзь пытанні, вы можаце задаць іх на [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|старонка абмеркавання выбараў]]. -- у супрацоўніцтве з ККУКП, </div><section end="announcement-content" /> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|размовы]])</bdi> 01:07, 16 мая 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)'' Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 18:27, 22 мая 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6] * June 17 – July 1, 2025: Call for candidates * July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5] * August 2025: Campaign period * August – September 2025: Two-week community voting period * October – November 2025: Background check of selected candidates * Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]]. '''Call for Questions''' In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]] '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]] Thank you! [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024 [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ [6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates Best regards, Victoria Doronina Board Liaison to the Elections Committee Governance Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 06:08, 28 мая 2025 (+03) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == Vote now in the 2025 U4C Election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}} Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:01, 14 чэрвеня 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div> Hello all, The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position. This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3] Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election. Best regards, Abhishek Suryawanshi<br /> Chair of the Elections Committee On behalf of the Elections Committee and Governance Committee [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term. [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" /> </div> [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 20:44, 17 чэрвеня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 --> == <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Dear Wikimedia Community, The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]]. A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity. Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact. Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement. Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate. Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended. === Wikispore === The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects. After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future. As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting. Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed. === Wikinews === We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways. Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years. While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>]. [[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews. Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs. SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives. '''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to: *Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects, *Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace, *Merge content into compatibly licensed external projects, *Archive Wikinews projects. Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels. === Feedback and next steps === We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language. I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. <section end="message"/> </div> -- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 23:57, 27 чэрвеня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 --> == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, ''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)'' The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikisource, including this Wikisource, during the '''week of August 25th'''. This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable. The three main features of this extension are: * '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki. * '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''. * '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions. '''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this Wikisource. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment. The extension is already live on several wikis, including '''all Wikipedia, Meta, Wikidata''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]]) If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout. Thank you! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|размовы]]) 18:40, 31 ліпеня 2025 (+03)</bdi> <!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target_Wikisource&oldid=29066664 --> == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 00:36, 27 жніўня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]]. Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]]. When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]]. '''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.''' Best regards, Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 07:49, 9 кастрычніка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:43, 20 кастрычніка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 17:13, 30 кастрычніка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 17:22, 20 лістапада 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == Адмысловыя літары "дж" і "дз", якія прапанавалі ў 1928 і ўжывалі ў шэрагу публікацый таго году == Вось гэтыя літары: https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:DrukDubouka.jpg Іх можна знайсьці на старонцы https://be.wikisource.org/wiki/Старонка:Узвышша._1928._№_5.djvu/179 Што зь імі рабіць? Я так разумею, што гэтых літар нават няма ў сучасным стандарце Unicode. Я бачу тры магчымыя падыходы, як можна разьвязаць праблему: # выкарыстоўваць звычайныя дыграфы "дж" і "дз" # выкарыстаць якіясь іншыя кірылічныя літары, напрыклад <code>Џ=дж</code> <code>Ӡ=дз</code> # прапанаваць новыя літары для Unicode і чакаць, пакуль іх дададуць у стандарт, а потым чакаць, пакуль зьявяцца шрыфты --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:54, 3 снежня 2025 (+03) :Здаецца, што няма сэнсу дадаваць іх у стандарт Unicode. У тэксте "Узвышша", як выйсце, можна выкарыстоўваць літары спачатку у выглядзе выявы, а потым па тэксту, як "дж" і "дз". [[Удзельнік:By-isti|By-isti]] ([[Размовы з удзельнікам:By-isti|размовы]]) 21:20, 3 снежня 2025 (+03) == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 00:02, 20 студзеня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 03:58, 26 красавіка 2026 (+03) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> htk0txh6w5ucvs5cvin52mm6gu7a6au 283659 283657 2026-04-29T11:04:11Z Ssvb 4088 /* Тэрмін абароны аўтарскіх правоў быў нядаўна падоўжаны з 50 да 70 гадоў у Беларусі */ Адказ 283659 wikitext text/x-wiki {{Супольнасьць}} {{Архівы}} __NEWSECTIONLINK__ <div class="toc" style="text-align:center; background-color: transparent; margin-bottom: 1em; margin-top: 1em"><span class="plainlinks">'''[{{fullurl:Вікікрыніцы:Супольнасць|action=edit&section=new}} Пачаць новае абмеркаванне]'''</span></div> == Тэрмін абароны аўтарскіх правоў быў нядаўна падоўжаны з 50 да 70 гадоў у Беларусі == Раней творы дадатковых беларускіх аўтараў штогод пераходзілі ў грамадзкі набытак. Але цяпер на бліжэйшыя 20 гадоў у Вікікрыніцах будзе "засуха". Зь іншага боку, цяпер можна сьмела дадаваць часопісы з зацэнзураванымі старонкамі (выдаленымі творамі тых аўтараў, якія яшчэ ахоўваюцца аўтарскімі правамі). І не хвалявацца аб тым, што ў наступным годзе частку гэтых зацэнзураваных старонак можа давялося б вяртаць назад у PDF/DjVu файл. Бо, напрыклад, у https://be.wikisource.org/wiki/Індэкс:Узвышша._1928._№_5.djvu творы Максіма Лужаніна, Георгія Бярозкі, Антона Адамовіча ды Ўладзімера Дубоўкі цяпер на дзесяцігодзьдзі адсунуты ад грамадзкага набытку. Іншымі словамі, гэтая вэрсія DjVu файла будзе актуальнай яшчэ прынамсі 20 гадоў. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:24, 29 красавіка 2026 (+03) :Навіна па-ангельску: https://ncip.by/en/o-centre/novosti/intellectual_property/16.11_amendments-to-the-civil-code-of-the-republic-of-belarus-regarding-copyright-and-related-rights-come-/ --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:04, 29 красавіка 2026 (+03) == Назвы модуляў == Прашу пераймяноўваць модулі на англійскую мову, бо гэта стварае хаос. Калі ў шаблонах гэта не крытычна і можна зрабіць шмат розных перасылак, то ў выпадку з модулямі гэта проста бессэнсоўна і можа патэнцыйна ствараць шмат клопату, а таксама сітуацый, калі ствараюцца старонкі-дублеты, як мы маем з [[Модуль:ТакНе]] і [[Модуль:Yesno]], якія варта бы аб’яднаць пад адной назвай на англійскай. Прашу вытрымліваць нейкі парадак у тэхнічных старонках, там усё ж важней не выдумленне наскіх назваў, а парадак і нармальнае функцыянаванне скрыптоў. Дзякуй! [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:10, 22 сакавіка 2026 (+03) :Таксама модулі і шаблёны зь беларускімі назвамі ствараюць дадатковы галаўны боль праз цяперашняе адначасовае існаваньне тарашкевіцы і наркамаўкі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 12:53, 29 красавіка 2026 (+03) == Прапанова: стварэнне прасторы імёнаў «Архіў» == Паважаныя ўдзельнікі, Прапаную стварыць на be.wikisource асобную прастору імёнаў '''«Архіў»''' для сістэмнага размяшчэння і структурызацыі архіўных матэрыялаў. ---- === Навошта гэта патрэбна === Зараз архіўныя матэрыялы могуць размяшчацца толькі праз звычайныя старонкі і катэгорыі. Гэта не дазваляе: * выразна аддзяліць архіўныя дакументы ад літаратурных твораў; * будаваць іерархічную структуру (''архіў → фонд → вопіс → справа → дакумент''); * стандартызаваць афармленне архіўных апісанняў; * арганізаваць зручную навігацыю па фондах. Асобная прастора імёнаў дазволіць зрабіць гэта сістэмна і маштабавана. ---- === Прыклад з іншага моўнага раздзела === Аналагічная прастора ўжо існуе ва ўкраінскай Wikisource: 👉 [[:uk:Архів:Архіви|https://uk.wikisource.org/wiki/Архів:Архіви]] Там «Архів» — гэта асобная прастора імёнаў, якая выкарыстоўваецца для арганізацыі архіўных матэрыялаў і адпаведнай структуры. ---- === Магчымая структура на be.wikisource === Архіў: * Архіў:НГАБ * Архіў:НГАБ/Фонд_694 * Архіў:НГАБ/Фонд_694/Вопіс_1 * Архіў:НГАБ/Фонд_694/Вопіс_1/Справа_12 Прастора можа выкарыстоўвацца для: * апісання фондаў архіваў * інвентарных апісаў * архіўных спраў * публікацыі гістарычных першакрыніц ---- === Тэхнічная частка === Пасля атрымання кансэнсусу будзе пададзены запыт у Wikimedia Phabricator на: * стварэнне новай прасторы імёнаў «Архіў» * даданне адпаведнай старонкі абмеркавання * уключэнне ў пошук * падтрымку падстаронак ---- === Пытанні для абмеркавання === # Ці падтрымліваеце вы стварэнне прасторы «Архіў»? # Ці ёсць заўвагі да назвы? # Ці патрэбны псеўданім (напрыклад, «Архив»)? # Ці ёсць гатоўнасць напаўняць гэты раздзел матэрыяламі? Прашу выказаць меркаванне. Пасля дасягнення кансэнсусу будзе падрыхтаваны тэхнічны запыт. [[Удзельнік:Okuryan|Okuryan]] ([[Размовы з удзельнікам:Okuryan|размовы]]) 21:02, 2 сакавіка 2026 (+03) :# Як будзе каму займацца, дык чаму б і не. :# Няма. :# У беларускай мове адсутнічае літара „и“, то такі псэўданім не патрэбны. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 11:35, 13 сакавіка 2026 (+03) Пытаньне да ўдзельніка: адзіны ваш унёсак тут — гэты допіс на форуме. Вы сапраўды зьбіраецеся ўдзельнічаць у беларускіх Вікікрыніцах? Каб іншыя ўдзельнікі маглі пра вас болей даведацца, раю таксама напоўніць [[Адмысловае:MyPage|уласную старонку]]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 11:50, 13 сакавіка 2026 (+03) == Гаджэт для аўтаматызацыі аблічбоўкі і вычыткі кніг == Я ўчора паглядзеў на гаджэт [[MediaWiki:Gadget-wikify.js|Вікіфікатар]]. Сама ідэя слушная, але робіць ён трохі не тое, што трэба. Таму я паспрабаваў зрабіць нешта падобнае, але больш адаптаванае да Вікікрыніцаў. Пачатковую версію можна знайсці тут: [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js]]. Калі каму цікава паглядзець, як ён працуе, то можна зрабіць яго копію на сваёй старонцы і дадаць спасылку на яго ў свой "common.js" (напрыклад, мой "common.js" тут: [[Удзельнік:Ssvb/common.js]]). З меркаванняў бяспекі, дадаваць спасылку на мой гаджэт на маёй старонцы ў свой "common.js" не раю (бо я магу яго знянацку на сваёй старонцы замяніць на нешта іншае). Як прыклад выкарыстання: # [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0:%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_(1929).pdf/16&oldid=214805 гэта выхлап Tesseract OCR] # [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0%3A%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_%281929%29.pdf%2F16&diff=214865&oldid=214805 гэта тое, што аўтаматычна зрабіў з гэтага выхлапу гаджэт пасля націскання кнопкі на панэлі] # [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0%3A%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_%281929%29.pdf%2F16&diff=214866&oldid=214865 гэта вычытка, якую рабіў я сам] # [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0:%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_(1929).pdf/16&diff=next&oldid=214866 гэта тое, што аўтаматычна зрабіў гаджэт ужо пасля другога націскання кнопкі на панэлі] Гэты гаджэт намагаецца рабіць максімум з таго, што можна зрабіць аўтаматычна. То бок выпраўленне працяжнікаў, пераносы словаў, шаблоны абзацаў, заўвагі пад тэкстам і ў самым канцы выпраўленне разрываў радкоў. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 12:58, 31 ліпеня 2024 (+03) : Цікава, толькі цяпер заўважыў гэты інструмэнт. Можа атрымаецца яго неяк аб’яднаць зь цяперашнім вікіфікатарам у адно? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 15:46, 21 лютага 2025 (+03) :: Я думаю, што сьпяшацца з аб’яднаннем не варта. Пачаць можна з дзвюх кнопак на панэлі. А потым можна глядзець, чаго яшчэ не хапае. :: Дарэчы, я якраз эксперыментую з мадыфікацыяй https://www.mediawiki.org/wiki/User:Remember_the_dot/Syntax_highlighter.js для аўтаматычнага вылучэння колерам "у пасьля галоснай літары", "маленькай літары пасьля кропкі" і "сумесі кірылічных літар з лацінскімі". --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:06, 21 лютага 2025 (+03) ::: @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]], @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]]: Розніца паміж '''Вікіфікатарам''' і '''Вікікрынізатарам''': ::: Вікіфікатар [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Дзьве_душы_(1919).pdf/78&diff=prev&oldid=249928 мяняе] <code>Афіцэру не падабалася «пане»</code> на <code>Афіцэру не падабалася „пане“</code>. ::: Вікікрынізатар жа [[Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/34|мяняе]] <code>лёгкасьць ,шытых" чаўноў</code> на <code>лёгкасьць „шытых“ чаўноў</code>, і таксама <code>ад мора,--прапанаваў Манг</code> на <code>ад мора, — прапанаваў Манг</code>. ::: Іншымі словамі, Вікіфікатар пераводзіць тэкст, напісаны чалавекам, з аднаго стандарта ў іншы. І гэта мае сэнс для Вікіпедыі, каб мець аднолькавы стыль ва ўсіх артыкулах. Але Вікікрынізатар спрабуе ''здагадацца'' і выправіць найбольш пашыраныя памылкі менавіта OCR, нават калі ёсць нейкая ненулявая рызыка памыліцца (неістотна, бо пасля Вікікрынізатара тэкст вычытвае чалавек). Гэтыя інструменты робяць розныя рэчы, таму патрабаванні да іх розныя. [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js|Вікікрынізатар]] у некалькі разоў меншы і прасцейшы, там амаль увесь код - даволі прымітыўны пошук/замена ў тэксце. Таксама адна з вельмі важных функцый, якая значна ўсё спрашчае - гэта пераносы словаў на новы радок: ::: {| class="wikitable" |- ! пасля OCR !! пасля Вікікрынізатара (першая фаза) !! пасля Вікікрынізатара (другая фаза) |- | Тады Манг парашыў ехаць да сваіх і потым ужо мерка-<br/> ваць усім разам. || Тады Манг парашыў ехаць да сваіх і потым ужо меркаваць<br/> усім разам. || Тады Манг парашыў ехаць да сваіх і потым ужо меркаваць усім разам. |} ::: ...нягледзячы на рызыку памылак са словамі накшталт <code>ластамі-рукамі</code>. Ізноў жа, тэкст потым вычытвае чалавек. У пераважнай большасці выпадкаў пераносы апрацоўваюцца як мае быць і нічога выпраўляць не даводзіцца. ::: Ці ёсць магчымасці дадаць копію гаджэта [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js]] у спіс [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]] (пад новым імем)? І потым ужо працаваць над дадатковымі функцыямі, калі будзе патрэба штосьці там палепшыць? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:28, 22 лютага 2025 (+03) :::: @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Я дадаў [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js&curid=90383&diff=250446&oldid=250348 неразрыўны прагал з левага боку працяжнікаў], як гэта робіць Вікіфікатар. Ці ёсць яшчэ нешта, чаго не хапае? Дарэчы, акрамя патэнцыйна непажаданай замены <code>«»</code> на <code>„“</code>, Вікіфікатар таксама выдаляе пустыя радкі зверху старонкі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:36, 23 лютага 2025 (+03) ::::: Пустыя радкі не павінны быць на кожнай старонцы. Хіба так робіцца ва ўсіх іншых моўных разьдзелах? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:33, 23 лютага 2025 (+03) :::::: Беларускія Вікікрыніцы дадаюць два пустыя радкі зверху, калі старонка пачынаецца з новага параграфа: [[Даведка:Пачаткоўцам_пра_тыпаграфію#Шмат_старонак]]. Ангельскія Вікікрыніцы ў такіх жа выпадках дадаюць шаблон "[[s:Template:nop|nop]]" на папярэдняй старонцы. Тут лепш спытацца ў @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]], але я не бачу патрэбы нічога мяняць. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 17:12, 23 лютага 2025 (+03) ::::::: Некалі я сам не ведаў, як зрабіць з новай старонкі новы абзац. Ужо, шчыра кажучы, не памятаю, дзе канкрэтна я такі спосаб падгледзеў. У кожным разе, у нас ужо склалася такая практыка. Мне здаецца, ствараць дадатковы шаблон дзеля эфекту, які дасягаецца і без яго, сэнсу няма. --[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 17:25, 23 лютага 2025 (+03) ::::::: Я дадаў Вікікрынізатар, уключыў у сябе, але новай кнопкі рэдагаваньня ня бачу. У каго такія ж праблемы? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 21:52, 23 лютага 2025 (+03) :::::::: Я таксама не бачу. Можа трэба выдаліць "Gadget-" з радка <code>PageCleanUp[ResourceLoader]|Gadget-PageCleanUp.js</code> вось [[MediaWiki:Gadgets-definition|тут]]? Бо ў Вікіфікатара такога няма. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 22:12, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::Кнопка зьявілася. Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=prev&oldid=250567 вынік работы]. Так павінна быць? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 23:00, 23 лютага 2025 (+03) ::::::::::Трэба, каб тэкст пачынаўся з новага радка пасля ##, тады ўсё будзе працаваць карэктна. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 23:03, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::::Таксама вялікі дзякуй, што задбалі, каб уключыць дадзены дапаможнік у налады. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 23:05, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::::Ці ёсць якая дакументацыя, дзе можна пра гэта даведацца? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:18, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::::Не зразумеў. Вось я проста [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=prev&oldid=250580 націскаю кнопку вікікрынізатара]. Пасьля гэтага трэба рабіць яшчэ нейкі махінацыі? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 23:27, 23 лютага 2025 (+03) ::::::::::::Яно так сябе паводзіць і без аніякай кнопкі. Гэтыя секцыі самі па сабе дзіўным чынам скочуць паміж <code>##</code> і <code>&lt;section begin=...&gt;</code>. Відаць, толькі @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] разумее, што там на самой справе робіцца. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:34, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::::::А, нарэшце зразумеў. Там тэкст :::::::::::::: <code>## Šlacham ##</code> :::::::::::::: <code>može cikawić starana</code> :::::::::::::непажадана аб’ядноўваецца ў адзін радок :::::::::::::: <code>## Šlacham ## može cikawić starana</code> :::::::::::::І там пачынаецца вар’яцтва з нейкімі аўтазаменамі на тэгі section. Гэта можна дадаць як спецыяльнае правіла (не чапаць радкі з ##). :::::::::::::Але Вікікрынізатар прызначаны для выкарыстання непасрэдна пасля Tesseract OCR, калі яшчэ няма ніякіх шаблонаў і вікі фарматавання. Першая фаза - выпраўленне дэфектаў OCR. Другая фаза пасля другога націску кнопкі ужо пасля вычыткі тэксту - <del>пераносы</del> аб’яднанне радкоў. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:55, 23 лютага 2025 (+03) ::::::::::Так не павінна быць, але гэта наўрад ці звязана менавіта з гэтым гаджэтам. Секцыі заўсёды дзіўна сябе паводзілі і без яго. Я ніколі не разумеў іх логікі (спроба захаваць старонку без аніякіх змен усё роўна рабіла нейкія нечаканыя змены). --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:17, 23 лютага 2025 (+03) === Тэставаньне Вікікрынізатара === Дзіўна працуе з '''тоўстым''' і ''курсіўным'' шрыфтамі, [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=prev&oldid=250588 ператвараючы іх у друкарскія апострафы]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 23:49, 23 лютага 2025 (+03) :Дзякую. Я пагляджу, што можна з гэтым зрабіць. Але ізноў жа. Вікікрынізатар прызначаны для апрацоўкі свежых распазнаных старонак яшчэ без вікі-фарматавання. То бок: :* перадусім, у [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]] ставім птушачку насупраць "Вікікрынізатар", ціснем на "Захаваць" :* адкрываем новую старонку ў кнізе, якая яшчэ не аблічбавана :* ціснем на "Аблічбаваць тэкст" (выкарыстоўваем рухавік Tesseract з выбранай беларускай мовай) - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Сьлёзы_Тубі_(1930).pdf/22&oldid=250655 прыклад] :* пасля гэтага адразу ж ціснем на кнопку Вікікрынізатара (першая фаза). Ён выпраўляе хібы OCR і дадае шаблоны <code><nowiki>{{Водступ}}</nowiki></code> перад абзацамі - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&diff=250656&oldid=250655 прыклад] :* хуценька вычытваем усё і робім неабходныя ручныя праўкі (разбіўка на радкі ў тэксце пакуль што супадае з разбіўкай на радкі ў папяровай кнізе, і гэта якраз зручна) - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&diff=250657&oldid=250656 прыклад] :* яшчэ раз ціснем на кнопку Вікікрынізатара (другая фаза), каб напрыканцы аб’яднаць радкі, дадаць неразрыўныя прагалы злева ад працяжнікаў і аўтаматычна перанесці зноскі (пра зноскі мае сэнс расказаць асобна) - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&diff=250658&oldid=250657 прыклад] :* увесь гэты працэс займае ўсяго некалькі хвілін, бо колькасць неабходных аперацый ручнога рэдагавання тэксту значна зменшана :І ўжо толькі пасля ўсяго гэтага дадаем адмысловыя шаблоны, і г. д. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 00:14, 24 лютага 2025 (+03) ::Непаразуменне якраз звязана з тым, што гэта ''не'' замена Вікіфікатара. Усе аптымізацыі ў першую чаргу прызначаны для хуткага і якаснага распазнавання менавіта новых старонак, а не для выпраўлення старых. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 00:25, 24 лютага 2025 (+03) :::І дарэчы, гаджэт прызначаны не для паэзіі, а для прозы. Такім чынам, спецыялізацыя не вельмі шырокая. Але ў сваёй вузкай нішы, ён значна спрашчае і паскарае аблічбоўку новых старонак. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 01:20, 24 лютага 2025 (+03) :::: Добра, тады хіба што я карыстацца ім буду рэдка, бо часьцей рэдагую ўжо аблічбаваныя, але неправераныя ці нявычытаныя старонкі. :::: Пункт са зноскамі зацікавіў — вікікрынізатар перарабляе тэкст кшталту „1)“ у зноскі самастойна? Тады сапраўды, варта ўсё тут апісанае скласьці ў якую-небудзь [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар|дакумэнтацыю]], каб не згубілася (падобна як [[:w:be-tarask:ВП:Вікіфікатар|Вікіфікатар]]). --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 10:43, 24 лютага 2025 (+03) :::::Дзякую за параду. Я пачаў пісаць [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар|гэтую дакументацыю]]. Засталося такое пытанне: можа гаджэт перайменаваць у якісь "падчышчальнік старонкі"? Гэта амаль літаральны пераклад з "PageCleanUp.js". Або знайсці якую іншую трапную назву: "падчышчальнік алічбоўкі", "паляпшальнік скана", ...? Іконку на панэлі таксама можна змяніць на [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Large-paint-brush_-_Delapouite_-_game-icons.svg шчотку], [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Crystal128-eraser.svg гумку] ці якую іншую выяву з commons. Часткова непаразуменне прызначэння гаджэта можа быць звязана з назвай. :::::Можа @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]], @[[Удзельнік:Gabix|Gabix]], @[[Удзельнік:By-isti|By-isti]], @[[Удзельнік:RAleh111|RAleh111]] таксама маюць якія свае прапановы/заўвагі? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 09:52, 25 лютага 2025 (+03) ::::::Я прапаноў ня маю, бо карыстаюся ABBYY FineReader → LibreOffice + OOoFBTools + LanguageTool + некалькі ўласных макросаў. Што да назвы, дык, скажам, хай будзе «выпраўшчык». [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 11:44, 25 лютага 2025 (+03) :::::::@[[Удзельнік:Gabix|Gabix]]: Дзякую за вельмі цікавы водгук. Як гэта працуе на практыцы? Вы спампоўваеце PDF файл, апрацоўваеце его з дапамогай ABBYY FineReader, а потым выкарыстоўваеце LibreOffice з LanguageTool у якасці спэлчэкера і з іншымі прыладамі для рэдагавання? Хуткасць уражвае, бо паміж дадаваннем [[Старонка:Прынц_і_жабрак_(1928).pdf/205]] і [[Старонка:Прынц_і_жабрак_(1928).pdf/228]] прайшло 48 хвілін (23 старонкі, прыблізна 2 хвіліны на старонку). Ці гэта быў толькі перанос ужо апрацаваных раней лакальна на вашым кампутары старонак, і таму да гэтых дзвюх хвілін трэба дадаць нешта яшчэ? :::::::Для вельмі прыблізнага параўнання: паміж [[Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/95]] і [[Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/110]] прайшло 75 хвілін (15 старонак, прыблізна 5 хвілін на старонку). Гэта ўсё я рабіў з нуля цалкам у браўзеры на Вікікрыніцах з дапамогай убудаванага дадатку Tesseract OCR і гаджэту [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар]]. Кожнае слова і кожны радок я параўноўваў з тым, як яно выглядае на старонцы папяровай кнігі, таму і статус старонак выставіў "жоўты" (гэта не гарантуе адсутнасць памылак, але і статус пакуль не "зялёны"). Аб "чырвоным" / "жоўтым" статусе старонак я калісьці пісаў у [[Вікікрыніцы:Супольнасць/Архіў_4#Вычытаныя_"жоўтыя"_старонкі_і_вельмі_няроўная_якасць_неправераных_"чырвоных"_старонак|гэтай тэме на суполцы]]. Вядома ж, памеры старонак у "Прынц і жабрак" і "Сын вады" не аднолькавыя, таму гэтыя лічбы трэба яшчэ дадаткова скарэктаваць (не на маю карысць). :::::::Можа мае сэнс задакументаваць "Лепшыя практыкі для пачаткоўцаў"? Ваш досвед будзе вельмі карысны. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:06, 25 лютага 2025 (+03) ::::::Магчыма, варта ў назву дадаць «прозы». Можна таксама зрабіць аналагічны інструмент для вершаў, які б, заместа <code><nowiki>{{Водступ|2|em}}</nowiki></code> у пачатку радкоў рабіў бы <code><nowiki><br /></nowiki></code> у канцы радкоў. Гэты інструмент можна назваць і «афармляльнікам», зважаючы на тое, што ён уласна афармляе тэкст у нейкай ступені. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 12:16, 25 лютага 2025 (+03) :::::::Але, на маю думку, і «Вікікрынізатар» выглядае добра, хоць гэтая назва не дае адказу, што робіць інструмент. Як, у прынцыпе, і «Вікіфікатар» сваёй назвай мала што тлумачыць. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 12:19, 25 лютага 2025 (+03) :::::::@[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]]: Можна зрабіць асобны гаджэт і для вершаў. Я мяркую, што дадаванне <code>&lt;br /&gt;</code> мае сэнс рабіць не для ўсёй старонкі, а толькі для вылучанага фрагмента тэксту? Ізноў жа, самае цяжкае тут - як гэты гаджэт назваць і як павінна выглядаць яго іконка на панэлі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:41, 25 лютага 2025 (+03) ::::::::Калі тэхнічна магчыма, каб такое рабілася толькі з вылучаным тэкстам, дык выдатна. Як я адзначаў вышэй, можна да ўжо існага падставіць «прозы» (то бок «Вікікрынізатар прозы»), а гэта назваць «Вікікрынізатар паэзіі». Якія тут рабіць іконкі, пакуль не ведаю. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 19:22, 25 лютага 2025 (+03) :@[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Я гэта збольшага [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js&curid=90383&diff=250912&oldid=250871 выправіў]. І таксама праблему з секцыямі. Але не ведаю, ці можа так стацца, што OCR калісь памылкова распазнае двукоссі як падвоеныя апострафы. Спадзяюся, што не, а там паглядзім. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 09:24, 25 лютага 2025 (+03) === Падсьветка сынтаксісу === @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]], @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]]: Яшчэ адзін дадатковы напрамак - гэта '''гаджэт сінтаксічнай падсветкі''' падазроных фрагментаў тэксту чырвоным колерам (без змены самога тэксту): [[Удзельнік:Ssvb#Адаптацыя_mw:User:Remember_the_dot/Syntax_highlighter]]. На гэтай маёй старонцы можна знайсці мінімальна неабходныя змены да аднаго з папулярных гаджэтаў сінтаксічнай падсветкі. Прыклады таго, што ён можа рабіць: <code>І вось аднаго разу Кракат<font style="background-color:#FBB">ау</font> прачнуўся.</code>, <code>Усе мы аж закрычалі ад радасьці: скончана<font style="background-color:#FBB">! в</font>ыратаваліся!</code>, <code>Па пояс у гразі, у цемры, усёроўна нельга был<font style="background-color:#FBB">о у</font>цячы</code>. Ён таксама падсвечвае мешаніну кірылічных літар з лацінскімі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 15:00, 22 лютага 2025 (+03) : Удакладню, што сінтаксічная падсветка працуе толькі ў вакне рэдактара тэксту і толькі падчас рэдагавання. Пасля сканчэння рэдагавання, ніякіх каляровых адмецін у тэксце самой старонкі не застаецца. Адзіная мэта - гэта прыцягнуць увагу рэдактара да асобных месцаў у тэксце. А ўжо выпраўляць, ці не - вырашае чалавек. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 16:22, 22 лютага 2025 (+03) :: Дык падсьветка лацінскіх сымбаляў у мяне працуе даўно ва ўсіх разьдзелах; падключаецца як ва [[Удзельнік:Taravyvan Adijene/common.js|Ўдзельнік:Taravyvan Adijene/common.js]]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:16, 23 лютага 2025 (+03) ::: І хто яшчэ гэтым карыстаецца? Пытанне ж якраз аб тым, як спрасціць і палепшыць умовы працы для найбольш актыўных удзельнікаў Вікікрыніц. Каб яны маглі проста паставіць птушачку ў [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]] і ўсё запрацавала. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 16:45, 23 лютага 2025 (+03) :Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Ня_вылечыла…_(1927).pdf/3&curid=106704&diff=250934&oldid=250932 яшчэ адзін прыклад]. У вакне рэдактара з падсветкай выглядае так: <code>І ты сваім сьцюдзёным станаўкім голасам<font style="background-color:#FBB">. с</font>казаў</code> --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:24, 25 лютага 2025 (+03) :: Калі можна будзе гэты інструмэнт дадаваць у [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets|сьпіс]]? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 17:03, 25 лютага 2025 (+03) :::@[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Можна дадаваць [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js|гэты гаджэт]] хоць зараз як першы варыянт. Там невялічкая мадыфікацыя даволі вялікага і складанага папулярнага гаджэту падсветкі [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=User:Remember_the_dot/Syntax_highlighter.js&oldid=6419182 Gadget-DotsSyntaxHighlighter.js]. Правілы падсветкі беларускага тэксту яшчэ можна будзе дадаткова дапрацоўваць. :::Адзіная практычная праблема: стандартны таймаўт (20 мілісекунд) даволі часта прыводзіць да адключэння падсветкі якраз пасля аперацыі "Аблічбаваць тэкст", прычым гэта не звязана з дадатковымі правіламі для беларускага тэксту (хоць гэтыя правілы таксама трохі яго замаруджваюць). Выглядае так, быццам аблічбоўка нейкім чынам дадае даволі значную часовую затрымку менавіта ў той канкрэтны момант, і падсветка адключаецца. Я прапанаваў аўтару [https://www.mediawiki.org/wiki/User_talk:Remember_the_dot/Syntax_highlighter.js#Feature_request:_don't_be_too_eager_to_disable_itself зрабіць адключэнне меней агрэсіўным], але ён пакуль што маўчыць. Было б добра павялічыць гэты таймаўт да 50 мілісекунд, а мо нават і да 100 мілісекунд. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 18:12, 25 лютага 2025 (+03) ::::Дарэчы, [https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA:Taravyvan_Adijene/common.js вы выкарыстоўваеце] той жа самы гаджэт сінтаксічнай падсветкі ([https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-DotsSyntaxHighlighter.js у мініфікаванай форме]). Але ў агульнай прасторы wiki, а не ў прасторы старонак. Патэнцыйна паміж імі можа быць канфлікт, таму можа быць неабходна штосьці там перайменаваць і разнесці іх асобна. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 18:35, 25 лютага 2025 (+03) :::::Толькі што праверыў гэта. Падобна на тое, што дзве копіі працуюць незалежна адна ад адной, кожная ў сваёй прасторы, так што ўсё добра. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 18:52, 25 лютага 2025 (+03) ::::::@[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Я думаю, што ўжо можна дадаваць [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js]] у спіс. Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA%3ASsvb%2FGadget-Syntax_highlighter.js&diff=251086&oldid=251085 тут] можна пабачыць дададзеныя змены. Гаджэт падсвечвае ў тэксце праблемы з літарай <code>ў</code> (у прасторы старонак падчас вычытвання), а таксама іншыя недарэчнасці. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 06:21, 26 лютага 2025 (+03) ::::::: {{Зроблена}}. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:55, 27 лютага 2025 (+03) == Спасылка "Адказаць" нарэшце выпраўлена ў Супольнасці. == Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BD:%D0%A1%D1%83%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C&curid=2456&diff=250563&oldid=34033 тое, што перашкаджала]. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 22:57, 23 лютага 2025 (+03) == Як я працую == Пачынаю гэтую тэму, каб не загрувашчваць іншую. 1. Я спачатку спампоўваю файл PDF і распазнаю яго ў ABBYY FineReader, які лепей працуе зь беларускай мовай у параўнаньні з Tesseract (апошні, напрыклад, часьцей разрывае абзацы). Зараз я хачу паэкспэрымэнтаваць са слоўнікавай падтрымкай (яе ў FR няма, але можна дадаць мову карыстальніка і для яе падтрымку праз слоўнік карыстальніка). 2. Захоўваю ў фармат ODT і далей працую ў LibreOffice. 3. Ужываю OOoFBTools для выпраўленьня памылак распазнаваньня (разьбітыя абзацы, двукосьсі, прабелы вакол працяжнікаў і іншае). Далей гэты дадатак дапамагае і ў іншым (віртуальныя клявіятуры для ўстаўкі пэўных сымбаляў, склейка абзацаў уручную). 4. Далей сёе-тое апрацоўваю пошукам-заменай. Напрыклад, ABBYY FineReader досыць добра распазнае «ялінкі», але з „капцюркамі“ бываюць праблемы, якія OOoFBTools можа і прамінуць. 5. Зноў жа пошукам-заменай дадаю абзацныя водступы. 6. Цяпер праверка правапісу. LanguageTool тут ня самы добры памагаты, бо ведае толькі наркомаўку (і мае хібы). Я карыстаюся ўласнымі слоўнікамі, што дае патрэбныя варыянты: наркомаўку, тарашкевіцу, лацінку. Тая ж лацінка ўвогуле амаль у кожнага аўтара свая. Скажам, хтосьці ўжывае v, хтосьці w (гэты разнабой асабліва характэрны для 1920-1930-х гадоў). У адным тэксьце спрэс замест ŭ ужывалася ū (імаверна праз брак адпаведнага шрыфту ў друкарні). Усё гэта досыць лёгка адрэгуляваць, рэдагуючы слоўнікі. 7. Спачатку праганяю макрос, які выдае ўсе знойдзеныя памылкі правапісу. Потым вынікі апрацоўваю праграмкай на Python, якая ўпарадкуе знойдзеныя словы паводле частаты. Гэта дазваляе выявіць словы, якіх бракуе ў слоўніку, а таксама спэцыфічныя для канкрэтнага твора (скажам, прозьвішчы герояў) і вартыя даданьня ў дадатковы слоўнік карыстальніка, які па завяршэньні працы ачышчаю. 8. LanguageTool таксама карысны, прынамсі для выяўленьня памылак з ужываньнем у/ў (і тут я маю ўласнае правіла для u/ŭ у творах на лацінцы, падтрымкі якой LanguageTool штатна ня мае). 9. Ну а далей ужо старонка за старонкай. Пэўныя элемэнты фарматаваньня дадаю праз уласныя макросы. Зразумела, гэта значыць, што для апрацоўкі патрабуецца значна больш часу, чым дзьве хвіліны на старонку :-). [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 16:29, 25 лютага 2025 (+03) :Вялікі дзякуй за тлумачэнні. :1. Што тычыцца Tesseract OCR, to я раней сам параўноўваў яго з Google OCR. Google OCR, як камерцыйны прадукт, сапраўды робіць менш памылак. Але ёсць праблема: ён таксама свавольна падганяе словы, меркавана пад наркамаўскі слоўнік. Вось прыклад: Google OCR змяняе слова "рэвольв'''э'''р" на "рэвольв'''е'''р" на старонцы [[Старонка:Амок_(1929).pdf/16]]. І робіць ён гэта ажно ў двух месцах, то бок гэта ніяк не выпадковасць! Такое шкодніцтва якраз цяжка заўважыць чалавеку падчас вычытвання. Tesseract OCR памыляецца часцей, але памыляецца ён "сумленна" і выдае смецце, якое лёгка заўважыць і выправіць. Я не карыстаюся ABBYY FineReader, яле калі ён паводзіць сябе такім жа чынам, як і Google OCR, то я б выбраў замест яго Tesseract OCR. :3. Падобна на тое, што OOoFBTools выконвае тую ж функцыю, што і [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар]]. Было б цікава іх параўнаць. :8. Праблему з у/ў можа вырашыць [[Вікікрыніцы:Супольнасць#Падсьветка_сынтаксісу]] :9. Старонку за старонкай вы праглядаеце разам з параўнаннем іх са сканам папяровай кнігі, або без яго? Ці дазваляе такі метад заўважыць праблему ў слове "рэвольв'''е'''р"? :--[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:00, 25 лютага 2025 (+03) ::Асобнае пытанне пра статус старонкі. Калі я шукаў цытаты для Вікіслоўніка, то я часцяком знаходзіў "неправераныя" чырвоныя старонкі, марнаваў 5-10 хвілін свайго часу на тое, каб іх прагледзець цалкам, не знаходзіў ніводнай памылкі і мяняў статус на "вычытаная". Потым пазней хтосьці змарнуе 5-10 хвілін на тое, каб гэтую "вычытаную" старонку прагледзець і памяняць яе статус на "правераная". Калі якасць створанай старонкі высокая, то не трэба рабіць яе "чырвонай". Інакш іншыя людзі будуць дарэмна марнаваць час. Дарэчы, можна было пазначыць [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/110&curid=106589&diff=250986&oldid=250685 гэтую вашу праўку] як "зялёную" (памылка якімсьці чынам патрапіла туды праз [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСын_вады_(1928).pdf%2F110&diff=250685&oldid=250640 гэтую праўку] і яе не было ў маім першапачатковым тэксце). З той прычыны, што вы сёння не пазначылі старонку "зялёнай", камусьці потым прыйдзецца змарнаваць свой час, каб прагледзець яе яшчэ раз і памяняць статус... ::Калі ваш працэс з самага пачатку забяспечвае высокую якасць з усімі слоўнікамі і дадатковымі прыладамі, то не патрэбна гэтая "сціпласць" і пазначэнне старонак чырвоным, як "неправераных". --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:06, 25 лютага 2025 (+03) :::> што вы сёння не пазначылі старонку "зялёнай" :::Я толькі выправіў памылку, якая проста кінулася ў вочы, астатняе не вычытваў, таму статус не мяняў. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 09:40, 26 лютага 2025 (+03) ::1. ABBYY FineReader нічога не мяняе, толькі можа пры наяўнасьці слоўніка прапаноўваць выпраўленьні, калі запусьціць праверку. А калі слоўніка няма (як для беларускай), то толькі вылучае няпэўна распазнаныя сымбалі. ::8. А з u/ŭ? А з u/ū? ::9. Я параўноўваю са сканам. Але пытаньне «рэвольвэра» і да г. п. вырашаю перш за ўсё выбарам адпаведнага слоўніка і папярэднім аналізам памылак у тэксьце. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 09:27, 26 лютага 2025 (+03) :::1. ABBYY FineReader інтэрактыўна пытаецца ў карыстальніка наконт выбару словаў? Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0:%D0%9F%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%86_%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BA_(1928).pdf/74&curid=105789&diff=251083&oldid=249171 тут] прыклад "в'''а'''зваліліся" супраць "в'''ы'''зваліліся". Мне цікава, гэта ABBYY FineReader сам падставіў "ы" згодна свайму слоўніку? Там, мабыць, патрэбны шаблон <code><nowiki>{{Абмылка}}</nowiki></code>. :::8. Што тычыцца u/ŭ, то там тое ж самае, што і з кірыліцай. Няма ніякай прынцыповай розніцы, толькі трэба акуратна regexp'ы падправіць. :::9. Я якраз маю сумневы наконт практычнай карысці такой апрацоўкі са слоўнікам. Менавіта што яна аб’ектыўна дае? Усё адно ўвесь тэкст патрэбна потым вычытваць ад пачатку да канца. І розніца, скажам, паміж дзвюма або чатырма памылкамі на старонцы зусім неістотная. Чалавек усё адно патраціць тыя ж самыя прыкладна 5 хвілін на вычытку, толькі рэдагаваць прыйдзецца дадатковыя 10-20 секунд. Ёсць і больш важныя рэчы. Для вычыткі істотным фактарам ёсць разбіўка на радкі, якая супадае з разбіўкай на радкі ў папяровай кнізе. Заўчаснае аб’яднанне радкоў робіць вычытку значна цяжэйшай, прынамсі для мяне. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:53, 26 лютага 2025 (+03) ::::1. Так, калі ёсьць слоўнік. Але «Прынца і жабрака» я распазнаваў яшчэ без падтрымкі, мог сам выправіць памылку чыста аўтаматычна. ::::9. Папярэдняя апрацоўка можа выдаць масавыя памылкі. У тым жа «Прынцы і жабраку» FR часта хібіў з распазнаваньнем літары А/а. Скажам, асобнае «А» разоў 7 было распазнанае як «Рі». Пошук-замена тут хутчэй за вычытку, нават не ў аўтаматычным рэжыме. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 12:19, 26 лютага 2025 (+03) :::::Але ж "пошук-замена" не адмяняе неабходнасці вычыткі. Гэта дадатковая аперацыя і дадатковы страчаны час. Яшчэ вам спатрэбілася прыблізна 2 хвіліны на старонку, каб перанесці тэкст са свайго кампутара на Вікікрыніцы. Гэта таксама мае кошт. І ёсць рызыка [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Прынц_і_жабрак_(1928).pdf/71&diff=prev&oldid=251082 скапіяваць тэкст двойчы]. :::::Дарэчы, [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&diff=250657&oldid=250656 вось прыклад з Tesseract], там у тэксце было нешта сярэдняе паміж <code>т</code> і <code>г</code>. Tesseract вырашыў не рызыкаваць са спробамі здагадацца, а выдаў адразу абедзве літары: <code>у'''гт'''ырканую</code>. І мне гэта падабаецца, бо лепей мець відавочна некарэктнае слова (якое лёгка выправіць чалавек падчас вычыткі), чым памыліцца і падставіць арфаграфічна правільнае слова з іншым сэнсам (у якім чалавек можа не заўважыць праблемы). Такія паводзіны амаль што ідэальныя падчас вычыткі тэкстаў для Вікікрыніц. На маю думку, якасць Tesseract не з’яўляецца "вузкім месцам" у працэсе вычыткі. :::::Калі ласка, паспрабуйце выкарыстаць Tesseract + [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар|Вікікрынізатар]] для аблічбоўкі некалькіх старонак і параўнайце эфектыўнасць са сваім цяперашнім працэсам. Яшчэ можаце дадаць радок <code>importScript('Удзельнік:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js');</code> у [https://be.wikisource.org/wiki/Special:MyPage/common.js свой common.js] для сінтаксічнай падсветкі, якая таксама значна дапамагае. Спадзяюся, што ў хуткім часе гэта можна будзе таксама ўключыць праз [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]]. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 05:22, 27 лютага 2025 (+03) ::::::Я не разумею, як той Вікікрынізатар запускаецца, ня бачу ніякай кнопкі. ::::::Што да Gadget-Syntax_highlighter.js, ня бачу, што ён дае ў параўнаньні з LanguageTool. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 12:34, 27 лютага 2025 (+03) :::::::Павінна з’явіцца вось такая іконка на панэлі інструментаў: [[File:Text-x-generic-apply.svg]]. Я таксама дадаў скрыншоты у [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар#Як_гэта_выглядае?]] Можа LanguageTool і робіць тое ж самае з y/ў, але мы маем магчымасць дадаць і іншыя адмысловыя правілы падсветкі. Усё гэта можа працаваць "з каробкі" ў Вікікрыніцах у браўзеры. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 12:52, 27 лютага 2025 (+03) ::::::::[[File:Вікікрынізатар4.png|thumb|right]] ::::::::Дадам, што менавіта для мяне самае галоўнае ва ўсім працэсе - гэта разбіўка на радкі, якая супадае з папяровай старонкай. Вельмі лёгка вычытваецца тэкст са скрыншота. І ў параўнанні з ім, вычытваць цяперашнюю [[Старонка:Амок_(1929).pdf/26]] ужо ''значна'' цяжэй, бо там разрывы радкоў ужо выдалены. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:02, 27 лютага 2025 (+03) :::::::::@[[Удзельнік:Gabix|Gabix]]: Пытанне пра [[Старонка:У_палескай_глушы_(1928).pdf/25]] у кантэксце майго папярэдняга каментарыя пра разрывы радкоў. Я бачу, што вы спачатку дадалі тое, што выглядае як вынік аўтаматычнай апрацоўкі ("вд яго", "мёць", прычым такія памылкі робіць якраз Tesseract), а потым яго [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AУ_палескай_глушы_(1928).pdf%2F25&diff=251464&oldid=251463 вычыталі] за прыблізна 6 хвілін. Але ж вычытывалі вы тэкст з ужо выдаленымі разрывамі радкоў. Няўжо вам так болей зручна? Я не навязваю свой погляд, проста хачу зразумець прычыну. І чаму пасля вычыткі старонкі не памецілі яе жоўтым колерам як "вычытаную"? Гэта ж вынік 6 хвілін працы, якія прынамсі на адзін крок палепшылі якасць старонкі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 11:19, 2 сакавіка 2025 (+03) ::::::::::Мне сапраўды зручней чытаць суцэльныя сказы/абзацы, а не разьбітыя на радкі. Дакладна тая старонка — спроба працаваць паводле Вашай парады (Tesseract → Вікікрынізатар). Вынік для мяне выглядаў ня надта добрым, у першаю чаргу праз асаблівасьці вынікаў праспазнаваньня Tesseract. Таму я і не пазначыў старонку як вычытаную. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 18:23, 2 сакавіка 2025 (+03) :::::::::::Чытаць адзін суцэльны абзац сапраўды зручней нават для мяне. Але калі супастаўляць кожны радок акна злева з кожным радком акна справа, то мне прасцей, калі гэтыя радкі пачынаюцца/заканчваюцца аднолькава. Інакш воку цяжка за штосьці зачапіцца, увесь час пераводзячы погляд з аднаго вакна на другое. Усе людзі розныя і маюць розныя індывідуальныя асаблівасці. Што пасуе аднаму, можа не пасаваць камусьці іншаму. Дзякую за цікавую дыскусію. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:49, 3 сакавіка 2025 (+03) ::::::::Дарэчы, што тычыцца іншых правілаў. Можна праз той жа самы гаджэт сінтаксічнай падсветкі нават асобна дадаць правілы падсветкі для не/ня, з/зь, без/безь/бяз/бязь у гэтай секцыі каментарыяў, калі выбрана тарашкевіца ў якасці мовы інтэрфейсу. Але не ўжываць гэтыя дадатковыя правілы для прасторы старонак. Можа гэта зацікавіць @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:21, 27 лютага 2025 (+03) ::::::: Ужо ня трэба падключаць гэтыя скрыпты ў свой файл common.js; гэтыя інструмэнты можна проста ўключыць у [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets|наладах]]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:55, 27 лютага 2025 (+03) ::::::::Ага, дзякуй за паведамленьне! [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 10:31, 3 сакавіка 2025 (+03) :::::::::Дарэчы, я [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js&diff=prev&oldid=251403 дадаў] падтрымку лацінкі ў сваю копію гаджэта сінтаксічнай падсветкі. :::::::::І зараз працую над варыянтам для дэталёвай праверкі правапісу паводле БКП-2005: [[w:be-tarask:Удзельнік:Ssvb/Gadget-SyntaxHighlighterBKP2005]]. Але гэта ўжо больш пасуе Вікіпедыі, а не Вікікрыніцам. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:59, 3 сакавіка 2025 (+03) ::::::::::{{Зроблена}}. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 04:50, 4 сакавіка 2025 (+03) == Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 21:51, 7 сакавіка 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 --> == Breaking changes in the latest version == Just wanted to give y'all a heads up to that to fix [[phab:T383924|T383924]] (which is causing production errors) we will ship [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/ProofreadPage/+/1128353 potentially breaking fixes] to one of your Lua templates. [[Удзельнік:Sohom Datta|Sohom Datta]] ([[Размовы з удзельнікам:Sohom Datta|размовы]]) 21:12, 17 сакавіка 2025 (+03) :That surprisingly did not break anything (and now) [[Старонка:Вялікія_чаканні_(1940).pdf/90]] can be properly deleted. [[Удзельнік:Sohom Datta|Sohom Datta]] ([[Размовы з удзельнікам:Sohom Datta|размовы]]) 23:45, 17 сакавіка 2025 (+03) == Статус старонак ("Не правераная" / "Вычытаная" / "Правераная") == Было б добра мець агульнае паразуменьне наконт статусу старонак. Мяне засмучае, калі некаторыя людзі старанна ствараюць старонкі вельмі высокай якасьці без аніводнай памылкі, але чамусьці пазначаюць іх першапачатковы статус "чырвоным". У той жа час мяне таксама засмучае, калі няякасную старонку робяць "жоўтай" або "зялёнай" бяз добрай на тое прычыны. Асабіста маё разуменьне статусу старонкі: * "Чырвоная" - гэта OCR зь мінімальным рэдагаваньнем таго, што адразу кідаецца ў вока. Можа мець шматлікія памылкі. Амаль на кожнай старонцы ёсьць нейкія праблемы. * "Жоўтая" - вычытаная ад пачатку да канца прынамсі адзін раз адным чалавекам. У ''большасьці выпадкаў'' там няма аніводнай памылкі, але на некаторых рэдкіх старонках адна-дзьве памылкі ўсё ж такі могуць застацца незаўважанымі. * "Зялёная" - вычытаная ад пачатку да канца прынамсі два разы двума рознымі людзьмі. У ''пераважнай большасьці выпадкаў'' там няма аніводнай памылкі, але ўсё ж дзесьці на адной-дзьвюх старонках ва ўсёй кнізе можа выпадкова застацца якаясь памылка. Таксама акрамя дакладнасьці перадачы самога тэксту, ёсьць яшчэ характарыстыкі тэхнічнага пляну: водступы, шаблёны, выявы і інш. Старонка ня можа быць "зялёнай", пакуль усё гэта ня выпраўлена. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 07:23, 1 красавіка 2025 (+03) :Напрыклад, у [[Індэкс:Сын_вады_(1928).pdf]] я адразу пазначаў сьвежа-адсканаваныя старонкі як "вычытаныя", бо я вычытваў тэкст ад пачатку да канца. З майго пункту гледжаньня, "жоўты" статус азначае, што на сотню старонак кнігі можна чакаць дзесьці 10-20 памылак і гэта цалкам дапушчальна. Бо на выпадкова выбранай старонцы зь вялікай верагоднасьцю памылак няма. :Калі хтосьці іншы зараз дадаткова праверыць тэкст "Сына вады" і пазначыць яго "зялёным", то ва ўсёй кнізе можа застануцца 1-2 памылкі. І гэта таксама дапушчальна, бо немагчыма гарантаваць іх адсутнасьць. Гэтыя астатнія памылкі ўжо зь цягам часу потым знойдуць і выправяць чытачы. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 07:54, 1 красавіка 2025 (+03) ::Адкажу тут, хоць пытаньне тычылася маёй „вычыткі“ старонкі [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=253466 Бѣлорусскіе народные разсказы (1908).pdf/48]. ::Гэта старая гісторыя, якая сягае ў тыя даўнія часы, калі ў праекце былі іншыя адміністратары, і яны навучылі мяне, што „чырвоная“ старонка — гэта такі рэдкі выпадак, які толькі запавольвае прагрэс старонкі, і ім можна карыстацца хіба тады, калі старонка, прыкладам, распазнаная не да канца. З тае пары, сапраўды, шмат вады сплыло, і патрабаваньні да статусаў хіба падвысіліся. Магчыма, цяпер майму разуменьню „чырвонай“ больш адпавядае статус „праблематычная“. ::Вяртаючыся да [[Старонка:Бѣлорусскіе народные разсказы (1908).pdf/48]], дык тыя памылкі я не заўважыў і памяняў статус на „жоўты“. Але ж пасьля гэтага прынамсі яшчэ адзін чалавек можа вычытаць старонку і ў выніку іх выправіць перад падвышэньнем статусу. Надалей буду больш уважліва ставіцца да вычыткі. [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 10:39, 1 красавіка 2025 (+03) :Праблема статусаў, што гэта залежыць збольшага ад уважлівасці карыстальніка і ягонай пэўнасці ў зробленай працы. Напрыклад, я часта пакідаю памылкі пасля сябе, хаця стараюся ўважліва праглядаць тэкст. Таму я на ўсялякі выпадак заўсёды пакідаю чырвоны статус, пагатоў ён яшчэ і аўтаматычна выстаўляецца. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 09:00, 4 красавіка 2025 (+03) ::Памылкі ёсьць усюды, нават на "зялёных" старонках. Гарантаваць іх абсалютную адсутнасьць немагчыма нідзе, ніводная самая дасканалая арганізацыя працэсу ня здольна гэта забясьпечыць. Пытаньне толькі тычыцца прыблізна чаканай колькасьці памылак. І вось тут трэба знайсьці паразуменьне. Калі памылкі застаюцца прыкладна на кожнай трэцяй старонцы, але пры гэтым дзьве з трох старонак праблем ня маюць, то, на маю думку, такая якасьць ужо адпавядае "жоўтаму" статусу. Потым перад павышэньнем статусу да "зялёнага", старонку вычытае яшчэ адзін чалавек, і колькасьць памылак значна зьменшыцца. Ізноў жа, "зялёны" статус не гарантуе адсутнасьці памылак, таму баяцца выстаўляць яго таксама ня варта. На "зялёных" старонках з памылкамі, гэтыя астатнія памылкі знойдуць і выправяць уважлівыя чытачы. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 11:32, 4 красавіка 2025 (+03) Вось [[Старонка:Uładzimier Chadyka - Suniсy (1926).pdf/5|такія старонкі]], дзе няма выявы — што зь імі робім? Вычытваем? Альбо нельга іх паляпшаць, пакуль ня будзе выявы? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 13:47, 4 красавіка 2025 (+03) :Яшчэ прыклад. Праверыў старонку [[Старонка:Апошні з магікан.pdf/7]]. Выяву трэба дадаваць? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 17:18, 8 красавіка 2025 (+03) == Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon. Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 05:05, 4 красавіка 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Нумарацыя і назвы твораў == У некаторых часопісах і зборніках («[[Полымя (часопіс)|Полымя]]» «[[Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938)|Запісы Беларускага Навуковага Таварыства]]») творы нумаруюцца. Такім чынам, тэарэтычна можна падаваць у назве «артыкула» не загаловак твора, а парадкавы нумар. Як мне падаецца, гэтую рэч варта ўнармаваць, ці называць старонкі паводле назваў твораў або нумароў, каб не было непатрэбнай варыятыўнасці. Вартасць называння паводле нумароў перадусім у тым, што загаловак не выглядае грувастка, але ў прасторы катэгорыяў твор будзе выглядаць безаблічна і незразумела (параўнайма «Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938)/1» і «Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938)/Падзел гісторыі Беларусі на пэрыёды»). У сваю чаргу, калі кіравацца назвамі творамі, можа адбыцца нагрувашчванне. Назвы старонак да таго ж маюць абмежаванне ў сімвалах, то бок, калі загаловак твора вельмі доўгі, яго хоцькі-няхоцькі трэба будзе скарачаць, адкідаючы сэнсава нязначныя элементы (напрыклад, не «Шляхціч Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях», а «Шляхціч Завальня»). Я асабіста схільны больш да называння падстаронак згодна з загалоўкамі твораў. А што думае супольнасць? [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 00:24, 10 красавіка 2025 (+03) == Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:35, 17 красавіка 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 06:41, 29 красавіка 2025 (+03)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == Аб'яўлены конкурс кандыдатаў у Каардынацыйны камітэт па Універсальным кодэксе паводзін (ККУКП) == <section begin="announcement-content" /> Вынікі галасавання па кіраўніцтве па выкананні універсальнага кодэкса паводзін і Статуту Каардынацыйнага камітэта па Універсальным Кодэксе паводзін (ККУКП) [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|даступна на Meta-wiki]]. Цяпер вы можаце [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|падаць заяўку на працу ў ККУКП]] да 29 мая 2025 года ў 12:00 па Грынвічы. Інфармацыя аб [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|прымальнасці, працэсе і тэрмінах знаходзіцца на Мета-вікі]]. Галасаванне па кандыдатурах пачнецца 1 чэрвеня 2025 года і працягнецца два тыдні, завяршыўшыся 15 чэрвеня 2025 года ў 12:00 па Грынвічы. Калі ў вас ёсць якія-небудзь пытанні, вы можаце задаць іх на [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|старонка абмеркавання выбараў]]. -- у супрацоўніцтве з ККУКП, </div><section end="announcement-content" /> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|размовы]])</bdi> 01:07, 16 мая 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)'' Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 18:27, 22 мая 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6] * June 17 – July 1, 2025: Call for candidates * July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5] * August 2025: Campaign period * August – September 2025: Two-week community voting period * October – November 2025: Background check of selected candidates * Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]]. '''Call for Questions''' In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]] '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]] Thank you! [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024 [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ [6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates Best regards, Victoria Doronina Board Liaison to the Elections Committee Governance Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 06:08, 28 мая 2025 (+03) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == Vote now in the 2025 U4C Election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}} Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:01, 14 чэрвеня 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div> Hello all, The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position. This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3] Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election. Best regards, Abhishek Suryawanshi<br /> Chair of the Elections Committee On behalf of the Elections Committee and Governance Committee [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term. [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" /> </div> [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 20:44, 17 чэрвеня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 --> == <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Dear Wikimedia Community, The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]]. A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity. Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact. Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement. Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate. Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended. === Wikispore === The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects. After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future. As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting. Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed. === Wikinews === We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways. Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years. While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>]. [[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews. Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs. SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives. '''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to: *Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects, *Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace, *Merge content into compatibly licensed external projects, *Archive Wikinews projects. Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels. === Feedback and next steps === We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language. I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. <section end="message"/> </div> -- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 23:57, 27 чэрвеня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 --> == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, ''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)'' The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikisource, including this Wikisource, during the '''week of August 25th'''. This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable. The three main features of this extension are: * '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki. * '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''. * '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions. '''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this Wikisource. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment. The extension is already live on several wikis, including '''all Wikipedia, Meta, Wikidata''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]]) If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout. Thank you! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|размовы]]) 18:40, 31 ліпеня 2025 (+03)</bdi> <!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target_Wikisource&oldid=29066664 --> == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 00:36, 27 жніўня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]]. Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]]. When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]]. '''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.''' Best regards, Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 07:49, 9 кастрычніка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:43, 20 кастрычніка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 17:13, 30 кастрычніка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 17:22, 20 лістапада 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == Адмысловыя літары "дж" і "дз", якія прапанавалі ў 1928 і ўжывалі ў шэрагу публікацый таго году == Вось гэтыя літары: https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:DrukDubouka.jpg Іх можна знайсьці на старонцы https://be.wikisource.org/wiki/Старонка:Узвышша._1928._№_5.djvu/179 Што зь імі рабіць? Я так разумею, што гэтых літар нават няма ў сучасным стандарце Unicode. Я бачу тры магчымыя падыходы, як можна разьвязаць праблему: # выкарыстоўваць звычайныя дыграфы "дж" і "дз" # выкарыстаць якіясь іншыя кірылічныя літары, напрыклад <code>Џ=дж</code> <code>Ӡ=дз</code> # прапанаваць новыя літары для Unicode і чакаць, пакуль іх дададуць у стандарт, а потым чакаць, пакуль зьявяцца шрыфты --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:54, 3 снежня 2025 (+03) :Здаецца, што няма сэнсу дадаваць іх у стандарт Unicode. У тэксте "Узвышша", як выйсце, можна выкарыстоўваць літары спачатку у выглядзе выявы, а потым па тэксту, як "дж" і "дз". [[Удзельнік:By-isti|By-isti]] ([[Размовы з удзельнікам:By-isti|размовы]]) 21:20, 3 снежня 2025 (+03) == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 00:02, 20 студзеня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 03:58, 26 красавіка 2026 (+03) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> 2q7buswh9tyac5qegdkfhc2g05dul1p 283661 283659 2026-04-29T11:13:08Z Ssvb 4088 перанос тэмы у пачатак старонкі, бо канец старонкі засьмечаны ангельскамоўнымі ботамі 283661 wikitext text/x-wiki {{Супольнасьць}} {{Архівы}} __NEWSECTIONLINK__ <div class="toc" style="text-align:center; background-color: transparent; margin-bottom: 1em; margin-top: 1em"><span class="plainlinks">'''[{{fullurl:Вікікрыніцы:Супольнасць|action=edit&section=new}} Пачаць новае абмеркаванне]'''</span></div> == Тэрмін абароны аўтарскіх правоў быў нядаўна падоўжаны з 50 да 70 гадоў у Беларусі == Раней творы дадатковых беларускіх аўтараў штогод пераходзілі ў грамадзкі набытак. Але цяпер на бліжэйшыя 20 гадоў у Вікікрыніцах будзе "засуха". Зь іншага боку, цяпер можна сьмела дадаваць часопісы з зацэнзураванымі старонкамі (выдаленымі творамі тых аўтараў, якія яшчэ ахоўваюцца аўтарскімі правамі). І не хвалявацца аб тым, што ў наступным годзе частку гэтых зацэнзураваных старонак можа давялося б вяртаць назад у PDF/DjVu файл. Бо, напрыклад, у https://be.wikisource.org/wiki/Індэкс:Узвышша._1928._№_5.djvu творы Максіма Лужаніна, Георгія Бярозкі, Антона Адамовіча ды Ўладзімера Дубоўкі цяпер на дзесяцігодзьдзі адсунуты ад грамадзкага набытку. Іншымі словамі, гэтая вэрсія DjVu файла будзе актуальнай яшчэ прынамсі 20 гадоў. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:24, 29 красавіка 2026 (+03) :Навіна па-ангельску: https://ncip.by/en/o-centre/novosti/intellectual_property/16.11_amendments-to-the-civil-code-of-the-republic-of-belarus-regarding-copyright-and-related-rights-come-/ --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:04, 29 красавіка 2026 (+03) == Назвы модуляў == Прашу пераймяноўваць модулі на англійскую мову, бо гэта стварае хаос. Калі ў шаблонах гэта не крытычна і можна зрабіць шмат розных перасылак, то ў выпадку з модулямі гэта проста бессэнсоўна і можа патэнцыйна ствараць шмат клопату, а таксама сітуацый, калі ствараюцца старонкі-дублеты, як мы маем з [[Модуль:ТакНе]] і [[Модуль:Yesno]], якія варта бы аб’яднаць пад адной назвай на англійскай. Прашу вытрымліваць нейкі парадак у тэхнічных старонках, там усё ж важней не выдумленне наскіх назваў, а парадак і нармальнае функцыянаванне скрыптоў. Дзякуй! [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:10, 22 сакавіка 2026 (+03) :Таксама модулі і шаблёны зь беларускімі назвамі ствараюць дадатковы галаўны боль праз цяперашняе адначасовае існаваньне тарашкевіцы і наркамаўкі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 12:53, 29 красавіка 2026 (+03) == Прапанова: стварэнне прасторы імёнаў «Архіў» == Паважаныя ўдзельнікі, Прапаную стварыць на be.wikisource асобную прастору імёнаў '''«Архіў»''' для сістэмнага размяшчэння і структурызацыі архіўных матэрыялаў. ---- === Навошта гэта патрэбна === Зараз архіўныя матэрыялы могуць размяшчацца толькі праз звычайныя старонкі і катэгорыі. Гэта не дазваляе: * выразна аддзяліць архіўныя дакументы ад літаратурных твораў; * будаваць іерархічную структуру (''архіў → фонд → вопіс → справа → дакумент''); * стандартызаваць афармленне архіўных апісанняў; * арганізаваць зручную навігацыю па фондах. Асобная прастора імёнаў дазволіць зрабіць гэта сістэмна і маштабавана. ---- === Прыклад з іншага моўнага раздзела === Аналагічная прастора ўжо існуе ва ўкраінскай Wikisource: 👉 [[:uk:Архів:Архіви|https://uk.wikisource.org/wiki/Архів:Архіви]] Там «Архів» — гэта асобная прастора імёнаў, якая выкарыстоўваецца для арганізацыі архіўных матэрыялаў і адпаведнай структуры. ---- === Магчымая структура на be.wikisource === Архіў: * Архіў:НГАБ * Архіў:НГАБ/Фонд_694 * Архіў:НГАБ/Фонд_694/Вопіс_1 * Архіў:НГАБ/Фонд_694/Вопіс_1/Справа_12 Прастора можа выкарыстоўвацца для: * апісання фондаў архіваў * інвентарных апісаў * архіўных спраў * публікацыі гістарычных першакрыніц ---- === Тэхнічная частка === Пасля атрымання кансэнсусу будзе пададзены запыт у Wikimedia Phabricator на: * стварэнне новай прасторы імёнаў «Архіў» * даданне адпаведнай старонкі абмеркавання * уключэнне ў пошук * падтрымку падстаронак ---- === Пытанні для абмеркавання === # Ці падтрымліваеце вы стварэнне прасторы «Архіў»? # Ці ёсць заўвагі да назвы? # Ці патрэбны псеўданім (напрыклад, «Архив»)? # Ці ёсць гатоўнасць напаўняць гэты раздзел матэрыяламі? Прашу выказаць меркаванне. Пасля дасягнення кансэнсусу будзе падрыхтаваны тэхнічны запыт. [[Удзельнік:Okuryan|Okuryan]] ([[Размовы з удзельнікам:Okuryan|размовы]]) 21:02, 2 сакавіка 2026 (+03) :# Як будзе каму займацца, дык чаму б і не. :# Няма. :# У беларускай мове адсутнічае літара „и“, то такі псэўданім не патрэбны. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 11:35, 13 сакавіка 2026 (+03) Пытаньне да ўдзельніка: адзіны ваш унёсак тут — гэты допіс на форуме. Вы сапраўды зьбіраецеся ўдзельнічаць у беларускіх Вікікрыніцах? Каб іншыя ўдзельнікі маглі пра вас болей даведацца, раю таксама напоўніць [[Адмысловае:MyPage|уласную старонку]]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 11:50, 13 сакавіка 2026 (+03) == Адмысловыя літары "дж" і "дз", якія прапанавалі ў 1928 і ўжывалі ў шэрагу публікацый таго году == Вось гэтыя літары: https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:DrukDubouka.jpg Іх можна знайсьці на старонцы https://be.wikisource.org/wiki/Старонка:Узвышша._1928._№_5.djvu/179 Што зь імі рабіць? Я так разумею, што гэтых літар нават няма ў сучасным стандарце Unicode. Я бачу тры магчымыя падыходы, як можна разьвязаць праблему: # выкарыстоўваць звычайныя дыграфы "дж" і "дз" # выкарыстаць якіясь іншыя кірылічныя літары, напрыклад <code>Џ=дж</code> <code>Ӡ=дз</code> # прапанаваць новыя літары для Unicode і чакаць, пакуль іх дададуць у стандарт, а потым чакаць, пакуль зьявяцца шрыфты --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:54, 3 снежня 2025 (+03) :Здаецца, што няма сэнсу дадаваць іх у стандарт Unicode. У тэксте "Узвышша", як выйсце, можна выкарыстоўваць літары спачатку у выглядзе выявы, а потым па тэксту, як "дж" і "дз". [[Удзельнік:By-isti|By-isti]] ([[Размовы з удзельнікам:By-isti|размовы]]) 21:20, 3 снежня 2025 (+03) == Гаджэт для аўтаматызацыі аблічбоўкі і вычыткі кніг == Я ўчора паглядзеў на гаджэт [[MediaWiki:Gadget-wikify.js|Вікіфікатар]]. Сама ідэя слушная, але робіць ён трохі не тое, што трэба. Таму я паспрабаваў зрабіць нешта падобнае, але больш адаптаванае да Вікікрыніцаў. Пачатковую версію можна знайсці тут: [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js]]. Калі каму цікава паглядзець, як ён працуе, то можна зрабіць яго копію на сваёй старонцы і дадаць спасылку на яго ў свой "common.js" (напрыклад, мой "common.js" тут: [[Удзельнік:Ssvb/common.js]]). З меркаванняў бяспекі, дадаваць спасылку на мой гаджэт на маёй старонцы ў свой "common.js" не раю (бо я магу яго знянацку на сваёй старонцы замяніць на нешта іншае). Як прыклад выкарыстання: # [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0:%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_(1929).pdf/16&oldid=214805 гэта выхлап Tesseract OCR] # [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0%3A%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_%281929%29.pdf%2F16&diff=214865&oldid=214805 гэта тое, што аўтаматычна зрабіў з гэтага выхлапу гаджэт пасля націскання кнопкі на панэлі] # [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0%3A%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_%281929%29.pdf%2F16&diff=214866&oldid=214865 гэта вычытка, якую рабіў я сам] # [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0:%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_(1929).pdf/16&diff=next&oldid=214866 гэта тое, што аўтаматычна зрабіў гаджэт ужо пасля другога націскання кнопкі на панэлі] Гэты гаджэт намагаецца рабіць максімум з таго, што можна зрабіць аўтаматычна. То бок выпраўленне працяжнікаў, пераносы словаў, шаблоны абзацаў, заўвагі пад тэкстам і ў самым канцы выпраўленне разрываў радкоў. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 12:58, 31 ліпеня 2024 (+03) : Цікава, толькі цяпер заўважыў гэты інструмэнт. Можа атрымаецца яго неяк аб’яднаць зь цяперашнім вікіфікатарам у адно? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 15:46, 21 лютага 2025 (+03) :: Я думаю, што сьпяшацца з аб’яднаннем не варта. Пачаць можна з дзвюх кнопак на панэлі. А потым можна глядзець, чаго яшчэ не хапае. :: Дарэчы, я якраз эксперыментую з мадыфікацыяй https://www.mediawiki.org/wiki/User:Remember_the_dot/Syntax_highlighter.js для аўтаматычнага вылучэння колерам "у пасьля галоснай літары", "маленькай літары пасьля кропкі" і "сумесі кірылічных літар з лацінскімі". --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:06, 21 лютага 2025 (+03) ::: @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]], @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]]: Розніца паміж '''Вікіфікатарам''' і '''Вікікрынізатарам''': ::: Вікіфікатар [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Дзьве_душы_(1919).pdf/78&diff=prev&oldid=249928 мяняе] <code>Афіцэру не падабалася «пане»</code> на <code>Афіцэру не падабалася „пане“</code>. ::: Вікікрынізатар жа [[Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/34|мяняе]] <code>лёгкасьць ,шытых" чаўноў</code> на <code>лёгкасьць „шытых“ чаўноў</code>, і таксама <code>ад мора,--прапанаваў Манг</code> на <code>ад мора, — прапанаваў Манг</code>. ::: Іншымі словамі, Вікіфікатар пераводзіць тэкст, напісаны чалавекам, з аднаго стандарта ў іншы. І гэта мае сэнс для Вікіпедыі, каб мець аднолькавы стыль ва ўсіх артыкулах. Але Вікікрынізатар спрабуе ''здагадацца'' і выправіць найбольш пашыраныя памылкі менавіта OCR, нават калі ёсць нейкая ненулявая рызыка памыліцца (неістотна, бо пасля Вікікрынізатара тэкст вычытвае чалавек). Гэтыя інструменты робяць розныя рэчы, таму патрабаванні да іх розныя. [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js|Вікікрынізатар]] у некалькі разоў меншы і прасцейшы, там амаль увесь код - даволі прымітыўны пошук/замена ў тэксце. Таксама адна з вельмі важных функцый, якая значна ўсё спрашчае - гэта пераносы словаў на новы радок: ::: {| class="wikitable" |- ! пасля OCR !! пасля Вікікрынізатара (першая фаза) !! пасля Вікікрынізатара (другая фаза) |- | Тады Манг парашыў ехаць да сваіх і потым ужо мерка-<br/> ваць усім разам. || Тады Манг парашыў ехаць да сваіх і потым ужо меркаваць<br/> усім разам. || Тады Манг парашыў ехаць да сваіх і потым ужо меркаваць усім разам. |} ::: ...нягледзячы на рызыку памылак са словамі накшталт <code>ластамі-рукамі</code>. Ізноў жа, тэкст потым вычытвае чалавек. У пераважнай большасці выпадкаў пераносы апрацоўваюцца як мае быць і нічога выпраўляць не даводзіцца. ::: Ці ёсць магчымасці дадаць копію гаджэта [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js]] у спіс [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]] (пад новым імем)? І потым ужо працаваць над дадатковымі функцыямі, калі будзе патрэба штосьці там палепшыць? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:28, 22 лютага 2025 (+03) :::: @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Я дадаў [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js&curid=90383&diff=250446&oldid=250348 неразрыўны прагал з левага боку працяжнікаў], як гэта робіць Вікіфікатар. Ці ёсць яшчэ нешта, чаго не хапае? Дарэчы, акрамя патэнцыйна непажаданай замены <code>«»</code> на <code>„“</code>, Вікіфікатар таксама выдаляе пустыя радкі зверху старонкі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:36, 23 лютага 2025 (+03) ::::: Пустыя радкі не павінны быць на кожнай старонцы. Хіба так робіцца ва ўсіх іншых моўных разьдзелах? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:33, 23 лютага 2025 (+03) :::::: Беларускія Вікікрыніцы дадаюць два пустыя радкі зверху, калі старонка пачынаецца з новага параграфа: [[Даведка:Пачаткоўцам_пра_тыпаграфію#Шмат_старонак]]. Ангельскія Вікікрыніцы ў такіх жа выпадках дадаюць шаблон "[[s:Template:nop|nop]]" на папярэдняй старонцы. Тут лепш спытацца ў @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]], але я не бачу патрэбы нічога мяняць. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 17:12, 23 лютага 2025 (+03) ::::::: Некалі я сам не ведаў, як зрабіць з новай старонкі новы абзац. Ужо, шчыра кажучы, не памятаю, дзе канкрэтна я такі спосаб падгледзеў. У кожным разе, у нас ужо склалася такая практыка. Мне здаецца, ствараць дадатковы шаблон дзеля эфекту, які дасягаецца і без яго, сэнсу няма. --[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 17:25, 23 лютага 2025 (+03) ::::::: Я дадаў Вікікрынізатар, уключыў у сябе, але новай кнопкі рэдагаваньня ня бачу. У каго такія ж праблемы? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 21:52, 23 лютага 2025 (+03) :::::::: Я таксама не бачу. Можа трэба выдаліць "Gadget-" з радка <code>PageCleanUp[ResourceLoader]|Gadget-PageCleanUp.js</code> вось [[MediaWiki:Gadgets-definition|тут]]? Бо ў Вікіфікатара такога няма. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 22:12, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::Кнопка зьявілася. Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=prev&oldid=250567 вынік работы]. Так павінна быць? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 23:00, 23 лютага 2025 (+03) ::::::::::Трэба, каб тэкст пачынаўся з новага радка пасля ##, тады ўсё будзе працаваць карэктна. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 23:03, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::::Таксама вялікі дзякуй, што задбалі, каб уключыць дадзены дапаможнік у налады. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 23:05, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::::Ці ёсць якая дакументацыя, дзе можна пра гэта даведацца? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:18, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::::Не зразумеў. Вось я проста [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=prev&oldid=250580 націскаю кнопку вікікрынізатара]. Пасьля гэтага трэба рабіць яшчэ нейкі махінацыі? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 23:27, 23 лютага 2025 (+03) ::::::::::::Яно так сябе паводзіць і без аніякай кнопкі. Гэтыя секцыі самі па сабе дзіўным чынам скочуць паміж <code>##</code> і <code>&lt;section begin=...&gt;</code>. Відаць, толькі @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] разумее, што там на самой справе робіцца. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:34, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::::::А, нарэшце зразумеў. Там тэкст :::::::::::::: <code>## Šlacham ##</code> :::::::::::::: <code>može cikawić starana</code> :::::::::::::непажадана аб’ядноўваецца ў адзін радок :::::::::::::: <code>## Šlacham ## može cikawić starana</code> :::::::::::::І там пачынаецца вар’яцтва з нейкімі аўтазаменамі на тэгі section. Гэта можна дадаць як спецыяльнае правіла (не чапаць радкі з ##). :::::::::::::Але Вікікрынізатар прызначаны для выкарыстання непасрэдна пасля Tesseract OCR, калі яшчэ няма ніякіх шаблонаў і вікі фарматавання. Першая фаза - выпраўленне дэфектаў OCR. Другая фаза пасля другога націску кнопкі ужо пасля вычыткі тэксту - <del>пераносы</del> аб’яднанне радкоў. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:55, 23 лютага 2025 (+03) ::::::::::Так не павінна быць, але гэта наўрад ці звязана менавіта з гэтым гаджэтам. Секцыі заўсёды дзіўна сябе паводзілі і без яго. Я ніколі не разумеў іх логікі (спроба захаваць старонку без аніякіх змен усё роўна рабіла нейкія нечаканыя змены). --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:17, 23 лютага 2025 (+03) === Тэставаньне Вікікрынізатара === Дзіўна працуе з '''тоўстым''' і ''курсіўным'' шрыфтамі, [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=prev&oldid=250588 ператвараючы іх у друкарскія апострафы]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 23:49, 23 лютага 2025 (+03) :Дзякую. Я пагляджу, што можна з гэтым зрабіць. Але ізноў жа. Вікікрынізатар прызначаны для апрацоўкі свежых распазнаных старонак яшчэ без вікі-фарматавання. То бок: :* перадусім, у [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]] ставім птушачку насупраць "Вікікрынізатар", ціснем на "Захаваць" :* адкрываем новую старонку ў кнізе, якая яшчэ не аблічбавана :* ціснем на "Аблічбаваць тэкст" (выкарыстоўваем рухавік Tesseract з выбранай беларускай мовай) - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Сьлёзы_Тубі_(1930).pdf/22&oldid=250655 прыклад] :* пасля гэтага адразу ж ціснем на кнопку Вікікрынізатара (першая фаза). Ён выпраўляе хібы OCR і дадае шаблоны <code><nowiki>{{Водступ}}</nowiki></code> перад абзацамі - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&diff=250656&oldid=250655 прыклад] :* хуценька вычытваем усё і робім неабходныя ручныя праўкі (разбіўка на радкі ў тэксце пакуль што супадае з разбіўкай на радкі ў папяровай кнізе, і гэта якраз зручна) - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&diff=250657&oldid=250656 прыклад] :* яшчэ раз ціснем на кнопку Вікікрынізатара (другая фаза), каб напрыканцы аб’яднаць радкі, дадаць неразрыўныя прагалы злева ад працяжнікаў і аўтаматычна перанесці зноскі (пра зноскі мае сэнс расказаць асобна) - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&diff=250658&oldid=250657 прыклад] :* увесь гэты працэс займае ўсяго некалькі хвілін, бо колькасць неабходных аперацый ручнога рэдагавання тэксту значна зменшана :І ўжо толькі пасля ўсяго гэтага дадаем адмысловыя шаблоны, і г. д. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 00:14, 24 лютага 2025 (+03) ::Непаразуменне якраз звязана з тым, што гэта ''не'' замена Вікіфікатара. Усе аптымізацыі ў першую чаргу прызначаны для хуткага і якаснага распазнавання менавіта новых старонак, а не для выпраўлення старых. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 00:25, 24 лютага 2025 (+03) :::І дарэчы, гаджэт прызначаны не для паэзіі, а для прозы. Такім чынам, спецыялізацыя не вельмі шырокая. Але ў сваёй вузкай нішы, ён значна спрашчае і паскарае аблічбоўку новых старонак. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 01:20, 24 лютага 2025 (+03) :::: Добра, тады хіба што я карыстацца ім буду рэдка, бо часьцей рэдагую ўжо аблічбаваныя, але неправераныя ці нявычытаныя старонкі. :::: Пункт са зноскамі зацікавіў — вікікрынізатар перарабляе тэкст кшталту „1)“ у зноскі самастойна? Тады сапраўды, варта ўсё тут апісанае скласьці ў якую-небудзь [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар|дакумэнтацыю]], каб не згубілася (падобна як [[:w:be-tarask:ВП:Вікіфікатар|Вікіфікатар]]). --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 10:43, 24 лютага 2025 (+03) :::::Дзякую за параду. Я пачаў пісаць [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар|гэтую дакументацыю]]. Засталося такое пытанне: можа гаджэт перайменаваць у якісь "падчышчальнік старонкі"? Гэта амаль літаральны пераклад з "PageCleanUp.js". Або знайсці якую іншую трапную назву: "падчышчальнік алічбоўкі", "паляпшальнік скана", ...? Іконку на панэлі таксама можна змяніць на [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Large-paint-brush_-_Delapouite_-_game-icons.svg шчотку], [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Crystal128-eraser.svg гумку] ці якую іншую выяву з commons. Часткова непаразуменне прызначэння гаджэта можа быць звязана з назвай. :::::Можа @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]], @[[Удзельнік:Gabix|Gabix]], @[[Удзельнік:By-isti|By-isti]], @[[Удзельнік:RAleh111|RAleh111]] таксама маюць якія свае прапановы/заўвагі? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 09:52, 25 лютага 2025 (+03) ::::::Я прапаноў ня маю, бо карыстаюся ABBYY FineReader → LibreOffice + OOoFBTools + LanguageTool + некалькі ўласных макросаў. Што да назвы, дык, скажам, хай будзе «выпраўшчык». [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 11:44, 25 лютага 2025 (+03) :::::::@[[Удзельнік:Gabix|Gabix]]: Дзякую за вельмі цікавы водгук. Як гэта працуе на практыцы? Вы спампоўваеце PDF файл, апрацоўваеце его з дапамогай ABBYY FineReader, а потым выкарыстоўваеце LibreOffice з LanguageTool у якасці спэлчэкера і з іншымі прыладамі для рэдагавання? Хуткасць уражвае, бо паміж дадаваннем [[Старонка:Прынц_і_жабрак_(1928).pdf/205]] і [[Старонка:Прынц_і_жабрак_(1928).pdf/228]] прайшло 48 хвілін (23 старонкі, прыблізна 2 хвіліны на старонку). Ці гэта быў толькі перанос ужо апрацаваных раней лакальна на вашым кампутары старонак, і таму да гэтых дзвюх хвілін трэба дадаць нешта яшчэ? :::::::Для вельмі прыблізнага параўнання: паміж [[Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/95]] і [[Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/110]] прайшло 75 хвілін (15 старонак, прыблізна 5 хвілін на старонку). Гэта ўсё я рабіў з нуля цалкам у браўзеры на Вікікрыніцах з дапамогай убудаванага дадатку Tesseract OCR і гаджэту [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар]]. Кожнае слова і кожны радок я параўноўваў з тым, як яно выглядае на старонцы папяровай кнігі, таму і статус старонак выставіў "жоўты" (гэта не гарантуе адсутнасць памылак, але і статус пакуль не "зялёны"). Аб "чырвоным" / "жоўтым" статусе старонак я калісьці пісаў у [[Вікікрыніцы:Супольнасць/Архіў_4#Вычытаныя_"жоўтыя"_старонкі_і_вельмі_няроўная_якасць_неправераных_"чырвоных"_старонак|гэтай тэме на суполцы]]. Вядома ж, памеры старонак у "Прынц і жабрак" і "Сын вады" не аднолькавыя, таму гэтыя лічбы трэба яшчэ дадаткова скарэктаваць (не на маю карысць). :::::::Можа мае сэнс задакументаваць "Лепшыя практыкі для пачаткоўцаў"? Ваш досвед будзе вельмі карысны. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:06, 25 лютага 2025 (+03) ::::::Магчыма, варта ў назву дадаць «прозы». Можна таксама зрабіць аналагічны інструмент для вершаў, які б, заместа <code><nowiki>{{Водступ|2|em}}</nowiki></code> у пачатку радкоў рабіў бы <code><nowiki><br /></nowiki></code> у канцы радкоў. Гэты інструмент можна назваць і «афармляльнікам», зважаючы на тое, што ён уласна афармляе тэкст у нейкай ступені. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 12:16, 25 лютага 2025 (+03) :::::::Але, на маю думку, і «Вікікрынізатар» выглядае добра, хоць гэтая назва не дае адказу, што робіць інструмент. Як, у прынцыпе, і «Вікіфікатар» сваёй назвай мала што тлумачыць. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 12:19, 25 лютага 2025 (+03) :::::::@[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]]: Можна зрабіць асобны гаджэт і для вершаў. Я мяркую, што дадаванне <code>&lt;br /&gt;</code> мае сэнс рабіць не для ўсёй старонкі, а толькі для вылучанага фрагмента тэксту? Ізноў жа, самае цяжкае тут - як гэты гаджэт назваць і як павінна выглядаць яго іконка на панэлі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:41, 25 лютага 2025 (+03) ::::::::Калі тэхнічна магчыма, каб такое рабілася толькі з вылучаным тэкстам, дык выдатна. Як я адзначаў вышэй, можна да ўжо існага падставіць «прозы» (то бок «Вікікрынізатар прозы»), а гэта назваць «Вікікрынізатар паэзіі». Якія тут рабіць іконкі, пакуль не ведаю. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 19:22, 25 лютага 2025 (+03) :@[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Я гэта збольшага [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js&curid=90383&diff=250912&oldid=250871 выправіў]. І таксама праблему з секцыямі. Але не ведаю, ці можа так стацца, што OCR калісь памылкова распазнае двукоссі як падвоеныя апострафы. Спадзяюся, што не, а там паглядзім. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 09:24, 25 лютага 2025 (+03) === Падсьветка сынтаксісу === @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]], @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]]: Яшчэ адзін дадатковы напрамак - гэта '''гаджэт сінтаксічнай падсветкі''' падазроных фрагментаў тэксту чырвоным колерам (без змены самога тэксту): [[Удзельнік:Ssvb#Адаптацыя_mw:User:Remember_the_dot/Syntax_highlighter]]. На гэтай маёй старонцы можна знайсці мінімальна неабходныя змены да аднаго з папулярных гаджэтаў сінтаксічнай падсветкі. Прыклады таго, што ён можа рабіць: <code>І вось аднаго разу Кракат<font style="background-color:#FBB">ау</font> прачнуўся.</code>, <code>Усе мы аж закрычалі ад радасьці: скончана<font style="background-color:#FBB">! в</font>ыратаваліся!</code>, <code>Па пояс у гразі, у цемры, усёроўна нельга был<font style="background-color:#FBB">о у</font>цячы</code>. Ён таксама падсвечвае мешаніну кірылічных літар з лацінскімі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 15:00, 22 лютага 2025 (+03) : Удакладню, што сінтаксічная падсветка працуе толькі ў вакне рэдактара тэксту і толькі падчас рэдагавання. Пасля сканчэння рэдагавання, ніякіх каляровых адмецін у тэксце самой старонкі не застаецца. Адзіная мэта - гэта прыцягнуць увагу рэдактара да асобных месцаў у тэксце. А ўжо выпраўляць, ці не - вырашае чалавек. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 16:22, 22 лютага 2025 (+03) :: Дык падсьветка лацінскіх сымбаляў у мяне працуе даўно ва ўсіх разьдзелах; падключаецца як ва [[Удзельнік:Taravyvan Adijene/common.js|Ўдзельнік:Taravyvan Adijene/common.js]]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:16, 23 лютага 2025 (+03) ::: І хто яшчэ гэтым карыстаецца? Пытанне ж якраз аб тым, як спрасціць і палепшыць умовы працы для найбольш актыўных удзельнікаў Вікікрыніц. Каб яны маглі проста паставіць птушачку ў [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]] і ўсё запрацавала. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 16:45, 23 лютага 2025 (+03) :Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Ня_вылечыла…_(1927).pdf/3&curid=106704&diff=250934&oldid=250932 яшчэ адзін прыклад]. У вакне рэдактара з падсветкай выглядае так: <code>І ты сваім сьцюдзёным станаўкім голасам<font style="background-color:#FBB">. с</font>казаў</code> --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:24, 25 лютага 2025 (+03) :: Калі можна будзе гэты інструмэнт дадаваць у [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets|сьпіс]]? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 17:03, 25 лютага 2025 (+03) :::@[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Можна дадаваць [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js|гэты гаджэт]] хоць зараз як першы варыянт. Там невялічкая мадыфікацыя даволі вялікага і складанага папулярнага гаджэту падсветкі [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=User:Remember_the_dot/Syntax_highlighter.js&oldid=6419182 Gadget-DotsSyntaxHighlighter.js]. Правілы падсветкі беларускага тэксту яшчэ можна будзе дадаткова дапрацоўваць. :::Адзіная практычная праблема: стандартны таймаўт (20 мілісекунд) даволі часта прыводзіць да адключэння падсветкі якраз пасля аперацыі "Аблічбаваць тэкст", прычым гэта не звязана з дадатковымі правіламі для беларускага тэксту (хоць гэтыя правілы таксама трохі яго замаруджваюць). Выглядае так, быццам аблічбоўка нейкім чынам дадае даволі значную часовую затрымку менавіта ў той канкрэтны момант, і падсветка адключаецца. Я прапанаваў аўтару [https://www.mediawiki.org/wiki/User_talk:Remember_the_dot/Syntax_highlighter.js#Feature_request:_don't_be_too_eager_to_disable_itself зрабіць адключэнне меней агрэсіўным], але ён пакуль што маўчыць. Было б добра павялічыць гэты таймаўт да 50 мілісекунд, а мо нават і да 100 мілісекунд. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 18:12, 25 лютага 2025 (+03) ::::Дарэчы, [https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA:Taravyvan_Adijene/common.js вы выкарыстоўваеце] той жа самы гаджэт сінтаксічнай падсветкі ([https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-DotsSyntaxHighlighter.js у мініфікаванай форме]). Але ў агульнай прасторы wiki, а не ў прасторы старонак. Патэнцыйна паміж імі можа быць канфлікт, таму можа быць неабходна штосьці там перайменаваць і разнесці іх асобна. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 18:35, 25 лютага 2025 (+03) :::::Толькі што праверыў гэта. Падобна на тое, што дзве копіі працуюць незалежна адна ад адной, кожная ў сваёй прасторы, так што ўсё добра. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 18:52, 25 лютага 2025 (+03) ::::::@[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Я думаю, што ўжо можна дадаваць [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js]] у спіс. Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA%3ASsvb%2FGadget-Syntax_highlighter.js&diff=251086&oldid=251085 тут] можна пабачыць дададзеныя змены. Гаджэт падсвечвае ў тэксце праблемы з літарай <code>ў</code> (у прасторы старонак падчас вычытвання), а таксама іншыя недарэчнасці. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 06:21, 26 лютага 2025 (+03) ::::::: {{Зроблена}}. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:55, 27 лютага 2025 (+03) == Спасылка "Адказаць" нарэшце выпраўлена ў Супольнасці. == Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BD:%D0%A1%D1%83%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C&curid=2456&diff=250563&oldid=34033 тое, што перашкаджала]. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 22:57, 23 лютага 2025 (+03) == Як я працую == Пачынаю гэтую тэму, каб не загрувашчваць іншую. 1. Я спачатку спампоўваю файл PDF і распазнаю яго ў ABBYY FineReader, які лепей працуе зь беларускай мовай у параўнаньні з Tesseract (апошні, напрыклад, часьцей разрывае абзацы). Зараз я хачу паэкспэрымэнтаваць са слоўнікавай падтрымкай (яе ў FR няма, але можна дадаць мову карыстальніка і для яе падтрымку праз слоўнік карыстальніка). 2. Захоўваю ў фармат ODT і далей працую ў LibreOffice. 3. Ужываю OOoFBTools для выпраўленьня памылак распазнаваньня (разьбітыя абзацы, двукосьсі, прабелы вакол працяжнікаў і іншае). Далей гэты дадатак дапамагае і ў іншым (віртуальныя клявіятуры для ўстаўкі пэўных сымбаляў, склейка абзацаў уручную). 4. Далей сёе-тое апрацоўваю пошукам-заменай. Напрыклад, ABBYY FineReader досыць добра распазнае «ялінкі», але з „капцюркамі“ бываюць праблемы, якія OOoFBTools можа і прамінуць. 5. Зноў жа пошукам-заменай дадаю абзацныя водступы. 6. Цяпер праверка правапісу. LanguageTool тут ня самы добры памагаты, бо ведае толькі наркомаўку (і мае хібы). Я карыстаюся ўласнымі слоўнікамі, што дае патрэбныя варыянты: наркомаўку, тарашкевіцу, лацінку. Тая ж лацінка ўвогуле амаль у кожнага аўтара свая. Скажам, хтосьці ўжывае v, хтосьці w (гэты разнабой асабліва характэрны для 1920-1930-х гадоў). У адным тэксьце спрэс замест ŭ ужывалася ū (імаверна праз брак адпаведнага шрыфту ў друкарні). Усё гэта досыць лёгка адрэгуляваць, рэдагуючы слоўнікі. 7. Спачатку праганяю макрос, які выдае ўсе знойдзеныя памылкі правапісу. Потым вынікі апрацоўваю праграмкай на Python, якая ўпарадкуе знойдзеныя словы паводле частаты. Гэта дазваляе выявіць словы, якіх бракуе ў слоўніку, а таксама спэцыфічныя для канкрэтнага твора (скажам, прозьвішчы герояў) і вартыя даданьня ў дадатковы слоўнік карыстальніка, які па завяршэньні працы ачышчаю. 8. LanguageTool таксама карысны, прынамсі для выяўленьня памылак з ужываньнем у/ў (і тут я маю ўласнае правіла для u/ŭ у творах на лацінцы, падтрымкі якой LanguageTool штатна ня мае). 9. Ну а далей ужо старонка за старонкай. Пэўныя элемэнты фарматаваньня дадаю праз уласныя макросы. Зразумела, гэта значыць, што для апрацоўкі патрабуецца значна больш часу, чым дзьве хвіліны на старонку :-). [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 16:29, 25 лютага 2025 (+03) :Вялікі дзякуй за тлумачэнні. :1. Што тычыцца Tesseract OCR, to я раней сам параўноўваў яго з Google OCR. Google OCR, як камерцыйны прадукт, сапраўды робіць менш памылак. Але ёсць праблема: ён таксама свавольна падганяе словы, меркавана пад наркамаўскі слоўнік. Вось прыклад: Google OCR змяняе слова "рэвольв'''э'''р" на "рэвольв'''е'''р" на старонцы [[Старонка:Амок_(1929).pdf/16]]. І робіць ён гэта ажно ў двух месцах, то бок гэта ніяк не выпадковасць! Такое шкодніцтва якраз цяжка заўважыць чалавеку падчас вычытвання. Tesseract OCR памыляецца часцей, але памыляецца ён "сумленна" і выдае смецце, якое лёгка заўважыць і выправіць. Я не карыстаюся ABBYY FineReader, яле калі ён паводзіць сябе такім жа чынам, як і Google OCR, то я б выбраў замест яго Tesseract OCR. :3. Падобна на тое, што OOoFBTools выконвае тую ж функцыю, што і [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар]]. Было б цікава іх параўнаць. :8. Праблему з у/ў можа вырашыць [[Вікікрыніцы:Супольнасць#Падсьветка_сынтаксісу]] :9. Старонку за старонкай вы праглядаеце разам з параўнаннем іх са сканам папяровай кнігі, або без яго? Ці дазваляе такі метад заўважыць праблему ў слове "рэвольв'''е'''р"? :--[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:00, 25 лютага 2025 (+03) ::Асобнае пытанне пра статус старонкі. Калі я шукаў цытаты для Вікіслоўніка, то я часцяком знаходзіў "неправераныя" чырвоныя старонкі, марнаваў 5-10 хвілін свайго часу на тое, каб іх прагледзець цалкам, не знаходзіў ніводнай памылкі і мяняў статус на "вычытаная". Потым пазней хтосьці змарнуе 5-10 хвілін на тое, каб гэтую "вычытаную" старонку прагледзець і памяняць яе статус на "правераная". Калі якасць створанай старонкі высокая, то не трэба рабіць яе "чырвонай". Інакш іншыя людзі будуць дарэмна марнаваць час. Дарэчы, можна было пазначыць [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/110&curid=106589&diff=250986&oldid=250685 гэтую вашу праўку] як "зялёную" (памылка якімсьці чынам патрапіла туды праз [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСын_вады_(1928).pdf%2F110&diff=250685&oldid=250640 гэтую праўку] і яе не было ў маім першапачатковым тэксце). З той прычыны, што вы сёння не пазначылі старонку "зялёнай", камусьці потым прыйдзецца змарнаваць свой час, каб прагледзець яе яшчэ раз і памяняць статус... ::Калі ваш працэс з самага пачатку забяспечвае высокую якасць з усімі слоўнікамі і дадатковымі прыладамі, то не патрэбна гэтая "сціпласць" і пазначэнне старонак чырвоным, як "неправераных". --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:06, 25 лютага 2025 (+03) :::> што вы сёння не пазначылі старонку "зялёнай" :::Я толькі выправіў памылку, якая проста кінулася ў вочы, астатняе не вычытваў, таму статус не мяняў. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 09:40, 26 лютага 2025 (+03) ::1. ABBYY FineReader нічога не мяняе, толькі можа пры наяўнасьці слоўніка прапаноўваць выпраўленьні, калі запусьціць праверку. А калі слоўніка няма (як для беларускай), то толькі вылучае няпэўна распазнаныя сымбалі. ::8. А з u/ŭ? А з u/ū? ::9. Я параўноўваю са сканам. Але пытаньне «рэвольвэра» і да г. п. вырашаю перш за ўсё выбарам адпаведнага слоўніка і папярэднім аналізам памылак у тэксьце. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 09:27, 26 лютага 2025 (+03) :::1. ABBYY FineReader інтэрактыўна пытаецца ў карыстальніка наконт выбару словаў? Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0:%D0%9F%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%86_%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BA_(1928).pdf/74&curid=105789&diff=251083&oldid=249171 тут] прыклад "в'''а'''зваліліся" супраць "в'''ы'''зваліліся". Мне цікава, гэта ABBYY FineReader сам падставіў "ы" згодна свайму слоўніку? Там, мабыць, патрэбны шаблон <code><nowiki>{{Абмылка}}</nowiki></code>. :::8. Што тычыцца u/ŭ, то там тое ж самае, што і з кірыліцай. Няма ніякай прынцыповай розніцы, толькі трэба акуратна regexp'ы падправіць. :::9. Я якраз маю сумневы наконт практычнай карысці такой апрацоўкі са слоўнікам. Менавіта што яна аб’ектыўна дае? Усё адно ўвесь тэкст патрэбна потым вычытваць ад пачатку да канца. І розніца, скажам, паміж дзвюма або чатырма памылкамі на старонцы зусім неістотная. Чалавек усё адно патраціць тыя ж самыя прыкладна 5 хвілін на вычытку, толькі рэдагаваць прыйдзецца дадатковыя 10-20 секунд. Ёсць і больш важныя рэчы. Для вычыткі істотным фактарам ёсць разбіўка на радкі, якая супадае з разбіўкай на радкі ў папяровай кнізе. Заўчаснае аб’яднанне радкоў робіць вычытку значна цяжэйшай, прынамсі для мяне. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:53, 26 лютага 2025 (+03) ::::1. Так, калі ёсьць слоўнік. Але «Прынца і жабрака» я распазнаваў яшчэ без падтрымкі, мог сам выправіць памылку чыста аўтаматычна. ::::9. Папярэдняя апрацоўка можа выдаць масавыя памылкі. У тым жа «Прынцы і жабраку» FR часта хібіў з распазнаваньнем літары А/а. Скажам, асобнае «А» разоў 7 было распазнанае як «Рі». Пошук-замена тут хутчэй за вычытку, нават не ў аўтаматычным рэжыме. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 12:19, 26 лютага 2025 (+03) :::::Але ж "пошук-замена" не адмяняе неабходнасці вычыткі. Гэта дадатковая аперацыя і дадатковы страчаны час. Яшчэ вам спатрэбілася прыблізна 2 хвіліны на старонку, каб перанесці тэкст са свайго кампутара на Вікікрыніцы. Гэта таксама мае кошт. І ёсць рызыка [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Прынц_і_жабрак_(1928).pdf/71&diff=prev&oldid=251082 скапіяваць тэкст двойчы]. :::::Дарэчы, [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&diff=250657&oldid=250656 вось прыклад з Tesseract], там у тэксце было нешта сярэдняе паміж <code>т</code> і <code>г</code>. Tesseract вырашыў не рызыкаваць са спробамі здагадацца, а выдаў адразу абедзве літары: <code>у'''гт'''ырканую</code>. І мне гэта падабаецца, бо лепей мець відавочна некарэктнае слова (якое лёгка выправіць чалавек падчас вычыткі), чым памыліцца і падставіць арфаграфічна правільнае слова з іншым сэнсам (у якім чалавек можа не заўважыць праблемы). Такія паводзіны амаль што ідэальныя падчас вычыткі тэкстаў для Вікікрыніц. На маю думку, якасць Tesseract не з’яўляецца "вузкім месцам" у працэсе вычыткі. :::::Калі ласка, паспрабуйце выкарыстаць Tesseract + [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар|Вікікрынізатар]] для аблічбоўкі некалькіх старонак і параўнайце эфектыўнасць са сваім цяперашнім працэсам. Яшчэ можаце дадаць радок <code>importScript('Удзельнік:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js');</code> у [https://be.wikisource.org/wiki/Special:MyPage/common.js свой common.js] для сінтаксічнай падсветкі, якая таксама значна дапамагае. Спадзяюся, што ў хуткім часе гэта можна будзе таксама ўключыць праз [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]]. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 05:22, 27 лютага 2025 (+03) ::::::Я не разумею, як той Вікікрынізатар запускаецца, ня бачу ніякай кнопкі. ::::::Што да Gadget-Syntax_highlighter.js, ня бачу, што ён дае ў параўнаньні з LanguageTool. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 12:34, 27 лютага 2025 (+03) :::::::Павінна з’явіцца вось такая іконка на панэлі інструментаў: [[File:Text-x-generic-apply.svg]]. Я таксама дадаў скрыншоты у [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар#Як_гэта_выглядае?]] Можа LanguageTool і робіць тое ж самае з y/ў, але мы маем магчымасць дадаць і іншыя адмысловыя правілы падсветкі. Усё гэта можа працаваць "з каробкі" ў Вікікрыніцах у браўзеры. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 12:52, 27 лютага 2025 (+03) ::::::::[[File:Вікікрынізатар4.png|thumb|right]] ::::::::Дадам, што менавіта для мяне самае галоўнае ва ўсім працэсе - гэта разбіўка на радкі, якая супадае з папяровай старонкай. Вельмі лёгка вычытваецца тэкст са скрыншота. І ў параўнанні з ім, вычытваць цяперашнюю [[Старонка:Амок_(1929).pdf/26]] ужо ''значна'' цяжэй, бо там разрывы радкоў ужо выдалены. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:02, 27 лютага 2025 (+03) :::::::::@[[Удзельнік:Gabix|Gabix]]: Пытанне пра [[Старонка:У_палескай_глушы_(1928).pdf/25]] у кантэксце майго папярэдняга каментарыя пра разрывы радкоў. Я бачу, што вы спачатку дадалі тое, што выглядае як вынік аўтаматычнай апрацоўкі ("вд яго", "мёць", прычым такія памылкі робіць якраз Tesseract), а потым яго [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AУ_палескай_глушы_(1928).pdf%2F25&diff=251464&oldid=251463 вычыталі] за прыблізна 6 хвілін. Але ж вычытывалі вы тэкст з ужо выдаленымі разрывамі радкоў. Няўжо вам так болей зручна? Я не навязваю свой погляд, проста хачу зразумець прычыну. І чаму пасля вычыткі старонкі не памецілі яе жоўтым колерам як "вычытаную"? Гэта ж вынік 6 хвілін працы, якія прынамсі на адзін крок палепшылі якасць старонкі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 11:19, 2 сакавіка 2025 (+03) ::::::::::Мне сапраўды зручней чытаць суцэльныя сказы/абзацы, а не разьбітыя на радкі. Дакладна тая старонка — спроба працаваць паводле Вашай парады (Tesseract → Вікікрынізатар). Вынік для мяне выглядаў ня надта добрым, у першаю чаргу праз асаблівасьці вынікаў праспазнаваньня Tesseract. Таму я і не пазначыў старонку як вычытаную. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 18:23, 2 сакавіка 2025 (+03) :::::::::::Чытаць адзін суцэльны абзац сапраўды зручней нават для мяне. Але калі супастаўляць кожны радок акна злева з кожным радком акна справа, то мне прасцей, калі гэтыя радкі пачынаюцца/заканчваюцца аднолькава. Інакш воку цяжка за штосьці зачапіцца, увесь час пераводзячы погляд з аднаго вакна на другое. Усе людзі розныя і маюць розныя індывідуальныя асаблівасці. Што пасуе аднаму, можа не пасаваць камусьці іншаму. Дзякую за цікавую дыскусію. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:49, 3 сакавіка 2025 (+03) ::::::::Дарэчы, што тычыцца іншых правілаў. Можна праз той жа самы гаджэт сінтаксічнай падсветкі нават асобна дадаць правілы падсветкі для не/ня, з/зь, без/безь/бяз/бязь у гэтай секцыі каментарыяў, калі выбрана тарашкевіца ў якасці мовы інтэрфейсу. Але не ўжываць гэтыя дадатковыя правілы для прасторы старонак. Можа гэта зацікавіць @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:21, 27 лютага 2025 (+03) ::::::: Ужо ня трэба падключаць гэтыя скрыпты ў свой файл common.js; гэтыя інструмэнты можна проста ўключыць у [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets|наладах]]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:55, 27 лютага 2025 (+03) ::::::::Ага, дзякуй за паведамленьне! [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 10:31, 3 сакавіка 2025 (+03) :::::::::Дарэчы, я [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js&diff=prev&oldid=251403 дадаў] падтрымку лацінкі ў сваю копію гаджэта сінтаксічнай падсветкі. :::::::::І зараз працую над варыянтам для дэталёвай праверкі правапісу паводле БКП-2005: [[w:be-tarask:Удзельнік:Ssvb/Gadget-SyntaxHighlighterBKP2005]]. Але гэта ўжо больш пасуе Вікіпедыі, а не Вікікрыніцам. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:59, 3 сакавіка 2025 (+03) ::::::::::{{Зроблена}}. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 04:50, 4 сакавіка 2025 (+03) == Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 21:51, 7 сакавіка 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 --> == Breaking changes in the latest version == Just wanted to give y'all a heads up to that to fix [[phab:T383924|T383924]] (which is causing production errors) we will ship [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/ProofreadPage/+/1128353 potentially breaking fixes] to one of your Lua templates. [[Удзельнік:Sohom Datta|Sohom Datta]] ([[Размовы з удзельнікам:Sohom Datta|размовы]]) 21:12, 17 сакавіка 2025 (+03) :That surprisingly did not break anything (and now) [[Старонка:Вялікія_чаканні_(1940).pdf/90]] can be properly deleted. [[Удзельнік:Sohom Datta|Sohom Datta]] ([[Размовы з удзельнікам:Sohom Datta|размовы]]) 23:45, 17 сакавіка 2025 (+03) == Статус старонак ("Не правераная" / "Вычытаная" / "Правераная") == Было б добра мець агульнае паразуменьне наконт статусу старонак. Мяне засмучае, калі некаторыя людзі старанна ствараюць старонкі вельмі высокай якасьці без аніводнай памылкі, але чамусьці пазначаюць іх першапачатковы статус "чырвоным". У той жа час мяне таксама засмучае, калі няякасную старонку робяць "жоўтай" або "зялёнай" бяз добрай на тое прычыны. Асабіста маё разуменьне статусу старонкі: * "Чырвоная" - гэта OCR зь мінімальным рэдагаваньнем таго, што адразу кідаецца ў вока. Можа мець шматлікія памылкі. Амаль на кожнай старонцы ёсьць нейкія праблемы. * "Жоўтая" - вычытаная ад пачатку да канца прынамсі адзін раз адным чалавекам. У ''большасьці выпадкаў'' там няма аніводнай памылкі, але на некаторых рэдкіх старонках адна-дзьве памылкі ўсё ж такі могуць застацца незаўважанымі. * "Зялёная" - вычытаная ад пачатку да канца прынамсі два разы двума рознымі людзьмі. У ''пераважнай большасьці выпадкаў'' там няма аніводнай памылкі, але ўсё ж дзесьці на адной-дзьвюх старонках ва ўсёй кнізе можа выпадкова застацца якаясь памылка. Таксама акрамя дакладнасьці перадачы самога тэксту, ёсьць яшчэ характарыстыкі тэхнічнага пляну: водступы, шаблёны, выявы і інш. Старонка ня можа быць "зялёнай", пакуль усё гэта ня выпраўлена. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 07:23, 1 красавіка 2025 (+03) :Напрыклад, у [[Індэкс:Сын_вады_(1928).pdf]] я адразу пазначаў сьвежа-адсканаваныя старонкі як "вычытаныя", бо я вычытваў тэкст ад пачатку да канца. З майго пункту гледжаньня, "жоўты" статус азначае, што на сотню старонак кнігі можна чакаць дзесьці 10-20 памылак і гэта цалкам дапушчальна. Бо на выпадкова выбранай старонцы зь вялікай верагоднасьцю памылак няма. :Калі хтосьці іншы зараз дадаткова праверыць тэкст "Сына вады" і пазначыць яго "зялёным", то ва ўсёй кнізе можа застануцца 1-2 памылкі. І гэта таксама дапушчальна, бо немагчыма гарантаваць іх адсутнасьць. Гэтыя астатнія памылкі ўжо зь цягам часу потым знойдуць і выправяць чытачы. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 07:54, 1 красавіка 2025 (+03) ::Адкажу тут, хоць пытаньне тычылася маёй „вычыткі“ старонкі [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=253466 Бѣлорусскіе народные разсказы (1908).pdf/48]. ::Гэта старая гісторыя, якая сягае ў тыя даўнія часы, калі ў праекце былі іншыя адміністратары, і яны навучылі мяне, што „чырвоная“ старонка — гэта такі рэдкі выпадак, які толькі запавольвае прагрэс старонкі, і ім можна карыстацца хіба тады, калі старонка, прыкладам, распазнаная не да канца. З тае пары, сапраўды, шмат вады сплыло, і патрабаваньні да статусаў хіба падвысіліся. Магчыма, цяпер майму разуменьню „чырвонай“ больш адпавядае статус „праблематычная“. ::Вяртаючыся да [[Старонка:Бѣлорусскіе народные разсказы (1908).pdf/48]], дык тыя памылкі я не заўважыў і памяняў статус на „жоўты“. Але ж пасьля гэтага прынамсі яшчэ адзін чалавек можа вычытаць старонку і ў выніку іх выправіць перад падвышэньнем статусу. Надалей буду больш уважліва ставіцца да вычыткі. [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 10:39, 1 красавіка 2025 (+03) :Праблема статусаў, што гэта залежыць збольшага ад уважлівасці карыстальніка і ягонай пэўнасці ў зробленай працы. Напрыклад, я часта пакідаю памылкі пасля сябе, хаця стараюся ўважліва праглядаць тэкст. Таму я на ўсялякі выпадак заўсёды пакідаю чырвоны статус, пагатоў ён яшчэ і аўтаматычна выстаўляецца. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 09:00, 4 красавіка 2025 (+03) ::Памылкі ёсьць усюды, нават на "зялёных" старонках. Гарантаваць іх абсалютную адсутнасьць немагчыма нідзе, ніводная самая дасканалая арганізацыя працэсу ня здольна гэта забясьпечыць. Пытаньне толькі тычыцца прыблізна чаканай колькасьці памылак. І вось тут трэба знайсьці паразуменьне. Калі памылкі застаюцца прыкладна на кожнай трэцяй старонцы, але пры гэтым дзьве з трох старонак праблем ня маюць, то, на маю думку, такая якасьць ужо адпавядае "жоўтаму" статусу. Потым перад павышэньнем статусу да "зялёнага", старонку вычытае яшчэ адзін чалавек, і колькасьць памылак значна зьменшыцца. Ізноў жа, "зялёны" статус не гарантуе адсутнасьці памылак, таму баяцца выстаўляць яго таксама ня варта. На "зялёных" старонках з памылкамі, гэтыя астатнія памылкі знойдуць і выправяць уважлівыя чытачы. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 11:32, 4 красавіка 2025 (+03) Вось [[Старонка:Uładzimier Chadyka - Suniсy (1926).pdf/5|такія старонкі]], дзе няма выявы — што зь імі робім? Вычытваем? Альбо нельга іх паляпшаць, пакуль ня будзе выявы? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 13:47, 4 красавіка 2025 (+03) :Яшчэ прыклад. Праверыў старонку [[Старонка:Апошні з магікан.pdf/7]]. Выяву трэба дадаваць? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 17:18, 8 красавіка 2025 (+03) == Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon. Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 05:05, 4 красавіка 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Нумарацыя і назвы твораў == У некаторых часопісах і зборніках («[[Полымя (часопіс)|Полымя]]» «[[Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938)|Запісы Беларускага Навуковага Таварыства]]») творы нумаруюцца. Такім чынам, тэарэтычна можна падаваць у назве «артыкула» не загаловак твора, а парадкавы нумар. Як мне падаецца, гэтую рэч варта ўнармаваць, ці называць старонкі паводле назваў твораў або нумароў, каб не было непатрэбнай варыятыўнасці. Вартасць называння паводле нумароў перадусім у тым, што загаловак не выглядае грувастка, але ў прасторы катэгорыяў твор будзе выглядаць безаблічна і незразумела (параўнайма «Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938)/1» і «Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938)/Падзел гісторыі Беларусі на пэрыёды»). У сваю чаргу, калі кіравацца назвамі творамі, можа адбыцца нагрувашчванне. Назвы старонак да таго ж маюць абмежаванне ў сімвалах, то бок, калі загаловак твора вельмі доўгі, яго хоцькі-няхоцькі трэба будзе скарачаць, адкідаючы сэнсава нязначныя элементы (напрыклад, не «Шляхціч Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях», а «Шляхціч Завальня»). Я асабіста схільны больш да называння падстаронак згодна з загалоўкамі твораў. А што думае супольнасць? [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 00:24, 10 красавіка 2025 (+03) == Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:35, 17 красавіка 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 06:41, 29 красавіка 2025 (+03)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == Аб'яўлены конкурс кандыдатаў у Каардынацыйны камітэт па Універсальным кодэксе паводзін (ККУКП) == <section begin="announcement-content" /> Вынікі галасавання па кіраўніцтве па выкананні універсальнага кодэкса паводзін і Статуту Каардынацыйнага камітэта па Універсальным Кодэксе паводзін (ККУКП) [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|даступна на Meta-wiki]]. Цяпер вы можаце [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|падаць заяўку на працу ў ККУКП]] да 29 мая 2025 года ў 12:00 па Грынвічы. Інфармацыя аб [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|прымальнасці, працэсе і тэрмінах знаходзіцца на Мета-вікі]]. Галасаванне па кандыдатурах пачнецца 1 чэрвеня 2025 года і працягнецца два тыдні, завяршыўшыся 15 чэрвеня 2025 года ў 12:00 па Грынвічы. Калі ў вас ёсць якія-небудзь пытанні, вы можаце задаць іх на [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|старонка абмеркавання выбараў]]. -- у супрацоўніцтве з ККУКП, </div><section end="announcement-content" /> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|размовы]])</bdi> 01:07, 16 мая 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)'' Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 18:27, 22 мая 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6] * June 17 – July 1, 2025: Call for candidates * July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5] * August 2025: Campaign period * August – September 2025: Two-week community voting period * October – November 2025: Background check of selected candidates * Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]]. '''Call for Questions''' In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]] '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]] Thank you! [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024 [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ [6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates Best regards, Victoria Doronina Board Liaison to the Elections Committee Governance Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 06:08, 28 мая 2025 (+03) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == Vote now in the 2025 U4C Election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}} Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:01, 14 чэрвеня 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div> Hello all, The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position. This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3] Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election. Best regards, Abhishek Suryawanshi<br /> Chair of the Elections Committee On behalf of the Elections Committee and Governance Committee [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term. [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" /> </div> [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 20:44, 17 чэрвеня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 --> == <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Dear Wikimedia Community, The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]]. A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity. Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact. Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement. Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate. Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended. === Wikispore === The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects. After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future. As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting. Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed. === Wikinews === We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways. Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years. While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>]. [[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews. Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs. SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives. '''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to: *Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects, *Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace, *Merge content into compatibly licensed external projects, *Archive Wikinews projects. Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels. === Feedback and next steps === We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language. I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. <section end="message"/> </div> -- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 23:57, 27 чэрвеня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 --> == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, ''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)'' The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikisource, including this Wikisource, during the '''week of August 25th'''. This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable. The three main features of this extension are: * '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki. * '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''. * '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions. '''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this Wikisource. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment. The extension is already live on several wikis, including '''all Wikipedia, Meta, Wikidata''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]]) If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout. Thank you! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|размовы]]) 18:40, 31 ліпеня 2025 (+03)</bdi> <!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target_Wikisource&oldid=29066664 --> == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 00:36, 27 жніўня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]]. Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]]. When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]]. '''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.''' Best regards, Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 07:49, 9 кастрычніка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:43, 20 кастрычніка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 17:13, 30 кастрычніка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 17:22, 20 лістапада 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 00:02, 20 студзеня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 03:58, 26 красавіка 2026 (+03) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> jzdse3x2k0yew53umkejossldfywma4 283665 283661 2026-04-29T11:44:46Z Plaga med 4275 /* Назвы модуляў */ Адказ 283665 wikitext text/x-wiki {{Супольнасьць}} {{Архівы}} __NEWSECTIONLINK__ <div class="toc" style="text-align:center; background-color: transparent; margin-bottom: 1em; margin-top: 1em"><span class="plainlinks">'''[{{fullurl:Вікікрыніцы:Супольнасць|action=edit&section=new}} Пачаць новае абмеркаванне]'''</span></div> == Тэрмін абароны аўтарскіх правоў быў нядаўна падоўжаны з 50 да 70 гадоў у Беларусі == Раней творы дадатковых беларускіх аўтараў штогод пераходзілі ў грамадзкі набытак. Але цяпер на бліжэйшыя 20 гадоў у Вікікрыніцах будзе "засуха". Зь іншага боку, цяпер можна сьмела дадаваць часопісы з зацэнзураванымі старонкамі (выдаленымі творамі тых аўтараў, якія яшчэ ахоўваюцца аўтарскімі правамі). І не хвалявацца аб тым, што ў наступным годзе частку гэтых зацэнзураваных старонак можа давялося б вяртаць назад у PDF/DjVu файл. Бо, напрыклад, у https://be.wikisource.org/wiki/Індэкс:Узвышша._1928._№_5.djvu творы Максіма Лужаніна, Георгія Бярозкі, Антона Адамовіча ды Ўладзімера Дубоўкі цяпер на дзесяцігодзьдзі адсунуты ад грамадзкага набытку. Іншымі словамі, гэтая вэрсія DjVu файла будзе актуальнай яшчэ прынамсі 20 гадоў. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:24, 29 красавіка 2026 (+03) :Навіна па-ангельску: https://ncip.by/en/o-centre/novosti/intellectual_property/16.11_amendments-to-the-civil-code-of-the-republic-of-belarus-regarding-copyright-and-related-rights-come-/ --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:04, 29 красавіка 2026 (+03) == Назвы модуляў == Прашу пераймяноўваць модулі на англійскую мову, бо гэта стварае хаос. Калі ў шаблонах гэта не крытычна і можна зрабіць шмат розных перасылак, то ў выпадку з модулямі гэта проста бессэнсоўна і можа патэнцыйна ствараць шмат клопату, а таксама сітуацый, калі ствараюцца старонкі-дублеты, як мы маем з [[Модуль:ТакНе]] і [[Модуль:Yesno]], якія варта бы аб’яднаць пад адной назвай на англійскай. Прашу вытрымліваць нейкі парадак у тэхнічных старонках, там усё ж важней не выдумленне наскіх назваў, а парадак і нармальнае функцыянаванне скрыптоў. Дзякуй! [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 15:10, 22 сакавіка 2026 (+03) :Таксама модулі і шаблёны зь беларускімі назвамі ствараюць дадатковы галаўны боль праз цяперашняе адначасовае існаваньне тарашкевіцы і наркамаўкі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 12:53, 29 красавіка 2026 (+03) ::ёсць такое, але калі шаблонам ёсць сэнс даваць беларускія назвы, бо рэдаклары іх выклікаюць па памяці проста ў артыкулах, тут ёсць сэнс, то вось модулі не выклікаюцца ў артыкулах наўпрост, яны выкарыстоўваюцца толькі ў шаблонах, гэта чыста тэхнічная рэч. У той жа час, перасылкі ў модулях не працуюць як у шаблонах, бываюць праблемы, лепш адразу пакідаць агульнапрынятыя назвы модуляў і не марочыць галавы. Да такой жа высновы прыйшлі калегі ў іншых раздзелах, не бачу таго, чаму мы мусім быць выключэннем. [[Удзельнік:Plaga med|Plaga med]] ([[Размовы з удзельнікам:Plaga med|размовы]]) 14:44, 29 красавіка 2026 (+03) == Прапанова: стварэнне прасторы імёнаў «Архіў» == Паважаныя ўдзельнікі, Прапаную стварыць на be.wikisource асобную прастору імёнаў '''«Архіў»''' для сістэмнага размяшчэння і структурызацыі архіўных матэрыялаў. ---- === Навошта гэта патрэбна === Зараз архіўныя матэрыялы могуць размяшчацца толькі праз звычайныя старонкі і катэгорыі. Гэта не дазваляе: * выразна аддзяліць архіўныя дакументы ад літаратурных твораў; * будаваць іерархічную структуру (''архіў → фонд → вопіс → справа → дакумент''); * стандартызаваць афармленне архіўных апісанняў; * арганізаваць зручную навігацыю па фондах. Асобная прастора імёнаў дазволіць зрабіць гэта сістэмна і маштабавана. ---- === Прыклад з іншага моўнага раздзела === Аналагічная прастора ўжо існуе ва ўкраінскай Wikisource: 👉 [[:uk:Архів:Архіви|https://uk.wikisource.org/wiki/Архів:Архіви]] Там «Архів» — гэта асобная прастора імёнаў, якая выкарыстоўваецца для арганізацыі архіўных матэрыялаў і адпаведнай структуры. ---- === Магчымая структура на be.wikisource === Архіў: * Архіў:НГАБ * Архіў:НГАБ/Фонд_694 * Архіў:НГАБ/Фонд_694/Вопіс_1 * Архіў:НГАБ/Фонд_694/Вопіс_1/Справа_12 Прастора можа выкарыстоўвацца для: * апісання фондаў архіваў * інвентарных апісаў * архіўных спраў * публікацыі гістарычных першакрыніц ---- === Тэхнічная частка === Пасля атрымання кансэнсусу будзе пададзены запыт у Wikimedia Phabricator на: * стварэнне новай прасторы імёнаў «Архіў» * даданне адпаведнай старонкі абмеркавання * уключэнне ў пошук * падтрымку падстаронак ---- === Пытанні для абмеркавання === # Ці падтрымліваеце вы стварэнне прасторы «Архіў»? # Ці ёсць заўвагі да назвы? # Ці патрэбны псеўданім (напрыклад, «Архив»)? # Ці ёсць гатоўнасць напаўняць гэты раздзел матэрыяламі? Прашу выказаць меркаванне. Пасля дасягнення кансэнсусу будзе падрыхтаваны тэхнічны запыт. [[Удзельнік:Okuryan|Okuryan]] ([[Размовы з удзельнікам:Okuryan|размовы]]) 21:02, 2 сакавіка 2026 (+03) :# Як будзе каму займацца, дык чаму б і не. :# Няма. :# У беларускай мове адсутнічае літара „и“, то такі псэўданім не патрэбны. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 11:35, 13 сакавіка 2026 (+03) Пытаньне да ўдзельніка: адзіны ваш унёсак тут — гэты допіс на форуме. Вы сапраўды зьбіраецеся ўдзельнічаць у беларускіх Вікікрыніцах? Каб іншыя ўдзельнікі маглі пра вас болей даведацца, раю таксама напоўніць [[Адмысловае:MyPage|уласную старонку]]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 11:50, 13 сакавіка 2026 (+03) == Адмысловыя літары "дж" і "дз", якія прапанавалі ў 1928 і ўжывалі ў шэрагу публікацый таго году == Вось гэтыя літары: https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:DrukDubouka.jpg Іх можна знайсьці на старонцы https://be.wikisource.org/wiki/Старонка:Узвышша._1928._№_5.djvu/179 Што зь імі рабіць? Я так разумею, што гэтых літар нават няма ў сучасным стандарце Unicode. Я бачу тры магчымыя падыходы, як можна разьвязаць праблему: # выкарыстоўваць звычайныя дыграфы "дж" і "дз" # выкарыстаць якіясь іншыя кірылічныя літары, напрыклад <code>Џ=дж</code> <code>Ӡ=дз</code> # прапанаваць новыя літары для Unicode і чакаць, пакуль іх дададуць у стандарт, а потым чакаць, пакуль зьявяцца шрыфты --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:54, 3 снежня 2025 (+03) :Здаецца, што няма сэнсу дадаваць іх у стандарт Unicode. У тэксте "Узвышша", як выйсце, можна выкарыстоўваць літары спачатку у выглядзе выявы, а потым па тэксту, як "дж" і "дз". [[Удзельнік:By-isti|By-isti]] ([[Размовы з удзельнікам:By-isti|размовы]]) 21:20, 3 снежня 2025 (+03) == Гаджэт для аўтаматызацыі аблічбоўкі і вычыткі кніг == Я ўчора паглядзеў на гаджэт [[MediaWiki:Gadget-wikify.js|Вікіфікатар]]. Сама ідэя слушная, але робіць ён трохі не тое, што трэба. Таму я паспрабаваў зрабіць нешта падобнае, але больш адаптаванае да Вікікрыніцаў. Пачатковую версію можна знайсці тут: [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js]]. Калі каму цікава паглядзець, як ён працуе, то можна зрабіць яго копію на сваёй старонцы і дадаць спасылку на яго ў свой "common.js" (напрыклад, мой "common.js" тут: [[Удзельнік:Ssvb/common.js]]). З меркаванняў бяспекі, дадаваць спасылку на мой гаджэт на маёй старонцы ў свой "common.js" не раю (бо я магу яго знянацку на сваёй старонцы замяніць на нешта іншае). Як прыклад выкарыстання: # [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0:%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_(1929).pdf/16&oldid=214805 гэта выхлап Tesseract OCR] # [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0%3A%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_%281929%29.pdf%2F16&diff=214865&oldid=214805 гэта тое, што аўтаматычна зрабіў з гэтага выхлапу гаджэт пасля націскання кнопкі на панэлі] # [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0%3A%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_%281929%29.pdf%2F16&diff=214866&oldid=214865 гэта вычытка, якую рабіў я сам] # [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0:%D0%90%D0%BC%D0%BE%D0%BA_(1929).pdf/16&diff=next&oldid=214866 гэта тое, што аўтаматычна зрабіў гаджэт ужо пасля другога націскання кнопкі на панэлі] Гэты гаджэт намагаецца рабіць максімум з таго, што можна зрабіць аўтаматычна. То бок выпраўленне працяжнікаў, пераносы словаў, шаблоны абзацаў, заўвагі пад тэкстам і ў самым канцы выпраўленне разрываў радкоў. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 12:58, 31 ліпеня 2024 (+03) : Цікава, толькі цяпер заўважыў гэты інструмэнт. Можа атрымаецца яго неяк аб’яднаць зь цяперашнім вікіфікатарам у адно? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 15:46, 21 лютага 2025 (+03) :: Я думаю, што сьпяшацца з аб’яднаннем не варта. Пачаць можна з дзвюх кнопак на панэлі. А потым можна глядзець, чаго яшчэ не хапае. :: Дарэчы, я якраз эксперыментую з мадыфікацыяй https://www.mediawiki.org/wiki/User:Remember_the_dot/Syntax_highlighter.js для аўтаматычнага вылучэння колерам "у пасьля галоснай літары", "маленькай літары пасьля кропкі" і "сумесі кірылічных літар з лацінскімі". --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:06, 21 лютага 2025 (+03) ::: @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]], @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]]: Розніца паміж '''Вікіфікатарам''' і '''Вікікрынізатарам''': ::: Вікіфікатар [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Дзьве_душы_(1919).pdf/78&diff=prev&oldid=249928 мяняе] <code>Афіцэру не падабалася «пане»</code> на <code>Афіцэру не падабалася „пане“</code>. ::: Вікікрынізатар жа [[Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/34|мяняе]] <code>лёгкасьць ,шытых" чаўноў</code> на <code>лёгкасьць „шытых“ чаўноў</code>, і таксама <code>ад мора,--прапанаваў Манг</code> на <code>ад мора, — прапанаваў Манг</code>. ::: Іншымі словамі, Вікіфікатар пераводзіць тэкст, напісаны чалавекам, з аднаго стандарта ў іншы. І гэта мае сэнс для Вікіпедыі, каб мець аднолькавы стыль ва ўсіх артыкулах. Але Вікікрынізатар спрабуе ''здагадацца'' і выправіць найбольш пашыраныя памылкі менавіта OCR, нават калі ёсць нейкая ненулявая рызыка памыліцца (неістотна, бо пасля Вікікрынізатара тэкст вычытвае чалавек). Гэтыя інструменты робяць розныя рэчы, таму патрабаванні да іх розныя. [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js|Вікікрынізатар]] у некалькі разоў меншы і прасцейшы, там амаль увесь код - даволі прымітыўны пошук/замена ў тэксце. Таксама адна з вельмі важных функцый, якая значна ўсё спрашчае - гэта пераносы словаў на новы радок: ::: {| class="wikitable" |- ! пасля OCR !! пасля Вікікрынізатара (першая фаза) !! пасля Вікікрынізатара (другая фаза) |- | Тады Манг парашыў ехаць да сваіх і потым ужо мерка-<br/> ваць усім разам. || Тады Манг парашыў ехаць да сваіх і потым ужо меркаваць<br/> усім разам. || Тады Манг парашыў ехаць да сваіх і потым ужо меркаваць усім разам. |} ::: ...нягледзячы на рызыку памылак са словамі накшталт <code>ластамі-рукамі</code>. Ізноў жа, тэкст потым вычытвае чалавек. У пераважнай большасці выпадкаў пераносы апрацоўваюцца як мае быць і нічога выпраўляць не даводзіцца. ::: Ці ёсць магчымасці дадаць копію гаджэта [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js]] у спіс [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]] (пад новым імем)? І потым ужо працаваць над дадатковымі функцыямі, калі будзе патрэба штосьці там палепшыць? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:28, 22 лютага 2025 (+03) :::: @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Я дадаў [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Удзельнік:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js&curid=90383&diff=250446&oldid=250348 неразрыўны прагал з левага боку працяжнікаў], як гэта робіць Вікіфікатар. Ці ёсць яшчэ нешта, чаго не хапае? Дарэчы, акрамя патэнцыйна непажаданай замены <code>«»</code> на <code>„“</code>, Вікіфікатар таксама выдаляе пустыя радкі зверху старонкі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:36, 23 лютага 2025 (+03) ::::: Пустыя радкі не павінны быць на кожнай старонцы. Хіба так робіцца ва ўсіх іншых моўных разьдзелах? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:33, 23 лютага 2025 (+03) :::::: Беларускія Вікікрыніцы дадаюць два пустыя радкі зверху, калі старонка пачынаецца з новага параграфа: [[Даведка:Пачаткоўцам_пра_тыпаграфію#Шмат_старонак]]. Ангельскія Вікікрыніцы ў такіх жа выпадках дадаюць шаблон "[[s:Template:nop|nop]]" на папярэдняй старонцы. Тут лепш спытацца ў @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]], але я не бачу патрэбы нічога мяняць. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 17:12, 23 лютага 2025 (+03) ::::::: Некалі я сам не ведаў, як зрабіць з новай старонкі новы абзац. Ужо, шчыра кажучы, не памятаю, дзе канкрэтна я такі спосаб падгледзеў. У кожным разе, у нас ужо склалася такая практыка. Мне здаецца, ствараць дадатковы шаблон дзеля эфекту, які дасягаецца і без яго, сэнсу няма. --[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 17:25, 23 лютага 2025 (+03) ::::::: Я дадаў Вікікрынізатар, уключыў у сябе, але новай кнопкі рэдагаваньня ня бачу. У каго такія ж праблемы? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 21:52, 23 лютага 2025 (+03) :::::::: Я таксама не бачу. Можа трэба выдаліць "Gadget-" з радка <code>PageCleanUp[ResourceLoader]|Gadget-PageCleanUp.js</code> вось [[MediaWiki:Gadgets-definition|тут]]? Бо ў Вікіфікатара такога няма. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 22:12, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::Кнопка зьявілася. Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=prev&oldid=250567 вынік работы]. Так павінна быць? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 23:00, 23 лютага 2025 (+03) ::::::::::Трэба, каб тэкст пачынаўся з новага радка пасля ##, тады ўсё будзе працаваць карэктна. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 23:03, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::::Таксама вялікі дзякуй, што задбалі, каб уключыць дадзены дапаможнік у налады. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 23:05, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::::Ці ёсць якая дакументацыя, дзе можна пра гэта даведацца? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:18, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::::Не зразумеў. Вось я проста [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=prev&oldid=250580 націскаю кнопку вікікрынізатара]. Пасьля гэтага трэба рабіць яшчэ нейкі махінацыі? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 23:27, 23 лютага 2025 (+03) ::::::::::::Яно так сябе паводзіць і без аніякай кнопкі. Гэтыя секцыі самі па сабе дзіўным чынам скочуць паміж <code>##</code> і <code>&lt;section begin=...&gt;</code>. Відаць, толькі @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] разумее, што там на самой справе робіцца. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:34, 23 лютага 2025 (+03) :::::::::::::А, нарэшце зразумеў. Там тэкст :::::::::::::: <code>## Šlacham ##</code> :::::::::::::: <code>može cikawić starana</code> :::::::::::::непажадана аб’ядноўваецца ў адзін радок :::::::::::::: <code>## Šlacham ## može cikawić starana</code> :::::::::::::І там пачынаецца вар’яцтва з нейкімі аўтазаменамі на тэгі section. Гэта можна дадаць як спецыяльнае правіла (не чапаць радкі з ##). :::::::::::::Але Вікікрынізатар прызначаны для выкарыстання непасрэдна пасля Tesseract OCR, калі яшчэ няма ніякіх шаблонаў і вікі фарматавання. Першая фаза - выпраўленне дэфектаў OCR. Другая фаза пасля другога націску кнопкі ужо пасля вычыткі тэксту - <del>пераносы</del> аб’яднанне радкоў. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:55, 23 лютага 2025 (+03) ::::::::::Так не павінна быць, але гэта наўрад ці звязана менавіта з гэтым гаджэтам. Секцыі заўсёды дзіўна сябе паводзілі і без яго. Я ніколі не разумеў іх логікі (спроба захаваць старонку без аніякіх змен усё роўна рабіла нейкія нечаканыя змены). --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 23:17, 23 лютага 2025 (+03) === Тэставаньне Вікікрынізатара === Дзіўна працуе з '''тоўстым''' і ''курсіўным'' шрыфтамі, [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=prev&oldid=250588 ператвараючы іх у друкарскія апострафы]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 23:49, 23 лютага 2025 (+03) :Дзякую. Я пагляджу, што можна з гэтым зрабіць. Але ізноў жа. Вікікрынізатар прызначаны для апрацоўкі свежых распазнаных старонак яшчэ без вікі-фарматавання. То бок: :* перадусім, у [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]] ставім птушачку насупраць "Вікікрынізатар", ціснем на "Захаваць" :* адкрываем новую старонку ў кнізе, якая яшчэ не аблічбавана :* ціснем на "Аблічбаваць тэкст" (выкарыстоўваем рухавік Tesseract з выбранай беларускай мовай) - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Сьлёзы_Тубі_(1930).pdf/22&oldid=250655 прыклад] :* пасля гэтага адразу ж ціснем на кнопку Вікікрынізатара (першая фаза). Ён выпраўляе хібы OCR і дадае шаблоны <code><nowiki>{{Водступ}}</nowiki></code> перад абзацамі - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&diff=250656&oldid=250655 прыклад] :* хуценька вычытваем усё і робім неабходныя ручныя праўкі (разбіўка на радкі ў тэксце пакуль што супадае з разбіўкай на радкі ў папяровай кнізе, і гэта якраз зручна) - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&diff=250657&oldid=250656 прыклад] :* яшчэ раз ціснем на кнопку Вікікрынізатара (другая фаза), каб напрыканцы аб’яднаць радкі, дадаць неразрыўныя прагалы злева ад працяжнікаў і аўтаматычна перанесці зноскі (пра зноскі мае сэнс расказаць асобна) - [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&diff=250658&oldid=250657 прыклад] :* увесь гэты працэс займае ўсяго некалькі хвілін, бо колькасць неабходных аперацый ручнога рэдагавання тэксту значна зменшана :І ўжо толькі пасля ўсяго гэтага дадаем адмысловыя шаблоны, і г. д. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 00:14, 24 лютага 2025 (+03) ::Непаразуменне якраз звязана з тым, што гэта ''не'' замена Вікіфікатара. Усе аптымізацыі ў першую чаргу прызначаны для хуткага і якаснага распазнавання менавіта новых старонак, а не для выпраўлення старых. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 00:25, 24 лютага 2025 (+03) :::І дарэчы, гаджэт прызначаны не для паэзіі, а для прозы. Такім чынам, спецыялізацыя не вельмі шырокая. Але ў сваёй вузкай нішы, ён значна спрашчае і паскарае аблічбоўку новых старонак. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 01:20, 24 лютага 2025 (+03) :::: Добра, тады хіба што я карыстацца ім буду рэдка, бо часьцей рэдагую ўжо аблічбаваныя, але неправераныя ці нявычытаныя старонкі. :::: Пункт са зноскамі зацікавіў — вікікрынізатар перарабляе тэкст кшталту „1)“ у зноскі самастойна? Тады сапраўды, варта ўсё тут апісанае скласьці ў якую-небудзь [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар|дакумэнтацыю]], каб не згубілася (падобна як [[:w:be-tarask:ВП:Вікіфікатар|Вікіфікатар]]). --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 10:43, 24 лютага 2025 (+03) :::::Дзякую за параду. Я пачаў пісаць [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар|гэтую дакументацыю]]. Засталося такое пытанне: можа гаджэт перайменаваць у якісь "падчышчальнік старонкі"? Гэта амаль літаральны пераклад з "PageCleanUp.js". Або знайсці якую іншую трапную назву: "падчышчальнік алічбоўкі", "паляпшальнік скана", ...? Іконку на панэлі таксама можна змяніць на [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Large-paint-brush_-_Delapouite_-_game-icons.svg шчотку], [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Crystal128-eraser.svg гумку] ці якую іншую выяву з commons. Часткова непаразуменне прызначэння гаджэта можа быць звязана з назвай. :::::Можа @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]], @[[Удзельнік:Gabix|Gabix]], @[[Удзельнік:By-isti|By-isti]], @[[Удзельнік:RAleh111|RAleh111]] таксама маюць якія свае прапановы/заўвагі? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 09:52, 25 лютага 2025 (+03) ::::::Я прапаноў ня маю, бо карыстаюся ABBYY FineReader → LibreOffice + OOoFBTools + LanguageTool + некалькі ўласных макросаў. Што да назвы, дык, скажам, хай будзе «выпраўшчык». [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 11:44, 25 лютага 2025 (+03) :::::::@[[Удзельнік:Gabix|Gabix]]: Дзякую за вельмі цікавы водгук. Як гэта працуе на практыцы? Вы спампоўваеце PDF файл, апрацоўваеце его з дапамогай ABBYY FineReader, а потым выкарыстоўваеце LibreOffice з LanguageTool у якасці спэлчэкера і з іншымі прыладамі для рэдагавання? Хуткасць уражвае, бо паміж дадаваннем [[Старонка:Прынц_і_жабрак_(1928).pdf/205]] і [[Старонка:Прынц_і_жабрак_(1928).pdf/228]] прайшло 48 хвілін (23 старонкі, прыблізна 2 хвіліны на старонку). Ці гэта быў толькі перанос ужо апрацаваных раней лакальна на вашым кампутары старонак, і таму да гэтых дзвюх хвілін трэба дадаць нешта яшчэ? :::::::Для вельмі прыблізнага параўнання: паміж [[Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/95]] і [[Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/110]] прайшло 75 хвілін (15 старонак, прыблізна 5 хвілін на старонку). Гэта ўсё я рабіў з нуля цалкам у браўзеры на Вікікрыніцах з дапамогай убудаванага дадатку Tesseract OCR і гаджэту [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар]]. Кожнае слова і кожны радок я параўноўваў з тым, як яно выглядае на старонцы папяровай кнігі, таму і статус старонак выставіў "жоўты" (гэта не гарантуе адсутнасць памылак, але і статус пакуль не "зялёны"). Аб "чырвоным" / "жоўтым" статусе старонак я калісьці пісаў у [[Вікікрыніцы:Супольнасць/Архіў_4#Вычытаныя_"жоўтыя"_старонкі_і_вельмі_няроўная_якасць_неправераных_"чырвоных"_старонак|гэтай тэме на суполцы]]. Вядома ж, памеры старонак у "Прынц і жабрак" і "Сын вады" не аднолькавыя, таму гэтыя лічбы трэба яшчэ дадаткова скарэктаваць (не на маю карысць). :::::::Можа мае сэнс задакументаваць "Лепшыя практыкі для пачаткоўцаў"? Ваш досвед будзе вельмі карысны. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:06, 25 лютага 2025 (+03) ::::::Магчыма, варта ў назву дадаць «прозы». Можна таксама зрабіць аналагічны інструмент для вершаў, які б, заместа <code><nowiki>{{Водступ|2|em}}</nowiki></code> у пачатку радкоў рабіў бы <code><nowiki><br /></nowiki></code> у канцы радкоў. Гэты інструмент можна назваць і «афармляльнікам», зважаючы на тое, што ён уласна афармляе тэкст у нейкай ступені. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 12:16, 25 лютага 2025 (+03) :::::::Але, на маю думку, і «Вікікрынізатар» выглядае добра, хоць гэтая назва не дае адказу, што робіць інструмент. Як, у прынцыпе, і «Вікіфікатар» сваёй назвай мала што тлумачыць. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 12:19, 25 лютага 2025 (+03) :::::::@[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]]: Можна зрабіць асобны гаджэт і для вершаў. Я мяркую, што дадаванне <code>&lt;br /&gt;</code> мае сэнс рабіць не для ўсёй старонкі, а толькі для вылучанага фрагмента тэксту? Ізноў жа, самае цяжкае тут - як гэты гаджэт назваць і як павінна выглядаць яго іконка на панэлі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 14:41, 25 лютага 2025 (+03) ::::::::Калі тэхнічна магчыма, каб такое рабілася толькі з вылучаным тэкстам, дык выдатна. Як я адзначаў вышэй, можна да ўжо існага падставіць «прозы» (то бок «Вікікрынізатар прозы»), а гэта назваць «Вікікрынізатар паэзіі». Якія тут рабіць іконкі, пакуль не ведаю. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 19:22, 25 лютага 2025 (+03) :@[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Я гэта збольшага [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA:Ssvb/Gadget-PageCleanUp.js&curid=90383&diff=250912&oldid=250871 выправіў]. І таксама праблему з секцыямі. Але не ведаю, ці можа так стацца, што OCR калісь памылкова распазнае двукоссі як падвоеныя апострафы. Спадзяюся, што не, а там паглядзім. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 09:24, 25 лютага 2025 (+03) === Падсьветка сынтаксісу === @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]], @[[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]]: Яшчэ адзін дадатковы напрамак - гэта '''гаджэт сінтаксічнай падсветкі''' падазроных фрагментаў тэксту чырвоным колерам (без змены самога тэксту): [[Удзельнік:Ssvb#Адаптацыя_mw:User:Remember_the_dot/Syntax_highlighter]]. На гэтай маёй старонцы можна знайсці мінімальна неабходныя змены да аднаго з папулярных гаджэтаў сінтаксічнай падсветкі. Прыклады таго, што ён можа рабіць: <code>І вось аднаго разу Кракат<font style="background-color:#FBB">ау</font> прачнуўся.</code>, <code>Усе мы аж закрычалі ад радасьці: скончана<font style="background-color:#FBB">! в</font>ыратаваліся!</code>, <code>Па пояс у гразі, у цемры, усёроўна нельга был<font style="background-color:#FBB">о у</font>цячы</code>. Ён таксама падсвечвае мешаніну кірылічных літар з лацінскімі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 15:00, 22 лютага 2025 (+03) : Удакладню, што сінтаксічная падсветка працуе толькі ў вакне рэдактара тэксту і толькі падчас рэдагавання. Пасля сканчэння рэдагавання, ніякіх каляровых адмецін у тэксце самой старонкі не застаецца. Адзіная мэта - гэта прыцягнуць увагу рэдактара да асобных месцаў у тэксце. А ўжо выпраўляць, ці не - вырашае чалавек. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 16:22, 22 лютага 2025 (+03) :: Дык падсьветка лацінскіх сымбаляў у мяне працуе даўно ва ўсіх разьдзелах; падключаецца як ва [[Удзельнік:Taravyvan Adijene/common.js|Ўдзельнік:Taravyvan Adijene/common.js]]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:16, 23 лютага 2025 (+03) ::: І хто яшчэ гэтым карыстаецца? Пытанне ж якраз аб тым, як спрасціць і палепшыць умовы працы для найбольш актыўных удзельнікаў Вікікрыніц. Каб яны маглі проста паставіць птушачку ў [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]] і ўсё запрацавала. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 16:45, 23 лютага 2025 (+03) :Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Ня_вылечыла…_(1927).pdf/3&curid=106704&diff=250934&oldid=250932 яшчэ адзін прыклад]. У вакне рэдактара з падсветкай выглядае так: <code>І ты сваім сьцюдзёным станаўкім голасам<font style="background-color:#FBB">. с</font>казаў</code> --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:24, 25 лютага 2025 (+03) :: Калі можна будзе гэты інструмэнт дадаваць у [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets|сьпіс]]? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 17:03, 25 лютага 2025 (+03) :::@[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Можна дадаваць [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js|гэты гаджэт]] хоць зараз як першы варыянт. Там невялічкая мадыфікацыя даволі вялікага і складанага папулярнага гаджэту падсветкі [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=User:Remember_the_dot/Syntax_highlighter.js&oldid=6419182 Gadget-DotsSyntaxHighlighter.js]. Правілы падсветкі беларускага тэксту яшчэ можна будзе дадаткова дапрацоўваць. :::Адзіная практычная праблема: стандартны таймаўт (20 мілісекунд) даволі часта прыводзіць да адключэння падсветкі якраз пасля аперацыі "Аблічбаваць тэкст", прычым гэта не звязана з дадатковымі правіламі для беларускага тэксту (хоць гэтыя правілы таксама трохі яго замаруджваюць). Выглядае так, быццам аблічбоўка нейкім чынам дадае даволі значную часовую затрымку менавіта ў той канкрэтны момант, і падсветка адключаецца. Я прапанаваў аўтару [https://www.mediawiki.org/wiki/User_talk:Remember_the_dot/Syntax_highlighter.js#Feature_request:_don't_be_too_eager_to_disable_itself зрабіць адключэнне меней агрэсіўным], але ён пакуль што маўчыць. Было б добра павялічыць гэты таймаўт да 50 мілісекунд, а мо нават і да 100 мілісекунд. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 18:12, 25 лютага 2025 (+03) ::::Дарэчы, [https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA:Taravyvan_Adijene/common.js вы выкарыстоўваеце] той жа самы гаджэт сінтаксічнай падсветкі ([https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-DotsSyntaxHighlighter.js у мініфікаванай форме]). Але ў агульнай прасторы wiki, а не ў прасторы старонак. Патэнцыйна паміж імі можа быць канфлікт, таму можа быць неабходна штосьці там перайменаваць і разнесці іх асобна. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 18:35, 25 лютага 2025 (+03) :::::Толькі што праверыў гэта. Падобна на тое, што дзве копіі працуюць незалежна адна ад адной, кожная ў сваёй прасторы, так што ўсё добра. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 18:52, 25 лютага 2025 (+03) ::::::@[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]: Я думаю, што ўжо можна дадаваць [[Удзельнік:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js]] у спіс. Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA%3ASsvb%2FGadget-Syntax_highlighter.js&diff=251086&oldid=251085 тут] можна пабачыць дададзеныя змены. Гаджэт падсвечвае ў тэксце праблемы з літарай <code>ў</code> (у прасторы старонак падчас вычытвання), а таксама іншыя недарэчнасці. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 06:21, 26 лютага 2025 (+03) ::::::: {{Зроблена}}. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:55, 27 лютага 2025 (+03) == Спасылка "Адказаць" нарэшце выпраўлена ў Супольнасці. == Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A8%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BD:%D0%A1%D1%83%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%86%D1%8C&curid=2456&diff=250563&oldid=34033 тое, што перашкаджала]. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 22:57, 23 лютага 2025 (+03) == Як я працую == Пачынаю гэтую тэму, каб не загрувашчваць іншую. 1. Я спачатку спампоўваю файл PDF і распазнаю яго ў ABBYY FineReader, які лепей працуе зь беларускай мовай у параўнаньні з Tesseract (апошні, напрыклад, часьцей разрывае абзацы). Зараз я хачу паэкспэрымэнтаваць са слоўнікавай падтрымкай (яе ў FR няма, але можна дадаць мову карыстальніка і для яе падтрымку праз слоўнік карыстальніка). 2. Захоўваю ў фармат ODT і далей працую ў LibreOffice. 3. Ужываю OOoFBTools для выпраўленьня памылак распазнаваньня (разьбітыя абзацы, двукосьсі, прабелы вакол працяжнікаў і іншае). Далей гэты дадатак дапамагае і ў іншым (віртуальныя клявіятуры для ўстаўкі пэўных сымбаляў, склейка абзацаў уручную). 4. Далей сёе-тое апрацоўваю пошукам-заменай. Напрыклад, ABBYY FineReader досыць добра распазнае «ялінкі», але з „капцюркамі“ бываюць праблемы, якія OOoFBTools можа і прамінуць. 5. Зноў жа пошукам-заменай дадаю абзацныя водступы. 6. Цяпер праверка правапісу. LanguageTool тут ня самы добры памагаты, бо ведае толькі наркомаўку (і мае хібы). Я карыстаюся ўласнымі слоўнікамі, што дае патрэбныя варыянты: наркомаўку, тарашкевіцу, лацінку. Тая ж лацінка ўвогуле амаль у кожнага аўтара свая. Скажам, хтосьці ўжывае v, хтосьці w (гэты разнабой асабліва характэрны для 1920-1930-х гадоў). У адным тэксьце спрэс замест ŭ ужывалася ū (імаверна праз брак адпаведнага шрыфту ў друкарні). Усё гэта досыць лёгка адрэгуляваць, рэдагуючы слоўнікі. 7. Спачатку праганяю макрос, які выдае ўсе знойдзеныя памылкі правапісу. Потым вынікі апрацоўваю праграмкай на Python, якая ўпарадкуе знойдзеныя словы паводле частаты. Гэта дазваляе выявіць словы, якіх бракуе ў слоўніку, а таксама спэцыфічныя для канкрэтнага твора (скажам, прозьвішчы герояў) і вартыя даданьня ў дадатковы слоўнік карыстальніка, які па завяршэньні працы ачышчаю. 8. LanguageTool таксама карысны, прынамсі для выяўленьня памылак з ужываньнем у/ў (і тут я маю ўласнае правіла для u/ŭ у творах на лацінцы, падтрымкі якой LanguageTool штатна ня мае). 9. Ну а далей ужо старонка за старонкай. Пэўныя элемэнты фарматаваньня дадаю праз уласныя макросы. Зразумела, гэта значыць, што для апрацоўкі патрабуецца значна больш часу, чым дзьве хвіліны на старонку :-). [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 16:29, 25 лютага 2025 (+03) :Вялікі дзякуй за тлумачэнні. :1. Што тычыцца Tesseract OCR, to я раней сам параўноўваў яго з Google OCR. Google OCR, як камерцыйны прадукт, сапраўды робіць менш памылак. Але ёсць праблема: ён таксама свавольна падганяе словы, меркавана пад наркамаўскі слоўнік. Вось прыклад: Google OCR змяняе слова "рэвольв'''э'''р" на "рэвольв'''е'''р" на старонцы [[Старонка:Амок_(1929).pdf/16]]. І робіць ён гэта ажно ў двух месцах, то бок гэта ніяк не выпадковасць! Такое шкодніцтва якраз цяжка заўважыць чалавеку падчас вычытвання. Tesseract OCR памыляецца часцей, але памыляецца ён "сумленна" і выдае смецце, якое лёгка заўважыць і выправіць. Я не карыстаюся ABBYY FineReader, яле калі ён паводзіць сябе такім жа чынам, як і Google OCR, то я б выбраў замест яго Tesseract OCR. :3. Падобна на тое, што OOoFBTools выконвае тую ж функцыю, што і [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар]]. Было б цікава іх параўнаць. :8. Праблему з у/ў можа вырашыць [[Вікікрыніцы:Супольнасць#Падсьветка_сынтаксісу]] :9. Старонку за старонкай вы праглядаеце разам з параўнаннем іх са сканам папяровай кнігі, або без яго? Ці дазваляе такі метад заўважыць праблему ў слове "рэвольв'''е'''р"? :--[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:00, 25 лютага 2025 (+03) ::Асобнае пытанне пра статус старонкі. Калі я шукаў цытаты для Вікіслоўніка, то я часцяком знаходзіў "неправераныя" чырвоныя старонкі, марнаваў 5-10 хвілін свайго часу на тое, каб іх прагледзець цалкам, не знаходзіў ніводнай памылкі і мяняў статус на "вычытаная". Потым пазней хтосьці змарнуе 5-10 хвілін на тое, каб гэтую "вычытаную" старонку прагледзець і памяняць яе статус на "правераная". Калі якасць створанай старонкі высокая, то не трэба рабіць яе "чырвонай". Інакш іншыя людзі будуць дарэмна марнаваць час. Дарэчы, можна было пазначыць [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Сын_вады_(1928).pdf/110&curid=106589&diff=250986&oldid=250685 гэтую вашу праўку] як "зялёную" (памылка якімсьці чынам патрапіла туды праз [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСын_вады_(1928).pdf%2F110&diff=250685&oldid=250640 гэтую праўку] і яе не было ў маім першапачатковым тэксце). З той прычыны, што вы сёння не пазначылі старонку "зялёнай", камусьці потым прыйдзецца змарнаваць свой час, каб прагледзець яе яшчэ раз і памяняць статус... ::Калі ваш працэс з самага пачатку забяспечвае высокую якасць з усімі слоўнікамі і дадатковымі прыладамі, то не патрэбна гэтая "сціпласць" і пазначэнне старонак чырвоным, як "неправераных". --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 20:06, 25 лютага 2025 (+03) :::> што вы сёння не пазначылі старонку "зялёнай" :::Я толькі выправіў памылку, якая проста кінулася ў вочы, астатняе не вычытваў, таму статус не мяняў. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 09:40, 26 лютага 2025 (+03) ::1. ABBYY FineReader нічога не мяняе, толькі можа пры наяўнасьці слоўніка прапаноўваць выпраўленьні, калі запусьціць праверку. А калі слоўніка няма (як для беларускай), то толькі вылучае няпэўна распазнаныя сымбалі. ::8. А з u/ŭ? А з u/ū? ::9. Я параўноўваю са сканам. Але пытаньне «рэвольвэра» і да г. п. вырашаю перш за ўсё выбарам адпаведнага слоўніка і папярэднім аналізам памылак у тэксьце. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 09:27, 26 лютага 2025 (+03) :::1. ABBYY FineReader інтэрактыўна пытаецца ў карыстальніка наконт выбару словаў? Вось [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A1%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0:%D0%9F%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%86_%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%BA_(1928).pdf/74&curid=105789&diff=251083&oldid=249171 тут] прыклад "в'''а'''зваліліся" супраць "в'''ы'''зваліліся". Мне цікава, гэта ABBYY FineReader сам падставіў "ы" згодна свайму слоўніку? Там, мабыць, патрэбны шаблон <code><nowiki>{{Абмылка}}</nowiki></code>. :::8. Што тычыцца u/ŭ, то там тое ж самае, што і з кірыліцай. Няма ніякай прынцыповай розніцы, толькі трэба акуратна regexp'ы падправіць. :::9. Я якраз маю сумневы наконт практычнай карысці такой апрацоўкі са слоўнікам. Менавіта што яна аб’ектыўна дае? Усё адно ўвесь тэкст патрэбна потым вычытваць ад пачатку да канца. І розніца, скажам, паміж дзвюма або чатырма памылкамі на старонцы зусім неістотная. Чалавек усё адно патраціць тыя ж самыя прыкладна 5 хвілін на вычытку, толькі рэдагаваць прыйдзецца дадатковыя 10-20 секунд. Ёсць і больш важныя рэчы. Для вычыткі істотным фактарам ёсць разбіўка на радкі, якая супадае з разбіўкай на радкі ў папяровай кнізе. Заўчаснае аб’яднанне радкоў робіць вычытку значна цяжэйшай, прынамсі для мяне. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:53, 26 лютага 2025 (+03) ::::1. Так, калі ёсьць слоўнік. Але «Прынца і жабрака» я распазнаваў яшчэ без падтрымкі, мог сам выправіць памылку чыста аўтаматычна. ::::9. Папярэдняя апрацоўка можа выдаць масавыя памылкі. У тым жа «Прынцы і жабраку» FR часта хібіў з распазнаваньнем літары А/а. Скажам, асобнае «А» разоў 7 было распазнанае як «Рі». Пошук-замена тут хутчэй за вычытку, нават не ў аўтаматычным рэжыме. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 12:19, 26 лютага 2025 (+03) :::::Але ж "пошук-замена" не адмяняе неабходнасці вычыткі. Гэта дадатковая аперацыя і дадатковы страчаны час. Яшчэ вам спатрэбілася прыблізна 2 хвіліны на старонку, каб перанесці тэкст са свайго кампутара на Вікікрыніцы. Гэта таксама мае кошт. І ёсць рызыка [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка:Прынц_і_жабрак_(1928).pdf/71&diff=prev&oldid=251082 скапіяваць тэкст двойчы]. :::::Дарэчы, [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AСьлёзы_Тубі_(1930).pdf%2F22&diff=250657&oldid=250656 вось прыклад з Tesseract], там у тэксце было нешта сярэдняе паміж <code>т</code> і <code>г</code>. Tesseract вырашыў не рызыкаваць са спробамі здагадацца, а выдаў адразу абедзве літары: <code>у'''гт'''ырканую</code>. І мне гэта падабаецца, бо лепей мець відавочна некарэктнае слова (якое лёгка выправіць чалавек падчас вычыткі), чым памыліцца і падставіць арфаграфічна правільнае слова з іншым сэнсам (у якім чалавек можа не заўважыць праблемы). Такія паводзіны амаль што ідэальныя падчас вычыткі тэкстаў для Вікікрыніц. На маю думку, якасць Tesseract не з’яўляецца "вузкім месцам" у працэсе вычыткі. :::::Калі ласка, паспрабуйце выкарыстаць Tesseract + [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар|Вікікрынізатар]] для аблічбоўкі некалькіх старонак і параўнайце эфектыўнасць са сваім цяперашнім працэсам. Яшчэ можаце дадаць радок <code>importScript('Удзельнік:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js');</code> у [https://be.wikisource.org/wiki/Special:MyPage/common.js свой common.js] для сінтаксічнай падсветкі, якая таксама значна дапамагае. Спадзяюся, што ў хуткім часе гэта можна будзе таксама ўключыць праз [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets]]. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 05:22, 27 лютага 2025 (+03) ::::::Я не разумею, як той Вікікрынізатар запускаецца, ня бачу ніякай кнопкі. ::::::Што да Gadget-Syntax_highlighter.js, ня бачу, што ён дае ў параўнаньні з LanguageTool. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 12:34, 27 лютага 2025 (+03) :::::::Павінна з’явіцца вось такая іконка на панэлі інструментаў: [[File:Text-x-generic-apply.svg]]. Я таксама дадаў скрыншоты у [[Вікікрыніцы:Вікікрынізатар#Як_гэта_выглядае?]] Можа LanguageTool і робіць тое ж самае з y/ў, але мы маем магчымасць дадаць і іншыя адмысловыя правілы падсветкі. Усё гэта можа працаваць "з каробкі" ў Вікікрыніцах у браўзеры. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 12:52, 27 лютага 2025 (+03) ::::::::[[File:Вікікрынізатар4.png|thumb|right]] ::::::::Дадам, што менавіта для мяне самае галоўнае ва ўсім працэсе - гэта разбіўка на радкі, якая супадае з папяровай старонкай. Вельмі лёгка вычытваецца тэкст са скрыншота. І ў параўнанні з ім, вычытваць цяперашнюю [[Старонка:Амок_(1929).pdf/26]] ужо ''значна'' цяжэй, бо там разрывы радкоў ужо выдалены. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:02, 27 лютага 2025 (+03) :::::::::@[[Удзельнік:Gabix|Gabix]]: Пытанне пра [[Старонка:У_палескай_глушы_(1928).pdf/25]] у кантэксце майго папярэдняга каментарыя пра разрывы радкоў. Я бачу, што вы спачатку дадалі тое, што выглядае як вынік аўтаматычнай апрацоўкі ("вд яго", "мёць", прычым такія памылкі робіць якраз Tesseract), а потым яго [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=Старонка%3AУ_палескай_глушы_(1928).pdf%2F25&diff=251464&oldid=251463 вычыталі] за прыблізна 6 хвілін. Але ж вычытывалі вы тэкст з ужо выдаленымі разрывамі радкоў. Няўжо вам так болей зручна? Я не навязваю свой погляд, проста хачу зразумець прычыну. І чаму пасля вычыткі старонкі не памецілі яе жоўтым колерам як "вычытаную"? Гэта ж вынік 6 хвілін працы, якія прынамсі на адзін крок палепшылі якасць старонкі. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 11:19, 2 сакавіка 2025 (+03) ::::::::::Мне сапраўды зручней чытаць суцэльныя сказы/абзацы, а не разьбітыя на радкі. Дакладна тая старонка — спроба працаваць паводле Вашай парады (Tesseract → Вікікрынізатар). Вынік для мяне выглядаў ня надта добрым, у першаю чаргу праз асаблівасьці вынікаў праспазнаваньня Tesseract. Таму я і не пазначыў старонку як вычытаную. [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 18:23, 2 сакавіка 2025 (+03) :::::::::::Чытаць адзін суцэльны абзац сапраўды зручней нават для мяне. Але калі супастаўляць кожны радок акна злева з кожным радком акна справа, то мне прасцей, калі гэтыя радкі пачынаюцца/заканчваюцца аднолькава. Інакш воку цяжка за штосьці зачапіцца, увесь час пераводзячы погляд з аднаго вакна на другое. Усе людзі розныя і маюць розныя індывідуальныя асаблівасці. Што пасуе аднаму, можа не пасаваць камусьці іншаму. Дзякую за цікавую дыскусію. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:49, 3 сакавіка 2025 (+03) ::::::::Дарэчы, што тычыцца іншых правілаў. Можна праз той жа самы гаджэт сінтаксічнай падсветкі нават асобна дадаць правілы падсветкі для не/ня, з/зь, без/безь/бяз/бязь у гэтай секцыі каментарыяў, калі выбрана тарашкевіца ў якасці мовы інтэрфейсу. Але не ўжываць гэтыя дадатковыя правілы для прасторы старонак. Можа гэта зацікавіць @[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]]? --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 13:21, 27 лютага 2025 (+03) ::::::: Ужо ня трэба падключаць гэтыя скрыпты ў свой файл common.js; гэтыя інструмэнты можна проста ўключыць у [[Адмысловае:Preferences#mw-prefsection-gadgets|наладах]]. --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 16:55, 27 лютага 2025 (+03) ::::::::Ага, дзякуй за паведамленьне! [[Удзельнік:Gabix|Gabix]] ([[Размовы з удзельнікам:Gabix|размовы]]) 10:31, 3 сакавіка 2025 (+03) :::::::::Дарэчы, я [https://be.wikisource.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B4%D0%B7%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%96%D0%BA:Ssvb/Gadget-Syntax_highlighter.js&diff=prev&oldid=251403 дадаў] падтрымку лацінкі ў сваю копію гаджэта сінтаксічнай падсветкі. :::::::::І зараз працую над варыянтам для дэталёвай праверкі правапісу паводле БКП-2005: [[w:be-tarask:Удзельнік:Ssvb/Gadget-SyntaxHighlighterBKP2005]]. Але гэта ўжо больш пасуе Вікіпедыі, а не Вікікрыніцам. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 10:59, 3 сакавіка 2025 (+03) ::::::::::{{Зроблена}}. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 04:50, 4 сакавіка 2025 (+03) == Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 21:51, 7 сакавіка 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 --> == Breaking changes in the latest version == Just wanted to give y'all a heads up to that to fix [[phab:T383924|T383924]] (which is causing production errors) we will ship [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/ProofreadPage/+/1128353 potentially breaking fixes] to one of your Lua templates. [[Удзельнік:Sohom Datta|Sohom Datta]] ([[Размовы з удзельнікам:Sohom Datta|размовы]]) 21:12, 17 сакавіка 2025 (+03) :That surprisingly did not break anything (and now) [[Старонка:Вялікія_чаканні_(1940).pdf/90]] can be properly deleted. [[Удзельнік:Sohom Datta|Sohom Datta]] ([[Размовы з удзельнікам:Sohom Datta|размовы]]) 23:45, 17 сакавіка 2025 (+03) == Статус старонак ("Не правераная" / "Вычытаная" / "Правераная") == Было б добра мець агульнае паразуменьне наконт статусу старонак. Мяне засмучае, калі некаторыя людзі старанна ствараюць старонкі вельмі высокай якасьці без аніводнай памылкі, але чамусьці пазначаюць іх першапачатковы статус "чырвоным". У той жа час мяне таксама засмучае, калі няякасную старонку робяць "жоўтай" або "зялёнай" бяз добрай на тое прычыны. Асабіста маё разуменьне статусу старонкі: * "Чырвоная" - гэта OCR зь мінімальным рэдагаваньнем таго, што адразу кідаецца ў вока. Можа мець шматлікія памылкі. Амаль на кожнай старонцы ёсьць нейкія праблемы. * "Жоўтая" - вычытаная ад пачатку да канца прынамсі адзін раз адным чалавекам. У ''большасьці выпадкаў'' там няма аніводнай памылкі, але на некаторых рэдкіх старонках адна-дзьве памылкі ўсё ж такі могуць застацца незаўважанымі. * "Зялёная" - вычытаная ад пачатку да канца прынамсі два разы двума рознымі людзьмі. У ''пераважнай большасьці выпадкаў'' там няма аніводнай памылкі, але ўсё ж дзесьці на адной-дзьвюх старонках ва ўсёй кнізе можа выпадкова застацца якаясь памылка. Таксама акрамя дакладнасьці перадачы самога тэксту, ёсьць яшчэ характарыстыкі тэхнічнага пляну: водступы, шаблёны, выявы і інш. Старонка ня можа быць "зялёнай", пакуль усё гэта ня выпраўлена. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 07:23, 1 красавіка 2025 (+03) :Напрыклад, у [[Індэкс:Сын_вады_(1928).pdf]] я адразу пазначаў сьвежа-адсканаваныя старонкі як "вычытаныя", бо я вычытваў тэкст ад пачатку да канца. З майго пункту гледжаньня, "жоўты" статус азначае, што на сотню старонак кнігі можна чакаць дзесьці 10-20 памылак і гэта цалкам дапушчальна. Бо на выпадкова выбранай старонцы зь вялікай верагоднасьцю памылак няма. :Калі хтосьці іншы зараз дадаткова праверыць тэкст "Сына вады" і пазначыць яго "зялёным", то ва ўсёй кнізе можа застануцца 1-2 памылкі. І гэта таксама дапушчальна, бо немагчыма гарантаваць іх адсутнасьць. Гэтыя астатнія памылкі ўжо зь цягам часу потым знойдуць і выправяць чытачы. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 07:54, 1 красавіка 2025 (+03) ::Адкажу тут, хоць пытаньне тычылася маёй „вычыткі“ старонкі [https://be.wikisource.org/w/index.php?diff=253466 Бѣлорусскіе народные разсказы (1908).pdf/48]. ::Гэта старая гісторыя, якая сягае ў тыя даўнія часы, калі ў праекце былі іншыя адміністратары, і яны навучылі мяне, што „чырвоная“ старонка — гэта такі рэдкі выпадак, які толькі запавольвае прагрэс старонкі, і ім можна карыстацца хіба тады, калі старонка, прыкладам, распазнаная не да канца. З тае пары, сапраўды, шмат вады сплыло, і патрабаваньні да статусаў хіба падвысіліся. Магчыма, цяпер майму разуменьню „чырвонай“ больш адпавядае статус „праблематычная“. ::Вяртаючыся да [[Старонка:Бѣлорусскіе народные разсказы (1908).pdf/48]], дык тыя памылкі я не заўважыў і памяняў статус на „жоўты“. Але ж пасьля гэтага прынамсі яшчэ адзін чалавек можа вычытаць старонку і ў выніку іх выправіць перад падвышэньнем статусу. Надалей буду больш уважліва ставіцца да вычыткі. [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 10:39, 1 красавіка 2025 (+03) :Праблема статусаў, што гэта залежыць збольшага ад уважлівасці карыстальніка і ягонай пэўнасці ў зробленай працы. Напрыклад, я часта пакідаю памылкі пасля сябе, хаця стараюся ўважліва праглядаць тэкст. Таму я на ўсялякі выпадак заўсёды пакідаю чырвоны статус, пагатоў ён яшчэ і аўтаматычна выстаўляецца. [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 09:00, 4 красавіка 2025 (+03) ::Памылкі ёсьць усюды, нават на "зялёных" старонках. Гарантаваць іх абсалютную адсутнасьць немагчыма нідзе, ніводная самая дасканалая арганізацыя працэсу ня здольна гэта забясьпечыць. Пытаньне толькі тычыцца прыблізна чаканай колькасьці памылак. І вось тут трэба знайсьці паразуменьне. Калі памылкі застаюцца прыкладна на кожнай трэцяй старонцы, але пры гэтым дзьве з трох старонак праблем ня маюць, то, на маю думку, такая якасьць ужо адпавядае "жоўтаму" статусу. Потым перад павышэньнем статусу да "зялёнага", старонку вычытае яшчэ адзін чалавек, і колькасьць памылак значна зьменшыцца. Ізноў жа, "зялёны" статус не гарантуе адсутнасьці памылак, таму баяцца выстаўляць яго таксама ня варта. На "зялёных" старонках з памылкамі, гэтыя астатнія памылкі знойдуць і выправяць уважлівыя чытачы. --[[Удзельнік:Ssvb|Ssvb]] ([[Размовы з удзельнікам:Ssvb|размовы]]) 11:32, 4 красавіка 2025 (+03) Вось [[Старонка:Uładzimier Chadyka - Suniсy (1926).pdf/5|такія старонкі]], дзе няма выявы — што зь імі робім? Вычытваем? Альбо нельга іх паляпшаць, пакуль ня будзе выявы? --[[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 13:47, 4 красавіка 2025 (+03) :Яшчэ прыклад. Праверыў старонку [[Старонка:Апошні з магікан.pdf/7]]. Выяву трэба дадаваць? [[Удзельнік:Taravyvan Adijene|Taravyvan Adijene]] ([[Размовы з удзельнікам:Taravyvan Adijene|размовы]]) 17:18, 8 красавіка 2025 (+03) == Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon. Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 05:05, 4 красавіка 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Нумарацыя і назвы твораў == У некаторых часопісах і зборніках («[[Полымя (часопіс)|Полымя]]» «[[Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938)|Запісы Беларускага Навуковага Таварыства]]») творы нумаруюцца. Такім чынам, тэарэтычна можна падаваць у назве «артыкула» не загаловак твора, а парадкавы нумар. Як мне падаецца, гэтую рэч варта ўнармаваць, ці называць старонкі паводле назваў твораў або нумароў, каб не было непатрэбнай варыятыўнасці. Вартасць называння паводле нумароў перадусім у тым, што загаловак не выглядае грувастка, але ў прасторы катэгорыяў твор будзе выглядаць безаблічна і незразумела (параўнайма «Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938)/1» і «Запісы Беларускага Навуковага Таварыства (1938)/Падзел гісторыі Беларусі на пэрыёды»). У сваю чаргу, калі кіравацца назвамі творамі, можа адбыцца нагрувашчванне. Назвы старонак да таго ж маюць абмежаванне ў сімвалах, то бок, калі загаловак твора вельмі доўгі, яго хоцькі-няхоцькі трэба будзе скарачаць, адкідаючы сэнсава нязначныя элементы (напрыклад, не «Шляхціч Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях», а «Шляхціч Завальня»). Я асабіста схільны больш да называння падстаронак згодна з загалоўкамі твораў. А што думае супольнасць? [[Удзельнік:Gleb Leo|Gleb Leo]] ([[Размовы з удзельнікам:Gleb Leo|размовы]]) 00:24, 10 красавіка 2025 (+03) == Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:35, 17 красавіка 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 06:41, 29 красавіка 2025 (+03)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == Аб'яўлены конкурс кандыдатаў у Каардынацыйны камітэт па Універсальным кодэксе паводзін (ККУКП) == <section begin="announcement-content" /> Вынікі галасавання па кіраўніцтве па выкананні універсальнага кодэкса паводзін і Статуту Каардынацыйнага камітэта па Універсальным Кодэксе паводзін (ККУКП) [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|даступна на Meta-wiki]]. Цяпер вы можаце [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|падаць заяўку на працу ў ККУКП]] да 29 мая 2025 года ў 12:00 па Грынвічы. Інфармацыя аб [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|прымальнасці, працэсе і тэрмінах знаходзіцца на Мета-вікі]]. Галасаванне па кандыдатурах пачнецца 1 чэрвеня 2025 года і працягнецца два тыдні, завяршыўшыся 15 чэрвеня 2025 года ў 12:00 па Грынвічы. Калі ў вас ёсць якія-небудзь пытанні, вы можаце задаць іх на [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|старонка абмеркавання выбараў]]. -- у супрацоўніцтве з ККУКП, </div><section end="announcement-content" /> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|размовы]])</bdi> 01:07, 16 мая 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)'' Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 18:27, 22 мая 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6] * June 17 – July 1, 2025: Call for candidates * July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5] * August 2025: Campaign period * August – September 2025: Two-week community voting period * October – November 2025: Background check of selected candidates * Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]]. '''Call for Questions''' In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]] '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]] Thank you! [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024 [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ [6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates Best regards, Victoria Doronina Board Liaison to the Elections Committee Governance Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 06:08, 28 мая 2025 (+03) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == Vote now in the 2025 U4C Election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}} Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:01, 14 чэрвеня 2025 (+03) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div> Hello all, The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position. This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3] Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election. Best regards, Abhishek Suryawanshi<br /> Chair of the Elections Committee On behalf of the Elections Committee and Governance Committee [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term. [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" /> </div> [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 20:44, 17 чэрвеня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 --> == <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Dear Wikimedia Community, The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]]. A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity. Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact. Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement. Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate. Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended. === Wikispore === The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects. After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future. As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting. Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed. === Wikinews === We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways. Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years. While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>]. [[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews. Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs. SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives. '''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to: *Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects, *Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace, *Merge content into compatibly licensed external projects, *Archive Wikinews projects. Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels. === Feedback and next steps === We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language. I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. <section end="message"/> </div> -- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 23:57, 27 чэрвеня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 --> == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, ''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)'' The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikisource, including this Wikisource, during the '''week of August 25th'''. This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable. The three main features of this extension are: * '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki. * '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''. * '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions. '''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this Wikisource. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment. The extension is already live on several wikis, including '''all Wikipedia, Meta, Wikidata''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]]) If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout. Thank you! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|размовы]]) 18:40, 31 ліпеня 2025 (+03)</bdi> <!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target_Wikisource&oldid=29066664 --> == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 00:36, 27 жніўня 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]]. Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]]. When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]]. '''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.''' Best regards, Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 07:49, 9 кастрычніка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:43, 20 кастрычніка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 17:13, 30 кастрычніка 2025 (+03) <!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 17:22, 20 лістапада 2025 (+03) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 00:02, 20 студзеня 2026 (+03) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Удзельнік:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Размовы з удзельнікам:MediaWiki message delivery|размовы]]) 03:58, 26 красавіка 2026 (+03) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> 2hkbt57sl5u7nndfodvb6p11t81zekq 104 116015 283542 271238 2026-04-28T13:55:57Z Gleb Leo 2440 283542 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{цэнтар|{{Разьбіўка|'''{{Разьбіўка|ЗЬМЕСТ}}'''}}}} {{block center/s|style=width:100%; max-width:25em}} {{Калёнтытул|right=''Стар.''}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/За ўсё|За ўсё]]|9{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Цэнтар|1}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/1/Міжнародны гімн|Міжнародны гімн]]|13{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/1/Паўстань|Паўстань]]|16{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/1/На сход|На сход]]|18{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/1/Час|Час]]|19{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/1/З павяўшай славы|З павяўшай славы]]|21{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/1/Свайму народу|Свайму народу]]|22{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/1/Беларускія сыны|Беларускія сыны]]|25{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/1/На нашым|На нашым]]|26{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/1/Наша гаспадарка|Наша гаспадарка]]|28{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/1/Новы год|Новы год]]|29{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/1/Гадаўшчына-памінкі|25-III 1918 — 25-III 1920. Гадаўшчына-памінкі]]|30{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/1/Каб|Каб]]|32{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/1/На паграніччы|На паграніччы]]|34{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/1/У хорамах|У хорамах]]|36{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/1/А зязюлька кукавала|А зязюлька кукавала]]|37{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Цэнтар|2}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/2/…О так! Я пролетар…|…О так! Я пролетар…]]|41{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/2/З новым годам|З новым годам]]|42{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/2/Шляхам гадоў|Шляхам гадоў]]|43{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/2/Акоў паломаных жандар|Акоў паломаных жандар]]|47{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/2/І прыдзе|І прыдзе]]|49{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/2/Праз гультайства|Праз гультайства]]|51{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/2/Сей, вольны сейбіт|Сей, вольны сейбіт]]|52{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/2/У вырай|У вырай]]|53{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/2/Безназоўнае|Безназоўнае]]|56{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|1.|Спачатку яно шалясьцела…|—{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|2.|Масты старыя спалены…|56{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|3.|Ой, была-ж бяседа…|58{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|4.|Было яно калісьці…|60{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|5.|Мы ўсталі песьняй-казкаю…|62{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|6.|…І пайшла, і пайшла…|64{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|7.|Зучна, гучна, грай нам, грайка…|66{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|8.|Трэба далей славу…|68{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|9.|Яшчэ ня ўся работа зроблена…|70{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|10.|Пакінем спадчыну…|71{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/2/Арлянятам|Арлянятам]]|72{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|1.|Гэй, узьвейся сваім крыльлем…|—{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|2.|Вам на памяць Серп і Молат|73{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/2/Піонэрскае|Піонэрскае]]|75{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|1.|Будзь гатоў!..|—{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|2.|Заўсёды гатоў!..|77{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/2/Ад менскіх дзяцей на прывітаньне IV Усебаларускага зьезду саветаў|Ад менскіх дзяцей на прывітаньне IV Усебаларускага зьезду саветаў]]|79{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|1.|Ад дзіцячай згоднай, буйнай…|—{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|2.|Таварышы дэлегаты!..|80{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/2/Два светы|Два светы]]|81{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|1.|Дзед|—{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|2.|Унук|82{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/2/Дзе стаяў двор панскі…|Дзе стаяў двор панскі…]]|83{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/2/Дзьве сястры|Дзьве сястры]]|85{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/2/Наш летапісец|Наш летапісец]]|87{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/2/Цішку Гартнаму|Цішку Гартнаму]]|89{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/2/Ці хто думаў…|Ці хто думаў…]]|91{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/2/Пазвалі вас…|Пазвалі вас…]]|93{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/2/На сьмерць Сьцяпана Булата|На сьмерць Сьцяпана Булата]]|95{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}}<noinclude></noinclude> rjstejd9rm6nm2i6ca3gu85nnt548uy 104 116051 283543 271239 2026-04-28T14:00:07Z Gleb Leo 2440 283543 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/2/З угодкавых настрояў|З угодкавых настрояў]]|96{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/2/Летапіснае|Летапіснае]]|105{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Цэнтар|3}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/3/Ленін|Ленін (з украінскага)]]|111{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||Песьня аб вайне грамадзкай (з польскага)<ref>Дадзены твор напісаны [[Аўтар:Уладзіслаў Бранеўскі|Уладзіславам Бранеўскім]] (1897—1962). Ён абараняецца аўтарскім правам да 2033 году і, на жаль, ня можа быць зьмешчаны тутака. (Вікікрыніцы [[File:Wikisource-logo.svg|16px]])</ref>|141{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/3/Хаўтурны марш|Хаўтурны марш (з польскага)]]|146{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Цэнтар|4}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Ёсьць-жа яшчэ…|Ёсьць-жа яшчэ…]]|155{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Вяртаюцца з выраю…|⁂ (Вяртаюцца з выраю…)]]|156{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Спадчына|Спадчына]]|157{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Для Бацькаўшчыны|Для Бацькаўшчыны]]|159{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Пчолы|Пчолы]]|160{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Мая навука|Мая навука]]|161{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Песьня і казка|Песьня і казка]]|163{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Песьня|Песьня]]|164{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Улетку|Улетку]]|166{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Вецер|Вецер]]|167{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/У лесе|У лесе]]|168{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Лясное возера|Лясное возера]]|170{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Сявец|Сявец]]|171{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Груган|Груган]]|173{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Восень|Восень]]|175{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/У дорозе|У дарозе]]|177{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Па Даўгінаўскім гасьцінцы|Па Даўгінаўскім гасьцінцы]]|178{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/У вырай|У вырай]]|181{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Удосьветак|Удосьветак]]|183{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Сон|Сон]]|185{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Мароз|Мароз]]|185{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Паяжджане|Паяжджане]]|188{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Голад|Голад]]|190{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Званы|Званы]]|192{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Млечны шлях|Млечны шлях]]|193{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Крым|Крым]]|194{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|1.|О, Крым, нязьведаная казка…|—{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|2.|На узьбярэжжы крымскіх вод…|195{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|3.|Гаспра, мілы мой прыпынак…|196{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/На прызьбе|На прызьбе]]|197{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Буралом|Буралом]]|199{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Рунь|Рунь]]|200{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Буслы|Буслы]]|202{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Першы сьнег|Першы сьнег]]|204{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Забытая карчма|Забытая карчма]]|206{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/4/Маладая ачуняла|Маладая ачуняла]]|208{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Цэнтар|5}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/5/Бай|Бай]]|213{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/5/Сын і маці|Сын і маці]]|215{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/5/Над калыскай|Над калыскай]]|219{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/5/Кароль|Кароль]]|220{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||На вайсковыя матывы|223{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|1.|[[Творы (Купала, 1930)/5/Ой, вяду, вяду…|Ой, вяду, вяду…]]|—{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|2.|[[Творы (Купала, 1930)/5/А ў бары, бары…|А ў бары, бары…]]|225{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|3.|[[Творы (Купала, 1930)/5/Гэй, паехаў сын Даніла…|Гэй, паехаў сын Даніла…]]|227{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|4.|[[Творы (Купала, 1930)/5/Дзе ты, хмелю, зімаваў?..|Дзе ты, хмелю, зімаваў?..]]|229{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|5.|[[Творы (Купала, 1930)/5/Габруся ў жаўнерку ўзялі…|Габруся ў жаўнерку ўзялі…]]|231{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|6.|[[Творы (Купала, 1930)/5/Будзь здаровы, бацька, маці…|Будзь здаровы, бацька, маці…]]|233{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/5/Ваяк|Ваяк]]|235{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/5/Гутарка аб кепскім гаспадару|Гутарка аб кепскім гаспадару]]|237{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/5/Гутарка аб кепскай гаспадыні|Гутарка аб кепскай гаспадыні]]|243{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/5/І што я ёй зрабіў такое?..|І што я ёй зрабіў такое?..]]|250{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/5/Для насьценнай газэты Б. Дз. В.|Для насьценнай газэты Б. Дз. В.]]|253{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|1.|Што ты сьпіш?..|—{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC|2.|Да нашага праўленьня|254{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/5/Поэта і цэнзор|Поэта і цэнзор]]|256{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{Цэнтар|6}} {{Dotted TOC||[[Творы (Купала, 1930)/6/Песьня аб паходзе Ігара|Песьня аб паходзе Ігара]]|263{{gap|0.3em}}|7|col3-width=2em}} {{block center/e}} {{накіравальная рыса|5em}}<noinclude></noinclude> 3rhz4i2bzy35jzmr41mhh21yxim62uo 0 116052 283544 270277 2026-04-28T14:00:49Z Gleb Leo 2440 283544 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Творы (1918—1928) | аўтар = Янка Купала | год = 1930 год | пераклад = | секцыя = Збор твораў | папярэдні = | наступны = | анатацыі = }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="1" to="1" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="5" to="5" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="7" to="10" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="13" to="13" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="305" to="306" /> {{разрыў старонкі|тэкст=}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="307" to="308" /> {{PD-old-70}} [[Катэгорыя:Творы 1930 года]] [[Катэгорыя:Творы, выдадзеныя ў Мінску]] 46eoqmvyv6584tibownsh4zxbcofsnw 0 116343 283318 283317 2026-04-28T11:59:32Z Gleb Leo 2440 283318 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Ленін | аўтар = Валяр’ян Паляшчук | пераклад = Янка Купала | секцыя = Паэма | папярэдні = | наступны = | дата = 1923 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Творы (Купала, 1930)/3/Ленін|Ленін]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Купала. Творы 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Паэмы Валяр’яна Палешчука]] [[Катэгорыя:Пераклады Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Пераклады з украінскай мовы]] [[Катэгорыя:Творы пра Уладзіміра Леніна]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] r6nqoa4jluczclgxponnno5m46axz9c 283319 283318 2026-04-28T11:59:47Z Gleb Leo 2440 283319 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Ленін | аўтар = Валяр’ян Паляшчук | пераклад = Янка Купала | секцыя = Паэма | папярэдні = | наступны = | дата = 1923 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Творы (Купала, 1930)/3/Ленін|Ленін]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Паэмы Валяр’яна Палешчука]] [[Катэгорыя:Пераклады Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Пераклады з украінскай мовы]] [[Катэгорыя:Творы пра Уладзіміра Леніна]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] ljxhnoet1sennfigwe2rbnbb2dxylbo 283540 283319 2026-04-28T13:53:05Z Gleb Leo 2440 283540 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Ленін | аўтар = Валяр’ян Паляшчук | пераклад = Янка Купала | секцыя = Паэма | папярэдні = | наступны = | дата = 1923 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Творы (Купала, 1930)/3/Ленін|Ленін]] // {{Fine|''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. [[Творы (Купала, 1930)|Творы 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Паэмы Валяр’яна Палешчука]] [[Катэгорыя:Пераклады Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Пераклады з украінскай мовы]] [[Катэгорыя:Творы пра Уладзіміра Леніна]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] tfioq0vv1b7570ag750a41r82pv1me6 0 116348 283321 270861 2026-04-28T12:00:32Z Gleb Leo 2440 283321 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Хаўтурны марш (з польскага) | аўтар = Корнэль Уейскі | пераклад = Янка Купала | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/3/Ленін|Ленін (з украінскага)]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Ёсьць-жа яшчэ…|Ёсьць-жа яшчэ…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Хаўтурны марш]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="152" to="157" /> eg8lfvrnjher1g9ntbw48ku16lr9o4s 283323 283321 2026-04-28T12:10:28Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/3/Хаўтурны марш]] у [[Творы (Купала, 1930)/3/Хаўтурны марш]] 283321 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Хаўтурны марш (з польскага) | аўтар = Корнэль Уейскі | пераклад = Янка Купала | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/3/Ленін|Ленін (з украінскага)]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Ёсьць-жа яшчэ…|Ёсьць-жа яшчэ…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Хаўтурны марш]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="152" to="157" /> eg8lfvrnjher1g9ntbw48ku16lr9o4s 0 116350 283322 270864 2026-04-28T12:10:09Z Gleb Leo 2440 283322 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ёсьць-жа яшчэ… | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/3/Хаўтурны марш|Хаўтурны марш (з польскага)]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Вяртаюцца з выраю…|⁂ (Вяртаюцца з выраю…)]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Ёсць жа яшчэ…]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="161" to="161" /> 8qfhsq9fsimhydlsgcxqb28y5xcoxdq 283326 283322 2026-04-28T12:11:04Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Ёсьць-жа яшчэ…]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Ёсьць-жа яшчэ…]] 283322 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ёсьць-жа яшчэ… | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/3/Хаўтурны марш|Хаўтурны марш (з польскага)]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Вяртаюцца з выраю…|⁂ (Вяртаюцца з выраю…)]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Ёсць жа яшчэ…]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="161" to="161" /> 8qfhsq9fsimhydlsgcxqb28y5xcoxdq 0 116351 283328 270865 2026-04-28T12:11:24Z Gleb Leo 2440 283328 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = ⁂ (Вяртаюцца з выраю…) | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Ёсьць-жа яшчэ…|Ёсьць-жа яшчэ…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Спадчына|Спадчына]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Вяртаюцца з выраю жоравы, гусі…]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="162" to="162" /> hih24sf8vtwarq4lxntvfiamtzgnzxh 283329 283328 2026-04-28T12:11:40Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Вяртаюцца з выраю…]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Вяртаюцца з выраю…]] 283328 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = ⁂ (Вяртаюцца з выраю…) | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Ёсьць-жа яшчэ…|Ёсьць-жа яшчэ…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Спадчына|Спадчына]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Вяртаюцца з выраю жоравы, гусі…]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="162" to="162" /> hih24sf8vtwarq4lxntvfiamtzgnzxh 0 116353 283332 270867 2026-04-28T12:12:36Z Gleb Leo 2440 283332 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Спадчына | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Вяртаюцца з выраю…|⁂ (Вяртаюцца з выраю…)]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Для Бацькаўшчыны|Для Бацькаўшчыны]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Спадчына (Купала, верш)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="163" to="164" /> mgvq3qt5yghpg7h742y3flqtgubfapm 283333 283332 2026-04-28T12:12:52Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Спадчына]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Спадчына]] 283332 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Спадчына | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Вяртаюцца з выраю…|⁂ (Вяртаюцца з выраю…)]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Для Бацькаўшчыны|Для Бацькаўшчыны]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Спадчына (Купала, верш)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="163" to="164" /> mgvq3qt5yghpg7h742y3flqtgubfapm 0 116354 283336 271143 2026-04-28T12:13:37Z Gleb Leo 2440 283336 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Для Бацькаўшчыны | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Санэт | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Спадчына|Спадчына]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Пчолы|Пчолы]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Для Бацькаўшчыны]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="165" to="165" /> h3k16zcn6dz1itb149iwtpkh0yt7ppx 283337 283336 2026-04-28T12:13:56Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Для Бацькаўшчыны]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Для Бацькаўшчыны]] 283336 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Для Бацькаўшчыны | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Санэт | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Спадчына|Спадчына]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Пчолы|Пчолы]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Для Бацькаўшчыны]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="165" to="165" /> h3k16zcn6dz1itb149iwtpkh0yt7ppx 0 116356 283340 270870 2026-04-28T12:14:49Z Gleb Leo 2440 283340 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Пчолы | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Для Бацькаўшчыны|Для Бацькаўшчыны]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Мая навука|Мая навука]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Пчолы (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="166" to="166" /> cf68b947sh8j7mlzvf519pekp2100qd 283342 283340 2026-04-28T12:16:00Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Пчолы]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Пчолы]] 283340 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Пчолы | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Для Бацькаўшчыны|Для Бацькаўшчыны]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Мая навука|Мая навука]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Пчолы (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="166" to="166" /> cf68b947sh8j7mlzvf519pekp2100qd 0 116383 283341 270906 2026-04-28T12:15:53Z Gleb Leo 2440 283341 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Мая навука | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Пчолы|Пчолы]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Песьня і казка|Песьня і казка]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Мая навука]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="167" to="168" /> exgplwxen208vk956vur16fog9mky5k 283346 283341 2026-04-28T12:16:52Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Мая навука]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Мая навука]] 283341 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Мая навука | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Пчолы|Пчолы]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Песьня і казка|Песьня і казка]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Мая навука]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="167" to="168" /> exgplwxen208vk956vur16fog9mky5k 0 116402 283348 270929 2026-04-28T12:17:52Z Gleb Leo 2440 283348 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Песьня і казка | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Мая навука|Мая навука]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Песьня|Песьня]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Песня і казка]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="169" to="169" /> n2dwm0dewx9thmikcpmpglsm6inr36t 283349 283348 2026-04-28T12:19:38Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Песьня і казка]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Песьня і казка]] 283348 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Песьня і казка | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Мая навука|Мая навука]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Песьня|Песьня]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Песня і казка]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="169" to="169" /> n2dwm0dewx9thmikcpmpglsm6inr36t 0 116403 283353 270930 2026-04-28T12:22:23Z Gleb Leo 2440 283353 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Песьня | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Песьня і казка|Песьня і казка]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Улетку|Улетку]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Песня (Як крыніца, льецца, рвецца…)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="170" to="171" /> 5czkg0dg5bs25ajljo5djcaxmme7uea 283354 283353 2026-04-28T12:23:32Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Песьня]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Песьня]] 283353 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Песьня | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Песьня і казка|Песьня і казка]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Улетку|Улетку]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Песня (Як крыніца, льецца, рвецца…)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="170" to="171" /> 5czkg0dg5bs25ajljo5djcaxmme7uea 0 116405 283356 270932 2026-04-28T12:24:20Z Gleb Leo 2440 283356 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Улетку | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Песьня|Песьня]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Вецер|Вецер]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Улетку (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="172" to="172" /> ack6hd3cdcg4hc5hi1gv0egslyerzza 283357 283356 2026-04-28T12:24:40Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Улетку]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Улетку]] 283356 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Улетку | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Песьня|Песьня]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Вецер|Вецер]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Улетку (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="172" to="172" /> ack6hd3cdcg4hc5hi1gv0egslyerzza 0 116406 283360 270933 2026-04-28T12:26:08Z Gleb Leo 2440 283360 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Вецер | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Улетку|Улетку]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/У лесе|У лесе]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Вецер (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="173" to="173" /> 6w0o1sxxfn68ij49sb00pgun4s4jkqb 283362 283360 2026-04-28T12:26:43Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Вецер]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Вецер]] 283360 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Вецер | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Улетку|Улетку]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/У лесе|У лесе]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Вецер (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="173" to="173" /> 6w0o1sxxfn68ij49sb00pgun4s4jkqb 0 116407 283364 270934 2026-04-28T12:28:00Z Gleb Leo 2440 283364 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = У лесе | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Вецер|Вецер]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Лясное возера|Лясное возера]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[У лесе (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="174" to="175" /> 41hv3h4oj0ts1z4gjrl5cdes35hg2ub 283366 283364 2026-04-28T12:28:59Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/У лесе]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/У лесе]] 283364 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = У лесе | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Вецер|Вецер]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Лясное возера|Лясное возера]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[У лесе (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="174" to="175" /> 41hv3h4oj0ts1z4gjrl5cdes35hg2ub 0 116408 283369 270935 2026-04-28T12:29:34Z Gleb Leo 2440 283369 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Лясное возера | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/У лесе|У лесе]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Сявец|Сявец]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Лясное возера]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="176" to="176" /> 1min2tm1oyf57h8i1w1m9xfxgwvufpk 283371 283369 2026-04-28T12:31:08Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Лясное возера]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Лясное возера]] 283369 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Лясное возера | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/У лесе|У лесе]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Сявец|Сявец]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Лясное возера]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="176" to="176" /> 1min2tm1oyf57h8i1w1m9xfxgwvufpk 0 116410 283374 270937 2026-04-28T12:35:02Z Gleb Leo 2440 283374 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Сявец | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Лясное возера|Лясное возера]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Груган|Груган]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Сявец (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="177" to="178" /> soin94mj9qy3jwplr04omnvqll5n0c7 283375 283374 2026-04-28T12:35:32Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Сявец]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Сявец]] 283374 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Сявец | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Лясное возера|Лясное возера]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Груган|Груган]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Сявец (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="177" to="178" /> soin94mj9qy3jwplr04omnvqll5n0c7 0 116411 283378 270938 2026-04-28T12:37:21Z Gleb Leo 2440 283378 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Груган | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Сявец|Сявец]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Восень|Восень]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Груган (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="179" to="180" /> s4gbo1z2z07yvxqrkrm69fn5phvhqac 283379 283378 2026-04-28T12:37:59Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Груган]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Груган]] 283378 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Груган | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Сявец|Сявец]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Восень|Восень]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Груган (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="179" to="180" /> s4gbo1z2z07yvxqrkrm69fn5phvhqac 0 116412 283381 270939 2026-04-28T12:38:25Z Gleb Leo 2440 283381 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Восень | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Груган|Груган]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/У дорозе|У дорозе]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Восень (Села пад пушчаю Восень…)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="181" to="182" /> o1e02d94cp6bl919sas96wq79r3virb 283382 283381 2026-04-28T12:39:06Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Восень]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Восень]] 283381 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Восень | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Груган|Груган]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/У дорозе|У дорозе]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Восень (Села пад пушчаю Восень…)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="181" to="182" /> o1e02d94cp6bl919sas96wq79r3virb 283392 283382 2026-04-28T12:43:17Z Gleb Leo 2440 283392 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Восень | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Груган|Груган]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/У дарозе|У дарозе]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Восень (Села пад пушчаю Восень…)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="181" to="182" /> hbygszvmhplmgk7q57ebp5ykr1nz2b2 0 116413 283385 271240 2026-04-28T12:39:43Z Gleb Leo 2440 283385 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = У дарозе | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Восень|Восень]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Па Даўгінаўскім гасьцінцы|Па Даўгінаўскім гасьцінцы]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[У дарозе (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="183" to="183" /> 5cvaynooa51uz96ntmr1ppnpzweajrf 283386 283385 2026-04-28T12:39:59Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/У дорозе]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/У дорозе]] 283385 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = У дарозе | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Восень|Восень]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Па Даўгінаўскім гасьцінцы|Па Даўгінаўскім гасьцінцы]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[У дарозе (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="183" to="183" /> 5cvaynooa51uz96ntmr1ppnpzweajrf 283390 283386 2026-04-28T12:42:41Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы (Купала, 1930)/4/У дорозе]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/У дарозе]] 283385 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = У дарозе | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Восень|Восень]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Па Даўгінаўскім гасьцінцы|Па Даўгінаўскім гасьцінцы]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[У дарозе (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="183" to="183" /> 5cvaynooa51uz96ntmr1ppnpzweajrf 0 116415 283394 270942 2026-04-28T12:47:18Z Gleb Leo 2440 283394 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Па Даўгінаўскім гасьцінцы | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/У дарозе|У дарозе]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/У вырай|У вырай]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Па Даўгінаўскім гасцінцы]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="184" to="186" /> 5e1w4pci88v6sxnv0bgnhpwpb8o77ft 283396 283394 2026-04-28T12:48:27Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Па Даўгінаўскім гасьцінцы]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Па Даўгінаўскім гасьцінцы]] 283394 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Па Даўгінаўскім гасьцінцы | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/У дарозе|У дарозе]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/У вырай|У вырай]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Па Даўгінаўскім гасцінцы]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="184" to="186" /> 5e1w4pci88v6sxnv0bgnhpwpb8o77ft 0 116416 283398 270943 2026-04-28T12:49:04Z Gleb Leo 2440 283398 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = У вырай | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Па Даўгінаўскім гасьцінцы|Па Даўгінаўскім гасьцінцы]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Удосьветак|Удосьветак]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[У вырай (Зашумела нудна восень…)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="187" to="188" /> coewtf9t3gugs6vr5t5pldfvlp55xl5 283399 283398 2026-04-28T12:50:57Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/У вырай]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/У вырай]] 283398 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = У вырай | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Па Даўгінаўскім гасьцінцы|Па Даўгінаўскім гасьцінцы]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Удосьветак|Удосьветак]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[У вырай (Зашумела нудна восень…)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="187" to="188" /> coewtf9t3gugs6vr5t5pldfvlp55xl5 0 116417 283403 270944 2026-04-28T12:51:53Z Gleb Leo 2440 283403 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Удосьветак | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/У вырай|У вырай]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Сон|Сон]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Удосвітак]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="189" to="190" /> 1jwlbktli6j647eaozrti1cgn3bm9lq 283404 283403 2026-04-28T12:52:04Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Удосьветак]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Удосьветак]] 283403 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Удосьветак | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/У вырай|У вырай]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Сон|Сон]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Удосвітак]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="189" to="190" /> 1jwlbktli6j647eaozrti1cgn3bm9lq 0 116418 283407 270945 2026-04-28T12:52:40Z Gleb Leo 2440 283407 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Сон | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Удосьветак|Удосьветак]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Мароз|Мароз]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Сон (Заглянь, сынок, у соннік…)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="191" to="192" /> s5c6vmz7b4y9v6it9it4y8k1afhbakp 283408 283407 2026-04-28T12:52:52Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Сон]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Сон]] 283407 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Сон | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Удосьветак|Удосьветак]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Мароз|Мароз]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Сон (Заглянь, сынок, у соннік…)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="191" to="192" /> s5c6vmz7b4y9v6it9it4y8k1afhbakp 0 116420 283411 270947 2026-04-28T12:53:42Z Gleb Leo 2440 283411 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Мароз | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Сон|Сон]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Паяжджане|Паяжджане]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Мароз (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="193" to="193" /> njbp44o1mv1duro6h8rad62h0sxnlc8 283412 283411 2026-04-28T12:53:54Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Мароз]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Мароз]] 283411 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Мароз | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Сон|Сон]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Паяжджане|Паяжджане]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Мароз (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="193" to="193" /> njbp44o1mv1duro6h8rad62h0sxnlc8 0 116421 283416 270948 2026-04-28T12:56:29Z Gleb Leo 2440 283416 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Паяжджане | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Мароз|Мароз]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Голад|Голад]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Паязджане]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="194" to="195" /> jpgt9b4edg39n9et0n68jxscdp2pfsc 283418 283416 2026-04-28T12:57:21Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Паяжджане]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Паяжджане]] 283416 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Паяжджане | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Мароз|Мароз]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Голад|Голад]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Паязджане]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="194" to="195" /> jpgt9b4edg39n9et0n68jxscdp2pfsc 0 116422 283420 270949 2026-04-28T12:58:39Z Gleb Leo 2440 283420 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Голад | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Паяжджане|Паяжджане]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Званы|Званы]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Голад (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="196" to="197" /> 90njibowza2vhjyc75ynhmst7kp31m2 283422 283420 2026-04-28T12:59:33Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Голад]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Голад]] 283420 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Голад | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Паяжджане|Паяжджане]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Званы|Званы]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Голад (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="196" to="197" /> 90njibowza2vhjyc75ynhmst7kp31m2 0 116423 283424 270950 2026-04-28T12:59:54Z Gleb Leo 2440 283424 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Званы | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Голад|Голад]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Млечны шлях|Млечны шлях]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Званы (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="198" to="198" /> gmm9qvud67uln4jxvjh4azw45x46qsw 283425 283424 2026-04-28T13:01:03Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Званы]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Званы]] 283424 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Званы | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Голад|Голад]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Млечны шлях|Млечны шлях]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Званы (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="198" to="198" /> gmm9qvud67uln4jxvjh4azw45x46qsw 0 116424 283428 270951 2026-04-28T13:04:23Z Gleb Leo 2440 283428 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Млечны шлях | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Званы|Званы]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Крым|Крым]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Млечны Шлях (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="199" to="199" /> cm9jetgj5eac9mrjmzk8tfi6a50fm3s 283430 283428 2026-04-28T13:07:08Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Млечны шлях]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Млечны шлях]] 283428 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Млечны шлях | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Званы|Званы]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Крым|Крым]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Млечны Шлях (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="199" to="199" /> cm9jetgj5eac9mrjmzk8tfi6a50fm3s 0 116425 283433 270952 2026-04-28T13:07:48Z Gleb Leo 2440 283433 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Крым | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Млечны шлях|Млечны шлях]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/На прызьбе|На прызьбе]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Крым (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="200" to="202" /> 46lzbrhqzkgun4t55nhgz2wdc5ttudj 283435 283433 2026-04-28T13:08:31Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Крым]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Крым]] 283433 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Крым | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Млечны шлях|Млечны шлях]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/На прызьбе|На прызьбе]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Крым (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="200" to="202" /> 46lzbrhqzkgun4t55nhgz2wdc5ttudj 0 116426 283440 270953 2026-04-28T13:19:36Z Gleb Leo 2440 283440 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = На прызьбе | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Крым|Крым]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Буралом|Буралом]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[На прызьбе]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="203" to="204" /> ebzfb3bt9rwmrc5brvnfriws8n820cb 283442 283440 2026-04-28T13:20:16Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/На прызьбе]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/На прызьбе]] 283440 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = На прызьбе | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Крым|Крым]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Буралом|Буралом]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[На прызьбе]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="203" to="204" /> ebzfb3bt9rwmrc5brvnfriws8n820cb 0 116427 283445 270954 2026-04-28T13:20:35Z Gleb Leo 2440 283445 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Буралом | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/На прызьбе|На прызьбе]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Рунь|Рунь]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Буралом (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="205" to="205" /> bwzp68yrkx2l1dsc4cunpgkb0woampr 283446 283445 2026-04-28T13:20:57Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Буралом]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Буралом]] 283445 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Буралом | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/На прызьбе|На прызьбе]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Рунь|Рунь]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Буралом (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="205" to="205" /> bwzp68yrkx2l1dsc4cunpgkb0woampr 0 116428 283449 270955 2026-04-28T13:27:09Z Gleb Leo 2440 283449 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Рунь | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Буралом|Буралом]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Буслы|Буслы]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Рунь (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="206" to="207" /> p70t4srr3hj1eno0opbscrkb4wxblbl 283450 283449 2026-04-28T13:27:38Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Рунь]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Рунь]] 283449 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Рунь | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Буралом|Буралом]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Буслы|Буслы]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Рунь (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="206" to="207" /> p70t4srr3hj1eno0opbscrkb4wxblbl 0 116429 283453 270956 2026-04-28T13:28:31Z Gleb Leo 2440 283453 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Буслы | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Рунь|Рунь]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Першы сьнег|Першы сьнег]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Буслы (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="208" to="209" /> lxgvi6sjgtkb8fodvqst8g1rkmplcsr 283455 283453 2026-04-28T13:28:56Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Буслы]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Буслы]] 283453 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Буслы | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Рунь|Рунь]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Першы сьнег|Першы сьнег]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Буслы (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="208" to="209" /> lxgvi6sjgtkb8fodvqst8g1rkmplcsr 0 116430 283457 270957 2026-04-28T13:29:14Z Gleb Leo 2440 283457 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Першы сьнег | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Буслы|Буслы]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Забытая карчма|Забытая карчма]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Першы снег (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="210" to="211" /> tsmurmkxji2j28xrpet4qoksd0d0cta 283459 283457 2026-04-28T13:29:41Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Першы сьнег]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Першы сьнег]] 283457 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Першы сьнег | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Буслы|Буслы]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Забытая карчма|Забытая карчма]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Першы снег (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="210" to="211" /> tsmurmkxji2j28xrpet4qoksd0d0cta 0 116431 283461 270958 2026-04-28T13:30:10Z Gleb Leo 2440 283461 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Забытая карчма | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Першы сьнег|Першы сьнег]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Маладая ачуняла|Маладая ачуняла]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Забытая карчма (Павыбіты вокны, сарвана страха…)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="212" to="213" /> 3m83bsptg1qq7x5qqcu0zv6g36g7hj2 283463 283461 2026-04-28T13:30:42Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Забытая карчма]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Забытая карчма]] 283461 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Забытая карчма | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Першы сьнег|Першы сьнег]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/4/Маладая ачуняла|Маладая ачуняла]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Забытая карчма (Павыбіты вокны, сарвана страха…)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="212" to="213" /> 3m83bsptg1qq7x5qqcu0zv6g36g7hj2 0 116436 283465 270963 2026-04-28T13:31:03Z Gleb Leo 2440 283465 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Маладая ачуняла | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Забытая карчма|Забытая карчма]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/Бай|Бай]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Маладая ачуняла]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="214" to="216" /> rmy7qkgy2znwuw0zxwyk3q1jzkupz6k 283467 283465 2026-04-28T13:31:35Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Маладая ачуняла]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Маладая ачуняла]] 283465 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Маладая ачуняла | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Забытая карчма|Забытая карчма]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/Бай|Бай]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Маладая ачуняла]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="214" to="216" /> rmy7qkgy2znwuw0zxwyk3q1jzkupz6k 0 116490 283469 271028 2026-04-28T13:32:11Z Gleb Leo 2440 283469 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Бай | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Маладая ачуняла|Маладая ачуняла]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/Сын і маці|Сын і маці]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Бай (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="219" to="220" /> mhnu13wecvua7u3vymtp3rafxx33b56 283472 283469 2026-04-28T13:33:08Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/Бай]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/Бай]] 283469 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Бай | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/4/Маладая ачуняла|Маладая ачуняла]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/Сын і маці|Сын і маці]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Бай (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="219" to="220" /> mhnu13wecvua7u3vymtp3rafxx33b56 0 116491 283470 271029 2026-04-28T13:32:27Z Gleb Leo 2440 283470 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Сын і маці | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/Бай|Бай]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/Над калыскай|Над калыскай]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Сын і маці (Мамка, мамка, нам сягоння…)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="221" to="224" /> q32frycchdsa1cquem2q26owkuk081z 283474 283470 2026-04-28T13:33:31Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/Сын і маці]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/Сын і маці]] 283470 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Сын і маці | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/Бай|Бай]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/Над калыскай|Над калыскай]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Сын і маці (Мамка, мамка, нам сягоння…)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="221" to="224" /> q32frycchdsa1cquem2q26owkuk081z 0 116492 283477 271030 2026-04-28T13:34:19Z Gleb Leo 2440 283477 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Над калыскай | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/Сын і маці|Сын і маці]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/Кароль|Кароль]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Над калыскай (Калыхала маці сына…)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="225" to="225" /> 4snqi90cits9xmhjy8v5maw89fzmnw7 283479 283477 2026-04-28T13:34:42Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/Над калыскай]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/Над калыскай]] 283477 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Над калыскай | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/Сын і маці|Сын і маці]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/Кароль|Кароль]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Над калыскай (Калыхала маці сына…)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="225" to="225" /> 4snqi90cits9xmhjy8v5maw89fzmnw7 0 116493 283481 271034 2026-04-28T13:35:03Z Gleb Leo 2440 283481 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Кароль | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/Над калыскай|Над калыскай]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/Ой, вяду, вяду…|Ой, вяду, вяду…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Кароль (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="226" to="228" /> c4gr3ah78z9oh7hkuhlnebb6k882qmf 283482 283481 2026-04-28T13:35:20Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/Кароль]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/Кароль]] 283481 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Кароль | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/Над калыскай|Над калыскай]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/Ой, вяду, вяду…|Ой, вяду, вяду…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Кароль (Купала)]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="226" to="228" /> c4gr3ah78z9oh7hkuhlnebb6k882qmf 0 116496 283485 271036 2026-04-28T13:36:14Z Gleb Leo 2440 283485 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ой, вяду, вяду… | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/Кароль|Кароль]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/А ў бары, бары…|А ў бары, бары…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Ой, вяду бяду…]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="229" to="230" /> im1mwmq9gvk0ulv5vyhj5wibjihlesa 283487 283485 2026-04-28T13:36:49Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/Ой, вяду, вяду…]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/Ой, вяду, вяду…]] 283485 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ой, вяду, вяду… | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/Кароль|Кароль]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/А ў бары, бары…|А ў бары, бары…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Ой, вяду бяду…]]. }} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="229" to="230" /> im1mwmq9gvk0ulv5vyhj5wibjihlesa 0 116497 283489 271037 2026-04-28T13:37:17Z Gleb Leo 2440 283489 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = А ў бары, бары… | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/Ой, вяду, вяду…|Ой, вяду, вяду…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/Гэй, паехаў сын Даніла…|Гэй, паехаў сын Даніла…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[А ў бары, бары…]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="231" to="232" /> {{Выроўніваньне-канец}} 38eezpj31vrv487y4xs477suxgx4lj6 283490 283489 2026-04-28T13:37:28Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/А ў бары, бары…]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/А ў бары, бары…]] 283489 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = А ў бары, бары… | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/Ой, вяду, вяду…|Ой, вяду, вяду…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/Гэй, паехаў сын Даніла…|Гэй, паехаў сын Даніла…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[А ў бары, бары…]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="231" to="232" /> {{Выроўніваньне-канец}} 38eezpj31vrv487y4xs477suxgx4lj6 0 116498 283493 271038 2026-04-28T13:38:12Z Gleb Leo 2440 283493 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гэй, паехаў сын Даніла… | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/А ў бары, бары…|А ў бары, бары…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/Дзе ты, хмелю, зімаваў?..|Дзе ты, хмелю, зімаваў?..]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Гэй, паехаў сын Даніла…]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="233" to="234" /> {{Выроўніваньне-канец}} kualpjc01552jum0agzuk9tuk9mn4kc 283494 283493 2026-04-28T13:38:24Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/Гэй, паехаў сын Даніла…]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/Гэй, паехаў сын Даніла…]] 283493 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гэй, паехаў сын Даніла… | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/А ў бары, бары…|А ў бары, бары…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/Дзе ты, хмелю, зімаваў?..|Дзе ты, хмелю, зімаваў?..]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Гэй, паехаў сын Даніла…]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="233" to="234" /> {{Выроўніваньне-канец}} kualpjc01552jum0agzuk9tuk9mn4kc 0 116499 283497 271202 2026-04-28T13:39:16Z Gleb Leo 2440 283497 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Дзе ты, хмелю, зімаваў?.. | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/Гэй, паехаў сын Даніла…|Гэй, паехаў сын Даніла…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/Габруся ў жаўнерку ўзялі…|Габруся ў жаўнерку ўзялі…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Дзе ты, хмелю, зімаваў?..]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="235" to="236" /> {{Выроўніваньне-канец}} 9qhjwlak3jvvawgtqkqq9a8of3fmpsz 283499 283497 2026-04-28T13:39:46Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/Дзе ты, хмелю, зімаваў?..]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/Дзе ты, хмелю, зімаваў?..]] 283497 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Дзе ты, хмелю, зімаваў?.. | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/Гэй, паехаў сын Даніла…|Гэй, паехаў сын Даніла…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/Габруся ў жаўнерку ўзялі…|Габруся ў жаўнерку ўзялі…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Дзе ты, хмелю, зімаваў?..]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="235" to="236" /> {{Выроўніваньне-канец}} 9qhjwlak3jvvawgtqkqq9a8of3fmpsz 0 116500 283501 271040 2026-04-28T13:40:13Z Gleb Leo 2440 283501 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Габруся ў жаўнерку ўзялі… | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/Дзе ты, хмелю, зімаваў?..|Дзе ты, хмелю, зімаваў?..]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/Будзь здаровы, бацька, маці…|Будзь здаровы, бацька, маці…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Габруся ў жаўнерку ўзялі…]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="237" to="238" /> {{Выроўніваньне-канец}} 55h52z7x24cg0zhu5d1398cyqhdvmty 283502 283501 2026-04-28T13:40:32Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/Габруся ў жаўнерку ўзялі…]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/Габруся ў жаўнерку ўзялі…]] 283501 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Габруся ў жаўнерку ўзялі… | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/Дзе ты, хмелю, зімаваў?..|Дзе ты, хмелю, зімаваў?..]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/Будзь здаровы, бацька, маці…|Будзь здаровы, бацька, маці…]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Габруся ў жаўнерку ўзялі…]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="237" to="238" /> {{Выроўніваньне-канец}} 55h52z7x24cg0zhu5d1398cyqhdvmty 0 116501 283505 271041 2026-04-28T13:41:05Z Gleb Leo 2440 283505 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Будзь здаровы, бацька, маці… | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/Габруся ў жаўнерку ўзялі…|Габруся ў жаўнерку ўзялі…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/Ваяк|Ваяк]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Будзь здаровы, бацька, маці…]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="239" to="240" /> {{Выроўніваньне-канец}} sn5hcu84g3lbhdphjv6imej74jf8gji 283506 283505 2026-04-28T13:41:22Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/Будзь здаровы, бацька, маці…]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/Будзь здаровы, бацька, маці…]] 283505 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Будзь здаровы, бацька, маці… | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/Габруся ў жаўнерку ўзялі…|Габруся ў жаўнерку ўзялі…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/Ваяк|Ваяк]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Будзь здаровы, бацька, маці…]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="239" to="240" /> {{Выроўніваньне-канец}} sn5hcu84g3lbhdphjv6imej74jf8gji 0 116502 283509 271042 2026-04-28T13:42:00Z Gleb Leo 2440 283509 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ваяк | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/Будзь здаровы, бацька, маці…|Будзь здаровы, бацька, маці…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/Гутарка аб кепскім гаспадару|Гутарка аб кепскім гаспадару]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Ваяк (Купала)]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="241" to="242" /> {{Выроўніваньне-канец}} 08kwnsrel7s6otzjx2qyp6uabzlhuau 283510 283509 2026-04-28T13:42:18Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/Ваяк]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/Ваяк]] 283509 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Ваяк | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/Будзь здаровы, бацька, маці…|Будзь здаровы, бацька, маці…]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/Гутарка аб кепскім гаспадару|Гутарка аб кепскім гаспадару]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Ваяк (Купала)]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="241" to="242" /> {{Выроўніваньне-канец}} 08kwnsrel7s6otzjx2qyp6uabzlhuau 0 116503 283514 271043 2026-04-28T13:43:19Z Gleb Leo 2440 283514 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гутарка аб кепскім гаспадару | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/Ваяк|Ваяк]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/Гутарка аб кепскай гаспадыні|Гутарка аб кепскай гаспадыні]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Гутарка аб кепскім гаспадару]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="243" to="248" /> {{Выроўніваньне-канец}} hr2uvuxepvftzbvjdamek6k28xurg74 283515 283514 2026-04-28T13:43:30Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/Гутарка аб кепскім гаспадару]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/Гутарка аб кепскім гаспадару]] 283514 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гутарка аб кепскім гаспадару | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/Ваяк|Ваяк]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/Гутарка аб кепскай гаспадыні|Гутарка аб кепскай гаспадыні]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Гутарка аб кепскім гаспадару]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="243" to="248" /> {{Выроўніваньне-канец}} hr2uvuxepvftzbvjdamek6k28xurg74 0 116504 283517 271044 2026-04-28T13:44:00Z Gleb Leo 2440 283517 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гутарка аб кепскай гаспадыні | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/Гутарка аб кепскім гаспадару|Гутарка аб кепскім гаспадару]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/І што я ёй зрабіў такое?..|І што я ёй зрабіў такое?..]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Гутарка аб кепскай гаспадыні]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="249" to="255" /> {{Выроўніваньне-канец}} 96gpvhsyej2a91epzg7mvsuo14m0j0i 283518 283517 2026-04-28T13:44:11Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/Гутарка аб кепскай гаспадыні]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/Гутарка аб кепскай гаспадыні]] 283517 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Гутарка аб кепскай гаспадыні | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/Гутарка аб кепскім гаспадару|Гутарка аб кепскім гаспадару]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/І што я ёй зрабіў такое?..|І што я ёй зрабіў такое?..]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Гутарка аб кепскай гаспадыні]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="249" to="255" /> {{Выроўніваньне-канец}} 96gpvhsyej2a91epzg7mvsuo14m0j0i 0 116506 283521 271046 2026-04-28T13:44:46Z Gleb Leo 2440 283521 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = І што я ёй зрабіў такое?.. | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/Гутарка аб кепскай гаспадыні|Гутарка аб кепскай гаспадыні]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/Для насьценнай газэты Б. Дз. В.|Для насьценнай газэты Б. Дз. В.]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[І што я ёй зрабіў такое?]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="256" to="258" /> {{Выроўніваньне-канец}} 6yawe8kyv40tgasvyns0rtaf7y7ap6g 283522 283521 2026-04-28T13:44:59Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/І што я ёй зрабіў такое?..]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/І што я ёй зрабіў такое?..]] 283521 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = І што я ёй зрабіў такое?.. | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/Гутарка аб кепскай гаспадыні|Гутарка аб кепскай гаспадыні]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/Для насьценнай газэты Б. Дз. В.|Для насьценнай газэты Б. Дз. В.]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[І што я ёй зрабіў такое?]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="256" to="258" /> {{Выроўніваньне-канец}} 6yawe8kyv40tgasvyns0rtaf7y7ap6g 0 116507 283525 271047 2026-04-28T13:45:53Z Gleb Leo 2440 283525 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Для насьценнай газэты Б. Дз. В. | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/І што я ёй зрабіў такое?..|І што я ёй зрабіў такое?..]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/Поэта і цэнзор|Поэта і цэнзор]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Для насценнай газеты БДзВ]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="259" to="261" /> {{Выроўніваньне-канец}} fejdfgv17c16730dw636p8fupd4gca6 283528 283525 2026-04-28T13:46:35Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/Для насьценнай газэты Б. Дз. В.]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/Для насьценнай газэты Б. Дз. В.]] 283525 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Для насьценнай газэты Б. Дз. В. | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/І што я ёй зрабіў такое?..|І што я ёй зрабіў такое?..]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/5/Поэта і цэнзор|Поэта і цэнзор]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Для насценнай газеты БДзВ]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="259" to="261" /> {{Выроўніваньне-канец}} fejdfgv17c16730dw636p8fupd4gca6 0 116508 283530 271048 2026-04-28T13:46:45Z Gleb Leo 2440 283530 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Поэта і цэнзор | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/Для насьценнай газэты Б. Дз. В.|Для насьценнай газэты Б. Дз. В.]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/6/Песьня аб паходзе Ігара|Песьня аб паходзе Ігара]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Паэта і цэнзар]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="262" to="265" /> {{Выроўніваньне-канец}} o8m4kji53w9qv5t9uh948l0izv4l2wh 283531 283530 2026-04-28T13:46:56Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/Поэта і цэнзор]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/Поэта і цэнзор]] 283530 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Поэта і цэнзор | аўтар = Янка Купала | пераклад = | год = 1930 год | секцыя = Верш | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/Для насьценнай газэты Б. Дз. В.|Для насьценнай газэты Б. Дз. В.]] | наступны = [[Творы (Купала, 1930)/6/Песьня аб паходзе Ігара|Песьня аб паходзе Ігара]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Паэта і цэнзар]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="262" to="265" /> {{Выроўніваньне-канец}} o8m4kji53w9qv5t9uh948l0izv4l2wh 0 116539 283534 271190 2026-04-28T13:47:30Z Gleb Leo 2440 283534 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Песьня аб паходзе Ігара | безаўтара = | арыгінал = [[:ru:Слово о полку Игореве|Слово о пълку Игоревѣ]] {{smaller|(1185)}} | пераклад = Янка Купала | год = 1930 год | секцыя = Слова | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/Поэта і цэнзор|Поэта і цэнзор]] | наступны = | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Песня аб паходзе Ігаравым (Купала, вершаваны)]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="269" to="303" /> {{Выроўніваньне-канец}} 1xa57jnwg5hsyj4spf2y13z3v8ba13j 283535 283534 2026-04-28T13:47:43Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/6/Песьня аб паходзе Ігара]] у [[Творы (Купала, 1930)/6/Песьня аб паходзе Ігара]] 283534 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Песьня аб паходзе Ігара | безаўтара = | арыгінал = [[:ru:Слово о полку Игореве|Слово о пълку Игоревѣ]] {{smaller|(1185)}} | пераклад = Янка Купала | год = 1930 год | секцыя = Слова | папярэдні = [[Творы (Купала, 1930)/5/Поэта і цэнзор|Поэта і цэнзор]] | наступны = | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Песня аб паходзе Ігаравым (Купала, вершаваны)]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Творы. 1918―1928 (1930).pdf" from="269" to="303" /> {{Выроўніваньне-канец}} 1xa57jnwg5hsyj4spf2y13z3v8ba13j 0 116542 283498 271200 2026-04-28T13:39:38Z Gleb Leo 2440 283498 wikitext text/x-wiki {{Загаловак | назва = Дзе ты, хмелю, зімаваў?.. | аўтар = Янка Купала | секцыя = Верш | папярэдні = | наступны = | год = 1919 год | анатацыі = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах. }} * [[Творы (Купала, 1930)/5/Дзе ты, хмелю, зімаваў?..|Дзе ты, хмелю, зімаваў?..]] // {{Fine|[[Творы (Купала, 1930)|Творы. 1918―1928]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}} [[Катэгорыя:Вершы Янкі Купалы]] [[Катэгорыя:Вайна ў паэзіі]] [[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]] g003m6sndo8j94br3y41x34uiu860rn 104 117496 283549 273114 2026-04-28T15:36:33Z Gleb Leo 2440 283549 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude><span style="font-size: 20px;">{{Калёнтытул|right={{цэнтар|'''''Янка Купала.'''''}}}}</span> {{Цэнтар|[[File:Шляхам жыцьця (1923). Малюнак 1.jpg|400px]]}} {{Цэнтраваны блёк/пачатак}} <span style="font-size: 40px;">'''''Шляхам'''''</span><br /> {{Прагал|7em}}<span style="font-size: 40px;">'''''Жыцьця''.'''</span> {{Цэнтраваны блёк/канец}} {{Калёнтытул|left={{цэнтар|{{Разьбіўка|ВІЛЕНСКАЕ ВЫДАВЕЦТВА}}</br>{{Разьбіўка|Б. А. КЛЕЦКІНА :: ВІЛЬНЯ}}</br>{{Разьбіўка|БЕЛАРУСКІ АДДЗЕЛ}}}}}}<noinclude></noinclude> 5hvy7u81pfukdzl72rck9arz7zrwufu 104 117499 283548 273124 2026-04-28T15:35:45Z Gleb Leo 2440 283548 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>{{Цэнтар|[[File:Шляхам жыцьця (1923). Янка Купала.jpg|250px]]}} {{Цэнтар|Янка Купала}}<noinclude></noinclude> 0pchqqwecbz6udom8v9hnkf4oyn18y7 104 121824 283589 283076 2026-04-29T06:45:37Z RAleh111 4658 283589 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}Агата ўсё падлівала вады і мяшала зацірку вялікай лыжкай. Нарэшце паставіла на стол.</br> {{gap|1em}}— Гатова! — крыкнуў весела Антось і давай карабкацца з пяколка.</br> {{gap|1em}}— Гатова! Гатова! — запішчэлі дзеткі і скакалі, як зайчыкі, да стала, дзе ўжо стаяла вялікая паліўная міска, у якую Агата пераліла зацірку з гаршчка. Густы пахучы пар клубіўся над міскай і павялічваў галодны апетыт шчаслівай у гэты момант сям‘і. <center>{{***3||50%|3|перад=1em|пасля=1em}}</center> {{gap|1em}}Шчасце не мае сваёй асобнай меркі для ўсіх людзей на свеце, але кожны чалавек мае сваю асобную мерку да шчасця і свой асобны погляд на самое шчасце… <center>{{***3||50%|3|перад=1em|пасля=1em}}</center> {{gap|1em}}І шчаслівая сямейка хваталася за лыжкі.</br> {{gap|1em}}— Ай! ай! — запішчэлі дзеткі.</br> {{gap|1em}}Антось вылупіў вочы і моўчкі давіўся гарачай заціркай.</br> {{gap|1em}}— А каб вас ліханька не ўзяло. Я-ж вам казала — не хапайце, бо гарачая! — лаяла іх Агата.</br> {{gap|1em}}Пазіралі, пазіралі яны на гарачую зацірку і не вытрывалі і зноў давай есці… Ажно слёзы каціліся з вачэй. Не з‘елі яшчэ і трэцяй часткі, як у хату ўвайшла суседка Сцёпчыха.</br> {{gap|1em}}— Дзень добры!</br> {{gap|1em}}— Дзень добры!</br> {{gap|1em}}— Хлеб ды соль!</br> {{gap|1em}}— Дзе тут хлеб — зацірку ядзім, просім на снеданне! — кажа Агата.</br><noinclude></noinclude> rmt9p20sbs6i0zr2ndpg111anjgby6w 104 121828 283590 283082 2026-04-29T06:46:22Z RAleh111 4658 283590 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}— Ого! На зацірку і я ахвотніца! — адказала Сцёпчыха, і яе галодныя вочы заблішчэлі. Узяла лыжку і спрытна падсела да міскі…</br> {{gap|1em}}Спахмурнеў Антось і толькі ніжэй апусціў галаву.</br> {{gap|1em}}— Нам і самім мала, — падумаў ён.</br> {{gap|1em}}З‘ела Сцёпчыха адну лыжку і ўзялася за другую.</br> {{gap|1em}}— О, каб цябе! — хацеў сказаць Антось і ледзь стрымаўся. Дзеткі таксама пачулі небяспеку і, скоса пазіраючы на Сцёпчыху, спрытна запрацавалі лыжкамі…</br> {{gap|1em}}— Тры! — чуць не крыкнуў Антось, як Сцёпчыха зачэрпнула лыжкай у трэці раз.</br> {{gap|1em}}— Ратуйце! Ратуйце! — ледзь не плакаў ён, як яна апусціла лыжку ў міску ў чацверты раз. А як з‘ела пятую, то ўжо міска была пустая…</br> {{gap|1em}}— Разбойніца! — крыкнуў Антось на сваю Агату, як ужо Сцёпчыха падзякавала і пайшла. — Разбойніца!..</br> {{gap|1em}}— Ці я вінавата, што яна гэткая свіння! — лемантавала Агата.</br> {{gap|1em}}І папсулася свята беднай сямейкі. Спахмурнелі твары.</br> {{gap|1em}}Кожны думаў: „О-го! Каб лепей я з‘еў гэтыя пяць лыжак заціркі“…</br> {{***3||50%|3|перад=1em|пасля=1em}} {{gap|1em}}Няшчасце не мае сваёй асобнай меркі для ўсіх людзей на свеце, але кожны чалавек мае сваю асобную мерку да няшчасця і свой асобны погляд на самое няшчасце. {{fine|''Вільна, 1912 г.}}<noinclude></noinclude> 4k0l6oitezz5ongfr4l98n0vl419h32 0 121921 283324 2026-04-28T12:10:28Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/3/Хаўтурны марш]] у [[Творы (Купала, 1930)/3/Хаўтурны марш]] 283324 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/3/Хаўтурны марш]] onhk3vw4xyy3t9uito09dpxst9vt6tv 0 121922 283327 2026-04-28T12:11:04Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Ёсьць-жа яшчэ…]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Ёсьць-жа яшчэ…]] 283327 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Ёсьць-жа яшчэ…]] c8ch8g46oa8bwfngot2zzezs6ovi4wb 0 121923 283330 2026-04-28T12:11:40Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Вяртаюцца з выраю…]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Вяртаюцца з выраю…]] 283330 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Вяртаюцца з выраю…]] 2rmbcvbjuvqub1jjmi2ju0l4ppotnvb 0 121924 283334 2026-04-28T12:12:52Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Спадчына]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Спадчына]] 283334 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Спадчына]] 40oiz8s17b0l5bfszhbux1e39sljljl 0 121925 283338 2026-04-28T12:13:56Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Для Бацькаўшчыны]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Для Бацькаўшчыны]] 283338 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Для Бацькаўшчыны]] 8dahw0ui7ag7rcrifgrt5m2t5ljquaj 0 121926 283343 2026-04-28T12:16:00Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Пчолы]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Пчолы]] 283343 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Пчолы]] n8kz8z74awzfcqxcrd63gqcrv95m1fi 0 121927 283347 2026-04-28T12:16:53Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Мая навука]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Мая навука]] 283347 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Мая навука]] s6g8zfhoe375wuthpifjwg5aw0h0fso 0 121928 283350 2026-04-28T12:19:38Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Песьня і казка]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Песьня і казка]] 283350 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Песьня і казка]] 50vzhkc3t6e9duz234tti23aqogot9d 0 121929 283355 2026-04-28T12:23:33Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Песьня]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Песьня]] 283355 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Песьня]] gek8fa3cazbky6d54uotfby09ufvy2y 0 121930 283358 2026-04-28T12:24:41Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Улетку]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Улетку]] 283358 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Улетку]] 8v0brstadskyhtc8v00t7f7vnprq8ca 0 121931 283363 2026-04-28T12:26:43Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Вецер]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Вецер]] 283363 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Вецер]] nntjawd5d4fs7qbrcoo7g7jas213lqu 104 121932 283365 2026-04-28T12:28:49Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «і худы, са зморшчаным тварам, з жоўта-сівай бародкай. Дзед пры гэтым моцна ўеўся скруча- нымі пальцамі ў плечы хлопчыка і пачаў яго тармашыць на ўсе бакі. {{Няма выявы}} {{gap|1em}}Хлапчук нібы гэтага толькі чакаў. Ён адразу загаварыў:</br> {{gap|1em}}— Лігянеры даведа...» 283365 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>і худы, са зморшчаным тварам, з жоўта-сівай бародкай. Дзед пры гэтым моцна ўеўся скруча- нымі пальцамі ў плечы хлопчыка і пачаў яго тармашыць на ўсе бакі. {{Няма выявы}} {{gap|1em}}Хлапчук нібы гэтага толькі чакаў. Ён адразу загаварыў:</br> {{gap|1em}}— Лігянеры даведаліся, дзе мы хаваемся. Ім сказаў зладзюк Бавэлчык.</br> {{gap|1em}}— А, падліза панскі! — заскрыпеў дзед зубамі і моцна вылаяўся. — Яшчэ што даведаўся?</br><noinclude></noinclude> buhltf7z2rf866kezrtdy26a7bh4o34 0 121933 283367 2026-04-28T12:28:59Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/У лесе]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/У лесе]] 283367 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/У лесе]] fht7inswpp4eibqba3b0my9dyfnbbu1 0 121934 283372 2026-04-28T12:31:08Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Лясное возера]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Лясное возера]] 283372 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Лясное возера]] amdiahndz3jtt27lu0343vqx9gkfm2h 104 121935 283373 2026-04-28T12:34:45Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}— Лігянеры сюды зараз прыдуць і забяруць нашых коней і кароў. Бавэлчык іх сюды вядзе зімнікам. Яй-права, не маню!</br> {{gap|1em}}— Вось шэльма! Вось гад! Хіба ўцячэ ён адгэтуль разам з панскімі псамі, а то дам яму ў рукі яго шальмецкую галаву — хай цацкаец...» 283373 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}— Лігянеры сюды зараз прыдуць і забяруць нашых коней і кароў. Бавэлчык іх сюды вядзе зімнікам. Яй-права, не маню!</br> {{gap|1em}}— Вось шэльма! Вось гад! Хіба ўцячэ ён адгэтуль разам з панскімі псамі, а то дам яму ў рукі яго шальмецкую галаву — хай цацкаецца з ёю, як з гарбузом.</br> {{gap|1em}}На балоце пачалася трывога. Мужчыны, жанчыны і дзеці замітусіліся, разышліся ва ўсе бакі — збіраць коней і кароў.</br> {{gap|1em}}— У барок трэба ехаць праз Ціменку! Туды агіднікі не прабяруцца. І не гуртам ідзіце, а ў адзіночку, — закамандаваў дзед, — і голасу вялікага не падымаць!</br> {{gap|1em}}Быў летні поўдзень. Забалочаная паляна, акружаная з усіх бакоў цёмнай сцяною лесу, млела ад гарачыні. Высокая па пояс зялёная шчотка травы была скалмачана людзьмі і жывёлінамі. Дзе-нідзе паміж травы ірдзелася мутнамелнага колеру балотная рудаўка, якая пазірала ўверх, нібы аграмаднае, мёртвае вока. Дзе-нідзе тырчэлі сухія, леташнія стажарні. І стажарні паказвалі ворагу, дзе хаваюць сяляне коней і кароў.</br> {{gap|1em}}Клопатна кружыліся нізка над травою балотныя птушкі. Яны займаліся сваёй звычайнай, штодзённай працай: лавілі мух, мушак, глыталі чарвячкоў і гучна чырлікалі на розныя лады. Дзе- ні-дзе горда і спакойна спацыравалі буслы.</br> {{gap|1em}}На ўстрывожаных людзей зварочвалі ўвагу толькі коні і каровы, якіх адарвалі ад яды. Людзі ў адзіночку ціха вялі коней, гналі кароў да рэчкі. Шурхатала трава затоеным шэптам:</br> {{gap|1em}}— Ш-ш-ш… с-с-с…</br><noinclude></noinclude> fn722o3lmxw6zkh07ngop9r1xx5os52 0 121936 283376 2026-04-28T12:35:32Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Сявец]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Сявец]] 283376 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Сявец]] oj2iq0jndd9487lwbv0r67hsyq7e226 0 121937 283380 2026-04-28T12:37:59Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Груган]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Груган]] 283380 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Груган]] ej6qjvkzzvyn7vocmnbxurf1t5lpeie 0 121938 283383 2026-04-28T12:39:06Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Восень]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Восень]] 283383 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Восень]] sbphuyowaechlx8cm654h4bqo2hzyj5 0 121939 283387 2026-04-28T12:39:59Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/У дорозе]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/У дорозе]] 283387 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/У дорозе]] cda7us2pk1fb7iuqgh58recyfittcwn 104 121940 283388 2026-04-28T12:40:51Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}Хлюпала балота і гойдалася пад нагамі зыбкай-зыбухай.</br> {{gap|1em}}— Хлю-ю-п, хлю-ю-п, хлю-ю-п!</br> {{gap|1em}}Во людзі і жывёла праб‘юць пухкі, верхні слой балота, аброслы высокай драцяной травой; праб‘юць, як стары кажух, і праваляцца наскрозь, і следу ад іх...» 283388 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}Хлюпала балота і гойдалася пад нагамі зыбкай-зыбухай.</br> {{gap|1em}}— Хлю-ю-п, хлю-ю-п, хлю-ю-п!</br> {{gap|1em}}Во людзі і жывёла праб‘юць пухкі, верхні слой балота, аброслы высокай драцяной травой; праб‘юць, як стары кажух, і праваляцца наскрозь, і следу ад іх не астанецца… Уздзівяцца маўклівыя буслы, зашастаюць моцнымі вахлярамі-крыллямі, падымуцца над балотам і, купаючыся ў растопленым золаце сонца, панясуць у празрыстыя далі нямую казку аб тым, як балота глынула людзей і жывёлін…</br> {{gap|1em}}Людзі ціха цягнуліся да рэчкі жывым ланцугом, уброд перапраўляліся і знікалі разам з сваімі жывёлінамі на другім баку рэчкі у блізкай пушчы. Апошнім прабраўся сівы, высокі дзед.</br> {{gap|1em}}Здалёку чуваць было кулямётнае стракатанне:</br> {{gap|1em}}„Тра-та-та, тра-та-та“.</br> {{gap|1em}}Нібы хтосьці рассыпаў боб па сухім гліняным таку.</br> {{gap|1em}}— Гэта нашы партызаны б‘юцца са шляхтай, — падумаў дзед.</br> {{gap|1em}}Усмешка з‘явілася на яго худым твары. Ён прыпомніў, як калісьці і ён з туркам біўся. Тады і войны былі інакшыя, і ўсё жыццё было інакшае. Тады гвалтам цар гнаў людзей на бітву з невядомым ворагам, а цяпер людзі самі ідуць. Усе маладыя хлопцы з вакольных вёсак пайшлі на пана, ды не толькі маладыя, а барадатыя мужыкі пайшлі.</br> {{gap|1em}}— Як не пойдзеш, калі шляхтуны катуюць мужыкоў, зневажаюць баб, да смерці замучваюць дзяўчат, паляць вёскі. Тут мусіш пайсці… Эх, каб я быў маладзейшы!..</br><noinclude></noinclude> 0uguzlln9khn15wa9n6rsdfm1mejo8t 0 121941 283391 2026-04-28T12:42:41Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы (Купала, 1930)/4/У дорозе]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/У дарозе]] 283391 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/У дарозе]] 5v0a2ebwkj8wgo941cemckn4mexz27g 104 121942 283393 2026-04-28T12:46:49Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}Дзед глыбока ўздыхнуў.</br> {{gap|1em}}— Але што-ж! Калі не я, дык двое маіх сыноў б‘юцца цяпер з ворагам.</br> {{gap|1em}}Дзед апошнім схаваўся ў пушчы. Там ён далучыўся да ўсёй грамады, якая трохі асмялела і гойкала ў лесе на жывёлін.</br> {{gap|1em}}Праз густыя галіны...» 283393 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}Дзед глыбока ўздыхнуў.</br> {{gap|1em}}— Але што-ж! Калі не я, дык двое маіх сыноў б‘юцца цяпер з ворагам.</br> {{gap|1em}}Дзед апошнім схаваўся ў пушчы. Там ён далучыўся да ўсёй грамады, якая трохі асмялела і гойкала ў лесе на жывёлін.</br> {{gap|1em}}Праз густыя галіны высокіх дрэў сонца рэдка дзе пранікала. У пушчы стаяў вечны змрок. Пахла вільгаццю, грыбамі. Дзе-нідзе тырчэлі вялізныя карчы-вываратні, падобныя да невядомых звяроў, да фантастычных жывёлін. Мох у гэтых мясцінах рос пухкімі падушкамі, папаратнік буяў вялізнымі кустамі. Хмяліу пах багуна і пераспелых ягад. Месцамі агалялася зямля. Яна была чорная, тарфяная, тлустая, бы масла. Стаялі тут яміны з вадою, нібы хтосьці выкапаў студні. Вада была пакрыта перламутравым блескам. Навакол па мяккай зямлі былі адціснуты чотка сляды ваўкоў, буслаў і дробных птушак. Гэта было адно з тых месц, пра якія калісьці народ расказваў страхотныя казкі — з разбойнікамі, з лесунамі, з русалкамі.</br> {{gap|1em}}Грамада людзей была занята. Кожны пільна глядзеў за тым, каб жывёла не заблукалася ў лесе.</br> {{gap|1em}}Людзі прабраліся і праз гэты лес і дайшлі да Ціменкі — да балоцістага лугу, які доўгай і вузкай паласою цягнуўся паміж хвойнікам, сціснуты густым лесам з абодвух бакоў. Праз Ціменку яны дабраліся да сухога барка, што стаяў на невялікім узгорку цвёрдай, калючай барадой велікана.</br> {{gap|1em}}Барок быў акружаны балотамі і лесам на некалькі вёрст вакол. Белапольскім бандам {{перанос пачатак|праб|рацца}}<noinclude></noinclude> 1m0s105r0tngfj28bkg0lsokxza20ck 0 121943 283397 2026-04-28T12:48:27Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Па Даўгінаўскім гасьцінцы]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Па Даўгінаўскім гасьцінцы]] 283397 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Па Даўгінаўскім гасьцінцы]] 0yfdektb7rlmo83lvo8vwn4qu1r9x6e 0 121944 283400 2026-04-28T12:50:57Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/У вырай]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/У вырай]] 283400 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/У вырай]] oacwkyq530d0afz4ia1k8kmtg0v9565 104 121945 283402 2026-04-28T12:51:34Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|праб|рацца}} сюды было немагчыма. Грукат страляніны даходзіў да барка глухімі, далёкімі водгаласкамі, якія ледзь трывожылі людзей. Сваіх гаспадарак яны былі пазбаўлены колькі дзён таму назад, калі паны пусцілі ў вёску чырвонага пеўня.</br>...» 283402 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|праб|рацца}} сюды было немагчыма. Грукат страляніны даходзіў да барка глухімі, далёкімі водгаласкамі, якія ледзь трывожылі людзей. Сваіх гаспадарак яны былі пазбаўлены колькі дзён таму назад, калі паны пусцілі ў вёску чырвонага пеўня.</br> {{gap|1em}}— Партызаны дадуць сабе раду, яны маюць шмат кулямётаў і стрэльбау, і, пэўна, да іх ужо і большэвікі падышлі!</br> {{gap|1em}}Сонца апускалася ўсё ніжэй і ніжэй. Надышоў вечар, і людзі, адарваныя ад свайго звычайнага ладу жыцця, ад усяго свету, зусім перайначыліся. Гора застыла ў грудзях камяністым комам. Рукі і ногі былі змучаны. Твары загарэлыя і брудныя. Губы запякліся ад смагі, а вочы пачырванелі ад бяссонніцы.</br> {{gap|1em}}Старыя людзі бурчэлі сабе нешта пад нос. Дзеці не сумавалі. Ім усё гэта было цікава: нічога лепшага не трэба, як хавацца па лясах днямі і начамі.</br> {{gap|1em}}— Тут-бы пастаянна жыць… — думалі дзеці. — Адно кепска, што вялікія не дазваляюць ім шуму рабіць. Гэтыя вялікія народ дзіўны: пачалі добрую справу з вандроўкай па лясах і не давялі да канца — не даюць галёкаць па лесе, не дазваляюць свістаць, смяяцца; глядзі на матак і маўчы нямаведама дзеля чаго…</br> {{gap|1em}}Грамада людзей сабралася ў адну кучу. Дзед падазваў падлетка, які прынёс ім раней вестку аб тым, што польскія салдаты даведаліся ад Бавэлчыка, дзе яны хаваюцца.</br> {{gap|1em}}— Сцяпанка, ведаеш што? Варта было-б зноў пабегчы паглядзець, што там у вёсцы робіцца. Толькі асцярожна, каб цябе не прымецілі.</br><noinclude></noinclude> ihxdnwoml42qfnoy41ekgpu73ehuc7n 0 121946 283405 2026-04-28T12:52:04Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Удосьветак]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Удосьветак]] 283405 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Удосьветак]] imx00yxdmjheww0qybi279dchwmxnoe 0 121947 283409 2026-04-28T12:52:52Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Сон]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Сон]] 283409 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Сон]] r2pwf7qlvnc5f6mtzpzapexcrhwpvbw 0 121948 283413 2026-04-28T12:53:54Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Мароз]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Мароз]] 283413 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Мароз]] j2nhqltyihkdqb9stluxsg7wwwev0t5 104 121949 283415 2026-04-28T12:56:28Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}— Няхай спухну, калі мяне прымецяць! — горача сказаў узрадаваны хлапчук.</br> {{gap|1em}}— Ідзі і не марудзь там. Варочайся адразу назад. Толькі не заблудзіся па дарозе.</br> {{gap|1em}}Хлапчук шуснуў у лес.</br> {{gap|1em}}Жанчыны пачалі даіць кароў у вялікія жбаны. С...» 283415 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}— Няхай спухну, калі мяне прымецяць! — горача сказаў узрадаваны хлапчук.</br> {{gap|1em}}— Ідзі і не марудзь там. Варочайся адразу назад. Толькі не заблудзіся па дарозе.</br> {{gap|1em}}Хлапчук шуснуў у лес.</br> {{gap|1em}}Жанчыны пачалі даіць кароў у вялікія жбаны. Старыя сяляне курылі люлькі, нічога не гаворачы між сабою. А дзеці ціханька, крадучыся, забаўляліся.</br> {{gap|1em}}Надыходзіў змрок. Гулі і неміласэрдна кусаліся камары. Яны кружыліся цэлымі тучамі. Людзі згуртаваліся ў адну кучу і елі вячэру — хлеб з малаком. Толькі некалькі мужчын асталіся вартаваць стада, якое таксама стаяла або ляжала цесным гуртам.</br> {{gap|1em}}Вогнішча не разлажылі. Баяліся, каб іх не прымецілі. Бабы ўхуталі дзяцей у світкі і кажухі і палажылі спаць. Дарослым не спалася.</br> {{gap|1em}}Нудна і непрытульна было ў лесе без вогнішча. Вільгаць пранізвала косці.</br> {{gap|1em}}Прайшло поўгадзіны, гадзіна. Над зямлёй стаяў яркі, двурогі месяц, а сотні зорак былі рассыпаны ў сінім бяздонні неба, як залаты гарох.</br> {{gap|1em}}Дзесьці блізка рагатала сава; маладыя ваўчаняты жаласліва вылі.</br> {{gap|1em}}— І накруціла мяне паслаць зноў падшывальца, — сказаў высокі дзед. — Яшчэ заблудзіцца ў лесе.</br> {{gap|1em}}— Сцяпанка не заблудзіцца, — супакойвалі жанчыны. — Ён ведае лес і балота, як свой падворак.</br> {{gap|1em}}У барку навакол шурхатала і шастала. Людзі пільна прыслухоўваліся. Нарэшце, зблізу затрашчэла за дрэвамі. Пачуўся людскі гоман.</br> {{gap|1em}}Усе ўскочылі з сваіх месц. Ішло сюды некалькі чалавек, іх вёў хлапчук.</br><noinclude></noinclude> 03h2pjhqtg1ci3fro0241z3lk81afyq 0 121950 283419 2026-04-28T12:57:21Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Паяжджане]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Паяжджане]] 283419 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Паяжджане]] 7ycwljd4p6jjxinsfg3azckwsc688s8 0 121951 283423 2026-04-28T12:59:33Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Голад]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Голад]] 283423 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Голад]] ixq5tptgc0saqw0th67yd1mzhrrajm9 0 121952 283426 2026-04-28T13:01:03Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Званы]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Званы]] 283426 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Званы]] hfzyvwm4villqwihvcycts8qlqdo914 104 121953 283429 2026-04-28T13:06:45Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}— Няўжо-ж легіянеры! — устрывожылсія людзі.</br> {{gap|1em}}— У легіянерскіх шынялях, з бліскучымі брылямі на шапках…</br> {{gap|1em}}— Вось дзе канец нашым конікам і кароўкам…</br> {{gap|1em}}Легіянеры падышлі блізка. З імі разам ішоў моўчкі сусед-здраднік Бавэлчы...» 283429 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}— Няўжо-ж легіянеры! — устрывожылсія людзі.</br> {{gap|1em}}— У легіянерскіх шынялях, з бліскучымі брылямі на шапках…</br> {{gap|1em}}— Вось дзе канец нашым конікам і кароўкам…</br> {{gap|1em}}Легіянеры падышлі блізка. З імі разам ішоў моўчкі сусед-здраднік Бавэлчык, які па-заліхвацку трымаў рукі заложанымі назад — мабыць з вялікай гордасці. Пры гэтым хлапчук круціўся між легіянераў, як уюн, і весела хіхікаў.</br> {{gap|1em}}— Няўжо-ж ён іх наўмысне сюды прывёў? — падумаў дзед. І лаянка, ядраная і моцная, сарвалася з яго вуснаў.</br> {{gap|1em}}— Добры вечар, браткі! — сказалі легіянеры.</br> {{gap|1em}}— Гэта-ж нашы хлопцы! — закрычала весела грамада людзей. — Нашы хлопцы прышлі!</br> {{gap|1em}}— Палякаў мы ўжо выгналі адгэтуль, — сказалі партызаны. — У нас цяпер чырвоныя — нашы. Палякі, уцякаючы, пакінулі свой абоз, дык мы прыбраліся ў іхнія вопраткі. А вось гасця Бавэлчыка мы вам сюды прывялі. Хутчэй распаліце вогнішча і гляньце на суседа нашага!</br> {{gap|1em}}У адзін момант сабралі кучу сухіх сукоў, і хутка запалала вялікае вогнішча. Пышна-чырвонымі языкамі шугаў уверх агонь.</br> {{gap|1em}}Маладыя партызаны ў легіянерскіх вопратках са стрэльбамі ў руках падвялі Бавэлчыка бліжэй да вогнішча. Рукі ў яго былі звязаны за плячыма. Гэта быў мужык гадоў пад пяцьдзесят. Кароткі, прысадзісты, шырокаплечы. На круглым твары, цаглянага колеру, тырчэлі сіваватыя, тоўстыя вусы. Маленькія чорныя вочкі скоса пазіралі на людзей, пазіралі драпежна і пужліва.</br><noinclude></noinclude> 7mck955v7weu6a8vte3h3l28sm8sqba 0 121954 283431 2026-04-28T13:07:08Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Млечны шлях]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Млечны шлях]] 283431 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Млечны шлях]] am4z6ec8s14l30amvpf7zcxxb42a26i 0 121955 283436 2026-04-28T13:08:31Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Крым]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Крым]] 283436 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Крым]] 4vrjdq3dxb6gy3cknscugzh5ku1oifj 104 121956 283437 2026-04-28T13:11:38Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}Бавэлчык служыў палясоўшчыкам у блізкага пана Бараноўскага, дзеля чаго і самога сябе на палавіну панам лічыў і быў у легіянераў шпікам: падказваў, дзе сяляне коней хаваюць і дзе знаходзяцца партызаны.</br> {{gap|1em}}— Чаму, Бавэлчык, прышоў да нас без п...» 283437 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}Бавэлчык служыў палясоўшчыкам у блізкага пана Бараноўскага, дзеля чаго і самога сябе на палавіну панам лічыў і быў у легіянераў шпікам: падказваў, дзе сяляне коней хаваюць і дзе знаходзяцца партызаны.</br> {{gap|1em}}— Чаму, Бавэлчык, прышоў да нас без палякаў? — запытаўся дзед.</br> {{gap|1em}}Бавэлчык апусціў галаву.</br> {{gap|1em}}— Чаму не ўцёк з панам Пілсудскім?</br> {{gap|1em}}Бавэлчык маўчаў.</br> {{gap|1em}}— Кажы! — злосна закрычаў дзед і таргануў Бавэлчыка за звязаныя рукі.</br> {{gap|1em}}— Мы яго захапілі пры польскім абозе, калі ён краў салдацкія вопраткі, — сказаў адзін з партызан.</br> {{gap|1em}}— Шэльма ты! Зладзюга! — злаваўся дзед. Строга зірнуў на Бавэлчыка і плюнуў яму ў твар.</br> {{gap|1em}}Бавэлчык уздрыгануў з ног да галавы і заскрыгатаў зубамі.</br> {{gap|1em}}— Досыць! — сказаў адзін з партызан. — Вы пабудзьце пры агні, а мы з Бавэлчыкам пойдзем на гулянку. Марш, Бавэлчык!</br> {{gap|1em}}Бавэлчык задрыжэў. Зубы ў яго забарабанілі. Ён прыдушаным голасам замармытаў:</br> {{gap|1em}}— Злітуйцеся, браткі!..</br> {{gap|1em}}— Ідзі, шэльма!..</br> {{gap|1em}}Бавэлчык не хацеў ісці, але прыклады партызан паддалі ахвоты.</br> {{gap|1em}}Ніхто Бавэлчыка не бараніў, усе маўчалі.</br> {{gap|1em}}Паўстанцы разам з Бавэлчыкам зніклі паміж дрэў. Вогнішча весела гарэла. Прабудзіліся дзеці і пачалі забаўляцца пры агні. Ніхто з дзяцей ужо больш не баяўся шумець і забаўляцца: старшыя ім не забаранялі.</br><noinclude></noinclude> dekur4m46gc429g82512539jgwzqd79 104 121957 283438 2026-04-28T13:13:25Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}Праз колькі хвілін увесь барок уздрыгануўся ад грымотнага стрэлу.</br> {{gap|1em}}З усіх старон каціліся адгалоскі. Усе паўскочылі са сваіх месц. Старыя жанчыны хрысціліся. Дзеці спалохаліся і некаторыя з іх пачалі плакаць.</br> {{gap|1em}}— Бавэлчык атрымаў...» 283438 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}Праз колькі хвілін увесь барок уздрыгануўся ад грымотнага стрэлу.</br> {{gap|1em}}З усіх старон каціліся адгалоскі. Усе паўскочылі са сваіх месц. Старыя жанчыны хрысціліся. Дзеці спалохаліся і некаторыя з іх пачалі плакаць.</br> {{gap|1em}}— Бавэлчык атрымаў па заслугах, — глуха прагаварыў дзед і спакойна задыміў люлькай. {{gap|1em}}{{fine|''Мінск. 1923 г.}}<noinclude></noinclude> srj5o53buern1zdt8f9iuf8pau78kry 104 121958 283439 2026-04-28T13:18:46Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <center>{{larger|'''''{{разьбіўка|ШРАМ}}}}</center> <span style="color:gray">{{ініцыял|{{x-larger|'''Я'''}}}}</span> прыглядаюся да старшага брыгадзіра Уладзіка. Ён малады. Невысокага росту. Шырокі ў плячах. Затоеная ўсмешка не зыходзіць з яго добрадушнага акруглага твара, з прыжмураных вясё...» 283439 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|'''''{{разьбіўка|ШРАМ}}}}</center> <span style="color:gray">{{ініцыял|{{x-larger|'''Я'''}}}}</span> прыглядаюся да старшага брыгадзіра Уладзіка. Ён малады. Невысокага росту. Шырокі ў плячах. Затоеная ўсмешка не зыходзіць з яго добрадушнага акруглага твара, з прыжмураных вясёлых вачэй. Здаецца, што зараз ён скажа жарт, ад якога ўсе смяяцца пачнуць.</br> {{gap|1em}}Яго лоб засланяе густы чорны чуб. Валасы паглянцаваны дажджом. Кроплі расплываюцца па твары. Лезуць у рот. Ён, брыгадзір Уладзік, спакойна хавае свой чуб пад мокрую шапку і выцірае лоб шырокай далонню.</br> {{gap|1em}}На высокім ілбе, загарэлым ад сонца і ветру, глыбокі шрам мядзянага колеру. Шрам выглядае павялічанай коскай з круглай галоўкаю зверху, з завостранай закруткай знізу.</br> {{gap|1em}}Шрам, захаваны раней густым чорным чубам, мільгнуў перада мною цікавай загадкай.</br> {{gap|1em}}Адкуль такі шрам?</br> {{gap|1em}}А дождж тысячамі пугаў лупцуе на топкай глебе, па калгасным абшары ранняй сяўбы. Дзе-нідзе на кволых усходах стаяць лужыны. Брыгада капае<noinclude></noinclude> fl3t8l6me9gugu6ph06lhxyda79vb0v 0 121959 283443 2026-04-28T13:20:16Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/На прызьбе]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/На прызьбе]] 283443 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/На прызьбе]] n0nkc5w0o61wr8vnd4usqf0ig2izg9k 104 121960 283444 2026-04-28T13:20:27Z RAleh111 4658 /* Праблематычная */ 283444 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="RAleh111" /></noinclude>канавы для стоку вады. Чалавек дваццаць дзяўчат 1 падлеткаў жвава працуюць рыдлёўкамі.</br> {{gap|1em}}Шпарка з-пад рук паказваюцца абрысы канаў. Яны адразу напаўняюцца вадою.</br> {{gap|1em}}Калгаснікі ратуюць авёс.</br> {{gap|1em}}Старшы брыгадзір, Уладзік, сам намеціў ліні для канаў.</br> {{gap|1em}}Час-ад-часу ён бярэ рыдлёўку і паказвае, як капаць.</br> {{gap|1em}}Лупцуе дождж.</br> {{gap|1em}}У некаторых на галовах мяшкі замест башлыкоў. </br> {{gap|1em}}Калгас называецца. Чырвоная варта". Ён ля самай мяжы з Польшчай. Калі глянеш з пагорка, дык той бок мяжы відаць, як на далоні.</br> {{gap|1em}}Вунь маёнтак пана Тукайлы з белым палацам, 3 садам, 3 комінам ад бровара. А на самай мяжы адлюстроўвае ў сабе колер неба вялізная сажалка. Маёнтак дае пану Тукайлу мала прыбытку. І вось, жывучы каля самай мяжы з намі, ён задумаў таксама займацца будаўніцтвам*. Яго парабкі выкапалі сажалку. пан Тукайла пусціў туды на гадоўлю, залатых рыбак*.</br> {{gap|1em}}З боку залатых рыбак* часта ў лагоднае на- двор'е чуваць касцёльны звон. Плыве ён прыглу- шанымі гукамі, нібы з аддаленасці сівых вякоў. Калгаснікі плююцца.</br> {{gap|1em}}Усмешка зыходзіць з твара старшага брыгадзіра Уладзіка. Ён пачынае намацваць пальцамі свой глыбокі шрам на лбе.</br> {{gap|1em}}Калі трактары працуюць блізка ад мяжы, шмат хто з боку залатых рыбак* глядзіць сюды, як на дзіва.</br> {{gap|1em}}<noinclude></noinclude> 62xh3ohhpso2kx1d7h68us3bbm3phme 283551 283444 2026-04-28T19:31:45Z RAleh111 4658 /* Не вычытаная */ 283551 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>канавы для стоку вады. Чалавек дваццаць дзяўчат і падлеткаў жвава працуюць рыдлёўкамі.</br> {{gap|1em}}Шпарка з-пад рук паказваюцца абрысы канаў. Яны адразу напаўняюцца вадою.</br> {{gap|1em}}Калгаснікі ратуюць авёс.</br> {{gap|1em}}Старшы брыгадзір, Уладзік, сам намеціў лініі для канаў.</br> {{gap|1em}}Час-ад-часу ён бярэ рыдлёўку і паказвае, як капаць.</br> {{gap|1em}}Лупцуе дождж.</br> {{gap|1em}}У некаторых на галовах мяшкі замест башлыкоў. {{***3||50%|5|перад=1em|пасля=1em}} {{gap|1em}}Калгас называецца „Чырвоная варта“. Ён ля самай мяжы з Польшчай. Калі глянеш з пагорка, дык той бок мяжы відаць, як на далоні.</br> {{gap|1em}}Вунь маёнтак пана Тукайлы з белым палацам, з садам, з комінам ад бровара. А на самай мяжы адлюстроўвае ў сабе колер неба вялізная сажалка. Маёнтак дае пану Тукайлу мала прыбытку. І вось, жывучы каля самай мяжы з намі, ён задумаў таксама займацца „будаўніцтвам“. Яго парабкі выкапалі сажалку. І пан Тукайла пусціў туды на гадоўлю „залатых рыбак“.</br> {{gap|1em}}З боку „залатых рыбак“ часта ў лагоднае надвор‘е чуваць касцёльны звон. Плыве ён прыглушанымі гукамі, нібы з аддаленасці сівых вякоў. Калгаснікі плююцца.</br> {{gap|1em}}Усмешка зыходзіць з твара старшага брыгадзіра Уладзіка. Ён пачынае намацваць пальцамі свой глыбокі шрам на лбе.</br> {{gap|1em}}Калі трактары працуюць блізка ад мяжы, шмат хто з боку „залатых рыбак“ глядзіць сюды, як на дзіва.</br><noinclude></noinclude> n7ect9o4p3y4rys4wuhacn10cf1w9gw 0 121961 283447 2026-04-28T13:20:57Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Буралом]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Буралом]] 283447 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Буралом]] 1go2zi8j7dyldxwfbvyecakrem3nvqq 0 121962 283451 2026-04-28T13:27:38Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Рунь]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Рунь]] 283451 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Рунь]] t6es3uhx4ywf0cxnoi6i96tuwvuk7cp 0 121963 283456 2026-04-28T13:28:56Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Буслы]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Буслы]] 283456 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Буслы]] f4uf0vbpzotpmsj1y7t423rvif6nzxj 0 121964 283460 2026-04-28T13:29:41Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Першы сьнег]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Першы сьнег]] 283460 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Першы сьнег]] bx5vd2doo4fb6w059mcu3mj3mtd6q3v 0 121965 283464 2026-04-28T13:30:42Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Забытая карчма]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Забытая карчма]] 283464 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Забытая карчма]] 6t5nldt45mj1xx0f359r24t1wp8ip67 0 121966 283468 2026-04-28T13:31:35Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/4/Маладая ачуняла]] у [[Творы (Купала, 1930)/4/Маладая ачуняла]] 283468 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/4/Маладая ачуняла]] r247i3ta03eo39zjebjxwfwsojseyqk 0 121967 283473 2026-04-28T13:33:08Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/Бай]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/Бай]] 283473 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/5/Бай]] p0rc9j7kgg5f4ruqczru7r58gt3xmj4 0 121968 283475 2026-04-28T13:33:31Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/Сын і маці]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/Сын і маці]] 283475 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/5/Сын і маці]] bm97pvhfc77wy4irnit1b8jplu35myl 0 121969 283480 2026-04-28T13:34:42Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/Над калыскай]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/Над калыскай]] 283480 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/5/Над калыскай]] njqvcf9lhkrszm0ctbiwq9e4ocfcxk1 0 121970 283483 2026-04-28T13:35:20Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/Кароль]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/Кароль]] 283483 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/5/Кароль]] 884aa3ectaul2k0zuljie0u9n3zbxro 0 121971 283488 2026-04-28T13:36:50Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/Ой, вяду, вяду…]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/Ой, вяду, вяду…]] 283488 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/5/Ой, вяду, вяду…]] b92d12bgkuvdospch74cyaivlldx9s3 0 121972 283491 2026-04-28T13:37:28Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/А ў бары, бары…]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/А ў бары, бары…]] 283491 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/5/А ў бары, бары…]] fuycyvgo6xl8du324e0pm2phk5hllrv 0 121973 283495 2026-04-28T13:38:24Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/Гэй, паехаў сын Даніла…]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/Гэй, паехаў сын Даніла…]] 283495 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/5/Гэй, паехаў сын Даніла…]] cylgb285zjh6a6xlvaj7gzppfoz3uy3 0 121974 283500 2026-04-28T13:39:46Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/Дзе ты, хмелю, зімаваў?..]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/Дзе ты, хмелю, зімаваў?..]] 283500 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/5/Дзе ты, хмелю, зімаваў?..]] 66zi0dkf0ba8tnyeds8ndmck056jz1r 0 121975 283503 2026-04-28T13:40:32Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/Габруся ў жаўнерку ўзялі…]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/Габруся ў жаўнерку ўзялі…]] 283503 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/5/Габруся ў жаўнерку ўзялі…]] bx996z8ylv682ipmmnjiaeq0d63nys2 0 121976 283507 2026-04-28T13:41:22Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/Будзь здаровы, бацька, маці…]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/Будзь здаровы, бацька, маці…]] 283507 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/5/Будзь здаровы, бацька, маці…]] e4ocz8zqli8im78hqpi85ere5a5vg4o 0 121977 283511 2026-04-28T13:42:18Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/Ваяк]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/Ваяк]] 283511 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/5/Ваяк]] 760far4b5twrcdfno6vogi44zh7rye5 0 121978 283516 2026-04-28T13:43:31Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/Гутарка аб кепскім гаспадару]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/Гутарка аб кепскім гаспадару]] 283516 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/5/Гутарка аб кепскім гаспадару]] gw2er54a7c4hlwftx5h8qpeb8w403ud 0 121979 283519 2026-04-28T13:44:11Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/Гутарка аб кепскай гаспадыні]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/Гутарка аб кепскай гаспадыні]] 283519 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/5/Гутарка аб кепскай гаспадыні]] jc8gp7kcaviosllzakly4t7menvaj41 0 121980 283523 2026-04-28T13:44:59Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/І што я ёй зрабіў такое?..]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/І што я ёй зрабіў такое?..]] 283523 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/5/І што я ёй зрабіў такое?..]] 74ajpbf1hzceyqcvkbj7fr8sqnzf4n6 104 121981 283527 2026-04-28T13:46:24Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Вось і прышоў… і дома! — замармытала яна, замяшаўшыся ад нечаканасці, і села. {{Водступ|2|em}}Ён нахіліўся да яе, бледны, у кутках яго воч светла бліскалі маленькія слязінкі, вусны ўздрыгвалі. З секунду ён маўчаў, маці глядзела на яго таксам...» 283527 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Вось і прышоў… і дома! — замармытала яна, замяшаўшыся ад нечаканасці, і села. {{Водступ|2|em}}Ён нахіліўся да яе, бледны, у кутках яго воч светла бліскалі маленькія слязінкі, вусны ўздрыгвалі. З секунду ён маўчаў, маці глядзела на яго таксама моўчкі. {{Водступ|2|em}}Хахол, ціха пасвістваючы, прайшоў паўз іх, апусціўшы галаву, і вышаў на двор. {{Водступ|2|em}}— Дзякуй, мама! — глыбокім, нізкім голасам загаварыў Павел, сціскаючы яе руку дрыжачымі пальцамі. — Дзякуй, родная! {{Водступ|2|em}}Радасна ўзрушаная выразам твара і гукам голасу сына, яна гладзіла яго галаву і стрымліваючы біццё сэрца, паціху гаварыла: {{Водступ|2|em}}— Хрыстос з табою! Завошта? {{Водступ|2|em}}— За тое, што дапамагаеш вялікай нашай справе, дзякуй! — гаварыў ён. — Калі чалавек можа назваць маці сваю і па духу роднай — гэта рэдкае шчасце! {{Водступ|2|em}}Яна моўчкі, прагна глытаючы яго словы адкрытым сэрцам, любавалася сынам, — ён стаяў перад ёю, такі ветлы, блізкі. {{Водступ|2|em}}— Я, мама, бачыў, — шмат што закранала тваю душу, цяжка табе. Думаў — ніколі ты не пагодзішся з намі, не прымеш нашы думкі, як свае, а толькі моўчкі будзеш цярпець, як усё жыццё цярпела. Гэта цяжка было!.. {{Водступ|2|em}}— Андрэйка дужа шмат даў мне зразумець! — зазначыла яна. {{Водступ|2|em}}— Мне ён расказваў пра цябе! — смеючыся сказаў Павел. {{Водступ|2|em}}— Егор таксама. Мы з ім землякі. Андрэйка нават пісьменнасці хацеў вучыць…<noinclude></noinclude> btez0b1gy71ppxli77cmpq8dlaxgmbs 0 121982 283529 2026-04-28T13:46:35Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/Для насьценнай газэты Б. Дз. В.]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/Для насьценнай газэты Б. Дз. В.]] 283529 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/5/Для насьценнай газэты Б. Дз. В.]] d24se6qcybb83s17lj3d3l29740k15h 0 121983 283532 2026-04-28T13:46:57Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/5/Поэта і цэнзор]] у [[Творы (Купала, 1930)/5/Поэта і цэнзор]] 283532 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/5/Поэта і цэнзор]] ipim9pn9h4muw2xad9li224qo3id1j8 0 121984 283536 2026-04-28T13:47:43Z Gleb Leo 2440 Gleb Leo перанёс старонку [[Творы. 1918―1928 (1930)/6/Песьня аб паходзе Ігара]] у [[Творы (Купала, 1930)/6/Песьня аб паходзе Ігара]] 283536 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Творы (Купала, 1930)/6/Песьня аб паходзе Ігара]] mmkaqv0mk62ll1xpccplih3tezfw2j0 104 121985 283552 2026-04-28T19:54:15Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}Доўга яны стаяць на адным месцы і вачэй не зводзяць з нашых трактароў. Жандармы з нагайкамі заганяюць людзей у хаты.</br> {{gap|1em}}А нядаўна з боку сажалкі з „залатымі рыбкамі“ пачулася галошанне. Вартаўнік пана Тукайлы ўкінуў хлапчука ў глыбокую саж...» 283552 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}Доўга яны стаяць на адным месцы і вачэй не зводзяць з нашых трактароў. Жандармы з нагайкамі заганяюць людзей у хаты.</br> {{gap|1em}}А нядаўна з боку сажалкі з „залатымі рыбкамі“ пачулася галошанне. Вартаўнік пана Тукайлы ўкінуў хлапчука ў глыбокую сажалку. Хлапчук рыбу вудзіў.</br> {{gap|1em}}— Плыві да залатых рыбак, пся косць!</br> {{gap|1em}}Хлапчук утапіўся.</br> {{gap|1em}}Матчына галошанне чуваць было некалькі дзён:</br> {{gap|1em}}… А мой ты Макарок…</br> {{gap|1em}}… А саколік мой любанькі…</br> {{gap|1em}}… І ножкі твае не ходзяць…</br> {{gap|1em}}… І вочкі твае не бачаць…</br> {{gap|1em}}Усё чуваць было ў нас, слова ў слова. З боку касцёльных званоў і „залатых рыбак“ плылі да нас матчыныя скаргі. Яны каламуцілі нашу калгасную радасць.</br> {{gap|1em}}Жаласлівыя калгасніцы выціралі вочы кончыкамі хустак. А брыгадзір Уладзік у гэты час быў сур‘ёзны і задуменны і часта мацаў пальцамі свой шрам на ілбе. {{***3||50%|5|перад=1em|пасля=1em}} {{gap|1em}}А вось пра гэты самы шрам. У вольную хвіліну Уладзік апавядаў:</br> {{gap|1em}}Уладзіку было тады дзесяць год. Гарачы летні дзень. Лес пана Тукайлы густы і вялікі. Але Уладзік ведае яго не горш, чым панскія леснікі. Яму сцяжынкі не патрэбны. Ён нясе бацьку хлеб у торбе. З апаскай азіраецца па баках, прыслухоўваецца да кожнага шолаху.</br> {{gap|1em}}— Мо‘ хто сочыць за ім?</br><noinclude></noinclude> 0a16wx320sfnhvcaai8nxhyqjgeo080 104 121986 283553 2026-04-28T20:00:56Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}Праз непраходнае балота Уладзік спрытна ступае з купінкі на купінку. Данёс. Узрадаваўся бацька, аброслы, загарэлы, з вінтоўкай за плячыма.</br> {{gap|1em}}Абрадаваліся з бацькам яшчэ многія — такія-ж аброслыя і загарэлыя, з бліскучымі вачыма, са стрэльб...» 283553 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}Праз непраходнае балота Уладзік спрытна ступае з купінкі на купінку. Данёс. Узрадаваўся бацька, аброслы, загарэлы, з вінтоўкай за плячыма.</br> {{gap|1em}}Абрадаваліся з бацькам яшчэ многія — такія-ж аброслыя і загарэлыя, з бліскучымі вачыма, са стрэльбамі.</br> {{gap|1em}}— Малайчына, сынку! — пахваліў Уладзіка бацька. — Што там у нас?</br> {{gap|1em}}— Шмат людзей заперлі ў панскай стайні. Там дзед Паўлюк. Там крывы Сапрон. Там… — і хлопчык пералічвае ўсіх, нібы чытае з паперы.</br> {{gap|1em}}Бацька пагладзіў Уладзіка.</br> {{gap|1em}}— Ідзі, сынку, дамоў. Толькі, як з лесу выйдзеш, шугай асцярожна. Ідзі жытам. Калі што якое — у жыце, сынку, хавайся. Хавайся ў жыце.</br> {{gap|1em}}У бацькавых вачах аганькі гордасці. Кожная зморшчынка на яго ілбе радуецца і гардзіцца.</br> {{gap|1em}}— Малайчына, Уладзік! Хлеба прынёс. А мы галодныя…</br> {{gap|1em}}І па-сяброўску кажа хлопчыку:</br> {{gap|1em}}— Сягоння ўночы вызвалім нашых з панскай стайні.</br> {{gap|1em}}Твар бацькі робіцца строгім:</br> {{gap|1em}}— Ты, сынку, аб гэтым ні слова!</br> {{gap|1em}}— Ні слова!</br> {{gap|1em}}Ідзе Уладзік дамоў з пустой торбай. Ён рад: самае цяжкае зроблена. Галодным партызанам хлеба падаў.</br> {{gap|1em}}А навакол — купкі з чырвонымі буйнымі суніцамі. Пахне маліннікам і грыбамі. Так цягне да ягад. Хлопчык нагінаецца, зрывае некалькі суніц і кладзе ў рот.</br> {{gap|1em}}А дзяцел на дрэве стук-стук:</br> {{gap|1em}}— Асцерагайся, Уладзік…</br><noinclude></noinclude> lz7zcsjoyrean6s3yl8lgf6r9ynghzg 104 121987 283554 2026-04-28T20:01:23Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{Няма выявы}}» 283554 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{Няма выявы}}<noinclude></noinclude> 4du9nhwohu7ik49thirzxx3s6v04569 104 121988 283555 2026-04-28T20:06:59Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}Ён дабраўся да жыта. Аглядаецца, ці не відаць дзе легіянераў. Ідзе сцяжынкаю між высокага жыта. „Цірлі цірлі-цірлі“, пяе птушка над яго галавою:</br> {{gap|1em}}— Асцерагайся, Уладзік…</br> {{gap|1em}}Неба сіняе-сіняе. За дробным хмызняком прытулілася вёска. А...» 283555 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}Ён дабраўся да жыта. Аглядаецца, ці не відаць дзе легіянераў. Ідзе сцяжынкаю між высокага жыта. „Цірлі цірлі-цірлі“, пяе птушка над яго галавою:</br> {{gap|1em}}— Асцерагайся, Уладзік…</br> {{gap|1em}}Неба сіняе-сіняе. За дробным хмызняком прытулілася вёска. Адтуль чутны ўрывістыя галасы, сабачы брэх:</br> {{gap|1em}}— Асцерагайся, Уладзік…</br> {{gap|1em}}Сіні матылёк кружыцца над ім, мільгае перад яго тварам, дражніцца:</br> {{gap|1em}}— Асцерагайся, Уладзік…</br> {{gap|1em}}Забыўся Уладзік пра пустую торбу, што трымае ў руцэ, азіраецца па баках ды ідзе бліжэй да вёскі. У полі такая лагода, што хоць аставайся тут на мяжы, прыляж, маўчы ды глядзі навокал.</br> {{gap|1em}}Галасы з вёскі плывуць яму насустрач. Галасы — не такія, як заўсёды. Холадна стала Уладзіку ад гэтых галасоў. Ён навастрыў вушы і слухае, утаропіў вочы і глядзіць. Выцірае торбай успацелы лоб.</br> {{gap|1em}}Крыкі з вёскі чуваць больш выразна. Крыкі страху і роспачы. Устрывожыўся Уладзік:</br> {{gap|1em}}— Што там такое? Што здарылася?</br> {{gap|1em}}Уладзік бягом бяжыць у вёску…</br> {{gap|1em}}— Сто-о-ой!</br> {{gap|1em}}Легіянер у чатырохкантовай шапцы, з бліскучым брылікам, падняўся з жыта і схапіў Уладзіка за руку. {{***3||50%|5|перад=1em|пасля=1em}} {{gap|1em}}Уладзік ашаломлены. Маўчыць. Моцна трымае пустую торбу. Яму здаецца, што туман засланіў яснае сонца, а з туману вызначаецца жылісты злосны твар легіянера. Рэжа слых злосны голас:</br><noinclude></noinclude> 2r68u8v1cshhyr8jmobxny3uhxn8djy 104 121989 283556 2026-04-28T20:25:37Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}— Ты Ідзеш ад бацькі? Ты насіў яму есці? Вось і торба ад харчоў. Дзе бацька?</br> {{gap|1em}}Легіянер вырваў торбу з рук Уладзіка. Уладзік не даваў. Нібы ў торбе быў увесь паратунак і ўся бяда для яго. Ён кусаўся.</br> {{gap|1em}}Легіянер прывёў Уладзіка ў вёску. Та...» 283556 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}— Ты Ідзеш ад бацькі? Ты насіў яму есці? Вось і торба ад харчоў. Дзе бацька?</br> {{gap|1em}}Легіянер вырваў торбу з рук Уладзіка. Уладзік не даваў. Нібы ў торбе быў увесь паратунак і ўся бяда для яго. Ён кусаўся.</br> {{gap|1em}}Легіянер прывёў Уладзіка ў вёску. Там у хаце яго бацькі сядзеў малады паніч Тукайла, апрануты па-вайсковаму.</br> {{gap|1em}}— Пане паручык, — звярнуўся да паніча легіянер. — Вось птушку злавіў. Бацьку, атаману іхняй бандыцкай зграі, насіў есці ён у гэтай торбе.</br> {{gap|1em}}Легіянер палажыў на стол торбу.</br> {{gap|1em}}Паніч з кволым, як у дзяўчыны, тварам узяў торбу грэбліва двума тонкімі ружовымі пальцамі і давай вытрахваць з яе на стол хлебныя крошкі.</br> {{gap|1em}}— Гэта ён у поле хадзіў. Я паслала яго карову паглядзець. Я-ж вам ужо казала, — пачуў Уладзік устрывожаны голас маткі.</br> {{gap|1em}}Толькі цяпер ён заўважыў яе ў кутку. Яна сядзела згорбленая на ложку. Яе твар быў белы, як палатно. А вочы строгія, строгія. Адной рукой яна трымалася за бок. Вопратка на ёй была парваная.</br> {{gap|1em}}— Дзе ты быў? — запытаўся паніч у Уладзіка лагодным голасам.</br> {{gap|1em}}— У полі.</br> {{gap|1em}}— Праўду кажы!</br> {{gap|1em}}— Дальбог, у полі…</br> {{gap|1em}}Уладзік зірнуў на пабітую матку і заплакаў.</br> {{gap|1em}}— Нічога ні табе, ні бацьку не будзе. Толькі праўду кажы, — зноў лагодна прагаварыў паніч. Ён дастаў з кішэні шакаладку і падсунуў хлапцу.</br> {{gap|1em}}— На, еш, не бойся.</br> {{gap|1em}}Уладзік локцем адсунуў ад сябе шакаладку.</br><noinclude></noinclude> cpy38n7cx43opul21cdn3owawucbv2e 104 121990 283557 2026-04-28T20:31:40Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}— Гыш ты, шчанё! — буркнуў паніч, і рукі яго задрыжэлі ад злосці. — Гавары, дзе бацька!</br> {{gap|1em}}Паніч замахнуўся бізуном. Спіна хлапца пад лёгкай кашуляй апалілася агнём.</br> {{gap|1em}}— Не бі яго, — грозна ўскрыкнула маці, падскочыла і засланіла сабою...» 283557 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}— Гыш ты, шчанё! — буркнуў паніч, і рукі яго задрыжэлі ад злосці. — Гавары, дзе бацька!</br> {{gap|1em}}Паніч замахнуўся бізуном. Спіна хлапца пад лёгкай кашуляй апалілася агнём.</br> {{gap|1em}}— Не бі яго, — грозна ўскрыкнула маці, падскочыла і засланіла сабою сына.</br> {{gap|1em}}Як град, пасыпалася на матку лупцоўка. Паніч Тукайла біў яе па твары, па руках, па плячах.</br> {{gap|1em}}— Я скажу, паніч, я ўсё скажу. Толькі матку не чапай, — прасіў, маліў Уладзік.</br> {{gap|1em}}— Кажы!</br> {{gap|1em}}Перад уяўленнем Уладзіка мільгануў лес, бацька са стрэльбай ды ўсе іншыя аброслыя, загарэлыя суседзі. У гэтую ноч яны павінны выратаваць усіх арыштаваных, што сядзяць запёртыя ў панскай стайні.</br> {{gap|1em}}Але над акрываўленай маткай вісіць бізун маладога Тукайлы…</br> {{gap|1em}}— Я панічу ўсю праўду скажу…</br> {{gap|1em}}Перад хлопчыкам замітусіліся сцены хаткі. Перад ім не адзін раз‘юшаны паніч, а многа. Перад ім не адна акрываўленая маці, а многа. Хата ідзе ходырам, кружыцца, і сярод гэтага кругу ён пачуў загад маці:</br> {{gap|1em}}— Маўчы!</br> {{gap|1em}}Перад ім засвяціліся матчыны вочы — любыя, пакутлівыя і грозныя.</br> {{gap|1em}}— Маўчы!</br> {{gap|1em}}Уладзік маўчаў.</br> {{gap|1em}}— Дзе бацька?</br> {{gap|1em}}Голасу паніча Уладзік не чуў. Ён толькі бачыў яго ўспенены рот і белыя зубы.</br> {{gap|1em}}— Дзе бацька?</br><noinclude></noinclude> 6z81lu8d2g14onxycuj4myf1543mm6l 104 121991 283558 2026-04-28T20:36:14Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}Паніч замахнуўся, і бізун з усяе сілы свіснуў над Уладзікам.</br> {{gap|1em}}Калі Уладзік ачнуўся, галава яго была забінтавана. Горкі дым лез у вочы. Праз дым ён угледзеў сіняе неба і заклапочаны аброслы твар бацькі.</br> {{gap|1em}}— Я, сынок…</br> {{gap|1em}}— Тата! —...» 283558 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}Паніч замахнуўся, і бізун з усяе сілы свіснуў над Уладзікам.</br> {{gap|1em}}Калі Уладзік ачнуўся, галава яго была забінтавана. Горкі дым лез у вочы. Праз дым ён угледзеў сіняе неба і заклапочаны аброслы твар бацькі.</br> {{gap|1em}}— Я, сынок…</br> {{gap|1em}}— Тата! — здзівіўся Уладзік, — ты?</br> {{gap|1em}}— Я, сынок…</br> {{gap|1em}}— А дзе маці?</br> {{gap|1em}}— Спіць, сынку, спіць…</br> {{gap|1em}}Бацька адвярнуўся ад пільнага, дапытлівага позірку сына.</br> {{gap|1em}}Ад вёскі асталіся толькі печы і галавешкі. Дарогай ішлі атрады чырвонаармейцаў.</br> {{gap|1em}}— А дзе маці?</br> {{gap|1em}}— Легіянераў, сынку, мы выгналі адгэтуль. Бачыш, яны вёску спалілі. З панскай стайні вызвалілі арыштаваных. Маладога паніча застрэлілі. Стары Тукайла ўцёк.</br> {{gap|1em}}— А дзе маці? {{***3||50%|5|перад=1em|пасля=1em}} {{gap|1em}}Гэта было ў ліпені тысяча дзевяцьсот дваццатага года. Маці Уладзіка пахавана ў гэтай вёсцы разам з іншымі, якіх замучылі панскія каты… Вунь за новымі калгаснымі будынкамі курган з вялікім помнікам.</br> {{gap|1em}}У Уладзіка астаўся на ілбе глыбокі шрам… {{fine|''Мінск, 1935 г.}}<noinclude></noinclude> nyy1bj494ozx6qef3dd8ppm263lkbiu 104 121992 283559 2026-04-28T20:39:33Z RAleh111 4658 /* Праблематычная */ 283559 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|'''''МЯДЗВЕДЗЬ}}</center> <span style="color:gray">{{ініцыял|{{x-larger|'''Н'''}}}}</span>{{водступ|-0.2|em}}а небе толькі што ўзышла паўночная зор- ка. Ледзь-ледзь вызначаюцца чорнымі асілкамі высокія стагі. На пагорку ля самага броду рэчкі, Мацей Тадэўчык - стары рыбак і паляўні- чы-сядзіць на перавернутым чаўне пры слаба тле- ючым вогнішчы і дыміць люлькай. Побач ляжыць на карчы яго стрэльба-дубальтоўка.</br> {{gap|1em}}Мацей расставіў нанач венцяры у затоках, а сам астаўся вартаваць, каб ніхто з блізкіх вёсак 1х не вытрас, як часамі падшывальцы любілі рабіць.</br> {{gap|1em}}Ля ног рыбака сядзіць калматая, чорная сучка Мурза - яго друг і тағарыш заўсёлы і ўсюды. Часам яна настарожваецца, утаропіць вострую морду у бок скарбовага цёмнага лесу, што стаіць на другім баку рэчкі, буркне, піскне, прытуліцца цясней да кален таспадара 1 зноў замоўкне, нюхаючы пільна вільготнае паветра.</br> {{gap|1em}}Ціхая і мёртвая асенняя ноч. Цемра густым! плас- тамі ляжыць на балоце і як-бы душыць усё. Нехта за рудаўкай на купінях дрыгвы хоча голасна за- пець, але як-бы захлёбваецца, і толькі буль-бу-у-ух чуваць па баках. Няясныя зыкі заміраюць у цем ры...</br> {{gap|1em}}—<noinclude></noinclude> i5pi8n7uty61oqnnmtuzc5ypiadyuze 283588 283559 2026-04-29T06:43:18Z RAleh111 4658 /* Не вычытаная */ 283588 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|'''''МЯДЗВЕДЗЬ}}</center> <span style="color:gray">{{ініцыял|{{x-larger|'''Н'''}}}}</span>{{водступ|-0.2|em}}а небе толькі што ўзышла паўночная зорка. Ледзь-ледзь вызначаюцца чорнымі асілкамі высокія стагі. На пагорку ля самага броду рэчкі, Мацей Тадэўчык — стары рыбак і паляўнічы — сядзіць на перавернутым чаўне пры слаба тлеючым вогнішчы і дыміць люлькай. Побач ляжыць на карчы яго стрэльба-дубальтоўка.</br> {{gap|1em}}Мацей расставіў нанач венцяры ў затоках, а сам астаўся вартаваць, каб ніхто з блізкіх вёсак іх не вытрас, як часамі падшывальцы любілі рабіць.</br> {{gap|1em}}Ля ног рыбака сядзіць калматая, чорная сучка Мурза — яго друг і таварыш заўсёлы і ўсюды. Часам яна настарожваецца, утаропіць вострую морду ў бок скарбовага цёмнага лесу, што стаіць на другім баку рэчкі, буркне, піскне, прытуліцца цясней да кален гаспадара і зноў замоўкне, нюхаючы пільна вільготнае паветра.</br> {{gap|1em}}Ціхая і мёртвая асенняя ноч. Цемра густымі пластамі ляжыць на балоце і як-бы душыць усё. Нехта за рудаўкай на купінах дрыгвы хоча голасна запець, але як-бы захлёбваецца, і толькі буль-бу-у-ух чуваць па баках. Няясныя зыкі заміраюць у цемры…</br><noinclude></noinclude> bn1sqccxgo8vtm1wjtu39rr2ot3gsv4 0 121993 283560 2026-04-29T05:42:44Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Пяць лыжак заціркі | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1947 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/У шалашы|У шалашы]] | наступны = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Малыя дрывасекі|Малыя дрывасекі]] | ана...» 283560 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Пяць лыжак заціркі | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1947 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/У шалашы|У шалашы]] | наступны = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Малыя дрывасекі|Малыя дрывасекі]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Пяць лыжак заціркі]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Апавяданні (Бядуля, 1947).pdf" from="31" to="34" /> {{Выроўніваньне-канец}} fjg9i3kp1quix1oilclbnnm2a0zkyug 0 121994 283561 2026-04-29T05:43:42Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Малыя дрывасекі | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1947 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Пяць лыжак заціркі|Пяць лыжак заціркі]] | наступны = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Летапісцы|Летапісцы]...» 283561 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Малыя дрывасекі | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1947 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Пяць лыжак заціркі|Пяць лыжак заціркі]] | наступны = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Летапісцы|Летапісцы]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Малыя дрывасекі]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Апавяданні (Бядуля, 1947).pdf" from="35" to="38" /> {{Выроўніваньне-канец}} oqa62xb0mwatrgchsahhhdyauulkvih 0 121995 283562 2026-04-29T05:45:21Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Летапісцы | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1947 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Малыя дрывасекі|Малыя дрывасекі]] | наступны = Апавяданні (Бядуля, 1947)/Дзе канец свету?|Дзе канец свету?...» 283562 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Летапісцы | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1947 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Малыя дрывасекі|Малыя дрывасекі]] | наступны = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Дзе канец свету?|Дзе канец свету?]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Летапісцы (Бядуля)]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Апавяданні (Бядуля, 1947).pdf" from="39" to="50" /> {{Выроўніваньне-канец}} p7j84klknzxg0kk7l6oxf2bj6rwejx9 283563 283562 2026-04-29T05:45:51Z Gleb Leo 2440 283563 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Летапісцы | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1947 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Малыя дрывасекі|Малыя дрывасекі]] | наступны = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Дзе канец свету?|Дзе канец свету?]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Летапісцы]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Апавяданні (Бядуля, 1947).pdf" from="39" to="50" /> {{Выроўніваньне-канец}} d651sor5m34p8il3g03nwlckcfej2cq 0 121996 283565 2026-04-29T05:48:41Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Дзе канец свету? | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1947 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Летапісцы|Летапісцы]] | наступны = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/На балоце|На балоце]] | анатацыі = Іншы...» 283565 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Дзе канец свету? | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1947 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Летапісцы|Летапісцы]] | наступны = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/На балоце|На балоце]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Дзе канец свету?]] }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Апавяданні (Бядуля, 1947).pdf" from="51" to="56" /> {{Выроўніваньне-канец}} rnoxddak34ale212odv1y78rjsjw5ca 283566 283565 2026-04-29T05:49:21Z Gleb Leo 2440 283566 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Дзе канец свету? | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1947 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Летапісцы|Летапісцы]] | наступны = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/На балоце|На балоце]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Дзе канец сьвету?]] }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Апавяданні (Бядуля, 1947).pdf" from="51" to="56" /> {{Выроўніваньне-канец}} o1a8m0h3mt13l0d947vqhx9saymbr5u 0 121997 283567 2026-04-29T05:51:15Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = На балоце | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1947 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Дзе канец свету?|Дзе канец свету?]] | наступны = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Шрам|Шрам]] | анатацыі = Іншыя пуб...» 283567 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = На балоце | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1947 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Дзе канец свету?|Дзе канец свету?]] | наступны = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Шрам|Шрам]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[На балоце (Бядуля, апавяданьне)]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Апавяданні (Бядуля, 1947).pdf" from="57" to="66" /> {{Выроўніваньне-канец}} 0ctxhqngy9yg5fw5bnhu0qq2z79qeuj 0 121998 283568 2026-04-29T05:52:44Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Шрам | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1947 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/На балоце|На балоце]] | наступны = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Мядзведзь|Мядзведзь]] | анатацыі = Іншыя публікацы...» 283568 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Шрам | аўтар = Змітрок Бядуля | год = 1947 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/На балоце|На балоце]] | наступны = [[Апавяданні (Бядуля, 1947)/Мядзведзь|Мядзведзь]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Шрам (Бядуля)]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Апавяданні (Бядуля, 1947).pdf" from="67" to="75" /> {{Выроўніваньне-канец}} qxhj2k1pym3gounxqwq6019fobyxj3r 104 121999 283569 2026-04-29T06:04:37Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «быць адзінага фронту буржуазіі з пралетарыятам, калі ідзе барацьба прыгнечаных і эксплёатаваных з імпэрыялізмам. Наадварот, устаноўваецца адзіны фронт пралетарыяў і палупралетарыяў усіх старон і народаў дзеля барацьбы з капіталам. Такая пастаноўка...» 283569 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>быць адзінага фронту буржуазіі з пралетарыятам, калі ідзе барацьба прыгнечаных і эксплёатаваных з імпэрыялізмам. Наадварот, устаноўваецца адзіны фронт пралетарыяў і палупралетарыяў усіх старон і народаў дзеля барацьбы з капіталам. Такая пастаноўка нацыянальнага пытаньня выключае шовінізм і зоолёгічны нацыяналізм, зьвязваючы нацыянальнае пытаньне з інтэрнацыянальным рабочым рухам і інтэрняцыянальнай пралетарскай рэвалюцыяй. Працоўныя масы прыгнечаных народнасьцяў ідуць у бой за сваё вызваленьне не са сваёю падхварбованаю буржуазіяю, а са ўсімі працоўнымі рабочымі масамі ўсяго сьвету. Кляс яднае іх, і йдуць яны, размаўляючы на розных мовах, да інтэрнацыяналізму, бо працоўныя, эксплёатаваныя масы, на якой бы мове яны не размаўлялі, якім-бы бытам яны ня жылі, якімі-бы звычаямі яны не карысталіся, маюць адны інтарэсы й складаюць адзіны магутны сусьветны кляс, перад моцаю каторага ня выстаіць буржуазія ўсіх народаў і краін. {{Водступ|2|em}}Калі згоднікі-сацыялісты і буржуазія гавораць аб самавызначэньні нацыяў, то яны абмяжоўваюцца толькі дэкларацыяй гэтага лёзунгу. Яны добра ведаюць, што ў някультурных, прыдушаных імпэрыялізмам народнасьцяў няма сілаў, каб скарыстаць дэклярованае ім права самавызначэньня. Як, напрыклад, можа ажыцьцявіць школу на роднай мове тая нацыя, каторая ня мае культурных сілаў і культурных сродкаў. Толькі дэкляраваць самавызначэньне — гэта значыць не зрабіць нічога. Ня так робіць пралетары. Ён ідзе на дапамогу працоўным масам адсталых, малакультурных і някультурных народнасьцяў, каб яны маглі дагнаць у сваім культурным разьвіцьці тых, хто за часы іх уціску папярэдзіў іх. Ён ня толькі {{Абмылка|дэ ляруе|дэкляруе}} поўнапраўнасьць; ён праводзіць у жыцьцё цэлы шэраг практычных мерапрыемстваў, каб вызваленыя нацыянальнасьці маглі падняцца да культурнага й гаспадарчага стану ўсіх культурных народаў. У {{Абмылка|нацыянал нае|нацыянальнае}} {{Абмылка|пытан не|пытаньне}} ўносіцца, такім спосабам, апрач формальна-юрыдычнага, фактычны, практычны элемэнт. Што справа абстаіць так, а ня йначай, відна із тэзісаў па нацыянальнаму пытаньню, прынятых X вьездам Р.К.П. «Сягоньня, калі паны буржуазія скінуты, а Савецкая ўлада правазьвешчана народнымі масамі ў гэтых (культурні адстаўшых) краінах, — заданьне партыі ёсьць у тым, каб памагчы працоўным масам невелікарускіх народаў дагнаць зайшоўшую наўперад цэнтральную Расію; дапамагчы ім: 1) разьвінуць і замацаваць у сябе савецкую дзяржаўнасьць у формах, адпавядаючых нацыянальна-бытавым умовам гэтых народаў; б) разьвінуць і замацавць у сябе працуючыя ў роднай мове суд, адміністрацыю, органы гаспадаркі, — органы ўлады, складзеныя з людзей мясцовых, ведаючых быт і псыхолёгію мясцовага жыхарства; в) разьвінуць у сябе прэсу, школу, тэатр, клюбную працу й наогул культурна-асьветныя ўстановы ў роднай мове». {{Водступ|2|em}}Гэтае заданьне партыя й Савецкая ўлада выканоўвае самым шырокім спосабам. Сярод прыгнечаных нацыянальнасьцяў узрастае зярнё культуры, не старой прагніўшай буржуазнай культуры, а культуры новай, пралетарскай культуры. Рэвалюцыйны пабеданосны пралетарыят вядзе за сабою па свайму пралетарскаму шляху. «З дапамогаю пралетарыяту найбольш перадавых краёў адсталые краіны могуць перайсьці да савецкага строю і праз пэўныя ступені разьвіцьця — да камунізму, мінуючы капіталістычную стадыю разьвіцьця». (Ленін. Прамова на 2-м кангрэсе Комінтэрна). {{Водступ|2|em}}Такім спосабам, сучасная вялікая рэвалюцыя ўтварыла магчымасьць новага жыцьця для тых, хто цэлыя вякі гібеў у цяжкай долі прыгнячэньня, культурнай і эканамічнай адсталасьці. Выйшла разам з пралетарыятам на шырокі творчы шлях і беларуская працоўная маса. Заглянула сонца і ў наша ваконца! Вялікая рэвалюцыя вызваліла й нас. «Жывіцца целам {{перанос-пачатак|п=на|к=шым}}<noinclude></noinclude> iuluprt6umj38vwiwkggm75xc929kbn 104 122000 283570 2026-04-29T06:08:54Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— А ты — засаромілася і сама цішком стала вучыцца? {{Водступ|2|em}}— Ужо ён падгледзеў! — збянтэжана ўскрыкнула яна і ўстрывожаная мноствам радасці, што поўніла яе грудзі, прапанавала Паўлу: {{Водступ|2|em}}— Паклікаць яго-б. Знарок вышаў, каб...» 283570 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— А ты — засаромілася і сама цішком стала вучыцца? {{Водступ|2|em}}— Ужо ён падгледзеў! — збянтэжана ўскрыкнула яна і ўстрывожаная мноствам радасці, што поўніла яе грудзі, прапанавала Паўлу: {{Водступ|2|em}}— Паклікаць яго-б. Знарок вышаў, каб не перашкаджаць. У яго — маці няма. {{Водступ|2|em}}— Андрэй! — крыкнуў Павел, адчыніўшы дзверы ў сенцы. — Дзе ты? {{Водступ|2|em}}— Тут! Дровы калоць хачу. {{Водступ|2|em}}— Хадзі сюды! {{Водступ|2|em}}Ён прышоў не адразу, а, увайшоўшы у кухню, па-гаспадарску сказаў: {{Водступ|2|em}}— Трэба сказаць Нікалаю, каб дроў прывёз, — мала дроў у нас. Бачыце, ненька, які ён Павел? Замест таго каб караць, начальства толькі адкормлівае бунтароў. {{Водступ|2|em}}Маці засмяялася. У яе яшчэ салодка замірала сэрца, яна была п‘яная ад радасці, але ўжо нешта скупое і асцярожнае выклікала у ёй жаданне бачыць сына спакойным, такім, як заўсёды. Было занадта добра на душы, і яна хацела, каб першая — вялікая — радасць яе жыцця адразу і назаўжды склалася ў сэрцы такой жывою і моцнаю, як прышла. І асцерагаючыся, каб не паменела шчасця, яна спяшалася хутчэй затуліць яго, нібы птушкалоў выпадкова злоўленую рэдкую птушку. {{Водступ|2|em}}— Давайце абедаць! Ты-ж, Паўлік, не еў яшчэ? — сумятліва прапанавала яна. {{Водступ|2|em}}— Не. Я ўчора даведаўся ад надзірацеля, што мяне рашылі выпусціць, дык сёння — не пілося, не елася… {{Водступ|2|em}}— Першага спаткаў я тут старога Сізава, — расказваў Павел. — Убачыў ён мяне, перайшоў дарогу, вітаецца. Я яму кажу — вы цяпер асцярожна са мною, я чалавек<noinclude></noinclude> swchit0m0y5xjk81wu1jkz9fodz8foo 104 122001 283571 2026-04-29T06:13:05Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «небяспечны, знаходжуся пад наглядам паліцыі. Нічога, кажа. І ведаеш, як ён запытаў пра пляменніка? Што, кажа, Фёдар добра трымаўся? Што азначае — добра трымацца ў турме? Ну, кажа, лішне чаго не плявузгаў проці таварышоў! І калі я сказаў, што Фёдар чалавек с...» 283571 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>небяспечны, знаходжуся пад наглядам паліцыі. Нічога, кажа. І ведаеш, як ён запытаў пра пляменніка? Што, кажа, Фёдар добра трымаўся? Што азначае — добра трымацца ў турме? Ну, кажа, лішне чаго не плявузгаў проці таварышоў! І калі я сказаў, што Фёдар чалавек сумленны і разумны, ён пагладзіў бараду і горда так сказаў: мы, Сізавы, у сваёй сям‘і дрэнных людзей не маем! {{Водступ|2|em}}— Ён стары мазгавіты! — сказаў хахол, ківаючы галавою. — Мы з ім часта гутарым, — добры чалавек. Хутка Фёдара выпусцяць. {{Водступ|2|em}}— Усіх выпусцяць, я думаю. У іх нічога няма, апрача паказанняў Ісая, а ён што-ж мог сказаць? {{Водступ|2|em}}Маці хадзіла па пакою і глядзела на сына. Андрэй, слухаючы яго расказы, стаяў ля акна, залажыўшы рукі за спіну. Павел хадзіў па пакою. У яго адрасла барада, дробныя пярсцёнкі тонкіх, цёмных валос густа віліся на шчоках, робячы мякчэйшым смуглявы колер твара. {{Водступ|2|em}}— Сядайце! — прапанавала маці, ставячы на стол гарачае. {{Водступ|2|em}}У часе абеду Андрэй расказаў пра Рыбіна. І калі ён скончыў, Павел, шкадуючы, усклікнуў: {{Водступ|2|em}}— Калі-б я быў дома — я-б не пусціў яго. Што ён панёс з сабою? Вялікае пачуццё абуранасці і блытаніну ў галаве. {{Водступ|2|em}}— Ну, — сказаў хахол, усміхаючыся, — калі чалавеку сорак год, ды ён сам доўга змагаўся з мядзведзямі ў сваёй душы, — цяжка яго перарабіць… {{Водступ|2|em}}Завязалася адна з тых спрэчак, калі людзі пачыналі гаварыць словы незразумелыя для маці. Скончылі абедаць, але ўсё яшчэ заядла асыпвалі адзін аднаго шумлівым градам мудрых слоў. Часам гаварылі проста.<noinclude></noinclude> 7166s9fpneklm0wcin0lp509qr4vi6g 104 122002 283572 2026-04-29T06:14:04Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «<section begin="Ігнатоўскі"/>{{перанос-канец|п=на|к=шым}} {{Абмылка|годзе|годзе,}} усім трутнём і груганом, для нас паўстаўшых сонца ўсходзе, зіяць нам будзе век-вяком» (Інтэрнацыянал). Пад гэтым магутным сонцам пралетарскай рэвалюцыі ўзрастае маладая Савецкая Бел...» 283572 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Ігнатоўскі"/>{{перанос-канец|п=на|к=шым}} {{Абмылка|годзе|годзе,}} усім трутнём і груганом, для нас паўстаўшых сонца ўсходзе, зіяць нам будзе век-вяком» (Інтэрнацыянал). Пад гэтым магутным сонцам пралетарскай рэвалюцыі ўзрастае маладая Савецкая Беларусь. Разам з сусьветным пралетарыятам ідзе яна змагацца за царства будучай Камуны. {{Калёнтытул|right=''{{larger|У. Ігнатоўскі.}}''}} <section end="Ігнатоўскі"/> <section begin="Пятровіч"/>{{Цэнтар|'''Чым выклікаецца эканамічнае аб‘яднаньне Савецкіх Рэспублік.'''|памер=140%}} {{Водступ|2|em}}З самага пачатку свайго існаваньня Работніча-Сялянскі Ўрад Савецкае Расеі палажыў у аснову свае палітыкі па нацыянальнаму пытаньню самавызначэньне народаў. Гэты прынцып ішоў супроць пануючых поглядаў сярод буржуазных гаспадарстваў, якія трымаюцца якраз на адваротных адносінах. Найбольшыя гаспадарствы, як, напрыклад, Англія, Францыя, Італія, усю сваю моц і багацьце закладаюць на падняволеньні іншых народаў, на пашырэньні сваіх калёніяў. Поўная нязгоднасьць поглядаў і палітыкі ў нацыянальным пытаньні між Савецкім Урадам і ўсімі гаспадарствамі апошняга сьвету зьяўляецца й да гэтых часоў аднэю з найбольш важкіх прычын воражнасьці да нас буржуазных урадаў. Ня гледзячы ж, тымчасам, на гэтую воражнасьць Савецкая Расея кожнаму з сваіх народаў даравала магчымасьць свае ўласнае ўлады, адкінуўшы ад сябе тых, каму не па сэрцу была работніча-сялянская ўлада (Фінляндзія, Эстонія, Латвія і г. д.), і аб’яднаўшыся ў працоўны хаўрус з тымі народамі, дзе заснаваўся Савецкі парадак. Апошнія знаходзяцца ў зьвязку з Расеяй ці на асновах аўтаномнасьці, або, як незалежныя, на асобных умовах хаўруснага характару. Да гэтага часу ў Расейскую Фэдэрацыю ўваходзяць, апроч самое Расеі, 11 аўтаномных краёў і рэспублікаў, 8 незалежных савецкіх сацыяльных рэспублікаў (Беларуская, Украінская, Крымская, Азэрбейджанская, Армянская, Грузінская, Кіргіская і Туркестанская) і нядаўна далучаная Далёкаўсходняя Рэспубліка, якая толькі яшчэ ўводзіць Савецкі парадак. Хаўрусныя з Расеяй незалежныя Савецкія Рэспублікі маюць кожная свой асобны ўрад, канструкцыя якога тая самая, што і ў Расеі. Хаўрус іх замацованы асаблівымі згодамі і ўмовамі, у якіх самую галоўную частку артыкулаў займаюць тыя, што належаць да вайскова-гаспадарчых адносін. Возьмем, напрыклад, умову паміж Р.С.Ф.С.Р. і С.С.Р.Б., падпісаную [[Аўтар:Язэп Адамовіч|І. Адамовічам]] і Л. Караханам 16 студзеня 1921 году. Важнейшыя артыкулы яе вось якія: {{Водступ|2|em}}I. Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі і Расейская Сацыялістычная Фэдэратыўная Савецкая Рэспубліка ўваходзяць паміж сабою ў Вайсковы і Гаспадарчы Хаўрус. {{Водступ|2|em}}III. Дзеля лепшага зьдзяйсьненьня адзначанай у пункце I-м мэты абедзьве дзяржавы абвяшчаюць аб’яднанымі ніжэйпамянованыя Камісарыяты: 1) Вайсковых спраў, 2) Вышэйшы Савет Народнае Гаспадаркі, 3) Загранічнага Гандлю, 4) Грашовых спраў, 5) Працы, 6) Пуцей Саабшчэньня й 7) Почты і тэлеграфу. {{Водступ|2|em}}IV. Аб’яднаныя Народныя Камісарыяты абедзьвюх Рэспублік уваходзяць у склад Саветаў Народных Камісараў Р.С.Ф.С.Р. і маюць у Савеце Народных Камісараў С.С.Р.Б. сваіх паўнамоцнікаў, зацьвярджаемых і нагледжаных Беларускім Цэнтральным Выканаўчым Камітэтам і Зьездам Саветаў.<section end="Пятровіч"/><noinclude></noinclude> 0t8wmv615twqdy3waglzzrrvi0j913r 283573 283572 2026-04-29T06:14:22Z Gleb Leo 2440 283573 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Ігнатоўскі"/>{{перанос-канец|п=на|к=шым}} {{Абмылка|годзе|годзе,}} усім трутнём і груганом, для нас паўстаўшых сонца ўсходзе, зіяць нам будзе век-вяком» (Інтэрнацыянал). Пад гэтым магутным сонцам пралетарскай рэвалюцыі ўзрастае маладая Савецкая Беларусь. Разам з сусьветным пралетарыятам ідзе яна змагацца за царства будучай Камуны. {{Калёнтытул|right=''{{larger|У. Ігнатоўскі.}}''}} <section end="Ігнатоўскі"/> <section begin="Пятровіч"/>{{Цэнтар|'''Чым выклікаецца эканамічнае аб‘яднаньне Савецкіх Рэспублік.'''|памер=140%}} {{Водступ|2|em}}З самага пачатку свайго існаваньня Работніча-Сялянскі Ўрад Савецкае Расеі палажыў у аснову свае палітыкі па нацыянальнаму пытаньню самавызначэньне народаў. Гэты прынцып ішоў супроць пануючых поглядаў сярод буржуазных гаспадарстваў, якія трымаюцца якраз на адваротных адносінах. Найбольшыя гаспадарствы, як, напрыклад, Англія, Францыя, Італія, усю сваю моц і багацьце закладаюць на падняволеньні іншых народаў, на пашырэньні сваіх калёніяў. Поўная нязгоднасьць поглядаў і палітыкі ў нацыянальным пытаньні між Савецкім Урадам і ўсімі гаспадарствамі апошняга сьвету зьяўляецца й да гэтых часоў аднэю з найбольш важкіх прычын воражнасьці да нас буржуазных урадаў. Ня гледзячы ж, тымчасам, на гэтую воражнасьць Савецкая Расея кожнаму з сваіх народаў даравала магчымасьць свае ўласнае ўлады, адкінуўшы ад сябе тых, каму не па сэрцу была работніча-сялянская ўлада (Фінляндзія, Эстонія, Латвія і г. д.), і аб’яднаўшыся ў працоўны хаўрус з тымі народамі, дзе заснаваўся Савецкі парадак. Апошнія знаходзяцца ў зьвязку з Расеяй ці на асновах аўтаномнасьці, або, як незалежныя, на асобных умовах хаўруснага характару. Да гэтага часу ў Расейскую Фэдэрацыю ўваходзяць, апроч самое Расеі, 11 аўтаномных краёў і рэспублікаў, 8 незалежных савецкіх сацыяльных рэспублікаў (Беларуская, Украінская, Крымская, Азэрбейджанская, Армянская, Грузінская, Кіргіская і Туркестанская) і нядаўна далучаная Далёкаўсходняя Рэспубліка, якая толькі яшчэ ўводзіць Савецкі парадак. Хаўрусныя з Расеяй незалежныя Савецкія Рэспублікі маюць кожная свой асобны ўрад, канструкцыя якога тая самая, што і ў Расеі. Хаўрус іх замацованы асаблівымі згодамі і ўмовамі, у якіх самую галоўную частку артыкулаў займаюць тыя, што належаць да вайскова-гаспадарчых адносін. Возьмем, напрыклад, умову паміж Р.С.Ф.С.Р. і С.С.Р.Б., падпісаную [[Аўтар:Язэп Адамовіч|І. Адамовічам]] і Л. Караханам 16 студзеня 1921 году. Важнейшыя артыкулы яе вось якія: {{Водступ|2|em}}I. Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі і Расейская Сацыялістычная Фэдэратыўная Савецкая Рэспубліка ўваходзяць паміж сабою ў Вайсковы і Гаспадарчы Хаўрус. {{Водступ|2|em}}III. Дзеля лепшага зьдзяйсьненьня адзначанай у пункце I-м мэты абедзьве дзяржавы абвяшчаюць аб’яднанымі ніжэйпамянованыя Камісарыяты: 1) Вайсковых спраў, 2) Вышэйшы Савет Народнае Гаспадаркі, 3) Загранічнага Гандлю, 4) Грашовых спраў, 5) Працы, 6) Пуцей Саабшчэньня й 7) Почты і тэлеграфу. {{Водступ|2|em}}IV. Аб’яднаныя Народныя Камісарыяты абедзьвюх Рэспублік уваходзяць у склад Саветаў Народных Камісараў Р.С.Ф.С.Р. і маюць у Савеце Народных Камісараў С.С.Р.Б. сваіх паўнамоцнікаў, зацьвярджаемых і нагледжаных Беларускім Цэнтральным Выканаўчым Камітэтам і Зьездам Саветаў.<section end="Пятровіч"/><noinclude></noinclude> jfb05rkekujcwfcxj7pjels20clj1vj 283595 283573 2026-04-29T07:18:50Z Gleb Leo 2440 283595 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude><section begin="Ігнатоўскі"/>{{перанос-канец|п=на|к=шым}} {{Абмылка|годзе|годзе,}} усім трутнём і груганом, для нас паўстаўшых сонца ўсходзе, зіяць нам будзе век-вяком» ([[Інтэрнацыянал]]). Пад гэтым магутным сонцам пралетарскай рэвалюцыі ўзрастае маладая Савецкая Беларусь. Разам з сусьветным пралетарыятам ідзе яна змагацца за царства будучай Камуны. {{Калёнтытул|right=''{{larger|У. Ігнатоўскі.}}''}} <section end="Ігнатоўскі"/> <section begin="Пятровіч"/>{{Цэнтар|'''Чым выклікаецца эканамічнае аб‘яднаньне Савецкіх Рэспублік.'''|памер=140%}} {{Водступ|2|em}}З самага пачатку свайго існаваньня Работніча-Сялянскі Ўрад Савецкае Расеі палажыў у аснову свае палітыкі па нацыянальнаму пытаньню самавызначэньне народаў. Гэты прынцып ішоў супроць пануючых поглядаў сярод буржуазных гаспадарстваў, якія трымаюцца якраз на адваротных адносінах. Найбольшыя гаспадарствы, як, напрыклад, Англія, Францыя, Італія, усю сваю моц і багацьце закладаюць на падняволеньні іншых народаў, на пашырэньні сваіх калёніяў. Поўная нязгоднасьць поглядаў і палітыкі ў нацыянальным пытаньні між Савецкім Урадам і ўсімі гаспадарствамі апошняга сьвету зьяўляецца й да гэтых часоў аднэю з найбольш важкіх прычын воражнасьці да нас буржуазных урадаў. Ня гледзячы ж, тымчасам, на гэтую воражнасьць Савецкая Расея кожнаму з сваіх народаў даравала магчымасьць свае ўласнае ўлады, адкінуўшы ад сябе тых, каму не па сэрцу была работніча-сялянская ўлада (Фінляндзія, Эстонія, Латвія і г. д.), і аб’яднаўшыся ў працоўны хаўрус з тымі народамі, дзе заснаваўся Савецкі парадак. Апошнія знаходзяцца ў зьвязку з Расеяй ці на асновах аўтаномнасьці, або, як незалежныя, на асобных умовах хаўруснага характару. Да гэтага часу ў Расейскую Фэдэрацыю ўваходзяць, апроч самое Расеі, 11 аўтаномных краёў і рэспублікаў, 8 незалежных савецкіх сацыяльных рэспублікаў (Беларуская, Украінская, Крымская, Азэрбейджанская, Армянская, Грузінская, Кіргіская і Туркестанская) і нядаўна далучаная Далёкаўсходняя Рэспубліка, якая толькі яшчэ ўводзіць Савецкі парадак. Хаўрусныя з Расеяй незалежныя Савецкія Рэспублікі маюць кожная свой асобны ўрад, канструкцыя якога тая самая, што і ў Расеі. Хаўрус іх замацованы асаблівымі згодамі і ўмовамі, у якіх самую галоўную частку артыкулаў займаюць тыя, што належаць да вайскова-гаспадарчых адносін. Возьмем, напрыклад, умову паміж Р.С.Ф.С.Р. і С.С.Р.Б., падпісаную [[Аўтар:Язэп Адамовіч|І. Адамовічам]] і Л. Караханам 16 студзеня 1921 году. Важнейшыя артыкулы яе вось якія: {{Водступ|2|em}}I. Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка Беларусі і Расейская Сацыялістычная Фэдэратыўная Савецкая Рэспубліка ўваходзяць паміж сабою ў Вайсковы і Гаспадарчы Хаўрус. {{Водступ|2|em}}III. Дзеля лепшага зьдзяйсьненьня адзначанай у пункце I-м мэты абедзьве дзяржавы абвяшчаюць аб’яднанымі ніжэйпамянованыя Камісарыяты: 1) Вайсковых спраў, 2) Вышэйшы Савет Народнае Гаспадаркі, 3) Загранічнага Гандлю, 4) Грашовых спраў, 5) Працы, 6) Пуцей Саабшчэньня й 7) Почты і тэлеграфу. {{Водступ|2|em}}IV. Аб’яднаныя Народныя Камісарыяты абедзьвюх Рэспублік уваходзяць у склад Саветаў Народных Камісараў Р.С.Ф.С.Р. і маюць у Савеце Народных Камісараў С.С.Р.Б. сваіх паўнамоцнікаў, зацьвярджаемых і нагледжаных Беларускім Цэнтральным Выканаўчым Камітэтам і Зьездам Саветаў.<section end="Пятровіч"/><noinclude></noinclude> i7x091q1589dc5jcz098tk041fmjouu 104 122003 283574 2026-04-29T06:16:23Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Мы павінны ісці нашай дарогай, ані кроку не даючы ў бок! — цвёрда сказаў Павел. {{Водступ|2|em}}— І наткнуцца на сваім шляху на некалькі дзесяткаў людзей, якія стрэнуць нас, як ворагаў… {{Водступ|2|em}}Маці прыслухоўвалася да спрэчкі і разуме...» 283574 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Мы павінны ісці нашай дарогай, ані кроку не даючы ў бок! — цвёрда сказаў Павел. {{Водступ|2|em}}— І наткнуцца на сваім шляху на некалькі дзесяткаў людзей, якія стрэнуць нас, як ворагаў… {{Водступ|2|em}}Маці прыслухоўвалася да спрэчкі і разумела, што Павел не любіць сялян, а хахол абараняе іх, даводзячы, што і селяніна добраму вучыць трэба. Яна больш разумела Андрэя, ёй здавалася, што ён кажа праўду, але, заўсёды, калі ён гаварыў Паўлу што-небудзь, яна, настарожваючыся і затрымліваючы дыханне, чакала адказу ад сына, каб хутчэй даведацца, — ці не пакрыўдзіў яго хахол? Але яны крычалі адзін на аднаго, не крыўдзячыся. {{Водступ|2|em}}Часам маці пытала ў сына: {{Водступ|2|em}}— Ці так гэта, Паўлік? {{Водступ|2|em}}Усміхаючыся, ён адказваў: {{Водступ|2|em}}— Так! {{Водступ|2|em}}— Вы, пане, — з ласкавай яхіднасцю казаў хахол, — сыта пад‘елі, ды дрэнна жавалі, у вас у глотцы кавалак стаіць. Прапалашчыце горлачка! {{Водступ|2|em}}— Не дуры! — параіў Павел. {{Водступ|2|em}}— Ды я — як на паніхідзе!.. {{Водступ|2|em}}Маці, ціха ўсміхаючыся, ківала галавою… {{Цэнтар|XXIII}} {{Водступ|2|em}}Надыходзіла вясна, ра снег, раскрываючы гразь і курань, схаваную ў яго глыбіні. З кожным днём гразь настойлівей лезла ў вочы, уся слабодка, здавалася апранутай у лахманы, непамытай. Удзень капала са стрэх, стомлена і потна дыміліся шэрыя сцены дамоў, а к ночы ўсюды смутна бялелі моцныя ледзякі. Усё часцей<noinclude></noinclude> cd5zlya1qe6ef4ul2ca0wdi1kqtq3js 0 122004 283575 2026-04-29T06:16:33Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Сучасная вялікая рэвалюцыя й нацыянальнае пытаньне | аўтар = Усевалад Ігнатоўскі | год = Сьнежань 1922 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = Полымя (часопіс)/1922/1/1 студзеня — рэвалюцыйна-гістарычнае сьвята С...» 283575 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Сучасная вялікая рэвалюцыя й нацыянальнае пытаньне | аўтар = Усевалад Ігнатоўскі | год = Сьнежань 1922 году | пераклад = | секцыя = Публіцыстыка | папярэдні = [[Полымя (часопіс)/1922/1/1 студзеня — рэвалюцыйна-гістарычнае сьвята Савецкай Беларусі|1 студзеня — рэвалюцыйна-гістарычнае сьвята Савецкай Беларусі]] | наступны = [[Полымя (часопіс)/1922/1/Чым выклікаецца эканамічнае аб’яднаньне Савецкіх Рэспублік|Чым выклікаецца эканамічнае аб’яднаньне Савецкіх Рэспублік]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Полымя. 1922. № 1.pdf" from="46" to="52" fromsection="Ігнатоўскі" tosection="Ігнатоўскі" /> {{Выроўніваньне-канец}} {{DEFAULTSORT:Сучасная вялікая рэвалюцыя й нацыянальнае пытаньне}} [[Катэгорыя:Публіцыстыка Усевалада Ігнатоўскага]] [[Катэгорыя:Нацыяналізм]] 7nm2ytvc02e91vl0z8lebgj8edbjh38 0 122005 283576 2026-04-29T06:17:02Z Gleb Leo 2440 Перасылае да [[Полымя (часопіс)/1922/1/Сучасная вялікая рэвалюцыя й нацыянальнае пытаньне]] 283576 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Полымя (часопіс)/1922/1/Сучасная вялікая рэвалюцыя й нацыянальнае пытаньне]] s91vs2ba84qbyc0euiulcgx83hy815t 104 122006 283578 2026-04-29T06:19:49Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «на небе паказвалася сонца. і рашуча пачыналі журчэць ручаі, збягаючы к балоту. {{Водступ|2|em}}Рыхтаваліся да свята Першага мая. {{Водступ|2|em}}На фабрыцы і па слабодцы лёталі лісткі, якія тлумачылі значэнне гэтага свята, і нават незакранутая прапагандай мо...» 283578 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>на небе паказвалася сонца. і рашуча пачыналі журчэць ручаі, збягаючы к балоту. {{Водступ|2|em}}Рыхтаваліся да свята Першага мая. {{Водступ|2|em}}На фабрыцы і па слабодцы лёталі лісткі, якія тлумачылі значэнне гэтага свята, і нават незакранутая прапагандай моладзь гаварыла, чытаючы іх: {{Водступ|2|em}}— Гэта трэба ўстроіць! {{Водступ|2|em}}Весаўшчыкоў, пахмура ўсміхаючыся, крыкнуў: {{Водступ|2|em}}— Пара! Даволі ў схованкі гуляць! {{Водступ|2|em}}Радаваўся Фёдар Мазін. Дужа пахудзеўшы, ён зрабіўся падобным да жаўранка ў клетцы з нервовым грэпетам сваіх рухаў і гаворкі. З ім заўсёды быў маўклівы, не па гадах сур‘ёзны Якаў Сомаў, які працаваў цяпер у горадзе. Самойлаў, які яшчэ больш парыжэў у турме, Васілій Гусеў, Букін, Драгуноў і яшчэ некаторыя даводзілі неабходнасць ісці за зброяй, але Павел, хахол, Сомаў і іншыя спрачаліся з імі. {{Водступ|2|em}}Прышоў Егор, заўсёды стомлены, потны, з задышкай, і жартаваў: {{Водступ|2|em}}— Праца па змене існуючага ладу — вялікая праца, таварышы, але для таго, каб яна ішла больш паспяхова, я павінен купіць сабе новыя боты! — гаварыў ён, паказючы на свае мокрыя і падраныя чаравікі. — Галёшы ў мяне таксама безнадзейна падраліся, і кожны дзень я прамочваю сабе ногі. Я не хачу пераехаць, у нетры зямлі раней, чым мы вырачамся старога свету публічна і адкрыта, а таму, адхіляючы прапанову таварыша Самойлава пра ўзброеную дэманстрацыю, прапаную ўзброіць мяне моцнымі ботамі, бо глыбока пераконаны, што гэта больш карысна для перамогі соцыялізма, чым нават надзвычай вялікае мордабіцце!.. {{Водступ|2|em}}Гэткай-жа вычурнай мовай ён расказваў рабочым<noinclude></noinclude> 4tvfttt3qcx5yf1l8ptxjtq66kppqy7 104 122007 283580 2026-04-29T06:23:40Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «гісторыі аб тым, як у розных краінах народ спрабаваў палегчыць сваё жыццё. Маці любіла слухаць яго прамовы, і яна атрымала ад іх дзіўнае ўражанне — самымі хітрымі ворагамі народу, якія найбольш жорстка і часта ашуквалі яго, былі маленькія пузатыя, чырв...» 283580 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>гісторыі аб тым, як у розных краінах народ спрабаваў палегчыць сваё жыццё. Маці любіла слухаць яго прамовы, і яна атрымала ад іх дзіўнае ўражанне — самымі хітрымі ворагамі народу, якія найбольш жорстка і часта ашуквалі яго, былі маленькія пузатыя, чырвонатварыя чалавечкі, бессаромныя і прагавітыя, хітрыя і жорсткія. Калі ім жылося цяжка пад уладай цароў, яны нацкоўвалі чорны народ на царскую ўладу, а калі народ узнімаўся і вырываў гэтую ўладу з каралеўскіх рук, чалавечкі падманам забіралі яе ў свае рукі і разганялі народ па закутках, калі-ж ён спрачаўся з імі — збівалі яго сотнямі і тысячамі. {{Водступ|2|em}}Аднойчы, асмеліўшыся, яна расказала яму пра гэты малюнак жыцця, створаны яго прамовамі, і сарамліва смеючыся, запытала: {{Водступ|2|em}}— Ці так гэта, Егор Іванавіч? {{Водступ|2|em}}Ён рагатаў, закачваючы вочкі, задыхаўся, расціраючы грудзі рукамі. {{Водступ|2|em}}— Сапраўды так, матулька! Вы схапілі за рогі быка гісторыі. На гэтым жоўценькім фоне ёсць некаторыя арнаменты, гэта значыць вышыўкі, але яны справы не мяняюць. Іменна тоўсценькія чалавечкі — галоўныя грэхаводнікі і самыя атрутныя казюлькі, што кусаюць народ. Французы ўдала называюць іх буржуа. Запомніце, матуля — бур-жуа. Жуюць яны нас, жуюць і высмоктваюць… {{Водступ|2|em}}— Багатыя, значыцца? — спытала маці. {{Водступ|2|em}}— Пэўна! У гэтым іх няшчасце. Калі, бачыце, у ежу дзіцяці дадаваць крыху медзі, гэта затрымлівае рост яго касцей, і яно будзе карлікам, а калі атруціць чалавека золатам — душа ў яго становіцца маленькая, нежывая і шэрая, зусім як гумовы мячык, коштам у пятачок… {{Водступ|2|em}}Аднойчы, гаворачы пра Егора, Павел сказаў:<noinclude></noinclude> cdj3zbazdgaiurdjbgeniix64jn88o2 104 122008 283583 2026-04-29T06:26:21Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— А ведаеш, Андрэй, больш за ўсіх тыя людзі жартуюць, у якіх сэрца ные… {{Водступ|2|em}}Хахол памаўчаў і, прышчурыўшы вочы, сказаў: {{Водступ|2|em}}— Калі-б твая праўда была, — уся Расія са смеху памерла-б… {{Водступ|2|em}}Прышла Наташа, яна таксама...» 283583 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— А ведаеш, Андрэй, больш за ўсіх тыя людзі жартуюць, у якіх сэрца ные… {{Водступ|2|em}}Хахол памаўчаў і, прышчурыўшы вочы, сказаў: {{Водступ|2|em}}— Калі-б твая праўда была, — уся Расія са смеху памерла-б… {{Водступ|2|em}}Прышла Наташа, яна таксама сядзела ў турме, недзе ў другім горадзе, але гэта не змяніла яе. Маці заўважыла, што хахол рабіўся пры ёй весялейшым, сыпаў жартамі, дадзяваў усіх сваёй мяккай хітрасцю, абуджаючы ў яе вясёлы смех. Але калі яна пайшла, ён пачаў сумна высвістваць свае бясконцыя песні і доўга хадзіў па пакою нудна шархаючы нагамі. {{Водступ|2|em}}Часта прыбягала Алеся, заўсёды нахмураная, заўсёды спяшаючы і, чамусці, усё больш вуглаватая, рэзкая. {{Водступ|2|em}}Неяк, калі Павел вышаў у сенцы правесці яе і не зачыніў дверы за сабою, маці пачула шпаркую гутарку: {{Водступ|2|em}}— Вы будзеце несці сцяг? — ціха запытала дзяўчына. {{Водступ|2|em}}— Я. {{Водступ|2|em}}— Гэта вырашана? {{Водступ|2|em}}— Так. Гэта маё права. {{Водступ|2|em}}— Зноў турма?! {{Водступ|2|em}}Павел маўчаў. {{Водступ|2|em}}— Вы не маглі-б… — пачала яна і спынілася. {{Водступ|2|em}}— Што? — запытаў Павел. {{Водступ|2|em}}— Уступіць іншаму. {{Водступ|2|em}}— Не!… — громка сказаў ён. {{Водступ|2|em}}— Падумайце, — вы такі ўплывовы, вас любяцыь!.. — Вы і Находка — першыя тут, — колькі вы можаце зрабіць на волі, — падумайце! А за гэта вас вышлюць, — далёка, надоўга! {{Водступ|2|em}}Маці здалося, што ў дзяўчыніным голасе гучаць знаёмыя пачуцці — туга і страх. І Алесіны словы пачалі<noinclude></noinclude> 56wki009l1ep4bowlfo599xc3l9yl0u 104 122009 283585 2026-04-29T06:28:31Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «падаць на сэрца ёй, нібы буйныя кроплі ледзяной вады. {{Водступ|2|em}}— Не, я вырашыў! — сказаў Павел. — Ад гэтага я не адмоўлюся нізавошта. {{Водступ|2|em}}— Нават калі я буду прасіць?.. {{Водступ|2|em}}Павел раптам загаварыў шпарка і неяк асабліва строга. {{Водс...» 283585 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>падаць на сэрца ёй, нібы буйныя кроплі ледзяной вады. {{Водступ|2|em}}— Не, я вырашыў! — сказаў Павел. — Ад гэтага я не адмоўлюся нізавошта. {{Водступ|2|em}}— Нават калі я буду прасіць?.. {{Водступ|2|em}}Павел раптам загаварыў шпарка і неяк асабліва строга. {{Водступ|2|em}}— Вы не павінны так казаць, — што вы? Вы не павінны! {{Водступ|2|em}}— Я чалавек! — ціханька сказала яна. {{Водступ|2|em}}— Добры чалавекі — таксама ціха, але неяк асабліва, нібы ён захліпаўся, загаварыў Павел. — Дарагі мне чалавек. І — таму… таму не трэба так казаць… {{Водступ|2|em}}— Бывай!.. — сказала дзяўчына. {{Водступ|2|em}}Па стуку яе абсацаў маці зразумела, што яна пайшла шпарка, амаль пабегла. Павел вышаў за ёй на двор. {{Водступ|2|em}}Цяжкі сполах, душачы, абняў матчына сэрца. Яна не зразумела, пра што гаварылі, але адчувала, што наперадзе яе чакае гора. {{Водступ|2|em}}— Што ён хоча рабіць? {{Водступ|2|em}}Павел звярнуўся разам з Андрэем; хахол гаварыў, ківаючы галавою: {{Водступ|2|em}}— Эх, Ісайка, Ісайка, — што з ім рабіць? {{Водступ|2|em}}— Трэба параіць яму, каб ён пакінуў свае выдумкі! — пахмура сказаў Павел. {{Водступ|2|em}}— Паўлік, што ты хочаш рабіць? — запытала маці, апусціўшы галаву. {{Водступ|2|em}}— Калі? Зараз? {{Водступ|2|em}}— Першага… Першага мая? {{Водступ|2|em}}— Ага! — ускрыкнуў Павел, прыцішыўшы голас. —<noinclude></noinclude> ey5slvmpehyu1c8x1mk44c0kekmc0mi 104 122010 283591 2026-04-29T06:59:26Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «Я панясу сцяг наш, — пайду з ім наперадзе ўсіх. За гэта мяне пэўна зноў пасадзяць у турму. {{Водступ|2|em}}Матчыным вачам зрабілася горача, і ў роце ў яе з‘явілася непрыемная сухата. Ён узяў яе руку, пагладзіў. {{Водступ|2|em}}— Гэта трэба, зразумей! {{Водступ|2|...» 283591 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>Я панясу сцяг наш, — пайду з ім наперадзе ўсіх. За гэта мяне пэўна зноў пасадзяць у турму. {{Водступ|2|em}}Матчыным вачам зрабілася горача, і ў роце ў яе з‘явілася непрыемная сухата. Ён узяў яе руку, пагладзіў. {{Водступ|2|em}}— Гэта трэба, зразумей! {{Водступ|2|em}}Я нічога не кажу! — сказала яна, павольна ўзняўшы галаву. І калі вочы яе спаткаліся з упартым бляскам яго воч, зноў схіліла галаву. {{Водступ|2|em}}Ён выпусціў яе руку, уздыхнуў і загаварыў, папракаючы: {{Водступ|2|em}}— Не бедаваць табе, а радавацца трэба было-б. Калі будуць маткі, якія і на смерць пашлюць сваіх дзяцей з радасцю? {{Водступ|2|em}}— Гоп, гоп! — замармытаў хахол. — Паскакаў наш пан, падаткнуўшы каптан!.. {{Водступ|2|em}}— Хіба я кажу што-небудзь? — паўтарыла маці. — Я табе не перашкаджаю. А калі шкада мне цябе, — гэта ўжо матчына… {{Водступ|2|em}}Ён адступіў ад яе і яна пачула жорсткія, вострыя словы: {{Водступ|2|em}}— Ёсць любоў, якая замінае чалавеку жыць… {{Водступ|2|em}}Уздрыгнуўшы, баючыся, што ён скажа яшчэ што-небудзь, якое адштурхне яе сэрца, яна шпарка загаварыла: {{Водступ|2|em}}— Не трэба, Паўлік! Я разумею, — інакш табе нельга, — для таварышоў… {{Водступ|2|em}}— Не! — сказаў ён. — Я гэта — для сябе… {{Водступ|2|em}}У дзвярах стаяў Андрэй — ён быў вышэй чым дзверы і цяпер, стоячы ў іх, як у раме, дзіўна падхіліў калены, абапіраючыся адным плячом аб касяк, а другое, шыю і галаву выставіўшы ўперад.<noinclude></noinclude> 3cj94kvw0jd0310oibh8nqs7e1zimxf 104 122011 283592 2026-04-29T07:01:30Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}Часамі птушка запішчыць жаласлівым голасам. Часамі затрашчыць нешта ў бары, заскрыпіць хвоя аб хвою. Гэта вецер прачынаецца і вандруе па лесе…</br> {{gap|1em}}У паветры адчуваецца халодная вільгаць. Дождж — не дождж, а нешта вострае і калючае, дробнае і...» 283592 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}Часамі птушка запішчыць жаласлівым голасам. Часамі затрашчыць нешта ў бары, заскрыпіць хвоя аб хвою. Гэта вецер прачынаецца і вандруе па лесе…</br> {{gap|1em}}У паветры адчуваецца халодная вільгаць. Дождж — не дождж, а нешта вострае і калючае, дробнае і густое.</br> {{gap|1em}}Мурза ўсё пільней аглядаецца па баках, усё рупней нюхае паветра, гіркае і непакоіцца.</br> {{gap|1em}}— Што гэта робіцца з табою сёнейка? Хай цябе немач, хай цябе! — кажа Тадэўчык да Мурзы і плюе ўбок. Ладзіцца заснуць пад кажухом, але нешта сон не бярэ. Трывога сабакі перадаецца і яму.</br> {{gap|1em}}— Хай цябе немач, хай цябе!</br> {{gap|1em}}Тадэўчык устае, папраўляе вогнішча, напіхае зноў тытуну ў люльку і дзівіцца:</br> {{gap|1em}}— Ліха ведае! Здаецца ўжо гадоў сорак, з самага маленства, начую тутака і заўсёды сплю, як пасля кірмашу, а сёнейка нешта не тое… Сабака, каб яго немач, чуе штосьці!</br> {{gap|1em}}Тадэўчык апасліва азіраецца па баках, лыпіць вочы ў цемру, моршчыць лоб, а нічога ўгледзець не можа. Ён бярэ дубальтоўку, старанна выдувае куркі, вымае з раменнай сумкі пістоны, надзявае і не выпускае ўжо дубальтоўкі з рук. Мурза пры гэтым падбірае пад сябе хвост, апускае галаву і жаласліва вые.</br> {{gap|1em}}У самым вясёлым месцы, калі часам дзе на падворку сярод белага дня сабака ні з таго, ні з сяго пачынае выць, нейкая жудасць нападае на чалавека. А тут, у глушы, у Тадэўчыка ажно мурашкі заёрзалі па скуры.</br> {{gap|1em}}— Ну, ціха, ліха! Якая трасца цябе бярэ? — просіцца ён у сабакі і гладзіць яго па натапоршчанай<noinclude></noinclude> 2bl4z40jaxl4execprt52rc5bx453pe 104 122012 283593 2026-04-29T07:02:10Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Вы-б пакінулі балакаць, пане! — сказаў ён, пахмура спыніўшы на Паўлавым твары свае пукатыя вочы. Ён быў падобны на яшчарку ў каменнай шчыліне. {{Водступ|2|em}}Маці хацелася плакаць. Не жадаючы, каб сын бачыў яе слёзы — яна замармытала: {{Вод...» 283593 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Вы-б пакінулі балакаць, пане! — сказаў ён, пахмура спыніўшы на Паўлавым твары свае пукатыя вочы. Ён быў падобны на яшчарку ў каменнай шчыліне. {{Водступ|2|em}}Маці хацелася плакаць. Не жадаючы, каб сын бачыў яе слёзы — яна замармытала: {{Водступ|2|em}}— Ой бацюхна, — забылася я… {{Водступ|2|em}}І вышла ў сенцы. Там уткнуўшыся галавою ў кут, яна дала волю слязам свае крыўды і плакала моўчкі, без гуку, слабеючы ад слёз так, нібы разам з імі выцякала кроў з сэрца яе. {{Водступ|2|em}}А праз няшчыльна зачыненыя дзверы на яе паўзлі глухія гукі спрэчкі. {{Водступ|2|em}}— Ты што-ж, — мілуешся сабою, мучачы яе? — пытаў хахол. {{Водступ|2|em}}— Ты не маеш права так казаць! — крыкнуў Павел. {{Водступ|2|em}}— Добры-б таварыш я табе быў, калі-б маўчаў, бачачы твае дурныя казліныя скокі! Ты навошта гэта сказаў? Разумееш? {{Водступ|2|em}}— Трэба заўсёды цвёрда гаварыць і так і не так! {{Водступ|2|em}}— Гэта ёй. {{Водступ|2|em}}— Усім! Не хачу ні кахання, ні сяброўства, якое чапляецца за ногі, затрымлівае… {{Водступ|2|em}}— Герой! Падатры нос! Падатры і ідзі, скажы ўсё гэта Алесьцы. Гэта ёй трэба было сказаць… {{Водступ|2|em}}— Я сказаў!.. {{Водступ|2|em}}— Так? Хлусіш! Ёй ты гаварыў ласкава, ёй гаварыў пяшчотна, я не чуў, а — ведаю. А перад маткай распусціў гераізм… Зразумей, казёл, — гераізм твой грош каштуе! {{Водступ|2|em}}Власава пачала хутка выціраць слёзы са сваіх шчок. Яна спалохалася, што хахол пакрыўдзіць Паўла, спятаючыся адчыніла дзверы і, уваходзячы ў кухню,<noinclude></noinclude> iql2b1or6j8gvuu6avckiii799zpbwm 104 122013 283594 2026-04-29T07:10:06Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «шэрсці. Сабака на момант цішэе, і Тадэўчыку робіцца лягчэй.</br> {{gap|1em}}Вецер узмацнеў. Хмары засланілі ўсё неба. Пачаў сыпаць дробны густы дождж. Усё злілося ў адно — і стагі, і дрэвы, і прастор. Нічога не відаць. Як у студні ўсероўна. Круг цемры ўсё цясней і...» 283594 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>шэрсці. Сабака на момант цішэе, і Тадэўчыку робіцца лягчэй.</br> {{gap|1em}}Вецер узмацнеў. Хмары засланілі ўсё неба. Пачаў сыпаць дробны густы дождж. Усё злілося ў адно — і стагі, і дрэвы, і прастор. Нічога не відаць. Як у студні ўсероўна. Круг цемры ўсё цясней і цясней абхоплівае вогнішча. Глухамань ночы трывожыць.</br> {{gap|1em}}— А мо‘ лепей было-б сягоння на печы спаць, як Наста, жонка мая, раіла, а то няхай яе немач, няхай яе!.. А ўсе гавораць, што мядзведзь ходзіць на нашай аколіцы. Збіраюцца нават аблаву рабіць.</br> {{gap|1em}}Думаў Тадэўчык пайсці цяпер да хаты, але спыніўся. Яму здавалася, што, калі толькі зварухнецца з месца, хтосьці кінецца на яго.</br> {{gap|1em}}Гэтак прайшло яшчэ з гадзіну. Урэшце Тадэўчык пачаў злавацца сам на сябе: шолаху і трэску ў кустах баіцца. Сорам… Тым часам з супроцьлеглага берага рэчкі, ля броду, яўна пачуліся цяжкія крокі… Сэрца Тадэўчыка абмерла, Мурза падскочыла да берага і пачала голасна брахаць, а Тадэўчык, сціснуўшы дубальтоўку ў руках, крыкнуў не сваім голасам:</br> {{gap|1em}}— Хто там?</br> {{gap|1em}}У адказ — толькі цяжкае сапенне ў вадзе.</br> {{gap|1em}}— Мядзведзь! — прахрыпеў Тадэўчык і адскочыў ад агню каб лепей было з цемры ўглядацца ў звера і цэліцца ў яго з дубальтоўкі.</br> {{gap|1em}}Мурза заскавытала і кінулася назад да Тадэўчыка.</br> {{gap|1em}}Сапенне наблізілася. У Тадэўчыка шапка на галаве падымаецца. Ён коліць вачыма цемру, ды нічога не бачыць. Ён акамянеў ад страху і не можа крануцца з месца. Голас яго асекся.</br><noinclude></noinclude> 6eb0wchber0ndv1bzvauxsoaayijte5 104 122014 283596 2026-04-29T07:19:54Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}Тым часам мядзведзь напіўся вады, вышаў на бераг і на задніх лапах, як старая баба ў перавернутым кажусе, накіраваўся да вогнішча…</br> {{gap|1em}}Калі Тадэўчык угледзеў, што мядзведзь ідзе на задніх лапах, як чалавек, перавальваючыся пры гэтым з адной н...» 283596 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}Тым часам мядзведзь напіўся вады, вышаў на бераг і на задніх лапах, як старая баба ў перавернутым кажусе, накіраваўся да вогнішча…</br> {{gap|1em}}Калі Тадэўчык угледзеў, што мядзведзь ідзе на задніх лапах, як чалавек, перавальваючыся пры гэтым з адной нагі на другую, страх яго крыху зменшыўся з прычыны такога падабенства да чалавека. Ён адсапнуўся і ўжо мог крануць рукой і нагой. Сабака пішчаў на розныя лады. Мядзведзь наступіў нагамі на агонь, атросся і пачаў таптаць вогнішча. Яно задыміла і пачало гаснуць.</br> {{gap|1em}}— Ратуй, божа, — сказаў Тадэўчык у думках, прыцэліўся і націснуў курок.</br> {{gap|1em}}— Асечка! Порах, мабыць, мокры, каб яго немач, каб яго!</br> {{gap|1em}}Прыціснуў пальцам рукі курок, і нічога не вышла. Пістоны ляпнулі, а набоі асталіся…</br> {{gap|1em}}Пачуўшы ляпанне стрэльбы, мядзведзь з гнеўным мармытаннем рынуўся на Тадэўчыка.</br> {{gap|1em}}Вырваў з рук чалавека стрэльбу, зламаў папалам, адкінуў убок і абхапіў пярэднімі лапамі Тадэўчыка, як добры сябар, які хоча кума пацалаваць… Тут Мурза асмелілася ды з гучным гаўканнем накінулася на мядзведзя і давай рваць яго зубамі за заднія ногі. Мядзведзь курчыўся ад болю, паваліў Тадэўчыка і кінуўся на сучку. Яна пусцілася наўцёкі. Тадэўчык ачухаўся, звыкся трохі са страхам, і мазгі яго хутка запрацавалі:</br> {{gap|1em}}— Уцякаць трэба не на грэблю, але ў зыбуху, у тыя кусты, дзе ў замаразках бабы журавіны збіраюць. Там мядзведзь мяне не дагоніць.</br> {{gap|1em}}Ускочыў на ногі і наўцёкі, але мядзведзь пусціўся за ім удагонку… Хаця Тадэўчык бег хутка,<noinclude></noinclude> bdhgv5dvyk5ipeo47hx6h3c39rszblt 104 122015 283597 2026-04-29T07:21:35Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{Няма выявы}} не аглядваючыся, але пачуў праз колькі хвілін за сваімі плячыма цяжкае дыханне звера.</br> {{gap|1em}}Лапа, цяжкая і вострая, уелася ў паясніцу і зноў паваліла яго…</br> {{gap|1em}}Мядзведзь стараўся дабрацца лапай да яго твара і горла, але чалавек урыўс...» 283597 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{Няма выявы}} не аглядваючыся, але пачуў праз колькі хвілін за сваімі плячыма цяжкае дыханне звера.</br> {{gap|1em}}Лапа, цяжкая і вострая, уелася ў паясніцу і зноў паваліла яго…</br> {{gap|1em}}Мядзведзь стараўся дабрацца лапай да яго твара і горла, але чалавек урыўся галавой у<noinclude></noinclude> 1bh82dn6rajjck2cmfyckjdczwwktwn 104 122016 283598 2026-04-29T07:23:40Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=супако|к=іліся}}. Толькі цяпер пачуў ён рану на галаве і, правёўшы рукою па твары, угледзеў на далоні кроў. Ах, колькі гэтай крыві было сягоньня! Але чаму-ж тут нікога няма, апроч яго, Васіля? {{Водступ|2|em}}Здалёк чуцён быў яшчэ ясьней стукат...» 283598 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=супако|к=іліся}}. Толькі цяпер пачуў ён рану на галаве і, правёўшы рукою па твары, угледзеў на далоні кроў. Ах, колькі гэтай крыві было сягоньня! Але чаму-ж тут нікога няма, апроч яго, Васіля? {{Водступ|2|em}}Здалёк чуцён быў яшчэ ясьней стукат гармат і трэск вінтовак. Падчас кулі заляталі і сюды, путаючыся і гудучы між сучча. {{Водступ|2|em}}— „Ага, там яшчэ б‘юцца, а я ўцёк“, падумаў Васіль, і яму адразу стала і брыдка і крыўдна на сябе. Людзі калечацца, уміраюць, але не ўцякаюць, а ён спалохаўся, пабег, як пужлівы заяц. Васіль рвануўся з салашу, пашоў ізноў у напрамку, дзе йшла бойка. {{Водступ|2|em}}— „А дзе-ж мая вінтоўка?“ схамянуўся ён: — „ну, нічога: знайду сабе іншую, іх шмат цяпер на полі валяецца“. {{Водступ|2|em}}Васіль падыходзіў ужо к краю лесу. Недалёка ад яго, у гушчарніку, значны кавалак зямлі быў трохі ня ўвесь засланы чырвонаармейцамі, з якіх адны былі ўжо з павязкамі, другія, чырвонячы сьнег, то сыходзіліся, то спаўзаліся да фэльчароў і чакалі дапамогі. Васіль ізноў адчуў смак і пах крыві і яму стала моташна. Разам з гэтым у яго явілася думка, як ён пакажацца на вочы сваім таварышом. А можа і ня йсьці туды. Можа... можа так зрабіць, як той чырвонаармеец ноччу? „Што-ж, я ўжо кінуў сваіх таварышоў“, думаў Васіль. {{Водступ|2|em}}— Таварыш, вы ранены? — запытаўся ў яго праходзіўшы з абвязанаю галавою чырвонаармеец. {{Водступ|2|em}}— Я? Не... Але, ранены! — няпэўным голасам адказаў Васіль. {{Водступ|2|em}}Чырвонаармеец уважліва паглядзеў на Васіля і пашоў далей. Гэты погляд нібы ўкалоў у сэрца Васіля. Ён пастаяў на месцы, апусьціўшы вочы ў зямлю, а потым, не падымаючы галавы, павярнуўся і пашоў прэч ад гэтага месца бойкі... Ён ішоў, і яму здавалася, што з-за кожнага дрэва, з-за кожнага куста за ім сачаць пранізваючыя, насьмешныя погляды пакінутых ім таварышоў... {{ц|II}} {{Водступ|2|em}}Маленькая газоўка над сталом сваім агоньчыкам ледва асьвечвала пярэдні куток хаты; на запеччы было настолькі<noinclude></noinclude> q9rlvtiyoi9pfpqo8uwxpbi3y607qa4 104 122017 283599 2026-04-29T07:25:34Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «цёмна, што ня лёгка было разабраць, што там знаходзілася. Кацярына ўвашла ў хату, стомленымі крокамі падышла к сталу і села на ўслон. Рукі яе ўпалі на калені, сама яна ўтупілася ў адзін няведамы пункт і нібы застыла, гледзячы ні то ў нязьмерную далячыню, н...» 283599 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>цёмна, што ня лёгка было разабраць, што там знаходзілася. Кацярына ўвашла ў хату, стомленымі крокамі падышла к сталу і села на ўслон. Рукі яе ўпалі на калені, сама яна ўтупілася ў адзін няведамы пункт і нібы застыла, гледзячы ні то ў нязьмерную далячыню, ні то ў сярэдзіну самое сябе. Ні браскат лучыны, якую заварушыў на печы пры яе ўваходзе Юзік, ні скочыўшы з полу кот, які, мармочачы, пачаў церціся аб яе ногі, не маглі вывесьці яе з гэтага аслупяненьня. Юзік зьлез з печы, ціха падышоў к мацеры і зьдзіўлена паглядзеў на яе. {{Водступ|2|em}}— Мама! Што ты глядзіш? — запытаўся ён, тузануўшы яе за руку. {{Водступ|2|em}}Кацярына, нібы ачнуўшыся ад сну, зірнула на сына, і жвавы погляд зьвярнуўся да яе. {{Водступ|2|em}}— Нічога, сынку, я замарылася з гэтымі дрывамі. Пайдзі, голубе, распражы каня і пастаў яго ў хлеў. Я проста замарылася ў лесе, ды яшчэ дарога такая дрэнная: на грэблях ужо няма сьнегу — ледва дацягнуў каняка дадому. {{Водступ|2|em}}Юзік вышаў за дзьверы. Кацярына распранулася, скінула мокрыя лапці і села на лаву каля стала. На вачох яе паказаліся сьлёзы, яна хацела стрымаць іх, але не магла. Занятая сваімі думкамі, яна і ня прымеціла, як адчыніліся дзьверы і ўвашла яе суседка. {{Водступ|2|em}}— Добры вечар, Кацярына! Што гэта ты плачаш? — яшчэ ад парога запыталася яна. {{Водступ|2|em}}Кацярына змахнула рагом хусткі сьлёзы і ўстала з лавы. {{Водступ|2|em}}— Добры вечар, — адказала яна: — садзіся, пагамані трохі, а то нудна неяк на сэрцы аднэй. {{Водступ|2|em}}— Што-ж гэта з табою? {{Водступ|2|em}}— Я й сама ня ведаю, так нейкая нуда грызе. {{Водступ|2|em}}— Ну, вядома, кабета ты яшчэ маладая, а жывеш адна — яно й нудна. {{Водступ|2|em}}— А не — ня гэта: проста жыць цяжка стала. {{Водступ|2|em}}— Ох, і не гавары, родная, цяжка — так цяжка, што, здаецца, пад зямлю пашоў-бы. Як прышлі гэтыя легіянэры, дык усё жыцьцё атруцілі. Гэта-ж трэба сказаць: у Анупрэя<noinclude></noinclude> std5ahdrhgmk5se9hook5gvr4zj690t 104 122018 283600 2026-04-29T07:28:05Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «сягоньня апошнюю кароўку забралі, у старога чалавека з малымі ўнукамі — сыноў-жа, ты ведаеш, забілі яшчэ ў нямецкую вайну. Ну што ён будзе рабіць? Альбо ў Піліпёнкавых: прышлі, гэта, і давай абіраць клуню, — ну, Піліпёнчыха ўчапілася за дзьверы — ня пушчу!...» 283600 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>сягоньня апошнюю кароўку забралі, у старога чалавека з малымі ўнукамі — сыноў-жа, ты ведаеш, забілі яшчэ ў нямецкую вайну. Ну што ён будзе рабіць? Альбо ў Піліпёнкавых: прышлі, гэта, і давай абіраць клуню, — ну, Піліпёнчыха ўчапілася за дзьверы — ня пушчу! — дык шаблямі абтрапалі яе, як кудзелю. Ну, якое-ж гэта жыцьцё! {{Водступ|2|em}}— Эх, цётачка! Яшчэ добра вось вам ды іншым, у каго хоць сям’я ёсьць, а я тут адна з сваім хлопчыкам; ні радні, ні сваіх — нікога. {{Водступ|2|em}}— Ну, а як твой? — зьнізіўшы голас., запыталася суседка. {{Водступ|2|em}}— Хто мой? Васіль? {{Водступ|2|em}}— Але, а то-ж хто яшчэ? {{Водступ|2|em}}— Што-ж аб Васілі пытацца? З год таму назад пісаў хоць гады-ў-рады, а цяпер ужо і спадзявацца кінула, як гэты легіянэрскі фронт усчоўпся. Загінуў Васіль у гэтай бальшавіцкай арміі. Ды мне яго і ня шкода ўжо. {{Водступ|2|em}}— Ды што ты кажаш, як гэта ня шкода свайго мужа? {{Водступ|2|em}}— Перагарэла ўсё на сэрцы, адзін попел застаўся. {{Водступ|2|em}}— Ня кідай надзеі, родная. Мне здаецца, што нядоўга нашым паном панаваць тут прыдзецца. Прыдуць бальшавікі і дадуць фэферу такога, што не захочацца больш лезьці ў чужое. {{Водступ|2|em}}— Ня прыдуць яны, дый ня трэба; ня трэба мне і Васіля. {{Водступ|2|em}}— Да ты ачумела, як я бачу! Няўжо-ж табе па душы, што нас усіх рабуюць няшчадна, што ты сама за гаспадара стала? Што гэта ты, ай-яй! {{Водступ|2|em}}— Ну й чакайце іх, а мне яны не патрэбны! {{Водступ|2|em}}— Бывай здарова, Кацярына. Ты, відаць, з розуму кранулася. {{Водступ|2|em}}Суседка вышла. Кацярына яшчэ горш стала плакаць, аж кусала сабе губы. Пачуўшы стук сенешніх дзьвярэй, яна лягла на пол, тварам к сьцяне, каб Юзік ня бачыў яе сьлёз. {{Водступ|2|em}}— Мама, ты ўжо спаць будзеш? — запытаўся ўвашоўшы Юзік. {{Водступ|2|em}}— Але, сыночак, хачу сапачыць трохі, — адказала маці.<noinclude></noinclude> avtdqo08a3ce6u3haqfr6vt2xk4qkaj 104 122019 283601 2026-04-29T07:28:40Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «мяккую зямлю. Тым часам Мурза насела на карак мядзведзя і ўгрызлася зубамі глыбока ў яго мяса. Мядзведзь ад болю моцна зароў і зноў пакінуў чалавека. Ён стараўся сцягнуць Мурзу з свайго карку. Трос галавой, круціўся ва ўсе бакі, увіхаўся, а сабака грыз яг...» 283601 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>мяккую зямлю. Тым часам Мурза насела на карак мядзведзя і ўгрызлася зубамі глыбока ў яго мяса. Мядзведзь ад болю моцна зароў і зноў пакінуў чалавека. Ён стараўся сцягнуць Мурзу з свайго карку. Трос галавой, круціўся ва ўсе бакі, увіхаўся, а сабака грыз яго не на жарт.</br> {{gap|1em}}Тадэўчык пачуў, што на плячах у яго мокра, але, не звярнуўшы на гэта ўвагі, з усіх сіл ускочыў на ногі і пабег да кустоў.</br> {{gap|1em}}Хмары сплылі з небасхілу. Паказаўся мутначырвоны месяц і слаба асвяціў абшар балота.</br> {{gap|1em}}Мядзведзь скінуў Мурзу з сябе і зноў, з яшчэ большым імпэтам, пагнаўся за чалавекам. Тадэўчык спрытна пераскокваў з адной купіны на другую па дрыгвяных рудаўках, а мядзведзь ззаду чабохтаўся таксама досыць вёртка, але Мурза не давала яму спакою — рвала за ногі, за бакі. Тадэўчык, не чуючы болю, не аглядаючыся, імчаўся ўсё далей і далей. Гэткім чынам выбраўся ён з кустоў на поле. Ён чуў голас Мурзы далёка за сабою.</br> {{gap|1em}}На чыстым полі ён падняў гвалт. Ад вёскі было не надта далёка, і хутка па ўсёй аколіцы пачалі брахаць сабакі.</br> {{gap|1em}}Тадэўчык выбраўся на гасцінец, увесь у крыві і гразі, крычаў не сваім голасам.</br> {{gap|1em}}— Людцы, ратуйце!</br> {{gap|1em}}Вясковыя ляцелі да яго з крыкамі: „Хто гэта?“ „Што гэта?“</br> {{gap|1em}}Яны думалі, што канакрад папаўся.</br> {{gap|1em}}— Мядзведзь! — крыкнуў Тадэўчык і страціў прытомнасць.</br> {{gap|1em}}Назаўтра людзі знайшлі ля рэчкі сляды {{перанос пачатак|мядзве|дзя}}<noinclude></noinclude> ftblt9onndktcamcf3k39s7zfm339rr 104 122020 283602 2026-04-29T07:29:01Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Юзік залез на печ і, сагрэўшыся, хутка заснуў. Кацярына-ж ніяк не магла супакоіцца. Нейкі цяжар гнёў ёй сэрца быццам чакала яе бяда, і яна адчувала яе. Каб ня быць самой з сабою, яна парашыла заняцца якою-небудзь работаю. Устаўшы з полу, яна да...» 283602 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Юзік залез на печ і, сагрэўшыся, хутка заснуў. Кацярына-ж ніяк не магла супакоіцца. Нейкі цяжар гнёў ёй сэрца быццам чакала яе бяда, і яна адчувала яе. Каб ня быць самой з сабою, яна парашыла заняцца якою-небудзь работаю. Устаўшы з полу, яна дастала з паліцы старыя зблытаныя ніты і стала распускаць іх, намотваючы на клубок распушчаныя ніткі. Работа марудная і патрабуючая пільнасьці. Пакрысе на сэрцы пачало супакойвацца, і Кацярына нават стала ціхенька напяваць нейкі сьпеў бяз слоў. Але не прашло і гадзіны, як яна пачала работу, пачулася знадворку шарканьне па сенешніх дзьверах, быццам хто шукаў клямку. І ўзапраўды — дзьверы адчыніліся, а потым пачалося шарканьне ў хатніх дзьвярэй. Кацярыне стала не па сабе, хоць дзьверы ніколі не замыкаліся да таго часу, пакуль яна не лажылася спаць, а таксама ня было нічога нязвычайнага ў тым, што ўвечары хто-небудзь заходзіў. Напасьледак дзьверы ў хату адчыніліся, і ўвашоўшы запыніўся каля парогу, прыглядаючыся ў змроку к таму, што было ў хаце. Кацярына, павярнуўшы голаў к дзьверам, з нейкім страхам углядалася ў незнаёмага ў абарванай адзежы і ботах чалавека з дзікаю, запэцканаю гразьзю барадою. {{Водступ|2|em}}— Чаго вам трэба? — запыталася яна. {{Водступ|2|em}}— Мне... мне нічога ня трэба: я дадому прышоў. {{Водступ|2|em}}Кацярына выпусьціла з рук клубок, які пакаціўся па хаце. Незнаёмы падышоў бліжэй к сьвятлу. {{Водступ|2|em}}— Няўжо-ж ты мяне не пазнала? {{Водступ|2|em}}— Васіль!? Адкуль-жа ты ўзяўся? {{Водступ|2|em}}— Адкуль? Як адкуль! прышоў адтуль, дзе быў. {{Водступ|2|em}}Кацярына нібы абмяртвела і не магла шалахнуцца з месца. Яна шырока раскрытымі вачамі глядзела на змучаны твар, шукаючы таго Васіля, якім яна яго ведала, расстаючыся ў апошні раз. Перад ёю стаяў ні то мярцьвяк, ні то выцягнуты з-пад зямлі чалавек, прасядзеушы там некалькі год. З аднаго боку, ёй страшна было гэтага чалавека, а з другога — падымалася жаласьць к яму і той пакуце, якую ён ператрываў.<noinclude></noinclude> 49vxftctaxj9gy0pm6m14egce9d0353 283603 283602 2026-04-29T07:29:23Z Gabix 3485 283603 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Юзік залез на печ і, сагрэўшыся, хутка заснуў. Кацярына-ж ніяк не магла супакоіцца. Нейкі цяжар гнёў ёй сэрца быццам чакала яе бяда, і яна адчувала яе. Каб ня быць самой з сабою, яна парашыла заняцца якою-небудзь работаю. Устаўшы з полу, яна дастала з паліцы старыя зблытаныя ніты і стала распускаць іх, намотваючы на клубок распушчаныя ніткі. Работа марудная і патрабуючая пільнасьці. Пакрысе на сэрцы пачало супакойвацца, і Кацярына нават стала ціхенька напяваць нейкі сьпеў бяз слоў. Але не прашло і гадзіны, як яна пачала работу, пачулася знадворку шарканьне па сенешніх дзьверах, быццам хто шукаў клямку. І ўзапраўды — дзьверы адчыніліся, а потым пачалося шарканьне ў хатніх дзьвярэй. Кацярыне стала не па сабе, хоць дзьверы ніколі не замыкаліся да таго часу, пакуль яна не лажылася спаць, а таксама ня было нічога нязвычайнага ў тым, што ўвечары хто-небудзь заходзіў. Напасьледак дзьверы ў хату адчыніліся, і ўвашоўшы запыніўся каля парогу, прыглядаючыся ў змроку к таму, што было ў хаце. Кацярына, павярнуўшы голаў к дзьверам, з нейкім страхам углядалася ў незнаёмага ў абарванай адзежы і ботах чалавека з дзікаю, запэцканаю гразьзю барадою. {{Водступ|2|em}}— Чаго вам трэба? — запыталася яна. {{Водступ|2|em}}— Мне... мне нічога ня трэба: я дадому прышоў. {{Водступ|2|em}}Кацярына выпусьціла з рук клубок, які пакаціўся па хаце. Незнаёмы падышоў бліжэй к сьвятлу. {{Водступ|2|em}}— Няўжо-ж ты мяне не пазнала? {{Водступ|2|em}}— Васіль!? Адкуль-жа ты ўзяўся? {{Водступ|2|em}}— Адкуль? Як адкуль! прышоў адтуль, дзе быў. {{Водступ|2|em}}Кацярына нібы абмяртвела і не магла шалахнуцца з месца. Яна шырока раскрытымі вачамі глядзела на змучаны твар, шукаючы таго Васіля, якім яна яго ведала, расстаючыся ў апошні раз. Перад ёю стаяў ні то мярцьвяк, ні то выцягнуты з-пад зямлі чалавек, прасядзеўшы там некалькі год. З аднаго боку, ёй страшна было гэтага чалавека, а з другога — падымалася жаласьць к яму і той пакуце, якую ён ператрываў.<noinclude></noinclude> q4xxlfmbpgfan9thnef9bqyah5jdrfp 104 122021 283604 2026-04-29T07:30:29Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Ну, што-ж ты ня скажаш мне ні слова? Або ня рада, што я прышоў? {{Водступ|2|em}}— Васіль, я ня ведаю, што казаць: ты так нязвычайна ; нечакана прышоў. {{Водступ|2|em}}— Ня ведаю, ці чакала ты мяне, ці хацела бачыць. Я-ж прашоў шмат сотак вёрст пешкі, х...» 283604 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Ну, што-ж ты ня скажаш мне ні слова? Або ня рада, што я прышоў? {{Водступ|2|em}}— Васіль, я ня ведаю, што казаць: ты так нязвычайна ; нечакана прышоў. {{Водступ|2|em}}— Ня ведаю, ці чакала ты мяне, ці хацела бачыць. Я-ж прашоў шмат сотак вёрст пешкі, хаваючыся ад людзей, ня маючы іншы дзень ні макавае расінкі ў роце — і ўсё толькі для таго, каб пабыць дома, пабачыць цябе і хлопчыка. А ты... ты мяне не чакала. Што-ж, я завярнуся і пайду, калі мне няма дома месца. {{Водступ|2|em}}У Кацярыны скаланулася ў грудзёх. Яна ўскочыла з услону і абхапіла Васіля. Потым разам апусьціла рукі і адвярнула голаў. Васіль глядзеў на яе недаўменна. Адзін момант, і Кацярына пачала пасабляць яму здымаць яго лахманы. {{Водступ|2|em}}— А дзе-ж Юзік? {{Водступ|2|em}}— Юзік, злазь з печы, бацька прышоў. {{Водступ|2|em}}Сын хутка саскочыў з печы, але тут-жа прыпыніўся, углядаючыся ў сьцяглую, худую постаць бацькі. {{Водступ|2|em}}— І ты мяне не пазнаеш? {{Водступ|2|em}}— Не, я пазнаў! — і Юзік кінуўся да бацькі, весела трасучы кудзеляю сваіх валасоў. {{Водступ|2|em}}Кацярына адышла к печы і стала зьбіраць вячэру. Васіль, не чакаючы, пакуль паставяць міску на стол, адгарнуў з хлеба абрус і прагна накінуўся на кавалак адрэзанага хлеба. Пасьля вячэры на Васіля напала такая ўтома, што ён зваліўся, як сноп. {{Водступ|2|em}}— Ты ў бальшавікох, мусіць, забыўся і богу маліцца? — упікнула яго жонка. {{Водступ|2|em}}— Дзе там бог, калі ногі ня трымаюць, — прагаварыў Васіль і заснуў, як забіты. {{Водступ|2|em}}Прашло дні два ці тры. Васіль нікуды ня выходзіў і больш усё ляжаў на печы. Некалькі раз яму хацелася пагаварыць з жонкаю, але яна маўчала і старалася адхіліць усякія размовы, выходзячыя за мяжу звычайнай гутаркі. Усю работу па гаспадарцы яна вяла сама. Адзін раз ёй прышлося падняць штосьці цяжкае. Змарыўшыся, яна ўвашла ў хату<noinclude></noinclude> dmxo4owyoeo5pkxls4hsa229nf3ut5z 104 122022 283605 2026-04-29T07:30:46Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|мядзве|дзя}}, знайшлі паламаную папалам дубальтоўку, але Мурза прапала.</br> {{gap|1em}}Тадэўчык доўга лячыўся ад ран на руках і плячах, ачуняў і зноў начаваў адзін на балоце і ставіў нанач венцяры ў затоках. Толькі добрага сабакі не мог сабе нажы...» 283605 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|мядзве|дзя}}, знайшлі паламаную папалам дубальтоўку, але Мурза прапала.</br> {{gap|1em}}Тадэўчык доўга лячыўся ад ран на руках і плячах, ачуняў і зноў начаваў адзін на балоце і ставіў нанач венцяры ў затоках. Толькі добрага сабакі не мог сабе нажыць.</br> {{gap|1em}}Кожны раз, апавядаючы аб тым, як сабака абараніў яго ад мядзведзя, ён стагнаў па ім, як па роднаму сыну. {{fine|''Вільна, 1914 г.}}<noinclude></noinclude> fywjz8mlvmqrofhvhliyxf99cjwfrg8 104 122023 283606 2026-04-29T07:31:51Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «і пра сябе, але чутно сказала, што ёй нават пасабіць некаму. Васілю стала брыдка, і, каб апраўдацца перад жонкаю, ён сказаў: {{Водступ|2|em}}— Ты ведаеш, як я прышоў сюды? Мяне не адпусьцілі са службы, я не на пабыўку прышоў, а ўцёк сам з Чырвонай арміі. Нельга б...» 283606 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>і пра сябе, але чутно сказала, што ёй нават пасабіць некаму. Васілю стала брыдка, і, каб апраўдацца перад жонкаю, ён сказаў: {{Водступ|2|em}}— Ты ведаеш, як я прышоў сюды? Мяне не адпусьцілі са службы, я не на пабыўку прышоў, а ўцёк сам з Чырвонай арміі. Нельга было больш трываць, і я кінуў, пашоў дадому. Каля двух месяцаў я сланяўся па лясных дарогах, заходзячы толькі к ночы ў вёскі папрасіць хлеба. Спаткаешся, бывала, з чалавекам і баішся яго горш, як ваўка — а вось да затрымае. Так дашоў я ад Ямбургу сюды. Праходзячы праз польскі фронт, чуць не папаў к легіянэрам, толькі лес пасобіў. Вось мне і паказвацца пакуль што нельга: даведаюцца палякі, што я з Чырвонае арміі да яшчэ што прашоў іх фронт — не пагладзяць. {{Водступ|2|em}}— Ах, вот як! Ты, значыцца, — як гэта іх завуць? — дэзэртыр? {{Водступ|2|em}}— Ну але, дэзэртыр! — раззлавана адказаў Васіль. — Пажыла-б ты так да пабачыла тое, што мне давялося бачыць, то ты йначай казала-б. {{Водступ|2|em}}— Да я-ж нічога не кажу. {{Водступ|2|em}}Васіль змоўк і адвярнуўся да акна. Кацярына таксама доўга маўчала, але на яе твары відаць было, што яна над чымсь упарта думае. Потым яна як-бы пра сябе сказала: {{Водступ|2|em}}— Кепская-ж надзея тады ў нашых сялян! Калі так уцякаюць з Чырвонай арміі, як ты ўцёк, то не перамагчы ёй сваіх ворагаў. Што ў нас тут чаўпецца, як тут даводзіцца жыць людзям! І хто-ж ім паможа, хто вызваліць? {{Водступ|2|em}}— Ну, а калі нельга трываць, нельга вытрымаць тое, што робіцца на вайне? — адмоўна запытаўся Васіль. {{Водступ|2|em}}— Патвойму нельга патрываць часова, а як-жа людзі будуць трываць увесь свой век прыгон, калі застануцца пад панамі? {{Водступ|2|em}}Васіль ня меў чаго адказаць. На яго нашла чорная думка аб тым, што ён зрабіў. Калі ён уцякаў з фронту, то жыцьцё дома малявалася яму ў нейкіх пекных ружовых колерах. Цяпер-жа ён бачыў, што абмыліўся ў сваіх спадзяваньнях,<noinclude></noinclude> r881u6eiurb2p725slbftz8ktep7y5n 104 122024 283607 2026-04-29T07:34:40Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «што і тут жыцьцё праймае сваёю жорсткасьцю, што і т)т ідзе барацьба, толькі прычыненая, заглушаная. Ужо яму па дарозе да дому стала ведама, як населі на шыю селяніна паны з тых часоў, як польскія легіёны захапілі Беларусь. Толькі да гэтага часу ён ніяк ня м...» 283607 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>што і тут жыцьцё праймае сваёю жорсткасьцю, што і т)т ідзе барацьба, толькі прычыненая, заглушаная. Ужо яму па дарозе да дому стала ведама, як населі на шыю селяніна паны з тых часоў, як польскія легіёны захапілі Беларусь. Толькі да гэтага часу ён ніяк ня мог аб‘яднаць легіянэраў з Юдэнічам. Цяпер-жа ён пачаў утлумачваць сабе, што за Юдэнічам і легіянэрамі йдзе панства. Але-ж Васілю не хацелася прызнацца перад жонкаю, што ён зрабіў нядобра, уцёкшы з фронту. {{Водступ|2|em}}— Мне здаецца, што я казаў праўду, як толькі прышоў дамоў: ты ня рада мне, — сказаў ён жонцы. {{Водступ|2|em}}— Ах, рада я — ня рада, ці ня ўсё роўна, — з мукаю ў голасе сказала яна. {{Водступ|2|em}}— Не, ня ўсё роўна для мяне! Калі ў мяне няма сям‘і, то мне тут няма чаго рабіць, — адказаў Васіль. {{Водступ|2|em}}Увечары ў той дзень Васіль, ня выходзіўшы тры дні з хаты, надзеў кажух і гатоў быў выйсьці на двор. Кацярына длубалася за нейкаю дробнаю работаю і была так задумана, што не зварочвала ўвагі на тое, што рабілася вакол. Толькі што Васіль хацеў узяцца за клямку, як дзьверы адчыніліся і перад ім, як з-пад зямлі, вырас польскі жаўнер. Васіль адступіў крокі два-тры назад і ўтупіўся ў жаўнера. Апошні таксама запыніўся каля парогу і аглядаў Васіля. І без таго чырвоны твар жаўнера зрабіўся цёмна-чырвоным, як бурак. {{Водступ|2|em}}— Хто-то такі ёсьць? — перавёўшы вочы з Васіля на Кацярыну, жорстка запытаўся ён. {{Водступ|2|em}}Кацярына падняла вочы ад работы, зразу пачырванела, а потым пабялела, як сьмерць. Відаць было, што ёй дыхаць было цяжка. {{Водступ|2|em}}— А ці пану ня ўсё роўна, хто гэта, — перавёўшы дух, адказала Кацярына. {{Водступ|2|em}}— Мусі быць ня ўсё роўна, я маю права пытацца аб гэтым, — насупіўшыся, прамовіў жаўнер. {{Водступ|2|em}}У Васіля першы сполах прашоў. Ён глядзеў то на Кацярыну, то на жаўнера. Яго зацікавіла тая зьмена, якая рабілася на твары жонкі. Бачачы, што яна перапалохалася, Васіль парашыў дапамагчы ёй.<noinclude></noinclude> 8f1t4i260jxuhmjwmcejdoio51a9w0x 104 122025 283608 2026-04-29T07:35:34Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Якое-ж гэта права і адкуль яно — прысьці ў хату к кабеце і праз нішто прычапіцца да яе. Ці-ж цяпер ужо нават нельга быць аднаму ў другога? {{Водступ|2|em}}Жаўнер вылупіў вочы на Васіля, абвёў яго позіркам з пог да галавы і прабурчаў: {{Водступ|2...» 283608 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Якое-ж гэта права і адкуль яно — прысьці ў хату к кабеце і праз нішто прычапіцца да яе. Ці-ж цяпер ужо нават нельга быць аднаму ў другога? {{Водступ|2|em}}Жаўнер вылупіў вочы на Васіля, абвёў яго позіркам з пог да галавы і прабурчаў: {{Водступ|2|em}}— Гэта права маё ўласнае! Я — тут гаспадар! {{Водступ|2|em}}— Дазвольце: як вы гаспадар? Мне здаецца, што вы толькі польскі жаўнер і гаспадаром гэтага дому вы лічыцца ня можаце, — зьдзіўлена гаварыў Васіль. {{Водступ|2|em}}— Ты, мусі быць, здалёку, а ня з гэтай вёскі, калі ня ведаеш, што я гаспадар у гэтай хаце. {{Водступ|2|em}}Васіль аслупянеў і ня ведаў, што адказаць. Ён глянуў на Кацярыну: тая траслася, як у трасцы. Раптам яна ўскочыла на ногі, падышла блізка к Васілю і сарваным голасам прамовіла: {{Водступ|2|em}}— Васіль, я — яго жонка. {{Водступ|2|em}}Рукі ў яе апусьціліся, у твары ня было ні крывінкі. Васіль стаяў так, як-бы яго агрэлі абухом па галаве: некалькі момантаў ён ня мог крануць ні аднэю часткаю цела. Жаўнер зразу дагадаўся, хто быў той, што стаяў тут з ім: пытацца больш ня трэба было. {{Водступ|2|em}}— Ого! так гэта бальшавік зьявіўся! Ну, ты нядоўга тут у нас пакруцішся, — злосна сказаў ён. {{Водступ|2|em}}— Але, шкода, што я не бальшавік і не з бальшавікамі цяпер, — упічна адказаў Васіль. {{Водступ|2|em}}Кацярына ад пачатай гутаркі прышла крыху ў сябе. Яна йзноў падышла да Васіля, схапіла яго руку і са сьлязьмі ў голасе загаварыла: {{Водступ|2|em}}— Не вінаваць мяне, Васіль, і ня лічы нягоднаю. Праўда, я ня буду ўжо тваёю, бо я стала жонкаю вось яго. Ты, можа, думаеш, што я ад распуства пашла ў рукі другому, чужому, ці зьлюбілася з ім — не! Сілаю, страхам сьмерці прымусіў ён мяне аддаць яму сваё цела... {{Водступ|2|em}}— Кацярына, я не дазваляю табе гаварыць! — крыкнуў жаўнер.<noinclude></noinclude> r40g3ubnp9vp977icj2aco046ai15ex 104 122026 283609 2026-04-29T07:37:09Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— А я дазволу і не прашу, — адказала яму Кацярына, — усё роўна трэба скончыць тое, што было... Ты ведаеш, — зьвярнулася яна да Васіля, — засталася я тут адна, без аднае роднай душы, сама спраўлялася з гаспадаркаю, сама арала, касіла. У мінулую...» 283609 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— А я дазволу і не прашу, — адказала яму Кацярына, — усё роўна трэба скончыць тое, што было... Ты ведаеш, — зьвярнулася яна да Васіля, — засталася я тут адна, без аднае роднай душы, сама спраўлялася з гаспадаркаю, сама арала, касіла. У мінулую восень наехалі вось яны (яна паказала на жаўнера), лягіянэры, забралі ўсё дачыста: прышлося йсьці на заработкі. Але ўсё трывалася. Я думала, што калі-небудзь павінна скончыцца вайна, прагоняць гэтых паноў, ты вернешся дадому, і ўсё гора забудзецца... Але... але стала йначай, як я думала. Вось патрэбна я стала пану Францішку... {{Водступ|2|em}}У Васіля па руках прашла сударга і пальцы самі сышліся ў кулак. {{Водступ|2|em}}— Пачаў ён цягацца сюды што-вечар, — гаварыла далей Кацярына. — Але, як ні прыставаў, усё было напрасна... Вось раз ноччу, гадзін каля двух, увальваюцца ў хату два легіянэры з аружжам; забралі мяне і павялі ў Докшыцы. Прыводзяць да комэнданта, ці што. Ён пытаецца ў мяне: „Твой муж служыць у бальшавікох?" „Не, кажу, мой муж прапаў бяз ведама яшчэ ў нямецкую вайну. — „Брэшаш!“, крычыць комэндант: „прызнайся, а то кепска будзе!“ — „Не, кажу, няма ў чым больш прызнавацца“. Комэндант пазваніў і вялеў мяне куды-та адвесьці. Тыя самыя легіянэры павялі мяне ў нейкі сьвіронак, сарвалі адзежу... і... пачалі паласаваць... шомпаламі ад вінтовак... Потым пусьцілі. Давалаклася я дадому толькі на зары, раніцаю. {{Водступ|2|em}}— Ты захацела, можа, яшчэ спрабаваць шомпалу? — рыкнуў жаўнер на Кацярыну, падступіўшы к ёй, — Каму гэта ты жалішся — бальшавіку? Яго заўтра ня будзе, і ён табе не паможа. {{Водступ|2|em}}— Прэч ты, дрэнь паскудная! — адпіхнуў яго Васіль. {{Водступ|2|em}}— Ну, а ў вечар прышоў ён (паказвае на Францішка), пасьмяяўся над тым, што мяне катавалі, а потым... потым прымусіў мяне зрабіцца яго жонкаю. А далей... далей пашло так ужо са дня ў дзень... Толькі для Юзіка я засталася жывою і не налажыла на сябе рук... Я чакала цябе, Васіль, і<noinclude></noinclude> 16hjw6mwa5poj3alo44m1b8hv2nahh1 104 122027 283610 2026-04-29T07:37:22Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <center>{{larger|{{разьбіўка|'''''УМАРЫЎСЯ}}}}</center> <span style="color:gray">{{x-larger|'''У'''}}</span>{{водступ|-0.2|em}}марыўся…</br> Гэта ён скарэй падумаў, чымся выгаварыў.</br> {{gap|1em}}— Умарыўся…</br> {{gap|1em}}Кожная частка яго змучанага працаю цела паўтарала гэтае слова. Досыць было глянуць н...» 283610 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|{{разьбіўка|'''''УМАРЫЎСЯ}}}}</center> <span style="color:gray">{{x-larger|'''У'''}}</span>{{водступ|-0.2|em}}марыўся…</br> Гэта ён скарэй падумаў, чымся выгаварыў.</br> {{gap|1em}}— Умарыўся…</br> {{gap|1em}}Кожная частка яго змучанага працаю цела паўтарала гэтае слова. Досыць было глянуць на яго мутныя, затуманеныя вочы, на яго сагнутую, як-бы папалам перабітую паясніцу, на яго павольныя рухі; досыць было пачуць яго цяжкія стогны і кожны мог здагадацца, што чалавек умарыўся.</br> {{gap|1em}}— Умарыўся…</br> {{gap|1em}}Тут ужо яму самому здавалася, што крыкнуў на ўсё поле. Ён выгаварыў гэтае слова глуха, хрыпла, хворым, старчым голасам…</br> {{gap|1em}}Закашляў і, глыбей урэзаўшыся сахой у зямлю, спыніў каня.</br> {{gap|1em}}Сам адышоў на мяжу, сеў на крушні, зірнуў на вялікі абшар перад сабою і задумаўся.</br> {{gap|1em}}Сядзеў доўга.</br> {{gap|1em}}— Годзе! — сказаў ён самому сабе, — няма чаго валаводы валаводзіць, магу сказаць — годзе! Выгадаваў дзяцей, дачок усіх добра замуж павыдаваў, сыны — гаспадары рупныя і баяцца мяне яшчэ<noinclude></noinclude> 98a103uvsemjwh98tte2wata2wxs3uz 283611 283610 2026-04-29T07:38:52Z RAleh111 4658 283611 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|{{разьбіўка|'''''УМАРЫЎСЯ}}}}</center> <span style="color:gray">{{ініцыял|{{x-larger|'''У'''}}}}</span>{{водступ|-0.2|em}}марыўся…</br> Гэта ён скарэй падумаў, чымся выгаварыў.</br> {{gap|1em}}— Умарыўся…</br> {{gap|1em}}Кожная частка яго змучанага працаю цела паўтарала гэтае слова. Досыць было глянуць на яго мутныя, затуманеныя вочы, на яго сагнутую, як-бы папалам перабітую паясніцу, на яго павольныя рухі; досыць было пачуць яго цяжкія стогны і кожны мог здагадацца, што чалавек умарыўся.</br> {{gap|1em}}— Умарыўся…</br> {{gap|1em}}Тут ужо яму самому здавалася, што крыкнуў на ўсё поле. Ён выгаварыў гэтае слова глуха, хрыпла, хворым, старчым голасам…</br> {{gap|1em}}Закашляў і, глыбей урэзаўшыся сахой у зямлю, спыніў каня.</br> {{gap|1em}}Сам адышоў на мяжу, сеў на крушні, зірнуў на вялікі абшар перад сабою і задумаўся.</br> {{gap|1em}}Сядзеў доўга.</br> {{gap|1em}}— Годзе! — сказаў ён самому сабе, — няма чаго валаводы валаводзіць, магу сказаць — годзе! Выгадаваў дзяцей, дачок усіх добра замуж павыдаваў, сыны — гаспадары рупныя і баяцца мяне яшчэ<noinclude></noinclude> pfkb82aomicnizahvqp5gl08gfmnwvg 104 122028 283612 2026-04-29T07:42:34Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «цяперака, як дзеці малыя! Ой, трымаў я іх дагэтуль у сваіх абцугах! Ой, кіраваў я гаспадаркай! Няма чаго валаводы валаводзіць, быў хлеб, было і да хлеба…</br> {{gap|1em}}Стары аглянуўся па баках, абцёр рот рукавом і задыміў люлькай. {{Няма выявы}} {{gap|1em}}— І жалеза і...» 283612 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>цяперака, як дзеці малыя! Ой, трымаў я іх дагэтуль у сваіх абцугах! Ой, кіраваў я гаспадаркай! Няма чаго валаводы валаводзіць, быў хлеб, было і да хлеба…</br> {{gap|1em}}Стары аглянуўся па баках, абцёр рот рукавом і задыміў люлькай. {{Няма выявы}} {{gap|1em}}— І жалеза іржа з‘ядае. І камень не вечны. Адчуваю, што сілы мяне пакідаюць.</br> {{gap|1em}}Ён выглядаў, як дуплаваты, струхлелы дуб, які вось-вось зваліцца з вялікім грукатам. Усё-ж такі былая сіла яшчэ дае сябе знаць.</br> {{gap|1em}}— Прыдзецца лейцы выпусціць з рук. Няма чаго валаводы валаводзіць; сыны мае — Янук і Міхалка — гарапашныя, абыйдуцца і без мяне!<noinclude></noinclude> g0r11uzxk44kq3klc0wie2czkubtkjh 104 122029 283613 2026-04-29T07:51:36Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «Няхай ужо мае старыя косці грэюцца на пяколку ў цяпле! Эт! не грэх ужо мне, старому, пад кажухом пазней паляжаць!</br> {{gap|1em}}Халодны пот пакрыў яго твар. Рукі павіслі.</br> {{gap|1em}}— Няма чаго валаволы валаводзіць! Як толькі пачынаю памятаць сябе, не глуміў я дар...» 283613 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>Няхай ужо мае старыя косці грэюцца на пяколку ў цяпле! Эт! не грэх ужо мне, старому, пад кажухом пазней паляжаць!</br> {{gap|1em}}Халодны пот пакрыў яго твар. Рукі павіслі.</br> {{gap|1em}}— Няма чаго валаволы валаводзіць! Як толькі пачынаю памятаць сябе, не глуміў я дарэмна хлеб на свеце — гнуў карак, рукі мазоліў… Меншага брата няньчыў, калі маці часу не мела; пасля ў пастухі пайшоў, пасля парабкам служыў. Вось так увесь свой век…</br> {{gap|1em}}Ён злосна плюнуў.</br> {{gap|1em}}— Цьфу! Згінь ты, люты вораг мой, старасць паганая! Змагаўся я з табою, але ўрэшце паддаюся — годзе!</br> {{gap|1em}}Зноў паспакайнеў. Пачаў ціха разважаць:</br> {{gap|1em}}— Няхай ужо Янук з Міхалкам самі гаспадараць… Трэ’ будзе без крыўды падзяліць гаспадарку, а я астануся жыць у старшага — у Янука. Ён такі паслухмяны, спакойны, падатлівы. Але… не! — Буду лепей жыць у малодшага — у Міхалкі. У Янука жонка — ведзьма… Эт! неяк будзе! Няма чаго валаводы валаводзіць!</br> {{gap|1em}}Сумна глянуў на каня, што стаяў, апусціўшы ўніз галаву, і падняўся з свайго месца.</br> {{gap|1em}}— Як вол да доўбні! Але нічым не паможаш. Ні я першы, ні я апошні!</br> {{gap|1em}}Выпраг каня. Пацягнуўся дахаты.</br> {{gap|1em}}Назаўтра ўжо ўся вёска ведала, што стары Габрусь „выпусціў лейцы“ і выбіраецца з сынамі ў воласць дзяліць зямлю. Габрусь лічыўся ў цэлай аколіцы прыкладным, здатным гаспадаром, якога дзеці не толькі баяцца і паважаюць, але і слухаюць, не п‘юць і не марнуюць гаспадаркі. Янук і Міхалка, пачуўшы ад старога, што ён<noinclude></noinclude> mrdjm85m0o73qj2fyl0azda4zeoxwow 104 122030 283614 2026-04-29T07:58:40Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «болей сам працаваць не будзе, скідае з плеч гэты цяжар і дзеліць гаспадарку, зрабіліся яшчэ болей паслухмянымі.</br> {{gap|1em}}— І даўно-б, татка, так зрабіў! Або-о-о, ці мы самі не справімся! Годзе табе працаваць: мы будзем цябе слухаць, як і дагэтуль!</br> {{gap|1em}}Ня...» 283614 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>болей сам працаваць не будзе, скідае з плеч гэты цяжар і дзеліць гаспадарку, зрабіліся яшчэ болей паслухмянымі.</br> {{gap|1em}}— І даўно-б, татка, так зрабіў! Або-о-о, ці мы самі не справімся! Годзе табе працаваць: мы будзем цябе слухаць, як і дагэтуль!</br> {{gap|1em}}Нявесткі на такі самы лад заспявалі.</br> {{gap|1em}}У воласці Янук і Міхалка крыху касурыліся адзін на аднаго — вядома-ж пры дзяльбе. Стары Габрусь патрапіў усё ўладзіць як найлепей, і яны здаволеныя прыехалі дахаты. Вымералі вяроўкамі зямлю, паўбівалі калкі, раздзялілі будынкі, і ўсё пайшло, як на мазаных калёсах.</br> {{gap|1em}}Ад першага дня пасля дзяльбы стары Габрусь сядзеў на прызбе ды люльку смактаў.</br> {{gap|1em}}— Адпачываю! — Першы раз за гэтулькі гадоў працы… Ой, як добра! — казаў ён, адчуўшы лёгкасць у касцях.</br> {{gap|1em}}— Адпачываю! — тлумачыў ён суседзям. — Няма чаго валаводы валаводзіць, за плячыма сыноў магу цяпер адсапнуцца.</br> {{gap|1em}}Але стары Габрусь, усё жыццё прывыкшы тупацца, не мог доўга выседзець без работы: нуда напала.</br> {{gap|1em}}— Не, няможна гэтак — тлумачыў ён сам сабе, — на адпачынак хопіць яшчэ часу! У-у-га-а! У магіле чалавек адпачывае незлічоныя гады… бясконца спіць… Жывому-ж чалавеку трэ‘ нешта рабіць… Вядома, не пайду я з сахой навыперадкі з сынамі, не стану пракосы ганяць з імі ў перагонкі, але баранаваць, сена грэбсці — гэта рукам маім толькі на здароўе пойдзе!</br> {{gap|1em}}І стары Габрусь зноў узяўся за работу. {{перанос пачатак|Паве|сялеў}}<noinclude></noinclude> gawi55a7ahlgsfkc3qsgznbumdi13lq 104 122031 283615 2026-04-29T08:12:09Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}V. Парадак і форма ўнутранага кіраваньня аб’яднаных камісарыятаў устаноўліваецца асобнымі згодамі паміж абедзьвюмі дзяржавамі. {{Водступ|2|em}}Такія-ж самыя артыкулы маюцца ў хаўрусных згодах і з іншымі Савецкімі Рэспублікамі, напрыклад,...» 283615 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}V. Парадак і форма ўнутранага кіраваньня аб’яднаных камісарыятаў устаноўліваецца асобнымі згодамі паміж абедзьвюмі дзяржавамі. {{Водступ|2|em}}Такія-ж самыя артыкулы маюцца ў хаўрусных згодах і з іншымі Савецкімі Рэспублікамі, напрыклад, у згодзе з Украінскаю Сац. Сав. Рэспублікаю, падпісанаю з аднаго боку т. [[Аўтар:Уладзімір Ленін|Леніным]] і [[Аўтар:Георгій Чычэрын|Чычэрыным]], а з другога т. Ракоўскім 28 сьнежня 1920 г. Хоць па гэтым згодам найважнейшыя справы і аб’яднаны, але парадак іх выкананьня ўстанаўляецца асобнымі згодамі. Вось гэтая асабістасьць адносін і вытыркае пытаньне аб пераглядзе і зьмене асноў хаўруснае канстытуцыі. Тое цеснае аб’яднаньне, якое маецца запраўды паміж усімі савецкімі рэспублікамі, павінна быць заложана яшчэ цясьней і з фармальнага боку трымацца не на якіх-небудзь згодах і ўмовах, а на поўнай еднасьці адміністратыўнага кіраваньня з адзінага цэнтру. {{Водступ|2|em}}Унутранае аб’яднаньне гаспадарчых асабістасьцяў у гісторыі сустракалася не адзін раз і заўсёды мела сваёю мэтаю дадаць асноўнаму целу палітычную і эканамічную моц. Францыя да сярэдзіны XVII сталецьця толькі збоку здавалася адзіным гаспадарствам, запраўды-ж яна мела шмат асаблівых правінцыяў, графстваў, гэрцагстваў і г. д., якія мелі свае ўласныя установы й законы. Толькі абсалютызм Людовіка XIV сьцёр міжкраёвыя межы, а Вялікая Рэвалюцыя 1789 г. загладзіла іх зусім у эканамічным сэнсе. [[Аўтар:Ота фон Бісмарк|Бісмарк]] пасьля замірэньня з Францыяю ва Франкфурце 1871 г. з асобных нямецкіх зямель {{Абмылка|скав ў|скаваў}} адзіную Гэрманскую Імпэрыю, маючы мэтаю пашыраньне і ўмацаваньне гэрманскага імпэрыялізму. Так сама й заакіянская фэдэрацыя Злучаных Штатаў атрымала вялікую вагу й значнасьць, як было зроблена аб’яднаньне ўсіх Штатаў у вадзіны хаўрус з агульным урадам. Усе гэтыя аб’яднаньні, злучваючы блізкія па культуры і прыблізныя па сваёй будове гаспадарчыя асабістасьці ў адзінае цела, рабіліся мацнейшымі. Вядома, што моц гэтая нарыхтоўвалася у бок далейшага разьвіцьця імпэрыялізму й капіталізму. {{Водступ|2|em}}Савецкі ўрад ня мае гэткіх мэтаў, як імпэрыялістычныя дзяржавы: яму ня трэба зьнядольваць іншыя народы, ня трэба прагчыся да разьвіцьця капіталізму. Але перад ім стаяць задачы шмат больш вялікія, чымся задачы Людовіка XIV ці Бісмарка. Гэтыя заданьні маюць мэтаю ўмацаваць работніча-сялянскую ўладу на ўсім сьвеце, усюды пашырыць разьвіцьцё сацыялізму, скасаваўшы стары парадак. Дзеля выкананьня гэтых мэтаў працоўны народ перш за ўсё павінен вясьці барацьбу з моцным капіталізмам іншых зямель, якія яшчэ да гэтых часаў мала крануліся па дарозе сацыялізму. За пяць гадоў рэвалюцыі мы добра спазналі, што для барацьбы трэба шмат напруджнасьці і сродкаў, трэба для перамогі нашых ворагаў аб’яднаньне і адзінае кіраўніцтва. Хвалі чорнае рэакцыі, што разьліваюцца па ўсёй Эўропе і асабліва выразна адбіліся ў зьяве {{Абмылка|фашы му|фашызму}}, прымушаюць нас пільна стаяць на варце нашых сацыяльных заваёваў і быць гатовымі сустрэць усякую здраду з боку нашых чужаземных ворагаў. {{Водступ|2|em}}Маючы многа сабе ворагаў за рубяжом, мы ня можам казаць, што іх няма тут, сярод нас. Апошніх так сама досыць. Адны з іх, родныя па духу выгнаным, прытуліліся, крыху акрыялі пры новай эканамічнай палітыцы і чакаюць добрае для сябе гадзіны, робячы тымчасам блытаніцу ў нашых гаспадарчых справах. Другія па сваёй духоўнай цемры й да гэтых часоў застаюцца ці няпрыхільнымі да дзейнае працы ці зьяўляюцца аб’ектам дзеля распаўсюджаваньня ўсякіх злыдняў супроць Савецкага ўраду. Тут патрэбна вялікая культурна-сацыяльная праца, напрамак якое павінен быць у вадных руках. Новая эканамічная палітыка выклікала йзноў да жыцьця некаторыя ўстановы і адносіны старога парадку, якія ўплятаюцца ў Савецкі лад і брыдзяць ято суровую простасьць. Трэба шмат асьцярогі, каб цьвёрда<noinclude></noinclude> dmvbctk1pri9knhbqfd9wn4s3p448ol 104 122032 283616 2026-04-29T08:15:28Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «страціла ўсякую надзею: мне стала ўсё роўна, але я табе больш ня жонка. {{Водступ|2|em}}Васіль, сіні, з сьціснутымі губамі гостра паглядзеў на жаўнера, і вочы іх сустрэліся. Здавалася, яны мералі адзін другога. {{Водступ|2|em}}— Ну, пане, проша вон! — злобна выда...» 283616 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>страціла ўсякую надзею: мне стала ўсё роўна, але я табе больш ня жонка. {{Водступ|2|em}}Васіль, сіні, з сьціснутымі губамі гостра паглядзеў на жаўнера, і вочы іх сустрэліся. Здавалася, яны мералі адзін другога. {{Водступ|2|em}}— Ну, пане, проша вон! — злобна выдавіў з сябе Васіль. {{Водступ|2|em}}— Ці ня ты мяне выганіш? Я цябе выкіну ня толькі за дзьверы, але ты зусім ня ўбачыш сьвету, — пагразіў жаўнер. {{Водступ|2|em}}— Ты думаеш мяне вясьці да твайго комэнданта і там катаваць? Дык не! хоць ты да не дачакаешся гэтага. {{Водступ|2|em}}Васіль падскочыў к жаўнеру, і пальцы яго ў момант сьціснулі яму горла. Жаўнер пасінеў, але, абхапіўшы Васіля абедзьвюма рукамі, ён моцна яго сьціснуў і прогся паваліць на землю. Васіль быў слабейшым па сіле, і жаўнер падмяў яго пад сябе, але касьцяныя пальцы Васіля, як абручамі, урэзаліся яму ў шыю. Жаўнер пачаў задыхацца, і рукі яго ўсё слабей сьціскалі Васіля, ляжаўшага пад ім на зямлі. Васіль раптам рашчапіў руку, якая душыла жаўнера і, зрабіўшы страшэннае напружаньне, высклізнуў з-пад яго наверх. На лаве побач ляжала сякера, і пакуль жаўнер справіўся ўстаць, яна сваім вастрыём глыбока ўрэзалася яму ў голаў... {{Водступ|2|em}}Кацярына з жахам глядзела на тое, што рабілася перад ёю. Як толькі сякера бліснула ўверсе, яна, сама як не свая, кінулася к Васілю, але ўжо было позна. {{Водступ|2|em}}— Што ты зрабіў, Васіль? {{Водступ|2|em}}Васіль цяжка соп і з нязьмернаю злосьцю глядзеў на распластанага ворага. Пытаньне жонкі вярнула яму разуменьне. {{Водступ|2|em}}— Так сабацы і трэба, — адказаў ён. {{Водступ|2|em}}— Можа ён і ня так вінават быў, каб яго караць сьмерцю. {{Водступ|2|em}}— А табе шкода яго? — блішчучы гнеўнымі вачамі, выкрыкнуў Васіль. {{Водступ|2|em}}— Васіль, Васіль! — толькі магла прагаварыць Кацярына, і бязьмернае гора, смяртэльнае тамленьне скавалі яе ўсю. {{Водступ|2|em}}Васіль, кашкануўшы нагою адкінутую руку забітага, каб яна не загараджвала дарогі, падышоў к ложку і стаў перабувацца. Потым ён знашоў мяшок, злажыў у яго некалькі<noinclude></noinclude> 7p6k43bfaigp118tmwywdm6wwfuykxm 104 122033 283617 2026-04-29T08:17:12Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «дробнае адзежы, кавалак хлеба, жасьцяны кубачак і іншую драбязу. Апрануўшы сваю старую дзіравую шынэль, ён пашоў да дзьвярэй. {{Водступ|2|em}}— Абарані і схавай Юзіка, — сказаў ён, павярнуўшыся ў бок Кацярыны. {{Водступ|2|em}}— Куды ты? — ускінула яна на Васіл...» 283617 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>дробнае адзежы, кавалак хлеба, жасьцяны кубачак і іншую драбязу. Апрануўшы сваю старую дзіравую шынэль, ён пашоў да дзьвярэй. {{Водступ|2|em}}— Абарані і схавай Юзіка, — сказаў ён, павярнуўшыся ў бок Кацярыны. {{Водступ|2|em}}— Куды ты? — ускінула яна на Васіля вочы. {{Водступ|2|em}}— Спаганяць помсту! — адказаў ён. {{Водступ|2|em}}— Ну, ідзі. Табе тут няма месца, ідзі! {{Водступ|2|em}}Хатнія дзьверы зачыніліся за Васілём. Кацярыне зразу стала кепска, яна хістанулася. У адзін момант у яе галаве прамільгнула думка, што з ёю цяпер будзе, хто яе падтрымае. Няма нікога: яна застаецца адна перад варожым сьветам, каторы цяпер наваліцца на яе ўсім цяжарам зьдзеку. Ёй страшэнна захацелася ў гэты момант пачуць хоць астатняе слова ласкі і ўцехі. Яна кінулася ў дзьверы і здагнала Васіля яшчэ на дварэ. {{Водступ|2|em}}— Васіль, пачакай! — запыніла яна мужа. Ёй хацелася прыгарнуцца да яго, выплакаць увесь свой боль, але, замест гэтага, яна сказала: {{Водступ|2|em}}— Помні, Васіль, маё апошняе слова: ёсьць другія, хто больш вінаваты, чымся Францішак. Помні! {{Водступ|2|em}}— Я ведаю, хто вінаваты! — Весьнікі рыпнулі, і Кацярына засталася адна. {{ц|III}} {{Водступ|2|em}}Падыходзіў ужо канец красавіка 1920 году. Сярод чырвонаармейскіх палкоў, раскіданых па гарадох, мястэчках і вёсках Віцебшчыны і Магілеўшчыны пачаўся нязвычайны рух. З раніцы да вечара йшло то вучэньне, то манэўры. Палкавыя кавалі цэлымі днямі стукалі каля кузень, падкоўваючы коняй і папраўляючы дарожны панарад. Падвозіліся цэлымі абозамі патроны, вінтоўкі. Па ўсім было відаць, што гатуецца наступ. {{Водступ|2|em}}6-га траўня зранку ўжо па ўсіх дарогах, вядучым на захад, паўзьлі цэлыя ключы народу й падвод. Падняўшыся на ўзгорак, можна было бачыць, як у адным напрамку гэтыя ключы аднакава жыва краталіся ўсё ўперад, не абганяючы і не застаючыся ззаду адна ад другое. Чым бліжэй {{перанос-пачатак|п=падсоў|к=валіся}}<noinclude></noinclude> 9hjt6h2rv2cdsz2h8a83imlby0gd98h 104 122034 283618 2026-04-29T08:24:57Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=падсоў|к=валіся}} яны к мяжы, дзе пачынаўся польскі фронт, тым яны скарочваліся: ад іх адлучаліся часткі ў бакі, часткі заставаліся па вёсках ззаду. {{Водступ|2|em}}N... полк ужо ў дарозе 6 дзён. Пад вечар шостага дня перад ім заблішчала здалёк...» 283618 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=падсоў|к=валіся}} яны к мяжы, дзе пачынаўся польскі фронт, тым яны скарочваліся: ад іх адлучаліся часткі ў бакі, часткі заставаліся па вёсках ззаду. {{Водступ|2|em}}N... полк ужо ў дарозе 6 дзён. Пад вечар шостага дня перад ім заблішчала здалёк вялікае Лепельскае возера. Запыніўшыся на выхадзе з аднаго невялікага ляску, полк застаўся тут нанач. На другі дзень павінен быў адбыцца першы бой з палякамі ў мэце — адабраць Лепель. Чырвонаармейцы, быўшыя ўжо на многіх фронтах і бачыўшыя шмат боек, хутка згатавалі вячэру і тут-жа, пад кустамі, паляглі спаць, ведаючы, што заўтра, можа, ім і ня ўдасца заснуць ці паесьці. Толькі ў тым месцы, дзе знаходзіўся камандзір, доўга гарэў касьцёр і каля яго, схіліўшыся над плянам і пільна разглядаючы апошні, сядзелі камісар, камандзір і ад‘ютант. {{Водступ|2|em}}— Таварыш камандзір! мы нейкага чалавека, ішоўшага з боку палякаў, прывялі, — далажыў чырвонаармеец з заставы. {{Водступ|2|em}}— Адкуль вы? — запытаўся камандзір, адарваўшыся ад ліста, які ён пісаў. {{Водступ|2|em}}— З-пад Докшыц; уцёк ад палякаў і хачу служыць у Чырвонай арміі. {{Водступ|2|em}}— У польскім войску служылі? {{Водступ|2|em}}— Не, ня служыў, але добра ведаю, дзе што ў іх знаходзіцца. {{Водступ|2|em}}Камандзір пытуюча аглядзеў прыведзенага. {{Водступ|2|em}}— Ну, добра, — сказаў ён: — вы заставайцеся тут, пры мне, а вы, таварыш, ідзеце на сваю заставу. {{Водступ|2|em}}Камандзір паклікаў чырвонаармейца з разьвядальнай каманды і сказаў: {{Водступ|2|em}}— Вось у вашу каманду новы разьведчык. Скажэце начальніку, каб за ім сачылі добра, — дабавіў ён ціха. {{Водступ|2|em}}Васіль Каляда стаў разьведчыкам і надта быў здаволен, што яго паслалі ў гэтую каманду. На другі-ж дзень ён стаў надта карысным. Дзякуючы Васілю, які ўперад, чымся перайсьці к чырвоным, выведаў усё аб моцы і разьмеркаваньні польскага войска ад Полацку аж да Барысава, палку, у які ён папаў,<noinclude></noinclude> 7fo7siykk5sk40dgg1jkuikg684pv2z 104 122035 283619 2026-04-29T08:25:54Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «удалося прайсьці няпрыметна для палякаў узад іх фронту і гэтым паскорыць іх паражэньне ў першы дзень наступу. {{Водступ|2|em}}За тры дні палякі ад Лепелю адкаціліся да самае Бярэзіны. Але тут яны мусіць парашылі затрымаць чырвоных. Каля вёскі Б. Чарніцы ян...» 283619 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>удалося прайсьці няпрыметна для палякаў узад іх фронту і гэтым паскорыць іх паражэньне ў першы дзень наступу. {{Водступ|2|em}}За тры дні палякі ад Лепелю адкаціліся да самае Бярэзіны. Але тут яны мусіць парашылі затрымаць чырвоных. Каля вёскі Б. Чарніцы яны моцна заселі, і бойка цягнулася два дні. На ўзьвячорку другога дня бойкі палякі ня вытрымалі і пачалі ўцякаць. К гэтаму часу N... полк патраціў шмат каго і начальства: былі роты ці каманды, дзе не заставалася цэлым ніводнага начальніка. Якраз гэта самае было з камандаю разьведчыкаў — там не засталося ні начальніка, ні ўзводных. А тымчасам, як палякі пачалі ўцякаць, камандзе было даручана першай іх здаганяць. Каманда замарудзілася, ня ведаючы, каго-ж слухаць. Час быў такі, што марудзіць было нельга, бо палякі маглі йзноў вярнуцца ў свае акопы... Васіль выскачыў уперад і крыкнуў: {{Водступ|2|em}}— Каманда, за мною! {{Водступ|2|em}}І каманда з бліскучымі японскімі штыхамі перад сабою ўбежкі пусьцілася на вялікую ватагу палякаў, ужо зьмяшаных і ня меўшых строю. Палякі кінуліся ўцякаць у блізкі за ім лес, а чырвонаармейцы наганялі іх і насаджвалі на штыхі. Але, чымся далей, гурткі чырвонаармейцаў, гнаўшыяся за ворагамі, усё аддаляліся адзін ад другога. Васіль з пяцьма таварышамі, быўшымі побач з ім, таксама заляцеў далёка ўперад і ня меў зьвязку з усёю камандаю. Перад яго вачамі мільгалі пагоны тоўстага палкоўніка, якога ён ня спускаў з вачэй. Палкоўнік прогся крыкам прыпыніць сваіх жаўнераў, але гэта яму не ўдавалася. {{Водступ|2|em}}— Здавайся! — крыкнуў ім Васіль. {{Водступ|2|em}}Жаўнеры пачалі кідаць аружжа і падымалі рукі, жахліва гледзячы на чырвонаармейцаў. Палкоўнік таксама прыпыніўся, і Васіль кінуўся на яго са штыхом. {{Водступ|2|em}}— Здаюся! — прахрыпеў палкоўнік. {{Водступ|2|em}}— Не, ты мне не патрэбен! — і Васіль глянуў на яго крывавымі вачыма. {{Водступ|2|em}}Страх сьмерці зрабіў палкоўніка храбрым. Ён кінуў гнеўны погляд на сваіх жаўнераў і крыкнуў:<noinclude></noinclude> 65oi77m3i586g1ft6he8fir0npf7btz 104 122036 283620 2026-04-29T08:27:15Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Што-ж вы кінулі аружжа! Бачыце: іх пяць, а вас шэсьцьдзесят. {{Водступ|2|em}}Ён выхапіў пісталет, жаўнеры кінуліся падбіраць свае вінтоўкі. Адскочыўшы некалькі крокаў, палкоўнік стаў цэліцца ў Васіля. Але не пасьпеў ён стрэліць: пісталет яго...» 283620 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Што-ж вы кінулі аружжа! Бачыце: іх пяць, а вас шэсьцьдзесят. {{Водступ|2|em}}Ён выхапіў пісталет, жаўнеры кінуліся падбіраць свае вінтоўкі. Адскочыўшы некалькі крокаў, палкоўнік стаў цэліцца ў Васіля. Але не пасьпеў ён стрэліць: пісталет яго вылецеў з рукі, а Васіль, выхапіўшы ў яго-ж паляўнічы нож з-за раменя, засадзіў яго ў бок палкоўніка. {{Водступ|2|em}}— Здавайцеся вы, панскае быдла! — крыкнуў Васіль на жаўнераў. {{Водступ|2|em}}Жаўнеры, як адзін, кінулі йзноў аружжа і моўчкі пад конвоем чатырох чырвонаармейцаў пашлі ў тыл палка, дзе ледва верылі, што такую грамаду паланёных маглі забраць шэсьць разьведчыкаў. {{Водступ|2|em}}З левага боку Бярэзіны ўжо ня было палякаў. Чырвоныя палкі хутка перашлі рэчку, дзе палякі не пасьпелі нават зьніштожыць мосту. Затое адразу на другім беразе пачалі пападаць насустрэч вёскі пылаўшыя агні. На Васіля гэтыя пажарышчы рабілі асаблівае ўражаньне. Ён весела глядзеў на слупы агню й дыму і маляваў сабе адбіткі, як будуць гарэць панскія палацы і маёнткі. {{Водступ|2|em}}Хутка былі заняты і Докшыцы. Васіль адпрасіўся на адзін дзень зайсьці дадому. Але, прышоўшы ў сваю вёску, ён не знашоў ні хаты, ні другіх сваіх будынкаў: толькі голая печ з комінам сьведчыла аб тым, што тут некалі была сяліба. Ён падышоў к суседзкай хаце. {{Водступ|2|em}}— Хвядора, што гэта тут зрабілася? {{Водступ|2|em}}— Ох, Васілька, што тут чаўплося пасьля таго! На другі-ж дзень і наехалі жаўнеры, схапілі тваю Кацярыну і Юзіка й пачалі дапытвацца, дзе ты: і білі, і рвалі іх, і чаго толькі не рабілі, як толькі ня глуміліся над Кацярынаю! Бачачы, што нічога ад яе не даведаешся, застрэлілі абоіх, а хату падпалілі... Ох, якія дрэнныя часы! І калі ўсё гэта скончыцца? {{Водступ|2|em}}— Скончыцца, ня бойся! {{Водступ|2|em}}Апошняя іскарка, астатні праменьчык у душы Васіля затухлі. У жыцьці яго не асталося больш ніякага пачуцьця, апроч прагнасьці да помсты. Ён хутка дагнаў свой полк, які<noinclude></noinclude> 5oxplxrobbmpbt5gyv0j175r1sz0ylh 104 122037 283621 2026-04-29T08:30:32Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «бяспрыпынна йшоў усё далей і далей на захад. Васіль стаў лепшым разьведчыкам, і калі трэба было выпаўніць важнейшыя заданьні, то пасылалі яго. Толькі ён меў, з погляду начальства, адну хібу — лішнюю жорсткасьць: ці засьцігаў ён у маёнтку панка, ці захапл...» 283621 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>бяспрыпынна йшоў усё далей і далей на захад. Васіль стаў лепшым разьведчыкам, і калі трэба было выпаўніць важнейшыя заданьні, то пасылалі яго. Толькі ён меў, з погляду начальства, адну хібу — лішнюю жорсткасьць: ці засьцігаў ён у маёнтку панка, ці захапляў з пасту жаўнера — яны жывымі з яго рук ня выходзілі. Таксама ён любіў сунуць запалку ў хвальварак, а потым стаяў і цешыўся агнявым слупам. Часта ён сам нават без дазволу і прыказу начальства заходзіў вёрст на дваццаць у тыл ворагу, нападаў на вайсковых хурманшчыкаў, выклікаючы гэтым сполах сярод значнай часткі цэлае арміі. За адвагу некалькі раз хацелі яго павысіць у пасадзе, даць яму нагароду, але ён адмаўляўся, кажучы, што яму нічога ня трэба. {{накіравальная рыса|5em}} {{Водступ|2|em}}Была раніца ў пачатку жніўня. За поўвярсты ўперад вёскі Зембраў на Сакалоўскай шашы, па той бок Бугу, ламаным ланцужком цягнуцца часовыя адзіночкі-акопчыкі. У кожнай ямцы сядзіцьпа чырвонаармейцу. Стомленыя двухднёваю жорсткаю бойкаю за гэтую вёску, яны сьпяць. Толькі дасьледчыкі ўжо ўсталі і пашлі на догляд у лес перад позыцыяй. Праз некалькі хвілін пасьля таго, як яны схаваліся ў лесе, адтуль выскачыла назад чалавек пяць чырвонаармейцаў, якія былі ў палявой варце. {{Водступ|2|em}}— Таварышы! Польская кавалерыя! — закрычалі яны. {{Водступ|2|em}}Не пасьпела заварушыцца наша цэп у акопах, як з лесу выскачыў адзін, другі, трэці эскадрон і лаваю памчаліся на акопы. Увесь батальён, быўшы ў акопах, пачаў зьбягацца ў адно месца. Але часу было мала: батальён ня мог самкнуцца, а коньнікі былі ўжо вось-вось на даўжыню пікі. Яшчэ адзін момант, і пачалася-б сечка шаблямі разьяднаных чырвонаармейцаў... Раптам з боку лесу трэснуў залп, і ў першым эскадроне грукнуліся вобземлю людзі, коні... Трэснула другі раз — і новая груда цел валіцца на зямлю. У эскадроне паднялася суматоха, на яго наляцеў другі эскадрон. Тымчасам батальён пасьпеў сьціснуцца ў кулак і таксама залпам стаў паліваць коньнікаў.<noinclude></noinclude> ccxn85ag08od724jfbzinuvi0plk0ug 104 122038 283622 2026-04-29T08:31:42Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Трэці эскадрон, прымеціўшы вышаўшых з лесу чырвоных дасьледчыкаў, так удала ссадзіўшых першы эскадрон, кінуўся на іх. Дасьледчыкі хутка схаваліся ў лес і з-за дрэў сустрэлі ляцеўшых на іх коньнікаў наймацнейшым агнём, будучы самі недасягн...» 283622 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Трэці эскадрон, прымеціўшы вышаўшых з лесу чырвоных дасьледчыкаў, так удала ссадзіўшых першы эскадрон, кінуўся на іх. Дасьледчыкі хутка схаваліся ў лес і з-за дрэў сустрэлі ляцеўшых на іх коньнікаў наймацнейшым агнём, будучы самі недасягны ім. Васіль-жа застаўся на полі: стоячы на калене, ён пушчаў адну за другою кулі ў напрамку першага эскадрону. Потым ён ускочыў на ногі і, затаіўшы дух, з бязьмернаю радасьцю і шчасьцем у вачох глядзеў, як зьвіваліся ў крывавы клубок абодва першыя {{Абмылка|экскадроны|эскадроны}} пад залпамі і кулямётамі чырвонаармейцаў. {{Водступ|2|em}}— Таварыш, уцякай сюды! — крыкнулі яму з лесу. {{Водступ|2|em}}Ён азірнуўся, якраз на яго ўгалоп ляцела каля дзесяці коньнікаў. Хацеў ён кінуцца к лесу, але было ўжо надта позна... {{Водступ|2|em}}Праз поўгадзіны ўсё на полі замоўкла. Разьведчыкі крануліся ўперад, каб выпаўняць сваё, так нечаканна затрыманае заданьне. Сярод іх Васіля ўжо ня было. {{накіравальная рыса|5em}}<noinclude></noinclude> 8wb5g39rzqlieezrnu2rds2ra6y3t78 104 122039 283623 2026-04-29T08:36:08Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{ц|'''{{Разрадка|Маці}}'''|памер=120%}} {{ц|I}} {{Водступ|2|em}}Два-тры смалякі, што датлявалі на прыпеку, ледва разганялі цемру ў хаце. Полымя то замірала, то йзноў некалькімі язычкамі ўскаквала; здавалася, што па хаце лятае вялізарны матыль і скрыдлы яго з аднаго...» 283623 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{ц|'''{{Разрадка|Маці}}'''|памер=120%}} {{ц|I}} {{Водступ|2|em}}Два-тры смалякі, што датлявалі на прыпеку, ледва разганялі цемру ў хаце. Полымя то замірала, то йзноў некалькімі язычкамі ўскаквала; здавалася, што па хаце лятае вялізарны матыль і скрыдлы яго з аднаго боку чорныя, а з другога — белыя. Стол, услон, тапчан і іншае начыньне ў хаце было нібы жывое: усё рухалася, рабілася то большым, то меншым, толькі ня чутно было ніякага гуку. Адно, знадворку, за акном чуцен быў бязупынны посьвіст ветру і ляскат чымсьці аб сьцену. {{Водступ|2|em}}Старая Тацьцяна сядзела на лаве супроць печы і нямігучымі вачмі глядзела на тлеўшыя корчыкі. Як-бы не ўглядацца ў яе з боку, нельга было сказаць, што гэта сядзіць жывы чалавек: ні адна; жылка ў яе твары ня краталася, вочы былі быццам заслонены цяжкаю завесаю, сухія рукі сьціснуты на грудзёх. Усё яе аблічча якраз падыходзіла пад цемень хаты і пад тыя бязгучныя скокі, што рабілі па хаце розныя прадметы пад гукі музыкі — ветру. Толькі пры моцных уздымах ветру, калі ляскат знадворку раздаваўся і ў сьцену, і ў дзьверы сяней, яна ўздрыгвала і галава яе паварочвалася ў бок ваходу. Але адразу яна йзноў прымала звычайную позыцыю, толькі на нейкую хвіліну па твары яе праходзіла цень нездавольнасьці. Так сядзела яна доўга, ня ведаючы ні гадзін, ні хвілін. {{Водступ|2|em}}Многа начэй правяла яна адна ў сваёй пустой хаце. Даўно ўжо яна скончыла сваё жыцьцё, здольнасьць уцяміць бягучыя зьявішчы. Усе яе думкі, усё пачуцьцё — у мінулым, і гэтае мінулае яна варочае кожную ноч у сваёй старой галаве. Няма ў яе і ніякіх жаданьняў, апроч аднаго, якім яна жыве ўжо пяць-шэсьць год. У доўгія ночы яна перабірае ўсіх сьвятых,<noinclude></noinclude> 4g6jn2f9wf68fm17ijzhbr9proyf8wc 104 122040 283624 2026-04-29T08:38:10Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «вядомых ёй, зварочваецца да ўсіх патаемных сіл, просіць у іх да сябе літасьці, каб жаданьне яе выпаўнілася. Але дарэмны ўсе яе модлы, усе скаргі... {{Водступ|2|em}}Тацьцяна са сваім Васілём доўгія часы жылі ў Петрыкаве. Пажаніліся яны, як Васілю ўжо было гадо...» 283624 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>вядомых ёй, зварочваецца да ўсіх патаемных сіл, просіць у іх да сябе літасьці, каб жаданьне яе выпаўнілася. Але дарэмны ўсе яе модлы, усе скаргі... {{Водступ|2|em}}Тацьцяна са сваім Васілём доўгія часы жылі ў Петрыкаве. Пажаніліся яны, як Васілю ўжо было гадоў каля дваццаці васьмі, і ён быў ня толькі добрым цесьляю, але нават пачаў пакрысе сам браць падрады на пабудоўлю невялікіх бярлін. Далей-болей, і Васіль Талока зрабіўся найбольш вядомым з петрыкаўскіх майстроў і падрадчыкаў. Зажылі яны зусім добра, мелі ўласны дамок з трыма пакойчыкамі. Старэйшага хлапца свайго, Міхася, Васіль захацеў зрабіць „вучоным“ і паслаў яго ў гарадзкое вучылішча. Праз год-два Міхась стаў запраўскім панічыкам і, прыяжджаючы на лета дадому, ганарыста шпацыраваў у сьвята каля царквы. Маці не магла нацешыцца сваім Міхасём і ў яе было толькі й гутаркі з суседкамі, што аб старэйшым хлопцу. Меншы сын, Рыгор, зусім быў няўдалым: няпрыемны з твару, маўклівы, непаслухмяны, ён яшчэ малым быў прыкрым мацеры. Яго таксама хацеў бацька вучыць у школцы, але тае карысьці, што чакаў ён ад вучэньня сына, ня было. Рыгор вучыўся, але раптам з ім нешта зрабілася і, калі ўвосень яго хацелі паслаць у вучылішча, ён адмовіўся ехаць. Ні ласкі, ні пагрозы не памаглі: Рыгор выстаяў на сваім застаўся дома. З гэтага часу паміж ім і бацькамі пачалася нясупынная барацьба, давёўшая да таго, што як-бы Рыгор ні рабіў, усё не падабалася ні бацьку, ні мацеры. Старая Тацьцяна і цяпер, седзячы адна цэлымі начамі, ніяк не магла пагадзіцца са сваім малодшым сынам. {{Водступ|2|em}}Калі Рыгору было гадоў шаснаццаць, ён зусім пакінуў бацькоў і пашоў на работу да аднаго з петрыкаўскіх кавалёў. Міхась-жа скончыў вучэньне і чакаў нейкі час, выбіраючы, куды пайсьці на службу. Але выбраць яму так і не давялося. Раптам паўсюль праняслося слова „вайна“, і Міхась быў узяты на вайсковую службу. Тацьцяна як перад сабою бачыць ясную раніцу, калі з Петрыкава пацягнуўся доўгі шнур маладых хлапцоў, па бакох якога ішло і галасіла ледва ня ўсё мястэчка.<noinclude></noinclude> jsks4icvt88nqpelk1opoz2fwcy30rf 104 122041 283625 2026-04-29T08:39:28Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Прашла зіма, пачалося лета, а вайне ўсё ня было сьціханьня. У Петрыкаве завялося ўжо некалькі калек — хто бяз рукі, хто без нагі. Тацьцяна з усьцішшам думала аб сваім Міхасі, бачачы кожную хвіліну яго ў сваіх думках то забітым, то скалечаным....» 283625 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Прашла зіма, пачалося лета, а вайне ўсё ня было сьціханьня. У Петрыкаве завялося ўжо некалькі калек — хто бяз рукі, хто без нагі. Тацьцяна з усьцішшам думала аб сваім Міхасі, бачачы кожную хвіліну яго ў сваіх думках то забітым, то скалечаным. Але Міхась быў на нейкі час захованым: яго паслалі вучыцца на афіцэра. Ён знарок доўга ня пісаў са школы, а маці рвала на сабе валасы і цэлымі днямі галасіла па ім, як па пакойніку. Затое-ж яна страціла розум ад радасьці, як ён заехаў дадому з блішчастымі наплечнікамі. Да радасьці, што яе Міхаська жывы і здаровы, яшчэ далучалася пагарда мацеры за сына, які „вышаў у людзі“. Ня было ў мястэчку чалавека, якому-б яна не пахвалілася сваім сынам. Але ўсё так каротка ў жыцьці: Міхась праз тыдзень ізноў паехаў туды, дзе траслася зямля і дзе сьмерць шырока махала сваёю касою. Ізноў пачала Тацьцяна кожны дзень хадзіць да пошты, чакаючы вестак, ізноў сэрца яе калацілася, як яна давала Васілю чытаць атрыманы ліст. {{Водступ|2|em}}— Ах, божа-ж, мой божа! Што гэты ліст, — прычытала яна: — можа ў тую хвіліначку, як мы чытаем, яго ўжо злажылі ў сырую зямельку. {{Водступ|2|em}}Васіль утрымліваў яе, але ненадоўга. Так ішлі дні, тыдні, месяцы, гады... {{Водступ|2|em}}Ужо пацягнулі ў салдаты і Рыгора. Як яго партыя выходзіла з мястэчку, ніхто ўжо не галасіў. Вайна зрабілася звычайным зьявішчам, і не хапала ў жанок і мацярок сьлёз. Была і яшчэ адна розьніца: здадзеныя ў салдаты ішлі моўчкі, бяз царскіх портрэтаў; некаторыя гаварылі сваім: {{Водступ|2|em}}— Нічога, мы хутка дома будзем! {{Водступ|2|em}}Рыгор перад адпраўкаю заскочыў да сваіх бацькоў і проста разьвітаўся з імі. Тацьцяна заплакала і пачала хрысьціць на дарогу. {{Водступ|2|em}}— Ня плачце, матка, і ня хрысьцеце мяне, гэта ні мне, ні вам не пасобіць. {{Водступ|2|em}}— Адшчапенец быў, адшчапенцам і застанецца, — прамовіў бацька.<noinclude></noinclude> mf9jlhflpy9bgjhb3iwx4jx6mdsvbl5 104 122042 283626 2026-04-29T08:41:25Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Вайна ўсё цягнулася. Васіль неяк адразу надта пастарэў і ўжо ня мог выходзіць на работу. Работы таксама пачало станавіцца ўсё меней, гандаль скарочваўся, плыты і бярліны ўсё менш сталі паказвацца на Прыпяці. Дзень за дзень Васіль усё больш...» 283626 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Вайна ўсё цягнулася. Васіль неяк адразу надта пастарэў і ўжо ня мог выходзіць на работу. Работы таксама пачало станавіцца ўсё меней, гандаль скарочваўся, плыты і бярліны ўсё менш сталі паказвацца на Прыпяці. Дзень за дзень Васіль усё больш марнеў, а каля апошняе прачыстае, заснуўшы раз увечары, не ачнуўся. {{Водступ|2|em}}Тацьцяна пачала жыць адна. Пацягнулася доўгая зіма. Ня было ўжо хлеба, і Тацьцяна хадзіла па суседзях. Потым пашлі чуткі, што скінулі цара, што хутка скончыцца вайна. Тацьцяна спалохалася, — як прыдзецца жыць без цара, але адна думка аб тым, што разам з царом кончыцца вайна, а тады вернецца яе Міхась, ну і Рыгор, сьцішала яе несупакойства. Але час ішоў, вайна не супынялася. Рыгор не падаваў аб сабе ніякае весткі, Міхась-жа часта пісаў лісты, у якіх ён усё больш ды больш скардзіўся на салдат, на нейкіх „соцыялістых“, якія зусім зьняважваюць афіцэраў, нават б‘юць іх. Для Тацьцяны слова „соцыялісты“ стала варожным, а людзей, якіх так звалі, яна называла зладзеямі. {{Водступ|2|em}}Мінула лета, пачалася восень. Вайне ня было відаць канца. Тацьцяна ўжо зусім ня мела на што жыць. Добра, што адзін з старых сяброў яе мужа параіў прадаць дом. Знашоўся нейкі ахвотнік купіць яго, і Тацьцяна з соткамі двума ў кішэні перабралася ў невялічкую вёску вёрст за пяць за мястэчкам, дзе далі заняць ёй пустую хатку з краю. {{Водступ|2|em}}Як толькі пачаліся халады, па гасьцінцы з Турава на Петрыкаў пацягнулася шмат салдат з таго боку, дзе была вайна. Асабліва ўночы ўсе хаты ў вёсцы дапоўна набіваліся імі. З іх гутаркі Тацьцяна зразумела, што хутка скончыцца вайна, што ўсе разыходзяцца дадому. Сэрца ў Тацьцяны задрыжала ад радасьці: вось і яе Міхась будзе дома. Яна то ў аднаго, то ў другога пыталася, ці на ведалі, ці не сустракалі афіцэра Міхася Талоку. {{Водступ|2|em}}— Афіцэра? А ліха іх мацеры, шмат іх было, ды ня будзе больш, — адказвалі ёй. {{Водступ|2|em}}— Як ня будзе? {{Водступ|2|em}}— А так і ня будзе! Усіх трэба перадушыць!<noinclude></noinclude> s8w85rm7l94l07g810bynolocv2vhci 104 122043 283627 2026-04-29T08:42:27Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Тацьцяна хрысьцілася і чула, як на нейкую хвіліну сэрца яе пакідала стукаць. {{Водступ|2|em}}— Соцыялістыя, — думала яна, — і адкуль гэта іх так многа набралася? {{Водступ|2|em}}Трывога яе з кожным днём усё пашыралася, без канца. Людзі ішлі, ехалі...» 283627 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Тацьцяна хрысьцілася і чула, як на нейкую хвіліну сэрца яе пакідала стукаць. {{Водступ|2|em}}— Соцыялістыя, — думала яна, — і адкуль гэта іх так многа набралася? {{Водступ|2|em}}Трывога яе з кожным днём усё пашыралася, без канца. Людзі ішлі, ехалі на конях верхам, на вазох, ішлі днём і ноччу; здавалася, што там, за Туравам, ужо нікога не засталося. Тацьцяна цэлымі гадзінамі прастойвала і глядзела на захад, але таго, каго яна хацела ўгледзець, ня было. Усё часьцей ды часьцей пачала залазіць ёй у голаў думка, што яго забілі — свае ці немцы, усё роўна. Ішоў тыдзень за тыднем, думка аб сьмерці Міхася зрабілася звычайнаю, надзеі гасьлі, а разам з імі замірала пакрысе жаданьне жыцьця. Маці, быццам ахопленая летаргіяй, усё часьцей і падаўжэй нярухома сядзела там, дзе ёй прышлося сесьці. {{Водступ|2|em}}Хваля, крануўшых з вайны салдат, прашла. Некалькі дзён было так нязвычайна ціха, што жудасьць брала ад гэтага раптам устаўшага супакою. Але гэты супакой быў нядоўгім: ізноў забразгала на шляху, ізноў пацягнуліся вайсковыя, але толькі ня скопам, а роўненькімі шнуркамі; адзежа і ўвесь выгляд іх быў чымсьці іншым, чужым. Прышлі немцы. Тацьцяна без баязьлівасьці, без зацікаўленьня глядзела на праходзячыя шнуркі чужых людзей. Што яны маглі зьмяніць у яе жыцьці? Усё скончана: няма ні страху, ні цікавасьці. {{Водступ|2|em}}У гэтую ноч у душу Тацьцяны на нейкую хвіліну заскочыў праменьчык і разагнаў крыху цемру. Нешта каля вялікадня ў поўнач раптам зьявіўся Рыгор. Тацьцяна помніць, як у яе адразу спала заслона з вачэй, як сэрца ізноў пачало пажывому варушыцца ў грудзёх, як яна імкнулася хоць і на Рыгоры выказаць усю сваю ласку, увесь імпэт растоптанага даўно пачуцьця. Але і тут над ёю пакпіла жыцьцё. {{Водступ|2|em}}— Нам трэба рабіць рэволюцыю, — сказаў Рыгор, — я з табою заставацца не павінен. {{Водступ|2|em}}Што гэта за рэч такая — рэволюцыя, дзеля якое можна кінуць аднэю мацеру, Тацьцяна не магла ўцяміць. Рыгор чуць сьвет на другі дзень згінуў, і Тацьцяна засталася ізноў адна.<noinclude></noinclude> c0998ztvmcjdje52s7s1tain5u08dux 104 122044 283628 2026-04-29T08:43:30Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Нечаканае паяўленьне Рыгора закінула, з аднаго боку, надзею, што вось можа так раптам вернецца Міхась, а з другога ўзьняло абурэньне на Рыгора за яго жорсткасьць, за нядбальства да яе, да мацеры. {{Водступ|2|em}}Немцы доўга стаялі, потым прышлі...» 283628 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Нечаканае паяўленьне Рыгора закінула, з аднаго боку, надзею, што вось можа так раптам вернецца Міхась, а з другога ўзьняло абурэньне на Рыгора за яго жорсткасьць, за нядбальства да яе, да мацеры. {{Водступ|2|em}}Немцы доўга стаялі, потым прышлі расійцы-бальшавікі. Рыгор заходзіў да мацеры, але нават ня скідаў свае шкураное жакеткі і рэменю з пісталетам. Потым была вайна, прышлі палякі, яшчэ ваявалі — так без канца... А Міхася ўсё няма... Надзеі то ўздымаліся, то надоўга гасьлі... А Рыгор прадаў матку за рэволюцыю... {{Водступ|2|em}}Тлелі корчыкі на прыпечку, скакалі па хаце цені. Тлелі надзеі, гасьлі; скакалі думкі ад вайны к вайне, і крывавая заслона закрывала вочы... {{Водступ|2|em}}Сядзела Тацьцяна адна перад сваім агоньчыкам, мінулае праходзіла перад яе вачмі, сучаснае-ж яе ня цікавіла, і яна ня ведала, што робіцца на сьвеце. {{Водступ|2|em}}Знадворку нешта забраскатала мацней, чымся ляскаў дагэтуль вецер. Тацьцяна ачнулася ад сваіх думак, прыслухалася. Хтосьці хадзіў каля хаты, а далей пачуўся ляскат колаў. Ляскат усё бліжыўся і хутка спыніўся. {{Водступ|2|em}}— Ну, прыехалі, злазь з возу, — пачуўся мужчынскі голас, — а ты, Хведар, распражы ды пакармі каня. {{Водступ|2|em}}Зараз у сенцах раздаўся шаркат каля дзьвярэй. Яны адчыніліся і ў хату ўвашлі мужчына з кабетаю. Тацьцяна прыглядалася пільна, але не магла разглядзець твару ні мужчыны, ні кабеты. Увашоўшыя таксама ня бачылі Тацьцяны, якая сядзела ў цемені, куды не дасягалі праменьні ад тлеўшых вугольчыкаў. {{Водступ|2|em}}— Тут так ціха, быццам бандыты прашлі, — прамовіла ўвашоўшая кабета. {{Водступ|2|em}}— Можа матка кудысь вышла... Ну разьдзявайся, — зьвярнуўся мужчына да кабеты і пачаў рашпільваць гузікі свайго кароткага кажушка. {{Водступ|2|em}}— Рыгор, гэта ты? {{Водступ|2|em}}Тацьцяна кінулася к сыну, які ад нечаканасьці адскочыў убок.<noinclude></noinclude> kyf6nhetiuk2i87qf8vaaszsopw62q9 104 122045 283629 2026-04-29T08:45:12Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Пачакай, пачакай, матка! Тут нічога ня відаць, запалі ты лямпу! {{Водступ|2|em}}— Якую лямпу? У мяне і газоўкі нават няма; вось гэтыя смалякі — усё сьвятло ў мяне. {{Водступ|2|em}}Тацьцяна нагнулася, узяла пад прыпекам некалькі смаловых корчыкаў...» 283629 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Пачакай, пачакай, матка! Тут нічога ня відаць, запалі ты лямпу! {{Водступ|2|em}}— Якую лямпу? У мяне і газоўкі нават няма; вось гэтыя смалякі — усё сьвятло ў мяне. {{Водступ|2|em}}Тацьцяна нагнулася, узяла пад прыпекам некалькі смаловых корчыкаў і кінула іх на вугольлі. Праз хвіліну полымя ўскочыла і асьвяціла пярэднюю частку хаты. {{Водступ|2|em}}Прыехаўшыя ўжо распрануліся, і Тацьцяна, павярнуўшыся ад агню, угледзела прыгожую маладзіцу ці дзяўчыну. {{Водступ|2|em}}— Гэта мая жонка, — паказаў рукою Рыгор, — Алесяю зваць. {{Водступ|2|em}}Тацьцяна падышла, павіталася, а далей ня ведала, што рабіць. Адразу яна хацела выказаць і да сына, і да нявесткі як найбольш ласкі і радасьці, але дзесьці ў горле стаў нейкі клубок, які не даваў гаварыць. Яна так даўно чакала хоць, капелькі радасьці, так даўно пахавала беспасрэднае пачуцьцё што яно цяпер ашаламіла яе, і яна была быццам прыціснутая цяжарам усхлынуўшых раптам даўно страчаных перажываньняў. Дзесьці яшчэ ў глыбі разуменьня і пачуцьця шавяльнулася і скарга на сына, што ён ажаніўся, сышоўся з гэтаю чужою кабетаю, жыве ўвесь час з ёю, тады як яна, яго маці, валачэ сваё жыцьцё аднэю, нікому непатрэбнаю, аднэю, з ператрываным ёю ўсьцішшам. Клубок усё павялічваўся, не даваў дыхаць, і Тацьцяна, як ні шчэплівала губы, ня стрымалася: старое цела яе затраслося ад цяжкага плачу, і яна, аслабеўшы, апусьцілася на зямлю. {{Водступ|2|em}}Ачнуўшыся, Тацьцяна ўперад за ўсё ўгледзела схіліўшыйся над ёю твар Алесі. Апошняя сваёю рукою ціхенька гладзіла яе голаў, а другою падносіла да яе носу нейкую маленькую бутэлечку. Тацьцяна прымеціла ў твары Алесі такую дабрату, што адразу ёй стала лёгка і ўся няпрыемнасьць, якую яна адчувала да яе ўперад, раптам саскочыла. {{Водступ|2|em}}— Што-ж гэта са мною было? — запыталася яна ў Алесі. {{Водступ|2|em}}— Вы, матачка, надта аслабелі. {{Водступ|2|em}}Слова „матачка“ гэтае прыгожае кабеціны напоўніла сэрца Тацьцяны такім цяплом, што яна ізноў ня вытрымала і сьлёзы паліліся з яе вачэй, але на гэты раз ужо добрыя, {{перанос-пачатак|п=шчасьлі|к=выя}}<noinclude></noinclude> bbdkanj0hlnn1e28hickwyznyrmeiif 104 122046 283630 2026-04-29T08:46:13Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=шчасьлі|к=выя}}. Хутка абедзьве кабеты, старая і маладая, ужо былі зусім блізкімі. {{Водступ|2|em}}Рыгор тымчасам перанёс у хату з возу клумкі і дзьве ці тры скрынкі, разьмеркаваў іх, быццам яны павінны надоўга застацца на месцы. Тацьцяна раз...» 283630 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=шчасьлі|к=выя}}. Хутка абедзьве кабеты, старая і маладая, ужо былі зусім блізкімі. {{Водступ|2|em}}Рыгор тымчасам перанёс у хату з возу клумкі і дзьве ці тры скрынкі, разьмеркаваў іх, быццам яны павінны надоўга застацца на месцы. Тацьцяна раз-по-раз паглядвала на Рыгора, у яе на вуснах было запытаньне, якое яна баялася выказаць. Кожны раз, як сын ваходзіў у хату з чым-небудзь, яна паварочвалася да яго, гатовая запытацца, але нейкая недавернасьць і да сябе і да ўсяго ў жыцьці затрымлівала яе. Як толькі Рыгор скончыў пераносіць сваю маемасьць і застаўся ў хаце, Алеся-ж вышла паклікаць прывёзшага іх Хведара, Тацьцяна боязна падышла да яго. {{Водступ|2|em}}— Рыгорка, ты ўжо больш мяне не пакінеш? Не панясеш сваю голаў на гэтую вайну? — запыталася яна. {{Водступ|2|em}}— Вайна, матка, ужо скончылася! {{Водступ|2|em}}— Скончылася? Гэта праўда? {{Водступ|2|em}}— Праўда. {{Водступ|2|em}}Сэрца Тацьцяны ўпала. Яна змоўкла і вочы яе йзноў зрабіліся патухлымі, няжывымі. На яе нашоў звычайны стаўбняк. {{Водступ|2|em}}— Так Міхася няма ў жывых, няма! — шаптала яна, — няма — ня вернецца. {{Водступ|2|em}}— Што вы, матачка, што? Ён можа і жывы, — гаварыла падышоўшая Алеся, — мала што бывае ў гэтыя часы, калі сьвет так перакруціўся. Вось можа здарыцца так, што ў адзін вечар ён шась у дзьверы, як мы сягоньня. Кіньце ўбівацца. {{Водступ|2|em}}Рыгор з-пад лобу паглядзеў на кабет, усьміхнуўся пра сябе, але не прамовіў нічога. {{Водступ|2|em}}Алеся-ж супакойвала матку: {{Водступ|2|em}}— Вайна ўжо скончылася і больш ня будзе. Нашым удалося адалець і паноў, і афіцэраў, і ўсіх іназемцаў. Цяпер ужо ніхто больш не палезе на нас. Так вось і Міхась дзе-небудзь знойдзецца ды прыдзе дадому. {{Водступ|2|em}}Ласкавы голас, жаночая мяккасьць Алесі рабілі нязвычайны ўплыў на Тацьцяну. Яна вышла з стаўбняку і жыцьцё ізноў заблішчэла ў яе вачох. Вячэра не ў адзіноце, а з сынам, хоць і няласкавым, і нявесткаю, гутарка зусім супакоілі<noinclude></noinclude> 3foio04vtk9k7k7hueow9bm3p3jmv5c 104 122047 283631 2026-04-29T08:49:52Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «яе і можа першы раз за гады тры-чатыры яна адчувала, што жыве так, як малявалася ёй жыцьцё. {{Водступ|2|em}}У гэтую ноч Тацьцяна не зьвяла вокам ні на адну хвілінку. Некалькі раз яна ціханька, каб не пабудзіць маладых, злазіла з печы, падыходзіла к лаве, на яко...» 283631 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>яе і можа першы раз за гады тры-чатыры яна адчувала, што жыве так, як малявалася ёй жыцьцё. {{Водступ|2|em}}У гэтую ноч Тацьцяна не зьвяла вокам ні на адну хвілінку. Некалькі раз яна ціханька, каб не пабудзіць маладых, злазіла з печы, падыходзіла к лаве, на якой спаў Рыгор, нахілялася да яго твару і падоўгу разглядала яго, быццам ня верачы, што гэта ён сам, яе сын. Хоць гэты, ды ўсё-ж такі жывы і не калека. Думкі яе пераскоквалі і на Міхася, але яна старалася адагнаць іх ад сябе, цешучыся тым, што ня ўсе маткі могуць мець тое шчасьце, якое дасталося ёй. Наглядзеўшыся на сына, яна залазіла йзноў на печ і пачынала маляваць сабе будучыну. Цяпер ужо Рыгор назаўсёды застанецца з ёю; у Алесі будуць дзеці, якіх яна, Тацьцяна, будзе няньчыць. Усе яны ізноў перабяруцца ў мястэчка, набога Рыгор быў здольным майстрам... Міхася няма, але што-ж зробіш? Ды й можа Міхась ня стаў-бы жыць з ёю, усё-ж такі ён быў з панскім густам, фанабэрыяй. „Не, не! што гэта я сабе думаю? Мой Міхась ня кінуў-бы мяне, каб яго не закруціла і не замяла гэтая завіруха“. Тацьцяна пачынала няведама ў які раз варочацца да сваіх звычайных думак, настрою. Але прысутнасьць у хаце жывых людзей разганяла яе чорную мэлянхолію. Яна паглядала ўбок Рыгора, хоць і ня бачыла яго ў цемнаце. Раптам аднекуль выскачыла баязьлівая думка, пакруцілася ў мазгох і пала на сэрца трывогаю: ці праўда, што скончылася вайна, ці застанецца дома Рыгорка? Трывога ўсё ўзрастала, шырылася і не зьмяшчалася ў грудзёх Тацьцяны. З болем і нязвычайнаю пакутаю яна ізноў падышла да сына і дрыжэўшаю рукою правяла па яго твары. {{Водступ|2|em}}— Не пакідай мяне, — прыдушана прастагнала яна. {{Водступ|2|em}}— Хто тут? — спрасонку крыкнуў Рыгор і схапіўся за пісталет, што ляжаў побач з ім на стале. {{Водступ|2|em}}— Гэта я, Рыгорка, не палохайся! {{Водступ|2|em}}— Чаму ты ня сьпіш, матка? {{Водступ|2|em}}— Ня сьпіцца, сыночак, усякія думкі лезуць у голаў... Рыгорка, скажы мне праўду: ты не пакінеш мяне больш? {{Водступ|2|em}}— А, добра, што ты нацяміла мяне.<noinclude></noinclude> 0r51qbo7f9cuawiv065xe65j2o3k3n7 104 122048 283632 2026-04-29T08:55:36Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «йсьці па мяжы, якая дзеліць капіталізм ад сацыялізму. Толькі адзінае кіраўніцтва дасьць магчымасьць прайці па гэтай сьлізкай сьцежцы і прывядзе да тых мэтаў, якія паставіў сабе працоўны народ і яго Савецкі ўрад. {{Водступ|2|em}}Вялікая ўсясьветная місія,...» 283632 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>йсьці па мяжы, якая дзеліць капіталізм ад сацыялізму. Толькі адзінае кіраўніцтва дасьць магчымасьць прайці па гэтай сьлізкай сьцежцы і прывядзе да тых мэтаў, якія паставіў сабе працоўны народ і яго Савецкі ўрад. {{Водступ|2|em}}Вялікая ўсясьветная місія, якую ўзяў на сябе расейскі працоўны народ, патрабуе й вялікіх сродкаў дзеля свайго выкананьня. Тут перш усяго вынікае пытаньне аб эканамічным адраджэньні нашае сацыялістычнае фэдэрацыі, ператрываўшае вялікае разбурэньне на працягу 7 гадоў вайны. Кіраўніцтва ў гэтай {{Абмылк|праца|працы}} павінна належаць сучаснай РСФСР, якая ў хаўрусе ўсіх нашых Рэспублікаў зьяўляецца самым моцным эканамічным фактарам. Прымем на ўвагу як асноўную прымету эканамічнае важнасьці хаўрусных Савецкіх Рэспублікаў іх абшар і лік жыхароў па вылікам гэтага году. Прафэсар Дэн<ref>Проф. В. Э. Дэн. Новая Европа. Петербург. Издательство „Право“ 1922 г.</ref> па матар’ялам Ц.С.У. дае вось якія лічбы: {{block center/s|style=width:100%; max-width:30em}} {| | valign="middle" style="text-align: right"| <center>РЭСПУБЛІКІ</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Лік паветаў</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Лік валасьцёў</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Абшар у кв. вёрстах</center> | colspan="3" | <center>{{Разьбіўка|ЖЫХАРОЎ}}</center> |- | | | | | <center>Па перапісі 28/I 9/II) 1897 г.</center> | <center>У 1914 г. (падлік)</center> | <center>Па перапісі 28/VIII 9/II) 1920 г. (налічна)</center> |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| Р.С.Ф.С.Р. |style="vertical-align:top; text-align: right"| 481 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 10.318 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 13.039.701 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 66.100.684 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 86.473.215 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 82.594.643 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| Беларуская ССР |style="vertical-align:top; text-align: right"| 6 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 128 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 52,398 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 1.447.767 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 1.902.800 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 1.634.223 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| Украінская |style="vertical-align:top; text-align: right"| 103 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 1.719 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 392.645 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 21.385.922 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 27.680.400 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 26.001.802 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| Крымская |style="vertical-align:top; text-align: right"| 7 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 34 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 33.881 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 546.592 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 677.600 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 761.600 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| Дагестанская |style="vertical-align:top; text-align: right"| 10 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 200 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 30.902 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 641.954 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 757.500 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 798.181 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| Азербейджанская |style="vertical-align:top; text-align: right"| 16 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 694 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 76 447 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 1 789.355 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 2 111.400 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 2.096.793 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| Армянская |style="vertical-align:top; text-align: right"| 9 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 175 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 34.288 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 1.017.373 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 1.184.600 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 1.214.391 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| Грузінская |style="vertical-align:top; text-align: right"| 17 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 574 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 57.967 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 1.759.422 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 2.140.100 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 2.372.403 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| Кіргізкая |style="vertical-align:top; text-align: right"| 34 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 680 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 1.898.198 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 3.258.025 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 4.472.700 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 5.058.553 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| Туркестанская |style="vertical-align:top; text-align: right"| 27 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 727 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 1.299.168 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 5.212.428 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 6.631.200 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 7.201.551 |- |style="vertical-align:top; text-align: left"| ДВР |style="vertical-align:top; text-align: right"| 23 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 196 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 1.468.652 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 899.755 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 1.567.500 |style="vertical-align:top; text-align: right"| 1.811.725 |- |style="border-top:solid 2px black; vertical-align:top; text-align: left"| <center>УСЯГО</center> |style="border-top:solid 2px black; vertical-align:top; text-align: right"| 733 |style="border-top:solid 2px black; vertical-align:top; text-align: right"| 15.445 |style="border-top:solid 2px black; vertical-align:top; text-align: right"| 18.384.247 |style="border-top:solid 2px black; vertical-align:top; text-align: right"| 104.059.277 |style="border-top:solid 2px black; vertical-align:top; text-align: right"| 135.599.015 |style="border-top:solid 2px black; vertical-align:top; text-align: right"| 131.546.045 |} {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}Такім чынам РСФСР з Сібірам і аўтаномнымі краямі займае каля 71 проц. усяго абшару фэдэрацыі і мае траха на 63 прац. усіх жыхароў яе, а на долю ўсіх незалежных хаўрусных рэспублікаў прыходзіцца толькі 29 прац. абшару і 37 прац. жыхарства. Ужо гэты падлік адзначвае тую вялікую перавагу, якую мае ў хаўрусе Савецкіх Рэспублікаў РСФСР. За ёю йдзе Украінская ССР хоць і меншая некаторых па абшару, але самая значная з усіх аўтаномных па ліку жыхароў. Вядома, што цэнтрам усяе управы павінен быць натуральны цэнтр найбольш моцнае з Рэспублікаў; усе меншыя Рэспублікі павінны цесна аб’яднацца са сваёю {{Абмылка|стрэйшаю|старэйшаю}} сястрою. {{Водступ|2|em}}Трохі ня ўсе невялікія Савецкія Рэспублікі знаходзяцца на ўскраінах фэдэрацыі, датыркаючыся рубяжамі сваімі да чужаземных гаспадарстваў. Так, Беларусь мяжуе з Польшчай, Украіна з Польшчай і Румыніяй, Туркестан — Пэрсіяй, Аўганістанам і Кітаем і г. д. Прырубежнае палажэнне робіць іх надта значнымі дзеля загранічнага гандлю, асабліва тыя чыгунковыя і вадзяныя шляхі, якія пранізваюць гэтыя рэспублікі ці датыкаюцца іх. З часам гандлёвыя зносіны з чужаземцамі, пашырацца, разам з гэтым паглыбіцца міжнародная палітыка і усё больш патрэбна аб’яднаньне прадстаўніцтва за-граніцаю. Па сучаснай канстытуцыі загранічныя гандлёвыя зносіны ўсіх Савецкіх Распублікаў аб’яднаны ў Камісарыяце Загранічнага<noinclude></noinclude> t5b1t586p0rn9p91xnnsyrhpt8287s6 104 122049 283633 2026-04-29T09:03:35Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «Гандлю, але выкананьне гэтага аб’яднаньня павінна рабіцца праз асаблівыя дадатковыя згоды. Гандлёвыя-ж справы маюць тую адзнаку, што палітыка іх робіцца штодня. ''Праз гэта агульнае кіраваньне гэтымі справамі павінна быць у вадзіным цэнтры і засноўва...» 283633 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>Гандлю, але выкананьне гэтага аб’яднаньня павінна рабіцца праз асаблівыя дадатковыя згоды. Гандлёвыя-ж справы маюць тую адзнаку, што палітыка іх робіцца штодня. ''Праз гэта агульнае кіраваньне гэтымі справамі павінна быць у вадзіным цэнтры і засноўвацца не на асобных згодах хаўрусных рэспублік па гандлёвым пытаньням з-заграніцаю, а на раз назаўсёды ўмацованых канстытуцыяю агульных дзеля ўсяе фэдэрацыі пастановах аб загранічным гандлі''. {{Водступ|2|em}}Тое самае можна сказаць і аб агульных зносінах і прадстаўніцтве за граніцаю. Кожная з невялікіх нашых рэспублік ня мае магчымасьці мець сваіх прадстаўнікаў у іншых землях, да і, апроч таго, з-за свае нязначнае вялічыні яны паасобку ня маюць тае палітычнае вагі, якую мае ўся фэдэрацыя цалком. Між тым агульнае становішча ў сусьветнай палітыцы ў сучасны момант такое, што Савецкаму ўраду трэба мець надта моцны голас і сілу за ім, каб сказаць свае важнае слова, дзе гэта будзе патрэбна. Да гэтых часоў працоўны народ усяе Савецкае Фэдэрацыі гаварыў і гаворыць аднэю моваю супроць чужаземнага капіталізму, але настае гадзіна, калі патрэбна адцурацца ад формы: ''належыць, каб і па самай канстытуцыі быў адзіны агульна-фэдэральны Камісарыят Загранічных Спраў, які вёў бы загранічную палітыку ад імя ўсіх Савецкіх Рэспублік бяз розьніцы іх хаўрусных згодаў''. Аб‘яднаньне і з фармальнага боку ўсіх чужаземных зносін у адзіным кіраўнічым цэнтры зробіць шмат больш простымі адносіны між Савецкімі Рэспублікамі з аднаго боку і палегчыць форму міжнародных актаў Фэдэрацыі — з другога. Такім чынам вынікае пытаньне аб канстытуцыйным укладзе ўсяе міжнароднае палітыкі ў Маскве. {{Водступ|2|em}}Аднака стварэньне адзінага кіраўнічага палітычнага цэнтру яшчэ ня выканае ўсіх мэтаў, якія пастанавіла сабе работніча-сялянская ўлада. Палітычная моц у міжнародных зносінах засноўваецца на эканамічным разьвіцьці і моцнасьці. Савецкі ўрад атрымаў ад царскае Расеі надта дрэнную спадчыну і ў першыя годы свайго існаваньня ня меў магчымасьці паправіць сваю гаспадарку. Наадварот, прыхільнікі царызму й буржуазіі ў доўгай вайне з працоўным народам прагліся яшчэ больш папсаваць народную гаспадарку й маёмасьць. Гэтая вайна як раз ішла на абшары нашых ускраінных рэспублікаў і давяла іх да крайняе ўбогасьці ў эканамічных адносінах. Тымчасам ускраінныя Савецкая Рэспублікі зьяўляюцца магутнымі эканамічнымі фактарамі, і разбураньне іх гаспадаркі зрабіла беднаю і ўсю Р.С.Ф.С.Р. {{Водступ|2|em}}Возьмем, напрыклад, Украінскую С.С.Р. Яна займае 12 самых лепшых губерань ува ўсей фэдэрацыі. Па сваёй уродлівасьці яна недарэмна завецца хлебным засекам Расеі. Але апрача свайго, сельска-гаспадарчага багацьця, яна мае яшчэ большую значнасьць з прамысловага боку. Асабліва вялікую цану дзеля ўсяе прамысловасьці й транспарту мае ўкраінскі вугаль, які здабываецца ў Донбасе: да вайны тут здабывалася 70% усяго вугля ў Расеі. Донбас і ў сучасны момант ня страціў свайго прамысловага значэньня, але агульная прадукцыя яго з даваенных часаў надта паменшылася. Так было здабыта ў Донбасе вугалю<ref>Народное Хозяйство Украины за 1921 год, Харьков 1922 г. и Экономическая жизнь № 252 за 1922 год.</ref>.<noinclude></noinclude> 3v33plmfz912fwmadg8jjdpnpmle718 0 122050 283634 2026-04-29T09:06:23Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = Дэзэртыр | аўтар = Янка Нёманскі | год = 1925 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[На зломе (1925)/Ромэо і Джульета на Беларусі|Ромэо і Джульета на Беларусі]] | наступны = [[На зломе (1925)/Маці|Маці]] | анатацыі = Іншыя...» 283634 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = Дэзэртыр | аўтар = Янка Нёманскі | год = 1925 год | пераклад = | секцыя = Апавяданьне | папярэдні = [[На зломе (1925)/Ромэо і Джульета на Беларусі|Ромэо і Джульета на Беларусі]] | наступны = [[На зломе (1925)/Маці|Маці]] | анатацыі = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Дэзэртыр (Нёманскі)]]. }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="На зломе (1925).pdf" from="63" to="89" /> {{Выроўніваньне-канец}} hy3qu02pdrlqekxjcyckhp607qaurmb 104 122051 283635 2026-04-29T09:12:44Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Рыгор палапаў каля сябе рукою і, знашоўшы сярнічкі, запаліў агонь, каб паглядзець на свой гадзіньнік. {{Водступ|2|em}}— Ого, пара ўжо! — і ён хутка ўскочыў з пасьцелі. {{Водступ|2|em}}— Куды табе пара, Рыгор? {{Водступ|2|em}}— Куды? Канчаць рэволюцыю!...» 283635 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Рыгор палапаў каля сябе рукою і, знашоўшы сярнічкі, запаліў агонь, каб паглядзець на свой гадзіньнік. {{Водступ|2|em}}— Ого, пара ўжо! — і ён хутка ўскочыў з пасьцелі. {{Водступ|2|em}}— Куды табе пара, Рыгор? {{Водступ|2|em}}— Куды? Канчаць рэволюцыю! {{Водступ|2|em}}Ізноў гэтае незразумелае слова. Аб ім яна ведала толькі, што гэта вайна, стрэлы, сьмерць. {{Водступ|2|em}}— Рыгорка, ты-ж казаў, што вайна скончылася? {{Водступ|2|em}}— Вайна то скончылася, але як пасьля хваробы выходзіць гной, так і пасьля ўсіх гэтых войнаў застаўся яшчэ чалавечы гной, які імкнецца запаганіць хваробаю ўвесь народ... Алеся, уставай! {{Водступ|2|em}}Алеся хутка ўстала і пачала разводзіць агонь на прыпечку. Тацьцяна стаяла свая-не-свая і нічога не разумела, што сказаў ёй сын. {{Водступ|2|em}}— Рыгорка, дык што-ж ты пойдзеш рабіць? — запыталася яна. {{Водступ|2|em}}— Вось што, матка, ведайце: вайна то скончылася, але ня ўсе ворагі зьмірыліся з намі. Цяпер яны ня йдуць адчынена вайною, але, хаваючыся па лясох, кідаюцца на нас з-за вуглоў і спаганяюць сваю помсту забойствам ня толькі рабіўшых рэволюцыю, але нават зусім ня меўшых ніякага ўдзелу ў ёй. Вось гэтых нягодных людзей і йду я лавіць разам са сваімі таварышамі. {{Водступ|2|em}}— Так гэта-ж ізноў, як вайна! Рыгорка, ня йдзі, застанься тут! {{Водступ|2|em}}— Гэтага нельга зрабіць. Вы прытулеце вось Алесю ды нікому не кажэце, што я быў тут. Калі будуць пытацца аб Алесі, то вы яе маёю жонкаю не завеце. {{Водступ|2|em}}— Чаму? {{Водступ|2|em}}— А таму, што гэтыя бандыты перш усяго распраўляюцца з бальшавікамі і іх раднёю. {{Водступ|2|em}}— Ты бальшавік? {{Водступ|2|em}}— Вядома, а кім-жа мне быць! {{Водступ|2|em}}Тацьцяна яшчэ больш астаўбянела. Яна чула, што бальшавікі яшчэ горшыя за соцыялістых. Міхась... яго родны брат<noinclude></noinclude> 3fhk6cyninh3sccu22nutytwog0pfju 104 122052 283636 2026-04-29T09:13:37Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «бальшавік. Тацьцяна чужымі вачмі пазірала на Рыгора, баялася яго. Шкураная жакетка, пісталет на рэмені з боку палохалі яе. Між ёю і сынам ізноў устала сьцяна, якая некалькі гадзін таму назад троха што ня была зьніштожана. Ізноў само па сабе паўстала ў Тац...» 283636 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>бальшавік. Тацьцяна чужымі вачмі пазірала на Рыгора, баялася яго. Шкураная жакетка, пісталет на рэмені з боку палохалі яе. Між ёю і сынам ізноў устала сьцяна, якая некалькі гадзін таму назад троха што ня была зьніштожана. Ізноў само па сабе паўстала ў Тацьцяны пытаньне, якое яна доўга напружвалася парашыць: якія маюцца ў сьвеце сілы, што могуць быць мацнейшымі, як сувязь мацеры з дзіцём? Яна не знаходзіла іншага адказу на гэта пытаньне, як парушэньне ў апошнія часы ўсіх чалавечых адносін — збэсьціліся людзі. {{Водступ|2|em}}— Так ты пойдзеш, пакінеш мяне, зьняважыш мае сьлёзы, маю доўгую пакуту? {{Водступ|2|em}}— Пайду, матка. {{Водступ|2|em}}Рыгор, ужо зусім гатовы, разьвітаўся з жонкаю і падышоў да мацеры. Яна, як шалёная, кінулася яму на плечы. {{Водступ|2|em}}— Рыгорка, сынок, не хадзі! — нема загаласіла яна. {{Водступ|2|em}}Моўчкі зьняў Рыгор яе рукі са сваіх плячэй, павярнуўся і вышаў з хаты. Маці бяз сілы апусьцілася на ўслон, і няжывыя вочы яе глядзелі няведама куды. Алеся падышла да яе, узяла яе руку і сказала: {{Водступ|2|em}}— Не сярдуйце на яго, матка, ён павінен быў пайсьці. Яму было цяжка вас кінуць, усё-ж такі ён сын. {{Водступ|2|em}}— Няма ў мяне ні аднаго сына, — здушана адказала маці. — Першага сьмерць забрала, а другі... другі... {{Водступ|2|em}}Яна не даказала і яшчэ ніжэй апусьціла голаў. {{ц|II}} {{Водступ|2|em}}Далёка на поўнач ад Турава аж да Старобіна і на поўдзень да краю Беларусі цягнуцца вагромністыя Тураўскія лясы. Толькі маленькімі плямкамі раскіданы сярод іх, далёка адзін ад другога, прагалы, дзе жыве чалавек. Увесь-жа абшар, каб паглядзець на яго зьверху, выглядае магутным цёмна-сінім морам, якое крыху сьвятлее там, дзе лес аддае сваё месца травяному балоту. Высокія хваіны і яліны, абвешаныя, як стары дзед барадою, сівым мохам, сумныя ўдзень, уночы страшныя сваёю чарнатою, уздымаюцца ўгару, пераплятаюцца там сваім гальлём, не прапускаючы ўніз ні аднаго праменьчыка сонца. Пад іх нагамі, як дзеці, захованыя бацькамі, але досыць {{перанос-пачатак|п=дась|к=ціпныя}}<noinclude></noinclude> 37m5aq4otyd71ol2itqtsjzqcml1swu 104 122053 283637 2026-04-29T09:14:15Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=дась|к=ціпныя}}, лезуць уверх тоненькія, прыгожыя хваінкі, шабылтаецца маладая асінка, раскідае шырока, быццам ловіць каго сваё гальлё гарэшнік, лезе пад самы нос сарамяжае бярэзінкі малады, але драпежны дубок. Уся гэтая моладзь хоча сон...» 283637 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=дась|к=ціпныя}}, лезуць уверх тоненькія, прыгожыя хваінкі, шабылтаецца маладая асінка, раскідае шырока, быццам ловіць каго сваё гальлё гарэшнік, лезе пад самы нос сарамяжае бярэзінкі малады, але драпежны дубок. Уся гэтая моладзь хоча сонца, скардзіцца на старых, што вылезьлі ўверх і ўсё забралі, пражэцца захапіць у суседа вольнае месца і так пераблытваецца між сабою, што нельга разабраць, хто з іх дзе сядзіць. {{Водступ|2|em}}Трудна пралезьці скрозь гэты гушчарнік. Толькі маленькія, вузенькія, бягучыя, як зьмейкі, дарожкі праходзяць па гэтым лесе. Часта трапляецца так, што дарога раптам натыкаецца на балота, куды ня толькі чалавеку, але нават і птушцы боязна ступіць, да таго яно дрыгвотна. У другім разе ад дарожкі адыходзяць у бакі такія-ж самыя іншыя дарогі, якія так выкручваюцца між сьценамі ялін і дубоў, што можна прахадзіць цэлы дзень і ўвечары апынуцца на тым самым месцы дзе быў раніцою. Нават сяляне, якія пражываюць сярод гэтых лясоў усё жыцьцё, ня любяць іх і баяцца заходзіць у іх сярэдзіну. У ціхую пагоду, асабліва ўвосень, калі над лесам стаіць цэлыя дні густы, як бавэлна, туман, у гэтым лесе адчуваеш сябе, як у труне: нішто ня кратаецца, ня чутно ні аднаго гуку, за дзесяць крокаў нічога ня відаць. Калі-ж уздымецца бура, то лес напаўняецца стогнам і енкам: кудлатыя хваіны хістаюцца з боку ў бок, стары каравы дуб рыпіць, нібы скрыжэча зубамі, яліна шыпіць, бярэзіна ня вытрымлівае і са звонам і жаласным „ах“ валіцца на зямлю, губячы па дарозе ўхаваную ад непагоды моладзь. Сярод гэтага гоману то тут, то там раздаецца ні то плач, ні то сьмяртэльны енк: можа гэта кволая лясная птушка б‘ецца ў кіпцёх каршуна, можа заяц плача, пакідаючы жыцьцё ў зубах ваўка, а можа і чалавек рэжа чалавека. {{Водступ|2|em}}Жудасны лес; і многа ў ім такіх частак, дзе яшчэ ня ступала чалавечая нага. Затое шмат ён дае прытулку для грознае зьвярыны: і воўк, і мядзьведзь, і каршун, і сава маюць тут сабе бясьпечны куток. Шырока прымае лес і чалавека, калі яму не хапае месца ў грамадзе: ці пакраў ён коняй, ці забіў каго, альбо калі яму трэба спагнаць помсту ці {{перанос-пачатак|п=аграба|к=ваць}}<noinclude></noinclude> ti9cxygtb0byamcw2hf25nzotzy229z 104 122054 283638 2026-04-29T09:14:59Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=аграба|к=ваць}} каго, ідзе ён у гэтыя лясы, якія ахоўваюць яго, як маці сваё дзіця. Пад лапамі карэньняў вывернутага бураю дуба можна знайсьці хату, у балоце няпрыступную крэпасьць... {{Водступ|2|em}}Стаяла на дварэ восень. Ужо некалькі дзён і...» 283638 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=аграба|к=ваць}} каго, ідзе ён у гэтыя лясы, якія ахоўваюць яго, як маці сваё дзіця. Пад лапамі карэньняў вывернутага бураю дуба можна знайсьці хату, у балоце няпрыступную крэпасьць... {{Водступ|2|em}}Стаяла на дварэ восень. Ужо некалькі дзён ішоў бяз прыпынку дождж дробны, як імгла. Дні былі шэрыя, туманныя, нельга было разабраць, калі канчаецца дзень і пачынаецца ноч. Ночы-ж былі такія цёмныя, што ў двох кроках ня відаць было нічога, хоць вока выкалі. У такую ноч сярод лесу, на невялічкім прагальчыку, блішчэў агонь, а каля яго сядзела пяць чалавек. Хто з іх быў у салдацкім шынэлі, хто проста ў сялянскім кажуху, адзін-жа нават у шэрым афіцэрскім шынэлі з блішчастымі наплечнікамі. На голаў сабе яны нацягнулі мяшкі, а ў афіцэра быў насунуты башлык. Вакол валяліся стрэльбы, нажы ў шкураных чэхліках, торбачкі з патронамі, парожні забруджаны ядою чыгун, кавалкі хлеба. {{Водступ|2|em}}Агонь ледва гарэў. Мокрыя дровы і суччо тлелі, дымілі і нават не давалі сагрэўку працягнутым да іх рукам. Зьверху раз-по-раз падалі буйныя каплі, якія зьбіраліся на гальлі. {{Водступ|2|em}}— Ну і пагода, на яе ліха, — вылаяўся адзін у сялянскім кажуху, — раскісьнеш тут седзячы. {{Водступ|2|em}}— На чорта мы тут сядзім, — адказаў другі. — Выдумалі яшчэ вайсковую тактыку, патрэбны нейкія заставы. Эх, вы, ваякі, — зьвярнуўся ён у бок афіцэрскага шынэлю, — да ў гэтым лесе вальней, як дома на печы, ніхто ня знойдзе. {{Водступ|2|em}}Афіцэрскі шынэль павярнуў голаў, падняў наехаўшы на вочы башлык і кінуў сярдзіты позірк на сваіх сяброў. {{Водступ|2|em}}— Перш за ўсё — не гаманіць, а другое — толькі дурань аддаецца сам у лапы ворагу, — стрыманым голасам прамовіў ён: — Што-ж, патвойму выходзіць так, што заваліся, дзе цяплей, ды сьпі? {{Водступ|2|em}}— А і сапраўды, я-б так і зрабіў. Мы Тураўскаю чысткаю нагналі, мусіць, такі сполах на ўсіх гэтых бальшавіцкіх начальнікаў, што яны цяпер ня толькі здаганяць нас, але як самім падалей уцячы думаюць. {{Водступ|2|em}}Невялічкі шустры чалавек у салдацкім шынэлі ўскочыў з зямлі, схапіў з галавы мяшок і заскакаў каля агню.<noinclude></noinclude> ct1nqb3i5xo1cxr7m8px1l8ys9779og 104 122055 283639 2026-04-29T09:16:23Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Эх, і далі-ж мы ў Тураве! Я ўсё больш з маладымі жыдовачкамі справу меў... Возьмеш ад яе, што трэба, а потым так вот кінжалам пачнеш падпорваць скуру. Эх! — і ён плюнуў ад асалоды. {{Водступ|2|em}}Маленькі твар яго з чорнымі вусікамі, гарбатым но...» 283639 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Эх, і далі-ж мы ў Тураве! Я ўсё больш з маладымі жыдовачкамі справу меў... Возьмеш ад яе, што трэба, а потым так вот кінжалам пачнеш падпорваць скуру. Эх! — і ён плюнуў ад асалоды. {{Водступ|2|em}}Маленькі твар яго з чорнымі вусікамі, гарбатым носам і тоўстымі чырвонымі губамі ўвесь выцягнуўся ад успаміну. Ногі яго не стаялі на месцы, і ён, як шалёны, круціўся вакол агню. {{Водступ|2|em}}Маўчаўшы дагэтуль зусім яшчэ малады хлапец паглядзеў на скакаўшага гарбаносага і, расстаўляючы словы, сказаў: {{Водступ|2|em}}— Каўкаскія князі ўмелі пажыць, чаму не! Ім толькі і трэба, што бабы да галаварэства, а як да вайны дойдзе, дык яны гэтак... вось так, — і ён паказаў пальцамі нейкую штуку. {{Водступ|2|em}}Гарбаносы ў адзін момант {{Абмылка|бый|быў}} перад хлапцом. {{Водступ|2|em}}— Я ня ўмею ваяваць? Так я-ж табе пакажу! {{Водступ|2|em}}У яго руках прамігнула блішчастая ручка шаблі, у паветры засьвістала. Але {{Абмылка|у|ў}} той-жа момант шабля вывалілася ў яго з рук і паляцела далёка ад агню. {{Водступ|2|em}}— Кіньце вы, сабакі! Толькі грызецеся заўсёды да грабуеце, а што мы ідзём вясьці барацьбу з бальшавікамі, вы гэтага ня памятаеце, — прарычаў на іх голас афіцэрскага шынэлю. {{Водступ|2|em}}— Па мне, з кім ні змагайся, а перш усяго мая ўласная выгада, — прапішчэў гарбаносы, увесь белы ад злосьці, — і ня гэтаму блазну вучыць мяне, як ваяваць! {{Водступ|2|em}}— О, пан паручнік, — раздаўся яшчэ адзін голас, зьвяртаючыся да афіцэра, — павашаму так выходзіць, што мы ішлі-б змагацца з бальшавікамі і ніводным пальцам не закранулі-б ні іх дабра, ні гэтых жыдкоў! Ну, тады пашукайце сабе іншых сяброў! {{Водступ|2|em}}— Ну, гэта ты ідзі скажы самому атаману, а ня мне, — адказаў афіцэр. {{Водступ|2|em}}— Ды атаман наш усё дазваляе, — праказаў усё той самы голас: — толькі вы хочаце быць сьвятым, ідэёвым сярод нас. Шмат ужо мы бачылі гэтых ідэёвых, і што яны варты? Мокрыя анучы, якіх бальшавікі могуць скруціць і выкінуць за дзьверы. Вось вы што!<noinclude></noinclude> 15w901zqwivrio6ofur33ltt6mvb7by 104 122056 283640 2026-04-29T09:17:02Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Як ты пасьмеў так абазваць мяне? Я афіцэр і не дазволю так гаварыць са мною, — з запалам крыкнуў афіцэр. {{Водступ|2|em}}— Афіцэр! афіцэр! Ах, якая міцыя, падумаеш! Да я меў больш залатых, як ты маеш цяпер у кішэні польскіх марак. Што-ж ты думаеш...» 283640 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Як ты пасьмеў так абазваць мяне? Я афіцэр і не дазволю так гаварыць са мною, — з запалам крыкнуў афіцэр. {{Водступ|2|em}}— Афіцэр! афіцэр! Ах, якая міцыя, падумаеш! Да я меў больш залатых, як ты маеш цяпер у кішэні польскіх марак. Што-ж ты думаеш, я буду песьціцца са ўсёю гэтаю поганьню пасьля таго, як у мяне адабралі зямлю, спалілі мой маёнтак? Не, тут ня толькі бальшавікі, усё гэтае быдла павінна. Помста яму! {{Водступ|2|em}}Ад агню падняўся рослы чалавек у простай сялянскай адзежы, але па абліччы зусім ня сходны з селянінам. Ён падышоў да гарбаносага, узяў яго руку, патрос яе і сказаў: {{Водступ|2|em}}— Мы, князь, нікога не пашкадуем. Бальшавік, яго жонка, маці, чорт-д‘ябал, усё роўна, усіх на асіну! {{Водступ|2|em}}Афіцэр змоўк і адвярнуўся ад агню- Яго сябры перашлі да ўспамінаў аб сваіх дзеях па мястэчках і вёсках, дзе ім удалося параспадарыць. Толькі і чутно было: застрэліў, зарэзаў, павесіў. Малады хлапец, што шчапіўся было з князем, ня прымаў удзелу ў гэтай пахвальбе і сумнымі вачмі глядзеў на скокі полымя. Між усімі астатнімі ён выглядаў чужым, прыпадкова сустрэўшымся з імі чалавекам. Бывае часта, што сярод чортапалоху расьце кволая кветка званка, якая разам з ім падлягае ганьбе і тым-жа часам сама натыкаецца на яго гострыя шпількі. Так і гэты хлапец быў сярод гэтага гуртка. Толькі аднаго паручніка, як звалі афіцэра, ён паважаў за чалавека, усе-ж астатнія былі яму проста прыкрымі. {{Водступ|2|em}}Чалавек у афіцэрскім шынэлі адступіўся ад агню і хутка прапаў у цемры ночы і лесу. Адышоўшы крыху ў лес, ён прысланіўся да хваіны і аддаўся цалком сваім думкам. Тыя спрэчкі, якія толькі што адбыліся і ўдзёльнікам якіх ён быў сам, так напрыкрылі яму, што слухаць іх з часам станавілася ўсё больш і больш немагчыма. Гэтая шайка людзей, сабраная са ўсяго сьвету і аб‘яднаная толькі аднэю помстаю за асабістыя пагарды ад рэволюцыі, у сучасны момант ня мела іншых імкненьняў, апрача разбураньня ўсяго, што пападала пад руку і што знаходзілася пад уладаю гэтых ненавісных бальшавікоў. Вёскі падпальваліся і гарэлі, па мястэчках стаяў<noinclude></noinclude> 4qjawhq64ubfc2jp9toti5wsks1lpbc 104 122057 283641 2026-04-29T09:19:33Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «енк ад катаваньня і зьдзеку над ні ў чым непавіннымі людзьмі. Край нішчыўся, людзі кідалі ўсякую карысную працу, чакаючы штоноч напасьці ад іх. Ён сам, гэты афіцэр, доўга змагаўся супроць бальшавікоў: быў і ў войску Юдэніча, быў і з палякамі, але ў яго разу...» 283641 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>енк ад катаваньня і зьдзеку над ні ў чым непавіннымі людзьмі. Край нішчыўся, людзі кідалі ўсякую карысную працу, чакаючы штоноч напасьці ад іх. Ён сам, гэты афіцэр, доўга змагаўся супроць бальшавікоў: быў і ў войску Юдэніча, быў і з палякамі, але ў яго разуменьні была вайна з бальшавікамі, як з організаванаю адзінкаю. „У вайны ёсьць свае законы“, думаў ён. „Цяпер-жа, як вайна скончылася, усе гэтыя людзі, якім ужо траціць больш няма чаго і ў якіх засталася толькі адна помста, замест вайны пусьціліся ў самы брудны разбой, падтрыманы на чужыя грошы“. {{Водступ|2|em}}Думкі яго прыпыніліся. Пачуўся хруст сучча — хтось ішоў да яго. {{Водступ|2|em}}— Пан паручнік, пан Талока! Дзе вы тут? — раздаўся ледва чутны голас. {{Водступ|2|em}}— Хто там? {{Водступ|2|em}}— Гэта я, пан Талока, — падышоўшы да афіцэра сказаў малады хлапец, — яны там пачалі так брыдка гаварыць, што мне стала моташна з імі. {{Водступ|2|em}}— Ну, калі табе моташна з намі, то можаш ісьці куды хочаш, — гостра адказаў афіцэр. {{Водступ|2|em}}— Не сярдуйце на мяне, пан паручнік! Мне здаецца, вы і самы кажаце ня тое, што думаеце. {{Водступ|2|em}}— А ты што, у мае думкі лазіў? Маўчаў-бы больш ды ня рыпаўся са сваімі радамі і здагадкамі. {{Водступ|2|em}}— Ах, як цяжка ўсё гэта! Нават і вы, пан Талока, ня хочаце слова добрага сказаць мне, а я лічыў вас лепшым за ўсіх гэтых... {{Водступ|2|em}}— Каго „гэтых“? — і Міхась Талока пасунуўся грозна да хлапца. {{Водступ|2|em}}Але ў апошняга быў такі жаласны выгляд, што ён адступіўся ад яго і адразу стаў мяккім з ім. {{Водступ|2|em}}— Чаго-ж ты хочаш ад мяне? — запытаўся Міхась. {{Водступ|2|em}}— Я і сам ня ведаю, чаго я хачу. Вось вы толькі што сказалі, каб я ўцёк ад вас, калі мне не спадабаецца ў атамана. Я і ўцёк-бы, але куды-ж я пайду? Тут мой і дом недалёка каля Скароднага, там жывуць бацькі, уся сям‘я. Пашоў-бы<noinclude></noinclude> l8pt741yf99ohckr6er3us768rwbn06 104 122058 283642 2026-04-29T09:20:07Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «дадому, дык як туды пакажашся? Усе вакол ведаюць, што я ўцёк разам з палякамі, шмат хто з Тураўскіх мяшчан пазналі мяне, і цяпер ужо ўвесь павет ведае, што я балаховец. Няма месца, няма куды йсьці і заставацца з вамі нельга. Ах, што я нарабіў, да чаго дашоў! {{...» 283642 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>дадому, дык як туды пакажашся? Усе вакол ведаюць, што я ўцёк разам з палякамі, шмат хто з Тураўскіх мяшчан пазналі мяне, і цяпер ужо ўвесь павет ведае, што я балаховец. Няма месца, няма куды йсьці і заставацца з вамі нельга. Ах, што я нарабіў, да чаго дашоў! {{Водступ|2|em}}У голасе хлапца пачуліся сьлёзы. Міхась больш ужо ня мог вытрымаць ролю начальніка. Яму стала шкода гэтага хлапчука, няведама як прыстаўшага да іх шайкі. Успамін хлапца аб сям‘і, бацькох, даў новую эмоцыю і яму самому. Раптам усплылі думкі аб тым, што і ў яго тут недалёка жыве маці, брат, аб якіх ужо даўно ён не ўспамінаў, заняты заўсёды клапотамі свайго крывавага жыцьця. Далей яго думкі пацяклі ізноў да тых спраў, якім ён служыць у гэты час. Зямля, на якой ён стаіць у гэтую хвіліну, — яго родная зямля, але ён на ёй вораг, прышоўшы глуміцца над усім жывым. Ці-ж ён сам, ці гэты сялянскі хлопчык — ворагі роднаму краю, ці павінны яны йсьці разам з гэтымі князькамі, панкамі галасопіць сваіх бацькоў? Ну, пакрыўдзілі яго калісь, блішчастыя наплечнікі сарвалі, лаялі брыдкімі славамі, дык за гэта йсьці паліць вёскі, рэзаць і калоць безахоўных людзей? Не, ён таксама, як і гэты хлопец, зрабіў цяжкую абмылку, такую цяжкую, што паправіць трудна. Кінуць атамана і пайсьці да бальшавікоў з павіннаю? Хто іх ведае, як яны сустрэнуць: кажуць, што ад іх нельга чакаць літасьці. {{Водступ|2|em}}Міхась апусьціў голаў і доўга думкі яго круціліся разбурана, ня супыняючыся на чым-небудзь сталым. {{Водступ|2|em}}— Што-ж вы мне параіце? Зратуйце мяне! {{Водступ|2|em}}Міхась забыўся, што з ім стаяў хлопец. Ён падняў голаў і з вялікаю нудою сказаў: {{Водступ|2|em}}— Зратаваць, параіць!.. А хто-ж мне параіць, што рабіць? {{Водступ|2|em}}— Няўжо-ж і вам цяжка ў гэтай кампаніі? — зацікаўлена і з нейкаю радасьцю запытаўся хлапец. {{Водступ|2|em}}Міхась не адразу адказаў. У мазгох яго нібы жахацеў агонь. Яму стала горача, хоць па хваіне вада зацякала яму за самы каўнер і далей цякла па голым целе халоднаю рагаю.<noinclude></noinclude> 8qh4qw79djimtlnvo2t40vcu20sqoz3 104 122059 283643 2026-04-29T09:20:53Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Цяжка! — ледзьве чутным голасам адказаў ён. {{Водступ|2|em}}У гэтым голасе хлапцу пачулася такая безнадзейная туга, што ён аж жахнуўся. Міхась-жа гаварыў далей, ледзьве выціскаючы з сябе словы. {{Водступ|2|em}}— Цяжка!.. Пасьля гэтае пакуты, пас...» 283643 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Цяжка! — ледзьве чутным голасам адказаў ён. {{Водступ|2|em}}У гэтым голасе хлапцу пачулася такая безнадзейная туга, што ён аж жахнуўся. Міхась-жа гаварыў далей, ледзьве выціскаючы з сябе словы. {{Водступ|2|em}}— Цяжка!.. Пасьля гэтае пакуты, пасьля цэлых гадоў усьцішша сьмерці, якая штодзенна стаяла перад вачмі, пасьля таго, як уся душа зломана, сьцёрта ў пыл і моладасьць пахавана пад зямлёю, — пасьля ўсяго гэтага апынуцца сярод лесу, як бяспрытомны злодзей! Цяжка гэта... {{Водступ|2|em}}Хлапец падышоў якраз да Міхася, крануў яго рукою. Міхась так быў заняты сваімі думкамі, што ня толькі ня прыкмеціў ласкі сябра, але нават забыўся аб ім самым. Яму здавалася, што ён адзін сярод няведамага лесу, што кожнае дзерава — гэта рукі сьмерці, якія цягнуцца да яго, хапаюць яго, накідаюць яму на шыю драцяную вяроўку. Ён крануўся рукою шыі, якая ўся была мокрая. {{Водступ|2|em}}— Пан Талока, вас там клічуць! — штурхануў яго хлапец. {{Водступ|2|em}}Міхась прышоў у сябе і нарыхтаваўся да сваіх сяброў. {{Водступ|2|em}}Каля агню ўжо ніхто не сядзеў, усе стаялі і горача спрачаліся. Як толькі Міхась падышоў да іх, спрэчкі змоўклі, і гарбаносы князь зьвярнуўся да яго: {{Водступ|2|em}}— Мы ня згодны больш сядзець тут і кіснуць пад дажджом за нямаведама што. Пойдзем да атамана патрабаваць, каб ён вёў нас на дзейную справу, а ня квасіў-бы нас у гэтых гіблых лясох. {{Водступ|2|em}}— Вы, князь, таксама былі афіцэрам і ведаеце вайсковую дысцыпліну. Кінуць заставу ды яшчэ йсьці з затрабаваньнямі да начальніка не дазваляе ні адзін вайсковы статут, — адказаў Міхась. {{Водступ|2|em}}— Вайсковы статут, дысцыпліна, — насьмешна ўставіў быўшы пан. — Навошта яны патрэбны? Мы добраахвотная кампанія, і калі справа робіцца ня так, як мы жадалі-бы, то на ліха нам атаман, паручнікі. {{Водступ|2|em}}Пры апошніх словах пана Міхась аж пакрывіўся ад злосьці, але нічога не адказаў. Патрабаваньне яго сяброў не лагодзіла яму з двох бакоў. Перш усяго, не хацелася {{перанос-пачатак|п=пера|к=ходзіць}}<noinclude></noinclude> rfpper7nk5drdgg8tph27jernxmkuho 104 122060 283644 2026-04-29T09:22:10Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=пера|к=ходзіць}} да актыўнасьці, якая мела мэтаю далейшы разгром краю, а, падругое — у ім яшчэ глыбока сядзела вайсковая муштра і дысцыпліна, якая не дазваляла яму парушыць прыказ і пакінуць месца, дзе стаяла застава і дзе ён сам быў стар...» 283644 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=пера|к=ходзіць}} да актыўнасьці, якая мела мэтаю далейшы разгром краю, а, падругое — у ім яшчэ глыбока сядзела вайсковая муштра і дысцыпліна, якая не дазваляла яму парушыць прыказ і пакінуць месца, дзе стаяла застава і дзе ён сам быў старшым. {{Водступ|2|em}}Але стрымаць гэтую банду ў Міхася ня было ніякіх сродкаў. Ён абвёў усіх сваіх сяброў вачмі і праказаў: {{Водступ|2|em}}— Ну, добра! Пойдзем да атамана, але толькі вы скажаце ўжо самі аб сваіх жаданьнях. {{Водступ|2|em}}— О, мы не палезем у кішэню за словам і ня прымусім пана паручніка парушаць яго дысцыпліну. Мы шляхетныя людзі, — адказаў пан. {{Водступ|2|em}}Агонь застаўся ззаду. Уся шайка адразу ад агню апынулася ў такой цемры, што хоць вочы выкалі. Міхась ішоў ззаду і часта натыкаўся носам на сьпіну папярэдняга. Пан і князь, ня гледзячы на іх ваяўнічы пыл, былі, аднак, дрэннымі ваякамі. Яны шлі наперадзе і раз-по-раз прыпыняліся, губячы дарогу і трацячы напрамак. Нарэшце яны зусім сталі, ня ведаючы куды йсьці. Спыніліся і заднія. {{Водступ|2|em}}— Пан Талока, пан паручнік! — пачаў клікаць князь: — Вядзеце нас, вы-ж — наш начальнік. {{Водступ|2|em}}— Вы ня маеце і ня хочаце начальніка, дык і ня трэба. Ваякі! — ня ўстрымаўся хлапец. {{Водступ|2|em}}— А ты памаўчаў-бы, блазан! — агрызнуўся на хлапца пан. {{Водступ|2|em}}Міхась, ня кажучы ні слова, павярнуўся ў бок. Усе пацягнуліся за ім, і пасьля гадзіны маруднае хадзьбы па балоце, пераскокваньня цераз карчы і пні, яны вышлі на прагал, дзе зіялі сваімі асьвечанымі вокнамі тры-чатыры хаты хутаран. Увесь прагал быў застаўлены вазамі, коньмі, так што ледзьве можна было пралезьці, ня ведаючы разьмеркаваньня гэтага табару. {{Водступ|2|em}}Сябры Міхася Талокі праціснуліся ў сярэднюю хату, якая была большаю за астатнія і вокны якой аж зіхацелі ад сьвятла. Сам Міхась застаўся з хлапцом каля аднаго з вазоў: ён не хацеў паказвацца на вочы атаману. Хлапец, апынуўшыся сярод грамады людзей і адчуваючы тую сілу, якая<noinclude></noinclude> l4xkjb9buezzyykihzrtr3y3qi2zxi9 104 122061 283645 2026-04-29T09:23:22Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: «Агульны ўпадак нэфцянае прамысловасьці можна бачыць з вось якіх лічбаў ца Бакінскаму абшару. Там здабыта нэфці ў мільёнах пудоў: {{block center/s}} {| | valign="middle" style="text-align: right"| 1914 | valign="middle" style="text-align: right"| год | valign="middle"| 431,1 | valign="middle" style="text-align: right"| міл. | valign="middle" sty...» 283645 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude>Агульны ўпадак нэфцянае прамысловасьці можна бачыць з вось якіх лічбаў ца Бакінскаму абшару. Там здабыта нэфці ў мільёнах пудоў: {{block center/s}} {| | valign="middle" style="text-align: right"| 1914 | valign="middle" style="text-align: right"| год | valign="middle"| 431,1 | valign="middle" style="text-align: right"| міл. | valign="middle" style="text-align: right"| пуд. |- | valign="middle" style="text-align: right"| 1915 | valign="middle" style="text-align: right"| <center>»</center> | valign="middle"|439 | valign="middle" style="text-align: right"| <center>»</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>»</center> |- | valign="middle" style="text-align: right"| 1916 | valign="middle" style="text-align: right"| <center>»</center> | valign="middle"|464 | valign="middle" style="text-align: right"| <center>»</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>»</center> |- | colspan="2" valign="middle" style="text-align: right"| 1920—1921 гг. | valign="middle"|150 | valign="middle" style="text-align: right"| <center>»</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>»</center> |- | colspan="2" valign="middle" style="text-align: right"| 1921—1922 гг. | valign="middle"|177,9 | valign="middle" style="text-align: right"| <center>»</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>»</center> |} {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}Значыць, у гэтым найважнейшым месцы здабытку нэфці апошні паменшыўся ў мінулым 1921—1922 годзе ў 2½ разы супроць 1915 году. {{Водступ|2|em}}Далей, агульна-фэдэральную значнасьць для разьвіцьця прамысловасьці мае скарыстаньне тэхнічных расьлінаў. Між імі першае месца займае вата (хлапок), як закладны прадукт дзеля ткацкае прамысловасьці. Адзіным месцам у Расеі, дзе можна было шырока вясьці культуру ватных расьлін, быў Туркестан. Праўда, апошні не здаваляў супольна патрэбы нашае ткацкае прамысловасьці, якой трэба было ў даваенныя часы кожны год да 22 мільёнаў пудоў ваты, але агульны здабытак ттам ваты быў досыць значны, і прывоз загранічнага валакна ня быў вышэй 30% мясцовага здабытку. Як і ўва ўсіх частках прамысловасьці, за часы рэвалюцыі культура ваты паменшылася, як з боку вялічыні засеву, так сама й здабытку валакна. Палажэньне ватнае прамысловасьці ў Туркестане перад рэвалюцыяй відаць вось з гэтых лічбаў: {{block center/s}} {| | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Гады:</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Абшар засеву ў дзесяц:</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Выраб валакна:</center> |- | valign="middle" style="text-align: right"| 1913 | valign="middle" style="text-align: right"| 422.000 | valign="middle" style="text-align: right"| 13.311.000 пуд. |- | valign="middle" style="text-align: right"| 1914 | valign="middle" style="text-align: right"| 567.000 | valign="middle" style="text-align: right"| 16.091.000 » |- | valign="middle" style="text-align: right"| 1915 | valign="middle" style="text-align: right"| 669.000 | valign="middle" style="text-align: right"| 20.518.000 » |- | valign="middle" style="text-align: right"| 1916 | valign="middle" style="text-align: right"| 681.000 | valign="middle" style="text-align: right"| 14.900.000 » |} {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}У рэвалюцыйныя гады, асабліва з 1918, прыкметна згортваньше ўсяе прамысловасьці, што відаць з агульных падлікаў: {{block center/s}} {| | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Гады:</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Абшар засеву ў дзесяц:</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Выраб валакна:</center> |- | valign="middle" style="text-align: right"| 1917 | valign="middle" style="text-align: right"| 426.000 | valign="middle" style="text-align: right"| 7.846.000 |- | valign="middle" style="text-align: right"| 1918/₁₉ | valign="middle" style="text-align: right"| 80.000 | valign="middle" style="text-align: right"| 1.841.000 |- | valign="middle" style="text-align: right"| 1919/₂₀ | valign="middle" style="text-align: right"| 90.000 | valign="middle" style="text-align: right"| 988.000 |- | valign="middle" style="text-align: right"| 1920/₂₁ | valign="middle" style="text-align: right"| 109.000 | valign="middle" style="text-align: right"| 649.600 |} {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}Можна было-б і далей прыводзіць розныя лічбы, пасьвечаныя нарысам палажэньня розных частак народнае гаспадаркі ў нашых меншых рэспубліках. Але нам здаецца, што й гэтых даных досыць, каб выявіць тыя вялікія патрэбы, ад здаваленьня якіх залежыць ня толькі разьвіцьцё гэтых малых рэспублікаў, але й далейшае жыцьцё й пашырэньне прамысловасьці ўсяе Р.С.Ф.С.Р.<noinclude></noinclude> 8l6chwqagrl10w7prsvwbbebe98goh8 104 122062 283646 2026-04-29T09:26:58Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Перш за ўсё трэба грошы, каб мець усё патрэбнае. {{Водступ|2|em}}— Больш, як ёсьць, грошай ня будзе і няма чаго аб гэтым гаварыць. {{Водступ|2|em}}— Ня будзе?! А чаму-ж у другіх ёсьць, чаму другія могуць жыць, як трэба. {{Водступ|2|em}}— Хто гэтыя друг...» 283646 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Перш за ўсё трэба грошы, каб мець усё патрэбнае. {{Водступ|2|em}}— Больш, як ёсьць, грошай ня будзе і няма чаго аб гэтым гаварыць. {{Водступ|2|em}}— Ня будзе?! А чаму-ж у другіх ёсьць, чаму другія могуць жыць, як трэба. {{Водступ|2|em}}— Хто гэтыя другія — я ня ведаю. Калі ў іх ёсьць лепш> як ты думаеш, жыць, то на здароўе, няхай жывуць. {{Водступ|2|em}}— Дык ты больш нічога ня скажаш? {{Водступ|2|em}}— Нічога. {{Водступ|2|em}}Зося ўскочыла з ложка, кінулася да сьцяны, схапіла сваю жыкетку і капялюш, апранулася і — за дзьверы. Пятрусь крыху перапалохаўся: ліха ведае, што ў яе галаве! Ён-жа яе ведаў, як кабету, а што яна за чалавек — пачаў спазнаваць толькі ў апошнія часы. Можа выскачыць на вуліцу, сораму наробіць яму і сабе — мала што бывае з шалёнымі. Ён кінуўся за ёю ў сенцы і схапіў за руку. {{Водступ|2|em}}— Пусьці мяне! — прашыпела яна. {{Водступ|2|em}}— Зося, адумайся, што ты робіш. {{Водступ|2|em}}— Пусьці, кажу. {{Водступ|2|em}}— Вярніся, Зоська, назад, кінь ты гэта з галавы. {{Водступ|2|em}}— А будзеш мяне слухаць? {{Водступ|2|em}}— Добра. Пойдзем у пакой, там пагаворым. {{Водступ|2|em}}Зося нібы зрабіла вялікую міласьць мужу. З каменным тварам, з пагардаю ў вачох яна ўвашла назад і, не распратваючыся, села, пачала чакаць, што скажа муж. Пятрусь, ухіляючыся ад яе злосных позіркаў, растлумачыў ёй, што ён кепска разумеў яе густ, што яму не хапае прыхільнасьці да набыцьця якое-б то ні было маемасьці, але што ён усё зробіць, каб здаволіць Зосю, калі ёй гэта патрэбна. Зося мякчэла, твар яе рабіўся прыемным і на пасьледку яна пачала лісьціцца да мужа. Пятрусь холадна прымаў яе ласкі, абы толькі не пакрыўдзіць яе сваімі адмоўнымі адносінамі. {{Водступ|2|em}}З гэтага дня для Пятруся стала зусім зразумелаю ўся натура жонкі. Яго запытаньне самому сабе, як ён мог ажаніцца на ёй, устала перад ім ва ўсёй сваёй вялічавай простасьці. Яна — з паненскімі традыцыямі, з нахіламі да буржуазнага<noinclude></noinclude> l0g8ct0npffhbiolgcf35wo0bk1ubvx 104 122063 283647 2026-04-29T09:27:59Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «ахоплівае чалавека ў грамадзе, засароміўся сам перад сабою тых думак, якія ён выказаў паручніку там, у лесе. Ён боезна паглядаў на Міхася, асьцерагаючыся, каб апошні не паведаміў аб тэй гутарцы атамана. Улучыўшы хвіліну, калі вакол іх возу нікога ня было,...» 283647 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>ахоплівае чалавека ў грамадзе, засароміўся сам перад сабою тых думак, якія ён выказаў паручніку там, у лесе. Ён боезна паглядаў на Міхася, асьцерагаючыся, каб апошні не паведаміў аб тэй гутарцы атамана. Улучыўшы хвіліну, калі вакол іх возу нікога ня было, хлапец прыхіліўся да Міхася і на вуха сказаў яму: {{Водступ|2|em}}— Пан паручнік, зрабеце ласку, не кажэце нікому аб маёй з вамі размове ў лесе. {{Водступ|2|em}}— Не палохайся! Ніхто аб гэтым ведаць ня будзе. А цяпер скажы, тыя думкі цябе пакінулі? — запытаўся Міхасць. {{Водступ|2|em}}— Я ня ведаю, — з замешаньнем адазваўся хлапец. {{Водступ|2|em}}— А й сапраўды ты яшчэ блазан, Кастусь! У цябе, як і ў кожнага хлапца, вецер у галаве гуляе: то ты адно казаў, то ўжо гатоў, здаецца, казаць іншае. {{Водступ|2|em}}— Выбачайце мяне, калі я ня так адказаў вам. Я заўсёды баюся гэтага табару, мяне гняце страхота перад атаманам і мне жудасна ад думкі аб тым, што ён можа даведацца аб маім настроі. {{Водступ|2|em}}— Скажы, ты пасьмеў-бы ўцячы адгэтуль? — запытаўся Міхась, гостра гледзячы ў вочы Кастусю. {{Водступ|2|em}}Кастусь доўга са страхам і з падазронасьцю азіраўся па бакох, а потым ледзьве чутно адказаў: {{Водступ|2|em}}— Калі-б разам з вамі, то я гатоў. {{Водступ|2|em}}З ганку хтосьці моцным голасам клікаў: {{Водступ|2|em}}— Паручнік, пан Талока! Ідзеце да атамана, дзе вы там {{Водступ|2|em}}— Ну, глядзі-ж, ні слова нікому і чакай мяне тут, — шэптам сказаў Міхась хлапцу. — Я йду, — голасна кінуў ён у бок ганку. {{Водступ|2|em}}Міхась увашоў у сені і доўга шукаў клямку ў хатніх дзьвярэй. Нельга сказаць, што ён баяўся атамана, але заўсёды нейкае пачуцьцё стрымлівала яго ў рашучасьці, як толькі ён з ім сустракаўся. Ці то была несформаваная варожасьць двух розных па сваёй прошласьці людзей, ці то адваротнасьць Міхася да тых цяжкіх і брудных спраў разбою, натхніцелем якіх быў атаман. Міхась не даваў сабе адказу ў гэтым {{перанос-пачатак|п=пы|к=таньні}}<noinclude></noinclude> edlij24uaq12dwgj5cwa854wl368dxr 104 122064 283648 2026-04-29T09:29:11Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=пы|к=таньні}}, але і цяпер рука яго бязвольна шукала больш як трэба дзьвярную клямку. {{Водступ|2|em}}Каля стала ў покуці пад абразамі сядзела чалавек шэсьць ці сем, сярод каторых знаходзіліся падчынёныя Міхася — пан і князь. Усе азірнуліся...» 283648 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=пы|к=таньні}}, але і цяпер рука яго бязвольна шукала больш як трэба дзьвярную клямку. {{Водступ|2|em}}Каля стала ў покуці пад абразамі сядзела чалавек шэсьць ці сем, сярод каторых знаходзіліся падчынёныя Міхася — пан і князь. Усе азірнуліся на дзьверы, як толькі Міхась пераступіў парог у хату. Міхась аддаў чэсьць павайсковаму і запыніўся сярод хаты, быццам чакаючы прыказу ад атамана. Апошні ў палкоўнічых наплечніках, з рукамі ў рознастайных дарагіх жуковінах, з шэрымі халоднымі вачмі, займаў самы покут. Яго твар са сьціснутымі губамі, тонкім, крыху гарбатым носам і вытырклым уперад аголеным падбародкам выглядаў злым, як у каршуна. Ён утупіўся на ўвашоўшага Міхася і мераў яго з галавы да ног. {{Водступ|2|em}}— Дзе-ж ваша застава, пан паручнік, — запытаўся ён, сьцешыўшыся разглядваньнем Талокі. {{Водступ|2|em}}— Яна перад вамі, атаман! — паказаў рукою на пана і князя паручнік. {{Водступ|2|em}}— Я бачу, прашу не паказваць! {{Водступ|2|em}}Міхась прыкмеціў, як пан з князем перамігнуліся і па іх твары прашла здавольная ўхмылка. {{Водступ|2|em}}— Вы ня маеце дысцыпліны, ды і ня дзіва, — казаў далей атаман: — бо вы самі спагадаеце яе парушэньню, маючы думкі нясходныя з намі наконт нашых дзей. {{Водступ|2|em}}— Выбачайце, пан атаман, скуль вы ведаеце мае думкі? {{Водступ|2|em}}— А, вось, ім вы што казалі? Здагадайцеся! {{Водступ|2|em}}Міхась зірнуў на князя. Той насьмешна-агідна глядзеў на яго і нібы цешыўся яго смуткам. У Міхася нешта гострае прашло ў сэрцы і мусіць адбілася ў вачох, бо князь неяк раптам адвярнуўся, страціўшы ўвесь свой кураж. {{Водступ|2|em}}— Я чакаю вашага прыказу, атаман, — прыдушаным голасам праказаў Талока, хачу ведаць, навошта вы клікалі мяне. Зьдзеквацца-ж і кпіць нада мною... я... не дазваляю. {{Водступ|2|em}}Палкоўнік аж чуць падскочыў на лаве, дзе ён сядзеў, але стрымаўся. Прашла хвіліна ўмоўчкі. {{Водступ|2|em}}— Вы садзецеся, чаго вы стаіцё, — пачуўся лісьліва-мяккі голас нібы зусім другога чалавека. — Я паклікаў вас для таго,<noinclude></noinclude> 2kcuhdei630m3lseyd44nfqjj6rjw2s 104 122065 283649 2026-04-29T09:29:55Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «каб парадзіцца з вамі, як нам лепш расправіцца з Петрыкавым. Вы, здаецца, добра ведаеце тутэйшыя мясцовасьці, і ад вас шмат залежыць посьпех нашага нападу на гэтае мястэчка. {{Водступ|2|em}}Міхася кальнула ў грудзёх пры гэтых словах. У вадзін момант мільган...» 283649 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>каб парадзіцца з вамі, як нам лепш расправіцца з Петрыкавым. Вы, здаецца, добра ведаеце тутэйшыя мясцовасьці, і ад вас шмат залежыць посьпех нашага нападу на гэтае мястэчка. {{Водступ|2|em}}Міхася кальнула ў грудзёх пры гэтых словах. У вадзін момант мільганула многа ў галаве: маці, бацька, знаёмыя, дзіцячыя яго гады і тая доля, якая чакала мястэчка. Міхась застаўся стаяць на месцы і на нейкую хвіліну ня бачыў ні атамана, ні ўсіх з яго шайкі. {{Водступ|2|em}}— Ну, дык як? {{Водступ|2|em}}Міхась зьвярнуўся да сучаснасьці. {{Водступ|2|em}}— Так, так, месца там мне надта знаёма, — адказаў ён, як скрозь сон: — але што-ж я павінен рабіць уперад усяго? {{Водступ|2|em}}— Трэба даведацца, ці ёсьць там цяпер так званае чырвонае войска, а таксама раскідаць нашы адозвы да народу. {{Водступ|2|em}}— Ну, добра! Толькі дайце мне на дапамогу Кастуся Карытку. {{Водступ|2|em}}— Бярэце, каго хочаце, толькі ня больш трох-чатырох чалавек. {{Водступ|2|em}}— Не, нас хопіць і дваіх, — адказаў Міхась: — не вялікая гэта рэч. {{Водступ|2|em}}Міхась разьвітаўся з усімі і вайсковым крокам вышаў за дзьверы. {{ц|III}} {{Водступ|2|em}}Для Тацьцяны і Алесі пачаліся дні поўныя трывогі і смутку. Прашло ўжо больш за дзесяць дзён, а аб Рыгоры ня было ніякае чуткі, нібы ён у ваду кануў. Алеся спачатку рабіла так, каб не паказаць мацеры, што яна заклапочана і неспакойна за лёс Рыгора, але вытрымаць гэтае прытворства доўга яна не магла — яна была звычайнаю кабетаю. Усё часьцей ды часьцей на яе твары пачала адбівацца небясьпека, задумлёнасьць, а пасьля і трывога. Апынуўшыся ў глухім кутку, вымушаная сядзець у хаце, каб ухіліцца ад лішняе гутаркі аб ёй у вёсцы, яна тамілася бязьдзейнасьцю і больш аддавалася сваім думкам, пачуцьцю. {{Водступ|2|em}}Тацьцяна-ж, сустрэўшыся з жывым чалавекам, якім была Алеся, і пад уплывам тае пагрозы, якая вісела над яе {{перанос-пачатак|п=малод|к=шым}}<noinclude></noinclude> e37flhvdjmwdqwbrwjlhgr8odirixee 104 122066 283650 2026-04-29T09:30:57Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=малод|к=шым}} сынам, атрымала новы імпэт у жыцьці. Яе нядаўная ацапяненьне прашло, і яна кожны дзень, кожную гадзіну жыла ўсё новым пачуцьцём — то радасным, поўным надзеі, то трывожным, мешаным са страхам і ўсьцішшам. На другі дзень, як тол...» 283650 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=малод|к=шым}} сынам, атрымала новы імпэт у жыцьці. Яе нядаўная ацапяненьне прашло, і яна кожны дзень, кожную гадзіну жыла ўсё новым пачуцьцём — то радасным, поўным надзеі, то трывожным, мешаным са страхам і ўсьцішшам. На другі дзень, як толькі Рыгор пакінуў вёску, Тацьцяна йзноў была недалёка ад слупняку, але прысутнасьць Алесі зратавала яе ад гэтага, і чым далей, як толькі павялічваўся смутак у Алесі, маці ўсё больш адчувала ў сабе сілы і ўжо яна суцяшала і ажыўляла Алесю. Аднаго толькі яна не магла ўцяміць: з кім цяпер і завошта йдзе вайна. Усе кажуць на вёсцы, што вайна ўжо даўно скончылася, а Рыгор вось ізноў пашоў ваяваць і нямаведама з кім. Гэтае пытаньне яна ў першыя часы адсутнасьці Рыгора прабавала парашыць сама, успамінаючы словы Рыгора аб нейкіх бандытах, але хто гэтыя бандыты, чаго яны хочуць, за што з імі ваююць бальшавікі, яна ўсё-ж такі не разумела. І чым больш гэта было для яе незразумелым, тым болей яна скардзілася ў сэрцы на сына, які кінуў яе і жонку ды пашоў упрочкі. {{Водступ|2|em}}— Алесечка, — запыталася яна яксьці ў нявесткі: — ці ня ведаеш ты, што гэта за бандыты, з якімі пашоў ваяваць Рыгор? {{Водступ|2|em}}— Няўжо-ж вы, матка, ня ведаеце гэтага? Да гэта-ж, мусіць, кожнае дзіця на вёсцы ведае. {{Водступ|2|em}}— Дзе-ж мне ведаць? Ужо колькі часу я ня чула жывога слова: у мястэчку я ня бываю, а нашы сяляне і самі нічога ня ведаюць. {{Водступ|2|em}}— Бандыты — гэта проста разбойнікі, якіх распладзілася цяпер надта шмат. Як толькі скончылася вайна і стала відаць, што паном нельга адалець бальшавікоў вайною, дык яны, матачка, пашлі на тое, што скопам, хаваючыся па лясох, раптам наскокваюць на вёскі, сёлы, мястэчкі і нават буйныя, рабуюць іх, забіваюць людзей, асабліва бальшавікоў і тых, хто ў іх служыць. Вось гэтыя разбойнікі і ёсьць бандыты. {{Водступ|2|em}}— З намі божая моц! Для чаго-ж гэта робіцца? {{Водступ|2|em}}— О, яны ведаюць для чаго! Каб спагнаць сваю помсту за патрачанае багацьце, маёнткі, адабраныя ў іх працоўным<noinclude></noinclude> 3jxvwnyeds76z88lgl5zdtb16wglb92 104 122067 283651 2026-04-29T09:33:20Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «народам, каб ізноў вярнуць сабе панства і ўладу, якую яны страцілі і якіх не здамагліся праз вайну. {{Водступ|2|em}}У Тацьцяны адразу ўсё праясьнела. Цяпер яна зразумела, што яе Рыгор пашоў змагацца за справы працоўнага народу, яна таксама зразумела, хто та...» 283651 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>народам, каб ізноў вярнуць сабе панства і ўладу, якую яны страцілі і якіх не здамагліся праз вайну. {{Водступ|2|em}}У Тацьцяны адразу ўсё праясьнела. Цяпер яна зразумела, што яе Рыгор пашоў змагацца за справы працоўнага народу, яна таксама зразумела, хто такія бальшавікі, і замест калішняга ўсьцішша перад імі яна стала шкадаваць іх. {{Водступ|2|em}}Алеся-ж гаварыла далей: {{Водступ|2|em}}— Вось і Рыгор быў дагэтуль прадсядацелем у воласьці, клапаціўся, ня меў супакою ні днём, ні ноччу, усё прыладжваў, каб нарыхтаваць належна жыцьцё ў воласьці, а тут — на табе! наляцелі раз ноччу, ледзьве жывымі выскачылі. {{Водступ|2|em}}Алеся змоўкла, аддаўшыся сваім думкам і боязьні за Рыгора. Сама яна таксама не магла лічыць сябе захованаю. Бандыты цяпер снуюць па ўсім павеце, маюць сувязь з шляхтунамі, якія добра ведаюць і могуць даведацца, дзе хто жыве. Жыць у старой Тацьцяны так, каб ніхто ў вёсцы ня ведаў аб гэтым, было немагчыма. Адно што магло дапамагчы — гэта пусьціць чутку, што яна — якая-небудзь з сваякоў Тацьцяны. {{Водступ|2|em}}— Матачка, ведаеце, аб чым я хачу вас прасіць, — зьвярнулася яна да Тацьцяны: — не кажэце нікому, што я Рыгорава жонка. {{Водступ|2|em}}Тацьцяна зьдзіўлена паглядзела на Алесю. {{Водступ|2|em}}— Чаму-ж ты аб гэтым просіш? Ці сорамна табе быць яго жонкаю ці другое што? Калі так, то... — Тацьцяна не дагаварыла і адвярнулася ад Алесі, крыўдзячыся на яе за сына. {{Водступ|2|em}}— Не, мне ня сорамна, хоць людзі яшчэ і лічаць шлюб без царквы ганьбоўным. Ня тое, матачка, ня гневайцеся на мяне. Я прашу таму, што, як даведаюцца аба мне, як аб жонцы Рыгора, то пачнуць дапытвацца аба ўсім, і гэта можа шмат пашкодзіць і мне, і вам, і Рыгору. {{Водступ|2|em}}Тацьцяна здагадалася, у чым справа, і крыўда яе прашла. Але ўся гэтая гутарка, усё, аб чым яна даведалася ад Алесі, зрабіла цэлы зварот у яе душы. Тацьцяна не супакоілася за Рыгора, але яшчэ больш трывога ахапіла яе сэрца. Разам з тым да гэтага смутку далучылася вялікая ненавісьць да гэтых „бандытаў“. Чаго ім трэба? Адабраць зямлю ў сялян, як {{перанос-пачатак|п=ка|к=жа}}<noinclude></noinclude> 8zt3nbrr3faxg0ezjsdavbc6mtet6lh 104 122068 283652 2026-04-29T09:35:04Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=ка|к=жа}} Алеся. Дык калі яны не адалелі бальшавікоў у вайне, то разбоем ужо дамагчыся ім няма чаго. Навошта-ж гэтая кроў, забойствы? Тацьцяна адразу перакідала свае думкі да Рыгора і жудасныя малюнкі мільгалі перад яе вачмі. Але яна не дав...» 283652 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=ка|к=жа}} Алеся. Дык калі яны не адалелі бальшавікоў у вайне, то разбоем ужо дамагчыся ім няма чаго. Навошта-ж гэтая кроў, забойствы? Тацьцяна адразу перакідала свае думкі да Рыгора і жудасныя малюнкі мільгалі перад яе вачмі. Але яна не давала сябе пад іх уладу. Яна помніла, што тут, у хаце, — Алеся, якая патрабуе падтрыманьня, уцехі. Тацьцяна бралася за якую-небудзь работу: длубалася над панчохаю ці малола ў жорнах жыта. {{Водступ|2|em}}— Алеся, дапамажы мне падняць мяшок. {{Водступ|2|em}}Алеся на нейкі час адыходзіла ад свайго заклапочаньня, трывогі, нуды. Маці бачыла гэта і праглася выдумаць ёй яшчэ якую-небудзь работу. Але трывога не надоўга пакідала Алесю. На другі дзень яна ня вытрымала і з раніцы папрасіла Тацьцяну наведацца ў мястэчка, каб там у прадсядацеля рэўкому даведацца хоць якіх-небудзь чутак аб Рыгоры. {{Водступ|2|em}}Тацьцяна і сама мела на думцы схадзіць на мястэчка, але куды і да каго зьвярнуцца там, яна ня ведала. Цяпер-жа, даведаўшыся ад нявесткі, да каго яна павінна зайсьці, Тацьцяна хутка апранулася і вышла з хаты. {{Водступ|2|em}}Даўно ўжо яна ня была ў мястэчку, хоць вёска, дзе яна жыла, была і недалёка ад яго. Тацьцяна не адразу знашла свой колішні дом, бо вакола яго былі прагалы ад спаленых суседніх дамоў. Зашоўшы ў дом, яна прыпынілася ў сенцах, ня ведаючы, ці туды яна трапіла, бо насустрэч ёй вышла кабета, якое яна ня ведала і ня бачыла ў Петрыкаве. {{Водступ|2|em}}— Каго вам трэба? — запыталася апошняя ў Тацьцяны. {{Водступ|2|em}}— Скажэце, калі ласка, тут жывуць Кацубы? {{Водступ|2|em}}— Тут, тут — праходзьце вось у тую бакоўку. {{Водступ|2|em}}Кацубы, купіўшыя ў Тацьцяны дом, карысталіся цяпер з яго толькі адным пакойчыкам, бо займаць і трымаць увесь ня было магчымасьці. {{Водступ|2|em}}Тацьцяна праціснулася скрозь кучы ўсялякае рухлядзі, наваленае ў першым пакоі, да Кацубаў. Старая Кацубіха, яе даўняя прыяцелька, сустрэла яе, як пакойніка з таго сьвету. {{Водступ|2|em}}— Тацьцянка-ж мая, родная, скуль-жа гэта бог прынёс цябе? Дзе ты была ўвесь гэты час?<noinclude></noinclude> g9mc1d2gsxza0tp2f5esfyj2smfmqdc 104 122069 283653 2026-04-29T09:39:08Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— І ня пытайся лепш, гібею, як гарох пры дарозе, ды ніяк не дачакаюся сьмерці: адно толькі і засталося, што чакаць сьмерці, ды ня йдзе яна. {{Водступ|2|em}}Кабеты селі. Тацьцяна, маўчаўшая цэлымі тыднямі, месяцамі, пры сустрэчы з даўнею знаёмаю, а...» 283653 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— І ня пытайся лепш, гібею, як гарох пры дарозе, ды ніяк не дачакаюся сьмерці: адно толькі і засталося, што чакаць сьмерці, ды ня йдзе яна. {{Водступ|2|em}}Кабеты селі. Тацьцяна, маўчаўшая цэлымі тыднямі, месяцамі, пры сустрэчы з даўнею знаёмаю, атрымала, хто ведае, адкуль нашоўшы, пэнт гаварлівасьці. Можа адбіткі колішняга заварушыліся ў старой галаве пра тое, як яна ўбачыла мястэчка, сваю хату і так даўно знаёмую суседку. Можа гэтыя адбіткі так заваладалі душою Тацьцяны, што на нейкі час адхілілі ад яе тыя пачуцьці, якімі яна жыла ў апошнія часы, і далі ёй магчымасьць як-бы з другога сьвету паглядзець на сябе і сваё сучаснае жыцьцё. Можа гэта было і проста праяўленьнем звычайнае чалавечае натуры, якая таміцца ад аднолькавых перажываньняў і ва ўсялякіх абставінах жыцьця імкнецца да новага, да нязвычайнага. {{Водступ|2|em}}Тацьцяна доўгі час знаходзілася пад уплывам малюнкаў прошласьці, якая кідалася ёй у вочы са ўсіх куткоў пакойчыку. Але, але... у гэтым самым пакойчыку гадаваўся яе Міхась, тут былі яго кніжкі, вунь там ён вешаў сваю вопратку... Сэрца Тацьцяны затрапаталася, як птушка ў сіле. {{Водступ|2|em}}— Няма майго Міхася, — ледзьве выдушыла яна з сябе словы і буйныя, як чарабіна, сьлёзы пацяклі па яе зямлістых шчоках. {{Водступ|2|em}}Даўно ўжо ня плакала Тацьцяна, — і ці то ад нязвычайнасьці, ці ад таго, што так доўга ня бачыла людзей, яна засаромілася сваіх сьлёз і адвярнулася ў куток, хаваючы твар ад прыяцелькі. Праз хвіліну яна зваладала з сабою і нясьмела зьвярнулася да быўшае суседкі. {{Водступ|2|em}}— Выбачай мяне, Хвядора, што я тут чуць не разраўлася: — у кожнага ёсьць сваё гора, і пазіраць яшчэ на чужыя сьлёзы — ня надта прыемна. {{Водступ|2|em}}— Што ты, Тацьцяначка! Мы так усяго нагледзеліся за гэтую вайну, так нацярпеліся, што дзе-ж і наплачашся, калі не ў сваіх людзей. {{Водступ|2|em}}— Ах, Хвядора, я даўно ўжо выплакала ўсе свае сьлёзы; сэрца ўжо так перабалела, што ня чуеш, ёсьць яно ці не<noinclude></noinclude> pdg5cypm2b9s22awd76kbawvgpuwx33 104 122070 283654 2026-04-29T09:45:56Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Запынімся яшчэ крыху на эканамічным палажэньні нашае Беларусі. Хоць мы й ня мелі значнае прамысловасьці, але 7 гадоў вайны забілі й тое невялікае, што ў нас было. Прамысловасьць наша паменшылася ў тры разы супроць даваенных часоў; наша боль...» 283654 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Запынімся яшчэ крыху на эканамічным палажэньні нашае Беларусі. Хоць мы й ня мелі значнае прамысловасьці, але 7 гадоў вайны забілі й тое невялікае, што ў нас было. Прамысловасьць наша паменшылася ў тры разы супроць даваенных часоў; наша большае багацьце — лес патраціў чацьвертую частку свайго абшару; нашы гарады й мястэчкі напалавіну разбураны. На папраўку адных толькі дарогаў да мастоў патрэбна каля 5.000.000 рублёў золатам. Тое самае мы бачым і на Ўкраіне, і на Каўказе і ўсюды, дзе пракацілася з сваім руйнаваньнем вайна. Мясцовымі сродкамі і сілаю паправіць усё гэта немагчыма можа на працягу сотні гадоў. Калі жа ня будзе нарыхтована эканамічная справа наогул у гэтых рэспубліках, найбольш разбураных вайною, то ўсё тоё багацьце, як беларускі лес, украінскі вугаль, азэрбейджанская нэфць, туркестанская вата, так і застануцца толькі проблематычнымі фактарамі эканомікі. Нам ведама, што ткацкія фабрыкі Маскоўскае вакругі часта стаяць бяз працы з-за недастачы ватняга валакна. Малы-ж здабытак гэтата валакна ў апошнія часы ў Туркестане залежаць ад кепскае ірыгацыі зямель. Калі ірыгацыя ня будзе там нарыхтована, то тыя месцы, дзе ўжывалася культура ватных расьлін, зробяцца голымі пусташамі. Так сама і з мэталічнаю прамысловасьцю; для яе трэба руда і каменны вугаль перш за ўсё. Слабы-ж здабытак апошняга ў Донбасе залежаў у 1921 годзе, апроч іншага, ад недастачы харчоў для рабочых. {{Водступ|2|em}}Такім чынам, цэнтровая Расея, дзе знаходзяцца найбольшыя прамысловыя ўстановы, дзе маецца многа навучаных працаўнікоў, дзе шмат адміністратыўнае практыкі, ня можа шырока сігануць уперад з-за недастачы здабытковых матар’ялаў. Тыя меншыя Савецкія Рэспублікі, дзе гэтыя матар’ялы маюцца ўлішцы, ня маюць уласных сродкаў, уласнае дапаможнае прамысловасьці і ў дастатку сьвядомых людзей, каб належна выкарыстаць сваю маёмасьць. Вось гэта й паказвае, што агульныя інтарэсы ў разьвіцьці i адраджэньні эканамічных спраў трэбуюць аб’яднаньня ўсіх Савецкіх Рэспублікаў і адзінага кіраўніцтва ў гэтай справе. Гэтае аб’яднаньне было і ёсьць між рэспублікамі з унутранага боку, пакольку ўва ўсіх рэспубліках улада знаходзіцца ў руках працоўнага народу, палітычная й клясавая еднасьць якога ўсюды трымаецца цьвёрда. Але ў той час, як з кожным днём пашыраецца эканамічнае разьвіцьцё, як павялічваюцца прамысловыя, гандлёвыя й гаспадарчыя справы, як падымаецца пытаньне аб найбольшым скарыстаньні і ў той самы час аб барацьбе з прыватнымі прадпрыемцамі, — коратка кажучы, калі мы становімся на дарогу шырокае практычнае працы, вялікае значэньне мае ня толькі духоўнае аб’яднаньне, але й констытуцыйнае. Вышэй мы прыводзілі артыкул V згоды Беларусі з Р.С.Ф.С.Р. Па гэтаму артыкулу ўсе эканамічныя адносіны між рэспублікамі ўстанаўляюцца асобнымі ўмовамі і згодамі. Калі мы падыходзім к справам з практычнага боку, то гэтыя ўмовы і згоды здаюцца непатрэбнымі. ''Належыць, як ужо відаць з вышэйшага, мець адзіны кіраўнічы цэнтр ува ўсіх {{Абмылка|эканамічные|эканамічных}} пытаньнях для ўсіх Савецкіх Рэспублік; функцыі гэтае {{Абмылка|вышэйша-|вышэйшае}} ўстановы зацьвярджаюцца агульна-фэдэральнаю канстытуцыяю, {{Абмылка|бязумо на|бязумоўна}} пашыраюцца на ўсе Рэспублікі без патрэбы ў якіх-небудзь асобных згодах і ўмовах''. {{Водступ|2|em}}Вось у кароткім нарысе тыя матывы, якімі выклікаецца аб’яднаньне ўсіх Савецкіх Рэспублікаў. Гэтае аб’яднаньне ніколькі не парушае прынцыпу самавызначэньня народаў. Працоўны народ усіх нашых Рэспублікаў на працягу мінулых гадоў рэвалюцыйнае барацьбы засьведчыў сваю шчырую прыхільнасьць і прыемнасьць да савецкага парадку, які зьяўляецца аднакім як, напрыклад, у Р.С.Ф.С.Р., так і на Беларусі, і на Ўкраіне, і ў Туркестане. Што на належыць да культурна-асьветнае працы і ўстаноў, то {{перанос-пачатак|п=са|к=вецкі}}<noinclude></noinclude> 49pnfsbq10hfhr15b82p1gjax6zx5bq 104 122071 283656 2026-04-29T10:10:50Z Gleb Leo 2440 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{block center/s}} {{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|у мільёнах пудоў}}.'''}} {| | valign="middle" style="text-align: right"| <center>1913 г.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>1914 г.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>1915 г.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>1916 г.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>1917 г.</center> | va...» 283656 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gleb Leo" /></noinclude> {{block center/s}} {{Цэнтар|'''{{Разьбіўка|у мільёнах пудоў}}.'''}} {| | valign="middle" style="text-align: right"| <center>1913 г.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>1914 г.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>1915 г.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>1916 г.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>1917 г.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>1918 г.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>1919 г.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>1920 г.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>1921 г.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>1922 г.<br />(9 мес.)</center> |- | valign="middle" style="text-align: right"| <center>1.543</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>1.684</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>1.627</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>1.751</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>1.510</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>541</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>338</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>272,5</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>358,2</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>304</center> |} {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}Такім чынам мы бачым, што зразу, як толькі Украіна зрабілася арэнаю барацьбы (1918—1920 гг.), здабытак вугалю паў у 5 раз нават з 1917 годам. 1921 год даў нейкае павышэньне, але невялікае. Разам з тым, як паменшваўся агульны здабытак, меншыўся на бяду й выраб аднаго забойшчыка. Напрыклад, адзін забойшчык і адзін рабочы выганяў у месяц пудоў:<ref>Народное Хозяйство Украины за 1921 год, Харьков 1922 г. и Экономическая жизнь № 252 за 1922 г.</ref> {{block center/s}} {| | colspan="2" valign="middle" style="text-align: right"| <center>1913 г.</center> | colspan="2" valign="middle" style="text-align: right"| <center>1914 г.</center> | colspan="2" valign="middle" style="text-align: right"| <center>1915 г.</center> | colspan="2" valign="middle" style="text-align: right"| <center>1916 г.</center> | colspan="2" valign="middle" style="text-align: right"| <center>1917 г.</center> | colspan="2" valign="middle" style="text-align: right"| <center>1918 г.</center> | colspan="2" valign="middle" style="text-align: right"| <center>1919 г.</center> | colspan="2" valign="middle" style="text-align: right"| <center>1920 г.</center> | colspan="2" valign="middle" style="text-align: right"| <center>1921 г. (I пал.)</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>1922 г. (II пал.)</center> |- | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Заб.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Раб.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Заб.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Раб.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Заб.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Раб.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Заб.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Раб.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Заб.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Раб.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Заб.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Раб.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Заб.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Раб.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Заб.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Раб.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Заб.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Раб.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Заб.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Раб.</center> |- | valign="middle" style="text-align: right"| <center>3.550</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>763</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>3.358</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>758</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>3.000</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>750</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>2.825</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>625</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>2.308</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>450</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>1.783</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>283</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>1.566</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>258</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>1.697</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>239</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>1.631</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>198</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>3.506</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>424</center> |} {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}Зьвернем далей увагу на Каўказ, дзе таксама заснавалася шмат асобных Савецкіх Рэспублікаў. Каўказ у вадносінах да прамысловасьці мае перш усяго значнасьць па свайму багацьцю нэфцю. І тут мы бачыма, што за рэвалюцыйныя часы, калі не траха ўвесь Каўказ быў у лапах {{Абмылка|белагвард ейшчыны|белагвардзейшчыны}}, зроблена была вялікая шкода прамысловасьці. Калі мы параўнуем здабытак нэфці ў Азэрбейджанскай і Горскай Сав. Рэспубліках пры іх заснаваньні з 1916 годам, то ўбачым, што тут патрачана Фэдэрацыяю: {{block center/s}} {| | valign="middle" style="text-align: left"| | colspan="2" valign="middle" style="text-align: right"| <center>Мес. здабытак у<br />мільёнах пудоў.</center> | colspan="2" valign="middle" style="text-align: right"| <center>Лік экспл.<br />скважынаў.</center> | colspan="2" valign="middle" style="text-align: right"| <center>Праходка ў сажнях.</center> |- | valign="middle" style="text-align: left"| | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Пач. 1920 г.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>1916 г.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Пач. 1920 г.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>1916 г.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>Пач. 1920 г.</center> | valign="middle" style="text-align: right"| <center>1916 г.</center> |- | valign="middle" style="text-align: left"| Баку | valign="middle" style="text-align: right"| 18,1 | valign="middle" style="text-align: right"| 38,7 | valign="middle" style="text-align: right"| каля 1.500 | valign="middle" style="text-align: right"| каля 3100 | valign="middle" style="text-align: right"| каля 500 | valign="middle" style="text-align: right"| каля 4650 |- | valign="middle" style="text-align: left"| Грозны | valign="middle" style="text-align: right"| 2,1 | valign="middle" style="text-align: right"| 8,5 | valign="middle" style="text-align: right"| „ 75 | valign="middle" style="text-align: right"| » 400 | valign="middle" style="text-align: right"| » 25 | valign="middle" style="text-align: right"| » 1800 |- | valign="middle" style="border-top:solid 2px black; text-align: left"| ЎСЯГО | valign="middle" style="border-top:solid 2px black; text-align: right"| 20,2 | valign="middle" style="border-top:solid 2px black; text-align: right"| 47,2 | valign="middle" style="border-top:solid 2px black; text-align: right"| » 1.575 | valign="middle" style="border-top:solid 2px black; text-align: right"| » 3.500 | valign="middle" style="border-top:solid 2px black; text-align: right"| » 525 | valign="middle" style="border-top:solid 2px black; text-align: right"| » 6450 |} {{block center/e}} {{Водступ|2|em}}Гэтыя лічбы сьведчаць аб нязвычайным паніжэньні як здабытку нэфці (у Бакінскім абшары ў 2 разы, у Грозьненскім у 4 разы), так і ліку самых прамысловых пунктаў (у Баку ў 2 разы, а ў Грозным у 5⅓ разоў).<noinclude></noinclude> q87456ns5idkdcfcau8zs5tctqw8jxe 104 122072 283658 2026-04-29T10:57:55Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|Паве|сялеў}}. Павесялелі разам з ім і яго сын Янук а жонкай…</br> {{gap|1em}}Як-бы там спачатку ні сыпаліся абяцанкі-цацанкі, што на старым бацьку і валасочка ніхто не зачэпіць, што старога бацьку на руках насіць будуць, але ўсё-ж такі хутка пачалі...» 283658 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|Паве|сялеў}}. Павесялелі разам з ім і яго сын Янук а жонкай…</br> {{gap|1em}}Як-бы там спачатку ні сыпаліся абяцанкі-цацанкі, што на старым бацьку і валасочка ніхто не зачэпіць, што старога бацьку на руках насіць будуць, але ўсё-ж такі хутка пачалі скардзіцца: чалавек пальцам аб палец не ўдарыць, а калі што-небудзь робіць, дык як той верабей лапкай…</br> {{gap|1em}}— Дармаед! — закралася таемная думка ў сына.</br> {{gap|1em}}— Дармаед! — казала нявестка ціхутка па вёсцы. — Стары нічога не робіць, ды есць за пяць маладых!..</br> {{gap|1em}}— Няма чаго валаводы валаводзіць, стары ўсёроўна, як малы, — падумаў Габрусь, як узяўся за тыя лёгкія работы, што рабіў яшчэ хлапчуком: сена грэбсці, баранаваць, вяровачкі віць, трушанку трасці…</br> {{gap|1em}}І Габрусь далей давай думаць:</br> {{gap|1em}}— Чалавечае жыцце ўсёроўна, як адзін паварот каляса: спіца знізу ўзнімаецца ўгару і зноў апускаецца ўніз. І квіта, дзядзька Мікіта. Было — і няма… {{***3||50%|3|перад=1em|пасля=1em}} {{gap|1em}}Далей-болей — і звыкся стары Габрусь са сваім новым становішчам — на „адпачынку“ ў сыноў. Прывыклі і дзеці. Яны адчулі, што зрабіліся гаспадарамі. Хоць стары бацька яшчэ працаваў, як умеў, але яны пачалі пазіраць на яго, як на лішняга. Габрусь яшчэ пробаваў так-сяк адбрыквацца, але скора спазнаў, што не туды заехаў… Сыны перасталі яго баяцца і паважаць, а нявесткі ў вочы „дармаедам“ і „гультаём“ называлі…</br> {{gap|1em}}— Прапала! Гэтак трэба! Відаць, іначай быць не можа!..</br><noinclude></noinclude> lx13pbqcdl71c9ojw3sg75fd1aa8ih0 104 122073 283660 2026-04-29T11:05:12Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1em}}І пачалася шэрая, неспагадная, адзінокая старасць… Габрусь зноў адчуў, што змарыўся…</br> {{gap|1em}}Змарылася сэрца старое… Змарыліся думкі… Старога Габруся пачала ўгнятаць незаслужаная крыўда ад дзяцей. Ён слабеў — што дзень болей і болей… Пачаў...» 283660 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|1em}}І пачалася шэрая, неспагадная, адзінокая старасць… Габрусь зноў адчуў, што змарыўся…</br> {{gap|1em}}Змарылася сэрца старое… Змарыліся думкі… Старога Габруся пачала ўгнятаць незаслужаная крыўда ад дзяцей. Ён слабеў — што дзень болей і болей… Пачаў сам з сабою гаварыць, бурчэць. Злаваўся на ўвесь свет і сам на сябе…</br> {{gap|1em}}Сыны адсылалі адзін да аднаго, як шкодную, непатрэбную рэч… перакідваліся ім, як дзіцячай качалкай.</br> {{gap|1em}}Колькі разоў прыходзілася яму чуць ад сваіх азвярэлых нявестак: „Чаму стары гэткі жывушчы? Здаецца, пара ўжо на другі бок у дамавіне перавярнуцца“…</br> {{gap|1em}}Стары Габрусь толькі трос лысай галавой… {{***3||50%|3|перад=1em|пасля=1em}} {{gap|1em}}Гэтак прайшлі два гады.</br> {{gap|1em}}Крыўда ад сваіх хатніх што раз часцей спатыкала старога Габруся…</br> {{gap|1em}}— Не магу гэтак! Не магу! — гаварыў ён сам з сабою, — няма чаго валаводы валаводзіць, дажыўся… {{***3||50%|3|перад=1em|пасля=1em}} {{gap|1em}}Усе ў хаце спалі, і ніхто не чуў, як дзед злез з печы, нацягнуў на ногі боты, світку, як насунуў вялікую зрэбную торбу на плечы, узяў кій у рукі, нешта пашаптаў на кут і вышаў з хаты…</br> {{gap|1em}}— Будзь шчасліва, хатка мая родная! Кожнае бярвенца тваё хіліла мой крыж уніз… Састарылася ты разам са мной… Цябе яшчэ падправяць,<noinclude></noinclude> 857t9xxlclccizaukn0beduqd0phelq 104 122074 283662 2026-04-29T11:18:50Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «падбудуюць, а мае старыя косці зараз зусім рассыплюцца!</br> {{gap|1em}}— Будзь шчасліў, куток мой мілы, дзе жыў я з малых дзён!</br> {{gap|1em}}— Бывайце здаровы, неспагадныя дзеткі мае! Я пайду ад вас…</br> {{gap|1em}}— Ой, змарыўся тут! Няма чаго валаводы валаводзіць. Мо‘ і...» 283662 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>падбудуюць, а мае старыя косці зараз зусім рассыплюцца!</br> {{gap|1em}}— Будзь шчасліў, куток мой мілы, дзе жыў я з малых дзён!</br> {{gap|1em}}— Бывайце здаровы, неспагадныя дзеткі мае! Я пайду ад вас…</br> {{gap|1em}}— Ой, змарыўся тут! Няма чаго валаводы валаводзіць. Мо‘ і сапраўды жыву подаўга, як тая старадрэвіна…</br> {{gap|1em}}— Калі гэтак, дык пайду жабраваць… Добрыя людзі будуць карміць, адзяваць і дазволяць хоць на адну ночку галаву старую прытуліць… Затое будзе спакайней на душы. Яны-ж людзі чужыя. На іх крыўдзіцца не стану.</br> {{gap|1em}}Мутныя слёзы цяклі па яго твары. Ён адвярнуўся ў другі бок і пайшоў камяністай дарогай… Выціраў вочы цвёрдымі, касцістымі рукамі, з якіх старадаўнія мазалі і не думалі сыйсці, да самых касцей уеліся.</br> {{gap|1em}}Цемра глынула яго. І ён, як-бы ўцякаючы ад ворага, сунуўся далей і далей…</br> {{gap|1em}}— Умарыўся!.. Жыццё перажыць — не поле перайсці з сахой…</br> {{gap|1em}}Стары Габрусь дабраўся да цёмнага бору і скора схаваўся паміж хваін… {{fine|''Вільна, 1913 г.}}<noinclude></noinclude> 39mv7d7un8wbzibaob5ota56gu3bx3e 104 122075 283663 2026-04-29T11:26:07Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « <center>{{larger|{{разьбіўка|'''''BIXOP}}}}</center> <span style="color:gray">{{ініцыял|{{x-larger|'''В'''}}}}</span>{{водступ|-0.2|em}}огнішча прыпала да зямлі, патухала і дыміла. Па чорных галавешках замітусіліся агнёвыя мурашкі, заёрзалі і зніклі. Пацямнела. Пахла дымам і прэлай зямлёй, дзёгцем і...» 283663 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|{{разьбіўка|'''''BIXOP}}}}</center> <span style="color:gray">{{ініцыял|{{x-larger|'''В'''}}}}</span>{{водступ|-0.2|em}}огнішча прыпала да зямлі, патухала і дыміла. Па чорных галавешках замітусіліся агнёвыя мурашкі, заёрзалі і зніклі. Пацямнела. Пахла дымам і прэлай зямлёй, дзёгцем і печанай бульбай. Конюхі спалі, атуліўшы галовы і спіны тоўстымі кажухамі, вольна раскінуўшы запрацаваныя ногі ў тлуста вымазаных ботах.</br> {{gap|1em}}Над людзьмі строга шапацеў стагодні дуб. Нібы подых ночы, даносіліся шолахі з блізкага бору. {{Няма выявы}} {{gap|1em}}Коней вартуе цяпер нізенькі дзядок Арцём. У кароткім кажушку, са стрэльбай за плячыма, ён абыходзіць калгасны табун, што пасвіцца на свежаскошанай канюшыне. Адзіным відушчым вокам<noinclude></noinclude> tw6tnsejshvl8wz82s0s8hfruedqmew 104 122076 283664 2026-04-29T11:40:49Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «дзед упіваецца ў глухамань ночы. Некалькі дзесяткаў коней прагна ўткнуліся мордамі ў росную траву. Роўнае хрумсанне надае дзеду супакой. Ён папраўляе стрэльбу за плячыма, ледзь хіліць галаву набок і кагосьці сквапным вокам шукае між цёмных конскіх сіл...» 283664 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>дзед упіваецца ў глухамань ночы. Некалькі дзесяткаў коней прагна ўткнуліся мордамі ў росную траву. Роўнае хрумсанне надае дзеду супакой. Ён папраўляе стрэльбу за плячыма, ледзь хіліць галаву набок і кагосьці сквапным вокам шукае між цёмных конскіх сілуэтаў. Пісклівым старчым голасам, пяшчотна, як да ўнука, ён кажа:</br> {{gap|1em}}— Віхо-о-ор…</br> {{gap|1em}}На гэты кліч, павольна і ляніва пераступаючы нагамі, падыходзіць да яго зграбны, доўгагрывы, з лебядзінай шыяй жарабец і таропіць у старога свойскія, ледзь не дзіцячыя, зацікаўленыя вочы. Ён абнюхвае рукі дзеда, пнецца губамі ў дзедаў твар і ціханька, ледзь чутна, іржэ, нібы просіць гасцінца.</br> {{gap|1em}}— Ах ты-ы-ый… баламут! І-ха-ха.</br> {{gap|1em}}Дзед хіхікае тоненька і дробна, нібы звоніць шкляным званком. У яго голасе адчуваецца вялікая пяшчота. Дзед удумліва і доўга гладзіць свайго гадунца па круглай аксамітнай шыі. Жарабец стаіць нерухома, толькі выцягвае шыю і з асалодай прыслухоўваецца да дзедавых пяшчот.</br> {{gap|1em}}Урэшце дзед дастае з кішэні кавалак хлеба.</br> {{gap|1em}}— Еш, Віхор… На-а-а… На!</br> {{gap|1em}}Жарабец бярэ губамі хлеб і павольна жуе.</br> {{gap|1em}}Пабалаваўшы свайго гадунца, дзед вяртаецца назад да патухшага вогнішча. Жарабец ідзе за ім яшчэ некалькі крокаў і спыняецца. Дзед нагінаецца і пачынае з попелу выгортваць печаную бульбу. Перакідвае яе з далоні на далонь некалькі разоў, разломвае на дзве часткі, нюхае, ахкае ад прыемнага паху, здзьмухвае попел і кладзе ў рот разам з кажурою.</br> {{gap|1em}}Пад смак печанай бульбы, нібы пад гукі песні,<noinclude></noinclude> lpj57h0hob5ot9p8wfbp2k1nhdd0bdf 104 122077 283666 2026-04-29T11:47:32Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «дзед Арцём любіць думаць і думаць. Апошняй яго думкай — Віхор. Калгаснікі пастанавілі здаць яго сёлета Чырвонай Арміі. Учора раніцой дзед выкупаў Віхора ў возеры. Сівы, у яблыках, зграбны жарабец забаўляўся ў вадзе, як хлапчук: тупаў нагамі, фыркаў, плав...» 283666 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>дзед Арцём любіць думаць і думаць. Апошняй яго думкай — Віхор. Калгаснікі пастанавілі здаць яго сёлета Чырвонай Арміі. Учора раніцой дзед выкупаў Віхора ў возеры. Сівы, у яблыках, зграбны жарабец забаўляўся ў вадзе, як хлапчук: тупаў нагамі, фыркаў, плаваў, бурбалкі носам пускаў, доўгім хвастом па вадзе кругі рабіў і гарэзна і весела касіў вочы на дзеда. Стары прыгінаўся, упіраўся далонямі ў свае вострыя калені і тоненька, доўга да слёз смяяўся.</br> {{gap|1em}}— Ах ты-ы-ый… баламут…</br> {{gap|1em}}Віхор, танцуючы, вышаў з возера на залацісты пясок, пырскаў ноздрамі, атрахваўся ад вады і паглядаў навокал гарачымі і смяшлівымі вачыма. Дзед чысціў яго цвёрдай шчоткай спрытна і жвава, як юнак. Віхор ззяў — аксамітны, бліскучы, гладкі. З лебядзінай шыі і круглых шліфаваных бакоў цяклі тоненькія струменьчыкі чыстай вады.</br> {{gap|1em}}Калі нізенькі дзядок дабіраўся шчоткай да яго шаўкавістага з раўком пасярэдзіне крыжа, Віхор прыгінаўся, каб дзеду лягчэй было даставаць, і прыслухоўваўся да шурхатання шчоткі. Ад прыемнасці Віхор не рухаўся з месца, апускаў галаву і жмурыў, нібы кот, фіялкавыя вочы.</br> {{gap|1em}}Дзед пры гэтым гаварыў да яго:</br> {{gap|1em}}— Мілы мой Віхор… родны мой Віхор. — І адзінае дзедаўскае вока маладзела і радавалася.</br> {{gap|1em}}— Не конь, а малюнак… — любаваўся дзед і давай клапатліва аглядаць і абмацваць кончыкамі пальцаў яго круглыя, як талеркі, зграбныя, нібы адлітыя з бронзы, капыты.</br> {{gap|1em}}— Разумны, як чалавек, — часта хваліцца дзед перад суседзямі сваім гадунцом. — Мне ён даецца, як тое ягнё, цюцькай за мной ходзіць. А папробуй<noinclude></noinclude> atvw84gkjem2xfdhlfxaxh26k1ffbde 104 122078 283667 2026-04-29T11:55:15Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «яго гладзіць хто чужы — о-го-го! Ні за што не даецца! Ніякімі ласункамі яго не возьмеш! Як загневаецца, як захмыліцца, як застрыжэ вушамі, дык лепш не падступайся! Пярэднюю нагу паднімае — і тыц у чалавека, як рукой. А такія гордыя вочы ўтаропіць у чужака, х...» 283667 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>яго гладзіць хто чужы — о-го-го! Ні за што не даецца! Ніякімі ласункамі яго не возьмеш! Як загневаецца, як захмыліцца, як застрыжэ вушамі, дык лепш не падступайся! Пярэднюю нагу паднімае — і тыц у чалавека, як рукой. А такія гордыя вочы ўтаропіць у чужака, хоць ты шапку знімі ды пакланіся! Прызнаю свой грэх, часам лішнюю мерку аўса ўсыплю яму. Гэта і не грэх. Для Чырвонай Арміі гадуем…</br> {{gap|1em}}Сілкуецца дзед Арцём печанай бульбай і пры гэтым думы розныя думае пра цяперашняе жыццё, пра даўнейшае. Цягнуцца дзедавыя думкі тоненькай доўгай ніткай.</br> {{gap|1em}}… Калісьці ўраднік пры вобыску, пры шуканні бунтарскіх паперак, што сын знекуль прывёз, сцёбаў яго, бацьку, нагайкай…</br> {{gap|1em}}Ад зорак да роснай травы цягнецца зялёнае павуцінне. Чорнай сцяной высіцца ўводдалі хвойнік. Шчыпле траву калгасны табун, і гэтыя гукі родзяць у вушах старога Арцёма нечуваны звон. Цэлая паводка хмар насунулася на неба. Зоркі патанулі ў іх, нырнулі, схаваліся. Цёмна-цямнютка навокал.</br> {{gap|1em}}… Эх, каб месяц ядраны, яркі і круглы закрасаваў цяпер у нябесным полі макавым цветам!</br> {{gap|1em}}І думкі дзеда вандруюць у далечыню мінулага — у сваю маладосць. Ён адсунуўся назад на трыццаць год. Страшна яму такая маладосць… Над ім, замест яснага месяца, свеціцца звярыная морда ўрадніка…</br> {{gap|1em}}Не голас чалавечы чуе дзед, а нейкае рыканне:</br> {{gap|1em}}— Дзе бунтарскія паперкі сына?</br> {{gap|1em}}Маўчыць дзед Арцём, сцяўшы зубы. Пячэ агнём<noinclude></noinclude> tpoxt6ps8gt2ptani3s2nl88rj981cg