Шаблон:Галоўная старонка/Стужка вікінавінаў

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="be">
  <siteinfo>
    <sitename>Вікікрыніцы</sitename>
    <dbname>bewikisource</dbname>
    <base>https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.2</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Мультымедыя</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Адмысловае</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Размовы</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Удзельнік</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Размовы з удзельнікам</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Вікікрыніцы</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Размовы пра Вікікрыніцы</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Размовы пра файл</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Размовы пра MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Размовы пра шаблон</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Даведка</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Размовы пра даведку</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Катэгорыя</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Размовы пра катэгорыю</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Аўтар</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Размовы пра аўтара</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">Старонка</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">Размовы пра старонку</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">Індэкс</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">Размовы пра індэкс</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Размовы пра модуль</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Шаблон:Галоўная старонка/Стужка вікінавінаў</title>
    <ns>10</ns>
    <id>9254</id>
    <revision>
      <id>285374</id>
      <parentid>285176</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T07:46:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>285374</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19727" sha1="h0dia04pd6b8c7tib3hvu9cjnvo9bc6" xml:space="preserve">&lt;!-- Пішыце ў стужку пад гэтай палоскай --&gt;
----
&lt;div style=&quot;height:500px;overflow:auto;&quot;&gt;
* {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/7}} 10.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/7|«Дзянніца», № 7]], 1916
* {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/6}} 10.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/6|«Дзянніца», № 6]], 1916
* {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/5}} 09.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/5|«Дзянніца», № 5]], 1916
* {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/4}} 09.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/4|«Дзянніца», № 4]], 1916
* {{Прапанаваны экспарт|Ветрагоны (1930)}} 07.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]]''. «[[Ветрагоны (1930)|Ветрагоны]]», 1930
* {{Прапанаваны экспарт|Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)}} 07.05.2026 ''[[Аўтар:Пётр Гарбацэвіч-Клінцэвіч|Пётар Гарбацэвіч]]''. «[[Полёнізацыя Заходняй Беларусі (1932)|Полёнізацыя Заходняй Беларусі]]», 1932
* {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/3}} 06.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/3|«Дзянніца», № 3]], 1916
* {{Прапанаваны экспарт|Суд (1925, Вільня)}} 05.05.2026 ''[[Аўтар:Уладзіслаў Галубок|Уладыслаў Галубок]]''. «[[Суд (1925, Вільня)|Суд]]», 1925
* {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/2}} 05.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/2|«Дзянніца», № 2]], 1916
* {{Прапанаваны экспарт|На зломе (1925)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Янка Нёманскі|Янка Нёманскі]]''. «[[На зломе (1925)|На зломе]]», 1925
* {{Прапанаваны экспарт|За двадцаць пяць гадоў (1928)}} 04.05.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[За двадцаць пяць гадоў (1928)|За двадцаць пяць гадоў]]», 1928
* {{Прапанаваны экспарт|Дзянніца (1916)/1}} 03.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Дзянніца (1916)/1|«Дзянніца», № 1]], 1916
* {{Прапанаваны экспарт|Дзесяць (1930)}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Дзесяць (1930)|Дзесяць]]», 1930
* {{Прапанаваны экспарт|Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў}} 02.05.2026 ''[[Аўтар:Мікола Ільяшэвіч|Мікола Ільяшэвіч]]''. «[[Паходжаньне, старадаўнія весткі і антрополёгічныя адзнакі Беларусаў]]», 1928
* {{Прапанаваны экспарт|Полымя (часопіс)/1922/1}} 01.05.2025 ''[[:Катэгорыя:Калектыўныя творы|Суполка аўтараў]]''. [[Полымя (часопіс)/1922/1|«Полымя», № 1]], 1922
----
* {{Прапанаваны экспарт|Апавяданні (Бядуля, 1947)}} 29.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Змітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданні (Бядуля, 1947)|Апавяданні]]», 1947
* {{Прапанаваны экспарт|Апавяданьні (Бядуля, 1926)}} 27.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[Апавяданьні (Бядуля, 1926)|Апавяданьні]]», 1926
* {{Прапанаваны экспарт|Абдзіраловіч і Барыка}} 25.04.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Навіна]]''. «[[Абдзіраловіч і Барыка]]», 1939
* {{Прапанаваны экспарт|Smyk biełaruski (1908)}} 24.04.2026 ''[[Аўтар:Францішак Багушэвіч|Symon Reŭka s pad Barysowa]]''. «[[Smyk biełaruski (1908)|Smyk biełaruski]]», 1908
* {{Прапанаваны экспарт|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)}} 23.04.2026 ''[[Аўтар:Сяргей Паўловіч|Сяргей Паўловіч]]''. «[[Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы (1928)|Аб арганізацыі беларускае працоўнае школы]]», 1928
* {{Прапанаваны экспарт|На зачарованых гонях (1927)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрок Бядуля]]''. «[[На зачарованых гонях (1927)|На зачарованых гонях]]», 1927
* {{Прапанаваны экспарт|Рэволюцыйным шляхам (1928)}} 16.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Рэволюцыйным шляхам (1928)|Рэволюцыйным шляхам]]», 1928
* {{Прапанаваны экспарт|Над ракою Арэсай (1933)}} 12.04.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Над ракою Арэсай (1933)|Над ракою Арэсай]]», 1933
* {{Прапанаваны экспарт|Вогнішча барацьбы (1930)}} 08.04.2026 ''[[Аўтар:Леапольд Родзевіч|Леапольд Родзевіч]]''. «[[Вогнішча барацьбы (1930)|Вогнішча барацьбы]]», 1930
* {{Прапанаваны экспарт|Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка}} 04.04.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Калосьсе (1935)/1936/4/З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка|З жыцьця і дзейнасьці Казімера Сваяка]]», 1936
* {{Прапанаваны экспарт|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)}} 03.04.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімер Сваяк]]''. «[[Дзея маей мысьлі, сэрца і волі (1992)|Дзея маей мысьлі, сэрца і волі]]», 1992
----
* {{Прапанаваны экспарт|Бацькаў сын (1932)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Бацькаў сын (1932)|Бацькаў сын]]», 1932
* {{Прапанаваны экспарт|Бярозка (1923)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Ядвігін Ш.|Ядвігін Ш.]]''. «[[Бярозка (1923)|Бярозка]]», 1923
* {{Прапанаваны экспарт|Янка Канцавы (1924)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Казімір Сваяк]]''. «[[Янка Канцавы (1924)|Янка Канцавы]]», 1924
* {{Прапанаваны экспарт|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)}} 30.03.2026 ''[[Аўтар:Тамаш Грыб|Тамаш Грыб]]''. «[[И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года (Грыб)|И. И. Лаппо: Литовскій Статутъ 1588 года]]», 1936
* {{Прапанаваны экспарт|1905 год (1926)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Уладзімір Ленін|Уладзімір Ленін]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Канстанцін Ламака|Канстанцін Ламака]]''. «[[1905 год (1926)|1905 год]]», 1926
* {{Прапанаваны экспарт|Hołas dušy (1949)}} 27.03.2026 ''[[Аўтар:Казімір Сваяк|Ks. K. Stepovič]]''. «[[Hołas dušy (1949)|Hołas dušy]]», 1949
* {{Прапанаваны экспарт|Кат у белай манішцы (1942)}} 13.03.2026 ''[[Аўтар:Кузьма Чорны|Кузьма Чорны]]''. «[[Кат у белай манішцы (1942)|Кат у белай манішцы]]», 1942
* {{Прапанаваны экспарт|Skarb (1927)}} 12.03.2026 ''[[Аўтар:Ян Васілеўскі (1885—1948)|Jan Wasileŭski]]''. «[[Skarb (1927)|Skarb]]», 1927
* {{Прапанаваны экспарт|Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[Rodnaja mowa ŭ światyniach (1929)|Rodnaja mowa ŭ światyniach]]», 1929
* {{Прапанаваны экспарт|А што далей? (Шыла)}} 11.03.2026 ''[[Аўтар:Мікола Шыла|Мікола Шыла]]''. «[[А што далей? (Шыла)|А што далей?]]», 1948
* {{Прапанаваны экспарт|Ляля Мэнке (Луцкевіч)}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Ляля Мэнке (Луцкевіч)|Ляля Мэнке]]», 1939
* {{Прапанаваны экспарт|Стагодзьдзе новага беларускага друку}} 09.03.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Гадлеўскі|Вінцэнт Гадлеўскі]]''. «[[Стагодзьдзе новага беларускага друку|Стагодзьдзе новага беларускага друку]]», 1935
* {{Прапанаваны экспарт|11 ліпеня (1930)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Ілары Барашка|Ілары Барашка]]''. «[[11 ліпеня (1930)|11 ліпеня]]», 1930
* {{Прапанаваны экспарт|Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)}} 05.03.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Другое чытанне для дзяцей беларусаў (1909)|Другое чытанне для дзяцей беларусаў]]», 1909
----
* {{Прапанаваны экспарт|Сымон Музыка (1925)}} 28.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[Сымон Музыка (1925)|Сымон Музыка]]», 1925
* {{Прапанаваны экспарт|Лябірынты (1944)}} 26.02.2026 ''[[Аўтар:Вацлаў Ластоўскі|Вацлаў Ластоўскі]]''. «[[Лябірынты (1944)|Лябірынты]]», 1944
* {{Прапанаваны экспарт|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Фадзей Руткоўскі|Fadziej Rutkoŭski]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zabojstwa ŭ domie Nr. 37 (1936)|Zabojstwa ŭ domie Nr. 37]]», 1936
* {{Прапанаваны экспарт|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)}} 23.02.2026 ''[[Аўтар:Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч|Wincuk Marcinkiewicz]]''. «[[Ščeroŭskije dažynki, Kupałła (1910)|Ščeroŭskije dažynki, Kupałła]]», 1910
* {{Прапанаваны экспарт|Гудкі (1931)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Гудкі (1931)|Гудкі]]», 1931
* {{Прапанаваны экспарт|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)}} 20.02.2026 ''[[Аўтар:Сяргей_Замбржыцкі|Сяргей Замбржыцкі]]''. «[[«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа) (Замбржыцкі)|«На прасторах жыцьця» Тараса Гушчы (Я. Коласа)]]», 1928
* {{Прапанаваны экспарт|Гірт з воўчага логу (1930)}} 19.02.2026 ''[[Аўтар:Яніс Райніс|Яніс Райніс]]'', перакладчык: ''[[Аўтар:Язэп Дыла|Назар Бываеўскі]]''. «[[Гірт з воўчага логу (1930)|Гірт з воўчага логу]]», 1930
* {{Прапанаваны экспарт|З літуанізмаў у беларускай мове}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Адам Станкевіч|Адам Станкевіч]]''. «[[З літуанізмаў у беларускай мове|З літуанізмаў у беларускай мове]]», 1939
* {{Прапанаваны экспарт|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)}} 17.02.2026 ''[[Аўтар:Антон Луцкевіч|Антон Луцкевіч]]''. «[[Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры (1921)|Пуцяводныя ідэі беларускае літаратуры]]», 1921
* {{Прапанаваны экспарт|Закаханая (Салагуб)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Алесь Салагуб|Алесь Салагуб]]''. «[[Закаханая (Салагуб)|Закаханая]]», 1927
* {{Прапанаваны экспарт|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)}} 16.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі (1919, Горадня)|Асновы Дзяржаўнасьці Беларусі]]», 1919
* {{Прапанаваны экспарт|Напор (1933)}} 15.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Напор (1933)|Напор]]», 1933
* {{Прапанаваны экспарт|Гапонъ (1909)}} 13.02.2026 ''[[Аўтар:Мітрафан Доўнар-Запольскі|Мітрафан Доўнар-Запольскі]]''. «[[Гапонъ (1909)|Гапонъ]]», 1909
* {{Прапанаваны экспарт|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)}} 11.02.2026 ''[[Аўтар:Пятро Мятла|Пятро Мятла]]''. «[[Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе (1932)|Аб Таварыстве Беларускае Школы і яго барацьбе]]», 1932
* {{Прапанаваны экспарт|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Ігнат Дварчанін|Ігнат Дварчанін]]''. «[[Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны|Аб годзе нараджэньня Фр. Скарыны]]», 1927
* {{Прапанаваны экспарт|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)}} 09.02.2026 ''[[Аўтар:Гаўрыіл Сушкін|Гаўрыіл Сушкін]]'', ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|ананімны пераклад]]''. «[[«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе (1930)|«Валынка» ў Адэскім астрозе ў 1904 годзе]]», 1930
* {{Прапанаваны экспарт|Адвечная песьня (1927)}} 08.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Адвечная песьня (1927)|Адвечная песьня]]», 1927
* {{Прапанаваны экспарт|400-лецьце Літоўскага Статуту}} 06.02.2026 ''[[Аўтар:Мікалай Шкялёнак|Мікалай Шкялёнак]]''. «[[400-лецьце Літоўскага Статуту|400-лецьце Літоўскага Статуту]]», 1929
* {{Прапанаваны экспарт|Zyla Karalewič (1937)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Сцяпан Васільчанка|Sciapan Wasilčenko]]'', перакладчык: ''[[:Катэгорыя:Ананімныя пераклады|M. Š]]''. «[[Zyla Karalewič (1937)|Zyla Karalewič]]», 1937
* {{Прапанаваны экспарт|На рубяжы (1925)}} 03.02.2026 ''[[Аўтар:Якуб Колас|Якуб Колас]]''. «[[На рубяжы (1925)|На рубяжы]]», 1925
* {{Прапанаваны экспарт|Alenčyna wiasielle (1923)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Зязюля|Андрэй Зязюля]]''. «[[Alenčyna wiasielle (1923)|Alenčyna wiasielle]]», 1923
* {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 02.02.2026 ''[[Аўтар:Янка Купала|Янка Купала]]''. «[[Шляхам жыцьця (1923)|Шляхам жыцьця]]», 1923
----
* {{Прапанаваны экспарт|Устаноўка (1930)}} 25.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Устаноўка (1930)|Устаноўка]]», 1930
* {{Прапанаваны экспарт|Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)}} 24.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Сшытак вершаў (Александровіч, 1938—1946)|Сшытак вершаў (1938—1946)]]», 1946
* {{Прапанаваны экспарт|На загонах (1928)}} 23.1.2026 ''[[Аўтар:Васіль Каваль|Васіль Каваль]]''. «[[На загонах (1928)|На загонах]]», 1928
* {{Прапанаваны экспарт|Сьцежкі-дарожкі (1928))}} 21.1.2026 ''[[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхась Зарэцкі]]''. «[[Сьцежкі-дарожкі (1928)|Сьцежкі-дарожкі]]», 1928
* {{Прапанаваны экспарт|Руска-беларускі слоўнік (1937)}} 20.1.2026 ''[[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэй Александровіч]]''. «[[Руска-беларускі слоўнік (1937)|Руска-беларускі слоўнік]]», 1937
----
{{справа|''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2012|2012]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2013|2013]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2014|2014]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2015|2015]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2016|2016]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2017|2017]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2019|2019]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2020|2020]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2021|2021]], ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2022|2022]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2023|2023]]'', ''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2024|2024]]''
''[[Вікікрыніцы:Стужка вікінавінаў/2025|2025]]''}}
&lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;[[Катэгорыя:Шаблоны для галоўнай старонкі]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h0dia04pd6b8c7tib3hvu9cjnvo9bc6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Галоўная старонка/Што зрабіць</title>
    <ns>10</ns>
    <id>9260</id>
    <revision>
      <id>285353</id>
      <parentid>284561</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T07:37:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285353</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4755" sha1="ttqzt83cf1cxdpdsg3nt06c2umx8l3t" xml:space="preserve">:&lt;span style=&quot;padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#FFA0A0&quot; title=&quot;{{{1}}}&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt; [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Індэксы без распазнанага тэксту|Патрэбнае распазнаванне тэксту]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Індэксы без распазнанага тэксту}}}})
:&lt;span style=&quot;padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#FFE867&quot; title=&quot;{{{1}}}&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt; [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Нявычытаныя індэксы|Патрэбная вычытка]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Нявычытаныя індэксы}}}})
:&lt;span style=&quot;padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#AFAFFF&quot; title=&quot;{{{1}}}&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt; [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Індэксы, гатовыя да кампіляцыі|‎Гатовая да супастаўлення і падзелу]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Індэксы, гатовыя да кампіляцыі}}}})
:&lt;span style=&quot;padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#90FF90&quot; title=&quot;{{{1}}}&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt; [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Індэксы ў вычытцы|Вычытаныя, але патрабуюць праверкі]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Індэксы ў вычытцы}}}})
:&lt;span style=&quot;padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#00137F&quot; title=&quot;{{{1}}}&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt; [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Правераныя індэксы‎|Правераныя]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Правераныя індэксы}}}})
&lt;hr/&gt;
Калі ласка, перад вычытваннем азнаёмцеся з [[Вікікрыніцы:Дапамога#Афармленьне_індэксаў|парадамі]] да гэтага.
&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;'''Вычытваецца цяпер'''&lt;/div&gt;
На дадзены момант на Вікікрыніцах вычытваюцца наступныя буйныя творы, з якімі Вы б маглі дапамагчы:

* Бѣлорусскій сборникъ. {{Скан|[[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3|Выпускъ 3]]|Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf}} [[Аўтар:Еўдакім Раманаў|Еўдакіма Раманава]] (1887)
* {{Скан|[[Гутарки аб неби и зямли (1907)|Гутарки аб неби и зямли]]|Гутарки аб неби и зямли (1907).pdf}} [[Аўтар:Карусь Каганец|Каруся Кастравіцкага]] і С. Шаўлоўскага (1907)
* {{Скан|[[Веснаход (1924)|Веснаход]]|Веснаход (1924).pdf}} [[Аўтар:Міхась Чарот|Міхася Чарота]] (1924)
* {{Скан|[[Салавей (1928)|Салавей]]|Салавей (1928).pdf}} [[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрка Бядулі]] (1928)
* {{Скан|[[Рыгор Галота (1929)|Рыгор Галота (1920)]]|Рыгор Галота (1920) (1929).pdf}} [[Аўтар:Ілары Барашка|Іларыя Барашкі]] (1929)
* {{Скан|[[Вязьмо (1932)|Вязьмо]]|Вязьмо (1932).pdf}} [[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхася Зарэцкага]] (1932)
* {{Скан|[[Гоман зарніц (1932)|Гоман зарніц]]|Гоман зарніц (1932).pdf}} [[Аўтар:Цішка Гартны|Цішкі Гартнага]] (1932)

&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;'''Варта праверыць'''&lt;/div&gt;
Ніжэйпададзеныя творы варта праверыць. Магчыма, там ёсць памылкі друку, дапушчаныя ў часе вычытвання.
* {{Скан|[[Устаноўка (1930)|Устаноўка]]|Устаноўка (1930).pdf}} [[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэя Александровіча]] (1922)
* {{Скан|[[Географія Беларусі (1922)|Географія Беларусі]]|Географія Беларусі.pdf}} [[Аўтар:Аркадзь_Смоліч|Аркадзя Смоліча]] (1922)
* {{Скан|[[Апошні з магікан (1940)|Апошні з магікан]]|Апошні з магікан.pdf}} [[Аўтар:Джэймс_Фенімар_Купер|Джэймса Фенімара Купера]] (1966)

&lt;noinclude&gt;[[Катэгорыя:Шаблоны для галоўнай старонкі]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ttqzt83cf1cxdpdsg3nt06c2umx8l3t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>285373</id>
      <parentid>285353</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T07:46:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285373</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4755" sha1="fvrlnnoa1gwpcpkl6iwth73pvlzbnln" xml:space="preserve">:&lt;span style=&quot;padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#FFA0A0&quot; title=&quot;{{{1}}}&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt; [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Індэксы без распазнанага тэксту|Патрэбнае распазнаванне тэксту]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Індэксы без распазнанага тэксту}}}})
:&lt;span style=&quot;padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#FFE867&quot; title=&quot;{{{1}}}&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt; [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Нявычытаныя індэксы|Патрэбная вычытка]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Нявычытаныя індэксы}}}})
:&lt;span style=&quot;padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#AFAFFF&quot; title=&quot;{{{1}}}&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt; [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Індэксы, гатовыя да кампіляцыі|‎Гатовая да супастаўлення і падзелу]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Індэксы, гатовыя да кампіляцыі}}}})
:&lt;span style=&quot;padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#90FF90&quot; title=&quot;{{{1}}}&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt; [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Індэксы ў вычытцы|Вычытаныя, але патрабуюць праверкі]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Індэксы ў вычытцы}}}})
:&lt;span style=&quot;padding:0 0.5em;margin-right:1px; solid #000;background:#00137F&quot; title=&quot;{{{1}}}&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt; [[:Катэгорыя:Вікікрыніцы:Правераныя індэксы‎|Правераныя]] ({{smaller|{{PAGESINCAT:Вікікрыніцы:Правераныя індэксы}}}})
&lt;hr/&gt;
Калі ласка, перад вычытваннем азнаёмцеся з [[Вікікрыніцы:Дапамога#Афармленьне_індэксаў|парадамі]] да гэтага.
&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;'''Вычытваецца цяпер'''&lt;/div&gt;
На дадзены момант на Вікікрыніцах вычытваюцца наступныя буйныя творы, з якімі Вы б маглі дапамагчы:

* Бѣлорусскій сборникъ. {{Скан|[[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3|Выпускъ 3]]|Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf}} [[Аўтар:Еўдакім Раманаў|Еўдакіма Раманава]] (1887)
* {{Скан|[[Гутарки аб неби и зямли (1907)|Гутарки аб неби и зямли]]|Гутарки аб неби и зямли (1907).pdf}} [[Аўтар:Карусь Каганец|Каруся Кастравіцкага]] і С. Шаўлоўскага (1907)
* {{Скан|[[Веснаход (1924)|Веснаход]]|Веснаход (1924).pdf}} [[Аўтар:Міхась Чарот|Міхася Чарота]] (1924)
* {{Скан|[[Салавей (1928)|Салавей]]|Салавей (1928).pdf}} [[Аўтар:Змітрок Бядуля|Зьмітрка Бядулі]] (1928)
* {{Скан|[[Рыгор Галота (1929)|Рыгор Галота (1920)]]|Рыгор Галота (1920) (1929).pdf}} [[Аўтар:Ілары Барашка|Іларыя Барашкі]] (1929)
* {{Скан|[[Вязьмо (1932)|Вязьмо]]|Вязьмо (1932).pdf}} [[Аўтар:Міхась Зарэцкі|Міхася Зарэцкага]] (1932)
* {{Скан|[[Гоман зарніц (1932)|Гоман зарніц]]|Гоман зарніц (1932).pdf}} [[Аўтар:Цішка Гартны|Цішкі Гартнага]] (1932)

&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;'''Варта праверыць'''&lt;/div&gt;
Ніжэйпададзеныя творы варта праверыць. Магчыма, там ёсць памылкі друку, дапушчаныя ў часе вычытвання.
* {{Скан|[[Географія Беларусі (1922)|Географія Беларусі]]|Географія Беларусі.pdf}} [[Аўтар:Аркадзь_Смоліч|Аркадзя Смоліча]] (1922)
* {{Скан|[[Устаноўка (1930)|Устаноўка]]|Устаноўка (1930).pdf}} [[Аўтар:Андрэй Александровіч|Андрэя Александровіча]] (1930)
* {{Скан|[[Апошні з магікан (1940)|Апошні з магікан]]|Апошні з магікан.pdf}} [[Аўтар:Джэймс_Фенімар_Купер|Джэймса Фенімара Купера]] (1940)

&lt;noinclude&gt;[[Катэгорыя:Шаблоны для галоўнай старонкі]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fvrlnnoa1gwpcpkl6iwth73pvlzbnln</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Аўтар:Станіслаў Грынкевіч</title>
    <ns>102</ns>
    <id>11682</id>
    <revision>
      <id>285332</id>
      <parentid>252753</parentid>
      <timestamp>2026-05-12T19:41:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>285332</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7249" sha1="3a4qp1j0rh484e4jgm3dhe6jbsrwg1d" xml:space="preserve">{{Пра аўтара
|Імёны            = Станіслаў
|Прозвішча        = Грынкевіч
|Варыянты імёнаў  = 
|Выява            = Stanislaŭ Hrynkievič. Станіслаў Грынкевіч.jpg
|ДН               = 2 лютага 1902 года
|Месца нараджэння = Новы Двор, Сакольскі павет, Гродзенская губерня, Літоўскае генерал-губернатарства, Расійская імперыя
|ДС               = 25 ліпеня 1945 (43 гады)
|Месца смерці     = Магілёў, БССР, СССР
|Апісанне         = беларускі грамадскі і палітычны дзеяч, лекар-псіханеўролаг, публіцыст, перакладчык, папулярызатар навукі.
|Іншае            = 
|Вікіпедыя        = Станіслаў Грынкевіч
|Вікіпедыя2       = Станіслаў Грынкевіч
|Вікіцытатнік     = 
|Вікісховішча     = Category:Stanislaŭ Hrynkievič
|Вікіліўр         = 
|ЭСБЕ             = 
|Google           = 
|Катэгорыя        = Станіслаў Грынкевіч
|Першая літара прозвішча = Г
}}

== Творы ==
{{Усе творы}}


* [[Zhuki Baćkaŭščyny]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 3—10 Čerwienia 1927. — [[Беларуская крыніца (1917)/1927/23|№23]]—[[Беларуская крыніца (1917)/1927/24|24]]}}
* [[Nieabchodnaść hadawańnia narodu]] // {{Fine|[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaja Krynica]]. — 25 Śniežnia 1929, 12 Studnia 1930. — [[Беларуская крыніца (1917)/1929/38|№38]], [[Беларуская крыніца (1917)/1930/2|2]]}}

* {{Скан|[[Узгадаваньне характару]]|Узгадаваньне характару (1928).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Сакавік—красавік 1928. — [[Студэнская думка (1924)/1928/2|№2 (9)]]}}
* {{Скан|[[Аб прывычцы ў самаўзгадаваньні]]|Аб прывычцы ў самаўзгадаваньні (1928).pdf}} // {{Fine|[[Студэнская думка (1924)|Студэнская Думка]]. — Верасень—кастрычнік 1928. — [[Студэнская думка (1924)/1928/3|№3 (10)]]}}

=== У часопісе «Шлях Моладзі» ===
* [[Ліст Станіслава Грынкевіча да рэдакцыі часопіса «Шлях моладзі»]]
* [[З XXI-га Процігарэлачнага Міжнароднага Кангрэсу]]

=== У часопісе «Калосьсе» ===
* {{Скан|[[Культура й загады нацыянальнае працы]]|Культура й загады нацыянальнае працы (1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/1|Кніжка 1]]}}
* {{Скан|[[З зацемак аб характары Беларусаў]]|З зацемак аб характары Беларусаў (1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/2|Кніжка 2]]}}
* {{Скан|[[З зацемак аб тэатры]]|З зацемак аб тэатры (Грынкевіч, 1935).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1935. — [[Калосьсе (1935)/1935/3|Кніжка 3]]}}
* {{Скан|[[Аб праве да Бацькаўшчыны]]|Аб праве да Бацькаўшчыны (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/1|Кніжка 1 (5)]]}}
* {{Скан|[[Паны «Жолондзі»|Паны „Жолондзі”]]|Паны «Жолондзі» (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/2|Кніжка 2 (6)]]}}
* {{Скан|[[Псыхоаналіза і праблемы — літаратурныя і грамадзкія]]|Псыхоаналіза і праблемы — літаратурныя і грамадзкія (1936).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1936. — [[Калосьсе (1935)/1936/3|Кніжка 3 (7)]]}}
* {{Скан|[[Гыгіена псыхічная, як праблема аснаўных адносінаў да жыцьця]]|Гыгіена псыхічная, як праблема аснаўных адносінаў да жыцьця (1937).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/3|Кніжка 3 (12)]]}}
* {{Скан|[[З роднае Сакольшчыны]]|З роднае Сакольшчыны (1937).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1937. — [[Калосьсе (1935)/1937/4|Кніжка 4 (13)]]}}
* {{Скан|[[«Учора» і «сяньня» (Грынкевіч)|„Учора” і „сяньня”]]|«Учора» і «сяньня» (1938).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1938. — [[Калосьсе (1935)/1938/4|Кніжка 4 (17)]]}}
* {{Скан|[[Трагічны крызыс]]|Трагічны крызыс (1939).pdf}} // {{Fine|[[Калосьсе (1935)|Калосьсе]]. — 1939. — [[Калосьсе (1935)/1939/2|Кніжка 2 (19)]]}}

=== Кнігі ===
* {{Скан|[[Arlanio (1927)|Arlanio]]|Arlanio (1927).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „Biełaruskaje Krynicy“, 1927}}
* {{Скан|[[Ab teatry (1927)|Ab teatry]]|Ab teatry (1927).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „Biełaruskaje Krynicy“, 1927}}
* {{Скан|[[Narod (1927)|Narod]]|Narod (1927).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „Biełaruskaje Krynicy“, 1927}}
* {{Скан|[[Carkwa, Pomsta, Wiaźnica (1928)|Carkwa, Pomsta, Wiaźnica]]|Carkwa, Pomsta, Wiaźnica (1928).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydawiectwa „Biełaruskaje Krynicy“, 1928}}
* {{Скан|[[Aświeta (1936)|Aświeta]]|Aświeta (1936).pdf}}. {{Fine|Wilnia: Wydańnie „[[Беларуская крыніца (1917)|Biełaruskaj Krynicy]]“, 1936}}
* {{Скан|[[У братоў украінцаў (1936)|У братоў украінцаў]]|У братоў-украінцаў (1936).pdf}}. {{Fine|Вільня: Выданьне „[[Беларуская крыніца (1917)|Беларускай Крыніцы]]“, 1936}}

== Пераклады ==
* ''[[Аўтар:Фама Кемпійскі|Kiempijski, T]]''. {{Скан|[[Śledam za Chrystusam]]|Śledam za Chrystusam.pdf}}. {{Fine|Lvoŭ—Vilnia: Vydańnie „Chryścijanskaj Dumki“, 1934}}

{{PD-old-70}}

[[Катэгорыя:Беларускія аўтары]]
[[Катэгорыя:Беларускія грамадскія дзеячы]]
[[Катэгорыя:Публіцысты]]
[[Катэгорыя:Лекары]]
[[Катэгорыя:Перакладчыкі]]
[[Катэгорыя:Аўтары XX стагоддзя]]</text>
      <sha1>3a4qp1j0rh484e4jgm3dhe6jbsrwg1d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Устаноўка (1930).pdf/55</title>
    <ns>104</ns>
    <id>57850</id>
    <revision>
      <id>285372</id>
      <parentid>147095</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T07:44:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285372</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1999" sha1="eiz7fxsthg5q7qap9zy5j2kce1ljtsg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{цэнтар|{{Разьбіўка|ЗЬМЕСТ}}|памер=140%}}

{{block center/s|style=width:100%; max-width:25em}}
{{Калёнтытул|right=''Стар.''}}

{{Dotted TOC||[[Устаноўка (1930)/Прадмова|Прадмова]]|5{{gap|1em}}|9|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC||[[Устаноўка (1930)/Устаноўка|Устаноўка]]|11{{gap|1em}}|9|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC||[[Устаноўка (1930)/Беларусь Савецкая|Беларусь Савецкая]]|13{{gap|1em}}|9|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC||[[Устаноўка (1930)/Комсамол|Комсамол]]|18{{gap|1em}}|9|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC||[[Устаноўка (1930)/Векапомныя паходы|Векапомныя паходы]]|24{{gap|1em}}|9|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC||[[Устаноўка (1930)/Крым|Крым]]|28{{gap|1em}}|9|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC||[[Устаноўка (1930)/Сьмерць рыбака|Сьмерць рыбака]]|30{{gap|1em}}|9|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC||[[Устаноўка (1930)/Волга|Волга]]|32{{gap|1em}}|9|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC||[[Устаноўка (1930)/Крык галодных рыкш|Крык галодных рыкш]]|34{{gap|1em}}|9|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC||[[Устаноўка (1930)/Мястэчка|Мястэчка]]|37{{gap|1em}}|9|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC||[[Устаноўка (1930)/Разбойнік Буйтра|Разбойнік Буйтра]]|40{{gap|1em}}|9|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC||[[Устаноўка (1930)/Абрам|Абрам]]|45{{gap|1em}}|9|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC||[[Устаноўка (1930)/Перад будучынай|Перад будучынай]]|50{{gap|1em}}|9|col3-width=2.5em}}
{{Dotted TOC||[[Устаноўка (1930)/Пад сьцягам радасьці|Пад сьцягам {{Абмылка|сонцаўсхода|радасьці}}]]|51{{gap|1em}}|9|col3-width=2.5em}}
{{block center/e}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>eiz7fxsthg5q7qap9zy5j2kce1ljtsg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Перад будучыняй (Александровіч)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61514</id>
    <revision>
      <id>285365</id>
      <parentid>240810</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T07:41:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285365</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1399" sha1="pg5el8mwb9mqmat1lo0cq9r7577eauu" xml:space="preserve">{{Загаловак
 | назва     = Перад будучыняй
 | аўтар     = Андрэй Александровіч
 | секцыя    = Верш
 | папярэдні = 
 | наступны  =  
 | год       = 1927 год
 | анатацыі  = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах.
}}

* [[Угрунь (1927)/Перад будучынай/Перад будучынай|Перад будучынай]] // {{Fine|[[Угрунь (1927)|Угрунь]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1927}}
* [[Устаноўка (1930)/Перад будучынай|Перад будучынай]] // {{Fine|[[Устаноўка (1930)|Устаноўка]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}}
* [[Творы (Александровіч, 1932—1933)/1/II/Перад будучыняй|Перад будучыняй]] // {{Fine|Творы. [[Творы (Александровіч, 1932—1933)/1|Кніга 1]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, ЛіМ, 1933}}

[[Катэгорыя:Угрунь (Александровіч)]]
[[Катэгорыя:Устаноўка (Александровіч)]]
[[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]]</text>
      <sha1>pg5el8mwb9mqmat1lo0cq9r7577eauu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Пад сцягам радасці</title>
    <ns>0</ns>
    <id>102022</id>
    <revision>
      <id>285370</id>
      <parentid>273032</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T07:43:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285370</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1109" sha1="9y51wm21imxe0ndkumxjt1c16ytyrsa" xml:space="preserve">{{Загаловак
 | назва     = Пад сьцягам радасьці
 | аўтар     = Андрэй Александровіч
 | секцыя    = Верш
 | папярэдні = 
 | наступны  =  
 | год       = 1 жніўня 1929 году
 | анатацыі  = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах.
}}

* [[Устаноўка (1930)/радасьці|радасьці]] // {{Fine|[[Устаноўка (1930)|Устаноўка]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}}
* [[Творы (Александровіч, 1932—1933)/1/I/Пад сьцягам радасьці|Пад сьцягам радасьці]] // {{Fine|Творы. [[Творы (Александровіч, 1932—1933)/1|Кніга 1]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, ЛіМ, 1933}}

[[Катэгорыя:Вершы Андрэя Александровіча]]
[[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]]</text>
      <sha1>9y51wm21imxe0ndkumxjt1c16ytyrsa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>285371</id>
      <parentid>285370</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T07:43:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285371</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1153" sha1="4yj9703s8d5i2yubxhxwua02e5slm6o" xml:space="preserve">{{Загаловак
 | назва     = Пад сьцягам радасьці
 | аўтар     = Андрэй Александровіч
 | секцыя    = Верш
 | папярэдні = 
 | наступны  =  
 | год       = 1 жніўня 1929 году
 | анатацыі  = На дадзенай старонцы сабраныя ўсе варыянты гэтага твора, якія ёсьць на Вікікрыніцах.
}}

* [[Устаноўка (1930)/Пад сьцягам радасьці|Пад сьцягам радасьці]] // {{Fine|[[Устаноўка (1930)|Устаноўка]]. Менск: Беларускае Дзяржаўнае Выдавецтва, 1930}}
* [[Творы (Александровіч, 1932—1933)/1/I/Пад сьцягам радасьці|Пад сьцягам радасьці]] // {{Fine|Творы. [[Творы (Александровіч, 1932—1933)/1|Кніга 1]]. Менск: Дзяржаўнае Выдавецтва Беларусі, ЛіМ, 1933}}

[[Катэгорыя:Вершы Андрэя Александровіча]]
[[Катэгорыя:Спісы рэдакцый]]</text>
      <sha1>4yj9703s8d5i2yubxhxwua02e5slm6o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/1</title>
    <ns>0</ns>
    <id>109505</id>
    <revision>
      <id>285394</id>
      <parentid>285239</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T10:05:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285394</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="930" sha1="tc2fjcjdw46et88dmkwgs0b6grovcdn" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = 1. Курка рабушка
 | безаўтара = 
 | год       = 1887 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Беларуская народная казка
 | папярэдні = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Прадмова|Предисловіе]]
 | наступны  = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/2|2. б, варіантъ]]
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Курачка-рабка]].
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf&quot; from=&quot;22&quot; to=&quot;23&quot; tosection=&quot;1&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>tc2fjcjdw46et88dmkwgs0b6grovcdn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/4</title>
    <ns>0</ns>
    <id>109508</id>
    <revision>
      <id>285307</id>
      <parentid>257176</parentid>
      <timestamp>2026-05-12T16:07:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285307</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="864" sha1="33k6zc6iqp3ug703fi770mei6agwdei" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = 4. Пятухъ и курочка
 | безаўтара = 
 | год       = 1887 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Беларуская народная казка
 | папярэдні = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/3|3. Жоронцы]]
 | наступны  = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/5|5. Козелъ]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf&quot; from=&quot;27&quot; to=&quot;27&quot; fromsection=&quot;4&quot; tosection=&quot;4&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>33k6zc6iqp3ug703fi770mei6agwdei</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/5</title>
    <ns>0</ns>
    <id>109509</id>
    <revision>
      <id>285400</id>
      <parentid>257177</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T10:09:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>Замена старонкі на '{{загаловак  | назва     = 5. Козелъ  | безаўтара =   | год       = 1887 год  | пераклад  =   | секцыя    = Беларуская народная казка  | папярэдні = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/4|4. Пятухъ и курочка]]  | наступны  = Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпо...'</comment>
      <origin>285400</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="859" sha1="l5ngrgq20cnf5yfnb2dr2mgs2l0jtyp" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = 5. Козелъ
 | безаўтара = 
 | год       = 1887 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Беларуская народная казка
 | папярэдні = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/4|4. Пятухъ и курочка]]
 | наступны  = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/6|6. Коза лупленая]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf&quot; from=&quot;28&quot; to=&quot;29&quot; tosection=&quot;5&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>l5ngrgq20cnf5yfnb2dr2mgs2l0jtyp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/3</title>
    <ns>0</ns>
    <id>109527</id>
    <revision>
      <id>285294</id>
      <parentid>257193</parentid>
      <timestamp>2026-05-12T12:44:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>Замена старонкі на '{{загаловак  | назва     = 3. Жоронцы  | безаўтара =   | год       = 1887 год  | пераклад  =   | секцыя    = Беларуская народная казка  | папярэдні = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/2|2. б, варіантъ]]  | наступны  = Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/4|4...'</comment>
      <origin>285294</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="903" sha1="93wxukgdku5pghez0dcti9k2igwzz6c" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = 3. Жоронцы
 | безаўтара = 
 | год       = 1887 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Беларуская народная казка
 | папярэдні = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/2|2. б, варіантъ]]
 | наступны  = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/4|4. Пятухъ и курочка]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf&quot; from=&quot;24&quot; to=&quot;26&quot; fromsection=&quot;3&quot; tosection=&quot;3&quot; /&gt;
-----------
{{Крыніцы}}
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>93wxukgdku5pghez0dcti9k2igwzz6c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>285306</id>
      <parentid>285294</parentid>
      <timestamp>2026-05-12T16:05:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285306</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1153" sha1="e3dpvopqgqc0ssrl0o2q98llrwcje0w" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = 3. Жоронцы
 | безаўтара = 
 | год       = 1887 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Беларуская народная казка
 | папярэдні = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/2|2. б, варіантъ]]
 | наступны  = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/4|4. Пятухъ и курочка]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf&quot; from=&quot;24&quot; to=&quot;26&quot; fromsection=&quot;3&quot; tosection=&quot;3&quot; /&gt;
&lt;pages index=&quot;Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf&quot; from=&quot;27&quot; to=&quot;27&quot; onlysection=&quot;3&quot; /&gt;
-----------
{{Крыніцы}}
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>e3dpvopqgqc0ssrl0o2q98llrwcje0w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>285398</id>
      <parentid>285306</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T10:07:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285398</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="872" sha1="meky260fqxwtkv4jpi4d6dmmhggc8rk" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = 3. Жоронцы
 | безаўтара = 
 | год       = 1887 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Беларуская народная казка
 | папярэдні = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/2|2. б, варіантъ]]
 | наступны  = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/4|4. Пятухъ и курочка]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf&quot; from=&quot;24&quot; to=&quot;27&quot; fromsection=&quot;3&quot; tosection=&quot;3&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>meky260fqxwtkv4jpi4d6dmmhggc8rk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Устаноўка (1930)/Прадмова</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117454</id>
    <revision>
      <id>285350</id>
      <parentid>277817</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T07:34:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285350</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="677" sha1="1ytg9333x3qzbsstwlgwmhcqdsb3tjg" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Прадмова
 | безаўтара = 
 | год       = 1930 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Публіцыстыка
 | папярэдні = 
 | наступны  = [[Устаноўка (1930)/Устаноўка|Устаноўка]]
 | анатацыі  = 
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Устаноўка (1930).pdf&quot; from=&quot;7&quot; to=&quot;10 /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}
{{DEFAULTSORT:Прадмова}}

[[Катэгорыя:Публіцыстыка невядомых аўтараў]]
[[Катэгорыя:Творы пра Андрэя Александровіча]]</text>
      <sha1>1ytg9333x3qzbsstwlgwmhcqdsb3tjg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Устаноўка (1930)/Устаноўка</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117455</id>
    <revision>
      <id>285351</id>
      <parentid>276941</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T07:35:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285351</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="739" sha1="1xzso2h0ofaxhmrgz42uhlfy0n4ltkj" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Устаноўка
 | аўтар     = Андрэй Александровіч
 | год       = 1930 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Верш
 | папярэдні = [[Устаноўка (1930)/Прадмова|Прадмова]]
 | наступны  = [[Устаноўка (1930)/Беларусь Савецкая|Беларусь Савецкая]]
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Устаноўка (Александровіч, верш)]].
}}

&lt;pages index=&quot;Устаноўка (1930).pdf&quot; from=&quot;11&quot; to=&quot;11&quot; /&gt;

{{разрыў старонкі|тэкст=}}

&lt;pages index=&quot;Устаноўка (1930).pdf&quot; from=&quot;13&quot; to=&quot;14&quot; /&gt;</text>
      <sha1>1xzso2h0ofaxhmrgz42uhlfy0n4ltkj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Устаноўка (1930)/Беларусь Савецкая</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117456</id>
    <revision>
      <id>285352</id>
      <parentid>273017</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T07:36:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>285352</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="614" sha1="tehjl0we8nhce1vx124edd1dqdy88oa" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Беларусь Савецкая
 | аўтар     = Андрэй Александровіч
 | год       = 1930 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Верш
 | папярэдні = [[Устаноўка (1930)/Устаноўка|Устаноўка]]
 | наступны  = [[Устаноўка (1930)/Комсамол|Комсамол]]
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Беларусь савецкая (Александровіч)]].
}}

&lt;pages index=&quot;Устаноўка (1930).pdf&quot; from=&quot;15&quot; to=&quot;19 /&gt;</text>
      <sha1>tehjl0we8nhce1vx124edd1dqdy88oa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Устаноўка (1930)/Комсамол</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117457</id>
    <revision>
      <id>285354</id>
      <parentid>273019</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T07:38:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>285354</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="644" sha1="1nhpyn1qmtvczxd8icoiheioir0fnev" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Комсамол
 | аўтар     = Андрэй Александровіч
 | год       = 1930 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Верш
 | папярэдні = [[Устаноўка (1930)/Беларусь Савецкая|Беларусь Савецкая]]
 | наступны  = [[Устаноўка (1930)/Векапомныя паходы|Векапомныя паходы]]
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Камсамол (Александровіч)]].
}}

&lt;pages index=&quot;Устаноўка (1930).pdf&quot; from=&quot;20&quot; to=&quot;25 /&gt;</text>
      <sha1>1nhpyn1qmtvczxd8icoiheioir0fnev</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Устаноўка (1930)/Векапомныя паходы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117458</id>
    <revision>
      <id>285355</id>
      <parentid>273020</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T07:38:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285355</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="565" sha1="h0tc64z7cy6dvga5nf5t036jxbatia3" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Векапомныя паходы
 | аўтар     = Андрэй Александровіч
 | год       = 1930 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Верш
 | папярэдні = [[Устаноўка (1930)/Комсамол|Комсамол]]
 | наступны  = [[Устаноўка (1930)/Крым|Крым]]
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Векапомныя паходы]].
}}

&lt;pages index=&quot;Устаноўка (1930).pdf&quot; from=&quot;26&quot; to=&quot;29 /&gt;</text>
      <sha1>h0tc64z7cy6dvga5nf5t036jxbatia3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Устаноўка (1930)/Крым</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117459</id>
    <revision>
      <id>285356</id>
      <parentid>273021</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T07:39:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285356</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="616" sha1="eszdpojvf79flr0to8et53mplxkmd9l" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Крым
 | аўтар     = Андрэй Александровіч
 | год       = 1930 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Верш
 | папярэдні = [[Устаноўка (1930)/Векапомныя паходы|Векапомныя паходы]]
 | наступны  = [[Устаноўка (1930)/Сьмерць рыбака|Сьмерць рыбака]]
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Крым (Александровіч)]].
}}

&lt;pages index=&quot;Устаноўка (1930).pdf&quot; from=&quot;30&quot; to=&quot;31 /&gt;</text>
      <sha1>eszdpojvf79flr0to8et53mplxkmd9l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Устаноўка (1930)/Сьмерць рыбака</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117460</id>
    <revision>
      <id>285357</id>
      <parentid>273023</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T07:39:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285357</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="539" sha1="f8bpvqu0ur4nutezkh2wrevpha99esf" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Сьмерць рыбака
 | аўтар     = Андрэй Александровіч
 | год       = 1930 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Верш
 | папярэдні = [[Устаноўка (1930)/Крым|Крым]]
 | наступны  = [[Устаноўка (1930)/Волга|Волга]]
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Смерць рыбака]].
}}

&lt;pages index=&quot;Устаноўка (1930).pdf&quot; from=&quot;32&quot; to=&quot;33 /&gt;</text>
      <sha1>f8bpvqu0ur4nutezkh2wrevpha99esf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Устаноўка (1930)/Волга</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117461</id>
    <revision>
      <id>285358</id>
      <parentid>273024</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T07:39:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285358</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="622" sha1="1j0kru9g65xmhshq5h6mb4uuvr9l7cg" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Волга
 | аўтар     = Андрэй Александровіч
 | год       = 1930 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Верш
 | папярэдні = [[Устаноўка (1930)/Сьмерць рыбака|Сьмерць рыбака]]
 | наступны  = [[Устаноўка (1930)/Крык галодных рыкш|Крык галодных рыкш]]
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Волга (Александровіч)]].
}}

&lt;pages index=&quot;Устаноўка (1930).pdf&quot; from=&quot;34&quot; to=&quot;35 /&gt;</text>
      <sha1>1j0kru9g65xmhshq5h6mb4uuvr9l7cg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Устаноўка (1930)/Крык галодных рыкш</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117462</id>
    <revision>
      <id>285359</id>
      <parentid>273025</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T07:39:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285359</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="571" sha1="iywpfyzpah5ey8umitnt2c6co4x3zid" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Крык галодных рыкш
 | аўтар     = Андрэй Александровіч
 | год       = 1930 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Верш
 | папярэдні = [[Устаноўка (1930)/Волга|Волга]]
 | наступны  = [[Устаноўка (1930)/Мястэчка|Мястэчка]]
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Крык галодных рыкш]].
}}

&lt;pages index=&quot;Устаноўка (1930).pdf&quot; from=&quot;36&quot; to=&quot;38 /&gt;</text>
      <sha1>iywpfyzpah5ey8umitnt2c6co4x3zid</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Устаноўка (1930)/Мястэчка</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117463</id>
    <revision>
      <id>285360</id>
      <parentid>273026</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T07:40:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285360</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="642" sha1="ddvptpmk5f109ouduug1agillip3hhg" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Мястэчка
 | аўтар     = Андрэй Александровіч
 | год       = 1930 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Верш
 | папярэдні = [[Устаноўка (1930)/Крык галодных рыкш|Крык галодных рыкш]]
 | наступны  = [[Устаноўка (1930)/Разбойнік Буйтра|Разбойнік Буйтра]]
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Мястэчка (Александровіч)]].
}}

&lt;pages index=&quot;Устаноўка (1930).pdf&quot; from=&quot;39&quot; to=&quot;41 /&gt;</text>
      <sha1>ddvptpmk5f109ouduug1agillip3hhg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Устаноўка (1930)/Разбойнік Буйтра</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117464</id>
    <revision>
      <id>285361</id>
      <parentid>273027</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T07:40:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285361</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="565" sha1="ex0qmnydb9h5jzrdejfdcr8ljtdht3d" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Разбойнік Буйтра
 | аўтар     = Андрэй Александровіч
 | год       = 1930 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Верш
 | папярэдні = [[Устаноўка (1930)/Мястэчка|Мястэчка]]
 | наступны  = [[Устаноўка (1930)/Абрам|Абрам]]
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Разбойнік Буйтра]].
}}

&lt;pages index=&quot;Устаноўка (1930).pdf&quot; from=&quot;42&quot; to=&quot;46 /&gt;</text>
      <sha1>ex0qmnydb9h5jzrdejfdcr8ljtdht3d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Устаноўка (1930)/Абрам</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117465</id>
    <revision>
      <id>285362</id>
      <parentid>273028</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T07:40:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285362</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="621" sha1="82cyhklltefbxauy252fpvc1ydq2grq" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Абрам
 | аўтар     = Андрэй Александровіч
 | год       = 1930 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Верш
 | папярэдні = [[Устаноўка (1930)/Разбойнік Буйтра|Разбойнік Буйтра]]
 | наступны  = [[Устаноўка (1930)/Перад будучынай|Перад будучынай]]
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Абрам (Александровіч)]].
}}

&lt;pages index=&quot;Устаноўка (1930).pdf&quot; from=&quot;47&quot; to=&quot;51&quot; /&gt;</text>
      <sha1>82cyhklltefbxauy252fpvc1ydq2grq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Устаноўка (1930)/Перад будучынай</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117466</id>
    <revision>
      <id>285363</id>
      <parentid>273030</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T07:40:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285363</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="647" sha1="l9o807p3uzjwrzh8xg4lvxt30rk9nvb" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Перад будучынай
 | аўтар     = Андрэй Александровіч
 | год       = 1930 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Верш
 | папярэдні = [[Устаноўка (1930)/Абрам|Абрам]]
 | наступны  = [[Устаноўка (1930)/Пад сьцягам сонцаўсхода|Пад сьцягам сонцаўсхода]]
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Перад будучыняй (Александровіч)]].
}}

&lt;pages index=&quot;Устаноўка (1930).pdf&quot; from=&quot;52&quot; to=&quot;52&quot; /&gt;</text>
      <sha1>l9o807p3uzjwrzh8xg4lvxt30rk9nvb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>285366</id>
      <parentid>285363</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T07:42:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285366</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="635" sha1="gq9hgbaw1ozrl8bibs2k31tfdjg2te7" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Перад будучынай
 | аўтар     = Андрэй Александровіч
 | год       = 1930 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Верш
 | папярэдні = [[Устаноўка (1930)/Абрам|Абрам]]
 | наступны  = [[Устаноўка (1930)/Пад сьцягам радасьці|Пад сьцягам радасьці]]
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Перад будучыняй (Александровіч)]].
}}

&lt;pages index=&quot;Устаноўка (1930).pdf&quot; from=&quot;52&quot; to=&quot;52&quot; /&gt;</text>
      <sha1>gq9hgbaw1ozrl8bibs2k31tfdjg2te7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Устаноўка (1930)/Пад сьцягам радасьці</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117467</id>
    <revision>
      <id>285364</id>
      <parentid>273031</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T07:40:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285364</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="557" sha1="lonmg0jszvjmh7bfupito0psvqtoo1m" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Пад сьцягам сонцаўсхода
 | аўтар     = Андрэй Александровіч
 | год       = 1930 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Верш
 | папярэдні = [[Устаноўка (1930)/Перад будучынай|Перад будучынай]]
 | наступны  = 
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Пад сцягам радасці]].
}}

&lt;pages index=&quot;Устаноўка (1930).pdf&quot; from=&quot;53&quot; to=&quot;54&quot; /&gt;</text>
      <sha1>lonmg0jszvjmh7bfupito0psvqtoo1m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>285367</id>
      <parentid>285364</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T07:43:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285367</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="551" sha1="pdfbr94o8kvxaljjgazt2hyuxycuvh3" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Пад сьцягам радасьці
 | аўтар     = Андрэй Александровіч
 | год       = 1930 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Верш
 | папярэдні = [[Устаноўка (1930)/Перад будучынай|Перад будучынай]]
 | наступны  = 
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Пад сцягам радасці]].
}}

&lt;pages index=&quot;Устаноўка (1930).pdf&quot; from=&quot;53&quot; to=&quot;54&quot; /&gt;</text>
      <sha1>pdfbr94o8kvxaljjgazt2hyuxycuvh3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>285368</id>
      <parentid>285367</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T07:43:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Gleb Leo перанёс старонку [[Устаноўка (1930)/Пад сьцягам сонцаўсхода]] у [[Устаноўка (1930)/Пад сьцягам радасьці]]</comment>
      <origin>285367</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="551" sha1="pdfbr94o8kvxaljjgazt2hyuxycuvh3" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Пад сьцягам радасьці
 | аўтар     = Андрэй Александровіч
 | год       = 1930 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Верш
 | папярэдні = [[Устаноўка (1930)/Перад будучынай|Перад будучынай]]
 | наступны  = 
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Пад сцягам радасці]].
}}

&lt;pages index=&quot;Устаноўка (1930).pdf&quot; from=&quot;53&quot; to=&quot;54&quot; /&gt;</text>
      <sha1>pdfbr94o8kvxaljjgazt2hyuxycuvh3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf/22</title>
    <ns>104</ns>
    <id>122829</id>
    <revision>
      <id>285391</id>
      <parentid>285236</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T10:04:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>285391</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4495" sha1="6xsx808uvqtpj3ktp3fg7hwac11b5v7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{ц|'''ЖИВОТНЫЙ ЭПОСЪ.'''|памер=160%}}

{{ц|'''1. Курка — рабушка.'''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}а, Бывъ сабѣ дѣдка, была сабѣ бабка.  ¹) Выла у ихъ курка — рабушка; нанясла яецъ повянъ коробецъ. Дѣдъ бивъ, бивъ — не разбивъ; баба била, била — не разбила. Мышка бѣгла, хвостикомъ мотнула, и разбила ²)….. Дѣдъ плача, баба плача, курочка кудакча, вороты скрипятъ, трески летятъ, собаки брешать, гуси кричать, люди гомонятъ…. Иде вовкъ: «Дѣдка, чаго вы плачетя?» — Якъ-жа намъ не плакать: жили сабѣ мы зъ бабкой, была у насъ курка — рабушка, нанясла ледъ повянъ коробецъ. Я бивъ, бивъ — не разбивъ, баба била, била — не разбила, мышка бѣгла, хвостикомъ мотнула, и разбила…. Дѣдъ плача, курочка {{Абмылка|кудачка|кудакча}}, вороты скрипятъ, трески летятъ, собаки брешать, гуси кричать, люди гомонятъ… И вовкъ завывъ. Иде мядьвѣдь: чаго ты, вовча, выешъ? — «Якъ жа мнѣ ня выть: бывъ сабѣ дѣдка, была сабѣ бабка; была у ихъ курка — рабушка, нанясла яецъ повянъ коробецъ. Дѣдъ бивъ, бивъ — не разбивъ, баба била, била — не разбила, мышка бѣгла, хвостикомъ мотнула, и разбила…. Дѣдъ плача, курочка кудакча, вороты скрипятъ, трески летятъ, собаки брешать, гуси кричать, люди гомонятъ — и я, вовкъ, выю….» И мядьвѣдь заровъ. Иде лось ³): чаго ты, мядьвѣдь раве́шъ? — «А якъ жа мнѣ ня ровть: бывъ сабѣ дѣдка, была сабѣ бабка; была у ихъ курка — рабушка, нанясла яецъ повянъ коробецъ. Дѣдъ бивъ, бивъ — не разбивъ, баба била, била — не разбила, мышка бѣгла, хвостикомъ мотнула, и разбила…. Дѣдъ плача, баба плача, курочка кудакча, вороты скрипятъ, трески летятъ, собаки брешать, гуси кричать, люди гомонятъ, вовкъ завывъ — и я, мядьвѣдь, заровъ». И лось роги поскидавъ. Пришовъ лось къ колодязю: попова чалядка воду бяре. «Чаго ты, лось, своѐ роги поскидавъ?»—Якъ жа мнѣ ня скидать: бывъ сабѣ дѣдка, была сабѣ бабка; была у ихъ курка — рабушка, нанясла яецъ повянъ коробецъ. Дѣдъ бивъ, бивъ — не разбивъ, баба била, била — не разбила; мышка бѣгла, хвостикомъ мотнула, и разбила…. Дѣдъ плача, баба плача, курочка кудакча, вороты скрипятъ, трески летятъ, собаки брешать, гуси кричать, люди гомонять, вовкъ завывъ, мядьвѣдь заровъ, — и я, лось, роги поскидавъ, й чалядка ве́дры побила, корбми силъ поломала и заплакала. Иде дякъ: «дѣвка-дявица, чаго ты плачашъ?» Якъ жа мнѣ не плакать: бывъ сабѣ дѣдка, была сабѣ бабка, была ў ихъ курка — рабушка, нанясла яецъ повянъ коробецъ. Дѣдъ бивъ, бивъ — не разбивъ, баба била, била — не разбила, мышка бѣгла, хвостикомъ мотнула, и разбила…. Дѣдъ плача, баба плача, курочка {{перанос-пачатак|п=кудак|к=ча}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6xsx808uvqtpj3ktp3fg7hwac11b5v7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf/23</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123031</id>
    <revision>
      <id>285392</id>
      <parentid>285237</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T10:05:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>285392</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5580" sha1="4uzgevdpwom9s1ci6tam8bbtibrbtox" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;1&quot;/&gt;{{перанос-канец|п=кудак|к=ча}}, вороты скрипятъ, трески летятъ, собаки брешать, гуси кричать, люди гомонять, вовкъ завывъ, мядьвѣдь заровъ, лось роги поскидавъ, — я ведры побила, коромисялъ поломала и заплакала, И дякъ пошовъ, ды книги попорвавъ. И де попъ: «дякъ, чаго ты книги подорвавъ?» — Якъ жа мнѣ не рвать: бывъ сабѣ дѣдка, была сабѣ бабка, была у ихъ курка рабушка, нанясла яецъ повянъ коробецъ. Дѣдъ бивъ, бивъ — не разбивъ, баба била, била — не разбила, мышка бѣгла, хвостикомъ мотнула, и разбила. Дѣдъ плача, баба плача, курочка кудакча, вороты скрипятъ, трески летятъ, собаки брешать, гуси кричать, люди гомонять, вовкъ завывъ, мядьвѣдь заровъ, лось роги поскидавъ, чалядка ве́дры побила, коромисялъ поломали и заплакала, — я дякъ, пошовъ книги попорвавъ. Пошовъ попъ и церкву запаливъ.

{{Водступ|2|em}}''С. Переростъ гом. у.''

{{Водступ|2|em}}{{smaller|1) Вар. Живъ бывъ дѣдъ да баба…. Жили сабѣ дѣдъ и баба, была у ихъ курка раба (или: рабка). 2) Эпизодъ съ яйцами разсказывается и проще: Нанясла яецъ повянъ коробецъ. Мышка бѣгла, и побила. 3) Мѣсто лоси занимаетъ и баранъ. См. у Аф. IV стр. 87. Также: Садовник. 171. Чубинск. 90.}}
&lt;section end=&quot;1&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;2&quot;/&gt;{{Водступ|2|em}}б, Живъ дзѣдъ зъ бабый; была у ихъ курка раба, няслася на полки, въ аржаной соломки. Дзѣ была мышка, хвостомъ мотнула, яечки побила. Дзѣдъ расплакався, баба разромзалася... Дзѣ была сорока, сѣла на воротахъ, — вороты похилилися, сороки хвостъ отсѣкли.

{{Водступ|2|em}}Пыляцѣла сорока на дубъ зеляненькій, а дубъ говориць: што жъ ты, сорока: учора была ты съ хвостомъ, а сядьни безъ хвоста, а што жъ, причина якая?—А вотъ якая: якъ живъ дзѣдъ зъ бабый; была у ихъ курка раба (и&amp;nbsp;т.&amp;nbsp;д. повторяется предыдущее). Я сѣла ны воротахъ, вороты похилилися и мнѣ хвостъ отсѣкли.... Дубъ кажець: а я сабѣ сучча обломаю! Узявъ да обломавъ.

{{Водступ|2|em}}Пришовъ лось къ дубу и говориць: што жъ ты, дубъ, учора бывъ съ суччамъ, а сядьни бязъ сучча, а што жъ, причина якая? — А вотъ якая: якъ живъ дзѣдъ зъ бабый, была у ихъ курка раба (и&amp;nbsp;т.&amp;nbsp;д. повторяется предыдущее). Сороки хвостъ отсѣкло, а я сучча обломавъ. Лось говориць: а я сабѣ роги собъю! Узявъ да и збивъ.

{{Водступ|2|em}}Пошовъ лось къ рацѣ роги обмываць, а рѣчка спрашіець: што жъ ты, лось, учора ты бывъ зъ рогами, а сядьни, бязъ рогъ; а што жъ, причина якая?—А вотъ якая: живъ дзѣдъ зъ бабый и&amp;nbsp;т.&amp;nbsp;д. Сороки хвостъ отсѣкло, дубъ сучча обломавъ, а я сабѣ роги збивъ! А рѣчка говориць: а я возьму ды высохну! Узяла высохла.

{{Водступ|2|em}}Пришла попова молотчанка воду браць и спрашіець: што жъ ты, рѣчка? учора ты была глубокая, а сядьни сусимъ высохла. А што жъ, причина якая? — А вотъ якая: якъ живъ дзѣдъ зъ бабый и&amp;nbsp;т.&amp;nbsp;д. Сороки хвостъ отсѣкло, дубъ сучча обломавъ, лось роги збивъ, а я высохла. А молотчанка говориць: а я ведры побью! Узяла побила: одно вядро объ землю грукъ! другое объ землю грукъ! а коро́миселъ закинула у канаву, и пошла домовъ.

{{Водступ|2|em}}Приходзиць домовъ, а попиха хлѣбъ мѣсиць, и спрашіець у молотчанки: што ты довго бавилась? И воды ня принесла и бязъ ведзеръ пришла; а што жъ, причина якая?—А вотъ якая: якъ живъ дзѣдъ зъ бабый и&amp;nbsp;т.&amp;nbsp;д. Сороки хвостъ отсѣкло, дубъ&lt;section end=&quot;2&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4uzgevdpwom9s1ci6tam8bbtibrbtox</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf/24</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123045</id>
    <revision>
      <id>285393</id>
      <parentid>285238</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T10:05:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>285393</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5469" sha1="h531641ezlfaosizqx5bkh4ewv8eb0z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;2&quot;/&gt;сучча обломавъ, лось роги збивъ, рѣчка, высохла, а я ведры побила. А попиха говориць: а я зъ дзяжи цѣсто повыкидаю! Увяла и зъ дзяжи цѣсто усё повыкидала.

{{Водступ|2|em}}	Пришовъ бацюшка и говориць: што ты, матушка, здурнѣла, што увесь хлѣбъ изъ дзяжи повыкидала? А што жъ, причина якая? — А вотъ якая: якъ живъ дзѣдъ зъ бабый и т. д, Сороки хвостъ отсѣкло, дубъ сучча обломавъ, лось роги збивъ, рѣчка высохла, молотчанка ведры побила, а я цѣсто изъ дзяжи повыкидала! Тоды бацюшка говориць: а я церковныя книги посяку! Узявъ, посѣкъ.

{{Водступ|2|em}}Приходзиць дзякъ и говориць: што ты, бацюшка, здурнѣвъ, што царковныя книги посѣкъ? А што жъ, причина якая? — А вотъ якая: якъ живъ дзѣдъ зъ бабый; была у ихъ курка раба, няслася на полки, въ аржаной соломки. Дзѣ была мышка, хвостомъ мотнула, яечки побила. Дзѣдъ расплакався, баба разромзалася, сороки хвостъ отсѣкло, дубъ сучча обломавъ, лось роги збивъ, рѣчка высохла, молотчанка ведры побила, матушка цѣсто повыкидала, а я книги посѣкъ!... Тоды дзякъ говориць: а я церкву подпалю! Узявъ расплавъ длило подъ дерквой. Такъ церква и згорѣла....

{{Водступ|2|em}}''Г. Сѣнно. Кр—ка Марья Кузьмина.''
&lt;section end=&quot;2&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;3&quot;/&gt;{{ц|'''3. Жоронцы.'''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}Живъ дзѣдъ изъ бабый, жили яны дужо бѣдно. Ня было у ихъ дзяцей, тольки было у ихъ: баранъ, парсюкъ и пятухъ. Ды ящо были у ихъ жоронцы. Яны, гетыя жоронцы, сами ўсё мололи, сами немавѣдома идзѣ што брали, и дзѣду зъ бабый усё давали. Вотъ, скоро дзѣдъ померъ; осталася одна баба. Яна ящо хуже забяднѣла: нема у яѐ а ничего. Тольки и ўсяго, што якъ захочиць чаго — ци муки, ци ча- го — жоронцы и дадуць. Вотъ разъ были у бабы угодки по дзѣду. Пришла яна къ жоронцамъ и кажиць имъ: «жоронцы, жоронцы! дайдя мнѣ муки пшонныя.» й жоронцы дали ей и муки пшонныя и усяго, что треба къ угодкамъ. Баба стала печь блины. Ажны пришла лисица, и стала просиць у бабы цѣста. Баба дала ей комокъ цѣста; лисица побѣгла ў лѣсъ, сѣла подъ кустъ и ѣсь. Ажны бяжиць вовкъ: «кумка-голубка, дай жа-шъ мнѣ цѣста!»—А, кумокъ-голубокъ! идзи къ бабѣ. Яна цяперь блины пячець, и табѣ дась! Вовкъ побѣгъ къ бабѣ цѣста просидь. Ажны баба уже блиновъ напякла; барана, парсюка и пятуха накормила, и спаць ихъ положила. Парсюкъ легъ подъ поломъ, баранъ легъ на полу, а пятухъ узляцѣвъ на курчину. И сама баба узлѣзла на печь и поклалася спаци. Вовкъ и пришовъ у хату. Якъ тольки ёнъ увыйшовъ, — парсюкъ зъ бараномъ не дали яму и слова сказаць. Парсюкъ якъ ирванець яго за лытки, а баранъ якъ дась яму рогами у лобъ! А пятухъ ходзиць по курчини, ды усё кричиць: кудакъ — дакъ — дакъ, подайдя мнѣ яго! Вовкъ барджѣй съ хаты, ды ў лѣсъ. Сустрѣчаець тамъ пана. «Дзѣ ты, вовкъ, бывъ?» — Ходзивъ къ бабѣ цѣста просиць. Ёй жоронцы дали усяго, што треба, къ угодкамъ. Але якъ почали мяне тамъ биць — чуць я живъ застався: парсюкъ ставъ лытки мнѣ грызць, баранъ ставъ у лобъ биць рогами, а самый старшій ходзиць по курчини, ды кажиць: подайця мнѣ яго! подайця мнѣ яго!... Панъ пошовъ икъ бабѣ, поглядзѣць, што тамъ за дзиво такое, якія тамъ у яѐ жоронцы. Приходзиць и проситца нучуваць. Баба&lt;section end=&quot;3&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h531641ezlfaosizqx5bkh4ewv8eb0z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf/25</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123046</id>
    <revision>
      <id>285293</id>
      <parentid>285227</parentid>
      <timestamp>2026-05-12T12:42:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285293</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7383" sha1="go5dwxa4iynlgauoggo414dkfrm8vrb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;пусцила. Вотъ панъ пераночувавъ, ды й жоронцы укравъ&lt;ref&gt;Въ одн. вар. сказка начинается такъ: Живъ дзѣдъ изъ бабой, и дужо яны были бѣдны: были у ихъ одны жорны, и тэн панъ узявъ! И была у ихъ курка и пятухъ. Пошли яны вясной на шуметникъ: пятухъ выгробъ бобину, а курица горошану. Принясли и говоруць: усыпъ, баба, у печь! Баба усыпала — и стала повна печь добра. Тоды пятухъ и говориць: полячу къ пану за жоронками! А яны яму говоруць: што ты, дурный? цябе забъюць, — Нѣ, полячу. И поляцѣвъ….. Въ другихъ вар. «пѣтухъ съ куркой идзѣ знайдуць зярно, дыкъ принясуць, ды укинуць у жорны, а жорны муки намелюць. Одзинъ разъ у дзѣда ночувавъ панъ. Яму стало завидно; дыкъ енъ укравъ жорны и поѣхавъ у ночьчи. На другій дзень яны оглѣдзилися, ажъ немашацька жоро́нъ Дзѣдъ изъ бабой плачуць, а пятухъ кудакчиць: не плачь, дзѣдъ, не плачь, баба: я жорны вярну. Вотъ поляцѣвъ пятухъ къ пану…..»&lt;/ref&gt;. Назаўтраго, якъ панъ ужо пошовъ, оглѣдзилася баба, што ёнъ жоронцы укравъ. Жалко бабѣ стало жоронцовъ: сусимъ заплакылыся яна по ихъ. Вотъ парсюкъ и кажиць: што будзець, ня будзець — а пойду за жоронцами. И потовъ. Потовъ ёнъ за жоронцами, тольки не вярнувся у дворъ, — цяперь енъ тамъ. Нема ни жоронцовъ, ни парсюка. Пошовъ тоды за жоронцами баранъ. Ёнъ такъ жа само: жоронцовъ не принесъ, и самъ не пришовъ. Тоды ўжо кажиць пятухъ: ну, ўжо што будзець, ня будзець — хуць головкый наложу, а ўсётки жоронцы принясу. И поляцѣвъ пятухъ къ пану. Ляциць ёнъ дорогою, ляциць енъ широкою, — ажъ на ўстрѣчь яму ляциць ко́ршынъ: «пятухъ, пятухъ, возь''м''и мянѐ съ собою!» — Лѣзь у задъ, коли хочашъ. Коршынъ улѣзъ, и пятухъ поляцѣвъ дали. Ляциць енъ дорогою, ляциць енъ широкою, — а наўстрѣчь яму бяжиць лисица ды кажиць: «пятухъ, пятухъ, возь''м''и мяне исъ собой!»—Лѣзь у задъ. Лисица улѣзла, а пятухъ поляцѣвъ дали. Ляциць енъ дорогою, ляциць енъ широкою, — а наўстрѣчь яму бяжиць барсукъ и кажиць: «пятухъ, пятухъ, возь''м''и мяне исъ собою!»— Лѣзь у задъ! Барсукъ улѣзъ, а пятухъ поляцѣвъ дали. Ляциць енъ дорогою, ляциць енъ широкою, — наўстрѣчь яму бяжиць вовкъ и кажиць: «пятухъ, пятухъ, возьми мяне исъ собой!»—Лѣзь у задъ! Вовкъ улѣзъ, а пятухъ поляцѣвъ дали. Ляциць енъ дорогою, ляциць енъ широкою, — а наўстрѣчь яму бяжиць мядзьвѣдзь: «пятухъ, пятухъ, возь''м''и мяне исъ собой!» — Лѣзь у задъ! Мядзьвѣдзь улѣзъ, а пятухъ поляцѣвъ дали. Ляцѣвъ, ляцѣвъ, и приляцѣвъ къ пану. А у пана были госци. Пятухъ узляцѣвъ на вокно, ды кричиць: «кукареку! вязу пану калѣку. Панъ у бабы нучувавъ, и жоронцы укравъ: я приляцѣвъ со́йскываць. Панъ, отдавай жоронцы!» Пану стало стыдно, бы госци глядзяць яму ў вочи. Разсердзився панъ и кажиць слугамъ: слуги, слуги! возімиця гетаго пятуха, занясиця яго къ моимъ курамъ, тамъ яго куры забъюць! Слуги ўзяли, занясли пятуха къ курамъ и покинули тамъ. Вотъ пятухъ и кажиць: коршынъ, коршынъ, лѣзь изъ заду! Ходзи бяри, курей дзяри, и самъ уходзи. Коршынъ усихъ курей подравъ, а самъ поляцѣвъ. Тоды пятухъ приляцѣвъ ящо на вокно, ды кричиць: «кукареку! вязу пану калѣку. Панъ у бабы нучувавъ, и жоронцы укравъ: я приляцѣвъ со́йскываць. Панъ, отдавай наши жоронцы!» Панъ кажиць: ага, яго куры не забили? Слуги, слуги! занясиця его къ моимъ гусямъ: яны яго тамъ защиплюць! Слуги занясли пятуха къ гусямъ, ды й пошли домовъ. Вотъ пятухъ и кажиць: лисица, лисица, лѣзь изъ заду, ды би гусей, и сама уцякай. Лисица усихъ гусей побила и побѣгла. А пятухъ тоды приляцѣвъ, сѣвъ на вокнѣ, ды кричиць: «кукареку! вязу пану калѣку. Панъ у бабы нучувавъ, и жоронцы укравъ: я приляцѣвъ со́йскываць. Панъ, отдай наши жоронцы!» Панъ кажиць: ага, яго моѐ гуси не защипали? Слуги слуги! занясиця яго къ моимъ свиньнямъ: яны яго тамъ загрызуць! Слуги занясли пятуха къ свиньнямъ, а сами пошли домовъ. А пятухъ кажиць: барсукъ, барсукъ, лѣзь изъ заду, ды грызи свиньней, ды самъ уцякай. Барсукъ усихъ свиньней погрызъ и побѣгъ. Пятухъ тоды поляцѣвъ къ папу, ды сѣвъ на вокно и кричиць: «кукареку! вязу пану калѣку. Панъ у бабы нучувавъ и жоронцы укравъ: я приляцѣвъ со́йскываць. Панъ, отдай наши жоронцы!» Панъ кажиць: ага, яго моѐ свиньни не загрызли? Слуги, слуги, занясиця яго къ моимъ ко́нимъ: яны яго тамъ забъюць. Слуги занясли,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>go5dwxa4iynlgauoggo414dkfrm8vrb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>285395</id>
      <parentid>285293</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T10:06:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285395</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5900" sha1="f54zgx22jtoxlhgkp5meoya1xqeljs9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;пусцила. Вотъ панъ пераночувавъ, ды й жоронцы укравъ ¹). Назаўтраго, якъ панъ ужо пошовъ, оглѣдзилася баба, што ёнъ жоронцы укравъ. Жалко бабѣ стало жоронцовъ: сусимъ заплакылыся яна по ихъ. Вотъ парсюкъ и кажиць: што будзець, ня будзець — а пойду за жоронцами. И потовъ. Потовъ ёнъ за жоронцами, тольки не вярнувся у дворъ, — цяперь енъ тамъ. Нема ни жоронцовъ, ни парсюка. Пошовъ тоды за жоронцами баранъ. Ёнъ такъ жа само: жоронцовъ не принесъ, и самъ не пришовъ. Тоды ўжо кажиць пятухъ: ну, ўжо што будзець, ня будзець — хуць головкый наложу, а ўсётки жоронцы принясу. И поляцѣвъ пятухъ къ пану. Ляциць ёнъ дорогою, ляциць енъ широкою, — ажъ на ўстрѣчь яму ляциць ко́ршынъ: «пятухъ, пятухъ, возь''м''и мянѐ съ собою!» — Лѣзь у задъ, коли хочашъ. Коршынъ улѣзъ, и пятухъ поляцѣвъ дали. Ляциць енъ дорогою, ляциць енъ широкою, — а наўстрѣчь яму бяжиць лисица ды кажиць: «пятухъ, пятухъ, возь''м''и мяне исъ собой!»—Лѣзь у задъ. Лисица улѣзла, а пятухъ поляцѣвъ дали. Ляциць енъ дорогою, ляциць енъ широкою, — а наўстрѣчь яму бяжиць барсукъ и кажиць: «пятухъ, пятухъ, возь''м''и мяне исъ собою!»— Лѣзь у задъ! Барсукъ улѣзъ, а пятухъ поляцѣвъ дали. Ляциць енъ дорогою, ляциць енъ широкою, — наўстрѣчь яму бяжиць вовкъ и кажиць: «пятухъ, пятухъ, возьми мяне исъ собой!»—Лѣзь у задъ! Вовкъ улѣзъ, а пятухъ поляцѣвъ дали. Ляциць енъ дорогою, ляциць енъ широкою, — а наўстрѣчь яму бяжиць мядзьвѣдзь: «пятухъ, пятухъ, возь''м''и мяне исъ собой!» — Лѣзь у задъ! Мядзьвѣдзь улѣзъ, а пятухъ поляцѣвъ дали. Ляцѣвъ, ляцѣвъ, и приляцѣвъ къ пану. А у пана были госци. Пятухъ узляцѣвъ на вокно, ды кричиць: «кукареку! вязу пану калѣку. Панъ у бабы нучувавъ, и жоронцы укравъ: я приляцѣвъ со́йскываць. Панъ, отдавай жоронцы!» Пану стало стыдно, бы госци глядзяць яму ў вочи. Разсердзився панъ и кажиць слугамъ: слуги, слуги! возімиця гетаго пятуха, занясиця яго къ моимъ курамъ, тамъ яго куры забъюць! Слуги ўзяли, занясли пятуха къ курамъ и покинули тамъ. Вотъ пятухъ и кажиць: коршынъ, коршынъ, лѣзь изъ заду! Ходзи бяри, курей дзяри, и самъ уходзи. Коршынъ усихъ курей подравъ, а самъ поляцѣвъ. Тоды пятухъ приляцѣвъ ящо на вокно, ды кричиць: «кукареку! вязу пану калѣку. Панъ у бабы нучувавъ, и жоронцы укравъ: я приляцѣвъ со́йскываць. Панъ, отдавай наши жоронцы!» Панъ кажиць: ага, яго куры не забили? Слуги, слуги! занясиця его къ моимъ гусямъ: яны яго тамъ защиплюць! Слуги занясли пятуха къ гусямъ, ды й пошли домовъ. Вотъ пятухъ и кажиць: лисица, лисица, лѣзь изъ заду, ды би гусей, и сама уцякай. Лисица усихъ гусей побила и побѣгла. А пятухъ тоды приляцѣвъ, сѣвъ на вокнѣ, ды кричиць: «кукареку! вязу пану калѣку. Панъ у бабы нучувавъ, и жоронцы укравъ: я приляцѣвъ со́йскываць. Панъ, отдай наши жоронцы!» Панъ кажиць: ага, яго моѐ гуси не защипали? Слуги слуги! занясиця яго къ моимъ свиньнямъ: яны яго тамъ загрызуць! Слуги занясли пятуха къ свиньнямъ, а сами пошли домовъ. А пятухъ кажиць: барсукъ, барсукъ, лѣзь изъ заду, ды грызи свиньней, ды самъ уцякай. Барсукъ усихъ свиньней погрызъ и побѣгъ. Пятухъ тоды поляцѣвъ къ папу, ды сѣвъ на вокно и кричиць: «кукареку! вязу пану калѣку. Панъ у бабы нучувавъ и жоронцы укравъ: я приляцѣвъ со́йскываць. Панъ, отдай наши жоронцы!» Панъ кажиць: ага, яго моѐ свиньни не загрызли? Слуги, слуги, занясиця яго къ моимъ ко́нимъ: яны яго тамъ забъюць. Слуги занясли,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f54zgx22jtoxlhgkp5meoya1xqeljs9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/201</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123055</id>
    <revision>
      <id>285322</id>
      <parentid>285253</parentid>
      <timestamp>2026-05-12T19:00:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>285322</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="650" sha1="cvloqo217p44915u9tsukk1lsyksey6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}Ад густога парку цягнуўся па полі доўгі цень. Адпала гарачыня летняга дня.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Нібы косьці шкілета, тырчэлі з пяску на дарожцы вакол вялізнага запушчанага кветніка абломкі каменных ільвіных лап.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Калісьці львы нема і горда паглядалі ў даль з высокага ганку панскіх палацаў.

{{gap|2em}}{{smaller|Менск, 1926-1927 г.}}


{{накіравальная рыса|4em|height=0.1px}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cvloqo217p44915u9tsukk1lsyksey6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Салавей (1928)/Салавей</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123065</id>
    <revision>
      <id>285378</id>
      <parentid>285263</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T08:30:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285378</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="600" sha1="kq7xgka1kbsonmb92j086ais93pza5m" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Салавей
 | аўтар     = Змітрок Бядуля
 | год       = 1928 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Аповесьць
 | папярэдні = 
 | наступны  = [[Салавей (1928)/Тры пальцы|Тры пальцы]]
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Салавей (Бядуля, аповесьць)]].
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Салавей (1928).pdf&quot; from=&quot;9&quot; to=&quot;201&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>kq7xgka1kbsonmb92j086ais93pza5m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf/26</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123072</id>
    <revision>
      <id>285291</id>
      <parentid>285272</parentid>
      <timestamp>2026-05-12T12:34:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285291</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6160" sha1="9v64bc2ga2af0nscaubzs89229o1b4y" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;3&quot;/&gt;ды пошли домовъ. Пятухъ кажиць: вовкъ, вовкъ, души коній, да самъ уцякай. Вовкъ усихъ копій подушивъ, поѣвъ, и самъ побѣгъ. Пятухъ поляцѣвъ къ пану, сѣвъ на вокно ды кричиць: «кукареку! вязу пану калѣку. Панъ у бабы нучувавъ, и жоронцы укравъ: я приляцѣвъ со́йскываць. Панъ, отдай наши жоронцы!» Панъ кажиць: яго й кони не забили? Слуги, слуги! занясиця яго къ моимъ коровамъ: яны яго тамъ заколюць. Слуги занясли, ды пошли домовъ. А пятухъ и кажиць: мядзьвѣдзь, бяри, коровъ дзяри, ды самъ уцякай! Мядзьвѣдзь усихъ коровъ новадзиравъ, поѣвъ, а самъ побѣгъ. Вотъ тоды пятухъ поляцѣвъ къ пану, сѣвъ на вокно, ды кричиць: «кукареку! вязу пану калѣку. Панъ у бабы нучувавъ, и жоронцы укравъ: я приляцѣвъ со́йскываць. Панъ, отдай наши жоронцы!» Панъ кажиць: яго и коровы моѐ не закололи? Слуги, слуги! возьмиця гетаго пятуха ды зарѣжця, ды отдайця кухыру на кухню: я яго зъѣмъ! Слуги увяли ды забили пятуха, ды отдали кухыру на кухню. Кухыръ яго спекъ ды отдавъ пану. Панъ изъѣвъ, ды й ходзиць сабѣ по покою изъ госцями. Ажны пятухъ у правое вухо гылову вытыркнувъ ды и кричиць: «кукареку! вязу пану калѣку. Панъ у бабы нучувавъ, ды жоронцы укравъ: я приляцѣвъ со́йскываць. Отдай, панъ, наши жоронцы!» Панъ кажиць: слуги, слуги! сячиця яго, сячиця яго! Слуги узяли ды якъ сѣканули по вуху — вухо и отсѣкли правое. А пятухъ вытыркнувъ голову у лѣвое вухо, ды и кричиць: «кукареку! вязу пану калѣку. Панъ у бабы нучувавъ ды жоронцы ўкравъ: я приляцѣвъ сбйскывадь. Панъ, отдай наши жоронцы!» Панъ кажиць: слуги, слуги, сячиця яго, сячиця яго! Слуги якъ сѣканули— отсѣкли и лѣвое вухо. Пошовъ тоды панъ на дворъ. Пятухъ вытыркнувъ голову ды й кричиць: «кукареку! вязу пану калѣку. Панъ у бабы нучувавъ, ды жоронцы укравъ: я приляцѣвъ со́йскываць. Панъ, отдай наши жоронцы!» Панъ кажиць: слуги, слуги, сячиця яго, сячиця яго! Вотъ одна слуга узяла шаблю, ды якъ сѣканула, ды не по пятуху, ды по пану. А пятухъ и выляцѣвъ. Панъ и кажиць: слуги, слуги, возьмиця жоронцы, ды отдайця ихъ яму. Ды пусциця яго, лихо яго бяри, нехай енъ ляциць, ды головы ня тлумиць! ²) Слуги вынясли пятуху жоронцы, ды й отдали. Пятухъ узявъ, одзинъ камянь подъ одно крыло, другій камянь подъ другое крыло, ды й поляцѣвъ къ бабѣ. Баба обрадовалась по жоронцахъ, ды начала усяго у ихъ просиць, ды сама сябе и пятуха кормиць.

{{Водступ|2|em}}''Дер. Глѣбовскъ, сѣнн. у.''&lt;section end=&quot;3&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;Каментары&quot;/&gt;{{Водступ|2|em}}{{smaller|1) Въ одн. вар. сказка начинается такъ: Живъ дзѣдъ изъ бабой, и дужо яны были бѣдны: были у ихъ одны жорны, и тэн панъ узявъ! И была у ихъ курка и пятухъ. Пошли яны вясной на шуметникъ: пятухъ выгробъ бобину, а курица горошану. Принясли и говоруць: усыпъ, баба, у печь! Баба усыпала — и стала повна печь добра. Тоды пятухъ и говориць: полячу къ пану за жоронками! А яны яму говоруць: што ты, дурный? цябе забъюць, — Нѣ, полячу. И поляцѣвъ….. Въ другихъ вар. «пѣтухъ съ куркой идзѣ знайдуць зярно, дыкъ принясуць, ды укинуць у жорны, а жорны муки намелюць. Одзинъ разъ у дзѣда ночувавъ панъ. Яму стало завидно; дыкъ енъ укравъ жорны и поѣхавъ у ночьчи. На другій дзень яны оглѣдзилися, ажъ немашацька жоро́нъ Дзѣдъ изъ бабой плачуць, а пятухъ кудакчиць: не плачь, дзѣдъ, не плачь, баба: я жорны вярну. Вотъ поляцѣвъ пятухъ къ пану…..» 2) Вар. Когда панъ увидѣлъ, что пѣтухъ сгубилъ его птицу и скотъ, онъ рѣшился отдать украденные жернова. Пѣтухъ взялъ ихъ и отдалъ дѣду. «Яны тоды намололи добра, и стали жиць ды поживаць, ды добра наживаць….» См.}}&lt;section end=&quot;Каментары&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9v64bc2ga2af0nscaubzs89229o1b4y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>285296</id>
      <parentid>285291</parentid>
      <timestamp>2026-05-12T12:48:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285296</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8676" sha1="dm2pfm5zub70z8rg8dgkn3ysortejk1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;3&quot;/&gt;ды пошли домовъ. Пятухъ кажиць: вовкъ, вовкъ, души коній, да самъ уцякай. Вовкъ усихъ копій подушивъ, поѣвъ, и самъ побѣгъ. Пятухъ поляцѣвъ къ пану, сѣвъ на вокно ды кричиць: «кукареку! вязу пану калѣку. Панъ у бабы нучувавъ, и жоронцы укравъ: я приляцѣвъ со́йскываць. Панъ, отдай наши жоронцы!» Панъ кажиць: яго й кони не забили? Слуги, слуги! занясиця яго къ моимъ коровамъ: яны яго тамъ заколюць. Слуги занясли, ды пошли домовъ. А пятухъ и кажиць: мядзьвѣдзь, бяри, коровъ дзяри, ды самъ уцякай! Мядзьвѣдзь усихъ коровъ новадзиравъ, поѣвъ, а самъ побѣгъ. Вотъ тоды пятухъ поляцѣвъ къ пану, сѣвъ на вокно, ды кричиць: «кукареку! вязу пану калѣку. Панъ у бабы нучувавъ, и жоронцы укравъ: я приляцѣвъ со́йскываць. Панъ, отдай наши жоронцы!» Панъ кажиць: яго и коровы моѐ не закололи? Слуги, слуги! возьмиця гетаго пятуха ды зарѣжця, ды отдайця кухыру на кухню: я яго зъѣмъ! Слуги увяли ды забили пятуха, ды отдали кухыру на кухню. Кухыръ яго спекъ ды отдавъ пану. Панъ изъѣвъ, ды й ходзиць сабѣ по покою изъ госцями. Ажны пятухъ у правое вухо гылову вытыркнувъ ды и кричиць: «кукареку! вязу пану калѣку. Панъ у бабы нучувавъ, ды жоронцы укравъ: я приляцѣвъ со́йскываць. Отдай, панъ, наши жоронцы!» Панъ кажиць: слуги, слуги! сячиця яго, сячиця яго! Слуги узяли ды якъ сѣканули по вуху — вухо и отсѣкли правое. А пятухъ вытыркнувъ голову у лѣвое вухо, ды и кричиць: «кукареку! вязу пану калѣку. Панъ у бабы нучувавъ ды жоронцы ўкравъ: я приляцѣвъ сбйскывадь. Панъ, отдай наши жоронцы!» Панъ кажиць: слуги, слуги, сячиця яго, сячиця яго! Слуги якъ сѣканули— отсѣкли и лѣвое вухо. Пошовъ тоды панъ на дворъ. Пятухъ вытыркнувъ голову ды й кричиць: «кукареку! вязу пану калѣку. Панъ у бабы нучувавъ, ды жоронцы укравъ: я приляцѣвъ со́йскываць. Панъ, отдай наши жоронцы!» Панъ кажиць: слуги, слуги, сячиця яго, сячиця яго! Вотъ одна слуга узяла шаблю, ды якъ сѣканула, ды не по пятуху, ды по пану. А пятухъ и выляцѣвъ. Панъ и кажиць: слуги, слуги, возьмиця жоронцы, ды отдайця ихъ яму. Ды пусциця яго, лихо яго бяри, нехай енъ ляциць, ды головы ня тлумиць!&lt;ref&gt;Вар. Когда панъ увидѣлъ, что пѣтухъ сгубилъ его птицу и скотъ, онъ рѣшился отдать украденные жернова. Пѣтухъ взялъ ихъ и отдалъ дѣду. «Яны тоды намололи добра, и стали жиць ды поживаць, ды добра наживаць….» См. выше. Въ тѣхъ варіантахъ, гдѣ жернова украдены у дѣда и бабы, припѣвъ пѣтуха, измѣняется: «панъ у дзѣда ночувавъ, и жоронцы укравъ».&lt;br /&gt;{{Водступ|1|em}}Въ варіантѣ, записанномъ нами отъ кр. дер. Горивца, сѣнн. у сказка оканчиваете разсказомъ о звѣряхъ въ ямѣ: «Ляцицъ пятухъ къ дзѣду, ажны видзиць — сидзяць у ями само тыя звѣри: мядзьвѣдзь, вовкъ, лисица, барсукъ и яще заяцъ, и не́якъ имъ вылѣзци изъ ямы. Тоды стали яны пятуха просиць, кабъ енъ ихъ выцигнувъ изъ ямы. А пятухъ кажаць: до́бро, я тольки занясу дзѣду жоронцы. Покуль пятухъ принесъ дзѣду жорны, дыкъ много годовъ пройшло, много воды изъ раки уцякло. Захоцѣлося звѣрямъ ѣсци, и стали яны думаць ды гадаць, якъ-бы ѣсци достаць. Тоды лисица кажаць: будзямъ выць! хто останетца, того зьядзимъ, И стали яны выць. Мядзьвѣдзь остався, яны мядзьвѣдзя разорвали и зъѣли. И. т. д. см. ск. «Звѣри въ ямѣ». Окончаніе: «Осталася одна лисица. Ажны идзець стралецъ, увидзѣвъ лисицу и кажаць: «бярися за ружжо, а я цябе выцягну!» А лисица кажиць: боюся ты мяне забъешъі — «Бярися!» — Боюся! — «Бярися!» — Боюся. Алитки лисица узялася. Стралецъ яе забивъ, здзеръ зь яе́ шкуру и пошивъ сабѣ шубу, ды ставъ шубу носиць, а Лисицыны дзѣци голосиць.&lt;/ref&gt; Слуги вынясли пятуху жоронцы, ды й отдали. Пятухъ узявъ, одзинъ камянь подъ одно крыло, другій камянь подъ другое крыло, ды й поляцѣвъ къ бабѣ. Баба обрадовалась по жоронцахъ, ды начала усяго у ихъ просиць, ды сама сябе и пятуха кормиць.

{{Водступ|2|em}}''Дер. Глѣбовскъ, сѣнн. у.''&lt;section end=&quot;3&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;Каментары&quot;/&gt;{{Водступ|2|em}}{{smaller|1) Въ одн. вар. сказка начинается такъ: Живъ дзѣдъ изъ бабой, и дужо яны были бѣдны: были у ихъ одны жорны, и тэн панъ узявъ! И была у ихъ курка и пятухъ. Пошли яны вясной на шуметникъ: пятухъ выгробъ бобину, а курица горошану. Принясли и говоруць: усыпъ, баба, у печь! Баба усыпала — и стала повна печь добра. Тоды пятухъ и говориць: полячу къ пану за жоронками! А яны яму говоруць: што ты, дурный? цябе забъюць, — Нѣ, полячу. И поляцѣвъ….. Въ другихъ вар. «пѣтухъ съ куркой идзѣ знайдуць зярно, дыкъ принясуць, ды укинуць у жорны, а жорны муки намелюць. Одзинъ разъ у дзѣда ночувавъ панъ. Яму стало завидно; дыкъ енъ укравъ жорны и поѣхавъ у ночьчи. На другій дзень яны оглѣдзилися, ажъ немашацька жоро́нъ Дзѣдъ изъ бабой плачуць, а пятухъ кудакчиць: не плачь, дзѣдъ, не плачь, баба: я жорны вярну. Вотъ поляцѣвъ пятухъ къ пану…..» 2) Вар. Когда панъ увидѣлъ, что пѣтухъ сгубилъ его птицу и скотъ, онъ рѣшился отдать украденные жернова. Пѣтухъ взялъ ихъ и отдалъ дѣду. «Яны тоды намололи добра, и стали жиць ды поживаць, ды добра наживаць….» См.}}&lt;section end=&quot;Каментары&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dm2pfm5zub70z8rg8dgkn3ysortejk1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>285396</id>
      <parentid>285296</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T10:07:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>285396</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6089" sha1="d4w19ji0n20oh48ygn0dyyh377btsq0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;3&quot;/&gt;ды пошли домовъ. Пятухъ кажиць: вовкъ, вовкъ, души коній, да самъ уцякай. Вовкъ усихъ копій подушивъ, поѣвъ, и самъ побѣгъ. Пятухъ поляцѣвъ къ пану, сѣвъ на вокно ды кричиць: «кукареку! вязу пану калѣку. Панъ у бабы нучувавъ, и жоронцы укравъ: я приляцѣвъ со́йскываць. Панъ, отдай наши жоронцы!» Панъ кажиць: яго й кони не забили? Слуги, слуги! занясиця яго къ моимъ коровамъ: яны яго тамъ заколюць. Слуги занясли, ды пошли домовъ. А пятухъ и кажиць: мядзьвѣдзь, бяри, коровъ дзяри, ды самъ уцякай! Мядзьвѣдзь усихъ коровъ новадзиравъ, поѣвъ, а самъ побѣгъ. Вотъ тоды пятухъ поляцѣвъ къ пану, сѣвъ на вокно, ды кричиць: «кукареку! вязу пану калѣку. Панъ у бабы нучувавъ, и жоронцы укравъ: я приляцѣвъ со́йскываць. Панъ, отдай наши жоронцы!» Панъ кажиць: яго и коровы моѐ не закололи? Слуги, слуги! возьмиця гетаго пятуха ды зарѣжця, ды отдайця кухыру на кухню: я яго зъѣмъ! Слуги увяли ды забили пятуха, ды отдали кухыру на кухню. Кухыръ яго спекъ ды отдавъ пану. Панъ изъѣвъ, ды й ходзиць сабѣ по покою изъ госцями. Ажны пятухъ у правое вухо гылову вытыркнувъ ды и кричиць: «кукареку! вязу пану калѣку. Панъ у бабы нучувавъ, ды жоронцы укравъ: я приляцѣвъ со́йскываць. Отдай, панъ, наши жоронцы!» Панъ кажиць: слуги, слуги! сячиця яго, сячиця яго! Слуги узяли ды якъ сѣканули по вуху — вухо и отсѣкли правое. А пятухъ вытыркнувъ голову у лѣвое вухо, ды и кричиць: «кукареку! вязу пану калѣку. Панъ у бабы нучувавъ ды жоронцы ўкравъ: я приляцѣвъ сбйскывадь. Панъ, отдай наши жоронцы!» Панъ кажиць: слуги, слуги, сячиця яго, сячиця яго! Слуги якъ сѣканули— отсѣкли и лѣвое вухо. Пошовъ тоды панъ на дворъ. Пятухъ вытыркнувъ голову ды й кричиць: «кукареку! вязу пану калѣку. Панъ у бабы нучувавъ, ды жоронцы укравъ: я приляцѣвъ со́йскываць. Панъ, отдай наши жоронцы!» Панъ кажиць: слуги, слуги, сячиця яго, сячиця яго! Вотъ одна слуга узяла шаблю, ды якъ сѣканула, ды не по пятуху, ды по пану. А пятухъ и выляцѣвъ. Панъ и кажиць: слуги, слуги, возьмиця жоронцы, ды отдайця ихъ яму. Ды пусциця яго, лихо яго бяри, нехай енъ ляциць, ды головы ня тлумиць! ²) Слуги вынясли пятуху жоронцы, ды й отдали. Пятухъ узявъ, одзинъ камянь подъ одно крыло, другій камянь подъ другое крыло, ды й поляцѣвъ къ бабѣ. Баба обрадовалась по жоронцахъ, ды начала усяго у ихъ просиць, ды сама сябе и пятуха кормиць.

{{Водступ|2|em}}''Дер. Глѣбовскъ, сѣнн. у.''

{{Водступ|2|em}}{{smaller|1) Въ одн. вар. сказка начинается такъ: Живъ дзѣдъ изъ бабой, и дужо яны были бѣдны: были у ихъ одны жорны, и тэн панъ узявъ! И была у ихъ курка и пятухъ. Пошли яны вясной на шуметникъ: пятухъ выгробъ бобину, а курица горошану. Принясли и говоруць: усыпъ, баба, у печь! Баба усыпала — и стала повна печь добра. Тоды пятухъ и говориць: полячу къ пану за жоронками! А яны яму говоруць: што ты, дурный? цябе забъюць, — Нѣ, полячу. И поляцѣвъ….. Въ другихъ вар. «пѣтухъ съ куркой идзѣ знайдуць зярно, дыкъ принясуць, ды укинуць у жорны, а жорны муки намелюць. Одзинъ разъ у дзѣда ночувавъ панъ. Яму стало завидно; дыкъ енъ укравъ жорны и поѣхавъ у ночьчи. На другій дзень яны оглѣдзилися, ажъ немашацька жоро́нъ Дзѣдъ изъ бабой плачуць, а пятухъ кудакчиць: не плачь, дзѣдъ, не плачь, баба: я жорны вярну. Вотъ поляцѣвъ пятухъ къ пану…..» 2) Вар. Когда панъ увидѣлъ, что пѣтухъ сгубилъ его птицу и скотъ, онъ рѣшился отдать украденные жернова. Пѣтухъ взялъ ихъ и отдалъ дѣду. «Яны тоды намололи добра, и стали жиць ды поживаць, ды добра наживаць….» См.}}&lt;section end=&quot;3&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d4w19ji0n20oh48ygn0dyyh377btsq0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf/27</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123074</id>
    <revision>
      <id>285304</id>
      <parentid>285274</parentid>
      <timestamp>2026-05-12T16:03:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285304</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6057" sha1="dnkxqy7jd5eg4s2nknjisksirpkyy9p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{smaller|выше. Въ тѣхъ варіантахъ, гдѣ жернова украдены у дѣда и бабы, припѣвъ пѣтуха, измѣняется: «панъ у дзѣда ночувавъ, и жоронцы укравъ».}}

{{Водступ|2|em}}{{smaller|Въ варіантѣ, записанномъ нами отъ кр. дер. Горивца, сѣнн. у сказка оканчиваете разсказомъ о звѣряхъ въ ямѣ: «Ляцицъ пятухъ къ дзѣду, ажны видзиць — сидзяць у ями само тыя звѣри: мядзьвѣдзь, вовкъ, лисица, барсукъ и яще заяцъ, и не́якъ имъ вылѣзци изъ ямы. Тоды стали яны пятуха просиць, кабъ енъ ихъ выцигнувъ изъ ямы. А пятухъ кажаць: до́бро, я тольки занясу дзѣду жоронцы. Покуль пятухъ принесъ дзѣду жорны, дыкъ много годовъ пройшло, много воды изъ раки уцякло. Захоцѣлося звѣрямъ ѣсци, и стали яны думаць ды гадаць, якъ-бы ѣсци достаць. Тоды лисица кажаць: будзямъ выць! хто останетца, того зьядзимъ, И стали яны выць. Мядзьвѣдзь остався, яны мядзьвѣдзя разорвали и зъѣли. И. т. д. см. ск. «Звѣри въ ямѣ». Окончаніе: «Осталася одна лисица. Ажны идзець стралецъ, увидзѣвъ лисицу и кажаць: «бярися за ружжо, а я цябе выцягну!» А лисица кажиць: боюся ты мяне забъешъі — «Бярися!» — Боюся! — «Бярися!» — Боюся. Алитки лисица узялася. Стралецъ яе забивъ, здзеръ зь яе́ шкуру и пошивъ сабѣ шубу, ды ставъ шубу носиць, а Лисицыны дзѣци голосиць.}}

{{Водступ|2|em}}{{smaller|Сравн. «Великор. сказки Худякова в. ІІ, стр. 108—109. Также Садовник. 169.}}
&lt;section begin=&quot;4&quot;/&gt;{{ц|'''{{Абмылка|3|4}}. Пятухъ и курочка.'''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}Живъ сабѣ дзѣдъ ды баба. И были у ихъ пятухъ и курычка. Разъ копались яны на дворѣ на пометнюци. Курка выкопала шпильку, а пятухъ горошинку. Курычка тоды кажець пятуху: дай мнѣ горошинку, на̀ табѣ шпильку! Пятушокъ отдавъ курычцы горошинку, а курычка дала яму шпильку. Стала ѣсци курычка горошинку — и зъѣла, ставъ ѣсци пятушокъ шпильку — и удавився. Побѣгла курычка за водой у мора: «мора, мора, дай воды — пятушокъ удавився!» — Нѣ, не дамъ табѣ воды: сходзи къ парсюку, нехай дась мнѣ клыка. Побѣгла курычка къ иарсюку: «парсюкъ, парсюкъ, дай мору клыка, мора дась мнѣ воды — пятушокъ удавився!» — Нѣ, не дамъ клыка: сходзи къ дубу, нехай дась жулуда! Побѣгла курычка къ дубу: «дубъ, дубъ, дай парсюку жулуда!» — Нѣ, не дамъ жулуда: сходзи къ корови, нехай дась мнѣ молока. Побѣгла курычка къ корови: «корова, корова, дай жулуду молока!» — Нѣ, не дамъ молока: сходзи къ косцу, нехай косецъ дась мнѣ сѣна! Побѣгла курычка къ косцу: «косецъ, косецъ, дай корови сѣна!» — Нѣ, не дамъ сѣна: сходзи къ липини, нехай липина дась мнѣ лыкъ на лапци! Побѣгла курычка къ липини: «липина, липина, дай косцу лыкъ на лапци!» — Нѣ, не дамъ: сходзи къ ковалю, нехай мнѣ дась коваль ножикъ! Побѣгла курычка къ ковалю: «коваль, коваль, дай мнѣ ножикъ!» — Сходзи туды, дзѣ дзѣлыюць гроши, приняси ихъ мнѣ, тоды дамъ. Курычка побѣгла туды, идзѣ гронш дзѣлыюць.... Приплела курычка гроши, дала ковалю, а коваль давъ курычцы ножикъ. Понясла курычка ножикъ липини, липина дала курычцы лыкъ косцу на лапци. Понясла куричка лыки косцу на лапци, косецъ давъ курычцы сѣна. Понясла курнчка сѣно корови. Корова стала ѣсци сѣно и дала курычцы мылока. Попясла курычка мылоко жулуду, дубъ давъ жулуда парсюку. Понясла курычка жулуда парсюку, парсюкъ давъ курычцы клыкъ. Увяла курычка клыкъ у парсюка и побѣгла къ мору: отдала мору клыкъ, а мора дало курычцы воды. Понясла курычка воду къ пятушку и улила у ротъ — пятушокъ закричавъ: кукареку!

{{Водступ|2|em}}''С. Мощены.''

{{Водступ|2|em}}{{smaller|Ср. Аф. IV. стр. 85. запис въ арханг. губ. Садовник, 170.}}&lt;section end=&quot;4&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dnkxqy7jd5eg4s2nknjisksirpkyy9p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>285305</id>
      <parentid>285304</parentid>
      <timestamp>2026-05-12T16:04:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>285305</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6094" sha1="m5srcttf6vv8vp5g00zunpg59wp607e" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{smaller|выше. Въ тѣхъ варіантахъ, гдѣ жернова украдены у дѣда и бабы, припѣвъ пѣтуха, измѣняется: «панъ у дзѣда ночувавъ, и жоронцы укравъ».}}

{{Водступ|2|em}}{{smaller|Въ варіантѣ, записанномъ нами отъ кр. дер. Горивца, сѣнн. у сказка оканчиваете разсказомъ о звѣряхъ въ ямѣ: «Ляцицъ пятухъ къ дзѣду, ажны видзиць — сидзяць у ями само тыя звѣри: мядзьвѣдзь, вовкъ, лисица, барсукъ и яще заяцъ, и не́якъ имъ вылѣзци изъ ямы. Тоды стали яны пятуха просиць, кабъ енъ ихъ выцигнувъ изъ ямы. А пятухъ кажаць: до́бро, я тольки занясу дзѣду жоронцы. Покуль пятухъ принесъ дзѣду жорны, дыкъ много годовъ пройшло, много воды изъ раки уцякло. Захоцѣлося звѣрямъ ѣсци, и стали яны думаць ды гадаць, якъ-бы ѣсци достаць. Тоды лисица кажаць: будзямъ выць! хто останетца, того зьядзимъ, И стали яны выць. Мядзьвѣдзь остався, яны мядзьвѣдзя разорвали и зъѣли. И. т. д. см. ск. «Звѣри въ ямѣ». Окончаніе: «Осталася одна лисица. Ажны идзець стралецъ, увидзѣвъ лисицу и кажаць: «бярися за ружжо, а я цябе выцягну!» А лисица кажиць: боюся ты мяне забъешъі — «Бярися!» — Боюся! — «Бярися!» — Боюся. Алитки лисица узялася. Стралецъ яе забивъ, здзеръ зь яе́ шкуру и пошивъ сабѣ шубу, ды ставъ шубу носиць, а Лисицыны дзѣци голосиць.}}
&lt;section begin=&quot;3&quot;/&gt;{{Водступ|2|em}}{{smaller|Сравн. «Великор. сказки Худякова в. ІІ, стр. 108—109. Также Садовник. 169.}}&lt;section end=&quot;3&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;4&quot;/&gt;{{ц|'''{{Абмылка|3|4}}. Пятухъ и курочка.'''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}Живъ сабѣ дзѣдъ ды баба. И были у ихъ пятухъ и курычка. Разъ копались яны на дворѣ на пометнюци. Курка выкопала шпильку, а пятухъ горошинку. Курычка тоды кажець пятуху: дай мнѣ горошинку, на̀ табѣ шпильку! Пятушокъ отдавъ курычцы горошинку, а курычка дала яму шпильку. Стала ѣсци курычка горошинку — и зъѣла, ставъ ѣсци пятушокъ шпильку — и удавився. Побѣгла курычка за водой у мора: «мора, мора, дай воды — пятушокъ удавився!» — Нѣ, не дамъ табѣ воды: сходзи къ парсюку, нехай дась мнѣ клыка. Побѣгла курычка къ иарсюку: «парсюкъ, парсюкъ, дай мору клыка, мора дась мнѣ воды — пятушокъ удавився!» — Нѣ, не дамъ клыка: сходзи къ дубу, нехай дась жулуда! Побѣгла курычка къ дубу: «дубъ, дубъ, дай парсюку жулуда!» — Нѣ, не дамъ жулуда: сходзи къ корови, нехай дась мнѣ молока. Побѣгла курычка къ корови: «корова, корова, дай жулуду молока!» — Нѣ, не дамъ молока: сходзи къ косцу, нехай косецъ дась мнѣ сѣна! Побѣгла курычка къ косцу: «косецъ, косецъ, дай корови сѣна!» — Нѣ, не дамъ сѣна: сходзи къ липини, нехай липина дась мнѣ лыкъ на лапци! Побѣгла курычка къ липини: «липина, липина, дай косцу лыкъ на лапци!» — Нѣ, не дамъ: сходзи къ ковалю, нехай мнѣ дась коваль ножикъ! Побѣгла курычка къ ковалю: «коваль, коваль, дай мнѣ ножикъ!» — Сходзи туды, дзѣ дзѣлыюць гроши, приняси ихъ мнѣ, тоды дамъ. Курычка побѣгла туды, идзѣ гронш дзѣлыюць.... Приплела курычка гроши, дала ковалю, а коваль давъ курычцы ножикъ. Понясла курычка ножикъ липини, липина дала курычцы лыкъ косцу на лапци. Понясла куричка лыки косцу на лапци, косецъ давъ курычцы сѣна. Понясла курнчка сѣно корови. Корова стала ѣсци сѣно и дала курычцы мылока. Попясла курычка мылоко жулуду, дубъ давъ жулуда парсюку. Понясла курычка жулуда парсюку, парсюкъ давъ курычцы клыкъ. Увяла курычка клыкъ у парсюка и побѣгла къ мору: отдала мору клыкъ, а мора дало курычцы воды. Понясла курычка воду къ пятушку и улила у ротъ — пятушокъ закричавъ: кукареку!

{{Водступ|2|em}}''С. Мощены.''

{{Водступ|2|em}}{{smaller|Ср. Аф. IV. стр. 85. запис въ арханг. губ. Садовник, 170.}}&lt;section end=&quot;4&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m5srcttf6vv8vp5g00zunpg59wp607e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>285397</id>
      <parentid>285305</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T10:07:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>285397</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6096" sha1="7lz66dacxv6mrhx8yi2w0nbtw6683z7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;3&quot;/&gt;{{smaller|выше. Въ тѣхъ варіантахъ, гдѣ жернова украдены у дѣда и бабы, припѣвъ пѣтуха, измѣняется: «панъ у дзѣда ночувавъ, и жоронцы укравъ».}}

{{Водступ|2|em}}{{smaller|Въ варіантѣ, записанномъ нами отъ кр. дер. Горивца, сѣнн. у сказка оканчиваете разсказомъ о звѣряхъ въ ямѣ: «Ляцицъ пятухъ къ дзѣду, ажны видзиць — сидзяць у ями само тыя звѣри: мядзьвѣдзь, вовкъ, лисица, барсукъ и яще заяцъ, и не́якъ имъ вылѣзци изъ ямы. Тоды стали яны пятуха просиць, кабъ енъ ихъ выцигнувъ изъ ямы. А пятухъ кажаць: до́бро, я тольки занясу дзѣду жоронцы. Покуль пятухъ принесъ дзѣду жорны, дыкъ много годовъ пройшло, много воды изъ раки уцякло. Захоцѣлося звѣрямъ ѣсци, и стали яны думаць ды гадаць, якъ-бы ѣсци достаць. Тоды лисица кажаць: будзямъ выць! хто останетца, того зьядзимъ, И стали яны выць. Мядзьвѣдзь остався, яны мядзьвѣдзя разорвали и зъѣли. И. т. д. см. ск. «Звѣри въ ямѣ». Окончаніе: «Осталася одна лисица. Ажны идзець стралецъ, увидзѣвъ лисицу и кажаць: «бярися за ружжо, а я цябе выцягну!» А лисица кажиць: боюся ты мяне забъешъі — «Бярися!» — Боюся! — «Бярися!» — Боюся. Алитки лисица узялася. Стралецъ яе забивъ, здзеръ зь яе́ шкуру и пошивъ сабѣ шубу, ды ставъ шубу носиць, а Лисицыны дзѣци голосиць.}}

{{Водступ|2|em}}{{smaller|Сравн. «Великор. сказки Худякова в. ІІ, стр. 108—109. Также Садовник. 169.}}
&lt;section end=&quot;3&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;4&quot;/&gt;{{ц|'''{{Абмылка|3|4}}. Пятухъ и курочка.'''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}Живъ сабѣ дзѣдъ ды баба. И были у ихъ пятухъ и курычка. Разъ копались яны на дворѣ на пометнюци. Курка выкопала шпильку, а пятухъ горошинку. Курычка тоды кажець пятуху: дай мнѣ горошинку, на̀ табѣ шпильку! Пятушокъ отдавъ курычцы горошинку, а курычка дала яму шпильку. Стала ѣсци курычка горошинку — и зъѣла, ставъ ѣсци пятушокъ шпильку — и удавився. Побѣгла курычка за водой у мора: «мора, мора, дай воды — пятушокъ удавився!» — Нѣ, не дамъ табѣ воды: сходзи къ парсюку, нехай дась мнѣ клыка. Побѣгла курычка къ иарсюку: «парсюкъ, парсюкъ, дай мору клыка, мора дась мнѣ воды — пятушокъ удавився!» — Нѣ, не дамъ клыка: сходзи къ дубу, нехай дась жулуда! Побѣгла курычка къ дубу: «дубъ, дубъ, дай парсюку жулуда!» — Нѣ, не дамъ жулуда: сходзи къ корови, нехай дась мнѣ молока. Побѣгла курычка къ корови: «корова, корова, дай жулуду молока!» — Нѣ, не дамъ молока: сходзи къ косцу, нехай косецъ дась мнѣ сѣна! Побѣгла курычка къ косцу: «косецъ, косецъ, дай корови сѣна!» — Нѣ, не дамъ сѣна: сходзи къ липини, нехай липина дась мнѣ лыкъ на лапци! Побѣгла курычка къ липини: «липина, липина, дай косцу лыкъ на лапци!» — Нѣ, не дамъ: сходзи къ ковалю, нехай мнѣ дась коваль ножикъ! Побѣгла курычка къ ковалю: «коваль, коваль, дай мнѣ ножикъ!» — Сходзи туды, дзѣ дзѣлыюць гроши, приняси ихъ мнѣ, тоды дамъ. Курычка побѣгла туды, идзѣ гронш дзѣлыюць.... Приплела курычка гроши, дала ковалю, а коваль давъ курычцы ножикъ. Понясла курычка ножикъ липини, липина дала курычцы лыкъ косцу на лапци. Понясла куричка лыки косцу на лапци, косецъ давъ курычцы сѣна. Понясла курнчка сѣно корови. Корова стала ѣсци сѣно и дала курычцы мылока. Попясла курычка мылоко жулуду, дубъ давъ жулуда парсюку. Понясла курычка жулуда парсюку, парсюкъ давъ курычцы клыкъ. Увяла курычка клыкъ у парсюка и побѣгла къ мору: отдала мору клыкъ, а мора дало курычцы воды. Понясла курычка воду къ пятушку и улила у ротъ — пятушокъ закричавъ: кукареку!

{{Водступ|2|em}}''С. Мощены.''

{{Водступ|2|em}}{{smaller|Ср. Аф. IV. стр. 85. запис въ арханг. губ. Садовник, 170.}}&lt;section end=&quot;4&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7lz66dacxv6mrhx8yi2w0nbtw6683z7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/226</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123084</id>
    <revision>
      <id>285287</id>
      <timestamp>2026-05-12T12:08:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}— Лепшага няма, дачушка! Слова гонору! — апраўдваўся пан Чарнецкі, — не цяпер у мястэчка ехаць па капэлю.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}— Тамаша! Тамаша! — з п‘яным задорам вымагалі госьці.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}І, здаецца, шчасьлівая зорка Тамаша зазьзяла над фальваркам пана Ч...»</comment>
      <origin>285287</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2251" sha1="hda8mxdhh308uc2mgyq7l4dcfp74ioo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}— Лепшага няма, дачушка! Слова гонору! — апраўдваўся пан Чарнецкі, — не цяпер у мястэчка ехаць па капэлю.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Тамаша! Тамаша! — з п‘яным задорам вымагалі госьці.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}І, здаецца, шчасьлівая зорка Тамаша зазьзяла над фальваркам пана Чарнецкага.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Паслалі чалавека па Тамаша.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Да прыходу Тамаша былі наладжаны „фанты“.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}У гэтай гульні заўсёды выходзіла так, што пан Ястрабінскі часта атрымліваў кару: цалаваць панну Ядвігу. Яна ўцякала ад яго і рассыпала пры гэтым белыя ружы, якія былі прышпілены да яе вопраткі на грудзёх.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ваш шлях, панна Ядвіга, засьцелены кветкамі, — сказаў элегантны пан Ястрабінскі. — Так прыемна пахне, ажна…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Пан Ястрабінскі ня скончыў свайго поэтычнага сказу, а панна Ядвіга яшчэ не пасьпела знайсьці ў памяці патрэбнага да гэтых слоў адказу з вялікага запасу нумароў у картках „Флірту Амура“, як расчыніліся дзьверы, і пах кветак быў заглушаны…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Моцны пах дзёгцю лез у нос, казлытаў горла, кружыў галаву…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}На парозе пакою стаяў бяз шапкі, са скрыпкай у руках, Тамаш.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Ён нізка кланяўся.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}За ім стаяў Арцём з бубнамі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ой, дзёгаць… — застагнала панна Ядвіга.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Пан Чарнецкі засьмяяўся:&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hda8mxdhh308uc2mgyq7l4dcfp74ioo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/227</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123085</id>
    <revision>
      <id>285288</id>
      <timestamp>2026-05-12T12:19:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}— Адразу відаць, што далікатная, панская кроў, дзёгцю ня церпіць. Слова гонору!&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Пан Чарнецкі прыязна зірнуў на Тамаша. Музыка стаяў зьбянтэжаны на парозе і ня ведаў, што рабіць.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Старому шляхціцу было прыемна, што, дзякуючы Тама...»</comment>
      <origin>285288</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2521" sha1="3d2b2la44cl6pkxm38a1h75cju7ms5g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}— Адразу відаць, што далікатная, панская кроў, дзёгцю ня церпіць. Слова гонору!&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Пан Чарнецкі прыязна зірнуў на Тамаша. Музыка стаяў зьбянтэжаны на парозе і ня ведаў, што рабіць.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Старому шляхціцу было прыемна, што, дзякуючы Тамашовым ботам, так публічна выявілася далікатнасьць яго дачкі, панны Ядвігі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Выходзь, галган, на дзядзінец і скідай боты. Можаш граць босы! Слова гонору!&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тамаш вышаў. Яго трохі пакрыўдзіла такая непашана да яго шлюбных ботаў, але разам з тым лягчэй было на душы: боты рэзалі ногі і перашкодзілі-б граць.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Хутка вярнуўся Тамаш і пачаў выкладваць перад гасьцьмі свой „рэпертуар“. Арцём так шчыра акомпанаваў на бубнах, ажна ўвесь спацеў.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Госьці танцавалі парамі, яны зусім забыліся, што танцуюць пад „хамскую“ музыку. Не танцавала адна толькі панна Ядвіга, хоць пан Ястрабінскі вельмі прасіў.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Не танцую хамскіх танцаў! — сказала яна.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Зыграй, галган, кракавяк! Слова гонору! — загадаў Тамашу пан Чарнецкі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ня ўмею, паночку, — апраўдваўся вінаватым голасам Тамаш.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ядвіська! Засьпявай кракавяк! Тамаш навучыцца на скрыпцы! Слова гонору! — загадаў пан Чарнецкі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Панна Ядвіга павінна была здаць экзамен сьпеваў перад гасьцьмі і, галоўным чынам, перад панам Ястрабінскім.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Яна стала ў позу і тоненькім галаском пачала тралялякаць.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3d2b2la44cl6pkxm38a1h75cju7ms5g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/228</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123086</id>
    <revision>
      <id>285289</id>
      <timestamp>2026-05-12T12:30:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Тамаш лавіў на струнах кожны гук яе сьпеву. Арцём адбіваў на бубнах тахт.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Вельмі кароткі час сьпявала панна Ядвіга. Тамашова скрыпка хутка ўцяміла кракавяк.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Панна Ядвіга пусьцілася ў скокі з сваім „кавалерам“.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Такі...»</comment>
      <origin>285289</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2628" sha1="tt7t4ug933ud15nu4f7xc3wd0q5w7xm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}Тамаш лавіў на струнах кожны гук яе сьпеву. Арцём адбіваў на бубнах тахт.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Вельмі кароткі час сьпявала панна Ядвіга. Тамашова скрыпка хутка ўцяміла кракавяк.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Панна Ядвіга пусьцілася ў скокі з сваім „кавалерам“.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Такім-жа чынам Тамаш навучыўся граць і мазурку.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Пасьля кожнага танцу музыкі мелі ад каго-небудзь з гасьцей медзякі і па чарцы гарэлкі ад гаспадара.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Баль толькі пачынаецца! Слова гонору! — радаваўся гаспадар. — Ну, і Тамаш! Ну, і Тамаш! Галган, а так ладна грае. Слова гонору!&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Толькі позна ўночы музыкі пайшлі да хаты.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тамаш быў вельмі здаволены: зарабіў каля пары злотых ды яшчэ ўзбагаціў свой рэпэртуар.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Боты яго былі зьвязаны разам за вушкі і перакінуты на плячох. Адзін бот біў Тамаша ў грудзі, а другі — у сьпіну. Нібы дзівацкія чорныя расьліны, боты расьсейвалі па ваколіцы пах дзёгцю. Здавалася, што бор прапах дзёгцем, што гэты востры пах туманам аж да зорак паднімаецца…

&lt;center&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Times New Roman; font-size: 110%;&quot;&gt;'''IV. Фальварак падарую, а злодзея знайдзеце!&lt;/span&gt;&lt;/center&gt;
{{gap|1.5em}}Госьці разьехаліся яшчэ ўночы.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Пан Чарнецкі трохі паспаў і падняўся на ногі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Сонца толькі што вырастала над борам. Пастух нядаўна выгнаў статак у поле. Гукі бяроставай пастырскай трубы, нібы сьпевы паляўнічага ражка, зычна разьліваліся ў бары.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}На дзядзінцы стаяў вялікі шум. Панна Анэля выпускала птаства, карміла іх: сыпала зерне з высокага&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tt7t4ug933ud15nu4f7xc3wd0q5w7xm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/229</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123087</id>
    <revision>
      <id>285290</id>
      <timestamp>2026-05-12T12:33:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «ганку сьвірну ўніз. На гэты пачастунак накідваліся тры варожыя між сабою плямёны: куры, качкі і гусі. Кожнае племя з новым пакаленьнем — вывадкам. Між гэтымі плямёнамі вялася вечная барацьба за пяршынства каля ганку. Кудахталі, пішчэлі, гагаталі, гвалту...»</comment>
      <origin>285290</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2630" sha1="cciq57fg4wgwd118gkf77u7etrip7rf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ганку сьвірну ўніз. На гэты пачастунак накідваліся тры варожыя між сабою плямёны: куры, качкі і гусі. Кожнае племя з новым пакаленьнем — вывадкам. Між гэтымі плямёнамі вялася вечная барацьба за пяршынства каля
ганку. Кудахталі, пішчэлі, гагаталі, гвалту крычалі на розныя галасы і бязьлітасна пер‘е скублі. Калі бацькі розных плямён не маглі здужаць адны адных, тады накідваліся на чужых дзяцей, адганялі малых ад сьняданьня.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Панна Анэля глядзела з вышкі ганку на поле бітвы і ад вялікай бяды толькі рукі ламала. Ня ведала, што рабіць.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Пан Чарнецкі ўмешваўся ў кожную драбніцу гаспадаркі. Ён заўважыў гэты гармідар і выдаў загад сястры, каб з заўтрашняга дня карміць птаства паасобку:
куры павінны карміцца ў куратніку, гусі — у ванглярні, дзе яны ўсё лета начуюць, а качкі — каля ганку сьвірну. Тады такога шуму ня будзе на дзядзінцы, бо ад вялікага галасу Ядвіська спаць ня можа.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}На гумне стаяла многа калод пчол. Пан Чарнецкі глядзеў за імі пільна, бо ў гэты час павінны былі новыя раі вылятаць. Ён даваў чэлядзі і сваім кожны дзень настаўленьні, як затрымліваць рой і не даваць
яму ўляцець. Ня гледзячы на такія лекцыі, на гэтым тыдні паляцеў рой пчол. Чарнецкі лаяў усіх. Панна Анэля і нават панна Ядвіга плакалі ад яго.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Абыходзіўшы ўсю гаспадарку, гаспадар заўсёды ў самым канцы аглядаў сьвіран.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Якраз учора прывезьлі з млыну воз мліва пудоў з дваццаць чатыры мяшкі. Учора не пасьпелі высыпаць&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cciq57fg4wgwd118gkf77u7etrip7rf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/230</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123088</id>
    <revision>
      <id>285292</id>
      <timestamp>2026-05-12T12:39:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «муку ў вялізную скрыню, якая стаяла каля арудаў са збожжам.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}На гэты раз пан Чарнецкі вышаў з сьвірну чорны, як зямля, злосна тармашыў вусы, склікаў усіх хатніх і ўрачыстым голасам казаў:&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}— Слова гонору, мяшок з мукою прапаў!&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}У...»</comment>
      <origin>285292</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2620" sha1="hkw1xqkjfghd2l5d4l7194jg5vlb50m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;муку ў вялізную скрыню, якая стаяла каля арудаў са збожжам.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}На гэты раз пан Чарнецкі вышаў з сьвірну чорны, як зямля, злосна тармашыў вусы, склікаў усіх хатніх і ўрачыстым голасам казаў:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Слова гонору, мяшок з мукою прапаў!&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Усе зьбегліся замітусіліся і вінаватымі галасамі меркавалі аб тым, як гэта магло здарыцца. Аглядалі сьвіран з усіх бакоў, шукалі сьлядоў — не знайшлі. Ніяк не
маглі ўцяміць, як гэта злодзей мог улезьці ў сьвіран. Вялізны ключ ад сьвірну заўсёды ляжаў у гаспадара пад падушкай.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Можа сьвіран забылі замкнуць нанач?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Не, панна Анэля сваімі рукамі замкнула. Толькі сягоньня нядаўна адамкнула.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Злодзей, мабыць, з сваіх! — меркаваў пан Чарнецкі. — Такім чынам усю гаспадарку расьцягнуць! Ніколі-ж да гэтага часу такога выпадку ня было. Няўжо хто з гасьцей? Ня можа быць — гэта-ж шляхта! Ды і людзі яны ня бедныя. Слова гонору!&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Пан Чарнецкі не шкадаваў гэтых пяць пудоў мукі, — меў вялікі запас збожжа, але быў проста пакрыўджаны, што ладу няма ў гаспадарцы.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Такім чынам могуць усё пакрасьці — і певень не закукарэкае і сабака не забрэша, — разважаў шляхціц.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Слова гонору, фальварак падарую, а злодзея знайдзеце! — крычаў да чэлядзі пан Чарнецкі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Парабкі вінавата маўчалі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Пан Чарнецкі загадаў запрэгчы каня ў брычку. Загадаў парабком, што і як рабіць па гаспадарцы, а сам паехаў у гміну заявіць аб злоўчынку.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hkw1xqkjfghd2l5d4l7194jg5vlb50m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/231</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123089</id>
    <revision>
      <id>285295</id>
      <timestamp>2026-05-12T12:44:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}— Злодзей павінен быць знойдзены!&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Строгі быў пан Чарнецкі…&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Па дарозе ён пачаў разважаць, што ўкрасьці муку мог толькі бедны чалавек. У гэтым напрамку разважаў далей: хто самы бедны ў ваколіцы?&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Шляхціц ведаў усіх тут...»</comment>
      <origin>285295</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2599" sha1="0kr2geamg9axczb9c9l0v8dld6pebi6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}— Злодзей павінен быць знойдзены!&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Строгі быў пан Чарнецкі…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Па дарозе ён пачаў разважаць, што ўкрасьці муку мог толькі бедны чалавек. У гэтым напрамку разважаў далей: хто самы бедны ў ваколіцы?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Шляхціц ведаў усіх тутэйшых сялян. Як пачаў падлічваць, дык бедных аказалася вельмі многа. Шмат было і самых „бедных“. Аб кім з „самых бедных“ ні думаў, дык кожны мог украсьці мяшок мукі. Кожнаму
гэта мука была вельмі патрэбна…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Падазронасьць меў на якіх-небудзь дваццаць-трыццаць сялян.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Але няўжо-ж усе яны грамадой пойдуць красьці мяшок мукі да яго? Гэта немагчыма. Пан Чарнецкі ехаў лесам. Ён успомніў атамана Муху.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Шляхціца агарнуў страх… Не — ня страх. Ого! Ён нікога не баіцца. Гэта не пасуе чалавеку з такім гонарам. Толькі дрыжыкі прабіралі ўсё яго цела…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Шляхціц сьцебануў каня і паехаў шыбчэй.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Ужо недалёка ад гміны да яго зноў вярнулася здольнасьць разважаць аб мяшку мукі…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Здаецца, яшчэ дваццаць пудоў мукі аддаў-бы, каб толькі злодзея знайсьці!&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Строгі быў пан Чарнецкі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Раптам ён стукнуў сабе пальцам у лоб.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ну і галган-жа ж я, слова гонору! Ды гэта-ж, няйначай, Тамашова работа! Ён усе ходы і выхады ведае ў маёй гаспадарцы. У часы балю ён сьцягнуў ключ, забраў з сьвірну мяшок з мукою і палажыў ключ на
месца. Пасьля музыкі панёс спакойна дахаты. Вось і найграў, пся крэў! Вось табе і кракавяк!&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0kr2geamg9axczb9c9l0v8dld6pebi6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/232</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123090</id>
    <revision>
      <id>285297</id>
      <timestamp>2026-05-12T12:49:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Пан Чарнецкі ад злосьці моцна і шчыра плюнуў.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Дайшоўшы да ўпэўненасьці, што гэта работа Тамаша, трохі адлягло ад сэрца:&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}— Злодзей знойдзен!&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}У гміне пан Чарнецкі нарабіў вялікі гвалт.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}— Спакойна жыць нельга...»</comment>
      <origin>285297</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2555" sha1="i00somqb68wfmk16nhk80a2lhid0nzu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}Пан Чарнецкі ад злосьці моцна і шчыра плюнуў.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Дайшоўшы да ўпэўненасьці, што гэта работа Тамаша, трохі адлягло ад сэрца:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Злодзей знойдзен!&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}У гміне пан Чарнецкі нарабіў вялікі гвалт.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Спакойна жыць нельга на „крэсах“. Тут напладзілася гэтулькі зладзеяў і бальшавікоў, што страх! Усім гэтым вясковым хамам на шыбеньніцы толькі месца! Слова гонору!&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}„Экономічна-політычная“ гутарка пана Чарнецкага зрабіла ў гміне вялікае ўражаньне.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}На вобыск да Тамаша выправілі аж трох поліцыянтаў.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Абурэньне пана Чарнецкага перадалося і поліцыянтам. Яны былі настроены на ваяўнічы лад.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Душу выматаем, а знойдзем крадзенае, пане Чарнецкі! Камень на камені не пакінем! З-пад зямлі выкапаем! Яго самога на муку зьмелем — гэтага злодзея, гэту пся косьць, гэтага комуністага!&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Гарачыя словы поліцыі так узрадавалі пана Чарнецкага, ажна ён у канцы быў здаволены, што так здарылася, што яго абакралі. Цяпер пабаяцца нават і думаць
аб тым, каб яго яшчэ раз чапаць.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Знойдзеце, панове! Слова гонору, знойдзеце муку ў Тамаша Лукшы! Вы самі пабачыце, як ён жыве: хата не дабудована, есьці няма чаго. Каб ня я, дык ён даўно з голаду здох-бы. Я часта бяру яго на падзённую работу. Вось і адплаціў!
{{***2||50%|5|перад=1em|пасля=1em}}
{{gap|1.5em}}Сонца стаяла ўжо сярод неба. Было вельмі горача. Тамаш сядзеў на прызьбе сваёй хаты і развучваў на&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i00somqb68wfmk16nhk80a2lhid0nzu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/233</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123091</id>
    <revision>
      <id>285298</id>
      <timestamp>2026-05-12T12:56:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «скрыпцы кракавяк і мазурку, што ўчора граў у пана Чарнецкага са сьпеву паненкі.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Узбагачаны рэпэртуар больш, чым грошы, радаваў Тамаша.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Жонка на яго сягоньня ня крычала, не злавалася. Яна была занята сваімі хатнімі і бабскімі справамі:...»</comment>
      <origin>285298</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2594" sha1="6zxg5bhg6l4f2t7262femo2jacwucri" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;скрыпцы кракавяк і мазурку, што ўчора граў у пана Чарнецкага са сьпеву паненкі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Узбагачаны рэпэртуар больш, чым грошы, радаваў Тамаша.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Жонка на яго сягоньня ня крычала, не злавалася. Яна была занята сваімі хатнімі і бабскімі справамі: перабірала розныя анучы, рыхтавала пялёнкі, бо не
сягоньня-заўтра трэба будзе паклікаць бабку.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Не заўважыў Тамаш у запале ігры, як да яго хаты пад‘ехалі трое поліцыянтаў…

&lt;center&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Times New Roman; font-size: 110%;&quot;&gt;'''V. Шпулька&lt;/span&gt;&lt;/center&gt;
{{gap|1.5em}}Ён любіў часта мяняць свае мянушкі. „Шпулька“ яго апошняе прозьвішча. Зваўся ён раней „Голка“, „Ножык“ і „Злоты зуб“. Такія псэўдонімы надавалі яго асобе нейкую таемнасьць і артыстычнасьць. І сапраўды, Шпулька лічыў сябе мастаком. Яму было ўсяго дваццаць пяць гадоў, а меў ужо багаты стаж спрытнага ката: ад часоў генэрала Доўбар-Мусьніцкага ў Бабруйску аж да гэтага часу, да самастойнай польскай дзяржавы.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Шпулька меў заўсёды шмат працы. Ня гледзячы на свае дваццаць пяць гадоў, ён ужо зусім лысы. У Шпулькі вельмі прыемны голены твар, рахманыя, задумёныя сьветла-карыя вочы, мяккі грудны голас, джэнтльменскія манеры ў абыходжаньні з людзьмі на вечарынках, на вуліцы: ён надзвычайна далікатны.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Зусім інакшым робіцца Шпулька пры „выконваньні сваіх абавязкаў“. Галоўным чынам, у яго тады мяняюцца вочы і голас. Вочы мутнеюць, на бялкох вызначаюцца чырвоныя жылкі. Голас тады ў Шпулькі ў большасьці&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6zxg5bhg6l4f2t7262femo2jacwucri</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/234</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123092</id>
    <revision>
      <id>285299</id>
      <timestamp>2026-05-12T13:02:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «пагрозьліва-сіпучы, альбо кплівы — са сьмяшком — у залежнасьці ад крыміналу ахвяры і ходу выведваньняў.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Шпулька вырашаў свае задачы заўсёды аднабакова: усе яго „пацыенты“ (так ён называе людзей, якія пападаюцца ў яго рукі) вінаваты. Яго спры...»</comment>
      <origin>285299</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2958" sha1="23v0yr4dcen104n8yfiqrn7fctfdo1n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;пагрозьліва-сіпучы, альбо кплівы — са сьмяшком — у залежнасьці ад крыміналу ахвяры і ходу выведваньняў.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Шпулька вырашаў свае задачы заўсёды аднабакова: усе яго „пацыенты“ (так ён называе людзей, якія пападаюцца ў яго рукі) вінаваты. Яго спрыт і кемнасьць — вырываць у „пацыентаў“ прызнаньне ў сваёй вінаватасьці. Тады Шпулька мае вялікае здавальненьне. Такога прызнаньня ён дасягае двума спосабамі выведваньня: праз моральны ўплыў на „пацыента“ і праз „хірургічнае“ ўзьдзейнічаньне — гэта значыць пыткі. Першы спосаб Шпулька ўжывае спачатку да кожнага. Спачуваньне, далікатнае абыходжаньне, рахманыя вочы, салодка-пяшчотлівы голас, — усё гэта дапамагае ўлезьці ў душу „пацыента“, каб той прызнаўся ў сваім праступку. Але
гэтым у большасьці Шпулька даводзіць сваіх „пацыентаў“ да панібрацтва і адвагі, ніякага толку з гэтага няма. Такая гутарка зьяўляецца толькі пролегам да праўдзівага „хірургічнага“ мастацтва Шпулькі. Праз такую бяседу ён толькі вывучае об‘ект сваёй „хірургіі“. Ён вывучае сілу, мускулатуру чалавека, каб ведаць, з чаго пачаць. Чым дужэйшы „пацыент“, тым Шпульцы прыямней: „можна будзе папрацаваць“.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}У сваёй працы Шпулька ня любіць аднастайнасьці. Кожны раз, калі ўваходзіць у творчы настрой, ён прыдумвае новы спосаб пыткі і калечаньня. Вочы ў яго мутнеюць і чырванеюць ад затаёнай асалоды…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Заўсёды Шпулька дабіваецца таго, што „пацыент“ прызнаецца ва ўсіх абвінавачаньнях, якія яму дыктуюцца. А калі той надзвычайна ўпарты, дык з рук „хірурга“
жывым ня выходзіць. Шпулька тады даводзіць сваю „хірургію“ да канца… У яго пры гэтым псуецца настрой:&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>23v0yr4dcen104n8yfiqrn7fctfdo1n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/235</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123093</id>
    <revision>
      <id>285300</id>
      <timestamp>2026-05-12T13:08:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «перамог „пацыент“. Ад злосьці Шпулька ляскае зубамі, як галодны воўк, і топча нагамі акрываўлены, да жудасьці скалечаны труп…&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Такія выпадкі болей за ўсё здараюцца з партызанамі, якія пападаюцца ў рукі Шпулькі.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Шпулька, даводзіўшы с...»</comment>
      <origin>285300</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2682" sha1="oilro1os0e1oo5fg9qdt86uarfg7j5x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;перамог „пацыент“. Ад злосьці Шпулька ляскае зубамі, як галодны воўк, і топча нагамі акрываўлены, да жудасьці скалечаны труп…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Такія выпадкі болей за ўсё здараюцца з партызанамі, якія пападаюцца ў рукі Шпулькі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Шпулька, даводзіўшы сваю „працу“ да вялікага мастацтва, любіў часам даваць поліцыянтам прадстаўленьні: ён катаваў „праступніка“&quot;, а поліцыянты пры гэтым балявалі, сьпявалі і танцавалі пад акомпанімэнт жудасных стогнаў ахвяры.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Стогны і крыкі былі ў Шпулькі свайго роду камэртонам. Паводле гэтага „камэртону“ ён ведаў, у якім становішчы знаходзіцца „пацыент“ — ці ён ва ўсім прызнаецца, або пераможа Шпульку — і прыдзецца ў бясьсільнай узьюшанасьці толькі таптаць яго нямы труп.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Як ні любіў Шпулька творчую рознастайнасьць у сваёй „хірургіі“, аднак пры гэтым існуюць таксама раз на заўсёды выпрацаваныя трафарэты або традыцыі: спачатку „опэрацыі“ Шпулька ўжываў старасьвецкія
аплявухі. Гэта быў як-бы хлёроформ перад „опэрацыяй“. Абавязкова пасьля аглушэньня гучнымі аплявухамі „хірург“ пачынаў „сапраўдную працу“. Таксама прымушаў ён ахвяр вылізаць сваю кроў, якая лужынкамі стаяла на бруднай падлозе…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Шпулька меў пры сабе асыстэнтаў з поліцыі; перад імі ён часта хваліўся сваёй „работай“ і апавядаў цікавыя гісторыі з сваіх „гэроічных учынкаў“, з уласнай багатай практыкі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Поліцыянты слухалі з вялікай зацікаўленасьцю і апэтытам, як-бы ім расказвалі романтычныя гісторыі на&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oilro1os0e1oo5fg9qdt86uarfg7j5x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf/28</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123094</id>
    <revision>
      <id>285301</id>
      <timestamp>2026-05-12T14:31:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{ц|'''5. Козелъ.'''|памер=120%}}  {{Водступ|2|em}}Живъ дзѣдъ зъ бабой. Разодравъ дзѣдъ лядо, посѣявъ на лядзѣ овса. Дзѣдъ скоро померъ, засталася бабка одна. Пошла бабка на лядо свойго овса глядзѣць: видзиць — у овсѣ козелъ ¹). Подыйшла яна и кажиць: кызя вонъ! кызя в...»</comment>
      <origin>285301</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5654" sha1="4dnx0uws43797widtd4s3sqd9w9a871" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{ц|'''5. Козелъ.'''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}Живъ дзѣдъ зъ бабой. Разодравъ дзѣдъ лядо, посѣявъ на лядзѣ овса. Дзѣдъ скоро померъ, засталася бабка одна. Пошла бабка на лядо свойго овса глядзѣць: видзиць — у овсѣ козелъ ¹). Подыйшла яна и кажиць: кызя вонъ! кызя вонъ! А козелъ ни йдзець: ня лѣзь, каидь, бабища — дурнища! у мяне вочи шклянэя, рогн зылотэя: кили порну, дыкъ и кишки вонъ! Нечаго бабѣ дзѣлаць: пошла и плачець. Ажъ идзець мядзьвѣдзь: «чаго, объ чимъ, бабка, горюетъ?» Рызсказала бабка свою бяду: такъ и такъ, якъ мнѣ не горюваць? унадзився у мой овесъ козелъ, и выгнуть ня можно. — «Ну, бабка, ходзи я выгоню!» Подыйшли яны къ овсу, мядзьвѣдзь и кажиць: кызя вонъ, кызя вонъ! ²). А козелъ ня йдзець: ня лѣзь, мядзьвѣдзища — дурища! у мяне вочи шклянэя, роги зылотэя: кыли порну, дыкъ и кишки вонъ! Спужався мядзьвѣдзь и побѣгъ. Пошла баба и плачець. Ашъ йдзець вовкъ: «чаго, объ чинъ, бабка, плачетъ? Рызсказала бабка свою бяду: такъ и такъ, якъ-жа мнѣ не плакаць? унадзився у мой овесъ козелъ, и выгнуць ня можно. — «Ну, ходзи бабка, я выгоню!» — Дзѣ табѣ выгнуць, мядзьвѣдзь и тэй ня выгнувъ. — «Ну, ходзитка пыкажи!» Пыдыйшли къ овсу, вовкъ и кажиць: «кызя вонъ! кызя вонъ!» — Ня лѣзь, вовчища — друнища! у мяне вочи шклянэя, роги зылотэя: якъ порну, дыкъ и кишки вонъ! Вовкъ спужався и побѣгъ. Пошла опяць баба и плачець. Ашъ бяжиць лисица: чаго, объ чимъ, бабка, плачетъ? Рызсказала баба свою бяду лисицы: такъ и такъ, якъ жа мнѣ не плакаць? унадзився у мой овесъ козелъ, и выгнуць ня можно: мядзьвѣдзь выгонявъ — ня выгнувъ, вовкъ выгонявъ — ня выгнувъ.—Ну, ходзи, я табѣ яго выгоню! Подыйшли къ овсу: «кызя вонъ! кызя вонъ!» — Ня лѣзь, лисица — дурнища̀! моѐ вочи шклянэя, роги зылотэя: кыли порну, дыкъ и кишки вонъ! Спужалася лисица и побѣгла. Йдзець баба лзнова и плачець. Ашъ йдзець заяцъ: чаго, объ чимъ, бабка плачетъ? Рызсказала баба зайду свою бяду: такъ и такъ, якъ жа мнѣ не плакаць, унадзився у мой овесъ козелъ, и выгнуць ня можно: мядзьвѣдзь выгонявъ — ня выгнувъ, вовкъ выгонявъ — ня выгнувъ, лиса выгоняла — ня выгнула. — «Ну, ходзи, бабка, я табѣ выгоню!» Пошли къ овсу, заяцъ и кажиць: «кызя вонъ! кызя вонъ!» — Ня лѣзь, зайчища — дурнища! у мяне вочи шклянэя, роги зылотэя: якъ порну, дыкъ и кишки вонъ! Спужався заяцъ и побѣгъ. Йдзець баба, изнова плачець. Ашъ бяжиць собака: чаго ты, объ чимъ плачетъ? Рызсказала баба свою бяду: такъ и такъ, якъ жа мнѣ не плакаць? унадзився у мой овесъ козелъ, ня можно выгнуць: мядзьвѣдзь гнавъ — ня выгнувъ, вовкъ гнавъ — ня выгнувъ, лисица гнала — ня выгнула, заяцъ гнавъ — ня выгнувъ. — «Ну, ходзи, я выгоню!» Пошли: «кызя вонъ! кызя вонъ!» — Ня лѣзь собачища — дурнища! у мяне вочи шклянэя, роги зылотэя: якъ порну, дыкъ и кишки вонъ! Спужався собака и побѣгъ ³). Знова баба йдзець и плачець. Ашъ ляциць пчала: чаго ты, объ чимъ, бабка, плачетъ? Рызсказала баба свою бяду: такъ и такъ, якъ жа мнѣ не плакаць? унадзився у мой овесъ шелъ, и выгнуць няможно. — «Ходзи, я табѣ яго выгоню!» — Идзѣ табѣ! Коли мядзьвѣдзь выгонявъ — ня выгнувъ, вовкъ выгонявъ — ня выгнувъ, лиса выгоняла — ня выгнула, заяцъ выгонявъ — ня выгнувъ, собака выгонявъ — ня выгнувъ: идзѣ табѣ выгнуць! — «Ну, ходзи, покажи мнѣ яго!»&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4dnx0uws43797widtd4s3sqd9w9a871</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>285302</id>
      <parentid>285301</parentid>
      <timestamp>2026-05-12T14:31:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>285302</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5656" sha1="gppeljevnrv3xy3c8nw0bupq82hq8n0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{ц|'''5. Козелъ.'''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}Живъ дзѣдъ зъ бабой. Разодравъ дзѣдъ лядо, посѣявъ на лядзѣ овса. Дзѣдъ скоро померъ, засталася бабка одна. Пошла бабка на лядо свойго овса глядзѣць: видзиць — у овсѣ козелъ ¹). Подыйшла яна и кажиць: кызя вонъ! кызя вонъ! А козелъ ни йдзець: ня лѣзь, каидь, бабища — дурнища! у мяне вочи шклянэя, рогн зылотэя: кили порну, дыкъ и кишки вонъ! Нечаго бабѣ дзѣлаць: пошла и плачець. Ажъ идзець мядзьвѣдзь: «чаго, объ чимъ, бабка, горюетъ?» Рызсказала бабка свою бяду: такъ и такъ, якъ мнѣ не горюваць? унадзився у мой овесъ козелъ, и выгнуть ня можно. — «Ну, бабка, ходзи я выгоню!» Подыйшли яны къ овсу, мядзьвѣдзь и кажиць: кызя вонъ, кызя вонъ! ²). А козелъ ня йдзець: ня лѣзь, мядзьвѣдзища — дурища! у мяне вочи шклянэя, роги зылотэя: кыли порну, дыкъ и кишки вонъ! Спужався мядзьвѣдзь и побѣгъ. Пошла баба и плачець. Ашъ йдзець вовкъ: «чаго, объ чинъ, бабка, плачетъ? Рызсказала бабка свою бяду: такъ и такъ, якъ-жа мнѣ не плакаць? унадзився у мой овесъ козелъ, и выгнуць ня можно. — «Ну, ходзи бабка, я выгоню!» — Дзѣ табѣ выгнуць, мядзьвѣдзь и тэй ня выгнувъ. — «Ну, ходзитка пыкажи!» Пыдыйшли къ овсу, вовкъ и кажиць: «кызя вонъ! кызя вонъ!» — Ня лѣзь, вовчища — друнища! у мяне вочи шклянэя, роги зылотэя: якъ порну, дыкъ и кишки вонъ! Вовкъ спужався и побѣгъ. Пошла опяць баба и плачець. Ашъ бяжиць лисица: чаго, объ чимъ, бабка, плачетъ? Рызсказала баба свою бяду лисицы: такъ и такъ, якъ жа мнѣ не плакаць? унадзився у мой овесъ козелъ, и выгнуць ня можно: мядзьвѣдзь выгонявъ — ня выгнувъ, вовкъ выгонявъ — ня выгнувъ. — Ну, ходзи, я табѣ яго выгоню! Подыйшли къ овсу: «кызя вонъ! кызя вонъ!» — Ня лѣзь, лисица — дурнища̀! моѐ вочи шклянэя, роги зылотэя: кыли порну, дыкъ и кишки вонъ! Спужалася лисица и побѣгла. Йдзець баба лзнова и плачець. Ашъ йдзець заяцъ: чаго, объ чимъ, бабка плачетъ? Рызсказала баба зайду свою бяду: такъ и такъ, якъ жа мнѣ не плакаць, унадзився у мой овесъ козелъ, и выгнуць ня можно: мядзьвѣдзь выгонявъ — ня выгнувъ, вовкъ выгонявъ — ня выгнувъ, лиса выгоняла — ня выгнула. — «Ну, ходзи, бабка, я табѣ выгоню!» Пошли къ овсу, заяцъ и кажиць: «кызя вонъ! кызя вонъ!» — Ня лѣзь, зайчища — дурнища! у мяне вочи шклянэя, роги зылотэя: якъ порну, дыкъ и кишки вонъ! Спужався заяцъ и побѣгъ. Йдзець баба, изнова плачець. Ашъ бяжиць собака: чаго ты, объ чимъ плачетъ? Рызсказала баба свою бяду: такъ и такъ, якъ жа мнѣ не плакаць? унадзився у мой овесъ козелъ, ня можно выгнуць: мядзьвѣдзь гнавъ — ня выгнувъ, вовкъ гнавъ — ня выгнувъ, лисица гнала — ня выгнула, заяцъ гнавъ — ня выгнувъ. — «Ну, ходзи, я выгоню!» Пошли: «кызя вонъ! кызя вонъ!» — Ня лѣзь собачища — дурнища! у мяне вочи шклянэя, роги зылотэя: якъ порну, дыкъ и кишки вонъ! Спужався собака и побѣгъ ³). Знова баба йдзець и плачець. Ашъ ляциць пчала: чаго ты, объ чимъ, бабка, плачетъ? Рызсказала баба свою бяду: такъ и такъ, якъ жа мнѣ не плакаць? унадзився у мой овесъ шелъ, и выгнуць няможно. — «Ходзи, я табѣ яго выгоню!» — Идзѣ табѣ! Коли мядзьвѣдзь выгонявъ — ня выгнувъ, вовкъ выгонявъ — ня выгнувъ, лиса выгоняла — ня выгнула, заяцъ выгонявъ — ня выгнувъ, собака выгонявъ — ня выгнувъ: идзѣ табѣ выгнуць! — «Ну, ходзи, покажи мнѣ яго!»&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gppeljevnrv3xy3c8nw0bupq82hq8n0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вязьмо (1932).pdf/79</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123095</id>
    <revision>
      <id>285303</id>
      <timestamp>2026-05-12T14:52:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «Гэта пачаў гаварыць чарнявы і злы Прахор, селянін маламожны, увесь сатканы з дзіўнае ўсеагульнае крыўды. Наўдачу, каб гаварыў ён сьвядома з кулацкае думкі, каб яны загадзя падгаварылі яго. Яго цяжка было, нацкаваць — ён быў ня толькі злы, а і ўпарты. Прос...»</comment>
      <origin>285303</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4750" sha1="ispajdrew0srz7r0a8za4nq8w80z3sw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;Гэта пачаў гаварыць чарнявы і злы Прахор, селянін маламожны, увесь сатканы з дзіўнае ўсеагульнае крыўды. Наўдачу, каб гаварыў ён сьвядома з кулацкае думкі, каб яны загадзя падгаварылі яго. Яго цяжка было, нацкаваць — ён быў ня толькі злы, а і ўпарты. Проста быў у яго ўжо такі абычай — выступаць заўсёды і ўсюды супроць.

{{Водступ|2|em}}— …Ці прышлі яны паглядзець, як я пні карчаваў на лядзе, як сваімі крывавымі пальцамі раскалупваў кожны во гэткі кавалачак, каб пасеяць каліва збожжа? Ці прышлі яны, га? Ці памаглі яны мне? Добрадзеі вялікія! За чужым каркам усе разумненькія! Ого!..

{{Водступ|2|em}}Гэта была іскра ў бочку лораху. Цяпер ужо грымнулі з задніх куткоў мужчыны, загарлалі ня горш за баб бязладным тлумным хорам:

{{Водступ|2|em}}— Нам добра й-так!

{{Водступ|2|em}}— Хай свае аддаюць гаспадаркі!

{{Водступ|2|em}}— Жылі без колгасаў і будзем жыць!

{{Водступ|2|em}}І вось выступіў наперад Тімахвей Міронавіч Гвардыян. Падняў руку, папрасіў слова. І пайшоў наперад, як Шыбянкоў, да самае сцэны. На голым пэргамінавым твары сваім нёс дзелавітую заклапочанасьць, нават пакутна зморшчыў гузаваты лоб, што мела азначаць прыблізна такое:

{{Водступ|2|em}}— Ну ці гэта мне дужа трэба было ісьці гаварыць, турбавацца, каб не такое ліха. А то-ж — крычаць, галёкаюць, як шалёныя… Трэба-ж даць нейкае рады…

{{Водступ|2|em}}І ён завёў станавіта, мудрона, як-ткі й належыць сур‘ёзнаму разважліваму чалавеку:

{{Водступ|2|em}}— Яжэлі ўсё натуральна і нефкасьніцельна праналізіраваць, дык яно, будучы, няма чаго, мужчынкі, крычаць. Таварышы, каторыя зноў-жа з гораду (далікатны зірк у бок Зелянюка), і каторыя, будучы, таксама нашы свае месныя працаўнікі (поўны пашаны жэст да Карызны) яны-ж ня так сабе гэта, як яно выражаецца, цапу-лапу. Кожны, будучы, з свайго розуму аб‘ясьняецца. І нам здаецца, што крычаць ня трэба зусім, а трэба, будучы, паслухаць усе іхныя прадлажэньні, пракрасна абдумаць іх і, будучы, абмеркаваць. А можа хто й пойдзе ў гэты колгас, што вы думаеце? Можа й будуць ахвотнікі… Ты-ж людзям не закажаш — калі ён, будучы, хоча пайсьці, дык ён і пойдзе. Мы канечна не нафпроціў колгасу, але-ж трэба паслухаць людзей, раз яны спэцыяльна на гэта прыстаўлены…

{{Водступ|2|em}}Ён яшчэ пагаварыў троху ў гэткім самым тоне і спакваля пасунуўся на месца, з ног да галавы напханы здаволеньнем ад свае „будучы, пракраснае“ прамовы.

{{Водступ|2|em}}Ніхто ня слухаў з такой увагай яго на першы погляд сьмяхотную і пустую гаварню, як Зелянюк. Ён упяршыню ўбачыў гэтага славутага зубра і пераканаўся, што зьвер ён люты і хітры. Цішыня і насьмешлівая стрыманасьць, якую выклікалі ягоныя словы, наяўна сьведчылі, што яго пакуль што слухаюць і разумеюць.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ispajdrew0srz7r0a8za4nq8w80z3sw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/236</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123096</id>
    <revision>
      <id>285308</id>
      <timestamp>2026-05-12T17:06:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «тэмы каханьня. У іх масьліліся вочы, дрыжэлі губы, і целы былі вельмі напружаны ад захапленьня… {{***2||50%|5|перад=1em|пасля=1em}} {{gap|1.5em}}Да Шпулькі прывялі зьвязанага Тамаша, Шпулька зірнуў на яго спакойным уважлівым вокам, загадаў разьвязаць, зірнуў на апухшы...»</comment>
      <origin>285308</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2497" sha1="b92i5ai87eswsz2kj0i5xy2lqqdw4l8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;тэмы каханьня. У іх масьліліся вочы, дрыжэлі губы, і целы былі вельмі напружаны ад захапленьня…
{{***2||50%|5|перад=1em|пасля=1em}}
{{gap|1.5em}}Да Шпулькі прывялі зьвязанага Тамаша, Шпулька зірнуў на яго спакойным уважлівым вокам, загадаў разьвязаць, зірнуў на апухшы твар Тамаша, на сінякі і крыкнуў на поліцыянтаў:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Што-ж вы, д‘яблы, чалавека так пакалечылі?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Калі ён муку схаваў. Ніяк знайсьці не маглі, перарылі ўсю хату і не знайшлі, — апраўдваліся яны.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Паночку… даражэнькі… Я ніколі ў жыцьці сваім ня краў… — скардзіўся Тамаш і ўсхліпваў падзіцячаму. — За што яны мяне білі? За што?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Супакойся, дзядзька, супакойся! — спачуваючым тонам сказаў Шпулька і нават пагладзіў Тамаша па карку… — Мы з табою во зараз пагаворым, і справа будзе ясная…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тамашу палягчэла на сэрцы.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}…— Жартачкі, такі добры чалавек гэты пан…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Ён даверліва зірнуў на Шпульку. Шпулька даў яму папяроску, супакойваў лагоднымі словамі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Поліцыянты хіхікнулі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ціха вы, д‘яблы! — крыкнуў на іх Шпулька. — Пакалечылі чалавека ды яшчэ сьмяюцца…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тамаш са смагай курыў смачную папяроску.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}У часе вобыску ў хаце Тамаш спачатку трымаўся сьмела. Яго правата давала яму сілу. Як яму кепска ні жылося, а ён ніколі ў жыцьці ня быў злодзеем.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ня можа быць! Праўда выйдзе на верх! — думаў Тамаш і цяпер.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b92i5ai87eswsz2kj0i5xy2lqqdw4l8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/237</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123097</id>
    <revision>
      <id>285309</id>
      <timestamp>2026-05-12T17:12:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Усё яго багацьце складалася з таго, што ён заўсёды быў чэсным чалавекам. Ці-ж і гэта апошняе ў яго забяруць… Аднак падазронасьць поліцыі накінула цяжар на яго настрой. Поліцыя перарыла хату, капалася на дзядзінцы — нічога не знайшла. Тады пачалі...»</comment>
      <origin>285309</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2557" sha1="6jamdt8dx5fbq25jo6dlv3c79awgkvo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}Усё яго багацьце складалася з таго, што ён заўсёды быў чэсным чалавекам. Ці-ж і гэта апошняе ў яго забяруць… Аднак падазронасьць поліцыі накінула цяжар на яго настрой. Поліцыя перарыла хату, капалася на
дзядзінцы — нічога не знайшла. Тады пачалі яго бязьлітасна біць па твары, пад бакі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Няўжо-ж дзеля таго, што я бедны, дык павінен абавязкова быць злодзеем? — пытаўся Тамаш у самаго сябе.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Шпулька нешта доўга пісаў, распытваўся ў Тамаша, колькі яму гадоў, як яго прозьвішча, ці даўно тут жыве, з чаго жыве, і яшчэ шмат запытаньняў задаваў.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Пасьля гэтага Шпулька так глыбока зірнуў Тамашу ў вочы, ажна той задрыжэў. Вочы, лагодныя спачатку, цяпер зьмянілі выраз.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Раскажы, саколік, як была справа? — зьвярнуўся Шпулька да Тамаша.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Голас у Шпулькі таксама стаў зусім новым. Ад гэтага голасу Тамашу было страшней, чымся ад біцьця пры вобыску.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тамаш заёрзаў на месцы і давай падрабязна апавядаць, як адбылося гуляньне ў пана Чарнецкага, як ён, Тамаш, зьдзеў боты, якія пахлі дзёгцем, як паненка сьпявала кракавяк, а ён граў на скрыпцы…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— А мяшок мукі цяжкі быў? — раптам запытаўся Шпулька.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ня ведаю, паночку…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тут Шпулька прыступіў да справы пры дапамозе сваёй „хірургіі“.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тамашу завязалі рукі, залажылі пад калені, прасунулі паміж рук і ног кій, і Шпулька загадаў сваім асыстэнтам біць палкаю ў пяты…&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6jamdt8dx5fbq25jo6dlv3c79awgkvo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/238</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123098</id>
    <revision>
      <id>285310</id>
      <timestamp>2026-05-12T17:19:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Цьвёрдыя былі пяты ў Тамаша, абрасьлі чорнай гразёю, біць шомпаламі па іх Шпулька не дазволіў, каб не запэцкаць шомпалаў…&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}— Скажы праўду, украў мяшок з мукою?&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}— Даль-бог, ня краў…&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Жудаснае войканьне, дзікія стогны Та...»</comment>
      <origin>285310</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2608" sha1="fc9sgif401akkv41gak77ghff4zj07w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}Цьвёрдыя былі пяты ў Тамаша, абрасьлі чорнай гразёю, біць шомпаламі па іх Шпулька не дазволіў, каб не запэцкаць шомпалаў…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Скажы праўду, украў мяшок з мукою?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Даль-бог, ня краў…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Жудаснае войканьне, дзікія стогны Тамаша чуваць былі далёка па-за сьценамі пастарунку…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Шпулька пробаваў і шмат іншых нумароў.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тамаш увесь час аднекваўся.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Ад такога „нэндзнага“ мужычка Шпулька не чакаў заядлай упартасьці.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Выведы былі адкладзены да заўтра.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}І Шпулька і „асыстэнты“ спацелі…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тамаша вынесьлі ў другі пакой.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Шпульку зацікавіў гэты об‘ект выведаў. Ён таксама быў упарты — ня менш за Тамаша…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}У пакоі, куды выкінулі Тамаша, было цёмна. Ён ляжаў на падлозе і прыслухоўваўся, што робіцца вакол. З усіх куткоў чуваць былі стогны людзей. Некаторыя шушукаліся між сабою, апавядалі адзін аднаму,
як Шпулька іх калечыў. Некаторыя мармыталі праз сон, раптоўна ўскрыквалі: „Ой, ня буду! ня буду!“, „Рука зломана!“, „Пяць зубоў, пяць зубоў, як гарох, пасыпаліся на падлогу“, „Я не вінават, не вінават!“ Адзін з арыштаваных крычаў у сьне дзіцячым голасам: „Матулька! Матулька! бок баліць, бок!“&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Хтосьці сапеў у сьне адрывіста і хрыпла. У яго горле нешта булькалася, пералівалася, нібы вылівалі ваду з бутэлькі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}У поцемках гэтыя шэпты, крыкі і войканьне наводзілі жудасьць. На іх, здавалася, была зьвернута ўся ўвага&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fc9sgif401akkv41gak77ghff4zj07w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/239</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123099</id>
    <revision>
      <id>285311</id>
      <timestamp>2026-05-12T17:25:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «ночнай цішы. Але Тамаш быў аглушаны, заняты сваімі думкамі і мала адчуваў, што робіцца вакол. Ён быў толькі на палавіну прытомны.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Сам ня ведаў, ці сьпіць, ці не. Толькі цемры ня бачыў — яму было відна. Нават сонца сьвяціла. Горача і душна. Грукат г...»</comment>
      <origin>285311</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2543" sha1="cnmg6lbjjtyfjg4nfbg9m9yj55jif26" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ночнай цішы. Але Тамаш быў аглушаны, заняты сваімі думкамі і мала адчуваў, што робіцца вакол. Ён быў толькі на палавіну прытомны.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Сам ня ведаў, ці сьпіць, ці не. Толькі цемры ня бачыў — яму было відна. Нават сонца сьвяціла. Горача і душна. Грукат гарматаў. Высыпаюцца шыбы з вакон. Дзынь-дзынь-дзынь! — зьвініць спалоханае шкло. Галосяць вясковыя бабы. Мужыкі сьпешна кладуць бэбахі на вазы. А ён, Тамаш, схваціў толькі скрыпку ў самадзелкавым футаралі. Жонка яго лае, называе дурнем, абібокай. Цягнецца абоз уцекачоў. Скрыпяць калёсы. Тамаш прыціскае да грудзей скрыпку ў футаралі, а Тамашыха — маленькую, пяцімесячную Настаську…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Абапал дарогі — крыжы.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Новенькія, маленькія, насьпех зьбітыя дарожнай сякерай з тонкіх жэрдак. Гэтыя крыжы — тычкі па дарозе, каб людзі не заблудзіліся, калі будуць ехаць назад у родныя вёскі…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Паміраюць старыя і дзеці. Па іх і ня плачуць. Адны ўжо аджылі свой век. Другія яшчэ ў жыцьцё не ўвайшлі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Памёрла і маленькая Настаська, дачушка Тамаша. Футараль ад скрыпкі пайшоў на ўжытак. Якраз труначка для дзіцяці…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Скрыпку, голую, Тамаш схаваў за пазуху. Часам, калі зачэпіцца гузікам за струны, яна войкала на чатыры галасы. Скрыпка таксама была ўцякачкай. Яна таксама цярпела і галасіла…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Сон Тамаша часта перарываўся, як старая кіностужка. Ва ўсіх яго снах скрыпка зьяўлялася аднэй з галоўных пэрсон.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cnmg6lbjjtyfjg4nfbg9m9yj55jif26</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/240</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123100</id>
    <revision>
      <id>285312</id>
      <timestamp>2026-05-12T17:40:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Ён у горадзе. Жыве ў бараку. Там многа ўцекачоў. Ён прастойваў цэлы вечар каля нейкага рэсторану. Праз п‘яныя галасы, праз дзікі, пісклівы кабечы сьмех на вуліцу вырываецца, выплывае музыка. Яна здаецца Тамашу надзвычайна прыгожай. Зіма. На Тамаш...»</comment>
      <origin>285312</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2531" sha1="dvdx4yarokiozdsuuq9yv83gmus6636" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}Ён у горадзе. Жыве ў бараку. Там многа ўцекачоў. Ён прастойваў цэлы вечар каля нейкага рэсторану. Праз п‘яныя галасы, праз дзікі, пісклівы кабечы сьмех на вуліцу вырываецца, выплывае музыка. Яна здаецца
Тамашу надзвычайна прыгожай. Зіма. На Тамаша падае бялюткі, чысьценкі сьняжок. Тамаш увесь белы ад сьнегу, абтрушаны, нібы мельнік мукою. Ён не адчувае холаду — яго грэе музыка. Ён перабірае пальцамі — вывучае новую мэлёдыю. Потым бягом пускаецца ў „свой“
барак, каб на скрыпцы пайграць. Але там людзі хворыя на тыфус. Граць няможна…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Жаласьліва паглядае Тамаш на сваю скрыпку. Яна павінна маўчаць, як нямая. Завошта такая страшная кара?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Ён плача ў сьне, як малое дзіцё…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Прачнуўся пад дзень.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Праз жалезныя краты прабівалася першае сьвятло летняга дня. Арыштанцкі пакой абліты сінім поўзмрокам раніцы. Людзі навалены на бруднай падлозе, нібы мяшкі з анучамі. Паветра вельмі цяжкае, душыць, няма
дзе дзецца…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тамаш пачаў аглядацца па бакох. Ён шукаў знаёмых. Але раптам адчынілася дзьверы і ён пачуў крык:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Тамаш Лукша, — зваў поліцыянт.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тамаш падняўся. Страшна балела ўсё цела. Нібы п‘яны, павалокся, пайшоў на голас.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Поліцыянт падганяў:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Жвава, пся крэў! Хутчэй, трасца табе!&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Выведы началіся нанава…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Забеце насьмерць, — хрыпеў Тамаш, — я нічога не скажу, бо ня ўкраў…&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dvdx4yarokiozdsuuq9yv83gmus6636</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/241</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123101</id>
    <revision>
      <id>285313</id>
      <timestamp>2026-05-12T17:47:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Але на гэты раз Шпулька не хацеў забіваць насьмерць. Яму трэба вырашыць гэту псыхолёгічную задачу пасвойму: што-б ні было, а даб‘ецца прызнаньня ў гэтага „хама“. Забіць ня шутка — кожны патрапіць…&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Тамаш папаў да Шпулькі якраз у такі п...»</comment>
      <origin>285313</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2496" sha1="ksgf6pqve214rx6d2hx64wr3314xior" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}Але на гэты раз Шпулька не хацеў забіваць насьмерць. Яму трэба вырашыць гэту псыхолёгічную задачу пасвойму: што-б ні было, а даб‘ецца прызнаньня ў гэтага „хама“. Забіць ня шутка — кожны патрапіць…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тамаш папаў да Шпулькі якраз у такі пэрыод, калі той шукаў новых мэтодаў. Старыя вельмі надаелі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Шпулька пачаў пільна назіраць над сваім „пацыентам“, давай вывучаць яго характар, норавы. Ніводзін рух Тамаша ня быў ім не заўважаны. Ён шукаў у Тамаша так званую „Ахілесаву пяту“ — тое слабое месца, дзе ўдар папаў бы ў цэль.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Урэшце Шпулька знайшоў.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Пры катаваньні Тамаш кожны раз стараецца хаваць свае рукі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Цяпер толькі Шпулька здагадаўся:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Гэта-ж ён на скрыпцы грае… Ён баіцца больш усяго калечаньня рук…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Шпулька ўсьміхнуўся. Ён перамог:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Зараз Тамаш прызнаецца, скажа, што ўкраў.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Шпулька адчыніў дзьверы і загадаў Тамашу усунуць туды пальцы абедзьвюх рук.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тамаш задрыжэў, як асінавы ліст.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Паночку… паночку… — мармытаў ён з крывавай пенай на вуснах.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Скажы, ты ўкраў муку?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тамаш нічога ня бачыў перад сабою, толькі нейкія рознакаляровыя кругі мітусіліся перад вачыма. Перад яго ўяўленьнем стаяла скрыпка. Ён пачаў бачыць яе, як жывёханькую. Нават белы пылок на струнах бачыў, адчуваў яе пад барадой, чуў яе сваяасаблівы пах…&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ksgf6pqve214rx6d2hx64wr3314xior</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/242</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123102</id>
    <revision>
      <id>285314</id>
      <timestamp>2026-05-12T17:55:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}— Ня буду далей чакаць! Пальцы сюды! Злодзей ты! Бальшавік ты!&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}— Не, паночку, не! — усхліпваў Тамаш.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}— Што „не“?&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}— Ня трэба пальцаў чапаць…&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}— Украў муку?&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}— Украў, паночку… Дальбог, украў…&lt;/br&gt; {{gap|1.5em...»</comment>
      <origin>285314</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2462" sha1="tc3arhijyrf9pp04bsyz5ask4eod1d2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}— Ня буду далей чакаць! Пальцы сюды! Злодзей ты! Бальшавік ты!&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Не, паночку, не! — усхліпваў Тамаш.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Што „не“?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ня трэба пальцаў чапаць…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Украў муку?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Украў, паночку… Дальбог, украў…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Падпішыся!&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тамаш падпісаўся дрыжучай рукою… Літары скакалі перад ім. Папера сьляпіла вочы. Ледзь напісаў:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}„Тамаш Лукша“.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Перамог Шпулька…

&lt;center&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Times New Roman; font-size: 110%;&quot;&gt;VI. Брыдка… брыдка…&lt;/snap&gt;&lt;/center&gt;
{{gap|1.5em}}Была цёплая летняя ноч.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Бор стаяў грозны і горды. Калі-ні-калі ў яго захаваных нетрах праплываў адрывісты шэпт. Хоць месяца ня было, але ноч была відная, яркая і поўная рознастайных водгульляў. Упадзе шышка з дрэва, галіна аб
галіну заскрыпіць, раздасца піск дрымотнай птушкі, зашуршыць папаратнік у лагчыне, гукі разыходзіліся далёка навокал, расьлі і вылазілі з усіх бакоў.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Здавалася, што бор быў атулены вялізнымі шклянымі сьценамі, аб якія ночныя гукі ўдараліся, выклікалі зычныя паўторы, нібы нявідочныя струны нявідочнага музычнага інструманту.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Пакалечаны, зьняважаны Тамаш ішоў дахаты. Ён пусьціўся ў дарогу толькі тады, як добра сьцямнела. Удзень ісьці сароміўся, каб нікога з знаёмых ня сустрэць. Мала таго, што яго людзі так пакрыўдзілі і
зьняважылі, ён сам сябе пакрыўдзіў і зьняважыў. {{перанос пачатак|Сва|ёй}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tc3arhijyrf9pp04bsyz5ask4eod1d2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>285315</id>
      <parentid>285314</parentid>
      <timestamp>2026-05-12T17:56:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <origin>285315</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2465" sha1="q2cjv2y5iui2h86jdj4vbudglw3lfh3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}— Ня буду далей чакаць! Пальцы сюды! Злодзей ты! Бальшавік ты!&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Не, паночку, не! — усхліпваў Тамаш.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Што „не“?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ня трэба пальцаў чапаць…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Украў муку?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Украў, паночку… Дальбог, украў…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Падпішыся!&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тамаш падпісаўся дрыжучай рукою… Літары скакалі перад ім. Папера сьляпіла вочы. Ледзь напісаў:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}„Тамаш Лукша“.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Перамог Шпулька…

&lt;center&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Times New Roman; font-size: 110%;&quot;&gt;'''VI. Брыдка… брыдка…&lt;/span&gt;&lt;/center&gt;
{{gap|1.5em}}Была цёплая летняя ноч.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Бор стаяў грозны і горды. Калі-ні-калі ў яго захаваных нетрах праплываў адрывісты шэпт. Хоць месяца ня было, але ноч была відная, яркая і поўная рознастайных водгульляў. Упадзе шышка з дрэва, галіна аб
галіну заскрыпіць, раздасца піск дрымотнай птушкі, зашуршыць папаратнік у лагчыне, гукі разыходзіліся далёка навокал, расьлі і вылазілі з усіх бакоў.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Здавалася, што бор быў атулены вялізнымі шклянымі сьценамі, аб якія ночныя гукі ўдараліся, выклікалі зычныя паўторы, нібы нявідочныя струны нявідочнага музычнага інструманту.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Пакалечаны, зьняважаны Тамаш ішоў дахаты. Ён пусьціўся ў дарогу толькі тады, як добра сьцямнела. Удзень ісьці сароміўся, каб нікога з знаёмых ня сустрэць. Мала таго, што яго людзі так пакрыўдзілі і
зьняважылі, ён сам сябе пакрыўдзіў і зьняважыў. {{перанос пачатак|Сва|ёй}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q2cjv2y5iui2h86jdj4vbudglw3lfh3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/243</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123103</id>
    <revision>
      <id>285316</id>
      <timestamp>2026-05-12T18:00:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|Сва|ёй}}-жа рукой сябе апэцкаў. Прыняў на сябе ганебнае кляймо злодзея…&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Толькі цяпер, калі страшны боль мінуў, калі ва ўсім целе засталося адно цягучае ныцьцё, да Тамаша зьвярнулася магчымасьць абдумваць свой учынак.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}„...»</comment>
      <origin>285316</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2570" sha1="ts06vkac0qgqro7wn49s6wwz76mrhr8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос канец|Сва|ёй}}-жа рукой сябе апэцкаў. Прыняў на сябе ганебнае кляймо злодзея…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Толькі цяпер, калі страшны боль мінуў, калі ва ўсім целе засталося адно цягучае ныцьцё, да Тамаша зьвярнулася магчымасьць абдумваць свой учынак.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}„І ліха накруціла мяне яшчэ грамаце навучыцца. Каб быў няпісьменным, дык мо‘ абышлося так. Не падпісаўся-б, што я злодзей“.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тамаш праклінаў свайго настаўніка, якога ўжо ня было на сьвеце. Ён прыпомніў, як калісьці аж дзьве зімы вучыўся ў школе. Стары лысы „дарэктар“ часта біў яго вострай лінейкай па пальцах, каб стараўся
чыста выводзіць літары. Увесь тады маленькі Тамаш быў вечна запэцканы ў сіні атрамант: рукі, нос, лоб, нават язык. Тамаш і цяпер памятае саладкаваты, няпрыемны смак атраманту.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тамаш стараецца ня думаць. Прыслухоўваецца да болі ва ўсім целе. Галоўным чынам, пяты баляць, апухлі, зрабіліся, як порхаўкі. Вельмі цяжка ступаць на іх. Ён ступае толькі на пальцах, нібы стараецца ісьці так ціха, каб ніхто яго крокаў не пачуў. Ці-ж ён каго абакраў, ці што?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Сапраўды, абакраў! Падпісаў паганую паперку. Сам сябе злодзеем абазваў…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Брыдка… брыдка… — шапоча нехта Тамашу ў самыя вушы.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Ён удзрыгануўся.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Не… Гэта бор шуміць…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}„Злодзея“ цяпер і на падзённую работу ніхто ня возьме. Затое пальцы выратаваў. Буду на скрыпцы граць — зараблю! А суседзі сьмяяцца будуць — злодзеем&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ts06vkac0qgqro7wn49s6wwz76mrhr8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/244</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123104</id>
    <revision>
      <id>285317</id>
      <timestamp>2026-05-12T18:33:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «абзавуць. Я буду прымушаны маўчаць, сьцяўшы зубы. Нават сорамна цяпер чалавеку ў вочы глянуць. Сам падпісаўся, што ўкраў. І той, хто сапраўды ўкраў муку, стане мяне злодзеем зваць, абняславіць, а я апушчу галаву ўніз, як вінаваты. Таго сапраўднага злодзея...»</comment>
      <origin>285317</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2718" sha1="q110h5tg3hpjura5a8kgznvv8dti9eu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;абзавуць. Я буду прымушаны маўчаць, сьцяўшы зубы. Нават сорамна цяпер чалавеку ў вочы глянуць. Сам падпісаўся, што ўкраў. І той, хто сапраўды ўкраў муку, стане мяне злодзеем зваць, абняславіць, а я апушчу галаву ўніз, як вінаваты. Таго сапраўднага злодзея будуць паважаць, як добрага чалавека, а я астануся апаганены… Адна толькі жонка ведае, што я — ня злодзей, што ня ўкраў. Калі скажа аб гэтым, дык ніхто ёй не паверыць…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тамаш хацеў стагнаць ад болю і сораму, але стрымліваўся, — баяўся, каб ніхто не пачуў. Нават на дрэвы не глядзеў. У ночны час яны здаваліся яму жывымі істотамі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}„Злодзей“ мінуў бор, вышаў на жытняе поле.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тут на шырокім прасторы, дзе дрэў ня было, яму стала яшчэ цяжэй. Ён цяпер выстаўлен напаказ усяму абшару… Ён ступаў па прасёлачнай пяшчанай дарозе. Па мяккім пяску пакалечаныя ногі так моцна не баляць.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Вось каб з дарогі пайсьці між жытам, дык трапіш якраз у фальварак пана Чарнецкага. Гэты фальварак так многа бяды нарабіў Тамашу… Ён бачыць у сваім уяўленьні кожную будыніну ненавіснага фальварку. Можна нават лічыць бярвеньні на сьценах. Да самай
магілы фальварак пана Чарнецкага застанецца ў яго памяці.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}„А каб пусьціць чырвонага пеўня ў гэты фальварак…“&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тамаш нібы бачыць перад сваімі вачыма чырвоную, бы кроў, зарніцу пожару. Полымя ярка-жоўтымі языкамі ліжа стрэхі, лезе яскравымі зьмеямі праз вокны. Навакол сьветла-сьвятлютка. Пажарышча далёка відаць — на многа вёрст. Нясе гарам. Людзі крычаць.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q110h5tg3hpjura5a8kgznvv8dti9eu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/245</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123105</id>
    <revision>
      <id>285318</id>
      <timestamp>2026-05-12T18:39:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Спалохаўся Тамаш сваіх думак.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}„Цяпер, калі нават другі гэта зробіць, то на кару пацягнуць мяне… Вінаваты пальцы мае, якіх я пашкадаваў. Вінавата скрыпка“.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Шаптаў, гаварыў сам з сабою і гэтага не заўважваў:&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}„Што я цяп...»</comment>
      <origin>285318</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2660" sha1="q8skp1ir0fs93y76jg1yy60uql3eezp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}Спалохаўся Тамаш сваіх думак.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}„Цяпер, калі нават другі гэта зробіць, то на кару пацягнуць мяне… Вінаваты пальцы мае, якіх я пашкадаваў. Вінавата скрыпка“.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Шаптаў, гаварыў сам з сабою і гэтага не заўважваў:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}„Што я цяпер буду рабіць? Брыдка… брыдка…“&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Сам слоў сваіх спужаўся. Думаў, што гэта яму іншы гаворыць.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Азірнуўся па бакох. Нікога няма.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Зямля пахла балотнымі травамі, аерам. Ня прыкмеціў, што падышоў да рэчкі, якую трэба было перайсьці па зыбучай кладцы з аполак. У цёмна-сіняй вадзе адлюстроўваліся яркія зоркі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Зьбянтэжаны Тамаш спачатку падумаў, што неба ўпала на зямлю і зьнізу зоркі сьвецяцца, як сьвечкі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Галава нібы ад хмелю, кружылася. Ён часта браўся рукою за разгарачаны лоб. У густым лазовым хмызьняку, над самай рэчкай, плакала балотная птушка. Яна выдавала адрывістыя, пісклівыя жалосныя два гукі,
у якіх „злодзей“ чуў толькі адно слова. Вельмі моцна яно зьвініць у вушох:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Брыдка… брыдка…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Да хаты ён прышоў на ўсход сонца.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Неба бляднела. Сьпявалі птушкі на розныя галасы.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Так хацелася курыць, ажна забыўся выпрабаваць сілу сваіх пальцаў, як ён звычайна іх пробаваў. Трое сутак ня курыў, апрача аднэй папяроскі — першага пачастунку Шпулькі…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Пад трамай у хаце вісіць зялёны сёлетні тытун. Вот-жа зараз {{абмылка|прырверцца|прырвецца}} да яго, пачне смаліць. Старыя газэты ляжаць на падваконьніку. Ён газэты&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q8skp1ir0fs93y76jg1yy60uql3eezp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/246</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123106</id>
    <revision>
      <id>285319</id>
      <timestamp>2026-05-12T18:45:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «ўжывае замест папяроснай паперы. Чытаць газэты яму цяжка. Вось толькі падпісацца навучыўся за дзьве зімы…&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Юрка спаў пад старым кажухом на лаве пры стале.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}На шырокім ложку ляжала жонка. Кугатала малое дзіцянё, якое нарадзілася ў яго а...»</comment>
      <origin>285319</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2407" sha1="8h70zlllnmybbvl71dzh2dnwc7afrv9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ўжывае замест папяроснай паперы. Чытаць газэты яму цяжка. Вось толькі падпісацца навучыўся за дзьве зімы…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Юрка спаў пад старым кажухом на лаве пры стале.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}На шырокім ложку ляжала жонка. Кугатала малое дзіцянё, якое нарадзілася ў яго адсутнасьці.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Хлопчык, — адрапартавалася жонка. — Бабкай была старая Магда. Юрка паклікаў. Толькі ўчора вечарам пайшла. Пабыла тут два дні.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Жонка лічыла гэту падзею важнейшай за вобыск і арышт Тамаша. Уздрыгнулася толькі тады, як зірнула пільна на свайго мужа. Вельмі страшным ён выглядаў.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Божа-ж мой! Што яны з цябе, Тамашка, зрабілі…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Яна заплакала.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тамаш маўчаў.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Зьняў тытун з нізкай трамы і рыхтаваўся круціць папяроску.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Кажы, што там было? — галасіла жонка.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Ён расказаў усё.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Божа-ж мой! Што нам цяпер рабіць? — яшчэ мацней завойкала жонка. — Гэта-ж ад сораму цяпер дзецца няма дзе. А ўсе суседкі будуць на мяне пальцамі паказваць… Падумаюць, што ты сапраўды ўкраў…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Ад плачу яна перайшла да сваёй звычайнай, штодзеннай лаянкі. Лаяла мужа і ўсё дадавала:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Брыдка… брыдка…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тамаш маўчаў. Ён да таго быў зьбянтэжаны, што палажыў тытун у рот і пачаў есьці.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Жонка, не заўважыўшы гэта, сыпала на яго ўвесь запас лаянак, якія толькі ведала.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8h70zlllnmybbvl71dzh2dnwc7afrv9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/247</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123107</id>
    <revision>
      <id>285320</id>
      <timestamp>2026-05-12T18:53:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Перад вачыма Тамаша кружыўся стол, мітусіліся маленькія вакенцы, ківалася печ з боку на бок. На шырокім тапчане супроць печы заблішчэла сякера. Яна дваілася і траілася ў яго вачох.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Ніколі раней ён не зварочваў увагі на лаянкі жонкі. А ця...»</comment>
      <origin>285320</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2472" sha1="tnv2i5ci8o1u5zrgessh2uinq930m7d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}Перад вачыма Тамаша кружыўся стол, мітусіліся маленькія вакенцы, ківалася печ з боку на бок. На шырокім тапчане супроць печы заблішчэла сякера. Яна дваілася і траілася ў яго вачох.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Ніколі раней ён не зварочваў увагі на лаянкі жонкі. А цяпер яны былі вельмі крыўдныя.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}А жонка лаяла доўга, нібы з кнігі чытала.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}У канцы Тамаш звыкся трохі і яму палягчэла. Ён накіраваў думкі ў іншы бок:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— А што-ж бы я зрабіў, каб яна таксама паверыла, што я ўкраў? Гэта-ж я падпісаўся… Добра, што хоць адзін чалавек на ўсім сьвеце ведае, што я — ня злодзей…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Ён выплюнуў тытун.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Каб ты хацеў, дык-бы гэтага ня было! — цягнула далей жонка свае пацеры. — Што мне цяпер рабіць хворай з дзіцём? Учора суседка поўбулкі хлеба прынесла. Каб ты хацеў, дык быў бы і хлеб у хаце. Ты што?
Кульгаеш? А каб хацеў, дык цябе так не пакалечылі-б. Адразу трэба было-б прызнацца… Скажы, дзе муку схаваў?.. Пакуль што трэба будзе хоць пару булак хлеба сьпячы…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Жонка прысела на ложку, высунула ў яго бок свой жоўты змучаны твар. У яе вачох мігацеліся таемнасьць і зацікаўленасьць.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Яна змоўкла. Глядзела на рот мужа, каб зараз-жа злавіць яго адказ…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тамаш падскочыў на месцы, як-бы яго хто нажом у бок пырнуў. Вочы наліліся крывёю. Пакруглелі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Я ня ўкраў… — мармытаў ён зьбялеўшымі вуснамі, — ня ўкраў…&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tnv2i5ci8o1u5zrgessh2uinq930m7d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/248</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123108</id>
    <revision>
      <id>285321</id>
      <timestamp>2026-05-12T18:59:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Апошняя пытка Тамаша была самая страшная: і родная жонка не паверыла!&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Азіраўся па бакох, нібы ратунку шукаючы. Гарачы камень упаў на мазгі.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Зноў заблішчэла сякера на тапчане.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Тамаш першы раз у жыцьці зазлаваўся на жон...»</comment>
      <origin>285321</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1928" sha1="k7h63qnkadxlacaor6suga6mb6326ly" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}Апошняя пытка Тамаша была самая страшная: і родная жонка не паверыла!&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Азіраўся па бакох, нібы ратунку шукаючы. Гарачы камень упаў на мазгі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Зноў заблішчэла сякера на тапчане.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тамаш першы раз у жыцьці зазлаваўся на жонку, схапіў сякеру, падбег да ложка, замахнуўся…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ай! — крыкнула жонка дзікім голасам.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тамаш спалохаўся яе крыку. Адпала злосьць.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— І ты думаеш, што я ўкраў муку? — скардзіўся ён.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— А навошта ты падпісаўся, што ўкраў?.. Гэта-ж сваёй рукой падпісаў…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тамаш болей не апраўдваўся, адскочыў ад ложка, палажыў левую руку на стол, і, не пасьпела жонка крыкнуць, ажна тры пальцы левай рукі, як адрэзаныя моркаўкі, адскочылі на памост.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Ад стуку сякеры прачнуўся Юрка. Скрыпка, якая вісела на сьцяне над ложкам, жаласьліва войкнула ўсімі чатырма струнамі…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Пальцы вінаваты! — не сваім голасам крыкнуў Тамаш.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Звар‘яцелага Тамаша ў гэты-ж дзень адвезьлі ў шпіталь у горад.

{{gap|1.5em}}{{smaller|Сьнежань, 1927 г. Менск.}}


{{накіравальная рыса|4em|height=0.1px}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k7h63qnkadxlacaor6suga6mb6326ly</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/249</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123109</id>
    <revision>
      <id>285323</id>
      <timestamp>2026-05-12T19:09:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{c|{{larger|{{разьбіўка|''ДЗЕСЯЦЬ}}}}}}  &lt;center&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Times New Roman; font-size: 120%;&quot;&gt;I&lt;/span&gt;&lt;/center&gt;  &lt;center&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Times New Roman; font-size: 110%;&quot;&gt;'''Падзелім!&lt;/span&gt;&lt;/center&gt; {{gap|1.5em}}Разбухла ад асеньняй вільгаці зямля. Хлюпае, квохае пад нагамі.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Шэра-жоўты выган парэзаны калюгамі...»</comment>
      <origin>285323</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1861" sha1="khq9dwhnrmrxg1oe1j68zl383uzmr2m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{c|{{larger|{{разьбіўка|''ДЗЕСЯЦЬ}}}}}}

&lt;center&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Times New Roman; font-size: 120%;&quot;&gt;I&lt;/span&gt;&lt;/center&gt;

&lt;center&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Times New Roman; font-size: 110%;&quot;&gt;'''Падзелім!&lt;/span&gt;&lt;/center&gt;
{{gap|1.5em}}Разбухла ад асеньняй вільгаці зямля. Хлюпае, квохае пад нагамі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Шэра-жоўты выган парэзаны калюгамі, прадзіраўлены, як рэшата, капытамі вясковага стада ад раньняй вясны да апошніх асеньніх дзён. Дзе-ні-дзе на выгане пярэсьцяць рознай велічыні лужыны тлустай вады — колеру хмар бірузовых. Лужыны выглядаюць затуманенымі вокнамі падзямельля. Па іх плавае белае гусінае пер‘е. Нібы вада абтрушана буйнымі нятаючымі сьняжынкамі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Выган клінам урэзаўся ў азімую рунь. На дзьве часткі ён падзелены праежджым чорным, як дзёгаць, гасьцінцам, абкружаны гнілымі платамі. Дзе-ні-дзе каля платоў фарсіць крывавымі кутасамі рабіна, хмурыцца
сям‘я пышных елак.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}На пагорку выгану нудзіцца ў адзіноце закалочаны вялізны будынак з выбітымі вокнамі. Гэта сельская школа. Яна пустуе ад пачатку вайны. Над выганам
праносяцца з крыкам стады хмурых варон. На дарогу&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>khq9dwhnrmrxg1oe1j68zl383uzmr2m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/250</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123110</id>
    <revision>
      <id>285324</id>
      <timestamp>2026-05-12T19:13:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «часам апусьціцца жывы невад зьбянтэжаных гутарлівых вераб‘ёў.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Лагодны дзень.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Калі-ні-калі выгляне з-за хмар сонца, абальле колерам мёду ваколіцу і зноў схаваецца.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Вёска Глухі Бор ад старога да малага высыпала на выган, які...»</comment>
      <origin>285324</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2449" sha1="1kpak09i6xralaqdebupnhht3u6v2ml" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;часам апусьціцца жывы невад зьбянтэжаных гутарлівых вераб‘ёў.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Лагодны дзень.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Калі-ні-калі выгляне з-за хмар сонца, абальле колерам мёду ваколіцу і зноў схаваецца.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Вёска Глухі Бор ад старога да малага высыпала на выган, які заўсёды служыў месцам зборышч (можа ад часоў народнага веча), пагаварыць аб тым, што дзеецца на сьвеце.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Людзі Глухога Бору шмат наслухаліся навін за апошняе лета. Гэтыя навіны сыпаліся на іх, як агнёвы град. Праходзячы праз дзесятыя вусны, навіны перарабляліся ў надзвычайныя бліскучыя байкі пра цара Мікалая, пра дзяржаўную думу, пра каханьне царыцы з Грышкам Распуціным, пра Керанскага, пра бальшавікоў, пра вайну і шмат пра што іншае.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}У той час і праўдзівыя падзеі байкамі выглядалі. Людзям і ня верылася. Граматных у Глухім Бары ня было. Сяляне былі зьбянтэжаны, санепакоены і ня ведалі, што рабіць.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}А рабіць што-колечы трэба было. Гэта адчувалі ўсе. Нешта аб панох гаварылася, але так заблытана, што глухабораўцы нічога ўцяміць не маглі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Што рабіць?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Жывы чалавек з жывога месца да іх не паказваецца… „Ліваруцыя“, якая гуляе недзе-недзе, зусім забыла пра Глухі Бор… А мо‘ і ня ведае, што дзесьці існуе паміж лясоў і балот такая вёска?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Галоўным іхнім інформатарам быў стары поп, айцец Максім. Ён увесь час гаварыў аб падзеях апошняга&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1kpak09i6xralaqdebupnhht3u6v2ml</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/251</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123111</id>
    <revision>
      <id>285325</id>
      <timestamp>2026-05-12T19:17:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «лета без ахвоты, не дагаварваючы, і такім тонам, што можна было разумець і так і гэтак“.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}— Мо‘ бог-гасподзь яшчэ зьлітуецца, — тлумачыў айцец Максім, — мо‘ ўсё на стары лад вернецца… Усё ў божых руках…&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}З гутарак папа сяляне вынесьлі...»</comment>
      <origin>285325</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2514" sha1="jxjv0mtxuq3kqs19gt26airz4sqjo59" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;лета без ахвоты, не дагаварваючы, і такім тонам, што можна было разумець і так і гэтак“.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Мо‘ бог-гасподзь яшчэ зьлітуецца, — тлумачыў айцец Максім, — мо‘ ўсё на стары лад вернецца… Усё ў божых руках…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}З гутарак папа сяляне вынесьлі такое ўражаньне, нібы нейкае страшнае няшчасьце насоўваецца на сьвет.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Дык чаму-ж людзі іншых вёсак радуюцца?..&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Глухабораўцы ня ведалі, што рабіць — ці радавацца, ці сумаваць.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Але сягоньня ў вёсцы шчасьлівы дзень. Вярнуўся з воласьці іхні вясковец — каваль Міхалка Саўчук — самы спрытны на язык чалавек. Ён ужо сягоньня і ў кузьні папрацаваў і з некаторымі пасьпеў пагаварыць. Цяпер самачынна склікаў сход на выгане, каб вытлумачыць суседам усё, што дзеецца ў Расіі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Доўга гаварыў Міхалка. Болей усяго людзям да сэрца былі гутаркі пра бальшавікоў. Глухабораўцаў бальшавікі вельмі зацікавілі. Яны закідвалі Міхалку запытаньнямі:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Хто бальшавікі?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Што гэта за слова „бальшавік“?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Чаго хочуць бальшавікі?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— А дзе-ж яны гэтыя самыя бальшавікі?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Міхалка пачаў больш падрабязна, больш грунтоўна тлумачыць:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ну, бальшавік! Баль-ша-вік!&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Міхалка кідаў вачыма на грамаду і, нібы сякерай разьбіваў слова „бальшавік“ на паасобныя склады. Ён нават зрабіў філёлёгічны досьлед гэтага новага
незразумелага для ўсіх слова:&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jxjv0mtxuq3kqs19gt26airz4sqjo59</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab teatry (1927).pdf/5</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123112</id>
    <revision>
      <id>285326</id>
      <timestamp>2026-05-12T19:25:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{Цэнтар|I.}}  {{Цэнтар|'''Uwahi ahulnyja.'''}}  {{Водступ|2|em}}Pačatak adradžeńnia biełaruskaha, pačatnaja świedamaść nacyjanalnaja na wioscy zaŭsiody wyjaŭlajecca ŭ teatry. Chaj zhurtujucca tolki niekalki čaławiek, najčaściej moładź, biezadkładna ładziać pradstaŭleńni! I heta zusim nie wypadkowa. Nie zaŭsiody mo’ świedama, adnak pačynalniki kulturnaje pracy i kaliś i siańnia wybirali najlepšy z mahčymych...»</comment>
      <origin>285326</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1027" sha1="9nrf4mvsc8s0omdks7zt3dw1i21jqus" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Цэнтар|I.}}

{{Цэнтар|'''Uwahi ahulnyja.'''}}

{{Водступ|2|em}}Pačatak adradžeńnia biełaruskaha, pačatnaja świedamaść nacyjanalnaja na wioscy zaŭsiody wyjaŭlajecca ŭ teatry. Chaj zhurtujucca tolki niekalki čaławiek, najčaściej moładź, biezadkładna ładziać pradstaŭleńni! I heta zusim nie wypadkowa. Nie zaŭsiody mo’ świedama, adnak pačynalniki kulturnaje pracy i kaliś i siańnia wybirali najlepšy z mahčymych šlachaŭ, kab padyjści da huščy i skałychnuć jaje z drymoty.

{{Водступ|2|em}}Biazumoŭna treba adciemić, što teatr sialanski pobač z narodnaju škołaju — heta dźwie mahutnyja krynicy, nacyjanalnaha, dy j ahulna čaławieckaha raźwićcia. Imknieńnie sielanina da teatru — źjawišča pryrodnaje, wyklikanaje asabliwaściami jahonaje natury. Imknieńnie henaje — asabliwaje ŭsim ludziam, adnak nie papsawanym nijakaju wonkawaju kulturaju wiaskoŭcam. Da teatru, na pradstaŭleńnie, iduć achwatniej, čymsia biarucca za knižki. Dy čytać&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9nrf4mvsc8s0omdks7zt3dw1i21jqus</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/252</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123113</id>
    <revision>
      <id>285327</id>
      <timestamp>2026-05-12T19:26:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}— Баль-ша-вік! Бальшы! Вялікі!&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Міхалка выставіў на грамаду шэрыя неспакойныя вочы.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Ён быў выпацканы сажай. Па яго лобе ручайкамі расьцякаўся пот. Энэргічны твар выглядаў нібы ў чорна-шэрым грыме.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Каб людзі яго больш з...»</comment>
      <origin>285327</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2448" sha1="7gy7fred1fyvo62dal2sqsmsa5aoktn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}— Баль-ша-вік! Бальшы! Вялікі!&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Міхалка выставіў на грамаду шэрыя неспакойныя вочы.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Ён быў выпацканы сажай. Па яго лобе ручайкамі расьцякаўся пот. Энэргічны твар выглядаў нібы ў чорна-шэрым грыме.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Каб людзі яго больш зразумелі, Міхалка падымаўся на наскох лапцёў, задзіраў галаву ўверх, рукамі махаў ушырку, нібы ў малітвеным захапленьні, і стараўся рухамі ілюстраваць свае словы:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Баль-ша-вік! Вя-лі-кі! Сі-ла-ач!&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}З кожным словам голас у Міхалкі крапчэў, рос і дасягаў зычнага масянжовага басу. На целе каваля выпукляліся ўсе мускулы, выкругляліся грудзі наперад. Вочы блішчэлі і, як намаляваныя, вызначаліся на цёмным ад сажы твары. Постаць Міхалкі была вельмі напорыстая, стойкая і пэўная: ня верыць яму нельга было, не зразумець яго гутаркі было-б для яго страшнай крыўдай, за якую ён гатоў быў-бы паказаць сілу сваіх загартаваных кулакоў.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Зразумелі? — запытаўся Міхалка ў грамады лектарскім тонам.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— А няўжо-ж! зразумелі! — адазваўся нізенькі чалавек, чарнявы, цыганскага выгляду, які стаяў у пярэднім шэрагу насупроць Міхалкі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Зразумелі! — адгукнулася ўся грамада.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Міхалка пачаў болей спакойным тонам:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Бальшавік — гэта вялікі чалавек, асілак, які ўмее двума пальцамі гнуць жалезныя падковы, зубамі цьвікі кусаць, як саломіны.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7gy7fred1fyvo62dal2sqsmsa5aoktn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/253</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123114</id>
    <revision>
      <id>285328</id>
      <timestamp>2026-05-12T19:31:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{gap|1.5em}}У спакойных словах Міхалкі была яшчэ большая сіла, чымся ў ранейшых гучных. Рухамі ён дадаваў словам наглядны патос.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}— Радзіўся ён, бальшавік, значыцца, у Расіі! Жыў у чужаземным царстве! Вось як надышла, значыцца, ліваруцыя, дык ён адтул...»</comment>
      <origin>285328</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2652" sha1="mnv7lfg8i1akihaqbespqei0or4dsy1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{gap|1.5em}}У спакойных словах Міхалкі была яшчэ большая сіла, чымся ў ранейшых гучных. Рухамі ён дадаваў словам наглядны патос.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Радзіўся ён, бальшавік, значыцца, у Расіі! Жыў у чужаземным царстве! Вось як надышла, значыцца, ліваруцыя, дык ён адтуль і прыехаў у Расію! Завецца ён Ленін!&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Міхалка выцер пот, пакруціў вусы грубымі пальцамі, папесьціў рукамі свой рамнёвы падзёрты фартух і з пераможным выглядам зірнуў на грамаду. Пры гэтым у яго постаці адчувалася імкнёнасьць. Можна было, паводле яго затаёнай усьмешкі, падумаць, што ён не каваль, а сам Ленін, які вось толькі зьявіўся сюды з «чужаземнага царства» і пераадзеўся пад Міхалку.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Ён раптам з падлобу так кінуў вачыма, нібы зараз адкрые перад людзьмі вялікую таямніцу:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Газэты пішуць, значыцца…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тут Міхалка зрабіў перапынак, каб вытлумачыць, што гэта за яно «газэты». Ён перайшоў ад ранейшага ўрачыстага тону да голасу глыбокадумнага-навуковага:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Газэта — гэта тыя аркушы паперы, з якой вы, браткі, верціце круцёлкі на махорку. Дык гарадзкія людзі, значыцца, робяць газэту. У газэтах ёсьць аб усім на сьвеце.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Міхалка зноў падымае голас на ранейшы ўрачысты лад:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Газэты пішуць, што Ленін дае мужыкам зямлю і волю. Усе салдаты з фронту варочаюцца дахаты. Мы ня хочам вайны — казаў Ленін. Рабочаму чалавеку ня трэба ваяваць! Буржа прыдумала вайну на пагібель нашаму брату! А буржа — гэта багатыя людзі, якія завуцца буржой.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mnv7lfg8i1akihaqbespqei0or4dsy1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab teatry (1927).pdf/6</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123115</id>
    <revision>
      <id>285329</id>
      <timestamp>2026-05-12T19:31:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «knižku mahčyma tolki majučy jaje, dy majučy ŭmieńnie čytańnia. A ŭ nas, na Biełarusi, na žal, wialiki niedachop i knižak i ŭmieńnia čytańnia. Dla teatru niama henych zaminak. Tamaka chopić adnaje, ci niekalkich knižak, a čujuć i ''bačać'' dziesiatki a nie dyk i sotni ludziej. Asabliwy nacisk treba zrabić na słowie ''bačać''. Čaławieku, jaki nia ŭmieje adarwana dumać, ciažka čytać.  {{Водступ|2|em}}Heta nia dziela škie...»</comment>
      <origin>285329</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1342" sha1="jn2824ezl85qlxz161muechlu8ldz9d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;knižku mahčyma tolki majučy jaje, dy majučy ŭmieńnie čytańnia. A ŭ nas, na Biełarusi, na žal, wialiki niedachop i knižak i ŭmieńnia čytańnia. Dla teatru niama henych zaminak. Tamaka chopić adnaje, ci niekalkich knižak, a čujuć i ''bačać'' dziesiatki a nie dyk i sotni ludziej. Asabliwy nacisk treba zrabić na słowie ''bačać''. Čaławieku,
jaki nia ŭmieje adarwana dumać, ciažka čytać.

{{Водступ|2|em}}Heta nia dziela škielaŭ kažuć nam časta na wioscy: „ach, spacieŭ zusim, pakul dačytaŭ ja toje, ci dapisaŭ“. Pahlańcie na tych, što pačynajuć upiaršyniu čytać hazetu! Prywykšy najbolš dahetul tolki čytać pa knižcy da nabaženstwa, dy j to ŭ čužoj mowie, čytali jaje mechanična, mała ciemiačy źmiest.

{{Водступ|2|em}}Pytaŭsia ja ŭ šmat kaho z mužčynaŭ i žančynaŭ, što ''jany robiać'' molačysia z knižki ŭ światyni. Ščyrejšyja dyk bolš ci mienš saramiaźliwa pryznawalisia, što dumajuć ci ab swajej chacie, ci ab poli, a najbolš ab tym, što abrazna bačyli jany prad saboju. Čytaje — značycca wočy byccam u knižcy a adnačasna niejak unutranymi wačyma hladzić na aŭtar, dziela taho, što tamaka ''abraz''. Nichto-ž siańnia piarečyć nia budzie, što adziny šlach da dušy, da rozumu čaławieka, tolki praz ''wyabražeńnie''.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jn2824ezl85qlxz161muechlu8ldz9d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab teatry (1927).pdf/7</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123116</id>
    <revision>
      <id>285330</id>
      <timestamp>2026-05-12T19:37:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Dyk woś dzie krynica paśpiechu kožnaha, wiasiołaha ci nie, teatru! Jon dzieić na wyabražeńnie. Lohka ciamim, čamu heta padšparki chodziać adnu, druhuju, treciuju zimu da škoły, wučacca j ziamli-apisańnia i pryrodaznaŭstwa, a papytacca ŭ ich, kab niešta nam pierakazali, dyk ničoha nia wychodzić. Biazumoŭna, wialikaja wina tutaka, što škoła čužaja, jana amal nie zaŭsiody — dalokaja dušy dziciaci. Adnak-ža...»</comment>
      <origin>285330</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1407" sha1="qi312lhd23tdo2c0o168sixsvmyuqgi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Dyk woś dzie krynica paśpiechu kožnaha, wiasiołaha ci nie, teatru! Jon dzieić na wyabražeńnie. Lohka ciamim, čamu heta padšparki chodziać adnu, druhuju, treciuju zimu da škoły, wučacca j ziamli-apisańnia i pryrodaznaŭstwa, a papytacca ŭ ich, kab niešta nam pierakazali, dyk ničoha nia wychodzić. Biazumoŭna, wialikaja wina tutaka, što škoła čužaja, jana amal nie zaŭsiody — dalokaja dušy dziciaci. Adnak-ža nia tolki wina była, što škoła čužaja, jana nia dzieiła abraznaściu roznajakich swaich wiedaŭ. Chaj toj samy chłapiec pabačyć adno pradstaŭleńnie, jon amal nia kožnuju źjawu ad pačatku da kanca wam pierakaža biez abmyły.

{{Водступ|2|em}}Jość jašče ŭ nas wioski, jakija nia wiedajuć, što heta takoje teatr. Chaj tolki dzie pabačać jaho adzin raz, usiudy pakidaje jon za saboju spahadnikaŭ i prychilnikaŭ.

{{Водступ|2|em}}Teatr sialanski, značeńnie jahonaje {{Абмылка|dlawioski|dla wioski}} — zusim nakšaje čymsia ŭ mieście. Žyćcio miesta — heta zaŭsiodnaja sutałaka. Wialikaje mnostwa widawokaŭ raściarušwaje miastoŭca. Toje, što jon bačyŭ u teatry siańnia, — zaŭtra byccam nia istnuje. Jano jašče jość niedzie prytojenaje, adnak pad płaščynioju štodziennaha žyćcia z jahonymi turbotami. Inakš u sielanina, wiaskoŭca. Pryroda z swaimi mahutnymi widawokami,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qi312lhd23tdo2c0o168sixsvmyuqgi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/254</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123117</id>
    <revision>
      <id>285331</id>
      <timestamp>2026-05-12T19:39:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Праблематычная */</comment>
      <origin>285331</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2284" sha1="g9ku4ev1et057yy1t35yjezgo8j5zft" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тут Міхалка зьяжджае 3 урачыстага на будзён-
ны тон:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Я чуў, у воласьці пісар гэтак чытаў з газэты.
У Міхалкі такі выгляд, нібы пачуць, як хто
газэту - вялікая, цяжкая праца.
чытае
Міхалка не заўважыў, як старыя вясковыя цёткі вы-
ціраюць хусткамі сьлёзы з вачэй, успамінаючы вайну.
У мужчын твары вельмі напружнымі сталі. Сяляне маў-
чалі, чакаючы, што ён скажа яшчэ.
-
Я чуў, значыцца, як пісар чытаў, што хто не пра-
цуе-той ня есьць! А ўся панская зямля - наша! Пан-
скія маёнткі павінны быць падзелены паміж нас! Мы
дагэтуль на паноў працавалі!..
Кожнае слова Міхалкі было цэлым пукам іскраў,
якія сыпаліся агнёвым дажджом у сялянскія мазгі.
-
Падзелім! - гукнула з грамады некалькі галасоў -
падзелім!
Гэтае слова раздалося рознастайнымі водгаласкамі з
дзесяткаў вуснаў сходу. У гэтым слове адчувалася па-
гроза і рашучасьць — цьвёрдая, бы сталь.
Доўга Міхалка тлумачыў сходу аб рабочых у гара-
дох, якія ідуць за Леніным. Але самае галоўнае-аб
панскай зямлі — людзі ўжо чулі.
Уся грамада зірнула ў бок маёнтку Глухі Бор. Ён
знаходзіўся за дзьве вярсты ад вёскі на ўзгорку.
Над пажоўклымі дрэвамі панскага парку відаць
была труба бровару. Яна вызначылася ў васеньнім небе
пальцам асілка, які палохае людзей, каб блізка да яго
не прыступіліся.
250&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g9ku4ev1et057yy1t35yjezgo8j5zft</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>285343</id>
      <parentid>285331</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T07:04:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не вычытаная */</comment>
      <origin>285343</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2449" sha1="3zio4epqv58f2bfzw0u4u78hhctbagt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}Тут Міхалка зьяжджае з урачыстага на будзённы тон:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Я чуў, у воласьці пісар гэтак чытаў з газэты.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}У Міхалкі такі выгляд, нібы пачуць, як хто чытае газэту — вялікая, цяжкая праца.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Міхалка не заўважыў, як старыя вясковыя цёткі выціраюць хусткамі сьлёзы з вачэй, успамінаючы вайну. У мужчын твары вельмі напружнымі сталі. Сяляне маўчалі, чакаючы, што ён скажа яшчэ.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Я чуў, значыцца, як пісар чытаў, што хто не працуе — той ня есьць! А ўся панская зямля — наша! Панскія маёнткі павінны быць падзелены паміж нас! Мы дагэтуль на паноў працавалі!..&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Кожнае слова Міхалкі было цэлым пукам іскраў, якія сыпаліся агнёвым дажджом у сялянскія мазгі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Падзелім! — гукнула з грамады некалькі галасоў — падзелім!&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Гэтае слова раздалося рознастайнымі водгаласкамі з дзесяткаў вуснаў сходу. У гэтым слове адчувалася пагроза і рашучасьць — цьвёрдая, бы сталь.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Доўга Міхалка тлумачыў сходу аб рабочых у гарадох, якія ідуць за Леніным. Але самае галоўнае — аб панскай зямлі — людзі ўжо чулі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Уся грамада зірнула ў бок маёнтку Глухі Бор. Ён знаходзіўся за дзьве вярсты ад вёскі на ўзгорку.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Над пажоўклымі дрэвамі панскага парку відаць была труба бровару. Яна вызначылася ў васеньнім небе пальцам асілка, які палохае людзей, каб блізка да яго не прыступіліся.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3zio4epqv58f2bfzw0u4u78hhctbagt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab teatry (1927).pdf/8</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123118</id>
    <revision>
      <id>285333</id>
      <timestamp>2026-05-12T19:48:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «biednymi, ci bahatymi, mała byccam čapaje jaho. Cišynia, zadumiennaść nieba šeraha biełaruskaha pakidajuć na im swajo taŭro (klajmo). Kožnaje słowa pačutaje, a najbolš kožnaje źjawišča bačanaje astajecca ŭ im, nie pakidaje jahonaje dušy, zichacić pierad im žywoje, až pakul nia budzie jamu absalutnaju sobskaściu, ci pakul nowaje, mahutniejšaje źjawišča nie pražanie, ci lepš prysłonić, swajho papiarednika.  {{Водступ|2|em...»</comment>
      <origin>285333</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1378" sha1="jb2nomjmhbh79uy2dj0h6g0ao23jduc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;biednymi, ci bahatymi, mała byccam čapaje jaho. Cišynia, zadumiennaść nieba šeraha biełaruskaha pakidajuć na im swajo taŭro (klajmo). Kožnaje słowa pačutaje, a najbolš kožnaje źjawišča bačanaje astajecca ŭ im, nie pakidaje jahonaje dušy, zichacić pierad im žywoje, až pakul nia budzie jamu absalutnaju sobskaściu, ci pakul nowaje, mahutniejšaje źjawišča nie pražanie, ci lepš prysłonić, swajho papiarednika.

{{Водступ|2|em}}Kolki nowych dumak, kolki pryhožstwa, kolki achwoty i badzioraści zmahła-b wypładzić scena! Kolki nowych talentaŭ moh-by teatr skałychnuć! Jakija wialikija mahčymaści adčynilisia-b u zmahańni za biełaruskuju budučynu! Kolki nowych ludziej uzhadawałasia-b Biełarusi i čaławiectwu! Kolki nowych zmaharoŭ było-b prydbana — ''kab my mieli swoj biełaruski teatr''.

{{Водступ|2|em}}Bo papytajusia ŭ was, kulturnych dziejačaŭ, pawadyroŭ nacyjanalnych, ci my majem biełaruski teatr?! Chočučy być ščyrym, adkazać treba, što nie!

{{Водступ|2|em}}Niešta niejkaje, byccam teatr, jość u nas. Dy j toje, što jość, raście jak zielle, jakoje błahaja ci dobraja ruka pasiejała i nichto nie hladzić, ci karysnaje što ŭ im, ci mo’ kalučy asot z jaho budziel

{{Водступ|2|em}}Ničoha nie kažu ab Radawaj Biełarusi. Mahčyma što tamaka jnakš, dy šmat lepš,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jb2nomjmhbh79uy2dj0h6g0ao23jduc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab teatry (1927).pdf/9</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123119</id>
    <revision>
      <id>285334</id>
      <timestamp>2026-05-12T19:52:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «čymsia ŭ nas. Miarkawać užo možna pa tym, što istnuje dziaržaŭnaja trupa wandroŭnaja, jakaja adwiedwaje ŭsie wialikšyja miastečki i wioski. Jaki ŭ ich adnak repertuar, čym jany kormiać hušču sialanskuju, jakaja prahawita chawaje hłyboka ŭ sercy kožnaje słowa, mała kamu wiedama. Kažuć, što piśmienstwa dramatyčnaje ŭ ich šparka raście, nowyja ludzi wychodziać na paradak dnia, robiać pierakłady suświetnaje wialičyni tworaŭ dl...»</comment>
      <origin>285334</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1331" sha1="3jqt1ayvdgjtxnymh6k2xi3ghuiolqm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;čymsia ŭ nas. Miarkawać užo možna pa tym, što istnuje dziaržaŭnaja trupa wandroŭnaja, jakaja adwiedwaje ŭsie wialikšyja miastečki i wioski. Jaki ŭ ich adnak repertuar, čym jany kormiać hušču sialanskuju, jakaja prahawita chawaje hłyboka ŭ sercy kožnaje słowa, mała kamu wiedama. Kažuć, što piśmienstwa dramatyčnaje ŭ ich šparka raście, nowyja ludzi wychodziać na paradak dnia, robiać pierakłady suświetnaje wialičyni tworaŭ dla teatru. Dyk u ich mahčyma j wielmi dobra ŭsieńka.

{{Водступ|2|em}}U nas za toje błaha, horš zdajecca j niemahčyma! Kali Uschodniaja Biełaruś í maje nowyja twory, dyk my z ich nie karystajem, jany dla nas byccam nia istnujuć.

{{Водступ|2|em}}Chto tutaka winawaty?! Nia wiedaju. Skidać usieńkuju winu na ŭmowy miežaŭ dziaržawaŭ, siańniašnich niemahčyma. Biazumoŭna jość tutaka niedachop rupliwaści našaje.

{{Водступ|2|em}}Wioska biełaruskaja pakazała wialikuju ŭporystaść u zmahańni za rodnuju škołu, za światoje prawa baćkaŭskaje i nacyjanalnaje. Henaja wioska nia mienš uporysta zmahacimiecca za druhoje wohnišča kultury rodnaje ŭ teatry. Treba joj pamahčy.

{{Водступ|2|em}}Treba hladzieć na teatr nia tolki, jak na hulniu, razryŭku, a treba bačyć u im wialikuju sutnaść, wialiki źmiest.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3jqt1ayvdgjtxnymh6k2xi3ghuiolqm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab teatry (1927).pdf/10</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123120</id>
    <revision>
      <id>285335</id>
      <timestamp>2026-05-12T19:54:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Dawoli karmić na pradstaŭleńniach dasiulešniaju wyklučna ježaju žartaŭ i kamedyjaŭ! Treba kab scena wučyła, a nia tolki kab była prypynkam śmiechu!  {{Водступ|2|em}}Treba adnačasna pamahčy technična. Dajučy pjesu karysnuju, treba nawučyć, jak jaje wykarystać, kab kožnaja scena była škołaju, światyniaju i pakazalnikam usim hladzielnikam.  {{Цэнтар|II.}}  {{Цэнтар|Značeńnie i meta teatru.}}...»</comment>
      <origin>285335</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1230" sha1="gb4jjyw9cd0cl2hcx9yu9eg78iy1se1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Dawoli karmić na pradstaŭleńniach dasiulešniaju wyklučna ježaju žartaŭ i kamedyjaŭ! Treba kab scena wučyła, a nia tolki kab była prypynkam śmiechu!

{{Водступ|2|em}}Treba adnačasna pamahčy technična. Dajučy pjesu karysnuju, treba nawučyć, jak jaje wykarystać, kab kožnaja scena była škołaju, światyniaju i pakazalnikam usim hladzielnikam.

{{Цэнтар|II.}}

{{Цэнтар|Značeńnie i meta teatru.}}

{{Водступ|2|em}}Wialikija wučonyja, daśledčyki kultury čaławieckaje, adnahałosna wykazwajuć dumku, što tamaka budzie trywałkaja kultura, dzie ŭwieś narod, usie adzinki, u mieru mahčymaści swaje kožnaja, uwichacimucca kala jejnaha razwoju. I henaja dumka nia tolki jość prostym adhałoskam siańniašniaha demakratyzmu, jana sapraŭdy wykazwaje asnaŭny źmiest budawańnia i pajma (razumieńnia) kultury. Kaliś mo’ dawoli było, što adzin stan, adna klasa mieła wučonaść i dziakujučy hetamu świedama budawała kulturu. Inšyja stany nie aświečanyja, ciomnyja, zahnanyja, jak prykładam sialanstwa, niaświedama dawali swaju čaścinu ŭ skarbnicu bahaćcia kulturnaha. Jašče kali mała było złučwaŭ pamiž paasobnymi stanami,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gb4jjyw9cd0cl2hcx9yu9eg78iy1se1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>285336</id>
      <parentid>285335</parentid>
      <timestamp>2026-05-12T19:55:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>285336</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1236" sha1="8yvjw01toqm433mc5im75ovfnv8a3l7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Dawoli karmić na pradstaŭleńniach dasiulešniaju wyklučna ježaju žartaŭ i kamedyjaŭ! Treba kab scena wučyła, a nia tolki kab była prypynkam śmiechu!

{{Водступ|2|em}}Treba adnačasna pamahčy technična. Dajučy pjesu karysnuju, treba nawučyć, jak jaje wykarystać, kab kožnaja scena była škołaju, światyniaju i pakazalnikam usim hladzielnikam.

{{Цэнтар|II.}}

{{Цэнтар|'''Značeńnie i meta teatru.'''}}

{{Водступ|2|em}}Wialikija wučonyja, daśledčyki kultury čaławieckaje, adnahałosna wykazwajuć dumku, što tamaka budzie trywałkaja kultura, dzie ŭwieś narod, usie adzinki, u mieru mahčymaści swaje kožnaja, uwichacimucca kala jejnaha razwoju. I henaja dumka nia tolki jość prostym adhałoskam siańniašniaha demakratyzmu, jana sapraŭdy wykazwaje asnaŭny źmiest budawańnia i pajma (razumieńnia) kultury. Kaliś mo’ dawoli było, što adzin stan, adna klasa mieła wučonaść i dziakujučy hetamu świedama budawała kulturu. Inšyja stany nie aświečanyja, ciomnyja, zahnanyja, jak prykładam sialanstwa, niaświedama dawali swaju čaścinu ŭ skarbnicu bahaćcia kulturnaha. Jašče kali mała było złučwaŭ pamiž paasobnymi stanami,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8yvjw01toqm433mc5im75ovfnv8a3l7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab teatry (1927).pdf/11</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123121</id>
    <revision>
      <id>285337</id>
      <timestamp>2026-05-12T19:57:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «dyk adzinstwa kultury siak-tak lipieła. Kali adnača kolkaść złučwaŭ pamiž stanami mienšała, dyk i ŭ kultury byŭ mahčymy raščep. Da złučwaŭ uspomnienych naležyć biazumoŭna supolnaść nacyjanalnaści, wierawyznańnia, mowy.  {{Водступ|2|em}}Wyraznym prykładam źjaŭlajucca našyja biełaruskija abstawiny i ŭmowy. Pakul stany wyšejšyja — duchawienstwa, bajary, paniaty byli stulna złučany z sialanstwam, pakul jano było apora...»</comment>
      <origin>285337</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1316" sha1="8jb079w9hvtd5lia0g3fhz7nytx8s4k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;dyk adzinstwa kultury siak-tak lipieła. Kali adnača kolkaść złučwaŭ pamiž stanami mienšała, dyk i ŭ kultury byŭ mahčymy raščep. Da złučwaŭ uspomnienych naležyć biazumoŭna supolnaść nacyjanalnaści, wierawyznańnia, mowy.

{{Водступ|2|em}}Wyraznym prykładam źjaŭlajucca našyja biełaruskija abstawiny i ŭmowy. Pakul stany wyšejšyja — duchawienstwa, bajary, paniaty byli stulna złučany z sialanstwam, pakul jano było aporaju im, datul ćwiła i krasawała biełaruskaja kultura. Zaniapad znača naš nia tolki wypływaje z taho, što pawadyroŭ duchowych u nas nie chapiła, jon pačaŭsia biazumoŭna raniej, ad taje časiny, kali adzinstwa nacyjanalnaje pačało čeznuć. Chaj na tuju paru nia było świedamaści nacyjanalnaje. Heta-ž nia dokaz, što kali my ab čym nia wiedajem, dyk taho niama zusim. Nia było na tuju paru dumki ab supolnaści nacyjanalnaj, dy zatoje byli ŭsie psychičnyja, etnolohičnyja, z boku mowy, wierawyznańnia i h. d. umowy dziela hetkaha pačućcia.

{{Водступ|2|em}}I woś kali umowaŭ nie chapiła, dyk pačaŭsia raniejšy jašče, čymsia wonkawy, unutrany raščep, a raz nia było adzinstwa tutaka, supolnaje budawańnie kultury spyniłasia. Wyšejšyja stany budawali swaju, ci lepš čužackuju kulturu z metaju pryščapić&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8jb079w9hvtd5lia0g3fhz7nytx8s4k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab teatry (1927).pdf/12</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123122</id>
    <revision>
      <id>285338</id>
      <timestamp>2026-05-12T20:00:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «jaje ŭsiamu narodawi. Adnyja pryščaplali z Uschodu, druhija z Zachadu. Dziela taho, što nia było pamiž abiedźwiuma staranami ŭsich nieabchodnych umowaŭ da adzinstwa z narodam, narod naš u wialikaj swajej huščy nie skranuŭsia i nie pašoŭ da supracoŭnictwa ŭ čužackaj kultury. Byli adzinki, na’t šmat było ich, z jakich adny pašli na Uschod, a druhija na Zachad. Pakinuli tamaka słaŭnyja imiony, dla nas adnača jany byccam zasochšyja ha...»</comment>
      <origin>285338</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1382" sha1="dog2toqkv5yyn3c6c30etxbbqw3gsok" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;jaje ŭsiamu narodawi. Adnyja pryščaplali z Uschodu, druhija z Zachadu. Dziela taho, što nia było pamiž abiedźwiuma staranami ŭsich nieabchodnych umowaŭ da adzinstwa z narodam, narod naš u wialikaj swajej huščy nie skranuŭsia i nie pašoŭ da supracoŭnictwa ŭ čužackaj kultury. Byli adzinki, na’t šmat było ich, z jakich adny pašli na Uschod, a druhija na Zachad. Pakinuli tamaka słaŭnyja imiony, dla nas adnača jany byccam zasochšyja halinki. Wysmaktali z rodnych kareńniaŭ sok, abdužali ŭ rodnym pawietry dy addali mahutnaść dušy čužym.

{{Водступ|2|em}}I henyja ludzi byli wialikimi, byli wołatami, pakul byli jany wiernymi sabie, pakul nia hublali i nie raściarušwali dušy swaje ŭ imknieńni za čužymi i dalokimi sabie idejami.

{{Водступ|2|em}}Dyk taja tolki kultura bahataj, trywałkaj i nieparušnaj budzie, dzie budawacimuć jaje ŭsie. Kali jana ŭsim budzie rodnaju, swajackaju, dyk kožny za jaje zmahacimiecca, a skroź zmahańnie jana jašče bolš bliskaju jamu budzie i hetak kruham dy kruham stulnaść budzie ŭsio wialikšaju.

{{Водступ|2|em}}Adnaja z mahčymaściaŭ sklikańnia masaŭ da supolnaje pracy budzie ''teatr''. Wykarystać jaje lohka dziakujučy prysutnamu ŭ usich pryrodnamu nachiłu da teatru. Kažuć na’t ab instynkcie dramatycnym u {{перанос-пачатак|п=lu|к=dziej}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dog2toqkv5yyn3c6c30etxbbqw3gsok</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab teatry (1927).pdf/13</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123123</id>
    <revision>
      <id>285339</id>
      <timestamp>2026-05-12T20:03:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=lu|к=dziej}}. Mahčyma, što j praŭda! Ujawicie sabie tolki hulni chłapcoŭ u wajnu, žaŭnieraŭ, u dziaŭčat — z lalkami. Najmienš kulturnyja plamieńni Aŭstralii, i tyja majuć niešta byccam teatralnyja widowiščy. Dyk asnowiedź znača, niwa — ŭ dušach jość. Treba kidać ziernie, a jano bujna, wielmi chutka, runiecimie i krasawacimie. Jakich wypładaŭ možam ždać ad teatru?!.  {{Водступ|2|em}}Wypł...»</comment>
      <origin>285339</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1391" sha1="avcc2rd81r6sl69etega62w6q3ss0sy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос-канец|п=lu|к=dziej}}. Mahčyma, što j praŭda! Ujawicie sabie tolki hulni chłapcoŭ u wajnu, žaŭnieraŭ, u dziaŭčat — z lalkami. Najmienš kulturnyja plamieńni Aŭstralii, i tyja majuć niešta byccam teatralnyja widowiščy. Dyk asnowiedź znača, niwa — ŭ dušach jość. Treba kidać ziernie, a jano bujna, wielmi chutka, runiecimie i krasawacimie. Jakich wypładaŭ možam ždać ad teatru?!.

{{Водступ|2|em}}Wypład mahčymy wielmi bahaty. Z maleńkich žmieniak achwiarnaje pracy istnujučych kulturnych ustanoŭ umałot budzie mnohakrotny ŭwa ŭsich halinach žyćcia. Ihralniki, moładź, jakaja ładzić teatr, wučycca arhanizawanaści, hramadzkaści. Na henym prykładzie daśleduje lohka, što tolki hramadoju mahčyma niešta ździejać. Adnosiny pamiž paasobnymi ŭčaśnikami miecimuć kryšku nakšy źmiest. Dahetul zmałku hadawalisia ŭsie razam, a byli čužymi sabie, bo adzin nia bačyŭ druhoha. Ciapier na abčytkach, na padhatoŭkach u supolnych hutarkach, nia tolki pačali hladzieć šyrej na świet i bačyć na im toje, čaho ŭpierad nia bačyli, a adnačasna zaciemili ŭ taho, u druhoha siabry niešta, ab čym i zusim nia dumali. Ad henych časin, sapraŭdy bratnich hutarak pačnucca i adnosiny bratnija.

{{Водступ|2|em}}Dyk dumajecie, što heta mała, što {{перанос-пачатак|п=he|к=ta}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>avcc2rd81r6sl69etega62w6q3ss0sy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab teatry (1927).pdf/14</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123124</id>
    <revision>
      <id>285340</id>
      <timestamp>2026-05-12T20:06:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=he|к=ta}} nijakich śledamkaŭ pa sabie nie pakinie?! Dy nikoli! Niaprymietna dziela siabie, niaprymietna dziela chatnich i susiedziaŭ, nowyja ludzi ŭzhadujucca z siabroŭ teatralnych hurtkoŭ i sekcyjaŭ.  {{Водступ|2|em}}Kab dobra pradstawić padzieju, treba było wiedać dobra źmiest padziei, paru jejnaha dziejstwa, dušu asobaŭ. Treba było kryšku padumać, kranucca z dryhwy swajho maleńkaha šeraha žyćcia,...»</comment>
      <origin>285340</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1383" sha1="ic55qkkg9ppubaowdgnkwuw70acd5ni" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос-канец|п=he|к=ta}} nijakich śledamkaŭ pa sabie nie pakinie?! Dy nikoli! Niaprymietna dziela siabie, niaprymietna dziela chatnich i susiedziaŭ, nowyja ludzi ŭzhadujucca z siabroŭ teatralnych hurtkoŭ i sekcyjaŭ.

{{Водступ|2|em}}Kab dobra pradstawić padzieju, treba było wiedać dobra źmiest padziei, paru jejnaha dziejstwa, dušu asobaŭ. Treba było kryšku padumać, kranucca z dryhwy swajho maleńkaha šeraha žyćcia, hlanuć raspluščanymi wačyma nawakoł siabie. Treba było nawučycca mowy, padziei i wymowy, kab pierakazać dumku aŭtara. Treba było nawučycca ŭsich spokiwaŭ i kiwomihaŭ. I ŭsieńka heta było zroblena samatuham, supolnaju hramadzkaju achwotaju.

{{Водступ|2|em}}Pradstaŭleńnie wyklikaje celny ściah patrebaŭ, jakija ździejśnić nam treba. Usieńkija, błahieńkija zdajecca sprawy, jak pabudowa sceny, naładžańnie dekaracyjaŭ, hladzielni — wučać charastwa, budziać dremlučyja mastackija počuwy.

{{Водступ|2|em}}Adnačasna ŭ teatry sialanskim — uzhadawalnia charaktaru. Kolki treba nachodacca, kolki napacieć, pakul zładzić pradstaŭleńnie. Kab jašče adzin raz, dyk chutčej było-b strywać. Dy nie, padhatoŭki, rychtawańnie — usieńka trywaje prynamsia niekalki tydniaŭ. I woś praz uwieś heny čas charaktar {{перанос-пачатак|п=čała|к=wieka}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ic55qkkg9ppubaowdgnkwuw70acd5ni</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab teatry (1927).pdf/15</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123125</id>
    <revision>
      <id>285341</id>
      <timestamp>2026-05-12T20:09:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=čała|к=wieka}} nawytarajecca (prywykaje) pieramahać usie zaminki, jakija jaho sudačajuć (spatykajuć).  {{Водступ|2|em}}A ci heta mała wy dumajecie?!  {{Водступ|2|em}}Dobra naładžany teatr, jaki maje patrebnuju kolkaść i dobraha źmiestu padziejaŭ budzie na wioscy centralnaju škołaju hramadzkaha, nacyjanalnaha, mastackaha žyćcia. Jon budzie asiarodkam inšych kulturna-praświetnych ustanowaŭ, bo j...»</comment>
      <origin>285341</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1368" sha1="307zyt0cur3uigcf0eakgr35rswljrp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос-канец|п=čała|к=wieka}} nawytarajecca (prywykaje) pieramahać usie zaminki, jakija jaho sudačajuć (spatykajuć).

{{Водступ|2|em}}A ci heta mała wy dumajecie?!

{{Водступ|2|em}}Dobra naładžany teatr, jaki maje patrebnuju kolkaść i dobraha źmiestu padziejaŭ budzie na wioscy centralnaju škołaju hramadzkaha, nacyjanalnaha, mastackaha žyćcia. Jon budzie asiarodkam inšych kulturna-praświetnych ustanowaŭ, bo jon miecimie najbolš spahadnikaŭ, dziakujučy i jnakšaj staranie swajej. Značeńnie henaje druhoje starany biazumoŭna wialikaje.

{{Водступ|2|em}}Čaławieku treba adpačyć, paciešycca, zabycca na časinu ab turbotach, złybiadach, biespatolnaści swajho harotnaha žyćcia. Čaho-ž jon hladziecimie i dzie šukacimie toj patoli i palohki, kali nia ŭ teatry!

{{Водступ|2|em}}Biazsumliŭna ŭsieńkaja budučyna wioski zaležyć ad naładžańnia ŭ joj narodnych chatak, a pry ich teatru, a pobač z imi roznych ekanamickich ustanowaŭ.

{{Водступ|2|em}}Wielmi časta, kali nie zaŭsiody, adziny šlach da narodnaje chaty, spažywieckaha tawarystwa, małačarni i h. d. idzie praz teatr.

{{Цэнтар|III.}}

{{Цэнтар|'''Arhanizacyja teatralnaje trupy.'''}}

{{Водступ|2|em}}Ab čym zdajecca było-b wiaści hutarku?! Jość achwota naładzić pradstaŭlennie,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>307zyt0cur3uigcf0eakgr35rswljrp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вязьмо (1932).pdf/80</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123126</id>
    <revision>
      <id>285342</id>
      <timestamp>2026-05-13T06:46:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Зелянюк страпянуўся. На бледым твары ў яго заіграла задорная самаўпэўненая ўсьмешка. Ён быў страшэнна здаволены сходам. Усё ішло як мае быць. Аудыторыя акурат дайшла да такога пункту, калі сама раз выводзіць свае сілы. Ён быстрым вокам азі...»</comment>
      <origin>285342</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5013" sha1="j8zvqcw19cc3jetri2oiccrax9mzcww" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Зелянюк страпянуўся. На бледым твары ў яго заіграла задорная самаўпэўненая ўсьмешка. Ён быў страшэнна здаволены сходам. Усё ішло як мае быць. Аудыторыя акурат дайшла да такога пункту, калі сама раз выводзіць свае сілы. Ён быстрым вокам азірнуў залю. З усіх бакоў з гушчы натоўпу на яго глядзелі знаёмыя твары, усьміхаліся хітра і ўпэўнена, чакаючы сыгналу. Яшчэ хвіліна, і загаворыць іначай сход, інакшымі, новымі словамі, і не пазнаць будзе гэтага зьбітага ў {{Абмылка|тўпой|тупой}} упартасьці натоўпу. Ха-ха! Ці не памылішся ты, Тімахвей Міронавіч Гвардыян?

{{Водступ|2|em}}Тацяна настойна, мала ня сілком злавіла Зелянюкоў погляд і, радая, весела яму падміргнула. Яна яшчэ будзе сёньня ў прыгодзе, хай ён будзе спакойны аб ёй, яна яшча пакажа сваё!

{{Водступ|2|em}}Першы павінён пачаць Віктар. Так было ўмоўлена. Ягонае выступленьне будзе ўсім за сыгнал. Дзе-ж Віктар? Дзе той Віктар? Трэба яму знак даць, каб выступаў.

{{Водступ|2|em}}Але вышла зусім ня так, як меркаваў Зелянюк. Пакуль ён шукаў вачмі Віктара, панура ўзьняўся са свайго месца даўгі калматы Пацяроб, прыдыбаў да Карызны і, бачком схіліўшы да яго галаву, жаласна запытаў:

{{Водступ|2|em}}— Сымонка! Лупсянуць?

{{Водступ|2|em}}— Смалі, браток, толькі ня надта.

{{Водступ|2|em}}Пацяроб зрабіў адпаведны жэст, які азначаў, што „мы разумеем, усё дасканала“, і адразу, з месца, нават не папрасіўшы слова ў старшыні сходу, загаласіў:

{{Водступ|2|em}}— Любачкі мае! Залаценькія! Што гэта вы сабе думаеце?..

{{Водступ|2|em}}Ён зрабіў многазначную паўзу, пад час якой дакорліва ківаў галавой, упяўшы погляд пад ногі сабе, усё ў тую няшчасную бабульку. Потым ураз узьняў вочы і зірнуў цераз усіх у дальні кут.

{{Водступ|2|em}}— Гвардыян! Ты нас за дурняў маеш, ці што? (Пауза.) За дурняў маеш, кажу, га? (Гэтае „га“ гучэла зусім ужо грозна.) Ты няфпроціф (ён вельмі трапна перадражніў Гвардыяна) колгасу? Можа хто і пойдзе? Га? Дазваляеш?..

{{Водступ|2|em}}Ён зноў многазначна памаўчаў і раптам завёў тонка, пранізьліва, падчэпліва:

{{Водступ|2|em}}— Ты, любачка, ведаеш, хто гэта праводзіць колектывізацыю? Ты ведаеш, супроць каго ты йдзеш? Колектывізацыю праводзіць партыя і савецкая ўлада. Улада!..

{{Водступ|2|em}}Ён нахіліўся наперад і ціхенька, нават ласкава неяк, запытаў:

{{Водступ|2|em}}— Ты супроць савецкай ўлады?

{{Водступ|2|em}}Гвардыян нешта азваўся ў сваім кутку, протэстуючы, але Пацяроб ня слухаў яго. Ён рашуча сігануў на два ступні ўбок, нібы мяняючы ўстаноўку свае прамовы, і зьвярнуўся ўжо да ўсіх:

{{Водступ|2|em}}— Таварышы! Ці-ж мы ня сумленныя грамадзяне? Ці-ж мы ня лілі кроў за нашу родную савецкую ўладу? Няўжо мы пойдзем супроць таго, што праводзіць улада, каб нам-жа, цёмным, дурным мужыкам было лепей? Хто адважыцца — я пытаю, хто адважыцца з нас пайсьці насупроць гэтага мерапрыемства, га? Хто пойдзе насупроць, я пытаю?&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j8zvqcw19cc3jetri2oiccrax9mzcww</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/255</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123127</id>
    <revision>
      <id>285344</id>
      <timestamp>2026-05-13T07:10:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Вочы глухабораўцаў былі накіраваны на гэты вялічэзны цагляны палец — на знак сваёй шматгадовай няволі.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}— Падзелім…   {{лінія|4em}}  {{gap|1.5em}}Ноч.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Васеньняя цёмная ноч, нібы чорны атрамант. Густы дробны дожджык цыркае зьверху, цягн...»</comment>
      <origin>285344</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2232" sha1="sx7g9ym38lfef9xw9nkjd7c0oeb44tz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}Вочы глухабораўцаў былі накіраваны на гэты вялічэзны цагляны палец — на знак сваёй шматгадовай няволі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Падзелім…


{{лінія|4em}}

{{gap|1.5em}}Ноч.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Васеньняя цёмная ноч, нібы чорны атрамант. Густы дробны дожджык цыркае зьверху, цягнецца золкай павуцінай. Шалясьцяць дрэвы ў панскім садзе. Воддаль
шушукаюцца прысады.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Пан Прушынскі з паляўнічай стрэльбай за плячыма ходзіць па дзядзінцы. Вартуе свой маёнтак Глухі Бор.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}… Трывожны час. Адзін з суседніх маёнткаў учора згарэў. Мужыкі падпалілі. Сягоньня ўдзень пераехала сюды да пана Прушынскага панская сям‘я з маёнтку Божы Дар. Нічога з сабой не забралі. Уцяклі як стой.
На маёнтак Божы Дар напала некалькі вёсак, дзяды якіх калісьці адбывалі тут паншчыну. Толькі адны сьцены засталіся і то з выбітымі вокнамі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}… Кажуць, нібы мужыкі нічога нават не забралі з сабою, апрача быдла. Усё вынесьлі на двор, пакрышылі, паламалі і на вялікім вогнішчы спалілі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Агідна дзікаму чалавеку ўсё панскае.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}„Загіне культура“, думае пан Прушынскі. „Маёнткі ў нашым краі былі культурнымі оазысамі. Страшны суд надыходзіць…“&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Пан Прушынскі асьцярожна ступае па мяккім дыване лісьцяў у сваім аграмадным садзе.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sx7g9ym38lfef9xw9nkjd7c0oeb44tz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вязьмо (1932).pdf/81</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123128</id>
    <revision>
      <id>285345</id>
      <timestamp>2026-05-13T07:15:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}У мёртвай цішыні пачуўся самотны голас:  {{Водступ|2|em}}— Дык навошта нас на сходы цягаюць? Вывесілі-б загад, ды й па тым.  {{Водступ|2|em}}Пацяроба ўцяло ў жывое.  {{Водступ|2|em}}— А!.. Нашто на сходы? Табе сходаў ня трэба, ты супроць сходаў? Таварышы, г...»</comment>
      <origin>285345</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4992" sha1="2rti5xmbzg4gfzhsu8mkxir40bab6vi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}У мёртвай цішыні пачуўся самотны голас:

{{Водступ|2|em}}— Дык навошта нас на сходы цягаюць? Вывесілі-б загад, ды й па тым.

{{Водступ|2|em}}Пацяроба ўцяло ў жывое.

{{Водступ|2|em}}— А!.. Нашто на сходы? Табе сходаў ня трэба, ты супроць сходаў? Таварышы, гэта гаворыць клясавы вораг, гэта — контррэвалюцыянэр! Я ведаю цябе, залаценькі, я патраплю даць табе рады! Ня бойся, любачка, ня бойся!

{{Водступ|2|em}}З публікі пачулася ўжо некалькі протэстанцкіх галасоў, якія гяшчэ горш раздражнілі Пацяроба.

{{Водступ|2|em}}— Прашу мяне не перапыняць! Я не дазволю зрываць сходу! Я вас ведаю, кулацкія падпявалы! Ворагі клясавыя — во хто вы!

{{Водступ|2|em}}З публікі зноў прагучэў выразны голас:

{{Водступ|2|em}}— Як ворагі, дык нашто-ж з намі гаманіць!

{{Водступ|2|em}}І цяпер ужо гэты голас акунуўся ў суцэльны гуд нездаволеных галасоў. Пацяроб канцом разьлютаваўся. Ён крычаў, махаў рукамі, лаяўся, пагражаў. Яму адказвалі ўсё сьмялейшым і мацнейшым гоманам, які гатоў быў перайсьці ў аднадушны крык абурэньня.

{{Водступ|2|em}}Карызна з трывогай сачыў за тым, што дзеецца на сходзе. Ён бачыў, што Пацяроб лішне загнуў, што ягоныя крыкі, пагрозы толькі адштурхаюць людзей, узьнімаюць агульнае нездаволеньне. Але разам з тым ён мімаволі спачуваў яму, працінаўся тымі самымі пачуцьцямі, у якіх кідаўся Пацяроб. Ён пачынаў дрыжэць у нястрымнай злосьці, пачынаў ненавідзець увесь гэты тупы разьюшаны натоўп, і кожнае вострае Пацяробава слова, кожная яго грубая лаянка давала яму нейкую зьвярыную асалоду. Ён разумеў, што трэба суняць Пацяроба, што ён праваліць усю справу, і разам з тым хацеў яшчэ болыш паддаць духу яму, каб яшчэ сьмялей, яшчэ крапчэй лупіў ён упартую гурму.

{{Водступ|2|em}}— Нехта моцна таўхануў яго ў плячо. Ён азірнуўся і ўбачыў над сабой бледны касавокі твар Зелянюка.

{{Водступ|2|em}}— {{Абмылка|Траба|Трэба}} спыніць яго, — ён разгоніць сход.

{{Водступ|2|em}}У Зелянюковым голасе была рашучая ўладная цьвёрдасьць. Карызну дзерганула гэта. Ён, блазьнюк, бярэ да яго мала не начальніцкі тон. І Карызна, хоць чуў поўную рацыю ў словах Зелянюка, хоць і сам разумеў немінучую патрэбу спыніць Пацяроба, але замест гэтага рэзка, зачэпліва адказаў:

{{Водступ|2|em}}— Я сам ведаю, што мне рабіць.

{{Водступ|2|em}}Пацяробу скончыць не далі. У залі ўзьняўся страшэнны гармідар, які скарыстоўвалі кулацкія паплечнікі, даючы яму патрэбны для іх кірунак. З агульнага тлуму вылучаліся асобныя галасы, у якіх чуваць, былі сьвядома варожыя злосныя заклікі.

{{Водступ|2|em}}Карызна схапіўся з месца. Ён мусіў неяк супакоіць сход, ён чуў адказнась сваю за гэта, бо фактычна-ж сам ён і спрычыніўся ўсяму гармідару — ён благаславіў Пацяроба на выступленьне.

{{Водступ|2|em}}Яму ня лёгка далося ўціхамірыць залю, каб можна было сказаць колькі слоў. Але-ткі нарэшце пацішэлі, і ён напружыў усе&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2rti5xmbzg4gfzhsu8mkxir40bab6vi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/256</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123129</id>
    <revision>
      <id>285346</id>
      <timestamp>2026-05-13T07:19:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}„Каго ні сустрэну тут — пушчу пулю ў лоб!“ харобрыцца пан. Ён глядзіць пільна ў чорную муць ночы.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}„Не дабро сваё буду бараніць, а культуру краю!“ цешыць сябе пан Прушынскі.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Прыслухоўваецца.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Мо‘ што пачуе з боку вёск...»</comment>
      <origin>285346</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2627" sha1="gsogmiy8s03figfps3n8bpi2fve3a43" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}„Каго ні сустрэну тут — пушчу пулю ў лоб!“ харобрыцца пан. Ён глядзіць пільна ў чорную муць ночы.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}„Не дабро сваё буду бараніць, а культуру краю!“ цешыць сябе пан Прушынскі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Прыслухоўваецца.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Мо‘ што пачуе з боку вёскі…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Ціха, як у магіле.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Часамі адрывіста-хрыпла гаўкне сабака.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Да гэтай ночы маёнтак вартавалі панскія парабкі. Але пану нешта цюкнула. Нельга ім верыць, хоць яны ў „культурным“ панскім асяродку знаходзяцца…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Пан заўважыў сагоньня ўдзень кплівыя, гарэзьлівыя вочы і затоеныя ўсьмешкі сваіх парабкоў. Нібы яны нешта ведаюць і ня хочуць казаць. Пан іх сягоньня ад варты вызваліў. Загадаў аканому іх саміх вартаваць,
„каб якога ліха не нарабілі“.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Глуха асеньняя ноч, як цёмная студня.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Пан ступае вельмі асьцярожна. Ня хоча прызнацца самому сабе, што баіцца. Яму здаецца, што кожны яго ўласны крок аддаецца на некалькі вёрст вакол.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}„Хто можа ісьці на мой маёнтак? Хіба тыя, чые дзяды адбывалі ў маіх дзядоў прыгон. Хіба тыя, што па сягонешні дзень судзяцца са мною за сэрвітут. Гэта вёскі — Глухі Бор, Прушыншчызна і Крукаўка. Як мы
калісьці дзялілі між сабой мужыкоў — яны цяпер паноў дзеляць. З чужой вёскі ня пусьцяць. — „Наш пан, — кажуць, — мы самі справімся з ім“.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Адбываецца строгі суд гісторыі…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Мароз праходзіць па сьпіне пана Прушынскага ад гэтага суду гісторыі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Нешта шастае ў садзе…&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gsogmiy8s03figfps3n8bpi2fve3a43</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вязьмо (1932).pdf/82</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123130</id>
    <revision>
      <id>285347</id>
      <timestamp>2026-05-13T07:20:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «свае сілы, каб быць спакойнаму, каб сказаць нешта роўнае, праканалае і лагоднае. У вочы яму кінулася некалькі чырвоных распараных твараў, на якіх тлуста блішчэла на момант зацятая, але праз-тое яшчэ больш агідная зларадасьць. Яны глядзелі на яго з варожа...»</comment>
      <origin>285347</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4873" sha1="8lwq5yhnjlry4bdcvo27dp63vrfdc93" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;свае сілы, каб быць спакойнаму, каб сказаць нешта роўнае, праканалае і лагоднае. У вочы яму кінулася некалькі чырвоных распараных твараў, на якіх тлуста блішчэла на момант зацятая, але праз-тое яшчэ больш агідная зларадасьць. Яны глядзелі на яго з варожасьцю, яны чакалі толькі першых ягоных слоў, каб наладзіць яму такую-ж абструкцыю, як Пацяробу.

{{Водступ|2|em}}Тады Карызну прарвала. Уся яго развага, абачлівасьць, уся сіла волі разьляцелася ўпрах, асталася адна ўсеўладная дзікая злосьць, якая выходзіла далёка за межы гэтага тут непаразуменьня, у якую выліліся ўсе яго ўструшэньні астатняга часу. Ён ненавідзеў гэтыя чырвоныя бліскучыя твары за ўсё: за няўдачы з колектывізацыяй, за свае страхі, сумненьні, за свае старыя грахі, за бацькоў сваіх, за свае пачуцьці, якія ён мусіў бязьлітасна ламаць у сабе, якія яго так жорстка мучылі, за жонку, за Зелянюка, за ўсё, што давала яму няпрыемнасьць, што атручвала яму жыцьце.

{{Водступ|2|em}}Ён стаў крычаць. Ён стаў лаяцца. Ён стаў пагражаць. Ён ня помніў сам, не заўважаў сваіх слоў, бо яны выляталі ў яго самахоць, выпхнутыя з путра нясуладным зьвярыным шалам. Ён разышоўся яшчэ горпі за самаго Пацяроба.

{{Водступ|2|em}}І вось вышла неспадзяванае: заднія рады публікі пачалі відочна радзець — абураны народ, пэўна не бяз удзелу тут кулацкае зграі, стаў дэманстрацыйна пакідаць сход, Карызна і не заўважыў-бы гэтага, каб раптам, ня кінуўся з усіх капытоў туды Пацяроб, зароўшы на ўсё сваё неслабенькае горла:

{{Водступ|2|em}}— Куды гэта, га?.. Уцякаць? Уцякаць? Ня пушчу! Хто пойдзе са сходу — той вораг савецкае ўлады! Контр-рэволюцыянэры!..

{{Водступ|2|em}}Ён пачаў ваяваць ля дзьвярэй, затрымліваючы сялян, тлум узьняўся яшчэ мацнейшы, і Карызна кінуў гаварыць, пашоў на сваё месца змораны, пусты, бяздумны.

{{Водступ|2|em}}Сход ішоў далей. Тыя, што асталіся, сядзелі спакойна і слухалі ўважна. Выступалі яшчэ і Віктар, і Якуб Лакота, і іншыя актывістыя. Гаварыла яшчэ Тацяна, Вера Засуліч сказала некалькі слоў, ледзьве стрымліваючы сваё ўзрушэньне ад нядаўнага скандалу, сказала без запалу, без энэргіі, так дзеля-гадзіся. Прагаласавалі рэзалюцыю — рэзалюцыю ўхвалілі, хоць рук падымалі мала і неахвотна. Адкрылі-тут-жа запіс у колгас, і запісалася дваццаць адзін челавек — акурат столкі, сколькі налічваў Зелянюк у сваім актыве.

{{Водступ|2|em}}Па сходзе, як народ ужо лынуў у дзьверы, раптам ажывіўшыся, загаманіўшы, Зелянюк падышоў да Карызны і цьвёрда сказаў яму:

{{Водступ|2|em}}— Ну вось… Ты сарваў сход. Ты праваліў колектывізацыю… Разумееш?

{{Водступ|2|em}}Карызна сабраў рэштку сваіх сіл і, грозна бліснуўшы вачмі на брыгадзіра, адчыкрыжыў:

{{Водступ|2|em}}— Ня твой клопат! За свае ўчынкі я буду адказваць сам!

{{Водступ|2|em}}Зелянюк усьміхнуўся.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8lwq5yhnjlry4bdcvo27dp63vrfdc93</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/257</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123131</id>
    <revision>
      <id>285348</id>
      <timestamp>2026-05-13T07:24:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Надыходзіць…&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}У пана вочы, як вугольлі, гараць.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Хутка зьняў стрэльбу з плеч.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Чужым, ахрыплым голасам крыкнуў:&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}— Стой! Хто там?&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}З скавытаньнем кінуўся пад ногі стары пёс Разбой.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Адлягло ад с...»</comment>
      <origin>285348</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2382" sha1="26rf1ld3aon3et8yw7agqyoewl5nu2r" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}Надыходзіць…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}У пана вочы, як вугольлі, гараць.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Хутка зьняў стрэльбу з плеч.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Чужым, ахрыплым голасам крыкнуў:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Стой! Хто там?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}З скавытаньнем кінуўся пад ногі стары пёс Разбой.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Адлягло ад сэрца. Выцер пот з твару і давай гладзіць сабаку па вільготнай шэрсьці.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Аднак, якім нэрвовым я зрабіўся за апошнія дні.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Сьвежай прэласьцю пахла ў садзе. Гэты пах паддаў пану бадзёрасьці. Павярнуў на дзядзінец. Абыходзіў будынкі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}У пакоях, па загаду пана, агню ня было. Але ніхто ня спаў. Усе былі апрануты. Чакалі…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Дожджык спыніўся. Хмары пасунуліся к лесу. Замігацелі зоркі. Блішчэлі, як вочы ваўкоў. Ярчэй выступалі сілуэты будынкаў — выплывалі з цемры строгія,
ганаровыя.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}З-пад кожнага кута пан адчуваў здраду. У ценях бачыў страх.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Пасьвятлела. Нібы пад дзень.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— А яшчэ, здаецца, пеўні не сьпявалі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Над лесам стаяла яркая зарніца. Яна ірдзела і расплывалася, ахапляючы вялікі абшар неба, нібы раскалёная да чырвана бляха.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Няўжо маёнтак пана Кучынскага гарыць?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Пан Прушынскі, як зачараваны, глядзеў на далёкае пажарышча. Яго захапіў нязвычайны выгляд рознакаляровых водбліскаў над лесам. Лес як-бы перасунуўся з месца і стаў бліжэй да маёнтку Глухі Бор.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>26rf1ld3aon3et8yw7agqyoewl5nu2r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/258</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123132</id>
    <revision>
      <id>285349</id>
      <timestamp>2026-05-13T07:33:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Ад далёкага пажарышча пану зімна зрабілася. Нешта маразіла кроў у жылах.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Ён махнуў рукамі, як чалавек, які ўжо ўсё страціў. Увайшоў у палацы праз цёмны ход. Яму страшна стала быць аднаму на дварэ.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Усе сядзелі каля вакон і глядзе...»</comment>
      <origin>285349</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2197" sha1="afcf4rpesb735vqlpvy5nsd8p62rabe" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}Ад далёкага пажарышча пану зімна зрабілася. Нешта маразіла кроў у жылах.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Ён махнуў рукамі, як чалавек, які ўжо ўсё страціў. Увайшоў у палацы праз цёмны ход. Яму страшна стала быць аднаму на дварэ.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Усе сядзелі каля вакон і глядзелі ў бок пажарышча, чакаючы „гасьцей“. На сьценах вялікага пакою дрыжэў ружовы водсьвет пажарышча.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Людзі былі бледна-жоўтыя. У цёмных павялічаных зрэнках сьвяцілася жудасьць.

{{***2||50%|5|перад=1em|пасля=1em}}
{{gap|1.5em}}„Гасьцей“ дачакаліся толькі на раніцу.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Здалёку чуваць быў гул галасоў. Ішлі з тапарамі, з каламі. У вачох гарэла нянавісьць і злосьць, соткамі гадоў узгадаваныя.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Культура гіне… — прамармытаў як-бы чужымі вуснамі пан Прушынскі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Паляўнічая стрэльба выпала ў яго з рук і гулка стукнулася аб васкаваную падлогу.

&lt;center&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Times New Roman; font-size: 110%;&quot;&gt;II&lt;/br&gt;
'''Навялі лад і парадак.&lt;/span&gt;&lt;/center&gt;
{{gap|1.5em}}Ваколічная шляхта часта гаварыла аб немцах:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Вось прыдуць немцы і ў Глухі Бор. Дзесятаму закажаце панскі лес чапаць. Немцы ўжо прышлі ў іншыя вёскі, парадак наводзяць. Панскае дабро бокам вылезе… Усіх бальшавікоў выкрыем! Немцы за нас — за каталікоў…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Глухі Бор быў вельмі ўстрывожаны.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>afcf4rpesb735vqlpvy5nsd8p62rabe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Устаноўка (1930)/Пад сьцягам сонцаўсхода</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123133</id>
    <redirect title="Устаноўка (1930)/Пад сьцягам радасьці" />
    <revision>
      <id>285369</id>
      <timestamp>2026-05-13T07:43:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>Gleb Leo перанёс старонку [[Устаноўка (1930)/Пад сьцягам сонцаўсхода]] у [[Устаноўка (1930)/Пад сьцягам радасьці]]</comment>
      <origin>285369</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78" sha1="tq9xhtbvtq7u0qbns4lrdhtsg7uaqet" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Устаноўка (1930)/Пад сьцягам радасьці]]</text>
      <sha1>tq9xhtbvtq7u0qbns4lrdhtsg7uaqet</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/259</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123134</id>
    <revision>
      <id>285375</id>
      <timestamp>2026-05-13T08:18:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}На кожным дварэ ляжаць груды бярвеньняў з лесу пана Прушынскага. Шмат хто ўжо будавацца пачынаў. Дзе-ні-дзе бялеліся новыя зрубы. Пахла сьвежай смалою.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Старыя, пакрыўленыя хаткі глухабораўцаў былі абросшыя мохам, да ваконцаў укапаліся...»</comment>
      <origin>285375</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2609" sha1="k22mcqfb53rjljg5u9px2vqyqrxw4ka" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}На кожным дварэ ляжаць груды бярвеньняў з лесу пана Прушынскага. Шмат хто ўжо будавацца пачынаў. Дзе-ні-дзе бялеліся новыя зрубы. Пахла сьвежай смалою.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Старыя, пакрыўленыя хаткі глухабораўцаў былі абросшыя мохам, да ваконцаў укапаліся ў зямлю за некалькі дзесяткаў гадоў. Некаторыя з іх памятаюць
прыгон. Даўно яны зьмены чакаюць — новых беленькіх хатак. Некалькі пакаленьняў выгадавалася ў гэтых трухлых сьценах.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Ня толькі маладыя, але і старыя дзяды высыпалі сёлета ў лес, сьмела ішлі, нібы ў свой уласны. Старыя яшчэ з большай заядласьцю, чымся маладыя, валілі высокія хвоі. „Гэты лес нам належыць“, гаварылі яны. „Яшчэ з старым панам за яго судзіліся“.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Усю зіму вохкаў лес. Кіпела ў ім жыцьцё. Людзі пераклікаліся на лесасеках, вазілі да хаты бярвеньні на карах, на звычайных санках. Кожны пасвойму ўмудраўся, лаўчыўся. Кожны торыў дарогу з лесу да свайго
гумна. У часе адлігаў гэтыя дарогі пярэсьцілі па счарнеўшай глебе ільдзянымі абрусамі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Цяпер бель сьвежых бярвеньняў прыкра біла ў вочы. Пах смалы няпрыемна шчыкатаў ноздры.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Няўжо-ж усё прапала?&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Каваль Міхалка супакойваў народ. Ён чамусьці лічыў абавязкам трымаць люд пад сваёй апекай. Гаварыў, што немцы нядоўга тут пабудуць. Бальшавікі з імі не ваююць.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Так праплыло некалькі дзён.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Хоць надыходзіла вясна, але дні былі яшчэ марозьлівыя, абветраныя, абтрушаныя сьнегам. На возеры пры&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k22mcqfb53rjljg5u9px2vqyqrxw4ka</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/260</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123135</id>
    <revision>
      <id>285376</id>
      <timestamp>2026-05-13T08:26:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «млыне лёд яшчэ быў моцны. Па берагох возера няпрыемна шушукаўся леташні сухі чарот. Мельнік увосень не скасіў яго. Ён быў заняты сенакосам на абшырных панскіх лугох.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Міхалка часта выходзіў за выган на шырокі гасьцінец глядзець, ці ня йдзе ўжо н...»</comment>
      <origin>285376</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2508" sha1="izg7b0o8sey1e13c07og5uisd8s375n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;млыне лёд яшчэ быў моцны. Па берагох возера няпрыемна шушукаўся леташні сухі чарот. Мельнік увосень не скасіў яго. Ён быў заняты сенакосам на абшырных панскіх лугох.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Міхалка часта выходзіў за выган на шырокі гасьцінец глядзець, ці ня йдзе ўжо немец. У яго паходцы было столькі тараплівасьці, заклапочанасьці і напружнасьці, нібы ён рыхтаваўся капаць акопы перад вёскай, каб затрымаць немца.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}За ўсё сваё жыцьцё Міхалка ведаў толькі аднаго немца — старога Рэйтара, які арандаваў млын у пана Прушынскага. Рэйтар галіў вусы і насіў рэдкую бародку. Ён быў трохі глухаваты, дзеля чаго кожны раз пры
гутарцы падстаўляў да губ гаварыўшага, як трубку, правае вуха. Гаварыў праз меру голасна, відаць, каб самому чуць сваю гутарку.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Палонных нямецкіх салдат Міхалцы бачыць ня прыходзілася.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}І вось кожны раз, калі Міхалка гаварыў або думаў аб немцах, ён уяўляў іх у такім прыблізна выглядзе, як мельнік Рэйтар, і ня вельмі баяўся іх.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Міхалка жмурыў вочы і пазіраў у даль.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Там каля плоту пры самым гасьцінцу стаяў стары крыж. Ён урос нізам у камяністую глебу, а галавою ў неба ўпіраецца. Гэты крыж напамінаў Міхалцы сьляпога чалавека, які заўсёды стаіць пры дарозе з разьнятымі па абодвух бакох тулава рукамі і ня ведае, куды ісьці. Часам Міхалцы здавалася, што гэта ня крыж, а страшная, агідная шыбеніца, на якой уночы вешаюць людзей.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>izg7b0o8sey1e13c07og5uisd8s375n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Салавей (1928)/Тры пальцы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123136</id>
    <revision>
      <id>285377</id>
      <timestamp>2026-05-13T08:29:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>Новая старонка: «{{загаловак  | назва     = Тры пальцы  | аўтар     = Змітрок Бядуля  | год       = 1928 год  | пераклад  =   | секцыя    = Аповесьць  | папярэдні = [[Салавей (1928)/Салавей|Салавей]]  | наступны  = [[Салавей (1928)/Дзесяць|Дзесяць]]  | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: Тры пальц...»</comment>
      <origin>285377</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="657" sha1="pvra95u3llbonool5bss8gcvxpwxpo7" xml:space="preserve">{{загаловак
 | назва     = Тры пальцы
 | аўтар     = Змітрок Бядуля
 | год       = 1928 год
 | пераклад  = 
 | секцыя    = Аповесьць
 | папярэдні = [[Салавей (1928)/Салавей|Салавей]]
 | наступны  = [[Салавей (1928)/Дзесяць|Дзесяць]]
 | анатацыі  = Іншыя публікацыі гэтага твора: [[Тры пальцы (Бядуля, аповесьць)]].
}}

{{Выроўніваньне-пачатак}}
&lt;pages index=&quot;Салавей (1928).pdf&quot; from=&quot;202&quot; to=&quot;248&quot; /&gt;
{{Выроўніваньне-канец}}</text>
      <sha1>pvra95u3llbonool5bss8gcvxpwxpo7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/261</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123137</id>
    <revision>
      <id>285379</id>
      <timestamp>2026-05-13T08:35:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Зімою ў мяцеліцу, калі нанесены вялізныя гурбы сьнегу, гэты крыж паказвае дарогу ў Глухі Бор. Улетку, у сонечны дзень, па цені крыжа на гасьцінцы людзі ў час жніва (абапал дарогі каля крыжа) ведаюць, калі пара абедаць, палуднаваць і падвячоркаваць....»</comment>
      <origin>285379</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2518" sha1="dquwja4ok4gnq0mc5d632ohrhqbd6a8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}Зімою ў мяцеліцу, калі нанесены вялізныя гурбы сьнегу, гэты крыж паказвае дарогу ў Глухі Бор. Улетку, у сонечны дзень, па цені крыжа на гасьцінцы людзі ў час жніва (абапал дарогі каля крыжа) ведаюць, калі пара абедаць, палуднаваць і падвячоркаваць. Крыж
служыць ім гадзіньнікам удзень, як певень уночы.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Пашаны да крыжа ў Міхалкі ня было ніколі, але ён прызвычаіўся бачыць яго заўсёды на гэтым месцы. Пагорак бяз крыжа выглядаў-бы пустым і нудным.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}На гэты раз Міхалка заўважыў, што каля крыжа мітусяцца людзі. Міхалка пачаў прыглядацца пільней.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ня можа быць… Здаецца, пілою крыж падразаюць…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Міхалка пайшоў шпарчэй.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Не пасьпеў падыйсьці. Крыж з слабым енкам пасунуўся на бок і крахнуў у сьнег.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Няўжо людзям мала дроў сёлета? Сярод белага дня крадуць! — зьдзівіўся Міхалка.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Каля крыжа тупаліся самыя блізкія яго суседзі — Арцём і Мікіта.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Што вы гэта робіце?! — крыкнуў Міхалка.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}У адказ Арцём і Мікіта хітрымі вачыма зірнулі на Міхалку і хіхікнулі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Бач, немцы ідуць, — таемным голасам казаў Арцём.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— А крыж праваслаўны, — дадаў Мікіта.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Дык прычым тут крыж? — не зразумеў Міхалка.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Ды шляхта, бач, гаворыць, што немцы шануюць каталікоў, — сказаў Арцём.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— А крыўдзяць праваслаўных, — дадаў Мікіта.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Абодвы яшчэ раз хіхікнулі.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dquwja4ok4gnq0mc5d632ohrhqbd6a8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf/29</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123138</id>
    <revision>
      <id>285380</id>
      <timestamp>2026-05-13T08:37:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{Водступ|2|em}}Пошли яны выгоняць. Вотъ пчала подляцѣла, ды якъ джигнець козла за коко!.... Якъ забляець енъ! Якъ побяжиць!... Пераставъ съ тыхъ поръ козелъ у бабинъ овесъ ходзиць. Стала яна сабѣ жиць ды пыживаць, ды добра наживаць.  {{Водступ|2|em}}''Дер. Горивецъ,...»</comment>
      <origin>285380</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6013" sha1="3kcl49xa54mosvdwudwhe2p0v5k9whq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Водступ|2|em}}Пошли яны выгоняць. Вотъ пчала подляцѣла, ды якъ джигнець козла за коко!.... Якъ забляець енъ! Якъ побяжиць!... Пераставъ съ тыхъ поръ козелъ у бабинъ овесъ ходзиць. Стала яна сабѣ жиць ды пыживаць, ды добра наживаць.

{{Водступ|2|em}}''Дер. Горивецъ, сѣнн. у.''

{{smaller|{{Водступ|2|em}}Въ лисичинской вол. того же уѣзда сказка разсказывается съ слѣдующими варіаціями: 1) Жила сабѣ бабка. Посѣяла яна на лядзѣ овесъ. Пывадзився ходзиць у овесъ дзикій козелъ.... 2) Подыйшда баба зъ мядзьвѣдземъ къ овсу. Якъ увидзѣвъ мядзьвѣдзь овесъ и самъ побѣгъ яго ѣсци. Идзець опяць бабка, идзець и плачець. Ашъ идзець заинька: объ чимъ ты, бабка, горюетъ? Яна разсказала заиньку: такъ и такъ — свою бяду — пывадзився у мой овесъ дзикій козелъ и мядзьвѣдзь. Заинька и говориць: ходзи, мнѣ покажи! Бабка показала. Якъ заинька увидзивъ овесъ, дыкъ и самъ побѣгъ яго ѣсци. Идзець баба и горюець. Ашъ бяжиць вовкъ..... 3) Послѣ того, какъ убѣжала собака, пошла баба и плачетъ. Ашъ идзець пятушокъ: объ чимъ, бабка горюешъ? Разсказала бабка пятушку свою бяду: такъ и такъ. — «Ходзи, я табѣ козла вогоню!» Пришли яны. Пятушокъ и говориць: «иду, иду на ногахъ у красныхъ сапогахъ: пошовъ зъ овса зъ бабинаго, козелъ!» Козелъ спушався и уцекъ. Осталиси тольки мядзьвѣдзь ды заяцъ. Идзець баба, ды йзнова плачець. Ашъ идзець стралецъ: объ чимъ, бабка, горюешь? Разсказала баба: такъ и такъ — свою бяду. «Ходзи, я табѣ выгоню!» Пошли яны. Тоды стралецъ говориць: мядзьвѣдзь, пошовъ съ овса зъ бабинаго, бы я цябе убъю!» Мядзьвѣдзь спужався и уцекъ. Тольки заяцъ остався. Идзець баба и знова плачець. Ашъ ляциць сова: чаго ты, бабка, горюешъ? Баба разсказала: такъ и такъ. — «Ходзи, я табѣ выгоню!» Пошли яны. Сова сѣла на зайца, ды й задзерла яго. Баба дужо была рада, стала яна жиць ды пыживаць.....

{{Водступ|2|em}}Въ рогач. у. мѣсто бабы занимаетъ ''дѣдъ''.}}

{{ц|'''6, Коза лупленая.'''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}Живъ дзѣдъ зъ бабой. Было у ихъ семъ козъ и семъ дочокъ ¹) Говориць дзѣдъ своей большой дочцѣ: «гони, моя большая дочушка, козъ у поле!» Дочка и погнала. Пасцила, пасцила, стало ужо цямнѣць; яна и спрашыець: козы мое, козычки, ци подъѣли вы, ци напилиси? Вотъ старая коза заблекотала, затопала ногами, мотнула головой и кажиць: «дзякуй табѣ, подъѣли и напилиси уволю. А цяперь ужо вечаръ, упала сцидзеная роса, гони насъ домовъ на ночь.» Гониць дочка козъ домовъ, а дзѣдъ сѣвъ у воротахъ у чарвоныхъ ботахъ ды пытаець: «козы моѐ милыя! ци пили вы, ци ѣли?» Уси кажуць: я напилася, наѣлася, я напилася, наѣлася! А старая мовчиць. — «А ты старая коза, ци напилася, ци наѣлася?» — Нѣ дзѣдъ, пе напилася я, не наѣлася: бѣгла черазъ калиновый мостокъ — ухвацила осиновый листокъ, ли згороды жменячку травы зьѣла, ды лыжачку водзицы выпила — объ тымъ я пила и ѣла²). Разсердзився дзѣдъ на дочку, бивъ, бивъ, забивъ и подъ печку подкацивъ. На другій дзень говориць дзѣдъ другой дочцѣ: гони, моя дочушка другая, у поле козъ, ды хорошенько напа̀сци! Погнала дочка козъ у поле чуць-дзень. Пасцила, пасцила, ды надъ — вечаръ и спрашыець: козы моѐ, козычки, ци подъѣли вы, ци напилиси? Старая коза заблекотала, затопала ногами, мотнула головой и кажиць: «дзякуй табѣ, подъѣли мы и напилиси уволю. Гони насъ на ночь домовъ, бы ўжо пала сцидзеная роса!» Погнала дочка козъ домовъ. А дзѣдъ сѣвъ у воротахъ у чарвоныхъ ботахъ и пытаець: «козы моѐ милыя, ци напилиси, ци наѣлиси?» — Я напилася, я наѣлася; я&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3kcl49xa54mosvdwudwhe2p0v5k9whq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>285381</id>
      <parentid>285380</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T08:37:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>285381</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6025" sha1="90rt3uljl2l7rpa9r9ufm5zpoj8tsbo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Водступ|2|em}}Пошли яны выгоняць. Вотъ пчала подляцѣла, ды якъ джигнець козла за коко!.... Якъ забляець енъ! Якъ побяжиць!... Пераставъ съ тыхъ поръ козелъ у бабинъ овесъ ходзиць. Стала яна сабѣ жиць ды пыживаць, ды добра наживаць.

{{Водступ|2|em}}''Дер. Горивецъ, сѣнн. у.''

{{smaller|{{Водступ|2|em}}Въ лисичинской вол. того же уѣзда сказка разсказывается съ слѣдующими варіаціями: 1) Жила сабѣ бабка. Посѣяла яна на лядзѣ овесъ. Пывадзився ходзиць у овесъ дзикій козелъ.... 2) Подыйшда баба зъ мядзьвѣдземъ къ овсу. Якъ увидзѣвъ мядзьвѣдзь овесъ и самъ побѣгъ яго ѣсци. Идзець опяць бабка, идзець и плачець. Ашъ идзець заинька: объ чимъ ты, бабка, горюетъ? Яна разсказала заиньку: такъ и такъ — свою бяду — пывадзився у мой овесъ дзикій козелъ и мядзьвѣдзь. Заинька и говориць: ходзи, мнѣ покажи! Бабка показала. Якъ заинька увидзивъ овесъ, дыкъ и самъ побѣгъ яго ѣсци. Идзець баба и горюець. Ашъ бяжиць вовкъ..... 3) Послѣ того, какъ убѣжала собака, пошла баба и плачетъ. Ашъ идзець пятушокъ: объ чимъ, бабка горюешъ? Разсказала бабка пятушку свою бяду: такъ и такъ. — «Ходзи, я табѣ козла вогоню!» Пришли яны. Пятушокъ и говориць: «иду, иду на ногахъ у красныхъ сапогахъ: пошовъ зъ овса зъ бабинаго, козелъ!» Козелъ спушався и уцекъ. Осталиси тольки мядзьвѣдзь ды заяцъ. Идзець баба, ды йзнова плачець. Ашъ идзець стралецъ: объ чимъ, бабка, горюешь? Разсказала баба: такъ и такъ — свою бяду. «Ходзи, я табѣ выгоню!» Пошли яны. Тоды стралецъ говориць: мядзьвѣдзь, пошовъ съ овса зъ бабинаго, бы я цябе убъю!» Мядзьвѣдзь спужався и уцекъ. Тольки заяцъ остався. Идзець баба и знова плачець. Ашъ ляциць сова: чаго ты, бабка, горюешъ? Баба разсказала: такъ и такъ. — «Ходзи, я табѣ выгоню!» Пошли яны. Сова сѣла на зайца, ды й задзерла яго. Баба дужо была рада, стала яна жиць ды пыживаць.....}}

{{smaller|{{Водступ|2|em}}Въ рогач. у. мѣсто бабы занимаетъ ''дѣдъ''.}}

{{ц|'''6, Коза лупленая.'''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}Живъ дзѣдъ зъ бабой. Было у ихъ семъ козъ и семъ дочокъ ¹) Говориць дзѣдъ своей большой дочцѣ: «гони, моя большая дочушка, козъ у поле!» Дочка и погнала. Пасцила, пасцила, стало ужо цямнѣць; яна и спрашыець: козы мое, козычки, ци подъѣли вы, ци напилиси? Вотъ старая коза заблекотала, затопала ногами, мотнула головой и кажиць: «дзякуй табѣ, подъѣли и напилиси уволю. А цяперь ужо вечаръ, упала сцидзеная роса, гони насъ домовъ на ночь.» Гониць дочка козъ домовъ, а дзѣдъ сѣвъ у воротахъ у чарвоныхъ ботахъ ды пытаець: «козы моѐ милыя! ци пили вы, ци ѣли?» Уси кажуць: я напилася, наѣлася, я напилася, наѣлася! А старая мовчиць. — «А ты старая коза, ци напилася, ци наѣлася?» — Нѣ дзѣдъ, пе напилася я, не наѣлася: бѣгла черазъ калиновый мостокъ — ухвацила осиновый листокъ, ли згороды жменячку травы зьѣла, ды лыжачку водзицы выпила — объ тымъ я пила и ѣла²). Разсердзився дзѣдъ на дочку, бивъ, бивъ, забивъ и подъ печку подкацивъ. На другій дзень говориць дзѣдъ другой дочцѣ: гони, моя дочушка другая, у поле козъ, ды хорошенько напа̀сци! Погнала дочка козъ у поле чуць-дзень. Пасцила, пасцила, ды надъ — вечаръ и спрашыець: козы моѐ, козычки, ци подъѣли вы, ци напилиси? Старая коза заблекотала, затопала ногами, мотнула головой и кажиць: «дзякуй табѣ, подъѣли мы и напилиси уволю. Гони насъ на ночь домовъ, бы ўжо пала сцидзеная роса!» Погнала дочка козъ домовъ. А дзѣдъ сѣвъ у воротахъ у чарвоныхъ ботахъ и пытаець: «козы моѐ милыя, ци напилиси, ци наѣлиси?» — Я напилася, я наѣлася; я&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>90rt3uljl2l7rpa9r9ufm5zpoj8tsbo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>285399</id>
      <parentid>285381</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T10:08:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285399</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6102" sha1="qcotijii76fxo82dkg11shwarb0o279" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;5&quot;/&gt;{{Водступ|2|em}}Пошли яны выгоняць. Вотъ пчала подляцѣла, ды якъ джигнець козла за коко!.... Якъ забляець енъ! Якъ побяжиць!... Пераставъ съ тыхъ поръ козелъ у бабинъ овесъ ходзиць. Стала яна сабѣ жиць ды пыживаць, ды добра наживаць.

{{Водступ|2|em}}''Дер. Горивецъ, сѣнн. у.''

{{smaller|{{Водступ|2|em}}Въ лисичинской вол. того же уѣзда сказка разсказывается съ слѣдующими варіаціями: 1) Жила сабѣ бабка. Посѣяла яна на лядзѣ овесъ. Пывадзився ходзиць у овесъ дзикій козелъ.... 2) Подыйшда баба зъ мядзьвѣдземъ къ овсу. Якъ увидзѣвъ мядзьвѣдзь овесъ и самъ побѣгъ яго ѣсци. Идзець опяць бабка, идзець и плачець. Ашъ идзець заинька: объ чимъ ты, бабка, горюетъ? Яна разсказала заиньку: такъ и такъ — свою бяду — пывадзився у мой овесъ дзикій козелъ и мядзьвѣдзь. Заинька и говориць: ходзи, мнѣ покажи! Бабка показала. Якъ заинька увидзивъ овесъ, дыкъ и самъ побѣгъ яго ѣсци. Идзець баба и горюець. Ашъ бяжиць вовкъ..... 3) Послѣ того, какъ убѣжала собака, пошла баба и плачетъ. Ашъ идзець пятушокъ: объ чимъ, бабка горюешъ? Разсказала бабка пятушку свою бяду: такъ и такъ. — «Ходзи, я табѣ козла вогоню!» Пришли яны. Пятушокъ и говориць: «иду, иду на ногахъ у красныхъ сапогахъ: пошовъ зъ овса зъ бабинаго, козелъ!» Козелъ спушався и уцекъ. Осталиси тольки мядзьвѣдзь ды заяцъ. Идзець баба, ды йзнова плачець. Ашъ идзець стралецъ: объ чимъ, бабка, горюешь? Разсказала баба: такъ и такъ — свою бяду. «Ходзи, я табѣ выгоню!» Пошли яны. Тоды стралецъ говориць: мядзьвѣдзь, пошовъ съ овса зъ бабинаго, бы я цябе убъю!» Мядзьвѣдзь спужався и уцекъ. Тольки заяцъ остався. Идзець баба и знова плачець. Ашъ ляциць сова: чаго ты, бабка, горюешъ? Баба разсказала: такъ и такъ. — «Ходзи, я табѣ выгоню!» Пошли яны. Сова сѣла на зайца, ды й задзерла яго. Баба дужо была рада, стала яна жиць ды пыживаць.....}}

{{smaller|{{Водступ|2|em}}Въ рогач. у. мѣсто бабы занимаетъ ''дѣдъ''.}}
&lt;section end=&quot;5&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;6&quot;/&gt;{{ц|'''6. Коза лупленая.'''|памер=120%}}

{{Водступ|2|em}}Живъ дзѣдъ зъ бабой. Было у ихъ семъ козъ и семъ дочокъ ¹) Говориць дзѣдъ своей большой дочцѣ: «гони, моя большая дочушка, козъ у поле!» Дочка и погнала. Пасцила, пасцила, стало ужо цямнѣць; яна и спрашыець: козы мое, козычки, ци подъѣли вы, ци напилиси? Вотъ старая коза заблекотала, затопала ногами, мотнула головой и кажиць: «дзякуй табѣ, подъѣли и напилиси уволю. А цяперь ужо вечаръ, упала сцидзеная роса, гони насъ домовъ на ночь.» Гониць дочка козъ домовъ, а дзѣдъ сѣвъ у воротахъ у чарвоныхъ ботахъ ды пытаець: «козы моѐ милыя! ци пили вы, ци ѣли?» Уси кажуць: я напилася, наѣлася, я напилася, наѣлася! А старая мовчиць. — «А ты старая коза, ци напилася, ци наѣлася?» — Нѣ дзѣдъ, пе напилася я, не наѣлася: бѣгла черазъ калиновый мостокъ — ухвацила осиновый листокъ, ли згороды жменячку травы зьѣла, ды лыжачку водзицы выпила — объ тымъ я пила и ѣла²). Разсердзився дзѣдъ на дочку, бивъ, бивъ, забивъ и подъ печку подкацивъ. На другій дзень говориць дзѣдъ другой дочцѣ: гони, моя дочушка другая, у поле козъ, ды хорошенько напа̀сци! Погнала дочка козъ у поле чуць-дзень. Пасцила, пасцила, ды надъ — вечаръ и спрашыець: козы моѐ, козычки, ци подъѣли вы, ци напилиси? Старая коза заблекотала, затопала ногами, мотнула головой и кажиць: «дзякуй табѣ, подъѣли мы и напилиси уволю. Гони насъ на ночь домовъ, бы ўжо пала сцидзеная роса!» Погнала дочка козъ домовъ. А дзѣдъ сѣвъ у воротахъ у чарвоныхъ ботахъ и пытаець: «козы моѐ милыя, ци напилиси, ци наѣлиси?» — Я напилася, я наѣлася; я
&lt;section end=&quot;6&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qcotijii76fxo82dkg11shwarb0o279</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/262</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123139</id>
    <revision>
      <id>285382</id>
      <timestamp>2026-05-13T08:41:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}— Цьфу! — плюнуў Міхалка адзін раз. У другі раз не пасьпеў, бо атрад немцаў паказаўся на дарозе.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Некалькі конных жаўнераў пад‘ехалі да сьпілаванага крыжа, дзе стаялі сяляне. Немцы штосьці загаварылі пасвойму. Яны з дзівам паглядзелі на...»</comment>
      <origin>285382</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2613" sha1="ln6w3orx75y5si618bpm8lhmz1n4v8h" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}— Цьфу! — плюнуў Міхалка адзін раз. У другі раз не пасьпеў, бо атрад немцаў паказаўся на дарозе.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Некалькі конных жаўнераў пад‘ехалі да сьпілаванага крыжа, дзе стаялі сяляне. Немцы штосьці загаварылі пасвойму. Яны з дзівам паглядзелі на бязбожных людзей — на „русішэ швайн“, якія зрэзалі крыж.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Міхалка пазіраў на немцаў з цікавасьцю. Яны зусім да Рэйтара не падобны.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Дык вось яны — гэтыя разбойнікі… Брата каля Горадні забілі…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Міхалка ўспомніў свайго роднага брата Грыгора. Праз воласьць вестку атрымаў: „Погиб на поле брани славной смертью за царя и отечество“. Міхалка тады хрыпнуў некалькі брыдкіх слоў і на „царя“ і на „отечество“, паглядаючы тупа на белую паперку.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Сам ён, Міхалка, у акопах ня быў — у вайсковай кузьні працаваў да рэволюцыі, а потым уцёк дахаты.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Брат Грыгор увесь час ня выходзіў у яго з галавы: ён быў чарнявы, вясёлы, з вечнай усьмешкай у вачох. І цяпер Грыгор, як жывы, стаіць перад вачыма. Усьмешка ня зыходзіць з яго ружовага твару. Міхалка як-бы бачыць яго.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Міхалка ўздрыгануўся. Працёр вочы. Нямецкі жаўнер стаяў насупраць яго, ветла ўсьміхаўся і нешта незразумелае гаварыў. Словы бултыхаліся ў яго горле,
шлёпаліся з губ, як некае „буль-бім-бом“. Нарэшце, немец сказаў „цыгар“, прыставіў два пальцы да губ і цмокнуў, нібы курыць папяросу.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Міхалка ўцяміў.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Ён палічыў патрэбным і немцу ветла ўсьміхнуцца.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ln6w3orx75y5si618bpm8lhmz1n4v8h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/263</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123140</id>
    <revision>
      <id>285383</id>
      <timestamp>2026-05-13T08:46:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}— Ніто кум цыгар! Махоркес до! Фэ махоркес!&lt;ref&gt;Няма цыгары! Махорка ёсьць! Фэ махорка!&lt;/ref&gt; — не сваім голасам адказаў Міхалка.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Міхалка „ўмеў“ гаварыць з немцамі. Некалькі часу ён працаваў у мястэчку ў каваля Моты. Там навучыўся паяўрэйск...»</comment>
      <origin>285383</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2343" sha1="ef4dxmxmzk6e4wltg7q8u7z9thkppkm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}— Ніто кум цыгар! Махоркес до! Фэ махоркес!&lt;ref&gt;Няма цыгары! Махорка ёсьць! Фэ махорка!&lt;/ref&gt; — не сваім голасам адказаў Міхалка.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Міхалка „ўмеў“ гаварыць з немцамі. Некалькі часу ён працаваў у мястэчку ў каваля Моты. Там навучыўся паяўрэйску: „шабас гут“, „шэйна-марэйна“, „махтас-
тахтас“ і іншыя мудрагельствы. А гэта-ж адно і то самае, што і панямецку…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Міхалка выняў з кішэні капшук і насыпаў у жменю немца „махоркес“.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Немец паважна скруціў папяросу і задыміў; паморшчыўся, закашляўся, кінуў папяроску ў сьнег, пакруціў галавой і фэкнуў.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Міхалка ўсё зразумеў…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Спачатку хацеў зазлавацца на немца. Але, глянуўшы на яго дабрадушны твар і на парваныя вопраткі, Міхалка супакоіўся. „Відаць, што ня прывык да такога тытуну“, падумаў ён.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Па дарозе ехаў селянін з суседняй вёскі. Пабачыўшы немцаў, ён хацеў пакіраваць каня ў другі бок. Але тоўсты і злосны немец крыкнуў „хальт!“&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Чалавек спыніў каня.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Немцы падскочылі і давай аглядаць каня. Мабыць конь ім спадабаўся. Нічога не гаворачы, яны пачалі выпрагаць каня…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Чалавек спачатку зьдзівіўся, а потым, хоць і ня ведаў панямецку, — зразумеў, у чым справа, заенчыў, загаласіў:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Паночкі, ня крыўдзьце мяне. Гэты конік — усё маё багацьце.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ef4dxmxmzk6e4wltg7q8u7z9thkppkm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/264</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123141</id>
    <revision>
      <id>285384</id>
      <timestamp>2026-05-13T08:52:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Зашмальцаваны кажуронак селяніна, яго брудныя пальцы, якімі сьлёзы выціраў з вачэй, даводзілі немцаў да рогату.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Не сьмяяўся толькі той немец, які цыгару прасіў у Міхалкі.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Міхалка пачаў было бараніць селяніна:&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}— У муж...»</comment>
      <origin>285384</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2410" sha1="f5k4qht7hdz53nk64gg6n5loj2rafyg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}Зашмальцаваны кажуронак селяніна, яго брудныя пальцы, якімі сьлёзы выціраў з вачэй, даводзілі немцаў да рогату.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Не сьмяяўся толькі той немец, які цыгару прасіў у Міхалкі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Міхалка пачаў было бараніць селяніна:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— У мужыка фэрд ніт гут. У шляхтэс гут фэрд! Ува гут!&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}За такое адвакацтва Міхалка дастаў ад тоўстага злоснага жаўнера нямецкую аплявуху…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}„Тое самае і паруску“, падумаў Міхалка, „царскія казакі ня горш умелі“.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Мы прышлі да вас не ваяваць, а навясьці лад і парадак у вашай краіне. Так загадаў кайзэр Вільгельм!&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Міхалка зразумеў усё, бо немец-пазнанец гаварыў гэта па польску. Ён зразумеў-бы гэта і пафранцуску.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}„Лад і парадак“ быў наведзены. Многа сялян забралі, як бальшавікоў; ад кожнай хаты бралі даніну яек, масла, сала, быдла і збожжа.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Вярнуўся зьнекуль пан Прушынскі.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}І пачалася адплата за маёнтак і лес…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Не памагла і рэволюцыя ў Нямеччыне.

&lt;center&gt;&lt;span style=&quot;font-family:Times New Roman; font-size: 110%;&quot;&gt;III&lt;/br&gt;
'''Міхалкава стрэльба&lt;/span&gt;&lt;/center&gt;
{{gap|1.5em}}Над лесам стаяў месяц.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Было так ярка вакол, што можна было лічыць каласы на жытнім полі і траўкі на лузе.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}У паветры пахла гарэлымі анучамі, гаркаватым дымам. Было душна, як у печы. За выганам, пад старым бярозавым плотам зацягваў выцьцё сабака. На хвіліну&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f5k4qht7hdz53nk64gg6n5loj2rafyg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/265</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123142</id>
    <revision>
      <id>285385</id>
      <timestamp>2026-05-13T08:56:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «змоўкне, уставіць вострую, як шыла, морду на абгарэлыя садочкі, на маўклівыя голыя печы, якія тырчаць чорнымі комінамі ўверх, панюхае вакол сябе, апусьціць галаву ўніз і зноў пачне выць.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Працяглае выцьцё пошчакам коціцца вакол, нібы нявідочны д...»</comment>
      <origin>285385</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2537" sha1="piqutgu4x2bcvbhhpxbryfgcuvstqrq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;змоўкне, уставіць вострую, як шыла, морду на абгарэлыя садочкі, на маўклівыя голыя печы, якія тырчаць чорнымі комінамі ўверх, панюхае вакол сябе, апусьціць галаву ўніз і зноў пачне выць.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Працяглае выцьцё пошчакам коціцца вакол, нібы нявідочны дым плыве да самага месяца. Страхоцьце і самота брыдзе з густога бору, смокча глебу, лунае над
выганам.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Удзень згарэла вёска Глухі Бор. Удзень лямант разам з полымем насіліся ў пустую бяздоннасьць неба. Пазнанцы падпалілі вёску. Яшчэ да прыходу польскіх жаўнераў маладыя ўцяклі ў лес. Па хатах асталіся старыя. Не давалі ім і бэбахаў выносіць з хат.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Усё згарэла.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Дзе паўстанцы? — грымелі жаўнеры.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Катавалі старых.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}На вясковай вуліцы валялася некалькі мужыцкіх трупаў. Месяц адбіваўся зялёным водблескам у застылых мёртвых вачох.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Сяляне як-бы спалі ў змораных позах, нібы адпачывалі пасьля сенакосу, пасьля гарачага летняга дня. Старыя
аратаі прыпалі да глебы-маткі, прытуліліся акрываўленыя да прухкай зямлі; яны маўчаць, прыслухоўваюцца мёртвым вухам да ночнай цішыні, да выцьця з выгану.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}„А пасьля немцаў жыцьцё зноў наладжвалася. Зімавалі пры бальшавікох. Трохі аблізалі ранейшыя раны… І вось зноў… Як на шалях вахтаецца дабрабыт гаротнікаў — то ўверх, то ўніз…“&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Думкі мітусіліся ў галаве Міхалкі, нібы рой камароў. Ён ня мог давясьці думкі да канца.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>piqutgu4x2bcvbhhpxbryfgcuvstqrq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/266</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123143</id>
    <revision>
      <id>285386</id>
      <timestamp>2026-05-13T09:01:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Міхалка стаяў каля лесу, прытуліўся ўсім целам да блізкай хвоі. Як-бы прырос да дрэва грудзьмі. Пільна ўглядаўся ў ваколіцу. Лавіў кожны гук, кожны шолах. Лаянкі жаўнераў, лямант сялян, шуганьні і вохі полымя па саламяных стрэхах яшчэ і цяпер глуш...»</comment>
      <origin>285386</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2603" sha1="ms33jgb7onglnoqb76jdkqk51rnrzh9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}Міхалка стаяў каля лесу, прытуліўся ўсім целам да блізкай хвоі. Як-бы прырос да дрэва грудзьмі. Пільна ўглядаўся ў ваколіцу. Лавіў кожны гук, кожны шолах. Лаянкі жаўнераў, лямант сялян, шуганьні і вохі полымя па саламяных стрэхах яшчэ і цяпер глушылі яго слух і зрок.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Міхалцы здавалася, што яшчэ цяпер чуе плач і крыкі з боку вёскі, а месяц выглядаў водблескам пажарышч. Выцьцё сабакі нэрвавала Міхалку, не давала спакойна
ўзірацца ў даль, ці ня едзе з маёнтку Глухі Бор разьезд польскіх жаўнераў.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Не маглі паўстанцы ўдзень выступіць супроць палякаў, каб адбараніць вёску. Толькі к вечару дасталі стрэльбы і патроны, бо яны былі далёка захаваны ў
ельніку за балотам.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Міхалка стаяў цяпер дазорцам. Яму трэба было перайсьці праз чыстае поле, праз вёску, каб далучыцца да сваіх таварышоў. Яны ляжалі ў жыце ля дарогі, дзе доўгія гады стаяў да прыходу немцаў высокі крыж. Кабеты і дзеці засталіся ў лесе. Каб палякі не зрабілі нападу на гэты лес, трэба было пераняць іх на дарозе.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Стрэльбаў усяго пяць штук было. Адну Міхалка схаваў на полі пад крушняй.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}„Кожняя стрэльба вельмі дорага, патрэбна там… Як далучыцца да сваіх таварышоў?“&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Мабыць сягоньня будзе дождж. Надыходзяць хмары. Вялізным шэрым табуном невядомых жывёлін цягнуцца яны па небе. Як толькі затуляць месяц, Міхалка пусьціцца да сваіх.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Міхалка, як на збаўцаў, глядзіць на хмары з залатымі краямі.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ms33jgb7onglnoqb76jdkqk51rnrzh9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вязьмо (1932).pdf/83</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123144</id>
    <revision>
      <id>285387</id>
      <timestamp>2026-05-13T09:11:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Ініцыял|'''15'''}} Пацяроб, нязграбна боўтаючыся пад бокам, нахіляўся да яго і шаптаў яму ў самае вуха:  {{Водступ|2|em}}Ты ня бойся, Сымонка! Усё будзе як найлепей. Родненькі мой, я-ж іх ведаю навылёт. Не папужаўшы іх, нічога ня выйдзе. Вось памянеш маё слова — у...»</comment>
      <origin>285387</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4639" sha1="4g6mlfwnsekxpks455l35boqzszbzao" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Ініцыял|'''15'''}} Пацяроб, нязграбна боўтаючыся пад бокам, нахіляўся да яго і шаптаў яму ў самае вуха:

{{Водступ|2|em}}Ты ня бойся, Сымонка! Усё будзе як найлепей. Родненькі мой, я-ж іх ведаю навылёт. Не папужаўшы іх, нічога ня выйдзе. Вось памянеш маё слова — усе, як адзін запішуцуца. Я за іх вазьмуся яшчэ! А гэты хлюсьцік думае, што яно так сабе… угаворчыкамі… Ня туды ён трапіў, галубок! Мы яго наўчым тут, як весьці лінію… Гэта мы да часу глядзелі — што з цябе выйдзе… Ха-ха!..

{{Водступ|2|em}}У гэты момант з другога боку ў Карызны нехта азваўся:

{{Водступ|2|em}}— Добрага гасу далі… Такога сходу, мусіць як Сівец стаіць, ня было…

{{Водступ|2|em}}Карызна здрыгануўся і прыгледзеўся ў цемру. Гэта ішоў побач з ім Андрэй Шыбянкоў. Упэўніўшыся, што Карызна пачуў яго, ён дадаў ужо сьмялей і выразьней:

{{Водступ|2|em}}— Раскулачыць яшчэ з пяток, дык будуць прасіцца, каб узялі ў калгас.

{{Водступ|2|em}}Карызну зрабілася прыкра. Гэтыя спачуваньні ня толькі не суцяшалі яго, а яшчэ ясьней падкрэсьлівалі дзікую недарэчнасьць яго сёняшніх паводзін. Ясная рэч, ён зрабіў памылку, вялікую памылку, якая мо‘ адаб‘ецца на ўсім далейшым ходзе падзей. Але-ж гэты Зелянюк, падшывалец гэты? Што ён мае да яго? Чаго ён скрозь патыкаецца ў яго на дарозе? Што ён права мае нейкае над ім, ці што?

{{Водступ|2|em}}І жаль аб неразумным учынку сваім Карызна пералівае ў злосьць на Зелянюка, і яму робіцца значна лягчэй. Але Пацяроб з Андреем, налязаючы з абодвых бакоў з сваімі спацяшэньнямі, ізноў аднаўляюць у поўнай гаркаце прыкрыя згрызоты.

{{Водступ|2|em}}Карызна адчуў глыбокае палягчэньне, як нарэшце разлучыўся з сваімі спадарожнікамі.

{{Водступ|2|em}}Ён падышоў да хаты. Вялізная камяніца сямігодкі паўстала з цемры чорная, няпрытульна-халодная, як вастрог. Ў адным акне — там, дзе яго кватэра — выбліснуў агенчык: прышла да хаты жонка. Як яна стрэне яго? Як яна паставілася да гэтага непаразуменьня на сходзе?

{{Водступ|2|em}}Карызна ведае: будуць яны сёньня маўчаць, сьцерагчыся адзін аднаго, як ворагі. Яна будзе хадзіць каля яго чорным ценем — чужая, замкнёная, і прысутнасьць яе будзе балець яму, як старая незагойная рана.

{{Водступ|2|em}}А потым — доўгая пакутная ноч. Ён не засьне сёньня мабыць да раньня, бо будуць мучыць нявыказаныя, зьбітыя ў мулкую камлыгу пачуцьці. І найгорш, што ня будзе спаць і яна. Абое будуць прыкідвацца, што сьпяць, і з затоенай увагай прыслухвацца адзін да аднаго, ловячы кожны шолах. Гэта будзе нясьцерпная мука!

{{Водступ|2|em}}Карызна суняўся перад форткаю. Яму здавалася, што досыць адчыніць яе, пераступіць па двор — і адразу пачнецца тое цяжкое, жудаснае.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4g6mlfwnsekxpks455l35boqzszbzao</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf/30</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123145</id>
    <revision>
      <id>285388</id>
      <timestamp>2026-05-13T09:27:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «напилася, я наѣлася.... — А ты, коза старая, ци напилася, ци наѣлася? — «Нѣ, дзѣдъ, не пила я, не ѣла; тольки бѣгла черазъ калиновый мостокъ, ухвацила рабиновый листокъ, ли згороды жменячку травы зьѣла, ды лыжачку водзицы выпила — объ тымъ я пила и ѣла». Разсе...»</comment>
      <origin>285388</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6080" sha1="hm2jml4qot2usgcmro2rqd5wt3ykq4m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;напилася, я наѣлася.... — А ты, коза старая, ци напилася, ци наѣлася? — «Нѣ, дзѣдъ, не пила я, не ѣла; тольки бѣгла черазъ калиновый мостокъ, ухвацила рабиновый листокъ, ли згороды жменячку травы зьѣла, ды лыжачку водзицы выпила — объ тымъ я пила и ѣла». Разсердзився дзѣдъ, бивъ, бивъ дочку, забивъ и подъ печку подкацивъ. На другій дзень выславъ дзѣдъ свою третьцюю дочку: гони, моя третьдяя дочушка, у поле козъ, ды хорошенько напа̀сци! Погнала яна чуць-дзень. Пасцила, пасцила, а подъ-вечаръ и спрашыець: козы моѐ, козычки! ци подъѣли вы, ци напилиси? Коза старая заблекотала, затопала ногами, мотнула головой и говориць: спасибо, наѣлись и напились уволюшку! Гониць яна ихъ домовъ. А дзѣдъ сѣвъ у воротахъ у чарвоныхъ ботахъ и спрашыець: козы моѐ милыя! ци напилиси вы, ци наѣлиси вы? А яны яму у вотвѣтъ: я напилася, я наѣлася; я напилася, я наѣлася.... — «А ты, коза старая, ци напилася, ци наѣлася?» — Не напилася я, не наѣлася; а якъ бѣгла черазъ калиновый мостокъ — ухвацила бярозовый листокъ, ли згороды зьѣла жменячку травы ды выпила лыжачку воды. Тольки я пила и ѣла.... Разсердзився дзѣдъ, бивъ, бивъ дочку, забивъ и подъ печь подкацивъ. Погнала на другій дзень чацьвертая дочка. Пасцила, пасцила, накормила, напоила и гониць домовъ. А дзѣдъ сѣвъ у воротахъ у чарвоныхъ ботахъ и спрашыець: козы мое милыя! ци напилиси вы, ци наѣлиси вы? А козы яму у вотвѣтъ: я напилася, я наѣлася; я напилася, я наѣлася! — «А ты, коза старая, ци напилася, ци наѣлася?» — Нѣ, дзѣдъ, ни напилася, ни наѣлася: тольки бѣгла черазъ калиновый мостокъ — ухвацила дубовый листокъ, ли згороды жменячку травы зьѣла ды лыжачку водзицы выпила. Объ тымъ я пила и ѣла! Бивъ, бивъ дзѣдъ дочку, забивъ и подъ печь подкацивъ. — «Гони, моя пятая дочушка, козъ у поле! ды хорошенько напасци!» Погнала пятая дочка; пасцила, пасцила, накормила, напоила, и гониць. Дзѣдъ сѣвъ у воротахъ у чарвоныхъ ботахъ и пытаець: козы мое милыя, ци пили вы, ци ѣли? А козы говоруць: я напилася й наѣлася, я напилася й наѣлася. — «А ты, коза старая, ци напилася, ци наѣлася?» — Нѣ, дзѣдъ, ни напилася, ни наѣлася: якъ бѣгла черазъ калиновый мостокъ, ухвацила клановый листокъ, ли згороды жменячку травы зьѣла, ды лыжачку водзицы выпила.... Разсердзився дзѣдъ, забивъ дочку и подъ печь подкацивъ — «Гони, моя шостая дочушка, козъ у поле!» Яна погнала, пасцила, пасцила, зъ раньня ды до вечара, и гониць домовъ. А дзѣдъ сѣвъ у воротахъ у чарвоныхъ ботахъ и спрашыець: «козы моѐ милыя! ци напилиси, ци наѣлиси вы?» — Я напилася, наѣлася; я напилася, наѣлася.... — «А ты, коза старая, ци напилася, ци наѣлася?» — Нѣ, дзѣдъ, ни напилася, ни наѣлася: якъ бѣгла черазъ калиновый мостокъ — ухвацила ольховый листокъ, ли згороды жменячку травы зьѣла, ды лыжачку водзицы выпила. Объ тымъ я пила и ѣла! Забивъ дзѣдъ и гетую дочку, и подъ печь подкацивъ. — «Гони, моя семая дочушка, козъ у поле, ды лядзи жъ хорошенько напасци!» Погнала дочка козъ у поля чуць дзень; пасцила, пасцила, а надъ вечаръ и пытаець: козы мое, козычки, ци напилиси вы, ци наѣлиси? Старая коза заблекотала, затопала ногами, мотнула головой и кажиць: дзякуй табѣ, наѣлиси и напилиси уволю; гони насъ ужо домовъ, бы на зямлю ўжо пала сцидзеная роса! Гониць яна, а дзѣдъ сѣвъ у воротахъ у чарвоныхъ ботахъ и спрашыець: козы моѐ милыя, ци напилиси вы, ци наѣлиси вы? — Я напилася, наѣлася; я напилася, наѣлася.... «А ты, коза старая, ци напилася, наѣлася?» — Нѣ, дзѣдъ, ни напилася, ни наѣлася;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hm2jml4qot2usgcmro2rqd5wt3ykq4m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>285389</id>
      <parentid>285388</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T09:27:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>285389</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6080" sha1="00cso9gd60vo35d8dl8ch7mhjic0afl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;напилася, я наѣлася.... — А ты, коза старая, ци напилася, ци наѣлася? — «Нѣ, дзѣдъ, не пила я, не ѣла; тольки бѣгла черазъ калиновый мостокъ, ухвацила рабиновый листокъ, ли згороды жменячку травы зьѣла, ды лыжачку водзицы выпила — объ тымъ я пила и ѣла». Разсердзився дзѣдъ, бивъ, бивъ дочку, забивъ и подъ печку подкацивъ. На другій дзень выславъ дзѣдъ свою третьцюю дочку: гони, моя третьцяя дочушка, у поле козъ, ды хорошенько напа̀сци! Погнала яна чуць-дзень. Пасцила, пасцила, а подъ-вечаръ и спрашыець: козы моѐ, козычки! ци подъѣли вы, ци напилиси? Коза старая заблекотала, затопала ногами, мотнула головой и говориць: спасибо, наѣлись и напились уволюшку! Гониць яна ихъ домовъ. А дзѣдъ сѣвъ у воротахъ у чарвоныхъ ботахъ и спрашыець: козы моѐ милыя! ци напилиси вы, ци наѣлиси вы? А яны яму у вотвѣтъ: я напилася, я наѣлася; я напилася, я наѣлася.... — «А ты, коза старая, ци напилася, ци наѣлася?» — Не напилася я, не наѣлася; а якъ бѣгла черазъ калиновый мостокъ — ухвацила бярозовый листокъ, ли згороды зьѣла жменячку травы ды выпила лыжачку воды. Тольки я пила и ѣла.... Разсердзився дзѣдъ, бивъ, бивъ дочку, забивъ и подъ печь подкацивъ. Погнала на другій дзень чацьвертая дочка. Пасцила, пасцила, накормила, напоила и гониць домовъ. А дзѣдъ сѣвъ у воротахъ у чарвоныхъ ботахъ и спрашыець: козы мое милыя! ци напилиси вы, ци наѣлиси вы? А козы яму у вотвѣтъ: я напилася, я наѣлася; я напилася, я наѣлася! — «А ты, коза старая, ци напилася, ци наѣлася?» — Нѣ, дзѣдъ, ни напилася, ни наѣлася: тольки бѣгла черазъ калиновый мостокъ — ухвацила дубовый листокъ, ли згороды жменячку травы зьѣла ды лыжачку водзицы выпила. Объ тымъ я пила и ѣла! Бивъ, бивъ дзѣдъ дочку, забивъ и подъ печь подкацивъ. — «Гони, моя пятая дочушка, козъ у поле! ды хорошенько напасци!» Погнала пятая дочка; пасцила, пасцила, накормила, напоила, и гониць. Дзѣдъ сѣвъ у воротахъ у чарвоныхъ ботахъ и пытаець: козы мое милыя, ци пили вы, ци ѣли? А козы говоруць: я напилася й наѣлася, я напилася й наѣлася. — «А ты, коза старая, ци напилася, ци наѣлася?» — Нѣ, дзѣдъ, ни напилася, ни наѣлася: якъ бѣгла черазъ калиновый мостокъ, ухвацила клановый листокъ, ли згороды жменячку травы зьѣла, ды лыжачку водзицы выпила.... Разсердзився дзѣдъ, забивъ дочку и подъ печь подкацивъ — «Гони, моя шостая дочушка, козъ у поле!» Яна погнала, пасцила, пасцила, зъ раньня ды до вечара, и гониць домовъ. А дзѣдъ сѣвъ у воротахъ у чарвоныхъ ботахъ и спрашыець: «козы моѐ милыя! ци напилиси, ци наѣлиси вы?» — Я напилася, наѣлася; я напилася, наѣлася.... — «А ты, коза старая, ци напилася, ци наѣлася?» — Нѣ, дзѣдъ, ни напилася, ни наѣлася: якъ бѣгла черазъ калиновый мостокъ — ухвацила ольховый листокъ, ли згороды жменячку травы зьѣла, ды лыжачку водзицы выпила. Объ тымъ я пила и ѣла! Забивъ дзѣдъ и гетую дочку, и подъ печь подкацивъ. — «Гони, моя семая дочушка, козъ у поле, ды лядзи жъ хорошенько напасци!» Погнала дочка козъ у поля чуць дзень; пасцила, пасцила, а надъ вечаръ и пытаець: козы мое, козычки, ци напилиси вы, ци наѣлиси? Старая коза заблекотала, затопала ногами, мотнула головой и кажиць: дзякуй табѣ, наѣлиси и напилиси уволю; гони насъ ужо домовъ, бы на зямлю ўжо пала сцидзеная роса! Гониць яна, а дзѣдъ сѣвъ у воротахъ у чарвоныхъ ботахъ и спрашыець: козы моѐ милыя, ци напилиси вы, ци наѣлиси вы? — Я напилася, наѣлася; я напилася, наѣлася.... «А ты, коза старая, ци напилася, наѣлася?» — Нѣ, дзѣдъ, ни напилася, ни наѣлася;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>00cso9gd60vo35d8dl8ch7mhjic0afl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf/31</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123146</id>
    <revision>
      <id>285390</id>
      <timestamp>2026-05-13T09:34:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gabix</username>
        <id>3485</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «тольки якъ бѣгла черазъ калиновый мостокъ — ухвацила орѣховый листокъ, ли згороды жменячку травы зьѣла, ды лыжачку водзицы выпила. Объ тымъ я пила и ѣла! Разсердзився дзѣдъ, бивъ, бивъ тую дочку, забивъ и подъ печь подкацивъ. — «Ну, баба, гони ты козъ у по...»</comment>
      <origin>285390</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6000" sha1="8hs8m3zc2jzf3s18op82stq33u68sdx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gabix&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;тольки якъ бѣгла черазъ калиновый мостокъ — ухвацила орѣховый листокъ, ли згороды жменячку травы зьѣла, ды лыжачку водзицы выпила. Объ тымъ я пила и ѣла! Разсердзився дзѣдъ, бивъ, бивъ тую дочку, забивъ и подъ печь подкацивъ. — «Ну, баба, гони ты козъ у поле!» Погнала баба, пасцила, пасцила, стало ўжо прицемно; гониць яна ихъ домовъ. А дзѣдъ сѣвъ у воротахъ у чарвоныхъ ботахъ и спрашыець: «козы моѐ милыя, ци пили вы, ци ѣли?» — Я напилася й наѣлася, я напилася, наѣлася.... — «А ты, коза старая, ци напилася, цинаѣлася?» — Ни напилася я, ни наѣлася: бѣгла черазъ калиновый мосточакъ — ухвацила лозовый листочакъ, ли згороды жменячку травы зьѣла, ды лыжачку водзицы выпила. Тольки пила я и ѣла!.. Разсердзився дзѣдъ, бивъ, бивъ бабу, забивъ и подъ печь подкацивъ. На другій дзень погнавъ дзѣдъ самъ козъ у поле, знявши чарвоные боты. Пасцивъ, пасцивъ, и гониць. А самъ забѣгъ напяродъ, надзѣвъ чарвоные боты, сѣвъ у воротахъ и спрашыець: «козы мое милыя, ци напилиси, ци наѣлиси вы?» — Я напилася й наѣлася, я напилася й наѣлася.... «А ты, коза старая, ци напилася, ци наѣлася?» — «Нѣ, дзѣдъ, я ни напилася, ни наѣлася: якъ бягла черазъ калиновый мостокъ, ухвацила ясеновый листокъ, ли згороды жменячку травы зьѣла, ды лыжачку водзицы выпила. Объ тымъ я пила и ѣла!... Зыплакавъ дзѣдъ: «ахъ-жа ты, проклятая! перевела моихъ дочокъ, перевела мою бабу!» Бивъ, бивъ енъ тую козу, бивъ, бивъ — ажны бокъ облупивъ! ³) Схвацивъ яѐ за роги и привязавъ вяровочкой къ колесамъ, а самъ причитыець: коза моя козла, не козлилась позно! коза моя бѣлая ли згороды бѣгала, а я козу за ногу, заўтра на торгъ повяду: козу бѣлую продамъ, за три грошики отдамъ! Почула гето коза; оторвалась яна отъ колесъ и побѣгла зъ двора! Бѣгла, бѣгла, забѣгла у лѣсъ.

{{Водступ|2|em}}А у лѣси Лисичкина ⁴) хатка. Забѣгла яна у хатку, и полѣзла подъ печь. Пришла лисичка, чуець — нѣхто есь у хатцы. Яна и кажиць: дзень-добрый тому, хто въ гетымъ дому? — Я коза луплена, за три гроши куплена, якъ дамъ копытомъ — опынесься подъ кутомъ, якъ дамъ рогомъ — опынесься за порогомъ, золотой бородой замяту! Спужалася лисичка, сѣла на завалинку и плачець. Идзець зайчикъ: «кумка-голубка, чаго ты плачешь?» — Якъ-жа мнѣ ня плакыць: нѣхто у моей хатцы есь. — «Ходзи, кумка-голубка, ци ня выгонимъ мы.» Пришли: дзень-добрый тому, хто въ гетымъ дому? — Я коза луплена, за три гроши куплена. Якъ дамъ копытомъ — опынесься подъ кутомъ, якъ дамъ рогомъ — опынесься за порогомъ, золотой бородой замяту! Спужався зайка, уцекъ. Сидзиць лисичка на завалинѣ и плачець. Принтовъ вовкъ: кумка-голубка, чаго! ты плачешь? — Якъ жа мнѣ ня плакыць: нѣхто у моёй хатцы есь. — «Ходзи, ци ня ‘ выгонимъ мы яго». Пришли: дзень-добрый тому, хто въ гетымъ дому? — Я коза луплена, за три гроши куплена. Якъ дамъ копытомъ — опынесься подъ кутомъ; якъ дамъ . рогомъ — опынесься подъ порогомъ, золотой бородой замяту! Спужався вовкъ и ўцекъ. Пошла изнова лисичка на завалинку, сѣла и плачець. Идзець мядзьвѣдзь: «кумка-голубка, чаго ты плачешь?» — Якъ жа мнѣ ня плакыць: нѣхто ў моей хатцы есь. — «Ходзи, ци ня выгонимъ мы яго». Пошли и спрашуюць: дзень-добрый тому, хто у гетымъ дому? — Я коза луплена, за три гроши куплена: якъ дамъ копытомъ — опынесься подъ кутомъ; якъ дамъ рогомъ — опынесься за порогомъ, золотой бородой замяту! Спужався мядзьвѣдзь и уцекъ. Сидзиць лисичка, плачець. Ажъ во повзець ракъ: кумка-голубка,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8hs8m3zc2jzf3s18op82stq33u68sdx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab teatry (1927).pdf/16</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123147</id>
    <revision>
      <id>285401</id>
      <timestamp>2026-05-13T11:07:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «Jość padzieja, dyk tolki ihrać i bolš ničoha. Adnača jano nia zusim tak! Chaj {{Абмылка|napieršy|na pieršy}} raz artysty adyhrajuć aby jak — usie buduć u zachopleńni. Chaj tolki druhoje budzie z hetkimi-ž niedachopami, a ŭžo narodu mała prydzie. Hladzielniki mahčyma i samyja nia wiedajuć, dziela čaho niama ŭ ich hetkaje achwoty, jak pieradom, adnača nia jduć bolš.  {{Водступ|2|em}}Adnaja z častych pryčynaŭ — heta bu...»</comment>
      <origin>285401</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1317" sha1="ixoychn5slack95d8et8bfxuyeqqy26" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;Jość padzieja, dyk tolki ihrać i bolš ničoha. Adnača jano nia zusim tak! Chaj {{Абмылка|napieršy|na pieršy}} raz artysty adyhrajuć aby jak — usie buduć u zachopleńni. Chaj tolki druhoje budzie z hetkimi-ž niedachopami, a ŭžo narodu mała prydzie. Hladzielniki mahčyma i samyja nia wiedajuć, dziela čaho niama ŭ ich hetkaje achwoty, jak pieradom, adnača nia jduć bolš.

{{Водступ|2|em}}Adnaja z častych pryčynaŭ — heta budzie niedachop z mastackaha boku. Čuŭ ja ad ustrojščykaŭ pradstaŭleńniaŭ na maju zaciemku, što nielha-ž tak kryŭdzić mastackich počuwaŭ sialan: „Dy heta-ž na wioscy! Kab u mieście, dyk nakšaja była-b hutarka!!!“… Abmyła heta wialikaja, biazumoŭna! Što wiaskowiec chodzić u nia wielmi pachučym kažuchu dy łapciach, zamiesta bliščatych čarawikaŭ, ničoha nam jašče nia kaža ab mienšaj čutkaści jahonaje dušy na charastwo.

{{Водступ|2|em}}Sielanin zdarowym rozumam, biaz nijakich chitrykaŭ bačyć padčas i lepš za adumysłoŭcaŭ-krytykaŭ zahany padziei. Dziela hetaha nie jak na anehdot treba zahladacca na toje, što pakazwajuć ab [[Аўтар:Мальер|Moljerawi]]&lt;ref&gt;Adzin z najwydatniejšych piśmieńnikaŭ teatru ŭ Francyi. Baćka sučasnaje kamedyi.&lt;/ref&gt;, byccam jon swaje twory zaŭsiody&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ixoychn5slack95d8et8bfxuyeqqy26</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab teatry (1927).pdf/17</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123148</id>
    <revision>
      <id>285402</id>
      <timestamp>2026-05-13T11:10:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «nasampierš čytaŭ kucharcy, wiaskowaj žančynie, a potym hledziačy na jejnaje ŭražańnie, abo pakidaŭ padzieju nie zakranutaju, abo pierajnakšwaŭ zhodna z jaje dumkami.  {{Водступ|2|em}}Dyk chočučy ładzić teatr nie adzin, nia dwa razy, chočučy raspaŭsiudžwać praz jaho rodnuju kulturu, treba dobra z’arhanizawacca.  {{Водступ|2|em}}Kali dzie niama jašče dahetul niwodnaje kulturnaje ŭstanowy biełaruskaje, treba nia dlajučy...»</comment>
      <origin>285402</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1274" sha1="94hfv0sdjicfn6bp0ubosjkoblu55po" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;nasampierš čytaŭ kucharcy, wiaskowaj žančynie, a potym hledziačy na jejnaje ŭražańnie, abo pakidaŭ padzieju nie zakranutaju, abo pierajnakšwaŭ zhodna z jaje dumkami.

{{Водступ|2|em}}Dyk chočučy ładzić teatr nie adzin, nia dwa razy, chočučy raspaŭsiudžwać praz jaho rodnuju kulturu, treba dobra z’arhanizawacca.

{{Водступ|2|em}}Kali dzie niama jašče dahetul niwodnaje kulturnaje ŭstanowy biełaruskaje, treba nia dlajučysia adčynić hurtok Biełaruskaha Instytutu Kultury i Haspadarki i pry im arhanizawać teatralnuju sekcyju. Kali dzie jość Tawarystwa Biał. Škoły, možna i pry tym hurtku adčynić sekcyju swaju. A ŭžo biazumoŭna, dzie tolki jość kulturnyja ŭstanowy, dyk tamaka musić być teatr.

{{Водступ|2|em}}Nielha adkazwacca ad pracy, kažučy, što na wioscy niama artystaŭ, što niama kali i h. d. Jość i artysty (ci prynamsia buduć) jość i kali, asabliwa ad wosieni až da poźniaje wiasny. A taho, što nawučyliś zimoju, lohka chopić na leta, kali wywučwańnie rolaŭ zaminała-b mo’ ŭ haspadarcy.

{{Водступ|2|em}}Kali jość u was ludzi, świadomyja teatru, dyk tyja samyja saboju stanuć na čale i pakazywacimuć mienš świedamym, što treba rabić. Kali niama hetkich, dyk&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>94hfv0sdjicfn6bp0ubosjkoblu55po</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab teatry (1927).pdf/18</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123149</id>
    <revision>
      <id>285403</id>
      <timestamp>2026-05-13T11:12:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «ničoha! — nie pałochajcieś. Pieršaje pradstaŭleńnie mahčyma budzie ŭ was nadta, jak kažuć, kulhawaje, śledamki adnača wašaha nawytarańnia ŭžo ŭbačycie ŭ čarodnaj padziei. Dyk zusim niezaležna ad taho, jak pačynajecie pradstaŭleńnie, najpaźniej pry druhoj padziei treba wam naładzić u siabie arhanizacyju teatralnaje sekcyi.  {{Водступ|2|em}}Užo na padhatoŭkah da pieršaje padziei wy mahli zdaśledawać, chto ŭ was byŭ-by...»</comment>
      <origin>285403</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1347" sha1="k47n2lns65y114vzg0ph1dhwl0047ew" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ničoha! — nie pałochajcieś. Pieršaje pradstaŭleńnie mahčyma budzie ŭ was nadta, jak kažuć, kulhawaje, śledamki adnača wašaha nawytarańnia ŭžo ŭbačycie ŭ čarodnaj padziei. Dyk zusim niezaležna ad taho, jak pačynajecie pradstaŭleńnie, najpaźniej pry druhoj padziei treba wam naładzić u siabie arhanizacyju teatralnaje sekcyi.

{{Водступ|2|em}}Užo na padhatoŭkah da pieršaje padziei wy mahli zdaśledawać, chto ŭ was byŭ-by dobrym na ''režysera'', chto na ''dekaratara'', chto na ''administratara'' ci ''aktara''. Ciapier na schodcy treba zrabić heta farmalna. Treba, kab kožny siabra wiedaŭ, što jon rabicimie ŭ sekcyi, jakaja budzie jahonaja dziejnaść. Adnača wybrać kaho na dekaratara nie aznačaje jašče, što jon nia hulacimie na scenie. Heta mahčyma, lepš, kab nia było, dziela taho, što ŭsim raboty chopić.

{{Водступ|2|em}}''Dziejnaść režysera'': jon staršynstwuje na schodach, wiadzie padhatoŭki (repetycyi) ad pačatku až da kanca, jon rupicca ab usieńkich ahułam, kab było strojna, nichto nikomu nie zaminaŭ. Jon — byccam baćka wialikaje družyny, jakomu treba dahledzić usieńka, što robicca. Jon najbolš i adkazwaje. Kali jość jakija niedachody, dyk usie tady na režysera. Dziela jahonaje wialikaje pracy, jamu niemahčyma adnačasna ihrać na scenie.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k47n2lns65y114vzg0ph1dhwl0047ew</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab teatry (1927).pdf/19</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123150</id>
    <revision>
      <id>285404</id>
      <timestamp>2026-05-13T11:15:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}''Dziejnaść dekaratara'': hety rupicca ab scenie. Kali jaje niama, dyk jon kłapacicca ab tym, kab jaje pastawić. Kali ŭžo jość, dyk bolš źwiartaje ŭwahi na dekaracyju. Zaŭsiody nielha karystacca adnoju j toju samaju dekaracyjaju. Chaj na’t budzie sialanskaja chata, dyk my-ž wiedajem, što nia ŭsie sialanskija chaty adnolkawyja. Dobra tady było-b, kab dekaratar byŭ zdolny da malarstwa i ahułam da rukamiasła.  {{В...»</comment>
      <origin>285404</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1325" sha1="669euhaob8es41j1viqoua3yklhp7ji" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}''Dziejnaść dekaratara'': hety rupicca ab scenie. Kali jaje niama, dyk jon kłapacicca ab tym, kab jaje pastawić. Kali ŭžo jość, dyk bolš źwiartaje ŭwahi na dekaracyju. Zaŭsiody nielha karystacca adnoju j toju samaju dekaracyjaju. Chaj na’t budzie sialanskaja chata, dyk my-ž wiedajem, što nia ŭsie sialanskija chaty adnolkawyja. Dobra tady było-b, kab dekaratar byŭ zdolny da malarstwa i ahułam da rukamiasła.

{{Водступ|2|em}}Rupicca jon adnačasna i ab wopratkach aktaraŭ (artystaŭ), pamahaje im apranacca. Dbaje ab syzwałośniki (paryk), kali hetkija patrebnyja, abo šmarki (farby da twaru). Na jaho haławie šmat jašče jakoje drobiazi, ab jakoj nichto nia dumaje, a ŭ sutałacy ŭ apošniaj časinie pierad wychadam na scenu nichto ničoha nia wiedaje. Dziela hetaha, kab hlanuŭ chto z hladzielnikaŭ za scenu ŭ henuju časinu, padumaŭ-by, što zdureli ŭsieńkija aktary. Lotajuć, byccam durnyja, bo nia było ŭ ich dahetul adumysnaha čaławieka.

{{Водступ|2|em}}''Dziejnaść administratara'': i jamu šmat raboty. Jon dastaje dazwoły, ci što tamaka jašče treba ad uładaŭ, wiadzie hrašawuju sprawu sekcyi, dyk maje ŭ swaich rukach bilety, prahramy. Jon robić reklamy, pawiedamlaje ŭsich, a jakoj hadzinie teatr pačynacimiecca i h. d.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>669euhaob8es41j1viqoua3yklhp7ji</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab teatry (1927).pdf/20</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123151</id>
    <revision>
      <id>285405</id>
      <timestamp>2026-05-13T11:18:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Biazumoŭna tolki supolnaja dziejnaść troch pamianionych siabraŭ pakinie dobruju śledamku. Adzin adnamu nie zaminaje, a nawywarat — pamahaje čym tolki mahčyma. Adnača nia tolki jany ŭ troch rupiacca i pracujuć. Usie siabry sekcyi pawinny ŭwichacca. Adnyja ihrajučy na scenie, adnyja znoŭ ładziačy z dekarataram scenu ci dekaracyi inšyja jašče spaŭniajučy zahady režysera, kali buduć jakija.  {{Водступ|2|em}...»</comment>
      <origin>285405</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1345" sha1="agfm48sbrrn5fgh70ev3xt9o8f8zak8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Biazumoŭna tolki supolnaja dziejnaść troch pamianionych siabraŭ pakinie dobruju śledamku. Adzin adnamu nie zaminaje, a nawywarat — pamahaje čym tolki mahčyma. Adnača nia tolki jany ŭ troch rupiacca i pracujuć. Usie siabry sekcyi pawinny ŭwichacca. Adnyja ihrajučy na scenie, adnyja znoŭ ładziačy z dekarataram scenu ci dekaracyi inšyja jašče spaŭniajučy zahady režysera, kali buduć jakija.

{{Водступ|2|em}}Sekcyja teatralnaja chaj budzie adnoju družynaju z adnoju dumkaju supolnaju: jakaść pastanoŭki i ŭsieńki ciok padziei samaje wažnaje, dziela hetaje mety treba achwiarawać pracu.

{{Водступ|2|em}}Jašče ab adnoj asobie ja ničoha nie kazaŭ. Lepš, praŭda, kab henaje asoby zusim nia było, adnača, na žal, jana wielmi časta, zamiesta taho, kab apošniaju, źjaŭlajecca pieršaju. Kažu tutaka ab ''suflory''. Biazumoŭna lepš, kab u sekcyi jaho nia było, a kab kožny aktar umieŭ swaju rolu na pamiać. Ab hetym pisacimu jašče potym. Tutaka skažu ūžo ab dziejności jaho koratka; suflor padkazwaje tamu, chto zabyŭsia swaju rol. Padkazwać nia lohka taksama. Treba, kab čuŭ toj, kamu jon padkazwaje kab nia čuli hladzielniki (jak heta najčaściej u nas). Treba, kab suflor byŭ prysutnym na {{Абмылка|niekalki|niekalkich}}, a lepš na ŭsich&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>agfm48sbrrn5fgh70ev3xt9o8f8zak8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab teatry (1927).pdf/21</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123152</id>
    <revision>
      <id>285406</id>
      <timestamp>2026-05-13T11:22:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «padhatoŭkach, kab wiedać, jak chto wywučyŭ swaju rolu, dy ŭ jakim miescy padkazwać.  {{Водступ|2|em}}Woś i ŭsieńka ab ustrojstwie teatralnaje sekcyi. Była tolki tutaka hutarka ab ustrojstwie wonkawym, ab ustrojstwie {{Абмылка|anutranym|ŭnutranym}}; ab cioku pracy na padhatoŭkach pahutarym potym.  {{Цэнтар|'''IV.'''}}  {{Цэнтар|'''Praca na padhatoŭkach.'''}}  {{Водступ|2|em}}Sapraŭdnaja praca teatralnaje sekcyi w...»</comment>
      <origin>285406</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1231" sha1="ntyb2tzmmg4g2vu53uian3u7gh0k46r" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;padhatoŭkach, kab wiedać, jak chto wywučyŭ swaju rolu, dy ŭ jakim miescy padkazwać.

{{Водступ|2|em}}Woś i ŭsieńka ab ustrojstwie teatralnaje sekcyi. Była tolki tutaka hutarka ab ustrojstwie wonkawym, ab ustrojstwie {{Абмылка|anutranym|ŭnutranym}}; ab cioku pracy na padhatoŭkach pahutarym potym.

{{Цэнтар|'''IV.'''}}

{{Цэнтар|'''Praca na padhatoŭkach.'''}}

{{Водступ|2|em}}Sapraŭdnaja praca teatralnaje sekcyi wiadziecca na padhatoŭkach. Pradstaŭleńnie — cikaŭnaje i karysnaje hladzielnikam. Pakazalnaje i pawučalnaje jano i artystam, dy zusim inakš čymsia hladzielnikam. Artysty karystajucca pradstaŭleńniem prysutnaściu nowych ludziej, kab zdaśledawać, ci dasiulešniaja praca ichniaja była takoju, jak treba. Pradstaŭleńnie — heta wystupy ichnija, sprawazdača z zdabytkaŭ ździejśnienych.

{{Водступ|2|em}}Hladzielniki nia tolki śmiajucca, chaj na’t na wiasiołych kamedyjach, ci płačuć na dramach, — jany wučacca, sudziać i wučacca adnačasna.

{{Водступ|2|em}}Dziela hetaha niemahčyma, kab adnosiny našyja da padhatowak byli lohkadumnyja. Druhaja jašče pryčyna nieabchodnaści ŭwažliwaści da pracy na padhatoŭkach taja,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ntyb2tzmmg4g2vu53uian3u7gh0k46r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>285410</id>
      <parentid>285406</parentid>
      <timestamp>2026-05-13T11:31:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <origin>285410</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1201" sha1="nhxnsugd368dzap9xuoyhl5l4mjp9mi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;padhatoŭkach, kab wiedać, jak chto wywučyŭ swaju rolu, dy ŭ jakim miescy padkazwać.

{{Водступ|2|em}}Woś i ŭsieńka ab ustrojstwie teatralnaje sekcyi. Była tolki tutaka hutarka ab ustrojstwie wonkawym, ab ustrojstwie anutranym; ab cioku pracy na padhatoŭkach pahutarym potym.

{{Цэнтар|'''IV.'''}}

{{Цэнтар|'''Praca na padhatoŭkach.'''}}

{{Водступ|2|em}}Sapraŭdnaja praca teatralnaje sekcyi wiadziecca na padhatoŭkach. Pradstaŭleńnie — cikaŭnaje i karysnaje hladzielnikam. Pakazalnaje i pawučalnaje jano i artystam, dy zusim inakš čymsia hladzielnikam. Artysty karystajucca pradstaŭleńniem prysutnaściu nowych ludziej, kab zdaśledawać, ci dasiulešniaja praca ichniaja była takoju, jak treba. Pradstaŭleńnie — heta wystupy ichnija, sprawazdača z zdabytkaŭ ździejśnienych.

{{Водступ|2|em}}Hladzielniki nia tolki śmiajucca, chaj na’t na wiasiołych kamedyjach, ci płačuć na dramach, — jany wučacca, sudziać i wučacca adnačasna.

{{Водступ|2|em}}Dziela hetaha niemahčyma, kab adnosiny našyja da padhatowak byli lohkadumnyja. Druhaja jašče pryčyna nieabchodnaści ŭwažliwaści da pracy na padhatoŭkach taja,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nhxnsugd368dzap9xuoyhl5l4mjp9mi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Вязьмо (1932).pdf/84</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123153</id>
    <revision>
      <id>285407</id>
      <timestamp>2026-05-13T11:24:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>By-isti</username>
        <id>3554</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «  {{Водступ|2|em}}Не, ён ня пойдзе. Ён баіцца ісьці, ён здрыгаецца ад аднае думкі пра гэтую ноч.  {{Водступ|2|em}}Каб хоць з кім пагаманіць, хоць колькі слоў сказаць — пра сёнешняе. І пачуць, што-небудзь — простае, шчырае. Хоць лаянку, ўсё роўна…  {{Водступ|2|em}}У яг...»</comment>
      <origin>285407</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4471" sha1="j3mimwbaiiuynnm00kq5o6sz8y7gj64" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;By-isti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{Водступ|2|em}}Не, ён ня пойдзе. Ён баіцца ісьці, ён здрыгаецца ад аднае думкі пра гэтую ноч.

{{Водступ|2|em}}Каб хоць з кім пагаманіць, хоць колькі слоў сказаць — пра сёнешняе. І пачуць, што-небудзь — простае, шчырае. Хоць лаянку, ўсё роўна…

{{Водступ|2|em}}У яго зьявілася думка — пайсьці да каго-небудзь. Хай сабе позна ўжо, ноч. Ён разбудзіць, знойдзе якую прычыну, абы пачуць голас жывога чалавека. Каб пайсьці цяпер да Веры. Яна была на сходзе, яна пэўна яшчэ ня клалася спаць. Выдумаць што-небудзь, зайсьці на хвілінку. Сказаць, што затрымаўся на сходзе і ўбачыў, ідучы міма, сьвятло. Успомніў, што пільна трэба… Што-небудзь трэба — ён прыдумае.

{{Водступ|2|em}}І ўжо апошнія меркаваньні ён рабіў на хаду, пасьпешна, сігаючы пад пачатковую школу.

{{Водступ|2|em}}Сьвятло ў Верыным акне абудзіла ў ім палкую радасьць.

{{Водступ|2|em}}Каб хоць не пагасла раптам. Хутчэй!

{{Водступ|2|em}}І ён угрунь дабег да школы, але на ганак узыйшоў спахваля, нібы раздумаяючы. Паляпаў. Заныла цягучая ціша за дзьвярмі, прыкра сьціснула сэрца. Потым — лёгкія крокі, ціхі ўстрывожаны голас:

{{Водступ|2|em}}— Хто гэта тут? 

{{Водступ|2|em}}— Адчыні, Вера! Гэта я — на хвіліначку. Невялічкую справу маю.

{{Водступ|2|em}}— Карызна?

{{Водступ|2|em}}Гэтае слова яна крыкнула звонка — зьдзіўленая і ўзрадаваная.

{{Водступ|2|em}}— Я табе адчыню, але ты адразу ня йдзі, а хвілінку счакай, бо ведаеш… Адным словам, праз хвілінку ўваходзь да мяне.

{{Водступ|2|em}}У пакоі Верыным патхнула на Карызну чыстай ласкавай цяплінёй дзявочага прытулку, і яму стала нявымоўна добра тут, спакойна, у нутры ўзьнялася добра знаёмая яму, не адзін раз зазнаная хваля цудоўнай пяшчотнасьці, спаласнула нутро салодкай гарачынёй і заліла ўсе турботы, прыкрасьці. Ён з шчаснай палёгкай уздыхнуў і адкрыта, горача зірнуў на Веру, не хаваючы свайго захапленьня. Яна, прыемна сагрэтая гэтым поглядам, усьміхнулася яму, чароўна прыжмурыўшы свае вялікія — ня то цёмна-карыя, ня то зусім чорныя — вочы.

{{Водступ|2|em}}Я ўжо клалася спаць, але ўсёроўна ня спала-б доўга. Ты добра зрабіў, што зайшоў да мяне.

{{Водступ|2|em}}Яна гаварыла зусім шчыра, і Карызна адчуў да яе глыбокую ўдзячнасьць. Ён прызнаўся:

{{Водступ|2|em}}— У мяне, Вера, няма ніякае справы, я проста так зайшоў.

{{Водступ|2|em}}— Я ведаю.

{{Водступ|2|em}}І яна кінула на яго хітраваты гарэзьлівы погляд.

{{Водступ|2|em}}— Мне было цяжка аднаму… Пасьля гэтага… Я быў сёньня вялікі дурань… вялікі дурань… 

{{Водступ|2|em}}Вера шырока расплюшчыла вочы, нібы перажываючы нанова свой ранейшы спалох.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j3mimwbaiiuynnm00kq5o6sz8y7gj64</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab teatry (1927).pdf/22</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123154</id>
    <revision>
      <id>285408</id>
      <timestamp>2026-05-13T11:25:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «što artysty tamaka miecimuć karyść wialikuju. Wielmi wažna ŭmieć wiaści padhatoŭki. Kab u nas byli swaje škoły, dyk jašče niejak lahčej było-b. Biez nawytaranaje ruki adnaho čaławieka praca budzie mienš šparkaju, adnača karyść budzie.  {{Водступ|2|em}}Chočučy naładzić pradstaŭleńnie i wybraŭšy padzieju, treba nasampierš, kab usie artysty dobra wiedali źmiest jejny. Dziela hetaha treba pračytać jaje supolna ŭsim. Kož...»</comment>
      <origin>285408</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1368" sha1="b7n6vtxr0t17l1gqxnkbcg7cop3sw55" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;što artysty tamaka miecimuć karyść wialikuju. Wielmi wažna ŭmieć wiaści padhatoŭki. Kab u nas byli swaje škoły, dyk jašče niejak lahčej było-b. Biez nawytaranaje ruki adnaho čaławieka praca budzie mienš šparkaju, adnača karyść budzie.

{{Водступ|2|em}}Chočučy naładzić pradstaŭleńnie i wybraŭšy padzieju, treba nasampierš, kab usie artysty dobra wiedali źmiest jejny. Dziela hetaha treba pračytać jaje supolna ŭsim. Kožny z prysutnych siabraŭ sekcyi biare rol i čytaje. Kali niama hetkaje kolkaści knižak, skolki asobaŭ ihraje, dyk chaj pračytaje padzieju kožny asobna tak ci jnakš, adnača biazumoŭnaju ŭmowaju dobraha naładžańnia cioku pracy — heta znajomstwa źmiestu. Kali ŭžo ŭsie aznajomilisia z źmiestam padziei, staršynia sekcyi ci režyser sklikaje schod tych, što ihracimuć, ci na’t i tych, chto {{Абмылка|cikawica|cikawicca}} tolki. Na schodzie režyser adčyniaje sprečki. Pačarodna ŭsie prysutnyja biaruć hołas i wykazwajuć swaje dumki, pahlady na padzieju. Sprečki chaj buduć wielmi šyrokija. Treba na ich usiebakowa abhawaryć asnaŭnuju dumku padziei. Chaj usie wyskažucca, ci padzieja pryhoža napisana i ŭ čym jejnaje pryhožstwa, što dumaŭ aŭtar padziei, wywodziačy na scenu swaich hierojaŭ.

{{Водступ|2|em}}Abhawaryŭšy ŭ sprečkach ahulna źmiest&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b7n6vtxr0t17l1gqxnkbcg7cop3sw55</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab teatry (1927).pdf/23</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123155</id>
    <revision>
      <id>285409</id>
      <timestamp>2026-05-13T11:30:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «i asnaŭnuju dumku, treba pačać, jak heta kažuć pawučonamu, analizu paasobnych hierojaŭ: jakaja ŭ ich duša, jaki charaktar, wonkawy wyhlad ich u roznych abstawinach, istnujučych u padziei. Mała abhawaryć, što heny hieroj rabiŭ ci zrabiŭ-by, a tre’ spytacca jašče, što i jak jon dziejaŭ-by, kali-b abstawiny jahonyja i ŭmowy byli kryšku nakšyja. Dziakujučy analizie nia budzie ŭ nikoha nijakich ćmiannaściaŭ adnosna niwodnaje sceny. As...»</comment>
      <origin>285409</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1342" sha1="mgwyzd9hizqr6c8oefd09zssge2l1f1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;i asnaŭnuju dumku, treba pačać, jak heta kažuć pawučonamu, analizu paasobnych hierojaŭ: jakaja ŭ ich duša, jaki charaktar, wonkawy wyhlad ich u roznych abstawinach, istnujučych u padziei. Mała abhawaryć, što heny hieroj rabiŭ ci zrabiŭ-by, a tre’ spytacca jašče, što i jak jon dziejaŭ-by, kali-b abstawiny jahonyja i ŭmowy byli kryšku nakšyja. Dziakujučy analizie nia budzie ŭ nikoha nijakich ćmiannaściaŭ adnosna niwodnaje sceny. Asoby z knižki, miortwyja datul, uciełaiściacca, jany žycimuć u našych dumkach.

{{Водступ|2|em}}Heny mament samy wažny. Chaj asoby dziejučyja buduć nam blizkimi, dobra wiadomymi, chaj nia budzie ŭ ichnaj dušy niwodnaha kutočka nam ciomnaha. Paśla analizy i sprečkaŭ režyseru lahčej budzie nahladać potym za ihroju i papraŭlać. Artysty ŭžo samyja wiedacimuć, što treba rabić, dzie trymać swaje ruki, na kaho ci na što hladzieć — i buduć žywymi ludźmi na scenie.

{{Водступ|2|em}}Ciapier, kali ŭžo ŭsie wiedacimuć nia tolki źmiest farmalny, a wonutrny, treba padzialić roli. Chaj kožny biare tuju rol, da jakoje maje najwialikšy nachił. Na roli nia tre’ hladzieć z boku ichniaha charastwa, ci niapryhožaści. Usie roli adnolkawa pryhožyja, kali ich dobra adyhrać. Dyk chaj {{перанос-пачатак|п=tu|к=aktar}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mgwyzd9hizqr6c8oefd09zssge2l1f1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Ab teatry (1927).pdf/24</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123156</id>
    <revision>
      <id>285411</id>
      <timestamp>2026-05-13T11:34:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gleb Leo</username>
        <id>2440</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=tu|к=aktar}} kožny sam miarkuje dy ŭsie supolna. I nia tre’ saromicca, jak heta ŭ dziaŭčat asabliwa, kali prydziecca ihrać jakoha žabraka ci kaho tam jašče. Dumać tre’ tolki ab tym, ci ŭjaŭlaju ja dobra swaju budučuju rol? Kali tak, dyk biary śmieła.  {{Водступ|2|em}}Užo na pieršych schodkach treba było pačać pierapisku rolaŭ. Pierapiswać najlepš, kali ŭžo nia ŭsiu padzieju, dyk prynamsia t...»</comment>
      <origin>285411</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1363" sha1="6ble6jtbi1qrxtsfb0vouci481w7ts2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Gleb Leo&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{перанос-канец|п=tu|к=aktar}} kožny sam miarkuje dy ŭsie supolna. I nia tre’ saromicca, jak heta ŭ dziaŭčat asabliwa, kali prydziecca ihrać jakoha žabraka ci kaho tam jašče. Dumać tre’ tolki ab tym, ci ŭjaŭlaju ja dobra swaju budučuju rol? Kali tak, dyk biary śmieła.

{{Водступ|2|em}}Užo na pieršych schodkach treba było pačać pierapisku rolaŭ. Pierapiswać najlepš, kali ŭžo nia ŭsiu padzieju, dyk prynamsia tyja źjawy, u jakich jość twaja rola. Błaha robiać pišučy tolki sobskaje roli słowy i kančatak skazu z papiaredniaje. Hetak samachoć zusim zaminajem lahčejšamu wywučawańniu, dziela taho, što nie ŭjaŭlajem daskanalna taje hutarki, na jakuju čarodna adkazywacimiem.

{{Водступ|2|em}}Pa miery mahčymaści, chaj kožny aktar pierapiswaje rol sam. Kali sam napisaŭ, dyk chaj i nia nadta mo’ pryhoža, adnača wučycca lahčej, dy nia budzie abmyłaŭ i kulhańnia ŭ mowie, da jakoha prywykšy na padhatoŭkach, (nia lohka adwyknuć i na pradstaŭleńni).

{{Водступ|2|em}}Majučy padzieł rolaŭ i pierapisanyja rukapisy, treba ŭziacca da ''abčytak''. Pry abčytkach biezadkładna tre’ wučycca dykcyi (wymowy), patrebnaha naciskańnia, imknucca, kab z pieršaje abčytki hołas nia byŭ ci kab wielmi cichi, ci kab nadta hołasny, a zaŭsiody ŭ mieru, kolki treba,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6ble6jtbi1qrxtsfb0vouci481w7ts2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/267</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123157</id>
    <revision>
      <id>285412</id>
      <timestamp>2026-05-13T11:45:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}„Хутчэй бы… хутчэй!“&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Вось гэтыя хмары над млынам стаяць. А млын добры пункт, дзе можна ў выпадку патрэбы схавацца.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Міхалка пачаў паўзьці па траве ў бок млыну. Пры кожным падазроным гуку прырастаў да зямлі, прысмактваўся цяжкі...»</comment>
      <origin>285412</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2658" sha1="kqnx9vmrvhy7x2iorayuqcfms8n3myb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}„Хутчэй бы… хутчэй!“&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Вось гэтыя хмары над млынам стаяць. А млын добры пункт, дзе можна ў выпадку патрэбы схавацца.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Міхалка пачаў паўзьці па траве ў бок млыну. Пры кожным падазроным гуку прырастаў да зямлі, прысмактваўся цяжкім каменем, адчуваў халадок травы пад каленямі, пад правай шчакою. Ён навастрыў слух. Часамі рабілася так ціха, што шорханьне травы пад каленямі прыкра разіла вуха, здавалася шумам.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Такім чынам Міхалка дабраўся да старога млыну.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Хмары праглынулі месяц. Як-бы скрозь зямлю праваліліся месячныя бледна-жоўтыя водсьветы. Цёмна-сінім сокам налілася ваколіца. Прытулак быў цяпер на кожным месцы, усюды. На адкрытым полі можна было ляжаць, нібы пад дахам на сваім ложку.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Некалькі часу Міхалка стаяў анямелы на грэблі каля заставак.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}— Кап-кап-кап! — капала вада з-пад скрыні, прасачвалася ўніз аднастайна і роўнамерна. Нібы вадзяны гадзіньнік адбіваў хвіліны. Воддаль пад млынавым калясом журчэла па каменьнях вада.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Млын быў панскі. Яго жаўнеры не зруйнавалі:&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Тут адчувалася супакойнасьць, лагоднасьць.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}На адзін момант Міхалка аддаўся забыцьцю. Ня думаў аб тым, дзе ён і навошта тут стаіць. Толькі прэлы пах водарасьляў, зьмешаны з горкім дымам, яшчэ больш, чым раней, шчакатаў нос. Ён хацеў пайсьці далей, як пачуў тупат конскіх ног з боку маёнтку.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}„Палякі…“ падумаў Міхалка. „Адзін бяз стрэльбы нічога ня зробіш. Трэба схавацца…“&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kqnx9vmrvhy7x2iorayuqcfms8n3myb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Старонка:Салавей (1928).pdf/268</title>
    <ns>104</ns>
    <id>123158</id>
    <revision>
      <id>285413</id>
      <timestamp>2026-05-13T11:50:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RAleh111</username>
        <id>4658</id>
      </contributor>
      <comment>/* Не правераная */ Новая старонка: « {{gap|1.5em}}Туляючыся, нячутным крокам пайшоў за млын — уніз да рэчкі. Стаў за вуглом сьцяны, пазіраючы на грэблю.&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Каля дваццаці коньнікаў. Гулка аддаецца тупат капыт па дрыўляным мосьце…&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}Спынілі коняй…&lt;/br&gt; {{gap|1.5em}}„Калі цяпер нашчупаюць...»</comment>
      <origin>285413</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2599" sha1="7jy3kshe06ssuo5jniyhoj4p60lpmgo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;RAleh111&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{gap|1.5em}}Туляючыся, нячутным крокам пайшоў за млын — уніз да рэчкі. Стаў за вуглом сьцяны, пазіраючы на грэблю.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Каля дваццаці коньнікаў. Гулка аддаецца тупат капыт па дрыўляным мосьце…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Спынілі коняй…&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}„Калі цяпер нашчупаюць мяне“, падумаў Міхалка, „дык будуць мучыць некалькі дзён. Кавалкамі будуць рваць жывое мяса. Пачнуць дапытвацца, дзе паўстанцы. Напэўна, цяпер у млыне абшарпаюць-абмацаюць, ці
не сядзіць хто“.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Ціха ступаючы, Міхалка ўлез у рэчку. Ішоў памалу, каб ня чуваць было плюханьньня ног у вадзе. Адчуваў пад набухшым лапцем кожны каменчык. Падлез пад самае калясо. Прыгнуўся. Толькі галаву высунуў з
вады. Холаду не адчуваў.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Час-ад-часу Міхалка бачыў, як у верхнім ваконцы млыну мільгалі аганькі. Палілі запалкі. Шукалі. Гоман жаўнераў у млыне адбіваўся ад сьцяны да сьцяны.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Страху Міхалка не адчуваў. Ён добра памятаў партызанскую прысягу. Толькі стрэльбу шкадаваў. Калі яго тут знойдуць, дык стрэльба прападзе ў крушні. Таварышы ня ведаюць, што яна там ляжыць.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Міхалка так прымасьціўся ў вадзе, што толькі вочы, нос і рот адтуль відаць былі. Чалавек расплыўся ў вадзе, нібы сьнег. Толькі маленькі сьлядок ад яго застаўся, нібы вярхушка каменя з-пад вады, — частка твару.&lt;/br&gt;
{{gap|1.5em}}Думкі Міхалкі ў гэты час луналі каля старой крушні, дзе ляжала пад каменьнямі стрэльба — сталёвая, бліскучая. Яна ў гэту хвіліну была яму даражэй за ўсё на сьвеце.&lt;/br&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7jy3kshe06ssuo5jniyhoj4p60lpmgo</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>