Вікікрыніцы bewikisource https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікікрыніцы Размовы пра Вікікрыніцы Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Аўтар Размовы пра аўтара Старонка Размовы пра старонку Індэкс Размовы пра індэкс TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk 0 109619 289459 257327 2026-06-15T17:58:12Z Gleb Leo 2440 289459 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = 27. Козелъ и баранъ | безаўтара = | год = 1887 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная казка | папярэдні = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/26|26. Вовкъ, старая собака и котъ]] | наступны = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/1|1. Звѣриное молоко (нещастное дитя)]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf" from="57" to="58" fromsection="27" tosection="27" /> {{Выроўніваньне-канец}} 49mnt9rv9usmeb553347mx9bbe360bh 104 124793 289464 289437 2026-06-15T18:44:40Z RAleh111 4658 289464 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|1.}}</center> {{gap|2.5em}}Рух грашовага звароту сялянскіх гаспадарак за тры гады ў чырвоных рублёх на адну гаспадарку ў сярэднім высьвятляецца наступнымі данымі: {|style="margin:auto; font-family:Times New Roman; font-size: 90%;" |colspan="30"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 3px" | |rowspan="3"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |{{larger|{{разьбіўка|Гады}}}} |rowspan="3"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |colspan="9"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |{{larger|{{разьбіўка|Абсалютныя вялічыні}}}} |rowspan="3"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |colspan="9"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |{{larger|{{разьбіўка|Узрост у}} %%}} |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 3px 0 0px" | |- | valign="middle"; style="width:50px; transform: rotate(-90deg)" |{{водступ|-2.2|em}}мля-</br>{{водступ|-2.2|em}}к.</br>{{водступ|-2.1|em}}ыткі |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | | valign="middle"; style="width:50px; transform: rotate(-90deg)" |{{водступ|-2.2|em}}та ў</br>{{водступ|-2.1|em}}й{{gap|0.5em}}сел.</br>{{водступ|-2.3|em}}ад. |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | | valign="middle"; style="width:40px; transform: rotate(-90deg)" |{{водступ|-3|em}}о{{gap|0.5em}}ад</br>{{водступ|-2.5|em}}ажу |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | | valign="middle"; style="width:30px; transform: rotate(-90deg)" |{{водступ|-2.7|em}}чана |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | | valign="middle"; style="width:30px; transform: rotate(-90deg)" |{{водступ|-2.7|em}}ь{{gap|0.5em}}пры-</br>{{водступ|-2.7|em}}к | valign="middle"; style="width:50px; transform: rotate(-90deg)" |{{водступ|-2.2|em}}мля-</br>{{водступ|-2.2|em}}к.</br>{{водступ|-2.1|em}}ыткі |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | | valign="middle"; style="width:50px; transform: rotate(-90deg)" |{{водступ|-2.2|em}}та ў</br>{{водступ|-2.1|em}}й{{gap|0.5em}}сел.</br>{{водступ|-2.3|em}}ад. |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | | valign="middle"; style="width:30px; transform: rotate(-90deg)" |{{водступ|-3.3|em}}о{{gap|0.5em}}ад</br>{{водступ|-2.9|em}}ажу |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | | valign="middle"; style="width:30px; transform: rotate(-90deg)" |{{водступ|-2.7|em}}чана |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | | valign="middle"; style="width:30px; transform: rotate(-90deg)" |{{водступ|-2.9|em}}ь{{gap|0.5em}}пры-</br>{{водступ|-2.9|em}}к |- | valign="middle"; style="width:50px; transform: rotate(-90deg)" |{{водступ|0.5|em}}Незе</br>{{водступ|0.5|em}}робс</br>{{водступ|0.5|em}}прыб | valign="middle"; style="transform: rotate(-90deg)" |{{водступ|0.5|em}}Рабо</br>{{водступ|0.5|em}}чужо</br>{{водступ|0.5|em}}гасп | valign="middle"; style="transform: rotate(-90deg)" |{{водступ|0.0|em}}Усяг</br>{{водступ|0.0|em}}прод | valign="middle"; style="transform: rotate(-90deg)" |{{водступ|-0.3|em}}Пазы | valign="middle"; style="transform: rotate(-90deg)" |{{водступ|0|em}}Увес</br>{{водступ|0|em}}быта | valign="middle"; style="width:50px; transform: rotate(-90deg)" |{{водступ|0.5|em}}Незе</br>{{водступ|0.5|em}}робс</br>{{водступ|0.5|em}}прыб | valign="middle"; style="transform: rotate(-90deg)" |{{водступ|0.5|em}}Рабо</br>{{водступ|0.5|em}}чужо</br>{{водступ|0.5|em}}гасп | valign="middle"; style="transform: rotate(-90deg)" |{{водступ|-0.3|em}}Усяг</br>{{водступ|-0.3|em}}прод | valign="middle"; style="transform: rotate(-90deg)" |{{водступ|-0.3|em}}Пазы | valign="middle"; style="transform: rotate(-90deg)" |{{водступ|-0.3|em}}Увес</br>{{водступ|-0.3|em}}быта |- |colspan="30"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0" | |- |</br>{{gap|0.5em}}1923-24{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}1924-25{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}1925-26{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |style="text-align:right"|</br>6,40{{gap|0.5em}} 34,55{{gap|0.5em}} 69,14{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="text-align:right"|</br>0,97{{gap|0.5em}} 2,39{{gap|0.5em}} 3,73{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="text-align:right"|</br>52,46{{gap|0.0em}} 97,73{{gap|0.0em}} 161,26{{gap|0.0em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="text-align:right"|</br>3,20{{gap|0em}} 7,82{{gap|0em}} 13,27{{gap|0em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="text-align:right"|</br>69,65{{gap|0em}} 147,14{{gap|0em}} 258,62{{gap|0em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |style="text-align:right"|</br>100{{gap|1em}} 540,3{{gap|0.5em}} 1,080,3{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="text-align:right"|</br>100{{gap|1em}} 246,4{{gap|0.5em}} 384,5{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="text-align:right"|</br>100{{gap|0.5em}} 186,3{{gap|0em}} 307,4{{gap|0em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="text-align:right"|</br>100{{gap|0.5em}} 244,4{{gap|0em}} 414,7{{gap|0em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="text-align:right"|</br>100{{gap|0.5em}} 211,6{{gap|0em}} 371,8{{gap|0em}} |} {{gap|2.5em}}Паказаныя даныя даюць малюнак вельмі шпаркага ўзросту грашовага прыбытку, які вырас на 271,8% за два гады. Гаткае павялічэньне грашовага прыбытку сялянскае гаспадаркі тлумачыцца аграмадным павялічэньнем двох артыкулаў прыбытку, якія маюць, як гэта відаць з прыведзеных даных, вялікае значэньне ў грашовым балянсе: павялічэньнем у 11 раз паступленьняў ад няземляробскіх прыбыткаў, пераважна промыслаў — і ў 3 разы грашовае выручкі ад продажу продуктаў сваёй гаспадаркі. Два другія артыкулы грашовага прыбытку, якія характарызуюць ролю заработкаў у чужой сялянскай гаспадарцы і крэдытных опэрацый у агульная суме грашовых паступленьняў, хоць і ўзрасьлі ў 4 разы, але не займаюць асабліва выдатнага месца ў грашовым бюджэце сярэдня-сялянскае гаспадаркі. Гэтыя артыкулы выдзелены намі з прычыны іх экономічнага значэньня. {{gap|2.5em}}Узрост грашовага звароту, як сьведчаць ніжэйпрыведзеныя даныя, розны ў залежнасьці ад велічыні гаспадаркі па засеве. {|style="margin:auto; font-family:Times New Roman; font-size: 90%;" |colspan="30"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |rowspan="6"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 3px" | |- |rowspan="3"; style="text-align:right;" |{{fine|Групы гаспада-</br>рак па засеве}}<ref>У далейшым соц.-эконом. групы гаспадарак адзначаюцца аднымі рымскімі лічбамі.</ref></br></br></br>{{fine|{{разьбіўка|Гады}}}}{{gap|6em}} |rowspan="3"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 1px" | |colspan="9"; style="text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0px" |{{larger|{{разьбіўка|Абсолютныя лічбы}}}} |rowspan="3"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 1px" | |colspan="9"; style="height: 20px; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0px" |{{larger|У %%}} |rowspan="6"; style="border-style: solid; border-width: 0px 3px 0px 0px" | |- |rowspan="2"; style="width:40px; transform: rotate(-90deg);" |{{водступ|-1|em}}II гр. да</br>{{водступ|-1|em}}2 дзес. |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" | |rowspan="2"; style="transform: rotate(-90deg);" |{{водступ|-1|em}}III гр. ад</br>{{водступ|-1|em}}2 да 4 дз. |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" | |rowspan="2"; style="transform: rotate(-90deg);" |{{водступ|-0.9|em}}IV гр. ад</br>{{водступ|-0.9|em}}4 да 6 дз. |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" | |rowspan="2"; style="transform: rotate(-90deg);" |{{водступ|-1|em}}V гр. ад</br>{{водступ|-1|em}}6 да 8 дз. |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" | |style="transform: rotate(-90deg); |{{gap|1.5em}}гр.</br>{{gap|0.9em}}10 дз. |rowspan="2"; style="transform: rotate(-90deg);" |{{водступ|-1.5|em}}II гр. |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" | |rowspan="2"; style="transform: rotate(-90deg);" |{{водступ|-1.5|em}}III гр. |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" | |rowspan="2"; style="transform: rotate(-90deg);" |{{водступ|-1.5|em}}IV гр. |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" | |rowspan="2"; style="transform: rotate(-90deg);" |{{водступ|-1.5|em}}V гр. |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" | |rowspan="2"; style="transform: rotate(-90deg);" |{{водступ|-1.5|em}}VI і VII</br>{{водступ|-1.5|em}}гр. |- |style="transform: rotate(-90deg); |{{gap|1.5em}}VI і VII</br>{{gap|1em}}ад 8 да |- |colspan="30"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0px" | |- |</br>{{gap|0.5em}}1923-24{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}1924-25{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}1925-26{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |style="text-align:right"|</br>40,76{{gap|0.0em}} 68,68{{gap|0.0em}} 172,13{{gap|0em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="text-align:right"|</br>57,47{{gap|0em}} 113,21{{gap|0em}} 205,16{{gap|0em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="text-align:right"|</br>91,16{{gap|0em}} 162,68{{gap|0em}} 284,53{{gap|0em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="text-align:right"|</br>117,93{{gap|0em}} 250,54{{gap|0em}} 378,68{{gap|0em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="text-align:right"|</br>165,38{{gap|0.5em}} 314,76{{gap|0.5em}} 431,37{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |style="text-align:right"|</br>100{{gap|0.5em}} 168,5{{gap|0em}} 422,3{{gap|0em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="text-align:right"|</br>100{{gap|0.5em}} 197,0{{gap|0em}} 357,0{{gap|0em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="text-align:right"|</br>100{{gap|0.5em}} 178,5{{gap|0em}} 312,1{{gap|0em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="text-align:right"|</br>100{{gap|0.5em}} 212,4{{gap|0em}} 321,1{{gap|0em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="text-align:right"|</br>100{{gap|0.5em}} 190,3{{gap|0em}} 260,8{{gap|0em}} |} {{gap|2.5em}}Грашовы зварот, такім чынам, выяўляе цесную сувязь з велічынёй гаспадаркі. Як відаць з прыведзеных даных, крывая грашовага прыбытку падымаецца з узростам засеўнай плошчы ўва ўсе гады. Тэмп-жа нарастаньня грашовага прыбытку па засеўных групах выяўляе ў 1925-26 годзе значнае адставаньне для вышэйшых засеўных груп. Яшчэ больш рэльефна выяўляе сувязь грашовага прыбытку з гаспадаркаю рознай экономічнай магутнасьці душавая норма грашовага прыбытку па засеўных групах, якая дае малюнак параўнаўчай забясьпекі гаспадарак грашыма на душу.<noinclude></noinclude> 029npjb4mf1gwhksh9qamp71vbxm41x 289482 289464 2026-06-16T11:47:14Z RAleh111 4658 289482 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> <center>{{larger|I.}}</center> {{gap|2.5em}}Рух грашовага звароту сялянскіх гаспадарак за тры гады ў чырвоных рублёх на адну гаспадарку ў сярэднім высьвятляецца наступнымі данымі: {|style="margin:auto; font-family:Times New Roman; font-size: 90%;" |colspan="30"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 3px" | |rowspan="2"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |{{larger|{{разьбіўка|Гады}}}} |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |colspan="5"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |{{larger|{{разьбіўка|Абсалютныя вялічыні}}}} |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |colspan="5"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |{{larger|{{разьбіўка|Узрост у}} %%}} |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 3px 0 0px" | |- |style="padding-top:0.5em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px" |Неземля-</br>робск.</br>прыбыткі |style="padding-top:0.5em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px" |Работа ў</br>чужой сел.</br>гаспад. |style="padding-top:0.5em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px" |Усяго ад</br>продажу |style="padding-top:0.5em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px" |Пазычана |style="padding-top:0.5em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |Увесь пры-</br>бытак |style="padding-top:0.5em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px" |Неземля-</br>робск.</br>прыбыткі |style="padding-top:0.5em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px" |Работа ў</br>чужой сел.</br>гаспад. |style="padding-top:0.5em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px" |Усяго ад</br>продажу |style="padding-top:0.5em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px" |Пазычана |style="padding-top:0.5em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |Увесь пры-</br>бытак |- |colspan="30"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0" | |- |</br>{{gap|0.5em}}1923-24{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}1924-25{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}1925-26{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |</br>6,40{{gap|0.5em}} 34,55{{gap|0.5em}} 69,14{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>0,97{{gap|0.5em}} 2,39{{gap|0.5em}} 3,73{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>52,46{{gap|0.0em}} 97,73{{gap|0.0em}} 161,26{{gap|0.0em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>3,20{{gap|0em}} 7,82{{gap|0em}} 13,27{{gap|0em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px"|</br>69,65{{gap|0em}} 147,14{{gap|0em}} 258,62{{gap|0em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px"| |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>100{{gap|1em}} 540,3{{gap|0.5em}} 1,080,3{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>100{{gap|1em}} 246,4{{gap|0.5em}} 384,5{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>100{{gap|0.5em}} 186,3{{gap|0em}} 307,4{{gap|0em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>100{{gap|0.5em}} 244,4{{gap|0em}} 414,7{{gap|0em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px"|</br>100{{gap|0.5em}} 211,6{{gap|0em}} 371,8{{gap|0em}} |} {{gap|2.5em}}Паказаныя даныя даюць малюнак вельмі шпаркага ўзросту грашовага прыбытку, які вырас на 271,8% за два гады. Гаткае павялічэньне грашовага прыбытку сялянскае гаспадаркі тлумачыцца аграмадным павялічэньнем двох артыкулаў прыбытку, якія маюць, як гэта відаць з прыведзеных даных, вялікае значэньне ў грашовым балянсе: павялічэньнем у 11 раз паступленьняў ад няземляробскіх прыбыткаў, пераважна промыслаў — і ў 3 разы грашовае выручкі ад продажу продуктаў сваёй гаспадаркі. Два другія артыкулы грашовага прыбытку, якія характарызуюць ролю заработкаў у чужой сялянскай гаспадарцы і крэдытных опэрацый у агульная суме грашовых паступленьняў, хоць і ўзрасьлі ў 4 разы, але не займаюць асабліва выдатнага месца ў грашовым бюджэце сярэдня-сялянскае гаспадаркі. Гэтыя артыкулы выдзелены намі з прычыны іх экономічнага значэньня. {{gap|2.5em}}Узрост грашовага звароту, як сьведчаць ніжэйпрыведзеныя даныя, розны ў залежнасьці ад велічыні гаспадаркі па засеве. {|style="margin:auto; font-family:Times New Roman; font-size: 90%;" |colspan="30"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |rowspan="6"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 3px" | |- |rowspan="2"; style="text-align:right;" |{{fine|Групы гаспада-</br>рак па засеве}}<ref>У далейшым соц.-эконом. групы гаспадарак адзначаюцца аднымі рымскімі лічбамі.</ref></br></br></br>{{fine|{{разьбіўка|Гады}}}}{{gap|6em}} |rowspan="3"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 1px" | |colspan="5"; style="text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0px" |{{larger|{{разьбіўка|Абсолютныя лічбы}}}} |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 1px" | |colspan="5"; style="text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0px" |{{larger|У %%}} |rowspan="6"; style="border-style: solid; border-width: 0px 3px 0px 0px" | |- |style="padding-top:0.5em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px" |II гр. да</br>2 дзес. |style="padding-top:0.5em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px" |III гр. ад</br>2 да 4 дз. |style="padding-top:0.5em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px" |IV гр. ад</br>4 да 6 дз. |style="padding-top:0.5em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px" |V гр. ад</br>6 да 8 дз. |style="line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |{{gap|0.5em}}VI і VII гр.</br>{{водступ|0|em}}ад 8 да 10 дз. |style="padding-top:0.5em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px" |II гр. |style="padding-top:0.5em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px" |III гр. |style="padding-top:0.5em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px" |IV гр. |style="padding-top:0.5em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px" |V гр. |style="padding-top:0.5em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |VI і VII</br>гр. |- |colspan="30"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0px" | |- |</br>{{gap|0.5em}}1923-24{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}1924-25{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}1925-26{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>40,76{{gap|0.0em}} 68,68{{gap|0.0em}} 172,13{{gap|0em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>57,47{{gap|0em}} 113,21{{gap|0em}} 205,16{{gap|0em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>91,16{{gap|0em}} 162,68{{gap|0em}} 284,53{{gap|0em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>117,93{{gap|0em}} 250,54{{gap|0em}} 378,68{{gap|0em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px"|</br>165,38{{gap|0em}} 314,76{{gap|0em}} 431,37{{gap|0em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px"| |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>100{{gap|0.5em}} 168,5{{gap|0em}} 422,3{{gap|0em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>100{{gap|0.5em}} 197,0{{gap|0em}} 357,0{{gap|0em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>100{{gap|0.5em}} 178,5{{gap|0em}} 312,1{{gap|0em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>100{{gap|0.5em}} 212,4{{gap|0em}} 321,1{{gap|0em}} |style="text-align:right"|</br>100{{gap|0.5em}} 190,3{{gap|0em}} 260,8{{gap|0em}} |} {{gap|2.5em}}Грашовы зварот, такім чынам, выяўляе цесную сувязь з велічынёй гаспадаркі. Як відаць з прыведзеных даных, крывая грашовага прыбытку падымаецца з узростам засеўнай плошчы ўва ўсе гады. Тэмп-жа нарастаньня грашовага прыбытку па засеўных групах выяўляе ў 1925-26 годзе значнае адставаньне для вышэйшых засеўных груп. Яшчэ больш рэльефна выяўляе сувязь грашовага прыбытку з гаспадаркаю рознай экономічнай магутнасьці душавая норма грашовага прыбытку па засеўных групах, якая дае малюнак параўнаўчай забясьпекі гаспадарак грашыма на душу.<noinclude></noinclude> huupeke0pg66wl7c4scb9t0k1vdzzyv 104 124803 289458 289438 2026-06-15T17:57:04Z Gleb Leo 2440 289458 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude><section begin="27"/>дорогахъ! И огню не знаешъ якъ сѣчь! Разгонися, да лобомъ у пень! А я пойду у дровы, принясу макушку дровъ!...» Тольки што пошовъ у дровы козёлъ, яго стрѣчаець вовкъ. Козелъ на барана̀ ужо кричиць: «ай, братъ во ёнъ вовкъ! Дзяржи тамъ яго, я сичасъ буду на помогу, мы яго поймаемъ!» Етый вовкъ отъ ихъ на ўходало ударивъ, пошовъ отъ ихъ уцекаць. {{Водступ|2|em}}Собрались козелъ да баранъ изновъ укучу. «Намъ, говора, не́коли цяпло раскладаць тутъ, — ёнъ вернетца зновъ назадъ!» И пошли съ того мѣста лѣсомъ. Приходзюць — стоиць ель густая. «Полѣземъ, братъ баранъ, сюды на ету ель!» — Вратъ, говора, я ня ўзлѣзу! — «Идзёмъ за панибратьця, дакъ я цябе ня кину, будзешъ и ты на елцы!» Узявъ, подсадзивъ яго на первые сучки. Лёгъ ёнъ пузомъ на сучча, няможець дзѣйствоваць — ноги висяць. А козелъ попрыгавъ на самую макушку. {{Водступ|2|em}}А вовкъ тэй, якъ бѣгъ отъ ихъ, и стрѣвъ лисицу. «Мовчи, кажець, кумочка! Мяне сягоньни хоцѣли ўбиць нѣйкихъ два во́ины!» — Што тамъ за воины? Побягимъ мы ихъ на́йдземъ. Вядзи къ томъ мѣсту мяне! — «Ну, по́йдземъ сабѣ, я зводжу цябе на тое мѣсто, дзѣ яны были!» Пришли яны на тое мѣсто — ихъ ужо нема. Ины ударили на ўдогонъ ужо за ими: лисица бягиць уперадзѣ и нюхаець по слядахъ, а вовкъ за ей бягиць. Прибягаюць яны къ ёлды къ той — лисица на вовка и говориць: поцеряла, братъ, сляды! Бѣгала, бѣгала вокругъ ёлки, усё шукала слядовъ. Тоды говориць: стой, говориць, сядзимъ: я ў карты поворожу! Сѣли яны кружкомъ коло ёлки коло етой. Барану жъ тому няўдосугъ сядзѣць на томъ на суччу: цеперься ёнъ сядзиць тамъ! Дакъ ёнъ ажно с..ць пусцивъ съ сучча съ того, да прямо на карты на тыя... Тоды лисица кажець на вовка: нагни, братъ, голову, а то дожжъ карты намоча! {{Водступ|2|em}}Етый баранъ потомъ висѣвъ, висѣвъ, ды тоды шмякъ! На вовка на етаго звалився, якъ яны сидзѣли, ето, ворожили. Козелъ тоды кричиць: «дзяржи ворожбичку! дзяржи ворожбичку! И вовкъ и лисица скорѣй уцекаць!.. {{Водступ|2|em}}А баранъ съ козломъ пошли ужо уходъ, куды хоцѣли. Ня тамъ бывъ, медъ-вино пивъ, и ў роци ня було, и по бородзѣ не цякло. {{Водступ|2|em}}''С. Надѣйковичи, климовицк. у.'' {{Водступ|2|em}}{{smaller|Кр. Иванъ Константиновъ 25 лѣтъ, неграмотный.}} {{Няма выявы}} <section end="27"/><noinclude></noinclude> 7sw0576wik3gxjst9uqdydavqueqekv 104 124804 289439 2026-06-15T12:03:46Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{ц|'''СКАЗКИ МИѲИЧЕСКІЯ.'''|памер=160%}} {{ц|'''1. Звѣриное молоко.'''|памер=120%}} {{ц|''Нещастное дитя.''}} {{Водступ|2|em}}Живъ у воднаго бѣднаго дзячка одзинъ малецъ, и была у гэтаго-жъ дзячка дзяковна. Гэтый малецъ подкацився къ ёй, подломився — и стала яна отъ яго бя...» 289439 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{ц|'''СКАЗКИ МИѲИЧЕСКІЯ.'''|памер=160%}} {{ц|'''1. Звѣриное молоко.'''|памер=120%}} {{ц|''Нещастное дитя.''}} {{Водступ|2|em}}Живъ у воднаго бѣднаго дзячка одзинъ малецъ, и была у гэтаго-жъ дзячка дзяковна. Гэтый малецъ подкацився къ ёй, подломився — и стала яна отъ яго бяременная. Якъ узнавъ гэто дзякъ, дыкъ ихъ отъ сябе и отправивъ. Забралиси яны, и пошли, куды вочи глядзяць. Ишли, ишли яны, и ўвыйшли у такую пущу, што й выйци имъ няльзя було. Тоды малецъ кинывъ дзяковну и пошовъ. Ходзила яна одна, ходзила, и вышла къ дорози. Сѣла подъ ёлкой отдыхнуць, и родзила сына. Ставъ тэй сынъ рэсць не по днямъ, ды по часамъ, и тойчасъ ставъ зъ маткой говориць. Вотъ матка и гово́риць яму: ци вѣдыешъ, сынокъ? Я ужо ходжу по гэтымъ лѣси три дни, и нема ў мяне ничо̀го ѣсци! А ёнъ кажець: «цише, мама! я табѣ яды разстараюся!» Вотъ ставъ ёнъ на ноги и пошовъ по дороги, а матку подъ ёлкой покииывъ. Ишовъ, ишовъ, видзиць — ѣдуць купцы. Ёнъ узявъ, дубовъ понавывярнувъ и заваливъ дорогу. А самъ сѣвъ выдали и сядзиць. Пріѣхыли купцы къ гэтому мѣсту, и стали говориць, якъ-бы имъ пераѣхыць. Ёнъ тоды уставъ н подыйшовъ къ имъ. «Што вы мнѣ дасцё, я вамъ расчищу дорогу?» — Што хочешъ, то й возьми, тольки расчисци! Набравъ ёнъ много разнаго ѣдзеньня, и раскидавъ дубы. Купцы и поѣхали. Вярнувсь ёнъ къ матцы: «вотъ, мама, ёсь и яда!» — До́бро, мой сынокъ! разстарався ты яды, — а што мы будземъ дзѣлыць, коли придуць къ намъ вовкѝ и зьядуць насъ, а намъ нечимъ и отборонитца. — «Цише, мама! разстарався я табѣ яды, разстараюся и обороны!» Пошовъ ёнъ на тое самое мѣсто и заваливъ узнова дорогу. Ѣдуць купцы. Пріѣхыли къ тому мѣсту — няльзя дали ѣхыць. Стали яны думыць, якъ-бы имъ пераѣхыць. Ёнъ тоды подыйшовъ къ имъ и гово́риць: «што мнѣ дасцё, я вамъ расчищу дорогу, и вы проѣдзеце?» — Што хочешъ, то й возьми, тольки расчисци! Ёнъ раскинывъ дубы и узявъ у ихъ собаку и ружжо. Купцы и поѣхали. Приходзиць ёнъ къ матцы: «ну вотъ, мама, и оборона ёсь!» — До́бро, сынокъ! разстарався ты обороны, а нема у насъ одзёжи! — «Цише, мама, пойду и забъю звѣра якого-нибудзь и пошіемъ шубы!» Узявъ ёнъ ружжо и собаку и пошовъ. Ишовъ, ишовъ, и увидзѣвъ лису зъ лисенятами. Зложивсь ёнъ, и ставъ у яѐ цѣлитца. А лисица и гово́риць: «дзиця ты нещастное ў<noinclude></noinclude> dw57h8hv0s92o2yzy8b4afa6e2f79oh 289460 289439 2026-06-15T17:58:26Z Gleb Leo 2440 289460 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude><section begin="1"/>{{ц|'''СКАЗКИ МИѲИЧЕСКІЯ.'''|памер=160%}} {{ц|'''1. Звѣриное молоко.'''|памер=120%}} {{ц|''Нещастное дитя.''}} {{Водступ|2|em}}Живъ у воднаго бѣднаго дзячка одзинъ малецъ, и была у гэтаго-жъ дзячка дзяковна. Гэтый малецъ подкацився къ ёй, подломився — и стала яна отъ яго бяременная. Якъ узнавъ гэто дзякъ, дыкъ ихъ отъ сябе и отправивъ. Забралиси яны, и пошли, куды вочи глядзяць. Ишли, ишли яны, и ўвыйшли у такую пущу, што й выйци имъ няльзя було. Тоды малецъ кинывъ дзяковну и пошовъ. Ходзила яна одна, ходзила, и вышла къ дорози. Сѣла подъ ёлкой отдыхнуць, и родзила сына. Ставъ тэй сынъ рэсць не по днямъ, ды по часамъ, и тойчасъ ставъ зъ маткой говориць. Вотъ матка и гово́риць яму: ци вѣдыешъ, сынокъ? Я ужо ходжу по гэтымъ лѣси три дни, и нема ў мяне ничо̀го ѣсци! А ёнъ кажець: «цише, мама! я табѣ яды разстараюся!» Вотъ ставъ ёнъ на ноги и пошовъ по дороги, а матку подъ ёлкой покииывъ. Ишовъ, ишовъ, видзиць — ѣдуць купцы. Ёнъ узявъ, дубовъ понавывярнувъ и заваливъ дорогу. А самъ сѣвъ выдали и сядзиць. Пріѣхыли купцы къ гэтому мѣсту, и стали говориць, якъ-бы имъ пераѣхыць. Ёнъ тоды уставъ н подыйшовъ къ имъ. «Што вы мнѣ дасцё, я вамъ расчищу дорогу?» — Што хочешъ, то й возьми, тольки расчисци! Набравъ ёнъ много разнаго ѣдзеньня, и раскидавъ дубы. Купцы и поѣхали. Вярнувсь ёнъ къ матцы: «вотъ, мама, ёсь и яда!» — До́бро, мой сынокъ! разстарався ты яды, — а што мы будземъ дзѣлыць, коли придуць къ намъ вовкѝ и зьядуць насъ, а намъ нечимъ и отборонитца. — «Цише, мама! разстарався я табѣ яды, разстараюся и обороны!» Пошовъ ёнъ на тое самое мѣсто и заваливъ узнова дорогу. Ѣдуць купцы. Пріѣхыли къ тому мѣсту — няльзя дали ѣхыць. Стали яны думыць, якъ-бы имъ пераѣхыць. Ёнъ тоды подыйшовъ къ имъ и гово́риць: «што мнѣ дасцё, я вамъ расчищу дорогу, и вы проѣдзеце?» — Што хочешъ, то й возьми, тольки расчисци! Ёнъ раскинывъ дубы и узявъ у ихъ собаку и ружжо. Купцы и поѣхали. Приходзиць ёнъ къ матцы: «ну вотъ, мама, и оборона ёсь!» — До́бро, сынокъ! разстарався ты обороны, а нема у насъ одзёжи! — «Цише, мама, пойду и забъю звѣра якого-нибудзь и пошіемъ шубы!» Узявъ ёнъ ружжо и собаку и пошовъ. Ишовъ, ишовъ, и увидзѣвъ лису зъ лисенятами. Зложивсь ёнъ, и ставъ у яѐ цѣлитца. А лисица и гово́риць: «дзиця ты нещастное ў <section end="1"/><noinclude></noinclude> q2as6ooj2tpafj5qnksc11vf5eeo3qo 104 124805 289440 2026-06-15T12:05:16Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|п=ту|к=пат}}. Па вуліцы праімчаліся два вайсковыя коннікі. Вэня з сваімі япрукамі ад‘ехаў быў ужо хат за дзесяць. Коннікі яго дагналі і далей ехаць не пусцілі. Адзін саскочыў з каня, разгарнуў у санях салому і ўбачыў як там трасліся свіныя ч...» 289440 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>{{перанос канец|п=ту|к=пат}}. Па вуліцы праімчаліся два вайсковыя коннікі. Вэня з сваімі япрукамі ад‘ехаў быў ужо хат за дзесяць. Коннікі яго дагналі і далей ехаць не пусцілі. Адзін саскочыў з каня, разгарнуў у санях салому і ўбачыў як там трасліся свіныя чэравы. {{Водступ|2|em}}— О, то добжэ! — радасна гукнуў ён. {{Водступ|2|em}}Вэня зняў шапку. Ён аніяк не быў падобен цяпер на самога сябе тады, калі, яшчэ нядаўна, ляпаў па спіне Любу. {{Водступ|2|em}}— Мой пане, гэта я купіў толькі што. {{Водступ|2|em}}— А нам до тэго ніц нема. {{Водступ|2|em}}— Пашукайце вы па хлявах, там знойдзеце. {{Водступ|2|em}}— Го-го-го-го! Вшыстке зробімы. Вруцэй коня, прэнтко! {{Водступ|2|em}}Не паспеў Вэня сказаць якое-небудзь новае слова, як вайсковец штурхануў яго ў спіну. {{Водступ|2|em}}— Не чапайце мяне, я вам пакажу, у каго тут свінні добрыя, лепшыя за гэтых. Я тут усіх ведаю, хто мае і хавае, я ўчора і сёння ў многіх таргаваў і ў цане не сышоўся, я вас завяду, пакажу, а яны хаваюць, у пограбах, пад саломай… {{Водступ|2|em}}— Ну, ідзі. {{Водступ|2|em}}Адзін коннік астаўся стаяць пры санях, другі паехаў за Вэнем. У суседнім двары салдаты выганялі з хлява карову, {{Абмылка|чала ек|чалавек}} цягнуў карову за рогі назад у хлеў, салдат {{Абмылка|бі|біў}} яго па твары. Вэня Шпулькевіч адразу ацаніў свой стан. Ён узяў сталы выгляд і паважна мінуў гэты двор. Для выгляду прайшоў яшчэ хат пяць і завярнуўся да той хаты, якая першая апынулася тут перад яго вачыма. {{Водступ|2|em}}— Тут два кабаны, па пудоў шаснаццаць кожны, я іх учора таргаваў. {{Водступ|2|em}}Высокі чалавек, трымаючы ў руках шапку, выскачыў з сянец.<noinclude></noinclude> s90pgypkf48xejtygkfcwa43lddrjfe 104 124806 289441 2026-06-15T12:07:59Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Паказвай свае свінні, — сказаў яму Вэня. {{Водступ|2|em}}— У мяне зусім няма свіней. {{Водступ|2|em}}— Як няма! Дзе-ж ты падзеў тыя, што я ўчора таргаваў? {{Водступ|2|em}}— Што ты, чалавеча, я цябе ў вочы не бачыў, я не ведаю хто ты і адкуль! {{Водступ|2...» 289441 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Паказвай свае свінні, — сказаў яму Вэня. {{Водступ|2|em}}— У мяне зусім няма свіней. {{Водступ|2|em}}— Як няма! Дзе-ж ты падзеў тыя, што я ўчора таргаваў? {{Водступ|2|em}}— Што ты, чалавеча, я цябе ў вочы не бачыў, я не ведаю хто ты і адкуль! {{Водступ|2|em}}— Затое я цябе ведаю. {{Водступ|2|em}}— Мільч! — гукнуў вайсковец на чалавека. {{Водступ|2|em}}— Паночкі, ідзіце глядзіце. {{Водступ|2|em}}Вэня надаўгад адчыніў хлеў. Там сапраўды было пуста. {{Водступ|2|em}}— Дзе схаваў, — крычаў Вэня, — учора яны былі тут! {{Водступ|2|em}}Крычучы так, ён нават вокам не міргнуў. Чалавек стаяў і маўчаў, паціскаючы толькі плячыма. Як і перад кім ён тут давядзе, што гэты незнаёмец хлусіць? Вайсковец наскочыў на яго і пачаў біць. Праз колькі хвілін чалавек так і астаўся ляжаць на гнаі. Вэня павёў вайскоўца ў другую хату. Там адбылася такая-ж самая мітусня. І як толькі яна пачалася, Вэня ціхом выбраўся на вуліцу і пабег да сваіх саней. Тут якраз і выскачыў на вуліцу Сашка Стафанковіч з акрываўленым пальцам. Ён яшчэ не ведаў, што гэта за шум такі на вуліцы і выбег зірнуць. Кроў з пальца запэцкала ўсю далоню і здорава такі абкапала яго вопратку. Бегучы па вуліцы, Вэня Шпулькевіч адразу і ўбачыў сашкаву скрываўленасць і запомніў яе на доўгія гады. Выехаўшы ў поле і паспакайнеўшы, ён аб гэтым доўга раздумваў. Цяпер-жа ратаваўся сам як мог. Дабег да саней, адразу дастаў з кішэні свой складны дарожны бумажнік, выняў адтуль пачак грошай і сунуў у руку вайскоўцу, які ўвесь час сядзеў каля саней на кані. Той адступіўся адразу. Вэня ўскочыў у сані і пагнаў каня. Але конь з цяжарам у санях не мог многа бегчы.<noinclude></noinclude> n3n3afk72p1gnfx18fbxoqx2u9vnayz 104 124807 289442 2026-06-15T12:51:59Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «своёй матари! ня би ты мяне, возьми лучьче мойго ме́ньшаго лисянёнка, будзець ёнъ табѣ у вяликой пригодзи!» Послухався ёнъ, узявъ лисянёнка и пошовъ дали, йшовъ, ишовъ, и ўвидзѣвъ вовчицу зъ вовчанятами. Ёнъ сцѣлився у яѐ, а яна и говориць: «дзиця ты нещаст...» 289442 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>своёй матари! ня би ты мяне, возьми лучьче мойго ме́ньшаго лисянёнка, будзець ёнъ табѣ у вяликой пригодзи!» Послухався ёнъ, узявъ лисянёнка и пошовъ дали, йшовъ, ишовъ, и ўвидзѣвъ вовчицу зъ вовчанятами. Ёнъ сцѣлився у яѐ, а яна и говориць: «дзиця ты нещастное у своёй матари! ня би ты мяне, возьми лучьче мойго ме́ньшаго вовчаненка, будзець ёнъ табѣ у вяликой пригодзи!» Узявъ ёнъ у яѐ вовчанёнка и пошовъ. Йшовъ, ишовъ, сустрѣчаець мядвѣдзиху зъ медвѣдзенятами. Зложився ёнъ, и ставъ у яѐ цѣлитца. А мядвѣдзиха гово́риць: «дзиця ты нещастное у своёй матари! ня би ты мяне, возьми лучьче меньшаго мойго медвѣдзянёнка, будзець ёнъ табѣ у вяликой пригодзи!» Узявъ ёнъ медвѣдзянёнка и пошовъ дали, йшовъ, ишовъ, и увидзѣвъ ильвицу зъ ильвенятами. Вотъ ёнъ зложився, и ставъ у яѐ цѣлитца. А ильвица говориць: «дзиця ты нещастное у своёй матари! ня би ты мяне, лучьче возьми ме́ньшаго ильвянёнка, будзець ёнъ табѣ у вяликой пригодзи!» Ёнъ тоды ставъ думьщь, што и ўси яму такъ-жа само говорили. Што гэто значитца? И пытаець ёнъ у ильвицы: «скажи ты мнѣ, зачимъ я нещастный у своей матари? Тоды я й дзяцёнка твойго ня возьму!» Ильвица яму и кажець: «послѣ узнаешъ!» ды й побѣгла. Пошовъ ёнъ дали и набравъ сабѣ такъ двананцаць разныхъ звяровъ. И яны отъ яго николи ня отлучалиси: куды ёнъ, туды и яны бягуць. Тоды вярнувся ёнъ къ матцы: «вотъ, мама, ёсь у мяне ашъ двананцаць звяровъ!» — До́бро, мой сынокъ; але немашъ у насъ хаты! — «А вотъ, я пойду разстараюся!» Пошовъ ёнъ искаць хаты, а собака и ўси звяри за имъ. йшовъ, ишовъ, енъ ишовъ, ишовъ, видзиць — хата. Увыйшовъ у хату, ашъ тамъ сядзиць змѣй съ .тромя головами. Якъ убачивъ яго змѣй, дыкъ и закричавъ: «ага, вотъ жа коли я цябе дождався! ну, циперъ я цябе зьѣмъ!» Тольки змѣй за яго хапився, якъ звяри тойчасъ кинылись на змѣя и разорвали! Ёяъ тоды закопавъ змяиныя головы у трохъ куткахъ, а самъ пошовъ по матку. «Ну, мамъ, ходзи: разстарався я хаты!» Вотъ пришли яны у змѣяву хату и стали тамъ жиць. {{Водступ|2|em}}Поживши скольки-нибудзь, сынъ собрався на охвоту и кажець матцы: «мамъ! я пойду на хвоту, а ты тутъ будзь. Тольки ты коли будзешъ мяне споминаць, не глядзи у гэтые три куты!» Ёнъ пошовъ, а яна не суповнила, што ёнъ сказавъ, и стала нюкаць по куткахъ. Ашъ оттуля и вылазиць змѣй съ тромя головами. «Ну, кажець, идзи за мяне замужъ! А коли ды ня по́йдзешъ, дыкъ я цябе загублю!» Яна кажець: пойду! — «Зьѣжъ комокъ зямли!» Яна зьѣла. Тоды змѣй говориць: «страць ты свойго сына, што ёнъ мяне загубивъ.» — Якъ-жа мнѣ яго страциць? Наўчи! — «Ты притаись хворою, и скажи, кабъ ёнъ дыставъ табѣ на зельля звяринаго молока. Якъ по́йдзець ёнъ дыставаць молока, звяри яго и зьядуць!...» Матка такъ и здзѣлыла. Пришовъ сынъ съ охвоты, а яна ляжиць на койцы ды стогнець. — «Наго ты, мамъ?» — Охъ, мой сынокъ: я дужо хвора! Кабъ ты дыставъ мнѣ лисичьчаго молока; можа-бъ мнѣ полѣпшало. Ёнъ пошовъ и принёсъ ей молока отъ лисицы. Тоды яна послала яго за вовчинымъ молокомъ, а дали за мядвядзинымъ, а послѣ за ильвинымъ. Ёнъ-жа приносиць; звяри яму ничого ня дзѣлыли, бы ў яго были ихныя дзѣци, Тоды змѣй гово́риць матцы: «далеча отсюль ёсь гора, у тэй горѣ ямина, у ямини ключъ. Пошли ты яго туды за водой. Оттуль ёнъ ужо пѣвне ня узвернетца!» Матка такъ и здзѣлыла. Нечаго тому дзѣлыць — узявъ и пошовъ. Ишовъ, ишовъ ёнъ, ишовъ, ишовъ — приходзиць къ<noinclude></noinclude> njx326q8kp57csycmu605n7ly4sew5b 289443 289442 2026-06-15T13:01:02Z Gabix 3485 289443 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>своёй матари! ня би ты мяне, возьми лучьче мойго ме́ньшаго лисянёнка, будзець ёнъ табѣ у вяликой пригодзи!» Послухався ёнъ, узявъ лисянёнка и пошовъ дали, йшовъ, ишовъ, и ўвидзѣвъ вовчицу зъ вовчанятами. Ёнъ сцѣлився у яѐ, а яна и говориць: «дзиця ты нещастное у своёй матари! ня би ты мяне, возьми лучьче мойго ме́ньшаго вовчаненка, будзець ёнъ табѣ у вяликой пригодзи!» Узявъ ёнъ у яѐ вовчанёнка и пошовъ. Йшовъ, ишовъ, сустрѣчаець мядвѣдзиху зъ медвѣдзенятами. Зложився ёнъ, и ставъ у яѐ цѣлитца. А мядвѣдзиха гово́риць: «дзиця ты нещастное у своёй матари! ня би ты мяне, возьми лучьче меньшаго мойго медвѣдзянёнка, будзець ёнъ табѣ у вяликой пригодзи!» Узявъ ёнъ медвѣдзянёнка и пошовъ дали, йшовъ, ишовъ, и увидзѣвъ ильвицу зъ ильвенятами. Вотъ ёнъ зложився, и ставъ у яѐ цѣлитца. А ильвица говориць: «дзиця ты нещастное у своёй матари! ня би ты мяне, лучьче возьми ме́ньшаго ильвянёнка, будзець ёнъ табѣ у вяликой пригодзи!» Ёнъ тоды ставъ думьщь, што и ўси яму такъ-жа само говорили. Што гэто значитца? И пытаець ёнъ у ильвицы: «скажи ты мнѣ, зачимъ я нещастный у своей матари? Тоды я й дзяцёнка твойго ня возьму!» Ильвица яму и кажець: «послѣ узнаешъ!» ды й побѣгла. Пошовъ ёнъ дали и набравъ сабѣ такъ двананцаць разныхъ звяровъ. И яны отъ яго николи ня отлучалиси: куды ёнъ, туды и яны бягуць. Тоды вярнувся ёнъ къ матцы: «вотъ, мама, ёсь у мяне ашъ двананцаць звяровъ!» — До́бро, мой сынокъ; але немашъ у насъ хаты! — «А вотъ, я пойду разстараюся!» Пошовъ ёнъ искаць хаты, а собака и ўси звяри за имъ. йшовъ, ишовъ, енъ ишовъ, ишовъ, видзиць — хата. Увыйшовъ у хату, ашъ тамъ сядзиць змѣй съ тромя головами. Якъ убачивъ яго змѣй, дыкъ и закричавъ: «ага, вотъ жа коли я цябе дождався! ну, циперъ я цябе зьѣмъ!» Тольки змѣй за яго хапився, якъ звяри тойчасъ кинылись на змѣя и разорвали! Ёяъ тоды закопавъ змяиныя головы у трохъ куткахъ, а самъ пошовъ по матку. «Ну, мамъ, ходзи: разстарався я хаты!» Вотъ пришли яны у змѣяву хату и стали тамъ жиць. {{Водступ|2|em}}Поживши скольки-нибудзь, сынъ собрався на охвоту и кажець матцы: «мамъ! я пойду на хвоту, а ты тутъ будзь. Тольки ты коли будзешъ мяне споминаць, не глядзи у гэтые три куты!» Ёнъ пошовъ, а яна не суповнила, што ёнъ сказавъ, и стала нюкаць по куткахъ. Ашъ оттуля и вылазиць змѣй съ тромя головами. «Ну, кажець, идзи за мяне замужъ! А коли ды ня по́йдзешъ, дыкъ я цябе загублю!» Яна кажець: пойду! — «Зьѣжъ комокъ зямли!» Яна зьѣла. Тоды змѣй говориць: «страць ты свойго сына, што ёнъ мяне загубивъ.» — Якъ-жа мнѣ яго страциць? Наўчи! — «Ты притаись хворою, и скажи, кабъ ёнъ дыставъ табѣ на зельля звяринаго молока. Якъ по́йдзець ёнъ дыставаць молока, звяри яго и зьядуць!...» Матка такъ и здзѣлыла. Пришовъ сынъ съ охвоты, а яна ляжиць на койцы ды стогнець. — «Наго ты, мамъ?» — Охъ, мой сынокъ: я дужо хвора! Кабъ ты дыставъ мнѣ лисичьчаго молока; можа-бъ мнѣ полѣпшало. Ёнъ пошовъ и принёсъ ей молока отъ лисицы. Тоды яна послала яго за вовчинымъ молокомъ, а дали за мядвядзинымъ, а послѣ за ильвинымъ. Ёнъ-жа приносиць; звяри яму ничого ня дзѣлыли, бы ў яго были ихныя дзѣци, Тоды змѣй гово́риць матцы: «далеча отсюль ёсь гора, у тэй горѣ ямина, у ямини ключъ. Пошли ты яго туды за водой. Оттуль ёнъ ужо пѣвне ня узвернетца!» Матка такъ и здзѣлыла. Нечаго тому дзѣлыць — узявъ и пошовъ. Ишовъ, ишовъ ёнъ, ишовъ, ишовъ — приходзиць къ<noinclude></noinclude> rz9a5782i8vccz2flz002becdrztm8y 104 124808 289444 2026-06-15T13:26:02Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «Праз хат дзесяць ён пайшоў паволі. Вэня злез з саней і ішоў збоку, бесперапынна азіраючыся. Бумажнік свой ён адразу склаў надвое і, не паглядзеўшы ў яго, сунуў у кішэню. Пісьмо, якое зранку даў яму Стафанковіч, выкінулася з бумажніка і асталося ляжаць на с...» 289444 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>Праз хат дзесяць ён пайшоў паволі. Вэня злез з саней і ішоў збоку, бесперапынна азіраючыся. Бумажнік свой ён адразу склаў надвое і, не паглядзеўшы ў яго, сунуў у кішэню. Пісьмо, якое зранку даў яму Стафанковіч, выкінулася з бумажніка і асталося ляжаць на снезе. Людзі баязліва выглядалі з двароў і хаваліся назад. Нейкі Хлапчук, перабягаючы вуліцу, убачыў пісьмо, падняў і гукнуў Вэню наўздагон: {{Водступ|2|em}}— Дзядзька, пісьмо згубілі! {{Водступ|2|em}}— Чорт яго бяры! — закрычаў Вэня, лупячы пугай каня. {{Водступ|2|em}}Хлапчук з пісьмом у руках кінуўся цераз вуліцу ў сваю хату. Вайсковая навала кацілася ў гэты бок. Вэня паспеў выехаць з вуліцы. Каб напалохаць людзей, вайскоўцы стралялі ўгару. Па вуліцы бегла скрываўленая жанчына. Пайшла чутка, што аднаму старому вырвалі бараду. Млынар і Стафанковіч да млына не дайшлі, іх не пусцілі з вуліцы. Сашка Стафанковіч азіраўся ва ўсе бакі і толькі цяпер здагадваўся, што гэта робіцца. Стафанковіч убячыў, што ў сына акрываўлена рука і ледзь не самлеў. {{Водступ|2|em}}— Божачка, і цябе ранілі? Уцякай куды-небудзь, хавайся! Штых ці куля?! {{Водступ|2|em}}Спачатку сын нічога не зразумеў з бацькавых слоў. Ён туліў да рукі мокрую ад крыві хустачку. Бацька хапіў яго за плячо і пацягнуў у хату. Люба, як аслупянелая, стаяла ў кухні, яна думала пра тое, што цераз яе ласку хлопец абліваецца крывёй. Убачыўшы цяпер яго, яшчэ больш скрываўленага, з бацькам, яна адчула сябе як у магіле. {{Водступ|2|em}}— Вады халоднай! — закрычаў Стафанковіч. {{Водступ|2|em}}Люба кінулася падаваць ваду. Стафанковіч {{перанос пачатак|п=па|к=чаў}}<noinclude></noinclude> 6imdotx0ai684rsvkls4hnx05lb9oul 104 124809 289445 2026-06-15T13:28:52Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «горѣ. Найтовъ на горѣ ямину и полѣзъ. Звяри яго за имъ. Доставъ ёнъ воды и ставъ вылѣзаць. Ашъ зямля обрылася и засыпала яго звяровъ. Плакавъ ёнъ, плакавъ надъ ими и пошовъ одзинъ домовъ. Принёсъ матцы воды; яна цихынько за ковнеръ и вылила. — «Вотъ, дзякуй,...» 289445 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>горѣ. Найтовъ на горѣ ямину и полѣзъ. Звяри яго за имъ. Доставъ ёнъ воды и ставъ вылѣзаць. Ашъ зямля обрылася и засыпала яго звяровъ. Плакавъ ёнъ, плакавъ надъ ими и пошовъ одзинъ домовъ. Принёсъ матцы воды; яна цихынько за ковнеръ и вылила. — «Вотъ, дзякуй, сынокъ: цяперъ я ужо полѣпшала. Скажи ты мнѣ, сынокъ, у чомъ твоя сила?» — У рукахъ, мамка! Тоды змѣй наўчаець яѐ, кабъ дала сыну порарвадь товстэй зялѣзный прутъ: коли ёнъ гэтый прутъ перарвець, дыкъ у яго кровъ съ палцовъ пойдзець и ёнъ уворвець половину своёй силы. Яна такъ и здзѣлыла. Якъ тольки ёнъ перарвавъ прутъ, — такъ сила яго и ўтрацилыся... Вылязъ тоды змѣй исъ-подъ пола ды кажець: «вотъ-жа коли я цябе забъю! Цяперъ ты ўжо утрацивъ свою силу! Звару цябе заўтра у котлѣ!...» Ставъ тоды малецъ плакыць. Ашъ приходзиць икъ яму нѣйкій старичокъ, якъ-бы святэй, ды говориць: «не плачь, а просись, кабъ давъ табѣ строку на три дни. Ужо твой собака и мядвѣдзь вылязли, ды ждуць другихъ звяровъ. Якъ тольки ўси вылязуць, дыкъ прибягуць и цябе отратуюць...» Сказавъ такъ, ды нема-вѣдома дзѣ подзѣвся. Малецъ тоды и ставъ проситца у змѣя, кабъ ёнъ подождавъ три дни: «усё ровно и тоды здзѣлыешъ со мной, што захочетъ!» Змѣй здався. Ну, пройшовъ дзень, пройшовъ и другій. На третьцій дзень приходзиць змѣй. Тольки ёнъ узявся за малца, кабъ яго рѣзыць, — ажъ тутъ и звяри бягуць. Кинылись яны — который у двери, который у вокны, и разорвали и змѣя и матку. {{Водступ|2|em}}Тоды подзякували яны малцу, распрощалиси, и пошли ко́жанъ къ своёй матцы. {{Водступ|2|em}}А малецъ ставъ у тэй хаци жиць ды поживаць, ды добра заживаць. И я тамъ у яго бывъ, усё тое видзѣвъ, медъ и пиво зь имъ пивъ: по вусамъ цякло, ды ў ротъ ня пупало. {{Водступ|2|em}}''Д. Климовичи, сѣнн. у.'' {{Водступ|2|em}}{{smaller|Сказка записана въ 17 варіантахъ. Это само собою доказываетъ, что она подверглась большимъ измѣненіямъ: дѣйствующими лицами въ ней являются, какъ видно изъ приводимыхъ ниже варіантовъ, и мужъ съ женою, и чаще-всего — братъ съ сестрою. Миѳическими существами, ''кромѣ змѣя'', являются: мѣдяный вовкъ, вовколаки, Кощей безсмертный и Юда прознуститель. Позднѣе они были замѣнены разбойниками, какъ струпливый воронъ, извѣщавшій Ивана-царевича о приближеніи звѣрей, замѣненъ старичкомь, якъ бы святым.}} {{Водступ|2|em}}Ср. Драгом. 299. Чубинск. 285. Афанас. VI, 241. {{ц|'''2. Пуща драмуща.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Живъ бывъ царъ съ царицей, и было у ихъ двое дзяцей: сынъ Иванъ и дочка Але́на. Помёрли ихъ бацьки, застались яны сиротками. Вотъ яны и пошли зъ двора<ref>''Варіанты:'' 1) Живъ бывъ дзѣдъ изъ бабой. И было у ихъ три сына и дочка́. Дзѣдъ и баба не любили ни дочку̀, ни меньшаго сына. Тоды дочка и меньшій сынъ зрадзилиси йци у свѣтъ. И пошли..... 2) Якъ жили были старикъ и старуха, и ''було'' у ихъ сынъ Иванька и дочка Аннушка. Померли ихъ бацьки, покинули ихъ сиротками. И ня було имъ нидзѣ пріюту. Много процярпѣли яны голоду и холоду. А тоды узяли ды пошли зъ двора, 3) Живъ, бывъ одзинъ богатый купецъ И ''було'' у яго сынъ и донка. Купецъ и купчиха были дужо старыя, а дзѣци ихъ были малыя. Дзѣци дужо не хоцѣли видзѣць смерци своихъ бацько́въ, дыкъ яны зрадзилиси и уцякли ноччи отъ ихъ....</ref>.<noinclude></noinclude> 1imn28078dh02lu43mqyzaarqipx00n 289446 289445 2026-06-15T13:29:42Z Gabix 3485 289446 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>горѣ. Найтовъ на горѣ ямину и полѣзъ. Звяри яго за имъ. Доставъ ёнъ воды и ставъ вылѣзаць. Ашъ зямля обрылася и засыпала яго звяровъ. Плакавъ ёнъ, плакавъ надъ ими и пошовъ одзинъ домовъ. Принёсъ матцы воды; яна цихынько за ковнеръ и вылила. — «Вотъ, дзякуй, сынокъ: цяперъ я ужо полѣпшала. Скажи ты мнѣ, сынокъ, у чомъ твоя сила?» — У рукахъ, мамка! Тоды змѣй наўчаець яѐ, кабъ дала сыну порарвадь товстэй зялѣзный прутъ: коли ёнъ гэтый прутъ перарвець, дыкъ у яго кровъ съ палцовъ пойдзець и ёнъ уворвець половину своёй силы. Яна такъ и здзѣлыла. Якъ тольки ёнъ перарвавъ прутъ, — такъ сила яго и ўтрацилыся... Вылязъ тоды змѣй исъ-подъ пола ды кажець: «вотъ-жа коли я цябе забъю! Цяперъ ты ўжо утрацивъ свою силу! Звару цябе заўтра у котлѣ!...» Ставъ тоды малецъ плакыць. Ашъ приходзиць икъ яму нѣйкій старичокъ, якъ-бы святэй, ды говориць: «не плачь, а просись, кабъ давъ табѣ строку на три дни. Ужо твой собака и мядвѣдзь вылязли, ды ждуць другихъ звяровъ. Якъ тольки ўси вылязуць, дыкъ прибягуць и цябе отратуюць...» Сказавъ такъ, ды нема-вѣдома дзѣ подзѣвся. Малецъ тоды и ставъ проситца у змѣя, кабъ ёнъ подождавъ три дни: «усё ровно и тоды здзѣлыешъ со мной, што захочетъ!» Змѣй здався. Ну, пройшовъ дзень, пройшовъ и другій. На третьцій дзень приходзиць змѣй. Тольки ёнъ узявся за малца, кабъ яго рѣзыць, — ажъ тутъ и звяри бягуць. Кинылись яны — который у двери, который у вокны, и разорвали и змѣя и матку. {{Водступ|2|em}}Тоды подзякували яны малцу, распрощалиси, и пошли ко́жанъ къ своёй матцы. {{Водступ|2|em}}А малецъ ставъ у тэй хаци жиць ды поживаць, ды добра заживаць. И я тамъ у яго бывъ, усё тое видзѣвъ, медъ и пиво зь имъ пивъ: по вусамъ цякло, ды ў ротъ ня пупало. {{Водступ|2|em}}''Д. Климовичи, сѣнн. у.'' {{Водступ|2|em}}{{smaller|Сказка записана въ 17 варіантахъ. Это само собою доказываетъ, что она подверглась большимъ измѣненіямъ: дѣйствующими лицами въ ней являются, какъ видно изъ приводимыхъ ниже варіантовъ, и мужъ съ женою, и чаще-всего — братъ съ сестрою. Миѳическими существами, ''кромѣ змѣя'', являются: мѣдяный вовкъ, вовколаки, Кощей безсмертный и Юда прознуститель. Позднѣе они были замѣнены разбойниками, какъ струпливый воронъ, извѣщавшій Ивана-царевича о приближеніи звѣрей, замѣненъ старичкомь, якъ бы святым.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Ср. Драгом. 299. Чубинск. 285. Афанас. VI, 241.}} {{ц|'''2. Пуща драмуща.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Живъ бывъ царъ съ царицей, и было у ихъ двое дзяцей: сынъ Иванъ и дочка Але́на. Помёрли ихъ бацьки, застались яны сиротками. Вотъ яны и пошли зъ двора<ref>''Варіанты:'' 1) Живъ бывъ дзѣдъ изъ бабой. И было у ихъ три сына и дочка́. Дзѣдъ и баба не любили ни дочку̀, ни меньшаго сына. Тоды дочка и меньшій сынъ зрадзилиси йци у свѣтъ. И пошли..... 2) Якъ жили были старикъ и старуха, и ''було'' у ихъ сынъ Иванька и дочка Аннушка. Померли ихъ бацьки, покинули ихъ сиротками. И ня було имъ нидзѣ пріюту. Много процярпѣли яны голоду и холоду. А тоды узяли ды пошли зъ двора, 3) Живъ, бывъ одзинъ богатый купецъ И ''було'' у яго сынъ и донка. Купецъ и купчиха были дужо старыя, а дзѣци ихъ были малыя. Дзѣци дужо не хоцѣли видзѣць смерци своихъ бацько́въ, дыкъ яны зрадзилиси и уцякли ноччи отъ ихъ....</ref>.<noinclude></noinclude> oj65a8vwvvdhdruvkg7alrwkv1f50qe 289447 289446 2026-06-15T13:30:11Z Gabix 3485 289447 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>горѣ. Найтовъ на горѣ ямину и полѣзъ. Звяри яго за имъ. Доставъ ёнъ воды и ставъ вылѣзаць. Ашъ зямля обрылася и засыпала яго звяровъ. Плакавъ ёнъ, плакавъ надъ ими и пошовъ одзинъ домовъ. Принёсъ матцы воды; яна цихынько за ковнеръ и вылила. — «Вотъ, дзякуй, сынокъ: цяперъ я ужо полѣпшала. Скажи ты мнѣ, сынокъ, у чомъ твоя сила?» — У рукахъ, мамка! Тоды змѣй наўчаець яѐ, кабъ дала сыну порарвадь товстэй зялѣзный прутъ: коли ёнъ гэтый прутъ перарвець, дыкъ у яго кровъ съ палцовъ пойдзець и ёнъ уворвець половину своёй силы. Яна такъ и здзѣлыла. Якъ тольки ёнъ перарвавъ прутъ, — такъ сила яго и ўтрацилыся... Вылязъ тоды змѣй исъ-подъ пола ды кажець: «вотъ-жа коли я цябе забъю! Цяперъ ты ўжо утрацивъ свою силу! Звару цябе заўтра у котлѣ!...» Ставъ тоды малецъ плакыць. Ашъ приходзиць икъ яму нѣйкій старичокъ, якъ-бы святэй, ды говориць: «не плачь, а просись, кабъ давъ табѣ строку на три дни. Ужо твой собака и мядвѣдзь вылязли, ды ждуць другихъ звяровъ. Якъ тольки ўси вылязуць, дыкъ прибягуць и цябе отратуюць...» Сказавъ такъ, ды нема-вѣдома дзѣ подзѣвся. Малецъ тоды и ставъ проситца у змѣя, кабъ ёнъ подождавъ три дни: «усё ровно и тоды здзѣлыешъ со мной, што захочетъ!» Змѣй здався. Ну, пройшовъ дзень, пройшовъ и другій. На третьцій дзень приходзиць змѣй. Тольки ёнъ узявся за малца, кабъ яго рѣзыць, — ажъ тутъ и звяри бягуць. Кинылись яны — который у двери, который у вокны, и разорвали и змѣя и матку. {{Водступ|2|em}}Тоды подзякували яны малцу, распрощалиси, и пошли ко́жанъ къ своёй матцы. {{Водступ|2|em}}А малецъ ставъ у тэй хаци жиць ды поживаць, ды добра заживаць. И я тамъ у яго бывъ, усё тое видзѣвъ, медъ и пиво зь имъ пивъ: по вусамъ цякло, ды ў ротъ ня пупало. {{Водступ|2|em}}''Д. Климовичи, сѣнн. у.'' {{Водступ|2|em}}{{smaller|Сказка записана въ 17 варіантахъ. Это само собою доказываетъ, что она подверглась большимъ измѣненіямъ: дѣйствующими лицами въ ней являются, какъ видно изъ приводимыхъ ниже варіантовъ, и мужъ съ женою, и чаще-всего — братъ съ сестрою. Миѳическими существами, ''кромѣ змѣя'', являются: мѣдяный вовкъ, вовколаки, Кощей безсмертный и Юда прознуститель. Позднѣе они были замѣнены разбойниками, какъ струпливый воронъ, извѣщавшій Ивана-царевича о приближеніи звѣрей, замѣненъ ''старичкомь, якъ бы святым''.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Ср. Драгом. 299. Чубинск. 285. Афанас. VI, 241.}} {{ц|'''2. Пуща драмуща.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Живъ бывъ царъ съ царицей, и было у ихъ двое дзяцей: сынъ Иванъ и дочка Але́на. Помёрли ихъ бацьки, застались яны сиротками. Вотъ яны и пошли зъ двора<ref>''Варіанты:'' 1) Живъ бывъ дзѣдъ изъ бабой. И было у ихъ три сына и дочка́. Дзѣдъ и баба не любили ни дочку̀, ни меньшаго сына. Тоды дочка и меньшій сынъ зрадзилиси йци у свѣтъ. И пошли..... 2) Якъ жили были старикъ и старуха, и ''було'' у ихъ сынъ Иванька и дочка Аннушка. Померли ихъ бацьки, покинули ихъ сиротками. И ня було имъ нидзѣ пріюту. Много процярпѣли яны голоду и холоду. А тоды узяли ды пошли зъ двора, 3) Живъ, бывъ одзинъ богатый купецъ И ''було'' у яго сынъ и донка. Купецъ и купчиха были дужо старыя, а дзѣци ихъ были малыя. Дзѣци дужо не хоцѣли видзѣць смерци своихъ бацько́въ, дыкъ яны зрадзилиси и уцякли ноччи отъ ихъ....</ref>.<noinclude></noinclude> 2obkpjmpx2ey1wb4x80uhw2axc9gmx0 289461 289447 2026-06-15T17:58:52Z Gleb Leo 2440 289461 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude><section begin="1"/>горѣ. Найтовъ на горѣ ямину и полѣзъ. Звяри яго за имъ. Доставъ ёнъ воды и ставъ вылѣзаць. Ашъ зямля обрылася и засыпала яго звяровъ. Плакавъ ёнъ, плакавъ надъ ими и пошовъ одзинъ домовъ. Принёсъ матцы воды; яна цихынько за ковнеръ и вылила. — «Вотъ, дзякуй, сынокъ: цяперъ я ужо полѣпшала. Скажи ты мнѣ, сынокъ, у чомъ твоя сила?» — У рукахъ, мамка! Тоды змѣй наўчаець яѐ, кабъ дала сыну порарвадь товстэй зялѣзный прутъ: коли ёнъ гэтый прутъ перарвець, дыкъ у яго кровъ съ палцовъ пойдзець и ёнъ уворвець половину своёй силы. Яна такъ и здзѣлыла. Якъ тольки ёнъ перарвавъ прутъ, — такъ сила яго и ўтрацилыся... Вылязъ тоды змѣй исъ-подъ пола ды кажець: «вотъ-жа коли я цябе забъю! Цяперъ ты ўжо утрацивъ свою силу! Звару цябе заўтра у котлѣ!...» Ставъ тоды малецъ плакыць. Ашъ приходзиць икъ яму нѣйкій старичокъ, якъ-бы святэй, ды говориць: «не плачь, а просись, кабъ давъ табѣ строку на три дни. Ужо твой собака и мядвѣдзь вылязли, ды ждуць другихъ звяровъ. Якъ тольки ўси вылязуць, дыкъ прибягуць и цябе отратуюць...» Сказавъ такъ, ды нема-вѣдома дзѣ подзѣвся. Малецъ тоды и ставъ проситца у змѣя, кабъ ёнъ подождавъ три дни: «усё ровно и тоды здзѣлыешъ со мной, што захочетъ!» Змѣй здався. Ну, пройшовъ дзень, пройшовъ и другій. На третьцій дзень приходзиць змѣй. Тольки ёнъ узявся за малца, кабъ яго рѣзыць, — ажъ тутъ и звяри бягуць. Кинылись яны — который у двери, который у вокны, и разорвали и змѣя и матку. {{Водступ|2|em}}Тоды подзякували яны малцу, распрощалиси, и пошли ко́жанъ къ своёй матцы. {{Водступ|2|em}}А малецъ ставъ у тэй хаци жиць ды поживаць, ды добра заживаць. И я тамъ у яго бывъ, усё тое видзѣвъ, медъ и пиво зь имъ пивъ: по вусамъ цякло, ды ў ротъ ня пупало. {{Водступ|2|em}}''Д. Климовичи, сѣнн. у.'' {{Водступ|2|em}}{{smaller|Сказка записана въ 17 варіантахъ. Это само собою доказываетъ, что она подверглась большимъ измѣненіямъ: дѣйствующими лицами въ ней являются, какъ видно изъ приводимыхъ ниже варіантовъ, и мужъ съ женою, и чаще-всего — братъ съ сестрою. Миѳическими существами, ''кромѣ змѣя'', являются: мѣдяный вовкъ, вовколаки, Кощей безсмертный и Юда прознуститель. Позднѣе они были замѣнены разбойниками, какъ струпливый воронъ, извѣщавшій Ивана-царевича о приближеніи звѣрей, замѣненъ ''старичкомь, якъ бы святым''.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Ср. Драгом. 299. Чубинск. 285. Афанас. VI, 241.}} <section end="1"/> <section begin="2"/>{{ц|'''2. Пуща драмуща.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Живъ бывъ царъ съ царицей, и было у ихъ двое дзяцей: сынъ Иванъ и дочка Але́на. Помёрли ихъ бацьки, застались яны сиротками. Вотъ яны и пошли зъ двора<ref>''Варіанты:'' 1) Живъ бывъ дзѣдъ изъ бабой. И было у ихъ три сына и дочка́. Дзѣдъ и баба не любили ни дочку̀, ни меньшаго сына. Тоды дочка и меньшій сынъ зрадзилиси йци у свѣтъ. И пошли..... 2) Якъ жили были старикъ и старуха, и ''було'' у ихъ сынъ Иванька и дочка Аннушка. Померли ихъ бацьки, покинули ихъ сиротками. И ня було имъ нидзѣ пріюту. Много процярпѣли яны голоду и холоду. А тоды узяли ды пошли зъ двора, 3) Живъ, бывъ одзинъ богатый купецъ И ''було'' у яго сынъ и донка. Купецъ и купчиха были дужо старыя, а дзѣци ихъ были малыя. Дзѣци дужо не хоцѣли видзѣць смерци своихъ бацько́въ, дыкъ яны зрадзилиси и уцякли ноччи отъ ихъ....</ref>. <section end="2"/><noinclude></noinclude> kimi0aowxe7mnfpi7oo4tqzoie84r4r 289473 289461 2026-06-16T07:54:49Z Gabix 3485 289473 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude><section begin="1"/>горѣ. Найшовъ на горѣ ямину и полѣзъ. Звяри яго за имъ. Доставъ ёнъ воды и ставъ вылѣзаць. Ашъ зямля обрылася и засыпала яго звяровъ. Плакавъ ёнъ, плакавъ надъ ими и пошовъ одзинъ домовъ. Принёсъ матцы воды; яна цихынько за ковнеръ и вылила. — «Вотъ, дзякуй, сынокъ: цяперъ я ужо полѣпшала. Скажи ты мнѣ, сынокъ, у чомъ твоя сила?» — У рукахъ, мамка! Тоды змѣй наўчаець яѐ, кабъ дала сыну порарвадь товстэй зялѣзный прутъ: коли ёнъ гэтый прутъ перарвець, дыкъ у яго кровъ съ палцовъ пойдзець и ёнъ уворвець половину своёй силы. Яна такъ и здзѣлыла. Якъ тольки ёнъ перарвавъ прутъ, — такъ сила яго и ўтрацилыся... Вылязъ тоды змѣй исъ-подъ пола ды кажець: «вотъ-жа коли я цябе забъю! Цяперъ ты ўжо утрацивъ свою силу! Звару цябе заўтра у котлѣ!...» Ставъ тоды малецъ плакыць. Ашъ приходзиць икъ яму нѣйкій старичокъ, якъ-бы святэй, ды говориць: «не плачь, а просись, кабъ давъ табѣ строку на три дни. Ужо твой собака и мядвѣдзь вылязли, ды ждуць другихъ звяровъ. Якъ тольки ўси вылязуць, дыкъ прибягуць и цябе отратуюць...» Сказавъ такъ, ды нема-вѣдома дзѣ подзѣвся. Малецъ тоды и ставъ проситца у змѣя, кабъ ёнъ подождавъ три дни: «усё ровно и тоды здзѣлыешъ со мной, што захочетъ!» Змѣй здався. Ну, пройшовъ дзень, пройшовъ и другій. На третьцій дзень приходзиць змѣй. Тольки ёнъ узявся за малца, кабъ яго рѣзыць, — ажъ тутъ и звяри бягуць. Кинылись яны — который у двери, который у вокны, и разорвали и змѣя и матку. {{Водступ|2|em}}Тоды подзякували яны малцу, распрощалиси, и пошли ко́жанъ къ своёй матцы. {{Водступ|2|em}}А малецъ ставъ у тэй хаци жиць ды поживаць, ды добра заживаць. И я тамъ у яго бывъ, усё тое видзѣвъ, медъ и пиво зь имъ пивъ: по вусамъ цякло, ды ў ротъ ня пупало. {{Водступ|2|em}}''Д. Климовичи, сѣнн. у.'' {{Водступ|2|em}}{{smaller|Сказка записана въ 17 варіантахъ. Это само собою доказываетъ, что она подверглась большимъ измѣненіямъ: дѣйствующими лицами въ ней являются, какъ видно изъ приводимыхъ ниже варіантовъ, и мужъ съ женою, и чаще-всего — братъ съ сестрою. Миѳическими существами, ''кромѣ змѣя'', являются: мѣдяный вовкъ, вовколаки, Кощей безсмертный и Юда прознуститель. Позднѣе они были замѣнены разбойниками, какъ струпливый воронъ, извѣщавшій Ивана-царевича о приближеніи звѣрей, замѣненъ ''старичкомь, якъ бы святым''.}} {{Водступ|2|em}}{{smaller|Ср. Драгом. 299. Чубинск. 285. Афанас. VI, 241.}} <section end="1"/> <section begin="2"/>{{ц|'''2. Пуща драмуща.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Живъ бывъ царъ съ царицей, и было у ихъ двое дзяцей: сынъ Иванъ и дочка Але́на. Помёрли ихъ бацьки, застались яны сиротками. Вотъ яны и пошли зъ двора<ref>''Варіанты:'' 1) Живъ бывъ дзѣдъ изъ бабой. И было у ихъ три сына и дочка́. Дзѣдъ и баба не любили ни дочку̀, ни меньшаго сына. Тоды дочка и меньшій сынъ зрадзилиси йци у свѣтъ. И пошли..... 2) Якъ жили были старикъ и старуха, и ''було'' у ихъ сынъ Иванька и дочка Аннушка. Померли ихъ бацьки, покинули ихъ сиротками. И ня було имъ нидзѣ пріюту. Много процярпѣли яны голоду и холоду. А тоды узяли ды пошли зъ двора, 3) Живъ, бывъ одзинъ богатый купецъ И ''було'' у яго сынъ и донка. Купецъ и купчиха были дужо старыя, а дзѣци ихъ были малыя. Дзѣци дужо не хоцѣли видзѣць смерци своихъ бацько́въ, дыкъ яны зрадзилиси и уцякли ноччи отъ ихъ....</ref>. <section end="2"/><noinclude></noinclude> qkafn485y8cl5hwjl8hthpw8tnmpvo6 104 124810 289448 2026-06-15T13:30:43Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|п=па|к=чаў}} мыць сынаву руку, пасля хапіў з вешала ручнік і забінтаваў. {{Водступ|2|em}}— Божа, божа, енчыў ён. — Чаго-бо ты вытыкаўся, заўсёды маеш натуру ўлезці куды не трэба. Можа бараніць каго ўздумаў? Наша справа — старана. Гавары як гэта...» 289448 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>{{перанос канец|п=па|к=чаў}} мыць сынаву руку, пасля хапіў з вешала ручнік і забінтаваў. {{Водступ|2|em}}— Божа, божа, енчыў ён. — Чаго-бо ты вытыкаўся, заўсёды маеш натуру ўлезці куды не трэба. Можа бараніць каго ўздумаў? Наша справа — старана. Гавары як гэта было? Глыбока? Куля ці штых? {{Водступ|2|em}}— Вілы, — адказаў Сашка, прыбянтэжаны мітусьнёй і бацькавым крыкам. {{Водступ|2|em}}— Якія вілы?! {{Водступ|2|em}}— У хляве. {{Водступ|2|em}}— У хляве? — аж нема закрычаў Стафанковіч. {{Водступ|2|em}}Люба не вытрымала. Як быццам над яе галавой бесперапынна біла гармата, пастаўленая на тое, каб яе забіць. Гледзячы Стафанковічу ў вочы, яна сказала: {{Водступ|2|em}}— Я не хацела. Ён хапіў мяне за плечы… {{Водступ|2|em}}— То гэта так!? Ай, яй, яй, яй! Хто з жартамі, а ты з віламі, з калецтвам на чалавека? Блытаешся пад нагамі ў гэтых сваіх анучах! {{Водступ|2|em}}Стафанковіч разумеў ужо ўсё з поўслова. Ён падступіў да Любы, хапіў яе за тую жудасную раскудзеленую вопратку і шпурнуў у дзверы. Люба ўпала на парог, стукнулася галавой аб вушак, аж Сашка на момант зажмурыў вочы. Стафанковіч яшчэ кінуўся біць. Сашка пачырванеў і рвануўся да бацькі. Тут былі ўсялякія пачуцці. Можна сказаць, што на яго руцэ раны сапраўднай і не было. Другое — гэта тае, што яму былое брыдка перад бацькам і перад кожным, калі будуць бачыць, што нейкая там абарваная і абсыпаная пылам і смеццем дзеўка гэтакі дала яму падарунак. Але было яшчэ самае важнае: не гледзячы на ўсе гэтыя справы, яго ўсё больш і больш цягнула да гэтай дзеўкі. І гэтае небывалае раней імкненне пачалося з той хвіліны, калі яго рукі<noinclude></noinclude> 6hrvql6eugkvz2fd6l3lchceigq7wf0 104 124811 289449 2026-06-15T13:32:59Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «трымалі яе стан. Стары Стафанковіч хацеў больш біць Любу, але сын адцягнуў яго. {{Водступ|2|em}}— Я так сказаў, што вілы. Гэта салдат штыхам. Мы з ёю дурэлі і я, праўда, даўся аб вілы, але нават не абадраў рукі. А пасля выбег на вуліцу, а жаўнер падскочыў. Яна не...» 289449 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>трымалі яе стан. Стары Стафанковіч хацеў больш біць Любу, але сын адцягнуў яго. {{Водступ|2|em}}— Я так сказаў, што вілы. Гэта салдат штыхам. Мы з ёю дурэлі і я, праўда, даўся аб вілы, але нават не абадраў рукі. А пасля выбег на вуліцу, а жаўнер падскочыў. Яна не вінавата. {{Водступ|2|em}}— Глыбока ён табе штыхам? {{Водступ|2|em}}— Не, толькі зверху драпнуў. {{Водступ|2|em}}Стафанковіч, таксама як тады каля саней, нацягнуў рукаў і выцяў сына, але слабей, і не ў карак, а ў плячо. {{Водступ|2|em}}— Сукін сын, з бацькі смяешся! Нашто-ж я гэта біў яе цераз цябе! {{Водступ|2|em}}Люба стаяла ў парозе і спачатку не магла паверыць: першы раз на яе жыцці здарылася так, каб чалавек, якому яна зрабіла кепска, выгароджваў яе з бяды, заяўляў, што ў яго калі не няшчасці, то прыкрасці яна не вінавата. Стары Стафанковіч вышаў з такім выглядам, як быццам яго самога білі. Нейкі намёк на добрае пачуццё да Сашкі Стафанковіча пачаў з‘яўляцца ў любінай душы. Падаючы з стафанковічавых рук пад парог, яна стукнулася галавой аб вушак і цяпер галава яе страшэнна балела. Толькі цяпер яна дакранулася да самага балючага месца — там быў мокры гуз. Боль рабіўся большы. Хістаючыся ў бакі, яна вышла ў сенцы, пасля цераз двор пайшла ў адрынку. Ужо адтуль яна чула, як вышаў з хаты Стафанковіч, як падышоў аднекуль гаспадар і цешыўся перад Стафанковічам. {{Водступ|2|em}}— Хваліць цябе божа, што я гэтых япрукоў паспеў прадаць, цяпер смялей, калі грошы ў кішэні… Ах, не пашанцавала вам з хлопцам, гэта-ж трэба, штыхам руку! Як-жа з млынам будзе? {{Водступ|2|em}}— Раймонт? Кажа, што няглыбака прабілі, можа бог дасць нічога.<noinclude></noinclude> 8jo4j1wiyjd668osovt7cfhzgy31kur 104 124812 289450 2026-06-15T14:00:58Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Йшли яны, шли, якъ стало смеркатца. Зайшли яны на ночь къ одному пану. А у того пана бывъ маленькій собака, и дужа ёнъ имъ сподобався. Ноччи, якъ уси долями спаць, яны украли гэтаго собачку и уцякли. Нясуць яны яго, нясуць, а ёнъ усё росцець, ды р...» 289450 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Йшли яны, шли, якъ стало смеркатца. Зайшли яны на ночь къ одному пану. А у того пана бывъ маленькій собака, и дужа ёнъ имъ сподобався. Ноччи, якъ уси долями спаць, яны украли гэтаго собачку и уцякли. Нясуць яны яго, нясуць, а ёнъ усё росцець, ды росцець, и къ повдню выросъ зъ добраго собаку. Пусцили яны бѣгчи — ёнъ бяжиць, ды ўсё росцець ды росцець, и къ вечару выросъ зъ добраго жарабенка. Тоды яны якъ заморутца, дыкъ на имъ и подъѣдуць. Ѣхали яны такъ, ѣхали, и пріѣхали у большій лѣсъ, у такую пущу, што и сцешки нема. Стали яны, и ня вѣдаюць, што тутъ робиць. Ашъ чуюць — нѣйдзи пятухъ кричиць. Тоды братъ кажець на сястру: «ты посядзи тутъ, а я пойду поляджу, хто тамъ живець?» Идзець ёнъ дзень, идзець другій, а на третьцій узлѣзъ ёнъ на древо и увидзѣвъ високіе покои. Ёнъ злѣзъ и пошовъ туды. Приходзиць, ашъ тамъ дванатцаць покоевъ, на сцѣнахъ шабли ды ружжи навѣшаны, а людзей нико̀го нема. Тольки ходѣвъ ёнъ ици за сястрой, ашъ видзиць, идуць дванатцаць разбойниковъ. Енъ назадъ ды и двери заперъ. Разбойники стукали, стукали — не отчинюць. Стали яны у вокно лѣзць. Иванъ царевичъ узявъ шаблю, ды якъ тольки который просунець голову — ёнъ яго и зарѣжець. Побивъ ихъ усихъ такъ, але самаго опослѣдняго не забивъ, тольки шію порѣзавъ.<ref><ref>''Варіантъ:'' Ишли яны, ишли, и видзюць хатку, у ёй огонь. Увыйшли яны у тую хату, ашъ тамъ нема никого. Братъ и говориць сястрѣ: «подожджемъ, што тутъ будзець. Ты-тку лѣзь на печь, а я залѣзу-тку за шахву.» Залѣзли яны и сидзяць. Ажны у самую повночь приходзиць дванатцаць разбойниковъ, и пычали пъянствуваць; а якъ упилиси, такъ уси и заснули. Тоды ёнъ вылѣзъ зъ-за шахвы и давай ихъ по’днымъ рѣзыць. Усихъ зарѣзавъ, а одзинъ схувався подъ печь. ''Орш. у.''</ref></ref> Сцянувъ ёнъ ихъ у особый покой и завязавъ двери лычкомъ. Тоды пошовъ ёнъ за сястрой. Привёвъ яѐ и кажець: «ну, ты шъ ходзи по ўсихъ покояхъ, а у гэтый ня йдзи, и лычка не отвязувай.» А самъ пошовъ на охвоту. Якъ ёнъ пошовъ, дыкъ яна зацикавилася, зачимъ гэто братъ не вялѣвъ ёй ходзиць у тэй покой. Ня ўцёрпила яна, отвязала лычко и пошла у тую коморку. Тольки яна отчинила, ашъ разбойникъ уставъ ды говориць: «ци по́йдзешъ за мяне замужъ? А коли ды ня по́йдзешъ, дыкъ я цябе забъю!» Яна говориць: «я пойду, али што будземъ дзѣлаць зъ братомъ? Ёнъ дужа сильный, и цябе забъець?» — А ты притаись, якъ бытто хвора; скажи, што табѣ болиць голова, и што бытто ты видзѣла уво снѣ, што кабъ выпила вовчинаго молока, дыкъ-бы поздоровѣла!... Тольки братъ пришовъ съ охвоты, а яна и гово́риць: «мнѣ, брацецъ, дужа болиць голова. И я видзѣла уво снѣ, што кабъ ты мнѣ принесъ вовчинаго молока, дыкъ-бы я поздоровѣла!» Енъ и <ref>''Вар.'' Узявъ шаблю и пошовъ. </ref> пошовъ. Ишовъ, ишовъ, увыйшовъ у пущу драмущу, ашъ бяжиць вовчица зъ вовченятами. Енъ зложився стралядь,<ref>''Вар.'' Ёнъ хоцѣвъ яе засѣчь.</ref> а вовчица якъ стала проситца: «Иванъ Иванѐвичъ, руській царевичъ, не страляй мяне, абяри, што хочетъ!» — Ничо́го мнѣ не надо, тольки дай мнѣ свойго молока!.. Яна станула, а ёнъ надоивъ молока у бутэлочку. Тоды яна кажець: «возьми сына на оборону, ёнъ табѣ у худую годзину понадобитца!» Иванъ узявъ, поспасибовавъ и пошовъ. А покуль енъ ходзивъ, разбойникъ бывъ съ сястрой и сказавъ: «коли яго вовки не зьядуць, дыкъ ты скажи, кабъ ёнъ принесъ молока мядзьвѣдзьджаго!» Яна такъ и здзѣлала. Якъ ёнъ принёсъ ёй вовчинаго молока, дыкъ яна выльлила яго за посцелю<noinclude></noinclude> 66lrtcxxar8j6h1r1r8txo13wd2j3ar 289452 289450 2026-06-15T14:01:54Z Gabix 3485 289452 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Йшли яны, шли, якъ стало смеркатца. Зайшли яны на ночь къ одному пану. А у того пана бывъ маленькій собака, и дужа ёнъ имъ сподобався. Ноччи, якъ уси долями спаць, яны украли гэтаго собачку и уцякли. Нясуць яны яго, нясуць, а ёнъ усё росцець, ды росцець, и къ повдню выросъ зъ добраго собаку. Пусцили яны бѣгчи — ёнъ бяжиць, ды ўсё росцець ды росцець, и къ вечару выросъ зъ добраго жарабенка. Тоды яны якъ заморутца, дыкъ на имъ и подъѣдуць. Ѣхали яны такъ, ѣхали, и пріѣхали у большій лѣсъ, у такую пущу, што и сцешки нема. Стали яны, и ня вѣдаюць, што тутъ робиць. Ашъ чуюць — нѣйдзи пятухъ кричиць. Тоды братъ кажець на сястру: «ты посядзи тутъ, а я пойду поляджу, хто тамъ живець?» Идзець ёнъ дзень, идзець другій, а на третьцій узлѣзъ ёнъ на древо и увидзѣвъ високіе покои. Ёнъ злѣзъ и пошовъ туды. Приходзиць, ашъ тамъ дванатцаць покоевъ, на сцѣнахъ шабли ды ружжи навѣшаны, а людзей нико̀го нема. Тольки ходѣвъ ёнъ ици за сястрой, ашъ видзиць, идуць дванатцаць разбойниковъ. Енъ назадъ ды и двери заперъ. Разбойники стукали, стукали — не отчинюць. Стали яны у вокно лѣзць. Иванъ царевичъ узявъ шаблю, ды якъ тольки который просунець голову — ёнъ яго и зарѣжець. Побивъ ихъ усихъ такъ, але самаго опослѣдняго не забивъ, тольки шію порѣзавъ.<ref>''Варіантъ:'' Ишли яны, ишли, и видзюць хатку, у ёй огонь. Увыйшли яны у тую хату, ашъ тамъ нема никого. Братъ и говориць сястрѣ: «подожджемъ, што тутъ будзець. Ты-тку лѣзь на печь, а я залѣзу-тку за шахву.» Залѣзли яны и сидзяць. Ажны у самую повночь приходзиць дванатцаць разбойниковъ, и пычали пъянствуваць; а якъ упилиси, такъ уси и заснули. Тоды ёнъ вылѣзъ зъ-за шахвы и давай ихъ по’днымъ рѣзыць. Усихъ зарѣзавъ, а одзинъ схувався подъ печь. ''Орш. у.''</ref> Сцянувъ ёнъ ихъ у особый покой и завязавъ двери лычкомъ. Тоды пошовъ ёнъ за сястрой. Привёвъ яѐ и кажець: «ну, ты шъ ходзи по ўсихъ покояхъ, а у гэтый ня йдзи, и лычка не отвязувай.» А самъ пошовъ на охвоту. Якъ ёнъ пошовъ, дыкъ яна зацикавилася, зачимъ гэто братъ не вялѣвъ ёй ходзиць у тэй покой. Ня ўцёрпила яна, отвязала лычко и пошла у тую коморку. Тольки яна отчинила, ашъ разбойникъ уставъ ды говориць: «ци по́йдзешъ за мяне замужъ? А коли ды ня по́йдзешъ, дыкъ я цябе забъю!» Яна говориць: «я пойду, али што будземъ дзѣлаць зъ братомъ? Ёнъ дужа сильный, и цябе забъець?» — А ты притаись, якъ бытто хвора; скажи, што табѣ болиць голова, и што бытто ты видзѣла уво снѣ, што кабъ выпила вовчинаго молока, дыкъ-бы поздоровѣла!... Тольки братъ пришовъ съ охвоты, а яна и гово́риць: «мнѣ, брацецъ, дужа болиць голова. И я видзѣла уво снѣ, што кабъ ты мнѣ принесъ вовчинаго молока, дыкъ-бы я поздоровѣла!» Енъ и <ref>''Вар.'' Узявъ шаблю и пошовъ. </ref> пошовъ. Ишовъ, ишовъ, увыйшовъ у пущу драмущу, ашъ бяжиць вовчица зъ вовченятами. Енъ зложився стралядь,<ref>''Вар.'' Ёнъ хоцѣвъ яе засѣчь.</ref> а вовчица якъ стала проситца: «Иванъ Иванѐвичъ, руській царевичъ, не страляй мяне, абяри, што хочетъ!» — Ничо́го мнѣ не надо, тольки дай мнѣ свойго молока!.. Яна станула, а ёнъ надоивъ молока у бутэлочку. Тоды яна кажець: «возьми сына на оборону, ёнъ табѣ у худую годзину понадобитца!» Иванъ узявъ, поспасибовавъ и пошовъ. А покуль енъ ходзивъ, разбойникъ бывъ съ сястрой и сказавъ: «коли яго вовки не зьядуць, дыкъ ты скажи, кабъ ёнъ принесъ молока мядзьвѣдзьджаго!» Яна такъ и здзѣлала. Якъ ёнъ принёсъ ёй вовчинаго молока, дыкъ яна выльлила яго за посцелю<noinclude></noinclude> aplhu0ujttf38n56tjnz9di65kiushz 289453 289452 2026-06-15T14:02:22Z Gabix 3485 289453 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Ишли яны, шли, якъ стало смеркатца. Зайшли яны на ночь къ одному пану. А у того пана бывъ маленькій собака, и дужа ёнъ имъ сподобався. Ноччи, якъ уси долями спаць, яны украли гэтаго собачку и уцякли. Нясуць яны яго, нясуць, а ёнъ усё росцець, ды росцець, и къ повдню выросъ зъ добраго собаку. Пусцили яны бѣгчи — ёнъ бяжиць, ды ўсё росцець ды росцець, и къ вечару выросъ зъ добраго жарабенка. Тоды яны якъ заморутца, дыкъ на имъ и подъѣдуць. Ѣхали яны такъ, ѣхали, и пріѣхали у большій лѣсъ, у такую пущу, што и сцешки нема. Стали яны, и ня вѣдаюць, што тутъ робиць. Ашъ чуюць — нѣйдзи пятухъ кричиць. Тоды братъ кажець на сястру: «ты посядзи тутъ, а я пойду поляджу, хто тамъ живець?» Идзець ёнъ дзень, идзець другій, а на третьцій узлѣзъ ёнъ на древо и увидзѣвъ високіе покои. Ёнъ злѣзъ и пошовъ туды. Приходзиць, ашъ тамъ дванатцаць покоевъ, на сцѣнахъ шабли ды ружжи навѣшаны, а людзей нико̀го нема. Тольки ходѣвъ ёнъ ици за сястрой, ашъ видзиць, идуць дванатцаць разбойниковъ. Енъ назадъ ды и двери заперъ. Разбойники стукали, стукали — не отчинюць. Стали яны у вокно лѣзць. Иванъ царевичъ узявъ шаблю, ды якъ тольки который просунець голову — ёнъ яго и зарѣжець. Побивъ ихъ усихъ такъ, але самаго опослѣдняго не забивъ, тольки шію порѣзавъ.<ref>''Варіантъ:'' Ишли яны, ишли, и видзюць хатку, у ёй огонь. Увыйшли яны у тую хату, ашъ тамъ нема никого. Братъ и говориць сястрѣ: «подожджемъ, што тутъ будзець. Ты-тку лѣзь на печь, а я залѣзу-тку за шахву.» Залѣзли яны и сидзяць. Ажны у самую повночь приходзиць дванатцаць разбойниковъ, и пычали пъянствуваць; а якъ упилиси, такъ уси и заснули. Тоды ёнъ вылѣзъ зъ-за шахвы и давай ихъ по’днымъ рѣзыць. Усихъ зарѣзавъ, а одзинъ схувався подъ печь. ''Орш. у.''</ref> Сцянувъ ёнъ ихъ у особый покой и завязавъ двери лычкомъ. Тоды пошовъ ёнъ за сястрой. Привёвъ яѐ и кажець: «ну, ты шъ ходзи по ўсихъ покояхъ, а у гэтый ня йдзи, и лычка не отвязувай.» А самъ пошовъ на охвоту. Якъ ёнъ пошовъ, дыкъ яна зацикавилася, зачимъ гэто братъ не вялѣвъ ёй ходзиць у тэй покой. Ня ўцёрпила яна, отвязала лычко и пошла у тую коморку. Тольки яна отчинила, ашъ разбойникъ уставъ ды говориць: «ци по́йдзешъ за мяне замужъ? А коли ды ня по́йдзешъ, дыкъ я цябе забъю!» Яна говориць: «я пойду, али што будземъ дзѣлаць зъ братомъ? Ёнъ дужа сильный, и цябе забъець?» — А ты притаись, якъ бытто хвора; скажи, што табѣ болиць голова, и што бытто ты видзѣла уво снѣ, што кабъ выпила вовчинаго молока, дыкъ-бы поздоровѣла!... Тольки братъ пришовъ съ охвоты, а яна и гово́риць: «мнѣ, брацецъ, дужа болиць голова. И я видзѣла уво снѣ, што кабъ ты мнѣ принесъ вовчинаго молока, дыкъ-бы я поздоровѣла!» Енъ и <ref>''Вар.'' Узявъ шаблю и пошовъ. </ref> пошовъ. Ишовъ, ишовъ, увыйшовъ у пущу драмущу, ашъ бяжиць вовчица зъ вовченятами. Енъ зложився стралядь,<ref>''Вар.'' Ёнъ хоцѣвъ яе засѣчь.</ref> а вовчица якъ стала проситца: «Иванъ Иванѐвичъ, руській царевичъ, не страляй мяне, абяри, што хочетъ!» — Ничо́го мнѣ не надо, тольки дай мнѣ свойго молока!.. Яна станула, а ёнъ надоивъ молока у бутэлочку. Тоды яна кажець: «возьми сына на оборону, ёнъ табѣ у худую годзину понадобитца!» Иванъ узявъ, поспасибовавъ и пошовъ. А покуль енъ ходзивъ, разбойникъ бывъ съ сястрой и сказавъ: «коли яго вовки не зьядуць, дыкъ ты скажи, кабъ ёнъ принесъ молока мядзьвѣдзьджаго!» Яна такъ и здзѣлала. Якъ ёнъ принёсъ ёй вовчинаго молока, дыкъ яна выльлила яго за посцелю<noinclude></noinclude> h4yesudsmwxxysy6x78e0rjzioexeff 104 124813 289451 2026-06-15T14:01:25Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Хіба хадзем удвух там пакуль што. {{Водступ|2|em}}Люба чула, як яны пайшлі. У адрынцы быў кут, дзе стаяла скрынка з яе рэчамі і ляжала салома. На салому яна і кінулася. Адчувала яна сябе як разарваная на кавалкі. Трэба было-б вышэй падкласці па...» 289451 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Хіба хадзем удвух там пакуль што. {{Водступ|2|em}}Люба чула, як яны пайшлі. У адрынцы быў кут, дзе стаяла скрынка з яе рэчамі і ляжала салома. На салому яна і кінулася. Адчувала яна сябе як разарваная на кавалкі. Трэба было-б вышэй падкласці пад галаву саломы, але ёй было цяжка паварушыцца. Вельмі можа быць, што гэта адазвалася спрацованасць. Прайшло хвілін дваццаць. Дробныя крокі пасыпаліся па снежнай мерзлаце. Пасля ляпнулі дзверы, праз нейкі час яшчэ, і зноў дробны стук ног. {{Водступ|2|em}}— Дзядзька, дзядзька!.. Люба!.. {{Водступ|2|em}}Хлапчук дабег да прычыненай адрынкі і ўскочыў у яе. {{Водступ|2|em}}— Можа тут хто ёсць? {{Водступ|2|em}}Ён пачаў аглядаць усе куткі і ўбачыў Любу. {{Водступ|2|em}}— І цябе пабілі? — сыпануў ён адразу струменем слоў. — А можа паранілі? За маім дзядзькам гналіся, то ён як пабяжыць! А Андрэй Рыльскі можа нават, тата казаў, і памрэ, так яго моцна збілі. У хляве на гнаі астаўся ляжаць, увесь крывёй падплыў, доўга ляжаў, а як яны ад‘ехаліся далей, забралі яго ў хату і паклалі. Ён ледзьве дыхае, ціхом сабе енчыць і мусіць памрэ. Я сам нават у хату з дзядзькам туды прыходзіў, то сам бачыў. Гэта табе стрэльбай далі, што гуз на твары, ці як? А пасля прыехаў абоз, пазабіралі свінні і каровы і пагналі, а мой тата гаворыць, што нават і дзякуй не сказалі. А ведаеш, чаму Рыльскага білі? Нейкі невядомы чалавек у чорным паліце прывёў іх да Рыльскага і пачаў хлусіць і выдумляць, што нібыта ў Рыльскага ёсць кормныя свінні і што ён іх хавае і не хоча аддаваць, і пачаў хлусіць, што ён нібыта сам гэтыя свінні таргаваў і сам бачыў. А гэтага чалавека ніхто не ведае, а ён мусіць усіх ведае, а мой тата {{перанос пачатак|п=гаво|к=рыць}}<noinclude></noinclude> rtat7zarur5djrrlza6t7ezc9bbi1l0 104 124814 289454 2026-06-15T14:03:37Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|п=гаво|к=рыць}}, што гэта мусіць шпіён нейкі. А гэтаму вашаму стальмаховаму сыну, што ўчора прышлі да вас млын папраўляць, таксама палякі руку навылёт штыхам прабілі. Усе бачылі як ён з рукі абліваўся крывёй і па вуліцы бег. Ажно-ж гэта праўд...» 289454 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>{{перанос канец|п=гаво|к=рыць}}, што гэта мусіць шпіён нейкі. А гэтаму вашаму стальмаховаму сыну, што ўчора прышлі да вас млын папраўляць, таксама палякі руку навылёт штыхам прабілі. Усе бачылі як ён з рукі абліваўся крывёй і па вуліцы бег. Ажно-ж гэта праўда, бо я цяпер убег у вашу хату, яж бачу, што ў яго рука абвязана ручніком і вопратка ў яго ў крыві. Я пытаю, дзе дзядзька, а ён на мяне як закрычыць — няма дзядзькі! Я выскачыў на двор і сюды — можа, думаю, хоць ты дзе-небудзь. Моцна цябе збілі? (Хлапчук перавеў дух. Аддыхваўся з хвіліну, пасля зноў сыпануў словамі.) А гэты чалавек, што ў вас начаваў і двое свіней павёз, дык ведаеш? На яго таксама напалі былі. То ён дастаў з кішэні пук грошай ды калі суне паляку ў рукі! Той яго і пусціў. (Зноў перадышка.) А дастаючы грошы згубіў пісьмо, а сам каня як пагоніць! Я бачыў і падбег і хапіў тае пісьмо. А як паказаў тату, то тата мне сказаў, каб я гэтае пісьмо вам аддаў, бо гэты чалавек у вас начаваў і можа гэта які ваш сваяк, ці што. На мяне тата накрычаў, каб я пісьмо вам у хату прынёс і абы дзе не кідаў, а аддаў у рукі. Дык я з пісьмом і пабег, а на вуліцы пуста і палякаў ужо няма. То я бачу, што Рыльскіх Сцёпка ва ўвесь дух у санях па вуліцы імчыцца. Я крычу Сцёпку, што куды гэта ён так імчыцца, а ён мне крычыць, што ў мястэчка па фельчара, бо дзядзька яго можа памерці — гэтак палякі збілі. То я адразу ўскочыў на задок саней і стоячы праехаў з Сцёпкам у канец, а там ужо Сцёпка паехаў адзін па фельчара, бо я саскочыў і пабег назад сюды. Аж бачу, на вуліцы Сцёпкаў бацька ўвесь учарнеў, як зямля, бо баіцца, што брат памрэ, і пайшоў да яго ў хату. А я пабег сюды. У вашай хаце нікога няма, адно гэты паранены<noinclude></noinclude> q142ivybhgqdy3nq6mnhrp63jn6lsqa 104 124815 289455 2026-06-15T15:13:03Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {|style="margin:auto; font-family:Times New Roman; font-size: 90%;" |colspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 3px" | |rowspan="2"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |{{разьбіўка|Гады}} |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |colspan="6"; style="ver...» 289455 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {|style="margin:auto; font-family:Times New Roman; font-size: 90%;" |colspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 3px" | |rowspan="2"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |{{разьбіўка|Гады}} |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |colspan="6"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |{{разьбіўка|Групы гаспадарак}} |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 3px 0 0px" | |- |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |II |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |III |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |IV |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |V |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |VI-VII |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |Ся-</br>рэдн. |- |colspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0" | |- |</br>{{gap|0.5em}}1923-24{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}1924-25{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}1925-26{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>8,15{{gap|0.5em}} 13,82{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}69,14{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>8,65{{gap|0.5em}} 18,47{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}36,06{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>13,94{{gap|0.5em}} 23,85{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}42,28{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>15,34{{gap|0.5em}} 31,05{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}50,56{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>18,86{{gap|0.5em}} 37,38{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}51,35{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px"|</br>11,00{{gap|0.5em}} 22,60{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}41,25{{gap|0.5em}} |} {{gap|2.5em}}Грашовы прыбытак на душу штогодна, у гэтым выпадку, падымаецца ад ніжэйшых да вышэйшых засеўных груп. {{gap|2.5em}}Узрост грашовага балянсу за разгляданы пэрыод ня можа быць, аднак, бязумоўным паказальнікам узросту выплатна-менавах сувязяй сялянскай гаспадаркі. У грашовым балянсе адбіўся ня ўвесь зварот гаспадаркі, а толькі яго грашовая частка. Значная частка звароту прайшла міма грашовага балянсу ў парадку тавараабмену, альбо платы натураю за паслугі. За разгляданыя гады грашовыя адносіны амаль што замянілі натуральны абмен продуктамі і зьменшылі абсолютна і адносна натуральную аплату працы і вытворчых паслуг. Гэты процэс дэватурызацыі ўчыніў моцны ўплыў на грашовы зварот і гэтым павялічыў яго номінальны ўзрост у параўнаньні з натуральнымі формамі адчужэньня. Зьмешчаная ніжэй табліца паказвае ўзровень грашовае часткі адчужэньня сельска-гаспадарчых продуктаў продажы і натуральных форм адчужэньня — тавараабмену і натуральных аплат працы па гадох: {|style="margin:auto; font-family:Times New Roman; font-size: 90%;" |colspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 3px" | |style="vertical-align:middle; text-align:center;" |{{разьбіўка|Гады}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |style="padding:0.5em; vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |Прадажа |style="padding:0.5em; vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |Дана ў</br>абмен |style="padding:0.5em; vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |Дана за</br>работу</br>натураю |style="padding:0.5em; vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |Усяго |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 3px 0 0px" | |- |colspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0" | |- |</br>{{gap|0.5em}}1923-24{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}1924-25{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}1925-26{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>28,4{{gap|1em}} 61,7{{gap|1em}} 80,0{{gap|1em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>50,9{{gap|1em}} 15,0{{gap|1em}} 5,4{{gap|1em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>20,7{{gap|1em}} 23,3{{gap|1em}} 14,6{{gap|1em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px"|</br>100{{gap|1em}} 100{{gap|1em}} 100{{gap|1em}} |} {{gap|2.5em}}Як сьведчаць прыведзеныя даныя, пропорцыя тых і другіх форм рыначна-менаных сувязяй па гадох неаднолькавая. 1923-24 г. быў годам аднаўленьня грашовай гаспадаркі. Большая частка году прайшла пад адзнакаю вельмі вялікага ўпадку савэнакаў і таму ў гэтым годзе яшчэ значна пераважвалі натуральныя формы адчужэньня. Разьвіцьцё грашовай гаспадаркі вёскі радыкальна зьмяніла становішча ў наступным 1924-25 годзе, у якім грашовыя ўмовы займалі ўжо 61,7% агульнай сумы адчужэньня. {{gap|2.5em}}У 1925-26 г. — 80% продукцыі адчужаецца за грошы і толькі 20% адчужаных продуктаў праходзіць па натуральных умовах. Пад найбольшае скарачэньне, як відаць з таблічкі, падпаў за гэтыя гады натуральны тавараабмен, з 50,9% у 1923-24 г. да 5,4% у 1925-26 г. па параўнаньні з натуральнай аплатаю працы (з 20,7% да 14,6%). Астатняя форма аплаты наёмнае працы захоўвалася ў нашай вёсцы побач з грашовая і да часу імпэрыялістычнае вайны. {{gap|2.5em}}Наступная табліца тлумачыць пытаньне аб тым, якія засеўныя групы гаспадарак зьяўляліся больш успрыймальнымі да дэнатурызацыі сваіх рыначна-менавых сувязяй.<noinclude></noinclude> 0m3ftfogjgoiuzy8sd8ryy3ix5xwktw 289465 289455 2026-06-15T18:45:25Z RAleh111 4658 289465 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {|style="margin:auto; font-family:Times New Roman; font-size: 90%;" |colspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 3px" | |rowspan="2"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |{{разьбіўка|Гады}} |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |colspan="6"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |{{разьбіўка|Групы гаспадарак}} |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 3px 0 0px" | |- |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |II |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |III |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |IV |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |V |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |VI-VII |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |Ся-</br>рэдн. |- |colspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0" | |- |</br>{{gap|0.5em}}1923-24{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}1924-25{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}1925-26{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>8,15{{gap|0.5em}} 13,82{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}69,14{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>8,65{{gap|0.5em}} 18,47{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}36,06{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>13,94{{gap|0.5em}} 23,85{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}42,28{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>15,34{{gap|0.5em}} 31,05{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}50,56{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>18,86{{gap|0.5em}} 37,38{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}51,35{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px"|</br>11,00{{gap|0.5em}} 22,60{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}41,25{{gap|0.5em}} |} {{gap|2.5em}}Грашовы прыбытак на душу штогодна, у гэтым выпадку, падымаецца ад ніжэйшых да вышэйшых засеўных груп. {{gap|2.5em}}Узрост грашовага балянсу за разгляданы пэрыод ня можа быць, аднак, бязумоўным паказальнікам узросту выплатна-менавах сувязяй сялянскай гаспадаркі. У грашовым балянсе адбіўся ня ўвесь зварот гаспадаркі, а толькі яго грашовая частка. Значная частка звароту прайшла міма грашовага балянсу ў парадку тавараабмену, альбо платы натураю за паслугі. За разгляданыя гады грашовыя адносіны амаль што замянілі натуральны абмен продуктамі і зьменшылі абсолютна і адносна натуральную аплату працы і вытворчых паслуг. Гэты процэс дэватурызацыі ўчыніў моцны ўплыў на грашовы зварот і гэтым павялічыў яго номінальны ўзрост у параўнаньні з натуральнымі формамі адчужэньня. Зьмешчаная ніжэй табліца паказвае ўзровень грашовае часткі адчужэньня сельска-гаспадарчых продуктаў продажы і натуральных форм адчужэньня — тавараабмену і натуральных аплат працы па гадох: {|style="margin:auto; font-family:Times New Roman; font-size: 90%;" |colspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 3px" | |style="vertical-align:middle; text-align:center;" |{{разьбіўка|Гады}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |style="padding:0.5em; vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |Прадажа |style="padding:0.5em; vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |Дана ў</br>абмен |style="padding:0.5em; vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |Дана за</br>работу</br>натураю |style="padding:0.5em; vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |Усяго |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 3px 0 0px" | |- |colspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0" | |- |</br>{{gap|0.5em}}1923-24{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}1924-25{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}1925-26{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>28,4{{gap|1em}} 61,7{{gap|1em}} 80,0{{gap|1em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>50,9{{gap|1em}} 15,0{{gap|1em}} 5,4{{gap|1em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>20,7{{gap|1em}} 23,3{{gap|1em}} 14,6{{gap|1em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px"|</br>100{{gap|1em}} 100{{gap|1em}} 100{{gap|1em}} |} {{gap|2.5em}}Як сьведчаць прыведзеныя даныя, пропорцыя тых і другіх форм рыначна-менаных сувязяй па гадох неаднолькавая. 1923-24 г. быў годам аднаўленьня грашовай гаспадаркі. Большая частка году прайшла пад адзнакаю вельмі вялікага ўпадку савзнакаў і таму ў гэтым годзе яшчэ значна пераважвалі натуральныя формы адчужэньня. Разьвіцьцё грашовай гаспадаркі вёскі радыкальна зьмяніла становішча ў наступным 1924-25 годзе, у якім грашовыя ўмовы займалі ўжо 61,7% агульнай сумы адчужэньня. {{gap|2.5em}}У 1925-26 г. — 80% продукцыі адчужаецца за грошы і толькі 20% адчужаных продуктаў праходзіць па натуральных умовах. Пад найбольшае скарачэньне, як відаць з таблічкі, падпаў за гэтыя гады натуральны тавараабмен, з 50,9% у 1923-24 г. да 5,4% у 1925-26 г. па параўнаньні з натуральнай аплатаю працы (з 20,7% да 14,6%). Астатняя форма аплаты наёмнае працы захоўвалася ў нашай вёсцы побач з грашовая і да часу імпэрыялістычнае вайны. {{gap|2.5em}}Наступная табліца тлумачыць пытаньне аб тым, якія засеўныя групы гаспадарак зьяўляліся больш успрыймальнымі да дэнатурызацыі сваіх рыначна-менавых сувязяй.<noinclude></noinclude> ib1zeer00u4q7pwbwmqwm512bnwe10k 104 124816 289456 2026-06-15T15:25:37Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «палякамі стальмахоў хлопец і больш нікога. На пісьмо! Толькі тата казаў не кідай абы дзе, а я пабягу да Рыльскіх, {{Водступ|2|em}}Ён кінуў Любе на грудзі пісьмо і даў ходу; дробныя крокі зноў застукалі па двары. Люба ўзяла пісьмо ў рукі, падвяла канверт да тва...» 289456 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>палякамі стальмахоў хлопец і больш нікога. На пісьмо! Толькі тата казаў не кідай абы дзе, а я пабягу да Рыльскіх, {{Водступ|2|em}}Ён кінуў Любе на грудзі пісьмо і даў ходу; дробныя крокі зноў застукалі па двары. Люба ўзяла пісьмо ў рукі, падвяла канверт да твара. На канверце шмат было панапісвана: Стафанковіч вельмі дакладна выпісаў адрас. Люба нейкі час разглядала пісьмо і нічога ёй яно не сказала: яна не ўмела чытаць. З абыякавасцю працягнула яна руку і ўкінула пісьмо ў скрынку, дзе ляжалі яе рэчы. Там была яе старая, ужо ёй нягодная нават, бялізна. {{Водступ|2|em}}Хтосьці ўвайшоў у прычыненыя дзверы і стаў у іх. Яна прыўзняла галаву. У дзвярах стаяў Сашка Стафанковіч. {{Водступ|2|em}}— Я цябе шукаю, — сказаў ён. — Чаго ты ляжыш тут на холадзе? Пакажы, дзе цябе бацька мой біў? {{Водступ|2|em}}Яна нічога не адказала. {{Водступ|2|em}}— Гэты стары — дурны, хоць і мой бацька. Я з ім пасварыўся з-за цябе. {{Водступ|2|em}}Яна маўчала. {{Водступ|2|em}}— Хадзем у хату, я табе халодным прыкладу да галавы. {{Водступ|2|em}}Мала калі за доўгія гады з ёю так гаварылі. Яна пачала глядзець на Стафанковічыка. Рука ў яго была ўжо разбінтована, толькі палец абверчан белай хустачкай. {{Водступ|2|em}}— Дурная, сказала-б хоць слова, калі я пажартаваў, а то адразу штурханула і проста на вілы. Я-ж зусім мог скалечыцца. А бацьку што — ён убачыў кроў і… Я яшчэ яго вылаю за гэта, хоць ён мне бацька. Я табе, здаецца, нічога кепскага не зрабіў, а ты такая… Прышлося хлусіць бацьку, што гэта польскі салдат.<noinclude></noinclude> cc342ftpvlj8r7chhlhqad2vxd1uuqq 104 124817 289457 2026-06-15T15:27:51Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}— Уночы вы мяне напалохалі, я баялася, калі вы да мяне лезлі. {{Водступ|2|em}}— Мы лезлі? Гэта-ж ён лез, а я цябе бараніў ад яго. Я яго за рубашку адцягваў, не пускаў. А ён мне за гэта ў твар даў. Ты хіба не бачыла? От як ты мне аддзякавала. {{Водступ|2...» 289457 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}— Уночы вы мяне напалохалі, я баялася, калі вы да мяне лезлі. {{Водступ|2|em}}— Мы лезлі? Гэта-ж ён лез, а я цябе бараніў ад яго. Я яго за рубашку адцягваў, не пускаў. А ён мне за гэта ў твар даў. Ты хіба не бачыла? От як ты мне аддзякавала. {{Водступ|2|em}}Сашка так спусціў вочы ў зямлю, што нявіннасць і чыстата яго душы была тут-жа адразу і выяўлена. {{Водступ|2|em}}— Братачка, — заплакала Люба. — Каб я ведала. {{Водступ|2|em}}— Ты-ж бачыла. {{Водступ|2|em}}— Я думала… {{Водступ|2|em}}Яна ўжо глядзела толькі на Стафанковічыка. {{Водступ|2|em}}— Не ляжы тут, захалодзішся. Ідзі, я табе памагу. {{Водступ|2|em}}Яна не прывыкла, каб ёй памагалі, і пачала ўставаць сама. Сашка пацягнуў яе за руку. Разам увайшлі ў кухню. Яе жудасная адзежа чаплялася за ўсё, каля чаго яна ішла. Яна памачыла халоднай вадой хворае месца і завязала хустку. {{Водступ|2|em}}— Ты даўно тут жывеш? {{Водступ|2|em}}Адказ быў не адразу: {{Водступ|2|em}}— Даўно. {{Водступ|2|em}}— Адкуль ты сама? {{Водступ|2|em}}— Я не памятаю. {{Водступ|2|em}}— Чаму? {{Водступ|2|em}}— Я даўно ўжо сюды прыбілася. {{Водступ|2|em}}Стафанковічык усміхнуўся. Яму смешным здалася слова „прыбілася“. Люба сядзела насупроць яго; спушчаная на лоб хустка закрывала яе твар больш як на палову, лахманы сядзелі на ёй так як і заўсёды. {{Водступ|2|em}}— Адкуль-жа ты сюды прыбівалася? {{Водступ|2|em}}Ён з моцным націскам выгаварыў слова „прыбівалася“. {{Водступ|2|em}}— З дарогі, што за лесам.<noinclude></noinclude> p532pshtm9fc3m5uuupy9sgppsvlodw 0 124818 289462 2026-06-15T17:59:46Z Gleb Leo 2440 Новая старонка: «{{загаловак | назва = 1. Звѣриное молоко (нещастное дитя) | безаўтара = | год = 1887 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная казка | папярэдні = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/27|27. Козелъ и баранъ]] | наступны = Бѣлорусскій сборни...» 289462 wikitext text/x-wiki {{загаловак | назва = 1. Звѣриное молоко (нещастное дитя) | безаўтара = | год = 1887 год | пераклад = | секцыя = Беларуская народная казка | папярэдні = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Животный эпосъ/27|27. Козелъ и баранъ]] | наступны = [[Бѣлорусскій сборникъ (1885—1912)/3/Сказки миѳическія/2|2. Пуща драмуща]] | анатацыі = }} {{Выроўніваньне-пачатак}} <pages index="Романов Е. Р. Бѣлорусскій сборнікъ. Томъ первый. Губерніѧ могилевскаѧ. Выпускъ третий. Сказки. Витебскъ. 1887.pdf" from="58" to="61" fromsection="1" tosection="1" /> {{Выроўніваньне-канец}} 6v47nn5jeb0ueob8p6b1h4mjgs3lbdc 104 124819 289463 2026-06-15T18:39:34Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: « {|style="margin:auto; font-family:Times New Roman; font-size: 90%;" |colspan="15"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 3px" | |colspan="3"; rowspan="2"; style="vertical-align:middle; text-align:center;" | |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |colspan="9"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; borde... 289463 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {|style="margin:auto; font-family:Times New Roman; font-size: 90%;" |colspan="15"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 3px" | |colspan="3"; rowspan="2"; style="vertical-align:middle; text-align:center;" | |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |colspan="9"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |У %% да ўсяго адчужэньня |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 3px 0 0px" | |- |style="vertical-align:middle; text-align:center;" |II гр. |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="vertical-align:middle; text-align:center;" |III гр. |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="vertical-align:middle; text-align:center;" |IV гр. |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="vertical-align:middle; text-align:center;" |V гр. |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="vertical-align:middle; text-align:center;" |VII і</br>VII гр. |- |colspan="15"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0" | |- |{{gap|0.5em}}1924-25 г. | valign="middle" |[[File:Bracket left 4.png|10px]] | </br>{{gap|0.5em}}Прадана{{gap|0.5em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}Аддана ў абмен{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} {{gap|1.5em}}„{{gap|1.5em}}за работу{{gap|1em}}.</br>{{gap|4em}}(натураю) |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |style="text-align:right" |</br>39,0 42,8 </br>18,2 |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="text-align:right" |</br>58,1 16,3 </br>25,6 |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="text-align:right" |</br>64,7 13,7 </br>21,6 |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="text-align:right" |</br>64,2 10,5 </br>25,3 |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="text-align:right" |</br>71,9 7,8 </br>20,3 |- |{{gap|0.5em}}1925-26 г. | valign="middle" |[[File:Bracket left 4.png|10px]] | </br>{{gap|0.5em}}Прадана{{gap|0.5em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}Аддана ў абмен{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} {{gap|1.5em}}„{{gap|1.5em}}за работу{{gap|1em}}.</br>{{gap|4em}}(натураю) |style="text-align:right" |</br>71,1 19,4 </br>9,5 |style="text-align:right" |</br>78,9 7,0 </br>14,1 |style="text-align:right" |</br>81,8 4,0 </br>14,2 |style="text-align:right" |</br>78,2 4,0 </br>17,8 |style="text-align:right" |</br>85,0 1,2 </br>12,8 |} {{gap|2.5em}}Як і трэба было чакаць, сярэднія і буйныя гаспадаркі шпарчэй замянілі свае натуральныя адносіны грашовымі; продаж у іх ужо ў 1924-25 годзе складала 64,7% і 71,9% усяго іх адчужэньня, супроць 39,0% ніжэйшай групы. Лішкі продуктаў сельскае гаспадаркі, з якіх формуецца прыбыткова-грашовы бюджэт шматзасеўных гаспадарак шпарчэй зьвязалі іх з рынкам і з усёй народнай гаспадаркай у цэлым.</br> {{gap|2.5em}}Дробныя гаспадаркі адсталі ў 1924-25 годзе ад буйных у замене натуральных адносін грашовымі; але ў наступным 1925-26 г. мы заўважваем узмацненьне тэмпу грашовых зваротаў якраз у гэтых адставаўшых гаспадарках. Яны імкнуцца дагнаць гаспадаркі, якія раней за іх аднавілі свае грашовыя адносіны. Адзначаны вышэй паніжаны тэмп узросту ў 1925-26 годзе грашовага звароту вышэйшых засеўных груп і тлумачыцца зьмяншэньнем для гэтых груп дэнатурызацыі рыначна-менавых сувязяй, якія зьніжаюць іх номінальны грашовы прыбытак. Трэба яшчэ адзначыць, што апошняя табліца сьведчыць аб большай тэндэнцыі скарачэньня натуральных аплат працы ў дробных гаспадарках у параўнаньні з буйнымі. {{gap|2.5em}}Падагульваючы коратка ўсё вышэйсказанае мы бачым, што грашовы балянс павялічвае ўзрост прыбытку сялянскае гаспадаркі. Ён адбівае ўзрост грашовага звароту сялянскае гаспадаркі, які вынікае пад уплывам ня толькі процэсаў аднаўленьня ў сялянскай гаспадарцы, але і пад уплывам замены натуральных адносін грашовымі. Гэты процэс дэнатурызацыі, як вынік грашовае рэформы, даткнуўся да ўсіх груп гаспадарак, але не ў аднолькавай ступені. Буйный гаспадаркі зьявіліся больш успрымальнымі, чым дробныя ў замене натуральных адносін грашовымі і затым для зпошніх зьявіўся большы прастор для далейшай дэнатурызацыі рыначна-менавых сувязяй. {{gap|2.5em}}Пераходзячы да разгляду прыбыткова-выдатковых артыкулаў сялянскага грашовага балянсу, трэба адзначыць, што ня ўсе артыкулы грашовага прыбытку могуць служыць паказальнікам узросту прыбытковасьці гаспадаркі. Не гаворачы ўжо аб асабіста-прамысловых занятках, нават продажы, так званых, рыначных продуктаў, якія звычайна адчужаюцца сялянскімі гаспадаркамі толькі ў некаторай ступені, гаворыць аб велічыні валавой продукцыі гаспадаркі, бо таварная частка апошняй адзначаецца ня толькі вытворчасьцю сельскае гаспадаркі, але і фактарам чыста рыначнага характару. Часам гаспадарка збывае продукты не дзеля<noinclude></noinclude> jnauue2750fmly0usr1mfadrc74xxin 104 124820 289466 2026-06-15T20:45:46Z RAleh111 4658 /* Праблематычная */ 289466 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="RAleh111" /></noinclude>таго, што збыт карысьней чымся спажываньне, ці скарыстаньне ў сваёй гаспадарцы, а дзеля таго, што яна прымушана задаволіць сваю пільную патрэбу ў грашох. У апошнім выпадку адпаведны артыкул прыбытку носіць чыста зваротны характар і ня сьведчыць аб росьце прыбытковасьці гаспадаркі. Толькі аналіз будовы грашовага балянсу сялянскай гаспадаркі і зьмены, якія вынікаюць у яго будове у працягу вызначанага часу, можа даць прадстаўленьне аб узросьце яго прыбытковасьці. У далейшым будзе выкладацца характарыстыка галоўных артыкулаў балянсу і іх зьмены: прычым, балянс 1923-24 г. мы выключаем з разгляду, як балянс няўстойлівы, які складаўся пры рэзкай зьмене курсу савзнакаў 1923-24 г., і таму на яго падставе рабіць якія-небудзь вывады і заключэньні вельмі цяжка; артыкулы балянсу прадстаўлены ў сярэднім бяз розьніцы груп гаспадарак па рэспубліканскай зборцы толькі за два гады; у разрэзе экономічнай магутнасьці гаспадарак намі прадстаўлены далей некаторыя артыкулы балянсу, якія маюць у ім найбольшую ўдзельную вагу, альбо экономічнае значэньне.</br> {{gap|2.5em}}Ад распаўсюджаньня бюджэтных норм на ўсю масу гаспадарак, прымаючы пад увагу нятыповасьць падпаўшых бюджэтнаму апісаньню гаспадарак, мы ўстрымоўваемся. <center>{{larger|II.}}</center> {{gap|2.5em}}Застановімся, наперад усяго, на характарыстыцы прыбытковай часткі грашовага балянсу сярэдняе сялянскае гаспадаркі, галаўнейшыя артыкулы якога за 1924-25, 1925-26 г.г. прадстаўлены ніжэйпаданай табліцаю: {|style="margin:auto; font-family:Times New Roman; font-size: 90%;" |colspan="30"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |rowspan="7"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 3px" | |rowspan="4"; style="vertical-align:middle; text-align:center;" |{{разьбіўка|Гады}} |rowspan="4"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |rowspan="2"; style="width:50px; transform: rotate(-90deg)" |{{водступ|0|em}}амысл.</br>{{водступ|0|em}}рамес-</br>{{водступ|0|em}}ных |rowspan="4"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |rowspan="2"; style="transform: rotate(-90deg)" |чужой</br>гаспад-</br> |rowspan="4"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |rowspan="2"; style="transform: rotate(-90deg)" |аж 1) |rowspan="4"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |colspan="7"; style="height:20px; vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |{{разьбіўка|У тым ліку}} |rowspan="4"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |rowspan="2"; | |rowspan="4"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |rowspan="2"; style="transform: rotate(-90deg)" |ыткі |rowspan="4"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | | |rowspan="7"; style="border-style: solid; border-width: 0px 3px 0 0px" | |- |style="height:2px" | |- |style="transform: rotate(-90deg)" |{{водступ|-1|em}}ва пр</br>{{водступ|-1|em}}откі і</br>{{водступ|-1|em}}атуж |style="transform: rotate(-90deg)" |та ў</br>скай</br> |style="transform: rotate(-90deg)" |прод |style="transform: rotate(-90deg)" |уктаў</br>іцтва |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="transform: rotate(-90deg)" |уктаў</br>лага</br> |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="transform: rotate(-90deg)" |ны і</br>ва |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="transform: rotate(-90deg)" |про-</br> |style="transform: rotate(-90deg)" |чана |style="transform: rotate(-90deg)" |прыб |style="transform: rotate(-90deg)" |{{разьбіўка|го}} |- |style="transform: rotate(-90deg)" |{{водступ|0|em}}Асабо</br>{{водступ|0|em}}зараб</br>{{водступ|0|em}}на-сам |} {|style="margin:auto; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 1px" |style="transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Асабова прамысл</br>заработкі і рамес-</br>на-саматужных |} Работа у чужой сельскай гасп Moder Увесь продаж 1) Продуктаў Продуктаў жывёлага доўлі Скаціны 1 птаства Bractea -odu M даж Пазычана 3 Іншыя прыбыткі Усяго 1924-25 г... 34.58 2,39 97,73 32,02 17,66 32,53 15,52 7,82 4,62 147,14 69.14 | 3,73 161,26 40,44 | 17,95| 77,61 | 25,26 13,27 | 11,22 |258,62 1925-26 г.. У процавтах 1924-25 г.. 23,5 1,6 66,5 21,8 12,0 22,1 10,6 1925-26 г.. 5,3 3,1 100 33 26,7 1,5 62,4 15,6 10,0 | 30,0 6,8 5,1 4,3 100 У агульнай суме грашовага прыбытку продаж продуктаў сваёй гаспадаркі пераважвае ўсе другія артыкулы прыбытку дасягае ў сярэднім па ўсіх групах гаспадарак у 1924-25 годзе 97,73 руб. і ў 1925-26 г. 161,26 руб., што складае 66,5% і 62,4% усіх грашовых паступленьняў з гаспадарак за два гады. Такое пераважнае значэньне У грашовым бюджэце сялянскае гаспадаркі продажу сельска-гаспа дарчых продуктаў зьяўляецца самым галоўным паказальнікам вялікай сувязі гаспадаркі з надворным сьветам, колькаснаю меркаю продажу вызначаецца і здольнасьць гаспадаркі да куплі і разьмер сувязі гаспа даркі з рынкам. Суадносіны прыбытковых артыкулаў бюджэту па продажы продуктаў земляробства і гадоўлі жывёлы даюць малюнак організацыі сялянскае гаспадаркі ў галіне рыначных сувязня. Як ві 5) У гэты артыкул уваходзіць і незначная частка прамысловых продуктаў.<noinclude></noinclude> h901tk8qun9fy6slrj2lfd5xu3edcdw 289467 289466 2026-06-15T20:49:56Z RAleh111 4658 289467 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="RAleh111" /></noinclude>таго, што збыт карысьней чымся спажываньне, ці скарыстаньне ў сваёй гаспадарцы, а дзеля таго, што яна прымушана задаволіць сваю пільную патрэбу ў грашох. У апошнім выпадку адпаведны артыкул прыбытку носіць чыста зваротны характар і ня сьведчыць аб росьце прыбытковасьці гаспадаркі. Толькі аналіз будовы грашовага балянсу сялянскай гаспадаркі і зьмены, якія вынікаюць у яго будове у працягу вызначанага часу, можа даць прадстаўленьне аб узросьце яго прыбытковасьці. У далейшым будзе выкладацца характарыстыка галоўных артыкулаў балянсу і іх зьмены: прычым, балянс 1923-24 г. мы выключаем з разгляду, як балянс няўстойлівы, які складаўся пры рэзкай зьмене курсу савзнакаў 1923-24 г., і таму на яго падставе рабіць якія-небудзь вывады і заключэньні вельмі цяжка; артыкулы балянсу прадстаўлены ў сярэднім бяз розьніцы груп гаспадарак па рэспубліканскай зборцы толькі за два гады; у разрэзе экономічнай магутнасьці гаспадарак намі прадстаўлены далей некаторыя артыкулы балянсу, якія маюць у ім найбольшую ўдзельную вагу, альбо экономічнае значэньне.</br> {{gap|2.5em}}Ад распаўсюджаньня бюджэтных норм на ўсю масу гаспадарак, прымаючы пад увагу нятыповасьць падпаўшых бюджэтнаму апісаньню гаспадарак, мы ўстрымоўваемся. <center>{{larger|II.}}</center> {{gap|2.5em}}Застановімся, наперад усяго, на характарыстыцы прыбытковай часткі грашовага балянсу сярэдняе сялянскае гаспадаркі, галаўнейшыя артыкулы якога за 1924-25, 1925-26 г.г. прадстаўлены ніжэйпаданай табліцаю: {|style="margin:auto; font-family:Times New Roman; font-size: 90%;" |colspan="30"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |rowspan="7"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 3px" | |rowspan="4"; style="vertical-align:middle; text-align:center;" |{{разьбіўка|Гады}} |rowspan="4"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |rowspan="2"; style="width:50px; transform: rotate(-90deg)" |{{водступ|0|em}}амысл.</br>{{водступ|0|em}}рамес-</br>{{водступ|0|em}}ных |rowspan="4"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |rowspan="2"; style="transform: rotate(-90deg)" |чужой</br>гаспад-</br> |rowspan="4"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |rowspan="2"; style="transform: rotate(-90deg)" |аж 1) |rowspan="4"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |colspan="7"; style="height:20px; vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |{{разьбіўка|У тым ліку}} |rowspan="4"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |rowspan="2"; | |rowspan="4"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |rowspan="2"; style="transform: rotate(-90deg)" |ыткі |rowspan="4"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | | |rowspan="7"; style="border-style: solid; border-width: 0px 3px 0 0px" | |- |style="height:2px" | |- |style="transform: rotate(-90deg)" |{{водступ|-1|em}}ва пр</br>{{водступ|-1|em}}откі і</br>{{водступ|-1|em}}атуж |style="transform: rotate(-90deg)" |та ў</br>скай</br> |style="transform: rotate(-90deg)" |прод |style="transform: rotate(-90deg)" |уктаў</br>іцтва |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="transform: rotate(-90deg)" |уктаў</br>лага</br> |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="transform: rotate(-90deg)" |ны і</br>ва |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="transform: rotate(-90deg)" |про-</br> |style="transform: rotate(-90deg)" |чана |style="transform: rotate(-90deg)" |прыб |style="transform: rotate(-90deg)" |{{разьбіўка|го}} |- |style="transform: rotate(-90deg)" |{{водступ|0|em}}Асабо</br>{{водступ|0|em}}зараб</br>{{водступ|0|em}}на-сам |} {|style="margin:auto; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 1px" |style="font-size: 83%; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Асабова прамысл.</br>заработкі і рамес-</br>на-саматужныя |} Работа у чужой сельскай гасп Moder Увесь продаж 1) Продуктаў Продуктаў жывёлага доўлі Скаціны 1 птаства Bractea -odu M даж Пазычана 3 Іншыя прыбыткі Усяго 1924-25 г... 34.58 2,39 97,73 32,02 17,66 32,53 15,52 7,82 4,62 147,14 69.14 | 3,73 161,26 40,44 | 17,95| 77,61 | 25,26 13,27 | 11,22 |258,62 1925-26 г.. У процавтах 1924-25 г.. 23,5 1,6 66,5 21,8 12,0 22,1 10,6 1925-26 г.. 5,3 3,1 100 33 26,7 1,5 62,4 15,6 10,0 | 30,0 6,8 5,1 4,3 100 У агульнай суме грашовага прыбытку продаж продуктаў сваёй гаспадаркі пераважвае ўсе другія артыкулы прыбытку дасягае ў сярэднім па ўсіх групах гаспадарак у 1924-25 годзе 97,73 руб. і ў 1925-26 г. 161,26 руб., што складае 66,5% і 62,4% усіх грашовых паступленьняў з гаспадарак за два гады. Такое пераважнае значэньне У грашовым бюджэце сялянскае гаспадаркі продажу сельска-гаспа дарчых продуктаў зьяўляецца самым галоўным паказальнікам вялікай сувязі гаспадаркі з надворным сьветам, колькаснаю меркаю продажу вызначаецца і здольнасьць гаспадаркі да куплі і разьмер сувязі гаспа даркі з рынкам. Суадносіны прыбытковых артыкулаў бюджэту па продажы продуктаў земляробства і гадоўлі жывёлы даюць малюнак організацыі сялянскае гаспадаркі ў галіне рыначных сувязня. Як ві 5) У гэты артыкул уваходзіць і незначная частка прамысловых продуктаў.<noinclude></noinclude> qheicvjrbclz98uxdula5213fzp7sw6 289476 289467 2026-06-16T08:25:17Z RAleh111 4658 /* Не вычытаная */ 289476 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>таго, што збыт карысьней чымся спажываньне, ці скарыстаньне ў сваёй гаспадарцы, а дзеля таго, што яна прымушана задаволіць сваю пільную патрэбу ў грашох. У апошнім выпадку адпаведны артыкул прыбытку носіць чыста зваротны характар і ня сьведчыць аб росьце прыбытковасьці гаспадаркі. Толькі аналіз будовы грашовага балянсу сялянскай гаспадаркі і зьмены, якія вынікаюць у яго будове у працягу вызначанага часу, можа даць прадстаўленьне аб узросьце яго прыбытковасьці. У далейшым будзе выкладацца характарыстыка галоўных артыкулаў балянсу і іх зьмены: прычым, балянс 1923-24 г. мы выключаем з разгляду, як балянс няўстойлівы, які складаўся пры рэзкай зьмене курсу савзнакаў 1923-24 г., і таму на яго падставе рабіць якія-небудзь вывады і заключэньні вельмі цяжка; артыкулы балянсу прадстаўлены ў сярэднім бяз розьніцы груп гаспадарак па рэспубліканскай зборцы толькі за два гады; у разрэзе экономічнай магутнасьці гаспадарак намі прадстаўлены далей некаторыя артыкулы балянсу, якія маюць у ім найбольшую ўдзельную вагу, альбо экономічнае значэньне.</br> {{gap|2.5em}}Ад распаўсюджаньня бюджэтных норм на ўсю масу гаспадарак, прымаючы пад увагу нятыповасьць падпаўшых бюджэтнаму апісаньню гаспадарак, мы ўстрымоўваемся. <center>{{larger|II.}}</center> {{gap|2.5em}}Застановімся, наперад усяго, на характарыстыцы прыбытковай часткі грашовага балянсу сярэдняе сялянскае гаспадаркі, галаўнейшыя артыкулы якога за 1924-25, 1925-26 г.г. прадстаўлены ніжэйпаданай табліцаю: {|style="margin:auto; font-family:Times New Roman; font-size: 90%;" |colspan="30"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |rowspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 3px" | |rowspan="2"; style="vertical-align:middle; text-align:center;" |{{разьбіўка|Гады}} |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |rowspan="2"; style="padding-top:0.5em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Асабова прамысл.</br>заработкі і рамес-</br>на-саматужныя |rowspan="2"; style="padding-top:0.5em; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Работа ў чужой</br>сельскай гаспа-</br>дарцы |rowspan="2"; style="padding-top:0.5em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Увесь продаж <ref>У гэты артыкул уваходзіць і незначная частка прамысловых продуктаў.</ref> |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |colspan="4"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0; vertical-align:middle; text-align:center;" |{{разьбіўка|У тым ліку}} |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |rowspan="2"; style="padding-top:0.5em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Пазычана |rowspan="2"; style="padding-top:0.5em; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Іншыя прыбыткі |rowspan="2"; style="padding-top:0.5em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |{{разьбіўка|Усяго}} |rowspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 0px 3px 0 0px" | |- |style="padding-top:0.5em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Продуктаў</br>ральніцтва |style="padding-top:0.5em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Продуктаў</br>жывёлага-</br>доўлі |style="padding-top:0.5em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Скаціны і</br>птаства |style="padding-top:0.5em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Іншы про-</br>даж |- |colspan="30"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0" | |- |style="padding-top:0.5em;" |{{gap|0.5em}}1924-25{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}}</br>{{gap|0.5em}}1925-26{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 1px" | |style="padding-top:0.5em; text-align:right;" |34,58{{gap|0.5em}}</br>69,14{{gap|0.5em}} |style="padding-top:0.5em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 1px" |2,39{{gap|0.5em}}</br>3,73{{gap|0.5em}} |style="padding-top:0.5em; text-align:right;" |97,73{{gap|0.5em}}</br>161,26{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 1px" | |style="padding-top:0.5em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |32,02{{gap|0.5em}}</br>40,44{{gap|0.5em}} |style="padding-top:0.5em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |17,66{{gap|0.5em}}</br>17,95{{gap|0.5em}} |style="padding-top:0.5em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |32,53{{gap|0.5em}}</br>77,61{{gap|0.5em}} |style="padding-top:0.5em; text-align:right;" |15,52{{gap|0.5em}}</br>25,26{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 1px" | |style="padding-top:0.5em; text-align:right;" |7,82{{gap|0.5em}}</br>13,27{{gap|0.5em}} |style="padding-top:0.5em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 1px" |4,62{{gap|0.5em}}</br>11,22{{gap|0.5em}} |style="padding-top:0.5em; text-align:right;" |147,14{{gap|0.5em}}</br>258,62{{gap|0.5em}} |- |colspan="14"; style="padding-top:0.5em; padding-bottom:0.5em; text-align:center;" |{{разьбіўка|У процантах}} |- |style="padding-top:0em;" |{{gap|0.5em}}1924-25{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}}</br>{{gap|0.5em}}1925-26{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 1px" | |style="text-align:right;" |23,5{{gap|0.5em}}</br>26,7{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 1px" |1,6{{gap|0.5em}}</br>1,5{{gap|0.5em}} |style="text-align:right;" |66,5{{gap|0.5em}}</br>62,4{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 1px" | |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |21,8{{gap|0.5em}}</br>15,6{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |12,0{{gap|0.5em}}</br>10,0{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |22,1{{gap|0.5em}}</br>30,0{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0px 0px" |10,6{{gap|0.5em}}</br>6,8{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 1px" | |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0px 0px" |5,3{{gap|0.5em}}</br>5,1{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 1px" |3,1{{gap|0.5em}}</br>4,3{{gap|0.5em}} |style="text-align:right;" |100{{gap|0.5em}}</br>100{{gap|0.5em}} |} {{gap|2.5em}}У агульнай суме грашовага прыбытку продаж продуктаў сваёй гаспадаркі пераважвае ўсе другія артыкулы прыбытку і дасягае ў сярэднім па ўсіх групах гаспадарак у 1924-25 годзе 97,73 руб. і ў 1925-26 г. 161,26 руб., што складае 66,5% і 62,4% усіх грашовых паступленьняў з гаспадарак за два гады. Такое пераважнае значэньне ў грашовым бюджэце сялянскае гаспадаркі продажу сельска-гаспадарчых продуктаў зьяўляецца самым галоўным паказальнікам вялікай сувязі гаспадаркі з надворным сьветам, колькаснаю меркаю продажу вызначаецца і здольнасьць гаспадаркі да куплі і разьмер сувязі гаспадаркі з рынкам. Суадносіны прыбытковых артыкулаў бюджэту па продажы продуктаў земляробства і гадоўлі жывёлы даюць малюнак організацыі сялянскае гаспадаркі ў галіне рыначных сувязяй. Як {{перанос пачатак|ві|даць}}<noinclude></noinclude> kh424rqvajgf52kdoezdrak1jvjye05 104 124821 289468 2026-06-16T06:24:27Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Ён падсунуўся бліжэй да яе. {{Водступ|2|em}}— Э, дык-жа трэба было праз лес прайсці. Вялікі лес. {{Водступ|2|em}}Яму было абы гаварыць, хоць што. {{Водступ|2|em}}— Тады лес быў яшчэ большы. {{Водступ|2|em}}— Калі гэта было? {{Водступ|2|em}}— Можа гадоў пяць...» 289468 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Ён падсунуўся бліжэй да яе. {{Водступ|2|em}}— Э, дык-жа трэба было праз лес прайсці. Вялікі лес. {{Водступ|2|em}}Яму было абы гаварыць, хоць што. {{Водступ|2|em}}— Тады лес быў яшчэ большы. {{Водступ|2|em}}— Калі гэта было? {{Водступ|2|em}}— Можа гадоў пяць прайшло, а можа больш. {{Водступ|2|em}}— Куды-ж ты ішла дарогай, што сюды прыбілася? {{Водступ|2|em}}— Я не ведала куды ісці. {{Водступ|2|em}}— Чаму? {{Водступ|2|em}}— Бо я асталася адна. {{Водступ|2|em}}— Нікога з табой больш не было? {{Водступ|2|em}}— На дарозе было многа людзей. {{Водступ|2|em}}— А з сваіх нікога? {{Водступ|2|em}}— Нікога. {{Водступ|2|em}}— Чаго-ж ты адна была на той дарозе? {{Водступ|2|em}}— Я вышла разам з усімі з вагона і ўсе пайшлі, хто куды мог. {{Водступ|2|em}}— З вагона? {{Водступ|2|em}}— У вагоне мы ехалі дзень і ноч. {{Водступ|2|em}}— Адкуль ехалі? {{Водступ|2|em}}— Ад вайны ўцякалі. {{Водступ|2|em}}— Ты адна ўцякала? {{Водступ|2|em}}— На дарозе маці і сястра памерлі. {{Водступ|2|em}}— А бацька? {{Водступ|2|em}}— Бацька быў на вайне. З самага пачатку вайны забралі. {{Водступ|2|em}}— А дзе цяпер бацька? {{Водступ|2|em}}— Я не ведаю. Як сюды прыбілася, — больш нічога пра яго не чула. Можа ён з вайны вярнуўся і дзе жыве, але я нічога не магу ведаць. {{Водступ|2|em}}— Баліць табе? {{Водступ|2|em}}— Мне лепш робіцца. {{Водступ|2|em}}Сашка сядзеў поплеч яе, падсунуўся бліжэй, пагаварыў яшчэ хвіліны дзве, паклаў руку ёй на<noinclude></noinclude> tebj7e9zmisyhb7ddlvhmczbnjftido 104 124822 289469 2026-06-16T06:28:15Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «плячо. Пасля падсунуўся зусім блізка. Яна быццам нічога гэтага не заўважала; напэўна так і было, бо калі ён ужо зусім бесцырамонна прыціснуўся да яе, яна ўздрыганулася, устала і адышлася ад яго. Ранейшая маўклівасць зноў апанавала ёю. Ён пашкадаваў, што т...» 289469 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>плячо. Пасля падсунуўся зусім блізка. Яна быццам нічога гэтага не заўважала; напэўна так і было, бо калі ён ужо зусім бесцырамонна прыціснуўся да яе, яна ўздрыганулася, устала і адышлася ад яго. Ранейшая маўклівасць зноў апанавала ёю. Ён пашкадаваў, што так неабдумана сапсаваў сваю справу і, сказаўшы ёй колькі слоў, пайшоў з кухні. {{Водступ|2|em}}Ён стаяў на вуліцы. Там было ўжо зусім ціха і пуста, толькі пры адной хаце стаяла чалавек дзесяць мужчын. Яны штосьці гаварылі. Сашка пацягнуўся туды. Адзін чалавек паглядзеў на яго і сказаў да ўсіх: {{Водступ|2|em}}— І гэтага паранілі, гэта той самы стальмашук, што гаварылі. Я тады бег па вуліцы, бачу — стаіць ён з акрываўленай рукой, кроў на снег льецца. Глыбока? {{Водступ|2|em}}Апошняе слова — было запытанне да Сашкі. Ён бачыў: стаяць каля яго людзі абураныя на палякаў, твары ў некаторых пасля польскага збойства паабвязаны хусткамі, у аднаго таксама як і ў яго самога забінтавана рука, і ён адразу прыняў у сябе іхні настрой. {{Водступ|2|em}}— Не вельмі глыбока, але здорава парнуў штыхам, каб на яго халера. {{Водступ|2|em}}— Як гэта было? {{Водступ|2|em}}Сашка ажывіўся і пачаў вельмі гладка гаварыць, як удвух былі напалі на чалавека, як ён падскочыў і пачаў іх прасіць, каб яны пусцілі чалавека, як адзін раптоўна некуды пабег, а другога ён хапіў за зброю. Чалавек кінуўся наўцёкі, а паляк затое яму, Сашку, штыхом у руку. Сашка так увайшоў у роль, што ўжо сам сабе пачынаў верыць, сам ужо вельмі выразна пачаў уяўляць усю карціну, пачаў у сваім расказе пускаць у ход самыя найдрабнейшыя деталі: „падбягаю, бачу — млее {{перанос пачатак|п=ча|к=лавек}}<noinclude></noinclude> r6fcmi4zzbya0zow364ucejtfo2zz1h 104 124823 289470 2026-06-16T06:31:54Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|п=ча|к=лавек}} перад жаўнерамі і калені ў яго трасуцца. Я падумаў — а што калі не даць маху, можа і выратую чалавека. Кінуўся бліжэй — палякі, бачу, раззлаваныя. У аднаго ад злосці сківіцца — дрык-дрык, чэк-чэк!“ Гаворачы, ён ужо не думаў ні...» 289470 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>{{перанос канец|п=ча|к=лавек}} перад жаўнерамі і калені ў яго трасуцца. Я падумаў — а што калі не даць маху, можа і выратую чалавека. Кінуўся бліжэй — палякі, бачу, раззлаваныя. У аднаго ад злосці сківіцца — дрык-дрык, чэк-чэк!“ Гаворачы, ён ужо не думаў ні пра сваю руку, ні пра Любу, ні пра выдуманага чалавека з палякамі. Ён меў асалоду ад свайго расказа і асабліва ад таго месца, дзе ў паляка сківіцца вырабляла „дрык-дрык, чэк-чэк“. І ён яшчэ разоў са тры сказаў раз-по-разу: {{Водступ|2|em}}— Бачу, аж сківіца — „дрык-дрык, чэк-чэк“! {{Водступ|2|em}}А пасля дадаў яшчэ: „торк-торк“, так што вышла зусім ужо добра: „дрык-дрык, торк-торк, чэк-чэк!“ {{Водступ|2|em}}— Хадзем паглядзім, як ён маецца, — сказаў адзін з мужчын. {{Водступ|2|em}}Сашка разам з усімі ўвайшоў у хату. На пасцелі ляжаў чалавек і стагнаў. Скрываўлены твар. яго быў абвязаны, вочы папрыпухалі, жанчына ўвесь час выцірала каля іх намочаным у халоднай вадзе ручніком. Каля збітага чалавека стаяў высокі мужчына. Як толькі ўвайшлі людзі, ён загаварыў адразу: {{Водступ|2|em}}— Цяпер яму лепш крыху стала, хоць стагнаць пачаў, а то ледзьве дыхаў. Сцёпка зараз павінен фельчара прывезці… Ці не ведаеце, браткі, што гэта за ён такі быў у чорным паліце, што цераз яго ласку людзей пазбівалі? Шпіён гэта які польскі, ці што? Адкуль ён узяўся? Прывёў проста ў двор палякаў і адразу як з перуна смаліць: тут свінні пахаваны. А тыя давай біць. Каб яшчэ крыху — на смерць забілі-б. {{Водступ|2|em}}Пасля ўжо Сашка дазнаўся, што збіты чалавек на пасцелі завецца Андрэй Рыльскі, а высокі каля яго — яго брат. Цяпер Сашка цмяна здагадваўся,<noinclude></noinclude> avrrnk691vcg6va7r7lis7fj0kap3cc 104 124824 289471 2026-06-16T07:46:35Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «што гутарка ідзе пра Вэню Шпулькевіча. Ён слухаў далей. {{Водступ|2|em}}— Гэта зусім нейкі і не паляк, і не вайсковец. Гаворыць па-нашаму, а не па-польску. {{Водступ|2|em}}Тут пачуўся голас, які даў больш яснасці: {{Водступ|2|em}}— Як мне здаецца, то гэты чалавек на...» 289471 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>што гутарка ідзе пра Вэню Шпулькевіча. Ён слухаў далей. {{Водступ|2|em}}— Гэта зусім нейкі і не паляк, і не вайсковец. Гаворыць па-нашаму, а не па-польску. {{Водступ|2|em}}Тут пачуўся голас, які даў больш яснасці: {{Водступ|2|em}}— Як мне здаецца, то гэты чалавек начаваў у млынара і купіў у яго пару свіней. {{Водступ|2|em}}Рыльскага брат устрапянуўся: {{Водступ|2|em}}— Дзе ён дзеўся, можа хто ведае? {{Водступ|2|em}}Сашка падумаў: „От каб яго злавілі, ды каб далі добра, ды каб я тады яго ўбачыў, от-бы зарагатаў у самыя яго лупатыя вочы: ну што, добра далі? Гэта табе не за дзеўку другому ў морду біць! Ты раз даў, а табе ў сто разоў больш наклеілі“. Яшчэ больш ён напоўніўся настроем гэтых людзей, з якімі стаяў цяпер каля збітага Андрэя Рыльскага. Ён загаварыў вельмі заўзята: {{Водступ|2|em}}— Гэта менскі сальнік Шпулькевіч. Ён паехаў у менскую дарогу. Воз з свіннямі цяжкі, наўдачу ці ён далёка мог ад‘ехаць. Каб на добрым кані, то яшчэ можна гэтага паскуднага спекулянта дагнаць. {{Водступ|2|em}}— Вы самі менскія? — аж затросся Рыльскага брат. {{Водступ|2|em}}— З Менска. {{Водступ|2|em}}— Дзе там жыве Шпулькевіч, ведаеце? {{Водступ|2|em}}— Не, я яго толькі ўчора першы раз убачыў, ён начаваў у млынара. {{Водступ|2|em}}Відаць, што думка з‘явілася ў брата Рыльскага цяпер адразу, не важна ці была яна падказана Сашкам, ці сама ўзнікла. Праз гэта выявілася яго рашучая і смелая натура. Ён паглядзеў кудысьці ў дзверы і пайшоў з хаты, сказаўшы жанчыне: {{Водступ|2|em}}— Сцёпка зараз прывязе фельчара, то не шкадуйце яму нічога, абы толькі памог.<noinclude></noinclude> 3o2h1e9e70oek7dhwy08453m2pandp0 104 124825 289472 2026-06-16T07:52:09Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: « {{Водступ|2|em}}Ніхто не ведаў яго думкі і не пайшоў следам за ім. А ён вышаў на агароды, паўзагуменню падышоў да двара адной хаты, неўзаметку ўвайшоў у яе і паклікаў у сенцы хлопца, маладога, гадоў дваццаці. Яны пашапталіся, пасля пазатыкалі за паясы сякеры...» 289472 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude> {{Водступ|2|em}}Ніхто не ведаў яго думкі і не пайшоў следам за ім. А ён вышаў на агароды, паўзагуменню падышоў да двара адной хаты, неўзаметку ўвайшоў у яе і паклікаў у сенцы хлопца, маладога, гадоў дваццаці. Яны пашапталіся, пасля пазатыкалі за паясы сякеры, паселі на коней і кожны з свайго двара выехалі на агароды. Там не было ні душы і ніхто іх не заўважыў. З‘ехаліся яны разам ужо за вёскай у алешнікавых кустах. Адсюль ужо разам на ўвесь ход сваіх коней паімчаліся ў менскую дарогу і праз хвілін дзесяць даскочылі да лесу. Лесам яны імчаліся таксама не больш як хвілін дзесяць і ўбачылі наперадзе сябе Вэню Шпулькевіча з саньмі і свіннямі. Пасля выявілася, чаму Вэня дагэтуль так недалёка ад‘ехаў. Ён вельмі доўга стаяў скраю лесу, у самай гушчырні, з боку дарогі і трымаў пад сенам каня: лясной дарогай ехалі тыя самыя польскія ўланы, якія нядаўна траслі вёску. Яны праехалі не адразу, а трыма кучкамі, і Вэня чакаў, пакуль яны ўсе праедуць і далёка ад‘едуцца. Чакаў ціхом, баючыся, каб конь не заіржаў. Як усе праехалі, ён яшчэ чакаў больш за поўгадзіну. Усё было ціха, і ён паволі выбраўся на дарогу. Цяпер ён убачыў двух коннікаў, але ўжо не вайсковых. Спачатку яго душа была спакойная, ён сеў на сані, каб даць коннікам месца на дарозе мінуць яго. Але коннікі паволі пачалі ехаць за ім следам, і ён яшчэ раз на іх азірнуўся. Тут ён як быццам пазнаў Рыльскага брата: калі білі Андрэя Рыльскага і ён стаяў пры гэтым, то Рыльскага брат прасіў улан злітавацца і спрабаваў адцягнуць іх ад брата. У той меры, у якой Вэня пазнаваў цяпер гэтага чалавека, у яго вырастаў неспакой, яго скаланула трывога і пачала вырастаць у злосць. Ён засадзіў руку за бравэрку і абмацаў там рэвальвер.<noinclude></noinclude> 7n9lkgpwobqc22xdh9fe8o8uh7mv3b2 104 124826 289474 2026-06-16T08:17:20Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «Скоса ён паглядаў на коннікаў, сочачы, ці не дастаюць і яны зброі. {{Водступ|2|em}}— Стой! — закрычаў Рыльскага брат. {{Водступ|2|em}}Замест адказу Вэня наставіў рэвальвер на Рыльскага брата. Тыя ніколі не думалі аб такім спатканні. Яны збянтэжыліся адразу і...» 289474 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>Скоса ён паглядаў на коннікаў, сочачы, ці не дастаюць і яны зброі. {{Водступ|2|em}}— Стой! — закрычаў Рыльскага брат. {{Водступ|2|em}}Замест адказу Вэня наставіў рэвальвер на Рыльскага брата. Тыя ніколі не думалі аб такім спатканні. Яны збянтэжыліся адразу і асталіся стаяць на месцы. Шпулькевіч стрэліў у коннікаў і зусім ужо затрымаў іх. Уся яго бяда была ў тым, што ён не мог пагнаць каня: сані былі цяжкія. Два коннікі пра гэта падумалі і ён ведаў гэтыя іхнія думкі. Ён бачыў, як яны ад‘ехалі назад і пачалі радзіцца. Ён падумаў: калі яны зараз пагоняць коней назад, то значыцца яны паехалі па зброю, вернуцца, дагоняць і адпомсцяць мне. Але было крыху не так: толькі Рыльскага брат паехаў назад, а другі кінуўся на кані кудысьці ўбок лесам. Вэня думаў: „Тут нешта будзе, гэты, відаць, падаўся ў аб‘езд, каб засцігнуць мяне насустрач“. Праз хвіліны дзве конскага тупату ўжо не чуваць было. Вэня ўжо адразу бачыў, што яму рабіць. Кілометраў за два адгэтуль, калі ехаць у бок ад дарогі лясной дарожкай, стаяла на краю дробнай вёсачкі трухлявая хата. Уласна кажучы, яна стаяла ад вёскі за поўкілометра якога, пры самай сцяне хвойнага лесу. Вэня Шпулькевіч, калі раней прыязджаў сюды шукаць свіней, тры разы начаваў у гэтай хаце. Чалавек тут жыў бедны і рад быў абарваць капейку з якога-небудзь выпадку. Тыя разы ён нават рэкамендаваў Вэню, дзе шукаць свіней, раіў, у каго тут паблізу іх пытаць. У Вэні ўсюды, дзе ён ездзіў, былі такія людзі. Знаёмства тут вялікага не трэба, раз пагаварыў з чалавекам — і даволі. За начлег і за параду Вэня плаціў. Цяпер ён, не раздумваючы доўга, завярнуў каня проста ў той бок. Пад‘ехаў да хаты, не пытаючы ў гаспадара сам уехаў<noinclude></noinclude> dj5o8024yr6cqcdglqvz4ldn6jt2toj 104 124827 289475 2026-06-16T08:20:08Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «у пуню, зачыніў дзверы і толькі тады спаткаўся з гаспадаром — той вышаў з хаты. {{Водступ|2|em}}— От што, браце, — сказаў Вэня чалавеку, — у мяне так вышла, што пакуль я дацягну гэтых свіней да Менска, то яны схуднеюць, бо да ночы я ехаць не магу: па дарозе па...» 289475 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>у пуню, зачыніў дзверы і толькі тады спаткаўся з гаспадаром — той вышаў з хаты. {{Водступ|2|em}}— От што, браце, — сказаў Вэня чалавеку, — у мяне так вышла, што пакуль я дацягну гэтых свіней да Менска, то яны схуднеюць, бо да ночы я ехаць не магу: па дарозе палякі ездзіць вельмі пачалі, уночы можа спакайней будзе. Я надумаўся так: ты іх сёння закалі, як змеркне ў лесе ціхом асмалі, выверні вантробы з кішкамі — за фатыгу вазьмі там сабе, а нето я заплачу. Да поўначы пастарайся справіцца, а тады я і паеду, уночы смялей цяпер ехаць, а жывы тавар на возе доўга трымаць не выпадзе. Пакуль ты будзеш гэтым займацца, я пехатой адскочу на хутары, прыгавару пару япрукоў і праз дзён тры прыеду забяру. Толькі рабі ўсё ціхом, у самую лясную гушчырню залезь, бяры каня і завязі, на відавоку і повідну не рабі, каб палякі не заўважылі. Чым скарэй старайся зрабіць, прыгатуй мне ў дарогу сані, пакладзі пад салому ачышчаныя тушы, увяжы вяроўкамі. І каб конь быў, глядзі, накормлены і напоены — якраз у дарогу. {{Водступ|2|em}}Чалавек меў кучу дзяцей, якіх не было чым карміць, і ўзрадаваўся выпадку зарабіць кавалак мяса. Праз гадзіны дзве пачало змяркацца, і ён узяўся за работу. Вэня ж тым часам пайшоў нібыта пытаць на хутарах свіней. Да змроку ён перабыў у лесе, стуліўшыся ў паддрэўным хмызняку. Адтуль ён бачыў, як Рыльскага брат зноў праехаў дарогай па яго слядах; ёя быў не адзін, з ім было яшчэ двух. Вэня сядзеў ля самай дарогі і чуў Рыльскага брата: той гаварыў сваім двум таварышам, што ім трэба вёрст дзве праехаць і пачакаць, бо насустрач яму, Шпулькевічу, паехалі ў аб‘езд і, засцігнуўшы яго, прыпыняць і стрэляць, тады можна будзе ведаць, дзе ён. Другі пачаў {{перанос пачатак|п=гава|к=рыць}}<noinclude></noinclude> cs0humvt2hvuf75m27mlj0slwyp0kov 104 124828 289477 2026-06-16T08:31:37Z RAleh111 4658 /* Праблематычная */ 289477 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|ві|даць}} з табліцы, у сярэднім па ўсіх апісаных гаспадарках пераважвае рэзка выяўлены жывёлагадоўчы тып гаспадаркі. Супольны прыбытак жывёлагадоўлі, які складаецца з адчужаньня продуктаў і жывой скаціны, зьявіўся ў 1924-25 годзе ў паўтара разы, а ў наступным 1925-26 г. ў два з трэцьцю разы большы за паступленьні ад рэалізацыі продуктаў ральніцтва. Прыбытак ад продажу прадуктаў ральніцтва дасягнуў у 1924-25 годзе ўсяго толькі 32,02 руб. і ў 1925-26 годзе 40,44 руб., што складае 21,8% і 15,6% ад усіх паступленьняў сярэдняе сялянскае гаспадаркі ў гэтыя гады. Трэба адзначыць, што натуральная аплата рознага роду работ у большасьці складаецца з продуктаў ральніцтва (збожжа), што значна зьніжае ролю апошніх у агульнай суме грашовага прыбытку. Што датычыцца да паступленьняў ад продажу продуктаў жывёлагадоўлі, то яны за разгляданы час не зьмянілі сваей абсолютнай велічыні. Паступленьні ад продажу скаціны і птаства з 32,53 р. у 1924-25 годзе павялічыліся да 77,61 руб. у 1925-26 годзе, значна падняўшы ўдзельную вагу гэтай галіны прыбытку ў агульнай суме паступленьняў, з 22,1% да 30%. {{gap|2.5em}}Не малазначную ролю граюць у грашовым прыбытку паступленьні ад продажу другарадных культур (гародніна, садавіна, пчалярства, лугаводзтва і інш.) і ад продажу інвэнтару, будоўлі, хатняе маёмасьці, продуктаў прамысловасьці, якія неадзначаны ў нашай скарочанай таблічцы, а аб‘яднаны ў адну агульную галіну прыбытку „іншы продаж“. Прыбытак ад рэалізацыі гэтых продуктаў складаў у першым годзе 15,52 руб. (10,6%) і ў другім — 25,26 руб. (6,8%) у сярэднім на гаспадарку. {{gap|2.5em}}Па групах гаспадарак разьмеры грашовага прыбытку ад продажу, як сьведчаць ніжэйпрыведзеныя даныя, далёка неаднолькавыя: У % да усяго прыбытку кожнае групы гаспадарах Гады 1 гр. 11 гр. IV rp. V rp. VIIVII rp 1924-25 г. - 45,1 1925-26 г. 62,2 66,1 78,4 74,5 73,4 85,4 30,5 52,9 64.6 Прыбыткі ад продажу продуктаў сваёй гаспадаркі павялічваюцца абсолютна і адносна з узростам засеўнай плошчы і тлумачацца вялі каю сувязьзю з рынкам вышэйшых груп гаспадарак у параўнаньні з ніжэйшымі. Такім чынам, з узростом экономічнай магутнасьці гаспа- дарак, адзначанай у нашай працы разьмерамі пасеву, у значнай сту пені пашыраецца, як сказана вышай, і сувязь гаспадаркі з рынкам, а разам з гэтым павялічваецца і пакупная здольнасьць гаспадаркі. Калі ў самай ніжэйшай групе прыбыткі ад продуктаў сельскае гаспа- даркі, якія выкідаюцца на рынак, складаюць 41,1% ў 1924/25 годзе і 39,5% у 1925-26 годзе, то ў вышэйшай дасягаюць 74,5% і 85,4% ад усіх паступленьняў гэтых гаспадарак за разгляданыя гады. Трэба дадаць, што у 1925-26 годзе, супроць папярэдняга году, адноснае зна чаньне прыбытку ад продажу зьнізілася ў сярэднім па ўсіх гаспадар- ках, за выключэньнем адной многазасеўнай групы, за кошт зьніжэньня прыбытку ад продажу продуктаў ральніцтва. Надзвычайна характэрны малюнак даюць нам даныя аб суадносінах прыбыткаў ад рэалізацыі продуктаў ральніцтва і жывёлагадоўлі па разьмеры гаспадарак:<noinclude></noinclude> 8ji95obiobnjgs3yy6j82zbg0ox42w3 289480 289477 2026-06-16T10:53:24Z RAleh111 4658 /* Не вычытаная */ 289480 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|ві|даць}} з табліцы, у сярэднім па ўсіх апісаных гаспадарках пераважвае рэзка выяўлены жывёлагадоўчы тып гаспадаркі. Супольны прыбытак жывёлагадоўлі, які складаецца з адчужаньня продуктаў і жывой скаціны, зьявіўся ў 1924-25 годзе ў паўтара разы, а ў наступным 1925-26 г. ў два з трэцьцю разы большы за паступленьні ад рэалізацыі продуктаў ральніцтва. Прыбытак ад продажу прадуктаў ральніцтва дасягнуў у 1924-25 годзе ўсяго толькі 32,02 руб. і ў 1925-26 годзе 40,44 руб., што складае 21,8% і 15,6% ад усіх паступленьняў сярэдняе сялянскае гаспадаркі ў гэтыя гады. Трэба адзначыць, што натуральная аплата рознага роду работ у большасьці складаецца з продуктаў ральніцтва (збожжа), што значна зьніжае ролю апошніх у агульнай суме грашовага прыбытку. Што датычыцца да паступленьняў ад продажу продуктаў жывёлагадоўлі, то яны за разгляданы час не зьмянілі сваей абсолютнай велічыні. Паступленьні ад продажу скаціны і птаства з 32,53 р. у 1924-25 годзе павялічыліся да 77,61 руб. у 1925-26 годзе, значна падняўшы ўдзельную вагу гэтай галіны прыбытку ў агульнай суме паступленьняў, з 22,1% да 30%. {{gap|2.5em}}Не малазначную ролю граюць у грашовым прыбытку паступленьні ад продажу другарадных культур (гародніна, садавіна, пчалярства, лугаводзтва і інш.) і ад продажу інвэнтару, будоўлі, хатняе маёмасьці, продуктаў прамысловасьці, якія неадзначаны ў нашай скарочанай таблічцы, а аб‘яднаны ў адну агульную галіну прыбытку „іншы продаж“. Прыбытак ад рэалізацыі гэтых продуктаў складаў у першым годзе 15,52 руб. (10,6%) і ў другім — 25,26 руб. (6,8%) у сярэднім на гаспадарку. {{gap|2.5em}}Па групах гаспадарак разьмеры грашовага прыбытку ад продажу, як сьведчаць ніжэйпрыведзеныя даныя, далёка неаднолькавыя: {|style="margin:auto; font-family:Times New Roman; font-size: 90%;" |colspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 3px" | |rowspan="2"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |{{разьбіўка|Гады}} |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |colspan="5"; style="padding-left:1em; padding-right:1em; vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |У %% да ўсяго прыбытку кожнае групы</br>гаспадарах |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 3px 0 0px" | |- |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |II гр. |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |III гр. |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |IV гр. |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |V гр. |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |VI і VII гр. |- |colspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0" | |- |</br>{{gap|0.5em}}1924-25{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}1925-26{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>41,1{{gap|0.5em}} 39,5{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>62,2{{gap|0.5em}} 52,9{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>66,1{{gap|0.5em}} 64,6{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>78,4{{gap|0.5em}} 73,4{{gap|0.5em}} |style="text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px"|</br>74,5 85,4 |} {{gap|2.5em}}Прыбыткі ад продажу продуктаў сваёй гаспадаркі павялічваюцца абсолютна і адносна з узростам засеўнай плошчы і тлумачацца вялікаю сувязьзю з рынкам вышэйшых груп гаспадарак у параўнаньні з ніжэйшымі. Такім чынам, з узростом экономічнай магутнасьці гаспадарак, адзначанай у нашай працы разьмерамі пасеву, у значнай ступені пашыраецца, як сказана вышэй, і сувязь гаспадаркі з рынкам, а разам з гэтым павялічваецца і пакупная здольнасьць гаспадаркі. Калі ў самай ніжэйшай групе прыбыткі ад продуктаў сельскае гаспадаркі, якія выкідаюцца на рынак, складаюць 41,1% ў 1924/25 годзе і 39,5% у 1925-26 годзе, то ў вышэйшай — дасягаюць 74,5% і 85,4% ад усіх паступленьняў гэтых гаспадарак за разгляданыя гады. Трэба дадаць, што у 1925-26 годзе, супроць папярэдняга году, адноснае значэньне прыбытку ад продажу зьнізілася ў сярэднім па ўсіх гаспадарках, за выключэньнем адной многазасеўнай групы, за кошт зьніжэньня прыбытку ад продажу продуктаў ральніцтва. Надзвычайна характэрны малюнак даюць нам даныя аб суадносінах прыбыткаў ад рэалізацыі продуктаў ральніцтва і жывёлагадоўлі па разьмеры гаспадарак:<noinclude></noinclude> 4s5o58msyekx0zc12rb17r7l8cc30t1 104 124829 289478 2026-06-16T08:44:09Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «и сказала, што ничо̀го яно не помогло. Вотъ, кабъ ёнъ принёсъ молока медзьвядзинаго, Ёнъ и пошовъ. Якъ тольки ёнъ пошовъ, тойчасъ къ Але́ни пришовъ разбойникъ: «ну, коли-жъ яго не разорвуць мядзьвѣдзи, дыкъ скажи, што хочешъ молока лявинаго!» А Иванъ царев...» 289478 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>и сказала, што ничо̀го яно не помогло. Вотъ, кабъ ёнъ принёсъ молока медзьвядзинаго, Ёнъ и пошовъ. Якъ тольки ёнъ пошовъ, тойчасъ къ Але́ни пришовъ разбойникъ: «ну, коли-жъ яго не разорвуць мядзьвѣдзи, дыкъ скажи, што хочешъ молока лявинаго!» А Иванъ царевичъ ишовъ, ишовъ, пройшовъ пущу драмущу, увыйшовъ у другую такую, ашъ видзиць — идзець мядзьвѣдзица зъ мядзьвѣдзенятами. Иванъ царевичъ зложився страляць, а мядзьвѣдзица стала проситца: «Иванъ Ивановичъ, руській царевичъ, не страляй мяне, а возьми, што хочетъ!» — Ничо́го мнѣ ня треба, а дай тольки мнѣ свойго молока! Яна станула, и Иванъ надоивъ у бутэлочку молока. Тоды мядзьвѣдзица гово́риць: «на̀ табѣ сына на оборону, ёнъ табѣ у худую годзину понадобитца!» Узявъ Иванъ мядзьвѣдзянёнка, поспасибовавъ и пошовъ. Приходзиць домовъ, отдаѐць сястрѣ молоко; а яна яго за посцелю выльлила и сказала, што яно ничого не помогло. «Вотъ, я видзѣла уво снѣ, што кабъ ты мнѣ принёсъ молока лявинаго, тоды я была-бъ здорова!» Иванъ царевичъ пошовъ. Ишовъ, ишовъ, увыйшовъ у пущу драмущу, пройшовъ яѐ, увыйшовъ у другую такую; пройшовъ и яѐ, ухо́дзиць у третьцяю, у такую, што ни людзи ня ходзюць, ни птушки ня лётаюць, а ходзюць тольки дзикіе звярѝ, и видзиць Иванъ идзець лявица зъ лявенятами. Иванъ зложився страляць, а яна якъ стала проситца: «Иванъ Иване́вичъ, руській царевичъ! не страляй мяне, а возьми, што хочетъ!» — Ничо̀го мнѣ твоё ня треба, а дай мнѣ свойго молока! Лявица станула, а Иванъ надоивъ у бутэлочку молока и хоцѣвъ ици. Лявица говориць: «возьми сына на оборону, ёнъ табѣ у худую годзину понадобитца!» Иванъ узявъ, поспасибовавъ и пошовъ. А тымъ часомъ, покуль ёнъ ходзивъ, разбойникъ бывъ зъ Але́ной и сказавъ: «коли и лявы не зьядуць яго, дыкъ ты скажи, што видзѣла уво снѣ, што ёсь заклятая мельница на дванатцаць вянцовъ, на дванатцаць камянёвъ. Кабъ ёнъ съ самаго нижняго вянца принёсъ илу (мучной пыли), дыкъ ты зъ гэтаго илу поздоровѣептъ!» Вотъ, якъ Иванъ пришовъ домовъ, Але́на выльлила лявиное молоко за посцелю и сказала, што яно ничого не помогло. «Видзѣла я уво снѣ, што кабъ ты принёсъ илу съ тэй мельницы, што на дванатцаць вянцовъ, на дванатцаць камянёвъ, съ самаго нижняго вянца, тоды я поздоровѣю.»<ref>''Вар.'' Вмѣсто илу сестра посылаетъ брата купить пирожокъ у чертей, «што жми у тымъ лѣси за дванатцацьми зялѣзными дверами. «Нечаго дзѣлаць, треба ици» кажець братъ. Пошовъ, а звяри за имъ. Приходзиць къ первымъ дверамъ, яны расчинилиси; енъ къ другимъ — и тыя расчинилиси. Такъ уси дванатцаць и перайшовъ, Приходзиць къ самому старшому чорту, купивъ у яго пирожокъ, поспасибовавъ, и пошовъ назадъ. Тольки енъ пройшовъ одны двери — яны и зачинилиси: звяри яго тамъ и осталиси:»</ref> Иванъ пошовъ, а звяри яго за имъ. Ишовъ, ишовъ, приходзиць къ тэй мельницы, ашъ тамъ стоиць старенькій чаловѣчакъ. Иванъ царевичъ запытався у гэтаго чаловѣка: «ци можно тутъ илу достаць?» — Нѣ, кажець: трудно! И пошовъ доставаць Ивану илу, а Иванъ пославъ туды зъ имъ вовка. Ждавъ, ждавъ, а вовкъ тамъ забавився. Тоды ёнъ пославъ за вовкомъ мядзьвѣдзя. Ждавъ, ждавъ, не дождався, пославъ ильва, кабъ барджѣй приходзили. Якъ тольки левъ зайшовъ на нижній вянецъ, дыкъ двери уси и замкнулиси. Вынесъ тоды старенькій чаловѣчакъ Ивану илу трошку, ёнъ и пошовъ домовъ одзинъ, безъ звяровъ<ref>''Вар.'' Ждавъ, ждавъ Иванъ звяровъ, не дождався, къ сястрѣ вярнувся: «ня принесъ табѣ илу, вяможно ўвыйци!»</ref>.<noinclude></noinclude> 92z7gawt6xphirbbfb6ki7fgsln34h6 104 124830 289479 2026-06-16T09:36:48Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «Пришовъ у дворъ, ашъ сястра яго сядзиць зъ разбойникомъ, и куриць. Якъ тольки ёнъ увыйшовъ у хату, дыкъ разбойникъ схувався, а сястра гово́риць: «цн вѣдыешъ, брацецъ, хочу я поспробуваць твою силу? — Ну, спробуй сабѣ!.. Узяла яна дванатцаць аршинъ холста и...» 289479 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>Пришовъ у дворъ, ашъ сястра яго сядзиць зъ разбойникомъ, и куриць. Якъ тольки ёнъ увыйшовъ у хату, дыкъ разбойникъ схувався, а сястра гово́риць: «цн вѣдыешъ, брацецъ, хочу я поспробуваць твою силу? — Ну, спробуй сабѣ!.. Узяла яна дванатцаць аршинъ холста и ўкруцила яго. Ёнъ якъ страпянувся, дыкъ холстъ и разодравъ на куски. Тоды яна купила дванатцаць аршинъ шовку и ўкруцила яго. Иванъ якъ страпянувся, дыкъ шовкъ поѣхавъ яму у мясо до самыхъ косцей <ref>Сестра надѣла на него желѣзную сѣтку, усѣянную шпильками. Братъ началъ ее рвать — {{Абмылка|шпильк ивонзились|шпильки вонзились}} въ тѣло.</ref>. Вызвала тоды сястра разбойника, и сказала яму: «ну, цяперъ ты попався у наши лапы. Мы цябе забъёмъ!» А Иванъ почавъ проситца у разбойника: «дай хуць Богу помолитца!» — Ну, молись!.. Вышовъ разбойникъ, ашъ приляцѣвъ выръя <ref>''Варіантъ:'' голубь.</ref> и гово́риць: «Иванъ Иваневичъ, руській царевичъ! Проси, кабъ ня губили цябе, и пождали три часы: звяри твоѐ троя двярей прогрызли, а дзевяцеро грызци!» Приходзиць разбойникъ: «ци скоро ты помолисься?» Иванъ ставъ просиць ня губиць яго три часы: даць яму ящо помолитца Богу. Разбойникъ здався. Якъ выбило три часы, узновъ приляцѣвъ выръя: «Иванъ Иваневичъ, руській царевичъ! Проси, кабъ ня губили цябе одзинъ часъ: звяри твоё дзевяцеро двярей прогрызли, а троя грызци!» Тольки поляцѣвъ выръя, приходзиць разбойникъ: «молись скорѣй, докуль я цябе буду ждаць?» Иванъ ставъ проситца, кабъ яго ня губили одзинъ часъ, ящо помолитца Богу. Разбойникъ здався. Кончѝвся часъ, узновъ прилетаець выръя и кажець: «Иванъ Иваневичъ, руській царевичъ! Проси, кабъ ня губили цябе хуць половину часа: звяри твоё послѣднія двери грызуць!» Тольки поляцѣвъ выръя, приходзиць разбойникъ. Иванъ отпросився ще на половину часа. Проходзиць половина часа, ляциць узновъ выръя: «Иванъ Иваневичъ, руській царевичъ! Проси, кабъ ня губили цябе хуць па ’дну минуту: звяри твоѐ повдороги ўбѣгли!» Тольки поляцѣвъ выръя, приходзиць сястра и разбойникъ. Иванъ ставъ проситца, а сястра говориць: «сячи яму̀ голову!» Тэй сѣканувъ: «ну, нехай перадъ нами потрудзитца!» Ашъ разомъ застучѣло — загручѣло, прибѣгли звяри, а Иванъ царевичъ и ско́нчився. Разбойникъ съ Але́ной якъ почули, што нѣшто загручѣло, и схувалиси <ref>Вар. Разбойникъ не успѣлъ убить Ивана, звѣри прибѣжали и разорвали разбойника.</ref>. Стояли — стояли звяри надъ Иваномъ, тоды левъ кажець: «я пойду йскаць воды гоющей и живущей, а ты, вовкъ, идзи шукаць жированьня сабѣ и мядзьвѣдзю, а мядзьвѣдзь нехай остаетца тутъ пильнуваць!» Пошовъ левъ за водой, а вовкъ за жированьнемъ. Уловивъ вовкъ козу, самъ зьѣвъ, а мядзьвѣдзю принёсъ голову. Мядзьвѣдзь поссавъ, поссавъ голову, ды и кинувъ подъ лавку, и кажець: «мнѣ мало!» Тоды вовкъ пошовъ, зловивъ свиньню, самъ зьѣвъ, а мядзьвѣдзю принёсъ голову. Мядзьвѣдзь узновъ поссавъ, поссавъ ды й кинувъ подъ лавку. Дыкъ вовкъ ашъ полыскуетца отъ жиру, а мядзьвѣдзь ашъ слоняетца голодный. А левъ ишовъ, ишовъ, знашовъ гняздо крука на бяре́зини. Ёнъ узявъ и ставъ тресци бярѐзину, и зъ гнязда звалився кручанёнокъ. Приляцѣвъ крукъ и ставъ просиць сына. А левъ говориць: «приняси мнѣ воды гоющей и живущей, тоды отдамъ сына!» Крукъ поляцѣвъ и принёсъ воды <ref>Вар. За водой пошли левъ и волкъ. Левъ забивъ коня, а вовкъ цихынько притаився ли коня. Приляцѣли круки и стали клюваць. Вовкъ и ухвацивъ одного крука.....</ref>. Левъ, кабъ познаць, ци добрая вода, разодравъ {{перанос-пачатак|п=круча|к=ненка}}<noinclude></noinclude> n2032zlqfwfb6x143bcnmyssqkwvcyo 104 124831 289481 2026-06-16T11:44:19Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|п=гава|к=рыць}}, што не трэба чакаць на дарозе, а ехаць далей, пакуль не дагоняць. Вэня слухаў і яшчэ больш яго намеры ў ім ўкараніліся. Ён шаптаў сам сабе: {{Водступ|2|em}}— Мужыкі, хамаўё, трасцы вы мяне знойдзеце. Паблытайцеся тут па лесе да ве...» 289481 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>{{перанос канец|п=гава|к=рыць}}, што не трэба чакаць на дарозе, а ехаць далей, пакуль не дагоняць. Вэня слухаў і яшчэ больш яго намеры ў ім ўкараніліся. Ён шаптаў сам сабе: {{Водступ|2|em}}— Мужыкі, хамаўё, трасцы вы мяне знойдзеце. Паблытайцеся тут па лесе да вечара, а тады я вам пакажу такую цацку, што вы адразу паімчыцеся дадому, не ў галаве вам будзе мяне шукаць. {{Водступ|2|em}}Прычакаў вечара і рушыў да вёскі, прыслухоўваючыся і азіраючыся. Неўзабаве паўз дарогу да самай вёскі пацягліся кусты; ён сышоў з дарогі І ішоў кустамі. Нейкія сані ехалі дарогай, на санях двае спявалі песню. Вэня прысеў у кустах, пакуль праехалі сані, і пайшоў зноў. Ужо з гадзіну як змеркла. Вэня стаяў за гумнамі і прыслухоўваўся. Тут нікога нідзе не было, толькі з вуліцы часамі чуліся галасы. {{Водступ|2|em}}У гэты час канчаў сваю работу ў вёсцы фельчар. Рыльскіх Сцёпа прывёз яго з мястэчка яшчэ завідна. У гэтага майстра была вельмі-ж ужо ўдалая выпраўка і правае вока як быццам вечна збіралася падміргнуць. Ён быў у шмат якіх хатах, бо многа людзей у той дзень было збіта і паранена. Кожны клікаў яго да сябе і перад кожным ён адгаварваўся, што не мае часу, што яго чакаюць у іншым месцы, аднак-жа з кожным як мае быць умаўляўся ў цане і ішоў лячыць. Беручы грошы, ён гаварыў кожнаму: {{Водступ|2|em}}— Трымайце ў сакрэце, бо калі ўлада даведаецца, што я лячыў, то будзе тады і мне, і вам. {{Водступ|2|em}}Быў-жа ён вельмі здаволен тым днём: зарабіў ён не кепска. Нават пашкадаваў, што не ў кожнай хаце ёсць хворыя. Паклікаў яго і Стафанковіч, хоць Сашка гэтага і не хацеў. Ён адразу, як толькі ўбачыў Сашку, падумаў, што тут напэўна можна добра ўзяць: сашкавы боты і {{перанос пачатак|п=абста|к=ноўка}}<noinclude></noinclude> a9o2cqh30glh5ij5tncq9xpczyseja7