Вікікрыніцы bewikisource https://be.wikisource.org/wiki/%D0%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D1%9E%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.7 first-letter Мультымедыя Адмысловае Размовы Удзельнік Размовы з удзельнікам Вікікрыніцы Размовы пра Вікікрыніцы Файл Размовы пра файл MediaWiki Размовы пра MediaWiki Шаблон Размовы пра шаблон Даведка Размовы пра даведку Катэгорыя Размовы пра катэгорыю Аўтар Размовы пра аўтара Старонка Размовы пра старонку Індэкс Размовы пра індэкс TimedText TimedText talk Модуль Размовы пра модуль Event Event talk 104 42160 289523 220056 2026-06-18T10:17:45Z Taravyvan Adijene 164 /* Вычытка */ [[w:be-tarask:ВП:Вікіфікатар|вікіфікацыя]] 289523 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude>з тым разумным выглядам, які характэрны для мядзведзяў, пакуль новы гук рэха не апавясціў, што правадыр вышаў з пячоры. Тады мядзведзь павярнуўся, падышоў, перавальваючыся, да Дункана і сеў супроць яго ў сваёй звычайнай позе. {{водступ|2|em}}Малады чалавек азірнуўся навакол, шукаючы якога-небудзь прадмета, каб адбіць напад, якога ён чакаў. {{водступ|2|em}}Але настрой жывёлы, як відаць, раптам змяніўся. Ён ужо не бурчэў, не выказваў ніякіх іншых адзнак гневу; усё яго вялізнае калматае цела траслося, нібы ад нейкага дзіўнага ўнутранога хвалявання, нязграбныя пярэднія лапы недарэчна вазіліся вакол усмешлівай морды. Хейвард з небяспекай не адрываў вачэй ад яго рухаў і раптам убачыў, як страшная галава звалілася набок і на яе месцы з’явіўся дабрадушны твар разведчыка. {{водступ|2|em}}— Цс! — сказаў асцярожна жыхар лясоў, перабіваючы ўсклік Хейварда. — Нягоднікі бадзяюцца навакол. {{водступ|2|em}}— Скажыце, што азначае гэты маскарад і чаму вы адважыліся на такую рызыкоўную справу. {{водступ|2|em}}— Ах! Бываюць выпадкі, калі даводзіцца адкінуць у бок і разважлівасць і разлік, — адказаў разведчык. — Але паколькі ўсякая гісторыя павінна пачынацца з пачатку, то я раскажу вам усё па-парадку. Пасля таго, як мы разлучыліся, я змясціў каменданта і Сагамора ў старой хаціне бабра; тут яны ў большай бяспецы ад гуронаў, чым у крэпасці Эдуард: паўночна-ўсходнія індзейцы па-ранейшаму шкадуюць баброў, бо<noinclude> <references/>{{Вертыкальны водступ|0.5|em}}{{Калёнтытул|зьлева={{сапраўдны нумар старонкі|калі=цотны}}|справа={{сапраўдны нумар старонкі|калі=няцотны}}}}</noinclude> oube9c2su1c3jun136dr1gh7rupy4rw 104 124610 289519 289267 2026-06-17T19:59:49Z RAleh111 4658 289519 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}У Менскім павеце маёнткаў, маючых звыш 50 дзесяцін, 517, а прадпрыемстваў яны маюць усяго 60. Значыць, пераважная большасьць бравароў была ў руках ня ўласьнікаў маёнткаў, але арандатараў і капіталістаў. Зразумела, цэлы рад лятыфундый зусім ня меў уласнай гаспадаркі, гэта пераважна закладзеныя, запушчаныя маёнткі.</br> {{gap|2.5em}}Каб яшчэ раз праілюстраваць выстаўленае палажэньне і паказаць на суадносіны між капіталізаванымі маёнткамі і лятыфундыямі, возьмем Менскую губ. у 1917 годзе і ў межах гэтага году паглядзімо, як разьмяркоўваліся маёнткі і ўжыткоўнасьць у іх. Па 6 паветах Менскай губ. было: {|style="margin-top:0em; font-size:83%; margin:auto" |colspan="3"; style="vertical-align:top;" |<center>Групы</center> | |style="vertical-align:top;" |Кольк. улад. |style="padding-left:1em; padding-right:1em; vertical-align:top;" |<center>%%</center> |style="vertical-align:top;" |<center>У іх дзес.</br>зямлі</center> |style="vertical-align:top;" |<center>%%<ref>Стат. штогоднік ЦСУ 1924—1925 гг. Выд. ЦСУБ, Менск 1925, стар. 91.</ref></center> |- |Да</br>Ад</br>{{gap|0.5em}}„</br>{{gap|0.5em}}„ |style="text-align:right;" |20</br>20</br>100</br>500 | {{gap|0.5em}}дзес.</br>да 100</br>{{gap|0.5em}}„{{gap|0.5em}}500</br>і{{gap|0.5em}}больш |.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.</br>.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.</br>.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.</br>.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}. |style="padding-right:1.5em; text-align:right;" |6.844</br>4.102</br>991</br>672 |style="padding-right:1em; text-align:right;" |54,3</br>32,5</br>7,8</br>5,4 |style="padding-right:2em; text-align:right;" |82.523.2</br>172.525{{gap|0.7em}}</br>259.796{{gap|0.7em}}</br>2.484.470{{gap|0.7em}} |style="padding-right:0em; text-align:right;" |2,8</br>5,8</br>6,5</br>82,9 |- | | |colspan="6"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 0px 0" | |- | | |colspan="6"; style="padding-top:0.5em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |{{разьбіўка|Усяго}}{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|3em}}—{{gap|3em}}100{{gap|3.5em}}—{{gap|4.5em}}100 |} {{gap|2.5em}}Зірнем цяпер на разьмеркаваньне ўжыткоўнасьцяў па маёнтках рознай велічыні ў адносных лічбах. {|style="margin:auto; font-family:Times New Roman; font-size: 90%;" |colspan="30"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |{{разьбіўка|Групы}} |style="padding-top:0.3em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" |Сядзібы |style="padding-top:0.3em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px" |Ральлі |style="padding-top:0.3em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px" |Лугу |style="padding-top:0.3em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px" |Лесу |style="padding-top:0.3em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px" |Кусьця |style="padding-top:0.3em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px" |Выгану |style="padding-top:0.3em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px" |Неразьмерк. |style="padding-top:0.3em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px" |Няўжыткі |style="padding-top:0.3em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |Усяго |- |colspan="20"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0px" | |- |style="padding-top:1em; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |Ад{{gap|0.5em}}20{{gap|0.5em}}да{{gap|0.5em}}100{{gap|0.5em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}„{{gap|0.5em}}100{{gap|0.5em}}„{{gap|1em}}400{{gap|0.5em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}„{{gap|0.5em}}500{{gap|0.5em}}і{{gap|0.5em}}больш{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |style="padding-top:1em; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 1px" |{{gap|1em}}2{{gap|1em}} {{gap|1em}}1,5{{gap|0.5em}} {{gap|1em}}0,4{{gap|0.5em}} |style="padding-top:1em; padding-right:0.5em; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |{{gap|1em}}37,6 {{gap|1em}}35,3 {{gap|1em}}13,1 |style="padding-top:1em; padding-right:0.5em; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |{{gap|1em}}14,9 {{gap|1em}}16,1 {{gap|1em}}13,3 |style="padding-top:1em; padding-right:0.5em; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |{{gap|1em}}20,6 {{gap|1em}}28,9 {{gap|1em}}53,3 |style="padding-top:1em; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |{{gap|1em}}0,4{{gap|0.5em}} {{gap|1em}}1,3{{gap|0.5em}} {{gap|1em}}2,4{{gap|0.5em}} |style="padding-top:1em; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |{{gap|1em}}3,3{{gap|0.5em}} {{gap|1em}}5,8{{gap|0.5em}} {{gap|1em}}3,3{{gap|0.5em}} |style="padding-top:1em; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |{{gap|0.5em}}14,2{{gap|0.5em}} {{gap|1em}}4,2{{gap|0.5em}} {{gap|1em}}2,8{{gap|0.5em}} |style="padding-top:1em; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |{{gap|1em}}6,9{{gap|0.5em}} {{gap|1em}}7,2{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}11,4{{gap|0.5em}} |style="padding-top:1em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0px 0px" |{{gap|0.5em}}100 {{gap|0.5em}}100 {{gap|0.5em}}100 |} {{gap|2.5em}}Досыць зірнуць на паданае ў табліцах, каб прыйсьці да зусім пэўных вывадаў. Па-першае, у Менскай губ., дый у іншых, ня гледзячы на ўвесь мобілізацыйны процэс, ''пануючай застаецца лятыфундыя'' — гэта, галоўным чынам, лясныя маёнткі (53,3 проц). Гэтыя маёнткі менш за ўсё маюць сядзіб і найбольшы процант няўжыткоўнасьці кусьця. Такім чынам, маёнткі да 500 дзесяцін маюць ледзь не ўтрая больш пахаці, 35,3 проц. усіх ужыткоўнасьцяў. Але затое на палову маюць менш лесу і куды менш усякіх няўжыткоўнасьцяў. Памешчыцкае земляўладаньне ў Менскай губэрні панавала да самай рэволюцыі, і яно вось і душыла сялянскія масы і затрымлівала капіталістычнае разьвіцьцё, — ня так як гэта думае Смоліч, што расійскі памешчык душыў беларускага і польскага памешчыка<ref>Зборнік „Беларусь“, 1924 г. Смоліч — „Экономічнае становішча Беларусі“ і г. д.</ref>, — вывад, які выкрывае буржуазную аполёгетыку гэтага аўтара. Пасьля рэволюцыі 1905 г. памешчык польскі, расійскі і беларускі знайшлі супольную мову, пад пагрозай нарастаўшай новай рэволюцыі. Усе яны з буржуазіяй склалі адзін фронт контррэволюцыі. Дый гэта няправільна, і фактычна пасьля 1905 году адпалі ўсе абмежаваньні царскай уладай польскага земляўладаньня, i рэволюцыю душылі аднолькава і беларускі і польскі і расійскі пан, — так, адназгодна, як люта яны эксплёатавалі батракоў і галоднага селяніна.</br><noinclude></noinclude> nuvvhi8iosqut6ro3heabswf3928l07 104 124633 289518 289138 2026-06-17T19:40:53Z RAleh111 4658 289518 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{{перанос канец|сьпі|рытусу}} і абсолютна і адносна зьменшыліся. Гэта сьведчыць аб тым, што бульба зрабілася вельмі пашыранай культурай ня толькі на панскіх палетках, але і на палёх вясковай буржуазіі. Галоўную ролю адыгрывала бульба пры пераходзе гаспадаркі на капіталістычныя рэйкі. Той-жа Шастакоў аб гэтым піша наступнае:</br> {{gap|2.5em}}„Адсюль і пачынаецца барацьба бульбы за яравы клін і ў выпадку перамогі гаспадарка становіцца на новыя капіталістычныя рэйкі: яна падхопліваецца рыначнымі адносінамі — пастаўка бульбы на броварны завод ці на крухмальна-патачны“<ref>Шестоков — Капитал. сельского хозяйства России, стар. 11.</ref>.</br> {{gap|2.5em}}Гэтае палажэньне Шастакоў бярэ з работы Брука аб гэтым процэсе ў чорназемнай паласе, але гэта-ж самае можна сказаць і аб Беларусі. Вясковая буржуазія займалася пастаўкай бульбы на броварныя і крухмальныя заводы. У 1903 годзе броварнымі заводамі было прыкуплена для перагонкі 700.000 пуд. бульбы, у 1913-1914 гг. ужо больш як 1.000.000 пуд. Пад уціскам агульных запатрабаваньняў рынку вясковая буржуазія ставіла гаспадарку на новыя рэйкі, інтэнсыфікавала яе. У нас няма даных, каб паказаць развой гаспадаркі капіталістаў і вясковай буржуазіі. Але бязумоўна, што ў гады рэакцыі гаспадарка кулакоў зрабіла вялікія крокі наперад. Аб гэтым у першую чаргу сьведчыць зьяўленьне машын і ўдасканаленых прылад. Так, паводле статыстыкі сельска-гаспадарчых машын і прылад у Эўропейскай і Азіяцкай Расіі за 1910 г. было па тром беларускім губэрням усіх складаных сельска-гаспадарчых машын: {|style="margin-top:0em; font-size:83%; margin:auto" |Па{{gap|0.5em}}</br>{{gap|0.5em}}„</br>{{gap|0.5em}}„ |Менскай{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}</br>Віцебскай{{gap|0.5em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.</br>Магілеўскай{{gap|0.7em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}. |21.210</br>{{gap|0.5em}}9.950</br>{{gap|0.5em}}5.911 |} {{gap|2.5em}}Ясна, што гэтая лічба машын была і ў панскіх і ў гаспадарках вясковай буржуазіі, бо калі глянем на прылады для воркі, то адразу ўбачым, чым араў серадняк і бядняк, — уласьціва, сахой і ў рэдкім выпадку плугам.</br> {{gap|2.5em}}Вось таблічка ў процантах аб сельска-гаспадарчым інвэнтары па тром беларускім губэрням па статыстыцы за 1910 г. {|style="margin-top:0em; font-size:83%; margin:auto" |colspan="30"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |rowspan="3"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |Назва</br></br>губэрні |colspan="7"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |{{разьбіўка|Прылад для воркі}} |rowspan="3"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |colspan="5"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |Прылад для распухленьня |- |rowspan="2"; style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Усяго |rowspan="2"; style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |{{разьбіўка|Сох}} |rowspan="2"; style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Касуль</br>смыкоў |colspan="3"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |<center>{{разьбіўка|Плугоў}}</center> |rowspan="2"; style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Іншых уда-</br>сканаленых</br>прыл. |rowspan="2"; style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Усяго |colspan="3"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |<center>{{разьбіўка|Барон}}</center> |rowspan="2"; style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Іншых</br>удаска-</br>наленых |- | style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Драў-</br>ляных | style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Жа-</br>лезн. | style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Пара-</br>вых | style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Драў-</br>лян. | style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Драў-</br>лян. з</br>жалезн.</br>зубамі | style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Жа-</br>лезн. |- |colspan="30"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0" | |- |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |</br>Менская{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} Магілеўская Віцебская{{gap|0.5em}}.{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |</br>100 100 100 |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |</br>19,6 29,2 48,2 |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |</br>{{gap|0.5em}}1,1 {{gap|0.5em}}0,9 {{gap|0.5em}}0,4 |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |</br>{{gap|0.5em}}14,5{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}44,4{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}40,3{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |</br>{{gap|0.5em}}64,5{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}25,2{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}10,8{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0px 0" |кольк.</br>{{gap|1em}}— {{gap|1em}}34 {{gap|1.5em}}8 |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px" |</br>{{gap|1.5em}}0,3 {{gap|1.5em}}0,3 {{gap|1.5em}}0,1 |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |</br>{{gap|0.5em}}100{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}100{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}100{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |</br>{{gap|0.5em}}58,4{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}68,1{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}70,1{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |</br>{{gap|1.5em}}38,9 {{gap|1.5em}}30,2 {{gap|1.5em}}25,6 |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0px 0" |</br>{{gap|0.5em}}2,1 {{gap|0.5em}}1,4 {{gap|0.5em}}3,8 |style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px" |</br>{{gap|1em}}0,6 {{gap|1em}}0,2 {{gap|1em}}0,5 |} <div style="margin-left:2.5em"> {{gap|2.5em}}{{разьбіўка|Увага}}. Паводле статыстыкі выходзіць, што 70,1 проц. барон было драўляных з жалезнымі зубамі па Віцебскай губерні. Нам думаецца, што тут у статыстыцы памылка: 70,1 проц. было драўляных барон і 25,6 проц. драўляных з жалезнымі зубамі, а не наадварот. </div><noinclude></noinclude> 9htvw3gsjjrysrzyeyd5ypx3q49qxge 104 124649 289521 289270 2026-06-18T08:20:33Z RAleh111 4658 289521 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}Як бачым, процант сох, смыкоў і драўляных плугоў па беларускім губэрням быў вельмі значны — 35,2 проц., 89,1 проц. На адну толькі Менскую губэрню прыпадала больш за палову жалезных плугоў, у іншых-жа пануе саха і драўляная барана; гэта сродкі вытворчасьці селяніна-бедняка і ў масе серадняка. Амаль увесь удасканалены інвэнтар прыпадае на гаспадаркі абшарнікаў і вясковай буржуазіі. Паказчыкам капіталізацыі сельскай гаспадаркі было тое, што зьявіліся паравыя плугі ў буйных панскіх гаспадарках. Такіх плугоў статыстыкі налічылі ў Менскай губэрні 8, у Магілеўскай 34. Аднак, апошнія лічбы выклікаюць сумненьне, таму што ў статыстыцы Магілеўскага земства за 1913 год яны ня фігуруюць і земства піша, што нават былі пасланы людзі ў адпаведныя павятовыя гарады для праверкі статыстыкі сельска-гаспадарчага інвэнтару 1910 году паравых плугоў і яны паравых плугоў не знайшлі. Зразумела, тут можна ўсяк меркаваць. Можа быць, што паравыя плугі аказаліся нерэнтабельнымі і прышлося не карыстацца імі.</br> {{gap|2.5em}}Вясковая буржуазія, кулацтва, якое вельмі вырасла ў годы рэакцыі, ставіць моцную капіталістычную гаспадарку з ужываньнем складаных сельска-гаспадарчых машын, з эксплёатацыяй батрацтва і сваіх-жа аднавяскоўцаў-беднякоў.</br> {{gap|2.5em}}Каб ахарактарызаваць заможную гаспадарку на сяле, прывядзем даныя аб 340 гаспадарках, прыслаўшых весткі ў Магілеўскую управу.</br> {{gap|2.5em}}Прыводзім іх у тым-жа выглядзе. {|style="margin-top:0em; font-size:83%; margin:auto" |colspan="50"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |colspan="13"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |<center>{{разьбіўка|Інвэнтар мёртвы}}</center> |rowspan="3"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" | |colspan="4"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |<center> Жывы інвэнтар</center> |rowspan="3"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" | |colspan="8"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0 1px 0px" |<center>{{разьбіўка|Жывёла}}</center> |- |colspan="2"; rowspan="2"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |Групы |rowspan="2"; style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Лік апрошан.</br>гаспадарак |rowspan="2"; style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |У іх зямлі |rowspan="2"; style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |На аднаго</br>гаспадара |rowspan="2"; style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Плугоў |rowspan="2"; style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Касарак і</br>жатак |rowspan="2"; style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Конных гра-</br>бель |colspan="3"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |<center>Малатарні</center> |rowspan="2"; style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Веялак |rowspan="2"; style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Сеялак |colspan="3"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |<center>Коняй</center> |rowspan="2"; style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Іншых |rowspan="2"; style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Валоў |rowspan="2"; style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Кароў |rowspan="2"; style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Цялят |colspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |<center>Сьвіней</center> |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" | |colspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |<center>Авечак</center> |- |style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Ручных |style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Конных |style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Паравых |style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Выяздных |style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Рабочых |style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Жарабят |style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Дарослых |style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Парасят |style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Дарослых |style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Ягнят |- |colspan="50"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0" | |- |colspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |</br>Да 9 дз. {{gap|0.5em}}10— 49 {{gap|0.5em}}50—149 200 і больш{{gap|0em}} |style="vertical-align:top; padding-right:0.5em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |</br>7 {{gap|0.5em}}283 45 5 |style="vertical-align:top; width:40px; padding-right:0em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |</br>49{{gap|2.0em}} 7,171 3,309 3,750 |style="vertical-align:top; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |</br>7{{gap|1.0em}} 25,3 73,5 750{{gap|1.0em}} |style="vertical-align:top; padding-right:0em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |</br>7 477 129 26 |style="vertical-align:top; padding-right:1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |</br>— 4 2 — |style="vertical-align:top; padding-right:1.0em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |</br>— — 1 — |style="vertical-align:top; padding-right:0.2em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |</br>— 3{{gap|0.3em}} 2{{gap|0.3em}} — |style="vertical-align:top; padding-right:0.3em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |</br>— 44 18 1 |style="vertical-align:top; padding-right:0.3em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0px 0" |</br>— — — 1{{gap|0.3em}} |style="vertical-align:top; padding-right:0.3em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px" |</br>— 85 24 2 |style="vertical-align:top; padding-right:0.1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px" |</br>— — — — |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" | |style="vertical-align:top; padding-right:0.3em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |</br>— 9 5 2 |style="vertical-align:top; padding-right:0.1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |</br>9 599 179 41 |style="vertical-align:top; padding-right:0.1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0px 0" |</br>— 103 40 9 |style="vertical-align:top; padding-right:0.1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px" |</br>— 16 — — |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" | |style="vertical-align:top; padding-right:0.1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |</br>— 10 2 — |style="vertical-align:top; padding-right:0.1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |</br>12 1.037 411 86 |style="vertical-align:top; padding-right:0.1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |</br>3 552 156 65 |style="vertical-align:top; padding-right:0.1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |</br>8 673 142 48 |style="vertical-align:top; padding-right:0.1em; text-align:right;" |</br>8 634 133 30 |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" | |style="vertical-align:top; padding-right:0.1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |</br>11 1.063 334 69 |style="vertical-align:top; padding-right:0.1em; text-align:right;" |</br>6 1.179 370 56 |- |style="width:20px;" | |colspan="50"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" | |- | |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |Усяго{{gap|0.5em}} |style="padding-right:0.5em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |340 |style="padding-right:0em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |14,280 |style="padding-right:1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |<center>—</center> |style="padding-right:0.1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |639 |style="padding-right:0.9em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |6 |style="padding-right:1.0em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |1 |style="padding-right:0.1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |5 |style="padding-right:0.1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |63 |style="padding-right:0.3em; text-align:right;" |1 |style="padding-right:0.1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0px 1px" |111 |style="padding-right:0.1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0px 1px" |— |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" | |style="padding-right:0.1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |16 |style="padding-right:0.1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |828 |style="padding-right:0em; text-align:right;" |152 |style="padding-right:0.1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0px 1px" |16 |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" | |style="padding-right:0.1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |12 |style="padding-right:0.1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |1.566 |style="padding-right:0.1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |776 |style="padding-right:0.1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |871 |style="padding-right:0.1em; text-align:right;" |805 |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" | |style="padding-right:0.1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |1.477 |style="padding-right:0.1em; text-align:right;" |1.611 |}<noinclude></noinclude> 9ai0fiq4x4ogf31od0do5a9lwhr795y 104 124653 289522 289191 2026-06-18T09:31:05Z RAleh111 4658 289522 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude> {{gap|2.5em}}З прыведзеных даных ясна відаць, што сельска-гаспадарчая машына заваявала сабе месца ў гаспадарцы капіталістычнай верхавіны вёскі. Як-бы скептычна ні глядзелі на прыведзеныя даныя, усё-ж з іх ясна відаць, што гаспадарка кулака разьвіваецца па-капіталістычнаму, ужывае машыны, эксплёатуе, зразумела, батракоў, вядзе інтэнсыўную гаспадарку і г. д. Попыт на машыны вельмі моцна ўзрастаў, у 1909 г. у Магілеўскую губ. было завезена 30.000 п. машын, у 1912г. — 122.000 пудоў, — за тры гады рост павялічыўся ў чатыры разы; гэта, бязумоўна, сьведчыць аб капіталізацыі гаспадаркі. Прывядзем яшчэ некалькі прыкладаў па Магілеўскай губэрні: {|style="margin-top:0em; font-size: 83%; margin:auto" |colspan="2"; |<center>{{разьбіўка|Жатак было}}</center> | rowspan="5"; style="width:20px;" | |colspan="2"; |<center>{{разьбіўка|Конных малатарань}}</center> | rowspan="5"; style="width:20px;" | |colspan="2"; |<center>{{разьбіўка|Кармовых траў}}</center> |- |style="vertical-align:top;" |Да 1912 г.{{gap|0.5em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}</br>Куплена ў</br>1912 г.{{gap|0.7em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.</br>y 1913 г.{{gap|1.2em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}. |style="vertical-align:top; text-align:right;" |19</br></br>9</br>39 |Да 1910 г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.</br></br>у 1910-1911{{gap|1.3em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.</br>„ 1912{{gap|0.5em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.</br>„ 1913{{gap|0.5em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1.0em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}. |style="text-align:right;" |565</br></br>435</br>442</br>786 |style="vertical-align:top;" |у 1902{{gap|0.5em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}</br></br>„ 1909{{gap|0.7em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.</br>„ 1911{{gap|0.7em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}. |style="vertical-align:top; text-align:right;" |2.000</br></br>6.000</br>14.000 |- |colspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" | |colspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" | |- |Усяго{{gap|1.2em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}. |66 |Усяго{{gap|1.2em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}. |2.228 |} {{gap|2.5em}}Гэтыя даныя характарызуюць агульнае прасяканьне машыны ў сельскую гаспадарку ў Магілеўскай губ., а вось весткі Магілеўскага земства за 1913 г. аб сельска-гаспадарчых машынах у „сялян“. {|style="margin-top:0em; font-size: 83%; margin:auto" |Лік гаспадарак, якія далі весткі{{gap|1.2em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}}69.997<ref>Магілеўскае губ. стат. апісаньне, выдан. Маг. губ. зем.</ref></br>Гаспадарак з сельска-гаспадарчымі машынамі.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}2.326</br>Гаспадарак, якія мелі больш як адну машыну{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.9em}}58</br>Сеялак{{gap|1.5em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.3em}}4</br>Жатак{{gap|0.7em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}65</br>Конных малатарань{{gap|0.7em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.8em}}2.275 |} {{gap|2.5em}}Бязумоўна, гэтыя весткі далёка няпоўныя і зьяўляюцца толькі ілюстрацыяй. Хаця Магілеўскае земства, як і ўсякае іншае, вельмі цікавілася кулацкай гаспадаркай, але поўных даных покуль што намі ня знойдзена. Можна толькі адно сказаць, што вясковая буржуазія даўно ўжо аформілася як пэўная клясавая група і ў гады рэакцыі адбываўся яе рост.</br> {{gap|2.5em}}Ці возьмем даныя; якія прыводзіць Дудкоў па Віцебскай губэрні: {|style="margin-top:0em; font-size:83%; margin:auto" |colspan="30"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |colspan="2"; rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" | |rowspan="2"; style="padding-top:0.3em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0px 1px" |Усяго</br>с.-г. ма-</br>шын |rowspan="2"; style="padding-top:0.3em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0px 1px" |Сеялак |rowspan="2"; style="padding-top:0.3em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0px 1px" |Жнеяк |colspan="4"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |<center>{{разьбіўка|Малатарак}}</center> |rowspan="2"; style="padding-top:0.3em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 1px" |Веялак |rowspan="2"; style="padding-top:0.3em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0px 1px" |Сена-</br>касілак |rowspan="2"; style="padding-top:0.3em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Конн.</br>граб. |- |valign="middle"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |<center>Ручн.</center> |valign="middle"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |<center>Кон.</center> |valign="middle"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |<center>Пар.</center> |valign="middle"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0px 0" |<center>Усяго</center> |- |colspan="30"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0" | |- |colspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |</br>У сялян{{gap|0.5em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} У пр. улас.{{gap|0.5em}}.{{gap|1em}}. |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |</br>{{gap|0.5em}}12.608 {{gap|0.5em}}10.123 |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |</br>{{gap|1.0em}}31{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}381{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |</br>{{gap|1.0em}}49{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}400{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |</br>{{gap|0.5em}}2.168{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}1.048 |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |</br>{{gap|0.5em}}2.091{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}2.250{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |</br>6{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}87{{gap|0.5em}} |style="text-align:right;" |</br>4.265 3.385 |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 1px" |</br>8.236 5.046 |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |</br>18{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}419{{gap|0.5em}} |style="text-align:right;" |</br>9{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}492{{gap|0.5em}} |- |style="width:40px;" | |colspan="30"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" | |- |colspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |{{разьбіўка|Усяго}}{{gap|0.5em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |{{gap|0.5em}}22.731 |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |412{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |449{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |{{gap|0.5em}}3.216{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |4.341{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |93{{gap|0.5em}} |style="text-align:right;" |7.650 |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |13.282 |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0" |437{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0px 0" |501{{gap|0.5em}} |} {{gap|2.5em}}Даныя сьведчаць усё аб тым-жа росьце кулацкіх гаспадарак, бо набыць машыну мог толькі кулак, іншае сялянства ня мела ні столькі зямлі, каб апрацаваць яе машынай, ні столькі грошай, каб набыць яе.</br> {{gap|2.5em}}У Віцебскай губэрні да 1909 г. ня было ніводнага складу сельска-гаспадарчых машын, у 1909 г. іх было ўжо 6, у 1912 г. — 15. Зварот складаў гэтак сама расьце. У 1911 г. ён быў 139.302 руб., у 1912 г. — 197.770 руб., у 1913г. — 392.878 руб. Як бачым, звароты складаў с.-гаспадарчых машын сьведчаць, што машыны хутка пачалі прасякаць у гаспадарку<noinclude></noinclude> l303pltwixbsnywcr14ogacmypzbhku 104 124759 289524 289364 2026-06-18T10:28:37Z Taravyvan Adijene 164 /* Вычытка */ кірылічная „к“ 289524 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Taravyvan Adijene" /></noinclude> {{Прахон|2.5em}}Калі зьбіты Чудакоў прыйшоў да памяці і папрасіў піць, то „одна с деревенских девиц совершила над им дикое отвратительное издевательство“.</br> {{Прахон|2.5em}}Назаўтра прэдвадзіцель дваранства, „непременный член“ і каморнік разам з павятовым спраўнікам і 20 коннымі стажнікамі прыехалі ў вёску Лыкава. На словы прадвадзіцеля і тлумачэньне закону 9 лістапада натоўп крычаў, што ня дасьць зямлі і калі ўсё-ж такі ўлада, ня гледзячы на протэст сялян, — накіравалася на месца выдзелу, то адна з жанчын кінула ў прэдвадзіцеля каменем. Па гэтай справе было арыштавана 26 чалавек і ўсе яны былі засуджаны акруговым судом за злачынства ў турму па 269 артыкулу ад 9 да 2 тыдняў<ref>ЛОЦИА МВД Зем. отд. II, д-во № 14, 1910 г.</ref>.</br> {{Прахон|2.5em}}Такім чынам, ня гледзячы на протэст і нежаданьне грамады выдзеліць кулакоў, усё-ж такі апошнія атрымалі лепшыя землі і абрабавалі вёску. Усе чатыры кулакі мелі купленую зямлю, да якой прасілі выдзеліць іх надзельную, апошняй у іх было: у аднаго 12 дзесяцін 927 саж., у другога 16 дзес. 1.235 саж., у трэцяга 8 дзесяцін 617 саж. і ў чацьвертага 8 дзесяцін 618 саж. надзельнай зямлі. Чатыры кулакі, як гаварылася, атрымалі самую лепшую зямлю, гэтаму мы маем докумэнтальныя сьведчаньні. Сяляне в. Лыкава ў сваёй заяве на імя міністра ўнутраных спраў, між іншым, пісалі, што:</br> {{Прахон|2.5em}}„В пользу 4 лиц отняты из нашей самой удобнай дорогой центральной земли, а нарезано совершенно негодной, доставшейся более 75 человекам, ''отняли землю нахальным путем''“<ref>ЛОЦИА, МВД, Зем. отд. 2, д-во д. № 14, 1910 г.</ref>. (Падкрэсьлена мною — К. К.).</br> {{Прахон|2.5em}}Такое „проведение“ рэформы, а яно і не магло быць інакшым, не магло не праясьняць клясавых адносін на вёсцы, тым больш, што рэформай закраналіся самыя кроўныя матар‘яльныя інтарэсы асноўных мас. Мы маем далей цэлы рад спраў з выступленьнямі сялянства, дзе яны супраціўляюцца і земляўпарадчай уладзе і каморніку. Характэрна адбылася бойка ў вёсцы Маркаўцы, Клімавіцкага павету Магілеўскай губэрні ў 1913 годзе. Селянін (кулак, меўшы 24 дзес. зямлі) Іван Пятушкоў выявіў жаданьне выдзеліцца на хутар, але гэтага мала, ён захацеў, каб зямля была выдзелена на беразе ракі Беседзі, дзе заўсёды ўся сялянская жывёла ходзіць на вадапой. Грамада захвалявалася, катэгорычна адмовілася ад гэтага выдзелу. Але зьявіліся зямельныя чыны і поліцыя — прыстаў і 4 старжнікі. Бачачы ўзьняты настрой сялян, прыстаў загадаў закласьці патроны і страляць… Сяляне, па словам корэспондэнта „Рус. Зн.“, паднялі рукі ўгару і адказалі — „страляйце“. Так пад рулямі вінтовак адбываецца выдзел. Але Пятушкову гэта дарма ня прайшло: ён быў зьбіты ў гэты самы дзень. А праз колькі дзён, ня гледзячы на ўсё гэта, зьявіўся каморнік і пад аховай 6 конных стражнікаў хутар быў выбіты, а „заваднікі“ ў ліку 11 асоб на розныя тэрміны былі пасаджаны ў турму<ref>ЛОЦИА МВД Земск. Отд. № 30, 1913 г.</ref>.</br> {{Прахон|2.5em}}Як ужо зазначалася, шмат сутычак было між клясавымі групамі на вёсцы і з поліцыяй, і з зямельнымі чынамі. Былі яны ня толькі ў Магілеўшчыне. Яшчэ ў 1909 годзе некаторыя з заможнікаў і кулакоў вёскі Магуны Віленскага павету падалі заяву аб пераходзе на хутары. Але калі прыехаў неадменны член і каморнік, то за пераход на хутары выказалася менш ²/₃ гаспадароў. Нягледзячы на гэта, каморнік застаўся ў вёсцы і пачаў быў рыхтавацца да некаторых {{перанос пачатак|земляўпа|радчых}}<noinclude></noinclude> m99g305t56kkr52hp99q6d1zu4lzcc7 104 124844 289513 289501 2026-06-17T14:22:37Z RAleh111 4658 /* Не вычытаная */ 289513 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{|style="margin:auto; font-family:Times New Roman; font-size: 90%;" |colspan="30"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |rowspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 3px" | |rowspan="2"; style="vertical-align:middle; text-align:center;" |{{разьбіўка|Гады}} |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |rowspan="2"; style="padding-top:0.3em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Наём рабочых у</br>с.-гаспадар. і для</br>рамонту інвэнтару</br>і будоўлі |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |colspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0; vertical-align:middle; text-align:center;" |{{разьбіўка|Купля}} |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |rowspan="2"; style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Падаткі |rowspan="2"; style="padding-top:0.3em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px;" |Іншыя</br>выдаткі |rowspan="2"; style="padding-top:0.3em; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Увесь выдатак |rowspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 0px 3px 0 0px" | |- |style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Продуктаў</br>ральніцтва |style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Скаціны і</br>птушак |style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Інвэнтару і</br>будоўлі |style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 1px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Продукт.</br>прамысло-</br>васьці |style="padding-top:0.3em; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px; line-height: 1.2; transform: rotate(-180deg); writing-mode: vertical-rl;" |Матар'ялаў</br>для будоўлі</br>і рамонту |- |colspan="13"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0" | |- |style="padding-top:0.5em;" |{{gap|0.5em}}1924-25{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}}</br>{{gap|0.5em}}1925-26{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 1px" | |style="padding-top:0.5em; text-align:right;" |4,49{{gap|1.5em}}</br>12,34{{gap|1.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 1px" | |style="padding-top:0.5em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |10,09{{gap|0.5em}}</br>21,75{{gap|0.5em}} |style="padding-top:0.5em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |9,91{{gap|0.5em}}</br>34,65{{gap|0.5em}} |style="padding-top:0.5em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |5,57{{gap|0.5em}}</br>19,97{{gap|0.5em}} |style="padding-top:0.5em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |4,30{{gap|0.5em}}</br>9,21{{gap|0.5em}} |style="padding-top:0.5em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0px 0px" |55,80{{gap|0.5em}}</br>90,05{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 1px" | |style="padding-top:0.5em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |25,21{{gap|0.5em}}</br>15,67{{gap|0.5em}} |style="padding-top:0.5em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |31,87{{gap|0.5em}}</br>48,01{{gap|0.5em}} |style="padding-top:0.5em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0px 0px" |147,24</br>251,65 |- |colspan="13"; style="padding-top:0.5em; padding-bottom:0.5em; text-align:center;" |{{разьбіўка|У %%}} |- |style="padding-top:0em;" |{{gap|0.5em}}1924-25{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}}</br>{{gap|0.5em}}1925-26{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 1px" | |style="padding-top:0.5em; text-align:right;" |3,0{{gap|2em}}</br>4,9{{gap|2em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 1px" | |style="padding-top:0.5em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |6,9{{gap|1em}}</br>8,6{{gap|1em}} |style="padding-top:0.5em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |6,7{{gap|1em}}</br>13,8{{gap|1em}} |style="padding-top:0.5em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |3,8{{gap|1em}}</br>7,9{{gap|1em}} |style="padding-top:0.5em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |2,9{{gap|1em}}</br>3,7{{gap|1em}} |style="padding-top:0.5em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0px 0px" |37,9{{gap|1em}}</br>35,8{{gap|1em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 1px" | |style="padding-top:0.5em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |17,1{{gap|1em}}</br>6,2{{gap|1em}} |style="padding-top:0.5em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0px 0px" |21,7{{gap|1em}}</br>19,1{{gap|1em}} |style="padding-top:0.5em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0px 0px" |100{{gap|1em}}</br>100{{gap|1em}} |} {{gap|2.5em}}Разглядаючы галіны выдаткаў у парадку разьмяшчэньня іх у табліцы, зварочваем увагу на першую групу выдаткаў, якія характарызуюць аплату наёмнае працы ў сялянскай гаспадарцы. Гэта сума выдаткаў мае болей шырокі аб‘ём, чым амаль што аналёгічная галіна прыбытку, бо па выдатку за плату наёмнае працы ўключаны яшчэ апрача сельска-гаспадарчых і рамонтавыя работы. Гэтая галіна прыбытку займае малую ролю ў грашовым балянсе, усяго 3% у 1924-25 годзе і 4,9% у 1925-26 г. агульнай сумы грашовага выдатку сярэдняга сялянскага двара. Нязначны прыбытак і выдатак па аплаце сваёй і наёмнае працы сьведчыць аб працоўным характары сельскае гаспадаркі Беларусі. {{gap|2.5em}}Сялянская гаспадарка ня толькі адчужае продукты сельскае гаспадаркі, але-ж мусіць і набываць іх. Дзьве далейшыя рубрыкі выдатку маюць адносіны да набытку продукцыі сельскае гаспадаркі і характарызуюць, так званы, унутрысялянскі зварот. Апошні, як відаць з табліцы, з 13,60% агульнае сумы выдатку сярэдня сялянскае гаспадаркі ў 1924-25 г. узвысіўся да 22,4% у 1925-26 годзе. Купля продуктаў ральніцтва выклікаецца недахопам свайго хлеба, кармавымі і насеннымі патрэбамі гаспадарак. {{gap|2.5em}}Наступныя даныя паказваюць набыцьцё продуктаў, ральніцтва па групах гаспадарак: {|style="margin:auto; font-family:Times New Roman; font-size: 90%;" |colspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |rowspan="4"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 3px" | |rowspan="2"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |{{разьбіўка|Гады}} |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |colspan="5"; style="height:30px; vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |У %% |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 3px 0 0px" | |- |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |II |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |III |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |IV |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |V |style="height:30px; vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |VI і VII |- |colspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0" | |- |style="padding:1em;" |{{gap|0.5em}}1924—25{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}1925—26{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |style="padding:1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|15,3{{gap|0.5em}} 12,0{{gap|0.5em}} |style="padding:1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|9,0{{gap|0.5em}} 11,8{{gap|0.5em}} |style="padding:1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|6,3{{gap|0.5em}} 7,4{{gap|0.5em}} |style="padding:1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|4,2{{gap|0.5em}} 5,4{{gap|0.5em}} |style="padding:1em; text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px"|2,4{{gap|0.5em}} 5,4{{gap|0.5em}} |} {{gap|2.5em}}Доля выдаткаў на куплю продуктаў ральніцтва займае, як мы бачым, значнае месца ў бюджэце малазасеўных гаспадарак, і прыкметна зьмяншаецца ў многазасеўных групах. Пасыўны спажыўны балянс дробных гаспадарак прымушае апошнія траціць на куплю продуктаў ральніцтва 15,3% у 1924-25 г. і 12% — у 1925-26 г. іх выдатковага бюджэту. Зрабіўшы параўнаньне адчужэньня продуктаў ральніцтва з іх набыцьцём па групах гаспадарак за два гады, як яны адбіліся ў<noinclude></noinclude> fi7nzg3kkm2gs06rb7kz4tlv6nq0mpd 104 124852 289509 2026-06-17T12:03:09Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=ца|к=ревичъ}} вырѣзавъ у яго языкъ и заклавъ за пазуху. Бывъ у Ивана на руцѣ персцянь, дыкъ ёнъ разсѣкъ яго пополамъ: давъ половинку царевнѣ, а половинку сабѣ покинувъ. Царевна помѣлася йци за яго замужъ. Послѣ того Иванъ пошовъ съ сястрой...» 289509 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=ца|к=ревичъ}} вырѣзавъ у яго языкъ и заклавъ за пазуху. Бывъ у Ивана на руцѣ персцянь, дыкъ ёнъ разсѣкъ яго пополамъ: давъ половинку царевнѣ, а половинку сабѣ покинувъ. Царевна помѣлася йци за яго замужъ. Послѣ того Иванъ пошовъ съ сястрой и звярами дали, а царевна осталась у лазьни. Подъ-дзень чуець яна, што ѣдзець чарапашникъ складаць яѐ косци. Ухо́дзиць у лазьню, ашъ яна сядзиць живая. Тоды ёнъ гово́риць: «идзи за мяне замужъ, а то я цябе утоплю тутъ!» Нечаго дзѣлаць, согласилась яна ици. Тоды ёнъ посадзивъ яѐ на чарапаху и ѣдучи пяець: «бязетника чарапашкой забивъ, а царевна засталася мнѣ!» А царевна плачець. Пріѣхавши домовъ, зачали гулядь вясельля. Ашъ якразъ подъ тое царство пришовъ Иванъ зъ звярами. Довѣдавшиси, што царевна идзець замужъ, ёнъ пославъ икъ ей вовка. Вовкъ увыйшовъ у хату: дзѣци похувалиси, а большіе стали даваць яму мясо. Енъ ничо̀го не бярець, а пришовши къ царевни, поклонився. Яна навязала у хусточку пироговъ, подвязала яму̀ подъ шію. Енъ и пошовъ къ Ивану. Тоды Иванъ почакавши, пославъ мядзьвѣдзя. Мядзьвѣдзь якъ тольки увыйшовъ, дыкъ уси стали уцекаць: хто на полы, хто па лавки; хто выставлявъ яму мясо, хто пироги. А ёнъ просто подышовъ къ царевни и поклонився. Царевна навязала яму у хусточку мяса и пироговъ, кабъ ёнъ нёсъ къ Ивану. Иванъ узновъ, подождавши, пославъ ильва. Якъ тольки увыйшовъ левъ — дыкъ уси ховатца, хто куды могъ. Царъ и царица выставляли яму и пироги, и мясо. Енъ не бравъ ничо́го, а подыйшовши къ царевни, поклонився ёй. Царевна навязала и яму пироговъ и мяса, кабъ ёнъ отнёсъ къ Ивану. Иванъ и самъ съ сястрой ѣвъ и звяровъ кормивъ. А якъ поѣли усё, тоды пошовъ самъ Иванъ. Пришовъ ёнъ и сѣвъ коло царевны и ставъ зь ёй говориць. Пришовъ чарапашникъ и гово́риць: «што ты отбиваешь мнѣ жонку? Я яѐ отъ змѣя ратувавъ!» А Иванъ кажець: якая-жъ у цябе примѣта, што ты яѐ ратувавъ? — «Я яго чарапашкой забивъ! А ў цябе якая?» Иванъ вынявъ языкъ змѣявъ и гово́риць: «вотъ якая! Вотъ мы зь ей и персцянь разсѣкли!» и показыець свою половинку персьня. А царевна кажець: «ага, правда!» Ды показыець и свою половинку персьня! Якъ примѣрили, дыкъ половинки были ровныя. Тоды царъ казавъ разстраляць чарапашника и привязаць къ конямъ за хвосты, за тое, што ёнъ хоцѣвъ подманно ожанитца съ царевной. А Иванъ царевичъ ожанився и ставъ жиць съ царевной и съ сястрой. {{Водступ|2|em}}''Д. Кимейка, сѣнн. у.'' {{ц|'''3. Хортки.'''|памер=120%}} {{Водступ|2|em}}Живъ царъ и царица. И было у ихъ сынъ и дочка. Помёръ царъ и царица, а дзѣци застались. Пожили яны, пожили, а тоды и пошли у свѣтъ. Идзи, идзи — стоиць хатка на куриныхъ ножкахъ. У тэй хатцы жила баба-юга, зялѣзная нога. Попросились яны ночуваць. Назаўтраго баба-юга сказала дзѣвцы кросны ткаць, а мальцу дровы сѣчь, ды сама и пошла, а коту звялѣла ихъ сцерагчи. Походзиць, походзиць, ды подо́йдзець подъ вокно и пытаетца: «дзѣвка-дзявица, руса косица! Ци тчешъ ты?» — Тку, бабунька, тку! Яна и пошла. Пычали яны тоды даваць коту мясо, пытали просиць, кабъ ёнъ ихъ ослобонивъ. Котъ давъ имъ клубачокъ и хустку, и {{перанос-пачатак|п=пу|к=сцивъ}}<noinclude></noinclude> p6k3635kq03exy3qns2rzh1mq6orrb7 104 124853 289510 2026-06-17T12:15:22Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос-канец|п=пу|к=сцивъ}} ихъ, а самъ сѣвъ за кроены. Подыходзиць баба-юга подъ вокно: «дзѣвка-дзявица, руса косица! Ци тчешъ ты?» А котъ кажець: тку, бабунька, тку! Убѣгла яна у хату: «на што ты пусцивъ ихъ?» — А! ты хозяйка, ды мяне такъ не накормила, якъ я...» 289510 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=пу|к=сцивъ}} ихъ, а самъ сѣвъ за кроены. Подыходзиць баба-юга подъ вокно: «дзѣвка-дзявица, руса косица! Ци тчешъ ты?» А котъ кажець: тку, бабунька, тку! Убѣгла яна у хату: «на што ты пусцивъ ихъ?» — А! ты хозяйка, ды мяне такъ не накормила, якъ яны мяне накормили!.. Уссѣла яна на ступу, кочаргой погоняець, помяломъ слѣдъ заметаець. А братъ и сястра якъ вышли съ хаты, пусцили клубочакъ; куды ёнъ коцитца, туды яны йдуць. Идзи, идзи — пришли къ огнянному мору. Махнули хусткой— ставъ мостъ. Перайшли яны по имъ черазъ мора, узнова махнули — мостъ пропавъ. Прибѣгла баба-юга къ мору — и не змогла пераѣхаць. А братъ съ сястрой пошли дали. Идзи, идзи — стоицъ хатка. Увыйшли яны ў хатку — нема никого; и стали яны у тэй хатцы жиць. Вотъ разъ братъ пошовъ на охвоту, а сястра засталась дома. Ашъ приходзиць икъ ёй Кощей бязсмертный. <ref>Вар. приходзиць вовкулака.... Прилетаець цмокъ.</ref> Дзѣвка спужалася, а ёнъ кажець: «йдзи за мяне замужъ, а то забъю!» Яна согласилася. Тоды Кощей бязсмертный кажець: «Заби свойго брата!» — Якъ-жа мнѣ забиць: ёнъ дужо сильный? — «Якъ придзець ёнъ съ охвоты, дыкъ ты захворѣй. Станець ёнъ пытатца: чаго ты? А ты скажи, кабъ ёнъ принёсъ табѣ звяринаго молока. Ёнъ пойдзець и ня ве́рнетца!» Вотъ приходзиць братъ съ охвоты, а яна ляжиць. — «Чаго ты, сястрица?» — Захворѣла, брацецъ. Вотъ, кабъ ты принёсъ мнѣ, брацецъ, зайчаго молока!.. Пошовъ ёнъ доставаць зайчаго молока. Ишовъ, ишовъ — ажны бяжиць зайчиха зъ зайчанятами. Тольки енъ зложився, хоцѣвъ забиць, а яна гово́риць: «Иванъ Царевичъ, ня би мяне! я табѣ дамъ молока и зайчанёнычка!» Узявъ енъ молока и хортка. Зайчиха кажець хортку: «што ёнъ табѣ скажець, тое й дзѣлай!» Пошовъ ёнъ домовъ и хортокъ бяжиць за имъ. Отдавъ сястрѣ молоко, а яна яго за плечи выльлила, ды кажець: «сходзи ты, брацецъ, приняси мнѣ молока лисиччаго!» Ёнъ узявъ ружжо и пошовъ. Ишовъ, ишовъ, ажны бяжиць лисица зъ лисенятами. Тольки ёнъ зложився страляць, а лисица гово́риць: «Иванъ Царевичъ, ня би мяне: я табѣ дамъ молока и дзяцёнычка! Дала яму молока и хортка, и приказала хортку: «дзѣлай тое, што ёнъ скажець!» Понёсъ ёнъ тое молоко домовъ, и хортки за имъ бягуць. Сястра выльлила за плечи и гэтое молоко и сказала, кабъ ёнъ принёсъ вовчаго молока. Ёнъ узявъ ружжо и пошовъ. Ишовъ, ишовъ, видзиць-идзець вовчиха зъ вовчанятами. Ёнъ зложився, и хоцѣвъ у яѐ стрѣльнуць. А яна кажець: «Иванъ Царевичъ! ня би мяне: я табѣ дамъ молока и вовчанёнычка!» Узявъ ёнъ молока и хортка. Вовчиха приказала хортку яго слухатца. Пошовъ Иванъ Царевичъ домовъ, отдавъ тое молоко сястрѣ. Сястра выльлила яго за плечи, и кажець: «приняси мнѣ, брацецъ, мядзьвѣдзьджаго молока!» Ёнъ пошовъ узновъ. Ишовъ, ишовъ, видзиць-идзець мядзьвѣдзиха зъ мядзьвѣдзенятами. Ёнъ зложився и хоцѣвъ у яѐ страляць; а яна кажець: «Иванъ Царевичъ, не страляй у мяне: я табѣ дамъ молока и мядзьвѣдзянёнычка!» Дала яна яму̀ молока и хортка, и хортку приказала: «дзѣлай тое, што ёнъ скажець!» Понёсъ тоды Иванъ Царевичъ мядзьвядзѝное молоко у дворъ и отдавъ сястрѣ. Яна и гэто залила за плечи, ды кажець: «сходзи ты мнѣ приняси лосинаго молока!» Ёнъ узявъ ружжо и пошовъ, йдзи, идзи-ажъ бяжиць лосица зъ лосенятами. Ёнъ зложився и хоцѣвъ у яѐ стрѣльнуць. Тоды яна гово́риць «не страляй у мяне, Иванъ Царевичъ: я табѣ дамъ молока и дзяцёнычка!» Ёнъ узявъ<noinclude></noinclude> 1jxvnp6ytyayt1do9hoa0nrzj9w6dg3 289511 289510 2026-06-17T12:27:33Z Gabix 3485 289511 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>{{перанос-канец|п=пу|к=сцивъ}} ихъ, а самъ сѣвъ за кросны. Подыходзиць баба-юга подъ вокно: «дзѣвка-дзявица, руса косица! Ци тчешъ ты?» А котъ кажець: тку, бабунька, тку! Убѣгла яна у хату: «на што ты пусцивъ ихъ?» — А! ты хозяйка, ды мяне такъ не накормила, якъ яны мяне накормили!.. Уссѣла яна на ступу, кочаргой погоняець, помяломъ слѣдъ заметаець. А братъ и сястра якъ вышли съ хаты, пусцили клубочакъ; куды ёнъ коцитца, туды яны йдуць. Идзи, идзи — пришли къ огнянному мору. Махнули хусткой— ставъ мостъ. Перайшли яны по имъ черазъ мора, узнова махнули — мостъ пропавъ. Прибѣгла баба-юга къ мору — и не змогла пераѣхаць. А братъ съ сястрой пошли дали. Идзи, идзи — стоицъ хатка. Увыйшли яны ў хатку — нема никого; и стали яны у тэй хатцы жиць. Вотъ разъ братъ пошовъ на охвоту, а сястра засталась дома. Ашъ приходзиць икъ ёй Кощей бязсмертный. <ref>Вар. приходзиць вовкулака.... Прилетаець цмокъ.</ref> Дзѣвка спужалася, а ёнъ кажець: «йдзи за мяне замужъ, а то забъю!» Яна согласилася. Тоды Кощей бязсмертный кажець: «Заби свойго брата!» — Якъ-жа мнѣ забиць: ёнъ дужо сильный? — «Якъ придзець ёнъ съ охвоты, дыкъ ты захворѣй. Станець ёнъ пытатца: чаго ты? А ты скажи, кабъ ёнъ принёсъ табѣ звяринаго молока. Ёнъ пойдзець и ня ве́рнетца!» Вотъ приходзиць братъ съ охвоты, а яна ляжиць. — «Чаго ты, сястрица?» — Захворѣла, брацецъ. Вотъ, кабъ ты принёсъ мнѣ, брацецъ, зайчаго молока!.. Пошовъ ёнъ доставаць зайчаго молока. Ишовъ, ишовъ — ажны бяжиць зайчиха зъ зайчанятами. Тольки енъ зложився, хоцѣвъ забиць, а яна гово́риць: «Иванъ Царевичъ, ня би мяне! я табѣ дамъ молока и зайчанёнычка!» Узявъ енъ молока и хортка. Зайчиха кажець хортку: «што ёнъ табѣ скажець, тое й дзѣлай!» Пошовъ ёнъ домовъ и хортокъ бяжиць за имъ. Отдавъ сястрѣ молоко, а яна яго за плечи выльлила, ды кажець: «сходзи ты, брацецъ, приняси мнѣ молока лисиччаго!» Ёнъ узявъ ружжо и пошовъ. Ишовъ, ишовъ, ажны бяжиць лисица зъ лисенятами. Тольки ёнъ зложився страляць, а лисица гово́риць: «Иванъ Царевичъ, ня би мяне: я табѣ дамъ молока и дзяцёнычка! Дала яму молока и хортка, и приказала хортку: «дзѣлай тое, што ёнъ скажець!» Понёсъ ёнъ тое молоко домовъ, и хортки за имъ бягуць. Сястра выльлила за плечи и гэтое молоко и сказала, кабъ ёнъ принёсъ вовчаго молока. Ёнъ узявъ ружжо и пошовъ. Ишовъ, ишовъ, видзиць-идзець вовчиха зъ вовчанятами. Ёнъ зложився, и хоцѣвъ у яѐ стрѣльнуць. А яна кажець: «Иванъ Царевичъ! ня би мяне: я табѣ дамъ молока и вовчанёнычка!» Узявъ ёнъ молока и хортка. Вовчиха приказала хортку яго слухатца. Пошовъ Иванъ Царевичъ домовъ, отдавъ тое молоко сястрѣ. Сястра выльлила яго за плечи, и кажець: «приняси мнѣ, брацецъ, мядзьвѣдзьджаго молока!» Ёнъ пошовъ узновъ. Ишовъ, ишовъ, видзиць-идзець мядзьвѣдзиха зъ мядзьвѣдзенятами. Ёнъ зложився и хоцѣвъ у яѐ страляць; а яна кажець: «Иванъ Царевичъ, не страляй у мяне: я табѣ дамъ молока и мядзьвѣдзянёнычка!» Дала яна яму̀ молока и хортка, и хортку приказала: «дзѣлай тое, што ёнъ скажець!» Понёсъ тоды Иванъ Царевичъ мядзьвядзѝное молоко у дворъ и отдавъ сястрѣ. Яна и гэто залила за плечи, ды кажець: «сходзи ты мнѣ приняси лосинаго молока!» Ёнъ узявъ ружжо и пошовъ, йдзи, идзи-ажъ бяжиць лосица зъ лосенятами. Ёнъ зложився и хоцѣвъ у яѐ стрѣльнуць. Тоды яна гово́риць «не страляй у мяне, Иванъ Царевичъ: я табѣ дамъ молока и дзяцёнычка!» Ёнъ узявъ<noinclude></noinclude> fy3j9fjmn8yfgkj5qcd4b7e2in4lwso 104 124854 289512 2026-06-17T12:38:25Z Gabix 3485 /* Не правераная */ Новая старонка: «молока и хортка. Лосица приказала хортку: «што ёнъ скажець, тое дзѣлай!» Понёсъ енъ лосиное молоко у дворъ, а сястра и яго такъ жа само выльлила за шію. «йдзи, кажець, брацецъ, приняси мнѣ молока лявинаго!» Пошовъ ёнъ; видзиць-бяжиць лявица. Тольки хоцѣвъ ё...» 289512 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gabix" /></noinclude>молока и хортка. Лосица приказала хортку: «што ёнъ скажець, тое дзѣлай!» Понёсъ енъ лосиное молоко у дворъ, а сястра и яго такъ жа само выльлила за шію. «йдзи, кажець, брацецъ, приняси мнѣ молока лявинаго!» Пошовъ ёнъ; видзиць-бяжиць лявица. Тольки хоцѣвъ ёнъ яѐ забиць, а яна кажець: «Иванъ Царевичъ! ня би мяне, я табѣ дамъ молока и дзяцёнычка!» Узявъ ёнъ молока и хортка, и пошовъ у дворъ. Узяла сястра лявиное молоко и посылаець яго за смоляковымъ молокомъ. Ёнъ узявъ ружжо и пошовъ. Идзи, идзи-ажъ бяжиць смолячиха. Ёнъ хоцѣвъ яѐ забиць, а яна кажець: «ня би мяне, Иванъ Царевичъ, я табѣ дамъ молока и дзяцёнычка!» Дала яму молока и дзяцёнычка, приказала, кабъ ёнъ дзѣлавъ усё, што скажець Иванъ Царевичъ. Стало цяперъ у яго семяро хортковъ, и яны яго слухались и усюдыхъ за имъ ходзили. Якъ принесъ енъ отъ смолячихи молока, сястра видзиць тоды, што звяри ничо́го яму ня здзѣлыюць. И послала яна яго у такій прудъ, што черци мелюць на дванатцаць камянёвъ, набраць за послѣднимъ камянемъ илу. Узявъ Иванъ Царевичъ своихъ хортковъ, и пошовъ. Идзи, идзи, идзи, идзи — ровно три годы: самъ проголодався и хортки яго. Пошовъ ёнъ съ хортками у прудъ за дванатцаць дзвярей, нагробъ за дванатцатымъ камянемъ того илу, и пошовъ. А хортки яго лижуць, ды лижуць илъ — вядо́мо голодные — и ня ўвидзѣли, коли пошовъ ихъ ходзяинъ. Тольки ёнъ вышовъ, ажъ уси дванатцаць дзвярей и зачинилиси, и хортки яго тамъ осталиси.... Поплакавъ ёнъ, погоровавъ и пошовъ у дворъ, понёсъ илъ сястрѣ. Пришовъ, ажъ Кощей бязсмертный съ сястрой сидзяць за столомъ. Тоды Кощей кажець: «ну, Иванъ Царевичъ, — пора цябе зьѣсць!» — Якъ ты будзешъ мяне ѣсци: я за три годы закопцѣвъ. Лѣпи вытопъ лазьню — я помыюся, тоды и зьяси! — «Ну, идзи, топи!» Иванъ Царевичъ пошовъ и затопивъ лазьню. Ажъ ляциць крукъ и кричиць: «кру; кру! Иванъ Царевичъ! топи, топи, ды погасъ! Твоѐ хортки съ пруду дзярутца: ужо чецьвяро дзвярей проломили!» Вотъ Иванъ Царевичъ топиць, топиць, ды й погасиць. Тольки отляцѣвся крукъ, а Кощей бязсмертный кричиць: «Иванъ Царевичъ! ци готова лазьня?» — Нѣ, яще каменьня не садзивъ! — «Ну, топи скорѣй!» Тоды ляциць другій крукъ и кричиць: «кру! кру! Иванъ Царевичъ, топи, топи, ды погасъ: твоё хортки яще чедьвяро дзвярей проломили!» Тольки крукъ отляцѣвся, пришовъ Кощей бязсмертный: «Иванъ Царевичъіци готова лазьня?» — А тольки ще каменьня ўсадзивъ! — «Ну, топи скорѣй!» Иванъ Царевичъ топиць, топиць, ды й погасиць. Ляциць третьцій крукъ: «кру! кру! Иванъ царевичъ! Топи, топи, ды растапливай: твоё хортки послѣднія дзвери ломаюць!» Енъ ставъ растапливаць; растопивъ жарко, ажъ приходзиць Кощей бязсмертный: «ну, ходзи ў лазьню, я ужо цябе и такъ довго жду!» Тольки увыйшли ў лазьню — ажъ бягуць хортки! Иванъ Царевичъ узрадовався: «слуги моѐ вѣрныя! слуги мое дорогія! бярицесь-ка за яго! Ты, вовкъ, съ зайцомъ ды зъ лосемъ старайцеся дровъ! А ты, мядзьвѣдзь, бяри-ка дубинку — драчунъ, каци-ка по имъ! А ты, лисица-хитрая молодзица, старайся угарковъ — печь затопиць! А ты, левъ, Кощея у трубочку звярци, ды у печь укинь! А ты, смолякъ, отдыхай!» Сичасъ дровъ постарались, угарковъ постарались, растопили печку. А дубинка-драчунъ, тымъ-часомъ, кациць по Кощею! Якъ тольки печка до́бро растопилася, дыкъ левъ звярцѣвъ Кощея у трубочку, и ў печь укинувъ.....<noinclude></noinclude> itgslj4gc2to6eym16zjfnxku7fvomh 104 124855 289514 2026-06-17T15:53:33Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «грашовым балянсе і адняўшы адпаведна адну суму ад другой, атрымаем сальдо ад опэрацый па рэалізацыі продуктаў ральніцтва: {|style="margin:auto; font-family:Times New Roman; font-size: 90%;" |colspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 3px" | |style="height:30px...» 289514 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>грашовым балянсе і адняўшы адпаведна адну суму ад другой, атрымаем сальдо ад опэрацый па рэалізацыі продуктаў ральніцтва: {|style="margin:auto; font-family:Times New Roman; font-size: 90%;" |colspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 3px" | |style="height:30px; vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |{{разьбіўка|Гады}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |II |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |III |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |IV |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |V |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |VI і VII |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |Сярэдн. |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 3px 0 0px" | |- |colspan="11"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0" | |- |</br>{{gap|0.5em}}1924—25{{gap|0.5em}}г.{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}1925—26{{gap|0.5em}}г.{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>-5,17{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}-8,19{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>+9,56{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}-2,08{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>+24,95{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}+23,55{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>+66,03{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}+74,96{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>+83,60{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}+82,61{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px"|</br>+21,93{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}+18,69{{gap|0.5em}} |} {{gap|2.5em}}Як бачым, дзьве першыя групы гаспадарак купляюць продуктаў ральніцтва больш, чым прадаюць, і толькі 1924-25 г., гаспадарка 3-яе групы адчужае на рынак некаторую колькасьць сваёй продукцыі. Гэтыя гаспадаркі зьяўляюцца ўнутры-ялянскім спажыўцом. Рыначным дастаўніком продуктаў ральніцтва (як і большасьці сельска-гаспадарчае продукцыі) зьяўляюцца групы гаспадарак з IV-ае і вышэйшыя. Выдаткі на куплю скаціны і птушак, амаль што роўныя ў 1924-25 г. па ўдзельнай вазе з выдаткамі на куплю продуктаў ральніцтва сярэдняга сялянскага бюджэту (6,7%), у 1925-26 годзе ўзмацняюцца і дасягаюць 13,8% выдатковага бюджэту. {{gap|2.5em}}Наступныя 3 рубрыкі выдаткаў да некаторай ступені зьвязаны паміж сабою. Адна з іх датычыцца куплі інвэнтару і гатовае будоўлі, другая ахапляе набыцьцё рамонтных матар‘ялаў для інвэнтару і будоўлі і трэцяя паказвае куплю продуктаў прамысловасьці асабовага і гаспадарчага значэньня. Усе гэтыя галіны выдаткаў можна разглядаць разам, як выдаткі гаспадаркі на набыцьцё продуктаў прамысловасьці ў шырокім сэнсе гэтага слова. Паказаныя групы выдаткаў аб‘яднаюць траты селяніна на вырабы буйнае і дробнае прамысловасьці, а таксама на неапрацаваныя лясныя матар‘ялы, што складаюць значную частку трат на будоўлю і рамонтныя матар‘ялы. Набыцьцё продуктаў прамысловасьці зьяўляецца самай буйной галіной грашовага выдатковага бюджэту селяніна. Выдаткі на гэтую мэту сярэдняга сялянскага двара ў 1924-25 г. дасягаюць 65,67 руб. і ў 1925-26 г. 119,23 руб., што складае 44,6% і 47,4% усіх грашовых трат. Па асобных засеўных групах гэтыя выдаткі за два гады зьмяняліся наступным чынам: {|style="margin:auto; font-family:Times New Roman; font-size: 90%;" |colspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 3px" | |rowspan="2"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |{{разьбіўка|Гады}} |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |colspan="6"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |У %% да ўсяго выдатку |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 3px 0 0px" | |- |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |II |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |III |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |IV |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |V |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |VI і VII |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |Усе гас-</br>падаркі |- |colspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0" | |- |</br>{{gap|0.5em}}1924-25{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}1925-26{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}}.{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>40,6{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}50,3{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>41,6{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}45,8{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>45,1{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}45,9{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>48,2{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}49,9{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>48,7{{gap|1em}} 46,8{{gap|1em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px"|</br>44,6{{gap|1em}} 47,4{{gap|1em}} |} {{gap|2.5em}}Удзельная вага выдаткаў на неземляробскія продукты павялічваецца, як бачым, у 1925-26 годзе ў параўнаньні з 1924-25 г. ўва ўсіх групах гаспадарак, за выключэньнем адной вышэйшай многазасеўнай групы. Гэтая акалічнасьць сьведчыць аб павышаньні ў 1925-26 г. пакупное здольнасьці сялянскіх гаспадарак. {{gap|2.5em}}Каб высьветліць, якімі экономічнымі групамі гаспадарак, прад‘яўляецца патрабаваньне на тыя ці іншыя набываныя вёскай неземляробскія продукты, зложым наступную табліцу:<noinclude></noinclude> ou0e4pphkqevyg8per05mmw6jam6khu 104 124856 289515 2026-06-17T16:47:27Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «{|style="margin:auto; font-family:Times New Roman; font-size: 90%;" |colspan="20"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |rowspan="6"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 3px" | |colspan="3"; rowspan="2"; style="vertical-align:middle; text-align:center;" | |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |colspan="9"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border... 289515 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{|style="margin:auto; font-family:Times New Roman; font-size: 90%;" |colspan="20"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |rowspan="6"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 3px" | |colspan="3"; rowspan="2"; style="vertical-align:middle; text-align:center;" | |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |colspan="9"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |У %% да ўсяго выдатку |rowspan="6"; style="border-style: solid; border-width: 0px 3px 0 0px" | |- |style="vertical-align:middle; text-align:center;" |II |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="vertical-align:middle; text-align:center;" |III |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="vertical-align:middle; text-align:center;" |IV |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="vertical-align:middle; text-align:center;" |V |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="vertical-align:middle; text-align:center;" |VI-VII |- |colspan="3"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0px 0" | |colspan="9"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0" | |- |{{gap|0.5em}}1924-25 г. | valign="middle" |[[File:Bracket left 4.png|10px]] | </br>{{gap|0.5em}}Купля інвэнт. і будоўлі{{gap|1.5em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}. {{gap|1.5em}}„{{gap|1.0em}}матар. для рамонт. інвэнт. і{{gap|0.5em}}</br>{{gap|1.5em}}будоўлі{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}. {{gap|1.5em}}„{{gap|1.5em}}продукт. прамысловасьці{{gap|0.5em}}. |style="text-align:right" |</br>4,9{{gap|0.5em}} 2,0{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}33,7{{gap|0.5em}} |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="text-align:right" |</br>3,8{{gap|0.5em}} 3,1{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}34,7{{gap|0.5em}} |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="text-align:right" |</br>5,0{{gap|0.5em}} 3,6{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}36,5{{gap|0.5em}} |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="text-align:right" |</br>1,9{{gap|0.5em}} 2,3{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}44,0{{gap|0.5em}} |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="text-align:right" |</br>2,4{{gap|0.5em}} 1,9{{gap|0.5em}} 44,4{{gap|0.5em}} |- |{{gap|0.5em}}1925-26 г. | valign="middle" |[[File:Bracket left 4.png|10px]] | {{gap|0.5em}}Купля інвэнт. і будоўлі{{gap|1.5em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}. {{gap|1.5em}}„{{gap|1.0em}}матар. для рамонт. інвэнт. і{{gap|0.5em}}</br>{{gap|1.5em}}будоўлі{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}. {{gap|1.5em}}„{{gap|1.5em}}продукт. прамысловасьці{{gap|0.5em}}. |style="text-align:right" |16,3{{gap|0.5em}} 3,5{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}30,5{{gap|0.5em}} |style="text-align:right" |7,5{{gap|0.5em}} 4,5{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}33,8{{gap|0.5em}} |style="text-align:right" |7,1{{gap|0.5em}} 3,0{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}35,8{{gap|0.5em}} |style="text-align:right" |5,3{{gap|0.5em}} 4,3{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}40,3{{gap|0.5em}} |style="text-align:right" |5,6{{gap|0.5em}} 2,1{{gap|0.5em}} 39,1{{gap|0.5em}} |} {{gap|2.5em}}Даныя вышэйпрыведзенай табліцы дазваляюць высьветліць сувязь паміж выдаткамі на асобныя віды гэтых тавараў і засеўнай плошчай гаспадарак. Набыцьцё продуктаў прамысловасьці асабістага і гаспадарчага значэньня павялічваецца разам з узростам засеўнае плошчы, як у 1924-25, так і ў наступным 1925-26 г. Але доля выдаткаў на куплю продуктаў гэтага значэньня ў 1925-6 г. зьмяншаецца ўва ўсіх групах гаспадарак, пры адначасовым магутным узросьце выдаткаў на набыцьцё інвэнтару, гатовае будоўлі і нязначным узросьце выдаткаў на матар‘ялы для іх рамонту. Дзьве апошнія галіны выдаткаў, якія выяўляюць разьмеры папаўненьня і накапленьня сваіх нескарыстаных капіталаў, асабліва значныя ў дробназасеўных гаспадарках, дасягаюць у апошнім годзе 19,8% выдатковага бюджэту. Ня столькі напружанае, як у дробных гаспадарках, папаўненьне нярухомага капіталу констатуецца ў апошнім годзе ўва ўсіх гаспадарках, за кошт, як сьведчыць табліца, адноснага зьмяншэньня ў іх куплі прамтавараў асабістага і гаспадарчага значэньня. {{gap|2.5em}}Для правідловасьці разваг, аб ролі засеўных груп у справе набыцьця прамысловае продукцыі, аднясем выдаткі на яе набытак на душу і на дзесяціну засеву ў кожнай групе гаспадарак. У такім выпадку, будзем мець наступныя шэрагі: {|style="margin:auto; font-family:Times New Roman; font-size: 90%;" |colspan="20"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 3px" | |rowspan="2"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |{{разьбіўка|Гады}} |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |colspan="6"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |Выдатак на 1 душу ў рублёх |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |colspan="6"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |Выдатак на 1 дзесяціну пасеву |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 3px 0 0px" | |- |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |II |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |III |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |IV |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |V |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |VI і</br>VII |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |Сярэдн. |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |II |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |III |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |IV |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |V |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |VI і</br>VII |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |Сярэдн. |- |colspan="20"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0" | |- |</br>{{gap|0.5em}}1924-25{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}} {{gap|0.5em}}1925-26{{gap|0.5em}}г.{{gap|1em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>5,52{{gap|0em}} {{gap|0em}}17,69{{gap|0em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>7,75{{gap|0em}} {{gap|0em}}16,21{{gap|0em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>10,78{{gap|0em}} {{gap|0em}}18,69{{gap|0em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>14,50{{gap|0em}} {{gap|0em}}28,95{{gap|0em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>18,59{{gap|0em}} {{gap|0em}}24,79{{gap|0em}} |style="text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px"|</br>10,09{{gap|0em}} 19,02 |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>18,65{{gap|0em}} {{gap|0em}}55,10{{gap|0em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>15,32{{gap|0em}} {{gap|0em}}29,75{{gap|0em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>15,32{{gap|0em}} {{gap|0em}}25,36{{gap|0em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>16,74{{gap|0em}} {{gap|0em}}25,23{{gap|0em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>15,56{{gap|0em}} {{gap|0em}}20,49{{gap|0em}} |style="text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px"|</br>15,71{{gap|0em}} 27,41 |} {{gap|2.5em}}Падушныя нормы выдаткаў на прамтавары ў 1924/25 годзе растуць з магутнасьцю гаспадарак ад 5,52 руб. у малазасеўнай групы да 18,59 руб. многазасеўнай. У апошнім годзе, пры захаваньні тэндэнцыі ўзросту ад вышэйшых засеўных групах, набыцьцё продуктаў прамысловасьці становіцца амаль роўным ў першых трох групах, пры гэтым падушная норма многазасеўнае групы, якая дасягнула да 24,79 руб., амаль што ў паўтара разы перавышае малазасеўную групу, выдатак якой на<noinclude></noinclude> 43ssvto3u8dcof9rb1pjvf25ydg20mv 289516 289515 2026-06-17T16:50:27Z RAleh111 4658 289516 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>{|style="margin:auto; font-family:Times New Roman; font-size: 90%;" |colspan="20"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |rowspan="6"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 3px" | |colspan="3"; rowspan="2"; style="vertical-align:middle; text-align:center;" | |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |colspan="9"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |У %% да ўсяго выдатку |rowspan="6"; style="border-style: solid; border-width: 0px 3px 0 0px" | |- |style="vertical-align:middle; text-align:center;" |II |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="vertical-align:middle; text-align:center;" |III |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="vertical-align:middle; text-align:center;" |IV |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="vertical-align:middle; text-align:center;" |V |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="vertical-align:middle; text-align:center;" |VI-VII |- |colspan="3"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0px 0" | |colspan="9"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0" | |- |{{gap|0.5em}}1924-25 г. | valign="middle" |[[File:Bracket left 4.png|10px]] | </br>{{gap|0.5em}}Купля інвэнт. і будоўлі{{gap|1.5em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}. {{gap|1.5em}}„{{gap|1.0em}}матар. для рамонт. інвэнт. і{{gap|0.5em}}</br>{{gap|1.5em}}будоўлі{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}. {{gap|1.5em}}„{{gap|1.5em}}продукт. прамысловасьці{{gap|0.5em}}. |style="text-align:right" |</br>4,9{{gap|0.5em}} 2,0{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}33,7{{gap|0.5em}} |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="text-align:right" |</br>3,8{{gap|0.5em}} 3,1{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}34,7{{gap|0.5em}} |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="text-align:right" |</br>5,0{{gap|0.5em}} 3,6{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}36,5{{gap|0.5em}} |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="text-align:right" |</br>1,9{{gap|0.5em}} 2,3{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}44,0{{gap|0.5em}} |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" | |style="text-align:right" |</br>2,4{{gap|0.5em}} 1,9{{gap|0.5em}} 44,4{{gap|0.5em}} |- |{{gap|0.5em}}1925-26 г. | valign="middle" |[[File:Bracket left 4.png|10px]] | {{gap|0.5em}}Купля інвэнт. і будоўлі{{gap|1.5em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}. {{gap|1.5em}}„{{gap|1.0em}}матар. для рамонт. інвэнт. і{{gap|0.5em}}</br>{{gap|1.5em}}будоўлі{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}.{{gap|1em}}. {{gap|1.5em}}„{{gap|1.5em}}продукт. прамысловасьці{{gap|0.5em}}. |style="text-align:right" |16,3{{gap|0.5em}} 3,5{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}30,5{{gap|0.5em}} |style="text-align:right" |7,5{{gap|0.5em}} 4,5{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}33,8{{gap|0.5em}} |style="text-align:right" |7,1{{gap|0.5em}} 3,0{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}35,8{{gap|0.5em}} |style="text-align:right" |5,3{{gap|0.5em}} 4,3{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}40,3{{gap|0.5em}} |style="text-align:right" |5,6{{gap|0.5em}} 2,1{{gap|0.5em}} 39,1{{gap|0.5em}} |} {{gap|2.5em}}Даныя вышэйпрыведзенай табліцы дазваляюць высьветліць сувязь паміж выдаткамі на асобныя віды гэтых тавараў і засеўнай плошчай гаспадарак. Набыцьцё продуктаў прамысловасьці асабістага і гаспадарчага значэньня павялічваецца разам з узростам засеўнае плошчы, як у 1924-25, так і ў наступным 1925-26 г. Але доля выдаткаў на куплю продуктаў гэтага значэньня ў 1925-6 г. зьмяншаецца ўва ўсіх групах гаспадарак, пры адначасовым магутным узросьце выдаткаў на набыцьцё інвэнтару, гатовае будоўлі і нязначным узросьце выдаткаў на матар‘ялы для іх рамонту. Дзьве апошнія галіны выдаткаў, якія выяўляюць разьмеры папаўненьня і накапленьня сваіх нескарыстаных капіталаў, асабліва значныя ў дробназасеўных гаспадарках, дасягаюць у апошнім годзе 19,8% выдатковага бюджэту. Ня столькі напружанае, як у дробных гаспадарках, папаўненьне нярухомага капіталу констатуецца ў апошнім годзе ўва ўсіх гаспадарках, за кошт, як сьведчыць табліца, адноснага зьмяншэньня ў іх куплі прамтавараў асабістага і гаспадарчага значэньня. {{gap|2.5em}}Для правідловасьці разваг, аб ролі засеўных груп у справе набыцьця прамысловае продукцыі, аднясем выдаткі на яе набытак на душу і на дзесяціну засеву ў кожнай групе гаспадарак. У такім выпадку, будзем мець наступныя шэрагі: {|style="margin:auto; font-family:Times New Roman; font-size: 90%;" |colspan="20"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 3px" | |rowspan="2"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |{{разьбіўка|Гады}} |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |colspan="6"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |Выдатак на 1 душу ў рублёх |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |colspan="6"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |Выдатак на 1 дзесяціну пасеву |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 3px 0 0px" | |- |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |II |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |III |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |IV |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |V |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |VI і</br>VII |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |Сярэдн. |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |II |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |III |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |IV |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |V |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |VI і</br>VII |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |Сярэдн. |- |colspan="20"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0" | |- |</br>{{gap|0.5em}}1924-25{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}1925-26{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>5,52{{gap|0em}} {{gap|0em}}17,69{{gap|0em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>7,75{{gap|0em}} {{gap|0em}}16,21{{gap|0em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>10,78{{gap|0em}} {{gap|0em}}18,69{{gap|0em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>14,50{{gap|0em}} {{gap|0em}}28,95{{gap|0em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>18,59{{gap|0em}} {{gap|0em}}24,79{{gap|0em}} |style="text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px"|</br>10,09{{gap|0em}} 19,02 |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>18,65{{gap|0em}} {{gap|0em}}55,10{{gap|0em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>15,32{{gap|0em}} {{gap|0em}}29,75{{gap|0em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>15,32{{gap|0em}} {{gap|0em}}25,36{{gap|0em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>16,74{{gap|0em}} {{gap|0em}}25,23{{gap|0em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>15,56{{gap|0em}} {{gap|0em}}20,49{{gap|0em}} |style="text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px"|</br>15,71{{gap|0em}} 27,41 |} {{gap|2.5em}}Падушныя нормы выдаткаў на прамтавары ў 1924/25 годзе растуць з магутнасьцю гаспадарак ад 5,52 руб. у малазасеўнай групы да 18,59 руб. многазасеўнай. У апошнім годзе, пры захаваньні тэндэнцыі ўзросту ад вышэйшых засеўных групах, набыцьцё продуктаў прамысловасьці становіцца амаль роўным ў першых трох групах, пры гэтым падушная норма многазасеўнае групы, якая дасягнула да 24,79 руб., амаль што ў паўтара разы перавышае малазасеўную групу, выдатак якой на<noinclude></noinclude> ily29g7u33rpy2iwm0bq55tpch3rz6m 104 124857 289517 2026-06-17T18:25:10Z RAleh111 4658 /* Не правераная */ Новая старонка: «адну душу дасягнуў у 1925-26 годзе 17.69 р. На такое прыраўненьне падушных норм, відавочна, зрабілі ўплыў прамысловыя заработкі, якія павялічылі фонды малазасеўных гаспадарак. {{gap|2.5em}}Пераход ад падушных норм да набыцьця прамтавараў на дзесяціну засеву знач...» 289517 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="RAleh111" /></noinclude>адну душу дасягнуў у 1925-26 годзе 17.69 р. На такое прыраўненьне падушных норм, відавочна, зрабілі ўплыў прамысловыя заработкі, якія павялічылі фонды малазасеўных гаспадарак. {{gap|2.5em}}Пераход ад падушных норм да набыцьця прамтавараў на дзесяціну засеву значна зьмяняе, як мы бачым, рух выдаткаў па засеўных групах. {{gap|2.5em}}Крывая набыцьця прамысловай продукцыі пры разрахунку на адну дзесяціну засеву, якая выявіла ў 1924-25 годзе нязначную тэндэнцыю да зьніжэньня з павялічэньнем плошчы засеву, у наступным годзе разка зьніжаецца з узростам засеўнае плошчы паказвае на значную дыфэрэнцыйнасьць патрэб гаспадарак рознае экономічнае магутнасьці. {{gap|2.5em}}Канчаючы разгляд галоўнейшых рубрык выдатковага бюджэту, застаецца яшчэ кінуць погляд на выплату падаткаў, якая прадстаўляе значны інтарэс для высьвятленьня вынікаў падатковае політыкі ў вёсцы. {{gap|2.5em}}Выдатак на сплату падаткаў сярэдняе сялянскае гаспадаркі, які дасягаў у 1924-25 годзе 25,21 руб. і адымаў 17,1 не выдатковага бюджэту, у наступным годзе зьніжаецца да 15,67 руб., зьменшыўшы, такім чынам, падатковы цяжар да 6,2% ўсяго выдатковага фонду. Разьмеры абкладаньня па тыпах гаспадарак прадстаўляюцца наступнымі данымі: У % да агульнай сумы выдаткаў {|style="margin:auto; font-family:Times New Roman; font-size: 90%;" |colspan="10"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 3px 0" | |- |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 3px" | |rowspan="2"; style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |{{разьбіўка|Гады}} |rowspan="2"; style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |colspan="5"; style="height:30px; vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 1px 0" |У %% да агульнай сумы выдаткаў |rowspan="5"; style="border-style: solid; border-width: 0px 3px 0 0px" | |- |style="height:30px; width:40px; vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |II |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |III |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |IV |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px" |V |style="vertical-align:middle; text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px" |VI і VII |- |colspan="7"; style="border-style: solid; border-width: 1px 0px 1px 0" | |- |</br>{{gap|0.5em}}1924-25{{gap|0.5em}}г.{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}1925-26{{gap|0.5em}}г.{{gap|0.5em}} |style="border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 1px" | |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>6,0{{gap|0.5em}} {{gap|0.5em}}2,2{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>14,6{{gap|0.5em}} {{gap|1em}}4,8{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>18,6{{gap|0.5em}} {{gap|1em}}5,8{{gap|0.5em}} |style="text-align:right; border-style: solid; border-width: 0px 1px 0 0px"|</br>18,7{{gap|0.5em}} {{gap|1em}}9,0{{gap|0.5em}} |style="text-align:center; border-style: solid; border-width: 0px 0px 0 0px"|</br>22,6{{gap|0.5em}} 11,1 |} {{gap|2.5em}}Найвялікшаму зьніжэньню долі падаткаў у апошні год падпалі тры першых групы гаспадарак. Узрост вагі абкладаньня ў вышэйшых засеўных групах выяўляе большую прогрэсыю падатку ў 1925-26 годзе ў параўнаньні з 1924-25 г. {{gap|2.5em}}У разгляданай выдатковай частцы грашовага бюджэту застаецца яшчэ група непадзеленых іншых галін выдатку. Сюды адносяцца рознастайныя выдаткі: плата за арэнду зямлі, скаціны і інвэнтару, купля продуктаў другарадных галін сельскае гаспадаркі, плата страхоўкі і інш. Гэтыя стацьці займаюць даволі віднае месца ў выдатковым бюджэце. — 21,7% у 1924-25 годзе і 19,1% усяго выдатковага фонду ў 1925-26 годзе, пры нязначных хістаньнях удзельнае загі выдаткаў па засеўных групах гаспадарак. {{gap|2.5em}}У заключэньне гэтага схэматычнага малюнку грашовае гаспадаркі беларускае вёскі, нам застаецца сказаць некалькі слоў аб суадносінах агульных сум грашовага прыбытку і выдатку па бюджэце. Гэтыя суадносіны зводзяць балянс сярэдняе сялянскае гаспадаркі ў 1924-25 г. з дэфіцытам у 9 кап. Грашовыя астачы ў 1925-26 г. вызначыліся ўжо ў 6,97 руб. на сярэднюю дасьледваную гаспадарку. Засеўная групоўка наступным чынам адбілася на сальдо грашовага балянсу ў рублёх:<noinclude></noinclude> 0pb2om8r0kzqswpbmw5aii7gtqcej61 104 124858 289520 2026-06-18T06:02:19Z By-isti 3554 /* Не правераная */ Новая старонка: «{{перанос канец|п=на|к=момант}} з месца. Далей яна ўжо стаяла на каленях у сваёй няспрытнай позе як акамянелая, яна баялася дыхнуць на поўныя грудзі. „Яны зараз паглядзяць, што дошкі на месцы і адыйдуцца“. Было страшна цёмна, праз шчыліны паміж дошкамі пад...» 289520 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="By-isti" /></noinclude>{{перанос канец|п=на|к=момант}} з месца. Далей яна ўжо стаяла на каленях у сваёй няспрытнай позе як акамянелая, яна баялася дыхнуць на поўныя грудзі. „Яны зараз паглядзяць, што дошкі на месцы і адыйдуцца“. Было страшна цёмна, праз шчыліны паміж дошкамі падалі пад падлогу ад лямпы ніткі святла. {{Водступ|2|em}}— Гэта табе, швагрусь, здалося. {{Водступ|2|em}}— Не, гэтая дошка быццам… {{Водступ|2|em}}— Памацуй нагамі. {{Водступ|2|em}}І от млынар грукнуў ботамі ў адарваную дошку і стаў на ёй. {{Водступ|2|em}}— Не, такі на месцы. {{Водступ|2|em}}— Я-ж табе казаў. Бачыш. {{Водступ|2|em}}І другая пара ботаў грымнула ў дошку. Двое мужчын стаялі на адарванай дошцы і „мацавалі“ яе — ці моцна яна трымаецца на месцы. Люба цярпела страшэнныя пакуты, трымаючы на сваёй галаве і плячах жывы такі цяжар, які яшчэ жывасілам ціснуў дошку ўніз. Прайшла хвіліна, другая, трэцяя, прайшло пяць хвілін, час цягнуўся далей, а сталыя гаспадары не сыходзілі з месца, спакойна мяркуючы сабе, што ўсё спакойна як мае быць і што трэба ісці класціся спаць. Аднак-жа, пакуль яны пайшлі, Люба некалькі разоў мела намер упасці на зямлю і трэба было мець нечалавечую цярплівасць, каб устаяць на месцы. Боль у левым плячы, якое найбольш падпірала дошкі, дайшла да найвялікшага гарту, ёй здавалася, што косці вышлі з сваіх суставаў. Аднак яна стаяла, збіраючы ўсю сілу сваёй волі. Калі дзве пары ботаў з грукатам сышлі з дошчак, яна ведала, што трэба яшчэ хоць з хвіліну пабыць у такой позе, пакуль яны не адыйдуцца. Аднак-жа хоць цяжару зверху ўжо і не было, боль не сціх, а зрабіўся яшчэ большы. Плячо балела ўжо само па сабе. Яна сціснула зубы і з вялікай нецярплівасцю<noinclude></noinclude> oeqhym2kpv0k4dugkegfpkabvrh5pzj