Wikipédi bewwiki https://bew.wikipedia.org/wiki/Bal%C3%A9-bal%C3%A9 MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter Wasilah Istimèwa Kongko Pemaké Kongko pemaké Wikipédi Kongko Wikipédi Gepokan Kongko gepokan MediaWiki Kongko MediaWiki Sablonan Kongko sablonan Pertulungan Kongko pertulungan Bangsaan Kongko bangsaan TimedText TimedText talk Modul Pembicaraan Modul Pegelaran Kongko Pegelaran 0 635 34168 23254 2026-04-11T18:54:40Z ~2026-22259-06 3328 34168 wikitext text/x-wiki '''Basa kongko''' (hurup Arab Gundul: بهاس کوڠکو) atawa dalem istilah nyang lebi lumbrah di mana-mana dunia '''''lingua franca''''' (aslinya deri basa Itali 'basa Peringgi') entu basa nyang dipaké ama orang-orang nyang basanya pada laèn biar pada bisa sili kongko. Di [[basa Indonésia]], ni istilah diterjemahin jadi ''basantara–''dikeja ama Ayatrohaédi, atu ahli sastra ama naskah Sunda–nyang asalnya deri dua kata, ya'entu ''bahasa'' ama ''perantara''.<ref>Ayatrohaedi. (1985). "Bahasa Melayu: Jejak Sejarah" dalem ''Seminar "Masyarakat Melayu Riau dan Kebudayaannya"''. Tanjungpinang, Rio, Indonésia. 17–21 Juli 1985.</ref> Adapun di basa Betawi bisa kita terjemahin jadi ''basa kongko'' sebab lantaran èmang gunanya bakal orang pada kongko pan. Lagian gè', dulu kita punya basa, [[basa Betawi]], entu pan basa Melayu peranakan (''kreol'') nyang dipaké kongko ama orang-orang deri mana-mana asal kaum ama basa nyang di Betawi biar pating ngatri. Istilah '''basa gawé''', '''basa penjuntrung''', ama '''basa wasilah''' juga' dipaké dengen maksud nyang medu. == Ruju'an == <references /> [[Bangsaan:Basa]] [[Bangsaan:Èlmu basa]] elkcb0vpzuwldd6dj9gq6pn7sr4j8pf 0 662 34158 19737 2026-04-11T18:47:44Z ~2026-22259-06 3328 34158 wikitext text/x-wiki '''Belèd'''<ref>Saidi, Ridwan. (2008). ''Anak Betawi Diburu Intel Yahudi''. C. 2. Masup Jakarta. h. 16.</ref> (hurup Arab Gundul: بليد; Welanda: ''beleid'') atawa '''cingli-cingli'''<ref>A. S., Marcus èn Benedanto, P. (prm.) (2007). ''Kesastraan Melayu Tionghoa dan Kebangsaan Indonesia.'' J. 10. Jakarta: Kepustakaan Populer Gramedia.</ref> (hurup Arab Gundul: چڠلى٢) atawa '''kebijakan''' (hurup Arab Gundul: كببجقن) ièlah rèntèngan penggambaran èn asas nyang jadi pedoman ama dasaran rencana dalam penglakonan atu pegawéan, kepemimpinan, èn cara lelèwa. Ni istilah kena diterepin di guwernemèn, paguyuban, èn kelompok partikelir, serènta perorangan. Belèd laèn ama peraturan èn wèt. Kalu wèt bisa maksa atawa ngrarang atu [[abet]] (tulad wèt pasal bayar [[Belasting pendapetan|belasting gaji]]), belèd cuman jadi pedoman piil nyang paling mungkin ngentukin hasil nyang dipèngènin. == Ruju'an == [[Bangsaan:Guwernemèn]] [[Bangsaan:Pulitik]] i6u648qn4tgul0ggu4l0tgzrigg5zg9 0 687 34138 19759 2026-04-11T18:36:40Z ~2026-22259-06 3328 34138 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Double-alaskan-rainbow.jpg|jmpl|Bianglala mentèr danta]] '''Bianglala'''<ref name=":0">Grijns, C.D. (1991). ''Jakarta Malay''. J. 2. KITLV Press. h. 120.</ref> (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|بيڠلاله}}) atawa '''kuwung-kuwung<ref name=":0" />''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|کووڠ٢}}) atawa '''ketumbiri<ref name=":0" />''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|کتومبيرى}}) atawa '''layung<ref name=":0" />''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|لايوڠ}}) atawa '''lengkuwung<ref name=":0" />''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|لڠکووڠ}}) atawa '''tengkuwung<ref name=":0" />''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|تڠکووڠ}}) atawa '''kudungan<ref name=":0" />''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|کودوڠن}}) atawa '''tangga nyai putri mandi<ref name=":0" />''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|تڠݢ ڽائى فوترى مندى}}) atawa '''putri mandi<ref name=":0" />''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|فوترى مندى}}) atawa '''selèndang<ref name=":0" />''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|سليندڠ}}) entu kejadian cuaca nyang disebabin ama [[penèktokan cahaya]], [[Pemlèngsongan|pemlèngsongan cahaya]], èn [[pemencaran cahaya]] dalem kècèsan aèr nyang ngeja spèktrum cahaya nyang nongol di [[langit]]. Bianglala biasanya bentuknya kaya' busur nglingker roncat-roncèt. Bianglala nyang disebabin ama [[sinar mataari]] terus nongol di bagèan langit nyang adep-adepan langsung ama [[Mataari|mataari]]. == Ruju'an == [[Bangsaan:Alam]] 6up1dn9vjna51lhawyp6vxq4b6io0l5 0 799 34143 19843 2026-04-11T18:39:31Z ~2026-22259-06 3328 34143 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Ayam Betutu.jpg|jmpl|Ayam betutu]] '''Bétutu''' (hurup Arab Gundul: بيتوتو) ya'entu masakan terdisionilnya [[Bali|Bali]] nyang dibikin deri ikan bekakak [[Ayam|ayam]] atawa [[bèbèk]] uger nyang isinya bumbu, terus dipanggang di api merang. == Ruju'an == [[Bangsaan:Makanan]] [[Bangsaan:Bali]] 6qlx6mgc7vaazop5hphm9sjuhclh6ap 0 807 34146 19850 2026-04-11T18:41:42Z ~2026-22259-06 3328 34146 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Lunch sauces.jpg|jmpl|Caos-caosan]] '''Caos''' (hurup Arab Gundul: چاؤوس) ièlah caèran nyang dipaké pas masak atawa diongsongin barengan ama makanan bakal pengèco atawa penambah rasa-rasanya. Adapun '''sambel''' atawa '''bèk''' ama '''kécap manis''' entu caos nyang paling sering dipaké di banyak [[Masakan Indonésia|masakan Indonésia]]. Kata "caos" asalnya deri [[basa Prasman]] ''sauce'' nyang dicomot deri [[basa Latèn]] ''salsus'' nyang artinya "digaremin." Caos bisa [[pabrik]] punya bikinan kaya' [[kécap]] atawa caos nyang dikeja ama tukang masak sebelonnya itu makanan ditanjain kaya' [[caos asem manis]]. ''[[Salsa (caos)|Salsa]]'' ièlah penggeroan bakal caos di [[basa Spanyol]]. Adapun caos bakal [[selada]] digeronya '''[[Jejolètan (caos)|jejolètan]]''' (''dressing''). == Ruju'an == [[Bangsaan:Makanan]] [[Bangsaan:Caos]] rv70v2zooh8bi3i0kjcbizf45vlgvva 0 814 34194 33495 2026-04-11T19:10:11Z ~2026-22259-06 3328 34194 wikitext text/x-wiki [[File:USB power adapter for Apple iPod, Model A1205, by Foxlink Technology Ltd-1048.jpg|thumb|Tampang casan Apple iPod]] '''Casan''' (hurup Arab Gundul: چاسن; [[Basa Inggris|Inggris]]: ''battery charger'') entu wasilah nyang dipaké bakal ngecas batu batré. Cara ngecasnya entu dengen masupin arus lèstrik liwatnya. Entu arus lèstrik nyang dipasupin nginclo' ke alat, ganu ngisi entu batu batré bakal diisi lagi. Tuladnya, arus nyang dipaké bakal batu batré mobil entu 12 V bakal béda banget ama arus bakal batu batré bakal [[hèngpon]]. == Ruju'an == {{Reflist}} 0vza48do6q7qv9lgn8phej4l9tr7jte 34195 34194 2026-04-11T19:10:20Z ~2026-22259-06 3328 34195 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:USB power adapter for Apple iPod, Model A1205, by Foxlink Technology Ltd-1048.jpg|jmpl|Tampang casan Apple iPod]] '''Casan''' (hurup Arab Gundul: چاسن; [[Basa Inggris|Inggris]]: ''battery charger'') entu wasilah nyang dipaké bakal ngecas batu batré. Cara ngecasnya entu dengen masupin arus lèstrik liwatnya. Entu arus lèstrik nyang dipasupin nginclo' ke alat, ganu ngisi entu batu batré bakal diisi lagi. Tuladnya, arus nyang dipaké bakal batu batré mobil entu 12 V bakal béda banget ama arus bakal batu batré bakal [[hèngpon]]. == Ruju'an == {{Reflist}} iml9kgzi7ym74q9g935umko3udewpam 0 881 34153 19383 2026-04-11T18:44:55Z ~2026-22259-06 3328 34153 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Twarog.jpg|jmpl|Dadi]] '''Dadi'''<ref>Chaer, Abdul. (2009). ''Kamus Dialek Jakarta''. K. Rép. Penerbit Masup Jakarta.</ref> (hurup Arab Gundul: داد; Inggris: ''curd'') ièlah [[produk susu-susuan]] nyang dikeja tibang ''ngedadiin'' [[Laban|susu]] paké [[pendadi]] atawa [[ragi]] biar misah, èn nyomot bagèan caèrnya (nyang namanya [[Taèr|taèr]]).<ref>Darpan, Pratiyogita (February 2004), [https://books.google.com/books?id=POgDAAAAMBAJ&pg=PA1661 "Food and Drink Products of Biotechnology"], ''Competition Science Vision'', h. 1661. Dipungut per 15 Sèptèmber 2023.</ref><ref>Driscoll, Michael; Meredith Hamiltion, Marie Coons (2003). ''A Child's Introduction to Poetry''. Niu-Yorek: Black Dog & Leventhal Publishers. h. 10. ISBN <bdi>1-57912-282-5</bdi>.</ref> Susu nyang diantepin asem alamiahnya bakal misah sendèwèk jadi dadi ama taèr. Dadi kanggo ngeja [[Kéju|kéju]]. Dadi ama kéju kena dimakan barengan jadi makanan. == Ruju'an == [[Bangsaan:Makanan]] [[Bangsaan:Produk susu-susuan]] ipw418659ffp7knlddfpw4b46e89gdr 0 950 34197 32945 2026-04-11T19:14:01Z ~2026-22259-06 3328 34197 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Fauzi Bowo Canisius.jpg|jmpl|ka|200px|Fauzi Bowo punya gambar]] '''Dr.-Ing. H. Fauzi Bowo''' (hurup Arab Gundul: فوزى باوا, lahir 10 April 1948) atawa bekèn dengen sebutan '''Bang Foke''' (hurup Arap gundul: بڠ فوک) entu [[Gubernur Jakarta]] sedari [[7 Oktober]] [[2007]] ampé [[7 Oktober]] [[2012]]. Dia entu kepilih di Pemilu taon 2007. Pasanganny pas itu entu [[Prijanto]]. Ini orang ngalahin pasangan [[Adang Daradjatun]] ama [[Dani Anwar]], nyang entu waktu didukung cuma ama satu parté aja. Sebelonnya jadi gubernur, Fauzi Bowo entu wakil gubernurnye [[Sutiyoso]]. Abis dia punya masa jabatannya kelar, digantiin dah tu ama [[Joko Widodo]] nyang kepilih di Pemilu taon 2012. == Sènggètan luar == * [http://www.bangfauzi.com Profil di www.bangfauzi.com ] * [https://web.archive.org/web/20100702200301/http://www.tokohindonesia.com/ensiklopedi/f/fauzi-bowo/index.shtml Profil di TokohIndonesia.com] * [https://web.archive.org/web/20130203111827/http://www.i-library.org/index.php?option=com_content&task=category&sectionid=11&id=148&Itemid=67 Kliping Pilkada DKI Jakarta 2007] * [https://web.archive.org/web/20120416153705/http://krosceknews.com/?s=article&scode=A002&a_id=2551&m=detail&acat=9&rowoffset=8&PHPSESSID=ef00cda39edc9d041cc518b495e00537 Fauzi Bowo dan Sri Hartati] * [https://web.archive.org/web/20100130042246/http://www.citynet2009yokohama.jp/en/speaker/index.html Profil di Kongres Citynet Yokohama Jepang 2009] {{DEFAULTSORT:Bowo, Fauzi}} [[Bangsaan:Tokoh Indonésia]] [[Bangsaan:Tokoh pulitik Indonésia]] [[Bangsaan:Tokoh Betawi]] [[Bangsaan:Riwayat]] beqzg6j9xzlnmolpmtj91da25p0hz08 0 959 34169 32420 2026-04-11T18:55:34Z ~2026-22259-06 3328 34169 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Gado gado jakarta.jpg|jmpl|Tampang gado-gado]] '''Gado-gado''' (hurup Arab Gundul: ݢادو٢) ya'entu makanan has [[Ètnis Betawi|orang Betawi]]. Enni makanan biasanya isinya entu sayur, conto: [[kacang panjang]], [[labu siem]], [[paré]], [[togé]], [[kangkung]], [[kol]], jagung ènsb. Selaèn entu, gado-gado juga dipakéin [[témpé]] èn [[tahu]] biar lengkep rasanya jadi mingkinan sedep. Gado-gado dimakan sambil dituangin bumbu kacang. Gado-gado lajimnya dimakan bareng ama lontong. Lantaran enni gado-gado bentukannya percis kaya ''salad'' bakal orang bekulon, mangkanya enni kalo dibasa-Inggrisin jadinya tuh "''Indonésian salad''". == Sejarah gado-gado == Kata "gado-gado" diambil deri basa Betawi "gado", nyang maksudnya entu dimakan kaga' paké nasi. Selaèn entu, ada juga katanya orang Tugu nyang ngeja enni makanan dengen nama "gadu" deri [[basa Portugis]] nyang artinya "diabrek-abrek". Ada juga katanya gado-gado dateng deri orang Tionghoa. Orang Tionghoa demen banget makanin pecelnya Jawa. Digadang-gadang entu gado-gado – modipikasi deri pecel Jawa.<ref>[https://www.viva.co.id/gaya-hidup/kuliner/1539838-sejarah-makanan-betawi-gado-gado-dan-cara-membuatnya "Sejarah Makanan Betawi Gado-gado dan Cara Membuatnya"], [https://www.viva.co.id/ Viva]; diterjemain deri basa Indonésia. Dibuka tanggal 27 Juni 2023</ref> == Bahan bakal ngeja gado-gado == Enni di bawah entu bahan bakal ngeja gado-gado.<ref name=":0">[https://www.briliofood.net/resep/13-cara-membuat-gado-gado-bumbu-kacang-sehat-dan-mudah-dibuat-211209j.html "13 Cara membuat gado-gado bumbu kacang, sehat dan mudah dibuat"], [https://www.briliofood.net Brillio Food]; Diterjemain deri basa Indonésia. Dibuka tanggal 27 Juni 2023</ref> # Bahan: kangkung 2 iket, kacang panjang 1 iket, kol iris 5 lembar, togé', jagung manis 1 direbus èn diserut, témpé 1 lonjor, tahu 2 biji, telor ayam rebus. # Bumbu kacang: cabé rawit, garem atu tèsih tèh, gula merah, kacang gorèng giling dua tèsih makan, jeruk limo atu peras aèrnya. == Cara ngeja gado-gado == Enni di bawah bakal cara ngeja gado-gado.<ref name=":0" /> # Rebus saban sayur, angkas, terus tirisin. # Gorèng témpé èn tahu ampé warnanya rada coklat, terus angkat èn minyaknya ditirisin. # Ulek saban bahan bakal jadi bumbu kacang ampé rada alus terus perèksa rasanya.] # Kucurin aèr limonya. # Tambain sayur, témpé, èn tahu. # Aduk-aduk semua ampé rata jadi atu. # Taro gado-gadonya di piring, tambain telor èn kerupuk kalo doyan. # Bisa ditambain nasi atawa lontong bakal bikin kenyang. == Deleng ongkoh == * [[Kerèdok]] * [[Cètrok]] == Ruju'an == <references /> [[Bangsaan:Makanan]] [[Bangsaan:Makanan Betawi]] 1j2zlw3zddvruefgtjrruyoxwsb2qn6 0 999 34141 24914 2026-04-11T18:38:45Z ~2026-22259-06 3328 34141 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Youth-soccer-indiana.jpg|jmpl|Bocah lagi pada [[Bola tendang|maèn rangsek]], atu bentuk gerak badan.]] '''Gerak badan'''<ref>Narji. (2018). ''Kamus Bahasa Betawi Tangerang Selatan''. Pustaka Kaji. h. 66.</ref> (hurup Arab Gundul: ݢرق بدن) ièlah bentuk kegiatan jasmani nyang galibnya mah sipatnya adu-aduan dengen jujuan bakal ningkatin kemenjèsan èn kegapaan jasmani sembèn ngasi hiburan bakal [[Sepèler|sepèlernya]] atawa penongtonnya.<ref>[https://web.archive.org/web/20111028112912/http://www.sportaccord.com/en/members/index.php?idIndex=32&idContent=14881 "Definition of sport - Services - SportAccord - International Sports Federation"]. ''web.archive.org''. (28 Oktober 2011). Diarsip deri nyang asli per 28 Oktober 2011. Dibuka per 4 Nopèmber 2023.</ref><ref>[https://www.sciencedaily.com/terms/sport.htm "Sports"]. ''ScienceDaily'' (basa Inggris). Dibuka per 4 Nopèmber 2023.</ref> Gerak badan entu kegiatan jasmani nyang disengaja ama direncanain deri arah, jujuan, wayah, ama tempatnya. Di keidupan masarakatan, gerak badan juga' jadi atu lamatan sekalian jadi bentuk ungkepan manusia.<ref>Setyawan, Danang Aji (Juli 2016). [https://www.neliti.com/publications/326734/fair-play-dalam-olahraga "Fair Play dalam Olahraga"]. ''Jendela Olahraga'' (basa Inggris). '''1''' (1): 3. doi:[[doi:10.26877/jo.v1i1|10.26877/jo.v1i1]]. ISSN [[issn:2527-9580|2527-9580]].</ref> Gerak badan bisa napsi-napsi, bisa [[Gerak badan barungan|barungan]]. == Ruju'an == {{Reflist}} [[Bangsaan:Gerak badan]] cw1u3l30aokawjmz0tm26vtaldniphc 0 1020 34174 19390 2026-04-11T18:57:22Z ~2026-22259-06 3328 34174 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Beef stew kikusui.jpg|jmpl|Godogan daging sampi]] '''Godogan''' (hurup Arab Gundul: ݢدوݢن; Inggris: ''stew'') atawa '''setop'''<ref>Chaer, Abdul. (2009). ''Kamus Dialek Jakarta''. K. Rép. Penerbit Masup Jakarta.</ref> (hurup Arab Gundul: ستوف; Welanda: ''stoofpot'') entu penyampuran bahan makanan nyang dimasak di [[Sop|aèr]] terus disajiin paké [[kuah]]. Bahan makanan di dalem godogan bisa campur-campur [[sayuran]] (kaya' [[Bortol|bortol]], [[Artapel|artapel]], [[kacang-kacangan]], [[paprika]], [[tomat]], èns.), [[daging]], kaya' [[daging sampi]]. [[Burung-burungan]], [[sosis]], ama [[makanan laot]] juga' dipaké. Nah, aèr nyang dipaké bakal nggodog bisa aèr, arak, kaldu, atawa bir. [[Pengèco rasa|Micin]] ama [[bumbu]] juga' ditambahin. == Ruju'an == [[Bangsaan:Makanan]] tdrvaxqou8negv4p7keirjuiaglg1cz 34175 34174 2026-04-11T18:57:36Z ~2026-22259-06 3328 34175 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Beef stew kikusui.jpg|jmpl|Godogan daging sampi]] '''Godogan''' (hurup Arab Gundul: ݢدوݢن; Inggris: ''stew'') atawa '''setop'''<ref>Chaer, Abdul. (2009). ''Kamus Dialek Jakarta''. K. Rép. Penerbit Masup Jakarta.</ref> (hurup Arab Gundul: ستوف; Welanda: ''stoofpot'') entu penyampuran bahan makanan nyang dimasak di [[Sop|aèr]] terus disajiin paké [[kuah]]. Bahan makanan di dalem godogan bisa campur-campur [[sayuran]] (kaya' [[bortol]], [[artapel]], [[kacang-kacangan]], [[paprika]], [[tomat]], èns.), [[daging]], kaya' [[daging sampi]]. [[Burung-burungan]], [[sosis]], ama [[makanan laot]] juga' dipaké. Nah, aèr nyang dipaké bakal nggodog bisa aèr, arak, kaldu, atawa bir. [[Pengèco rasa|Micin]] ama [[bumbu]] juga' ditambahin. == Ruju'an == [[Bangsaan:Makanan]] i7o9kl9gzh0ckyqil5p3cmll627guyk 0 1045 34149 20022 2026-04-11T18:43:23Z ~2026-22259-06 3328 34149 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Homemade Flan.jpg|jmpl|Puding kernèli disiram gula ganting.]] '''Gula ganting'''<ref>Narji. (2018). ''Kamus Bahasa Betawi Tangerang Selatan''. Pustaka Kaji. h. 72.</ref> (hurup Arab Gundul: ݢولا ݢنتيڠ) ièlah [[bébéko]] nyang bentuknya deri prosès [[Penyoklatan|penyoklatan gula]], jadinya ngeja caèran ganting warna krèm ampé coklat gurem. Gula ganting kot-kotan kebentuk pas masak bébéko. Gula ganting kena dipaké bakal jadi rasa-rasa di makanan [[penyuci mulut]] kaya' [[puding]], isian bébéko atawa coklat, atawa jadi geguyuran atawa auran (''topping'') [[ès krim]] atawa [[kustardi]]. == Ruju'an == [[Bangsaan:Bébéko]] [[Bangsaan:Gula ganting]] [[Bangsaan:Auran]] bsic411auvros1dxsvavl2fwisk8zst 0 1062 34160 20037 2026-04-11T18:48:52Z ~2026-22259-06 3328 34160 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Forms of government 2021.svg|jmpl|300x300px|Peta bentuk guwernemèn di antéro dunia (tahon 2021).]] '''Guwernemèn'''<ref>von de Wall, H. (1880). ''Maleisch-Nederlandsch Woordenboek: Op het last van het Gouvernement van Nederlandsch-Indië''. J. 3. Lansdrukkerij. h. 40.</ref> (hurup Arab Gundul: ݢوورنمن) atawa '''guber(ne)mèn'''<ref>Batten, C. J. (1868). ''De Djoeroe Basa Betawi: Eenvoudige Bataviaasch-Maleisch woordenverzameling''. H. M. van Dorp. h. 64.</ref> (hurup Arab Gundul: ݢوبرنمن) atawa '''gupernemèn''' (hurup Arab Gundul: ݢوفرنمن) atawa '''rehèring''' (hurup Arab Gundul: رهيريڠ atawa رخيريڠ) atawa '''pemerèntah''' (hurup Arab Gundul: فمرنته) ya'entu sistim atawa paguyuban orang deri masarakat nyang gableg kuasa bakal ngebestir di atu daèrah, berales wèt bestir. Ni wilaya guwernemèn bisa' jadi negara, kota, atawa propinsi di atu negara, atawa daèrah. Ada banyak macem guwernemèn di dunia, kaya' kera'yatan, parlemènter, persidènsiil, pèderal, atawa kesatuan. == Ruju'an == <references /> [[Bangsaan:Pulitik]] 36qao8fh1ohuswlke0obvuc7nb6dhv3 0 1077 34157 25731 2026-04-11T18:47:09Z ~2026-22259-06 3328 34157 wikitext text/x-wiki '''Haminté'''<ref>Chaer, Abdul. (2009). ''Kamus Dialek Jakarta''. K. Rép. Penerbit Masup Jakarta. '''Haminté''' (hurup Arab Gundul: همينتى atawa خمينتى) – ''munisipalitas'' (Indo.); ''municipality'' (Ing.); ''gemeente'' (Wld.).</ref> (hurup Arab Gundul: همينتى atawa خمينتى) entu atu wilayah bestir<ref>'''Bestir''' (hurup Arap gundul: بستير) – ''pemerintah'' (Indo.); ''government'' (Ing.); ''bestuur'' (Wld.).</ref> nyang dita'rip danta-danta èn penjogrognya galibnya ngruju' ke atu [[kota]] atawa [[désa]], atawa kelompok kecil deri tu èntitèt pada. Atu haminté biasanya dipimpin ama atu [[berehmister]]<ref>'''Berehmister''' (hurup Arap gundul: برهميستر) – ''walikota'' (Indo.), ''mayor'' (Ing.); ''burgemeester'' (Wld.).</ref> èn atu [[hamintérad]]<ref>'''Hamintérad''' (hurup Arap gundul: همينتيراد atawa خميتيراد) – ''dewan kota'' (Indo.), ''city council'' (Ing.); ''gemeenterad'' (Wld.).</ref>. Di banyak negara, haminté jadi atu anakpembagèan bestir nyang paling kecit nyang ada punya wakil pemimpin nyang dipili dèmokratis kendiri. Di beberapa negara, haminté juga' disebutnya sebagé '''kumine'''<ref>'''Kumine''' (hurup Arap gundul: كومينه) – ''komune'' (Indo.); ''commune'' (Ing.); ''commune'' (Pra.).</ref>, tulad: di [[Prasman]] digero' ''commune'', di [[Itali]] – ''comune'', atawa di Swèden – ''kommun''. == Ruju'an == <references /> [[Bangsaan:Pulitik]] 4zp0pdf5hbf8gxefmj9iudejlzmp1do 0 1114 34196 33983 2026-04-11T19:12:13Z ~2026-22259-06 3328 34196 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Lynx Hubschrauber IFOR.jpg|jmpl|Westland Lynx, atu hèlikupter nyang bisa mabur ampé 300 km/jem lebih]] '''Hèlikupter''' (hurup Arab Gundul: هيليکوفتر) atawa '''kapal kintiran''' (hurup Arab Gundul: كافل كنتيران) ya'entu [[kapal terbang]] nyang lebih berat dari [[udara]], punya kintiran digerakin mesinnya. == Ruju'an == [[Bangsaan:Gandaran]] kdio44mjkjmred6dio5yclychwi98n5 0 1129 34156 20095 2026-04-11T18:46:42Z ~2026-22259-06 3328 34156 wikitext text/x-wiki '''Ibu negeri<ref>"Kabar dari Mail". ''Hindia-Nederland: Surat Kabar Betawi''. (27 Désèmber 1882).</ref>''' (hurup Arab Gundul: ايبو نݢرى) atawa '''hopstad''' (hurup Arab Gundul: هوفستت atawa هوفستاد; [[Basa Indonésia|Indonésia]]: ''ibukota''; [[Basa Inggris|Inggris]]: ''capital''; [[Basa Welanda|Welanda]]: ''hoofdstad'') atawa atawa '''biang negeri''' (hurup Arab Gundul: بيڠ نݢرى) atawa '''sintrem''' (hurup Arab Gundul: سنترم) ya'entu kota nyang jadi sintremnya [[negara]]. Biasanya, ciri hasnya entu ada punya kantor [[guwernemèn]], kewontenan wèt, atawa status [[wèt dasar]]. == Ruju'an == [[Bangsaan:Pulitik]] 80jm8jpvj82vjcs8bqcpv61zx7yi7r3 0 1224 34137 20145 2026-04-11T18:34:08Z ~2026-22259-06 3328 34137 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:AMH-4603-NA Map of Fort Jacatra.jpg|jmpl|Péta Bèntèng Betawi di Jaketra]] '''Jaketra''' (hurup Arap gundul: جاکترا) atawa '''Jayakarta''' (جياکرتا) nya'entu nama kolotnya deri kota [[Jakarte|Jakarta]] nyang sebelonnya dinamain [[Sundè Klapè|Sunda Klapa]]. Ini nama dikasi ama Kanjeng Sunan [[Sunan Gunung Jati|Sarip Hidayatullah]] (Sunan Gunung Jati) ama dia punya mantu nama Patahillah abisnya naklukin [[Sundè Klapè|Sunda Klapa]]. Itu waktu, Kerajaan Pesundan sekutuan ama Portugis di Sunda Klapa, ampé dia pada kalah ama soldadu Kanjeng Sunan Sarip Hidayatullah ama Patahillah. Nama "Jayakarta" sendiri sebenernya deri dua kata basa Sangsekerta nyang disusun paké caranya Jawa Kuna, ya'entu जय ''jaya'' 'kemenangan' èn कृत ''kṛta'' 'nyang sudah dikeja', ya'entu: 'kemenangan nyang rampung'. Orang Peringgi<ref>'''Orang Peringgi''' (hurup Arap gundul: اورڠ فريڠݢى) – ''bangsa Eropa'' (Indo.); ''European'' (Ing.)</ref> pada taunya ni kota namanya ''Jacatra''. Selamanya jaman penjajahan [[Walanda|Welanda]], ni nama sebenernya kaga' bener-bener dibuang, mar masing dipaké dalem beberapa kontèks. == Ruju'an == <references /> [[Bangsaan:Jakarta]] [[Bangsaan:Indonésia]] [[Bangsaan:Sejarah Indonésia]] [[Bangsaan:Betawi]] 2i1fg3zo0iti8s1zwo635fka50p9o21 0 1705 34140 20583 2026-04-11T18:38:19Z ~2026-22259-06 3328 34140 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Marriott Center 1.JPG|jmpl|Kalangan punya tampang]] '''Kalangan'''<ref>Chaèr, Abdul. (2009). ''Kamus Dialek Jakarta''. K. Perb. Penerbit Masup Jakarta.</ref> (hurup Arab Gundul: کالڠن; [[Basa Indonésia|Indonésia]]: ''arena'') atawa '''gedong olaraga''' (hurup Arab Gundul: ݢدوڠ اولاراݢ) ièlah setilah umum nyang maran ama atu tempat nyang dipaké bakal terènan atawa tanding atu atawa berapa cawang [[Gerak badan|gerak badan]]. Di jaman [[Romèn Kolot]], kalangan dipaké bakal adu-aduan orang ama orang atawa orang ama binatang. Ni bentuk gedong kalangan takanu dipungut ama dunia tonil dengen paké nama 'gedong kumidi kalangan' (''teater arena''). Cuman nyekrup ama waktu nyang pepe jalan, ni kata gableg ma'na mingkinan jenggar. Hata, dunia pulitik juga' maké kata 'kalangan', bagèn kata kaga' nyupet di atu tempat. == Ruju'an == [[Bangsaan:Gedong]] [[Bangsaan:Gerak badan]] 2r6xjlxn3k5f5fvbimmsba2a2hpl1ld 0 1719 34178 20594 2026-04-11T19:00:06Z ~2026-22259-06 3328 34178 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Kamir Arab kecil.jpg|jmpl|Tampang kué kamir]] '''Kué kamir''' (hurup Arab Gundul: کوى خمير) atawa '''samir''' (hurup Arab Gundul: سمير) atawa '''kasmir''' (hurup Arab Gundul: کسمير) entu panganan has deri [[Pemalang]] nyang asalnya deri negeri Arab. Enni kué dikeja deri adonan [[terigu]], [[mentéga]], èn [[telor]]. Kadang-kadang digabrek ama bahan kaya' pisang ambon atawa tapé. Kamir ada punya dua macem, ya'entu kamir beras èn kamir terigu. Di pasar kota Pemalang, banyakan kamir nyang paké terigu lantaran kuat lama, sedeng kamir besar cuman dijual kalo ada nyang pesen. == Bentuk kué kamir == Enni kué wujudnya bunder, tipis, èn warnanya rada coklat, serènta ampir kaya' kué apen atawa surabi bentukannya, cuman enni kué rada gedéan èn bantet. Gedé-kecilnyas ada macem-macem, nyang paling gedé bisa ampé selingkeran pisin. Kalo nyang paling kecil palingan cuman segedé ringkok. Gedé-kecilnya ngejuntrung ama nyang pesen maunya gimana. Ada nyang pernah bikin nyang raksasa cuman boncos kaga' rata matengnya. == Sejarah == Ngèkor ama kisah-kisah, orang nyang paling awal bikin kué kamir entu sorang Arab nyang tinggal di bèk Mulyoharjo, nyang kebetulan juga dipanggil ama orang-orang entu kampung Arab. Nama kamir entu kaga' danta deri mananya, apa deri basa Arab "''khamer''" nyang artinya mabok/mabokin atawa orang Arab nyang ngeja entu sendèwèk. Cumanan nyang paling deket ama kemungkinan nama kamir entu asalya deri kata "''khamir''" nyang dalam basa Arab artinya ragi. Dalem pengejaan enni kué kamir, sebelon dimasak, enni adonannya didiemin semaleman biar bisa ngembangnya bagus èn ada prosès pèrmèntasi dulu. == Ruju'an == [[Bangsaan:Makanan]] [[Bangsaan:Kué-kuéan]] s46hfw83uedto9jh1l91ef9uq7bouck 0 1765 34176 31799 2026-04-11T18:59:15Z ~2026-22259-06 3328 34176 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Döner kebab slicing.jpg|jmpl|Orang lagi masi-masi daging kebab puter]] '''Kebab gulung''' (hurup Arab Gundul: کباب ݢولوڠ) atawa '''kebab puter''' (hurup Arab Gundul: کباب فوتر) atawa bekèn juga' digero '''kebab Turki''' (hurup Arab Gundul: کباب ترکى; Turki: ''döner kebap'') ièlah atu macem deri kebab. Di [[basa Turki]], ''döner'' entu artinya 'muter'. Maksudnya, daging nyang jadi isiannya entu dimasaknya paké [[pemanggangan muter]] nyang ditaro njagjag diri. Itu kebab gulung dibikinnya paké [[roti]], [[salad]], [[Kambing kibas|daging kambing kibas]], [[daging ayam]], atawa [[daging sampi]]. Itu daging nyang udah dibakar entinya dipasi-pasi tipis-tipis. Biasanya, ada juga' saladnya langsung atawa [[Artapel gorèng]]nya. == Ruju'an == [[Bangsaan:Makanan]] [[Bangsaan:Kebab]] q14epipnolhlutx9rejd6wvzf96ulaz 34177 34176 2026-04-11T18:59:29Z ~2026-22259-06 3328 34177 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Döner kebab slicing.jpg|jmpl|Orang lagi masi-masi daging kebab puter]] '''Kebab gulung''' (hurup Arab Gundul: کباب ݢولوڠ) atawa '''kebab puter''' (hurup Arab Gundul: کباب فوتر) atawa bekèn juga' digero '''kebab Turki''' (hurup Arab Gundul: کباب ترکى; Turki: ''döner kebap'') ièlah atu macem deri kebab. Di [[basa Turki]], ''döner'' entu artinya 'muter'. Maksudnya, daging nyang jadi isiannya entu dimasaknya paké [[pemanggangan muter]] nyang ditaro njagjag diri. Itu kebab gulung dibikinnya paké [[roti]], [[salad]], [[Kambing kibas|daging kambing kibas]], [[daging ayam]], atawa [[daging sampi]]. Itu daging nyang udah dibakar entinya dipasi-pasi tipis-tipis. Biasanya, ada juga' saladnya langsung atawa [[artapel gorèng]]nya. == Ruju'an == [[Bangsaan:Makanan]] [[Bangsaan:Kebab]] 0cj222dj8wa7a79px1dy9lfty8pqd7q 0 1890 34159 20737 2026-04-11T18:47:53Z ~2026-22259-06 3328 34159 wikitext text/x-wiki '''Kiblik'''<ref>Chaer, Abdul. (2009). ''Kamus Dialek Jakarta''. K. Rép. Penerbit Masup Jakarta.</ref> (hurup Arab Gundul: کبليک) entu atu negara nyang guwernemènnya deri ''ra'yat'', bukan deri kalangan bangsawan, èn biasanya dipimpin ama [[persidèn]]. Ni istilah ngambil deri [[basa Latèn]] ''res publica'' nyang artinya 'urusan awam'. Maksudnya, ni kiblik diartiin jadi kerajaan punyanya ra'yat ama dikawal ama ra'yat. == Ruju'an == [[Bangsaan:Pulitik]] 4fq5s5ro4ql4xv3jlq55kvdqd11sf6i 0 1927 34161 20768 2026-04-11T18:49:18Z ~2026-22259-06 3328 34161 wikitext text/x-wiki '''Kongkalikong''' (hurup Arab Gundul: کڠکاليکوڠ) atawa '''seturuan''' (hurup Arab Gundul: ستوروان) atawa '''patgulipat''' (hurup Arab Gundul: فتݢوليفة) entu rencana antara dua orang atawa lebi bakalan ngelakonin atu hal. Biasanya, kongkalikong mah resia, kaga' bolé dikasi tau ke sapa-sapa, ama biasanya mah juntrungannya kaga' bakal ngara ke piil nyang bener.<ref>Moss, Paul. (9 April 2016). [https://www.bbc.com/news/magazine-35998720 "From Panama to Sparta: a brief history of leaks."] ''BBC News'' Magazine. </ref> == Ruju'an == [[Bangsaan:Pulitik]] m5pl0fle6i52p6bop1pxrpv3dnqvmq1 0 2054 34185 31077 2026-04-11T19:04:16Z ~2026-22259-06 3328 34185 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Kembang goyang (2).jpg|jmpl|Tampang kué kembang goyang]] '''Kué kembang goyang''' (hurup Arab Gundul: کوى کمبڠ ݢويڠ) entu atu kué has Betawi. Nama kembang goyang entu deri mawjudnya nyang mirip ama kelopak kembang èn pengejaannya digoyang-goyang ampé adonannya coplok deri cètakannya. == Latar Belakang == Kué kembang goyang dikeja deri tepung beras.<ref name="a">{{id}} {{cite journal | author = Fimela | year = | month = | title = 5 Makanan Khas Jakarta yang Nyaris Punah | journal = | volume = | issue = | pages = | doi = | id = | url = http://www.fimela.com/read/2013/06/21/cicip-sebelum-langka-5-makanan-khas-jakarta-yang-nyaris-punah/page/0/2 | format = | publisher = | accessdate = 15 Mei 2014 | archive-date = 2014-05-17 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140517151600/http://www.fimela.com/read/2013/06/21/cicip-sebelum-langka-5-makanan-khas-jakarta-yang-nyaris-punah/page/0/2 | dead-url = yes }}</ref><ref name="c">{{id}} {{cite journal | author = Berbagi Indonesia | year = | month = | title = Kembang Goyang, Jajanan Kuno Khas Betawi. | journal = | volume = | issue = | pages = | doi = | id = | url = http://www.berbaginesia.com/2013/05/kuliner-kembang-goyang-jajanan-kuno.html | format = | publisher = | accessdate = 15 Mei 2014 | archive-date = 2014-05-17 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140517133946/http://www.berbaginesia.com/2013/05/kuliner-kembang-goyang-jajanan-kuno.html | dead-url = yes }}</ref> Enni kué disebut kembang goyang lantaran pas mau digorèng cètakannya digoyang-goyanin di minyak panas. Lambat laun, enni kué juga ngalamin penambasan rasa nyang macem-macem. Berapa tètès sari prambosen, sari pandan, èn kwijèn bagèn jadi macem-macem rasa ampé nambahin warna bakal kembang goyang punya tampang keliatan cakep. Enni kué ditaro di toplès atawa gelèt nyang bening èn ditata bagèn cakep. Sama kaya' namanya, kué kembang goyang mawjudnya mirip kaya' kembang nyang lagi mekar. Entu kembang goyang entu nama atu periasan nyang dipasangin bakal sanggul kondè' èn enni kembang goyang bisa gerak-gerak atawa goyang-goyang lantaran ada punya pèrnya.<ref name="e">{{id}} {{cite journal | author = Kue Nusantara | year = | month = | title = Kue Kembang Goyang | journal = | volume = | issue = | pages = | doi = | id = | url = http://kuenusantara.blogspot.com/2012/05/kue-kembang-goyang.html | format = | publisher = | accessdate = 15 Mei 2014 }} </ref> Kué kembang goyang udah jadi suguan has masarakat Betawi èn lajim disuguin pas lagi lebaran èn pas lagi keriaan. Kué kembang goyang juga jadi atu kué tradisionil nusantara nyang disuguin bakal tamu nyang lagi silaturahim lantaran kalo dirasanin rasanya entu gurih-gurih kres. Kué kembang goyang juga dikenalin sebagé kué kembang loyang atawa kué loyang kalo di pulo Sumatera. Melèngken orang Bali, wabilhusus orang Hindu, lajimnya maké enni kué kembang goyang jadi atu sesajén pas ari raya Nyepi. == Bahan èn cara ngeja kué kembang goyang == === Bahan === # Telor ayam # Gula pasir # Garem # Tepung beras nyang udah diayak # Tepung sagu nyang udah diayak # Santen # Kelapa # Kwijèn puti # Minyak gorèng === Cara ngeja === # Kocok telor ayam ama gula ampé ngembang. # Masupin tepung beras èn tepung sagu nyang udah diayak, garem, santen, èn kwijèn puti. # Aduk sampé kecampur èn kalis. # Panasin minyak gorèng. # Celup cètakan kué kembang goyang ke dalem adonan, jaga jangan ampé permukaan cètakannya ketutup adonan juga. # Abis minyak panas, langsung sigrah masupin cetakan nyang udah baluran ama adoannya ke dalem minyak, cuman jangan nyentuh dasar penggorèngan. # Gorèng sambil goyang-goyangin cètakan ampé adonannya kelepas. # Kalo udah rada kuning, angkat terus tirisin minyaknya. == Ruju'an == [[Bangsaan:Makanan]] [[Bangsaan:Kué-kuéan]] [[Bangsaan:Makanan Betawi]] [[Bangsaan:WikiTuPrèt 2025]] 6o80f6xqy60sejmkjx0onwjjjbbjyam 0 2069 34147 20880 2026-04-11T18:42:16Z ~2026-22259-06 3328 34147 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Gyosyou2830.JPG|jmpl|Mèrèk kécap ikan deri Jepang]] '''Kécap ikan''' (hurup Arab Gundul: کيچف ايکن; [[Basa Inggris|Inggris]]: ''fish sauce'') entu caèran anu bolé dapet deri [[Pengragian|ngragiin]] [[ikan]] paké [[garem]]. Kécap ikan sokanan dipaké bakal bumbu kanggo masak, penyelupan [[makanan laot]], èn daharan orang-orang Wètan nyang dibikin ama nelayan di negara-negara ASEAN. Kécap ikan punya nama mah laèn-laèn di ASEAN ([[Indonésia|Indonésia]]: ''petis''; [[Muang-Tay|Siam]]: ''nam pla'', [[Pilipénen|Pilipénen]]: ''patis''; [[Jepang|Jepang]]: ''shottsuru'', èn [[Piètnam|Piètnam]]: ''nước mắm''). Ciri hasnya kécap ikan entu rasanya asin ama ambunya ambu ikan. == Ruju'an == [[Bangsaan:Bumbu-bumbuan]] [[Bangsaan:Bumbu pengèco]] mplihwog9tkq025s4ikt4rd1yq21ifs 34148 34147 2026-04-11T18:42:45Z ~2026-22259-06 3328 34148 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Gyosyou2830.JPG|jmpl|Mèrèk kécap ikan deri Jepang]] '''Kécap ikan''' (hurup Arab Gundul: کيچف ايکن; [[Basa Inggris|Inggris]]: ''fish sauce'') entu caèran anu bolé dapet deri [[Pengragian|ngragiin]] [[ikan]] paké [[garem]]. Kécap ikan sokanan dipaké bakal bumbu kanggo masak, penyelupan [[makanan laot]], èn daharan orang-orang Wètan nyang dibikin ama nelayan di negara-negara ASEAN. Kécap ikan punya nama mah laèn-laèn di ASEAN ([[Indonésia]]: ''petis''; [[Muang-Tay|Siam]]: ''nam pla'', [[Pilipénen]]: ''patis''; [[Jepang]]: ''shottsuru'', èn [[Piètnam]]: ''nước mắm''). Ciri hasnya kécap ikan entu rasanya asin ama ambunya ambu ikan. == Ruju'an == [[Bangsaan:Bumbu-bumbuan]] [[Bangsaan:Bumbu pengèco]] skjdzd9xbtiucsztwhvjszy6244fb5r 0 2072 34179 20883 2026-04-11T19:00:51Z ~2026-22259-06 3328 34179 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Cheese platter.jpg|jmpl|Roncat-roncèt kéju]] '''Kéju''' (hurup Arab Gundul: كيجو) atawa '''kiju''' (hurup Arab Gundul: كيجو) ièlah [[produk susu-susuan]] nyang dikeja roncat-roncèt [[rasa]], [[kealusan]], ama bentuknya dengen [[Pengentelan|mengentelin]] jat puti telor susu [[kasèin]]. Kéju ngandung [[jat puti telor]] ama [[lemak]] deri [[Laban|susu]] (biasanya susu [[sampi]], [[kebo]], [[kambing kacangan]], atawa [[kambing kibas]]). Pas ngeja, itu susu biasanya [[Asem (kimia)|diasemin]] ama ditambahin au [[ènsim]] [[pendadi]] (''rennet''), au ènsim [[kuman]] biar itu kasèin jadi ngentelin. Dadi nyang kentel entinya dipisahin deri caèran [[taèr]] èn ditenet jadi kéju jadi.<ref>Fankhauser, David B. (2007). [https://web.archive.org/web/20070925001225/http://biology.clc.uc.edu/Fankhauser/Cheese/CHEESE.HTML "Fankhauser's Cheese Page"]. Diarsip deri nyang [http://biology.clc.uc.edu/fankhauser/Cheese/CHEESE.HTML asli] per 25 Sèptèmber 2007. Dipungut per 15 Sèptèmber 2023.</ref> Berapa kéju gableg [[tayum]] nyang bebau di kulitnya, tèngkèng paling luar, atawa di semua bagèannya. == Ruju'an == [[Bangsaan:Makanan]] [[Bangsaan:Produk susu-susuan]] [[Bangsaan:Kèju]] 1eg233h0x1yz4ej7tf489vfh1s4a3qm 0 2200 34170 20985 2026-04-11T18:56:02Z ~2026-22259-06 3328 34170 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:California Fried Chicken Yogyakarta.jpg|jmpl|Warung CFC di Yogyakarta, atu tulad warung makanan tinggal madang]] '''Makanan tinggal madang''' (hurup Arab Gundul: مکانن تيڠݢل مادڠ) nya entu makanan nyang dibikin segabreg-gabreg bakal dagangan. Ni makanan mah ènaknya tinggal ngepluk doang, sebab èmang tujuannya biar ladènannya lekas. Ni istilah bisa kanggo maran ke makanan beku, makanan bolé manasin, atawa makanan bolé masak nyang bisa dibawa pulang, contonya: [[berger]], [[pitsa]], ama [[donat]]. Biasanya, ni makanan punya kualitèt èmang kaga' ajib-ajib bangat, èmang istilah kata cuman bakal lekas madangnya. Cuman bagèn gitu, ama ni makanan, orang pada hoding pisan. == Ruju'an == [[Bangsaan:Makanan]] qzhlj2x132npusp5wvmg654ufrkzvuk 0 2250 34193 25429 2026-04-11T19:09:32Z ~2026-22259-06 3328 34193 wikitext text/x-wiki '''Maèstro''' (hurup Arab Gundul: مائسترو; deri [[basa Itali]] artinya 'tuan' atawa 'pemimpin') atawa '''jago''' (hurup Arab Gundul: جاݢو) ya'entu geroan bakal nyang ngarain [[kor]] èn [[arang-arangan]] (''musik instrumental''). == Ruju'an == [[Bangsaan:Gending]] 2vhofy1qf421vki16qf856225vvq4dm 0 2253 34162 25037 2026-04-11T18:49:53Z ~2026-22259-06 3328 34162 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:House of Commons 2010.jpg|jmpl|[[Gedong Barengan Kerajaan Rempug|Gedong Barengan]] ièlah atu kumidi omong pangkèng bawah di [[Britani Gedé|Kerajaan Rempug]].]] Di pulitik jaman sekarang, ama jaman dulu, '''kumidi omong''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|کوميدي اوموڠ}}) atawa '''kumidi bicara''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|كوميدى بچارا}}) atawa '''mejelis rembukan''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|مجلس رمبوقن}}) atawa '''ruma perembukan''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|روما فرمبوقن}}) atawa '''parlemèn''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|فرلمين}}) ièlah atu [[badan pembikin wèt]] dalem [[guwernemèn]]. Sari-sarinya, kumidi omong jaman sekarang ngelah tiga rol: [[Perwakilan (pulitik)|ngewakilin]] suara [[Pemilian umum|pemilian]], ngeja [[wèt]], ama ngimplengin guwernemèn liwat pendengeran ama penanyaan. == Ruju'an == [[Bangsaan:Pulitik]] [[Bangsaan:Guwernemèn]] lpkokb6fogfd2osfuxovnp5m4ixvi6t 0 2301 34166 19412 2026-04-11T18:51:39Z ~2026-22259-06 3328 34166 wikitext text/x-wiki '''Mu'tamar''' (hurup Arab Gundul: مؤتمر) atawa '''konggrès''' (hurup Arab Gundul: کوڠݢرس) ièlah ngamprog bareng gedé para wakil paguyuban (pulitik, kemasarakatan, pegawéan) atawa pihak-pihak nyang gableg kepentingan bakal merhadringin ama ngambil keputusan. == Ruju'an == [[Bangsaan:Pulitik]] [[Bangsaan:Mejelis bicara]] 2h07psv0xcndgysdxq5dzuezdi2xdtp 0 2346 34144 32404 2026-04-11T18:40:21Z ~2026-22259-06 3328 34144 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Nasi Goreng Ikan Asin.jpg|jmpl|Nasi gorèng]] '''Nasi gorèng''' (hurup Arab Gundul: ناسى ݢوريڠ; Indonésia: ''nasi goreng'') nya'entu makanan nyang digorèng paké [[minyak gorèng]], atawa [[margarin]], nyang dikasiin kécap manis, bawang mèra, èn laèn-laèn bumbu. Biasanya, ni makanan kaga' cuman dikeja polosan doang, apa dikasiin ikan laènnya, kaya' telor, ayam, daging, èns. Ni makanan udah jadi makanan kedemenannya orang banyak di Indonésia èn juga' orang-orang deri laèn negara. == Nasi gorèng cara Betawi == Nasi gorèng, atawa kalu di kampung-kampungan Betawi kamprah juga disebut '''gorèng nasi''', géh, ada anu has Betawi, nya'entu kaya' gini pada: * '''Nasi gorèng kambing''': nya'entu nasi gorèng nyeng dikasi [[daging kambing]] bolé nyacagin. * '''Nasi gorèng daon mengkudu''': nya'entu nasi gorèng nyeng dimasak maké daon [[mengkudu]] bolé ngirisin. Ama bumbunya géh bèda ama lumbrahnya nasi gorèng biasa alatan enni nasi gorèng mah maké terasi ngeja'nya. Ada juga [[makanan Betawi]] nyang ampir mèmper ama ni makanan, nama '''nasi sèga'''. == Ruju'an == [[Bangsaan:Makanan]] a6zxapiqvwq5wi8j87adcb5gdjfsyep 0 2353 34164 21100 2026-04-11T18:51:04Z ~2026-22259-06 3328 34164 wikitext text/x-wiki '''Negare kecit''' nya'entu sebuah negara daulat nyang penduduk ama luasnya cuman seemprit baé. Ni negara kaga' bisa dita'rip ama wèt antérobangsa. == Ruju'an == [[Gepokan:Microstates.PNG|jmpl|200px|Lima negara kecit: [[San Marino]], [[Tuwalu]], [[Nauru]], [[Monako]], ama [[Watikan]]]] [[Bangsaan:Pulitik]] i07hqkvfj9bnmpses8gi0w3dpc23hen 0 2594 34167 27224 2026-04-11T18:52:18Z ~2026-22259-06 3328 34167 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:People approving for change at Parivartan Yatra, Beohari in April 2013.jpg|jmpl|Anggota parté pada sungsang-sumbel ngongkodin biar bisa bekuku di guwernemèn.]] '''Parté pulitik''' (hurup Arab Gundul: فرتى فوليتيق) entu rombongan paguyuban atawa awak nyang ngebolain bakal nyabet kukuan pulitik liwat pemilihan biar bisa ngatur-ngatur negara punya urusan. Biasanya, nyang diènèng-ènèng entu calon bakal [[bestir umum]]. Di [[kera'yatan]], dedengkot baru kudu "ngejabat" liwat [[Pemilian umum|pemilian]]. Kalu di [[keèco-ècoan]], biasanya cuman atu parté doang nyang bolé, nyang bisa nyetujuin dedengkot baru sonder paké malah-milih lagi dah tu orang nyang bukan anggota. == Ruju'an == [[Bangsaan:Parté pulitik]] [[Bangsaan:Pemilian]] 7jfbz5kc2vcumm8v3razb81duuvesdn 0 2853 34155 21483 2026-04-11T18:46:10Z ~2026-22259-06 3328 34155 wikitext text/x-wiki '''Sair''' (hurup Arab Gundul: شعير) entu atu jenis [[sair]] kolot nyang dapet sawaban deri [[kebudayaan Arab]].<ref>Kosasih, E. (2008). ''[https://tabloidsastra.files.wordpress.com/2015/11/apresiasi-sastra-indonesia-_-e-kosasih.pdf Apresiasi Sastra Indonesia]'' (PDF). Jakarta: Nobel Edumedia. h. 14. <nowiki>ISBN 978-602-8219-57-0</nowiki>.</ref> Sair masup atu jenis sair lama nyang asalnya deri negeri Parsi èn dibawa' ke [[sastra Indonésia]] barengan ama masupnya [[Islam|ajaran Selam]] di [[Indonésia]]. Jumblah baris di sair entu empat baris dengen jumblah ucap delapan entuk sepulu ucap. Bagèan sair semuanya isi, laèn ama pantun nyang ada sampirannya. [[Rima]] nyang dipaké ama sair biasanya polanya a-a-a-a. Isi sair bisa aja ceritra roman, peristiwa sejarah, ama pengajaran igama. Sair juga' bisa isinya [[tamsil]] atawa saduran.<ref>Sumaryanto (2010). ''Mengenal Pantun dan Syair''. Semarang: PT. Sindur Press. h. 12. <nowiki>ISBN 978-979-067-054-9</nowiki>.</ref> == Ruju'an == [[Bangsaan:Sastra]] qa6ec8xoglpleppvd0cxpfyl2difnu9 0 2872 34180 22427 2026-04-11T19:01:26Z ~2026-22259-06 3328 34180 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Mamakari by Kossy@FINEDAYS in Akabane, Tokyo.jpg|jmpl|Sardèncis punya tampang]] '''Sardèncis'''<ref>Chaer, Abdul. (2009). ''Kamus Dialek Jakarta''. K. Rép. Penerbit Masup Jakarta.</ref> (hurup Arab Gundul: سردنچيس) atawa '''dèncis''' (hurup Arab Gundul: دنچيس) entu atu jenis ikan nyang paling lumbrah dilebok ama orang, rada [[Ikan minyakan|minyakan]] èn rada kecil.<ref>[https://webarchive.nationalarchives.gov.uk/ukgwa/20101210005807/http://www.food.gov.uk/news/newsarchive/2004/jun/oilyfishdefinition "What's an oily fish?"]. Food Standards Agency. 2004-06-24. Diarsipin deri nyang asli per 10 Désèmber 2010. Dibuka per 20 Agustus 2023.</ref> Istilah ''sardèn'' (makanannya: ''sardèncis'') dicomot deri nama atu pulo di [[Laot Tenga|Laot Tenga]], nama Pulo [[Sardini|Sardini]], di mana itu iken pernah ngejeprah di sonoh.<ref>"[https://www.etymonline.com/word/sardine Sardine]". ''Online Etymology Dictionary''. Dipungut per 20 Agustus 2023.</ref><ref>[https://www.bbcgoodfood.com/recipes/collection/sardine-recipes "Sardine"]. ''The Good Food Glossary''. BBC Worldwide. 2009. Dibuka per 20 Agustus 2023.</ref> Istilah "sardèncis" sering pisan ketuker ama héwan laèn jenis, begantung pegimana atu negara punya ta'ripnya. [[Paguyuban Makanan èn Langbow|Paguyuban Makanan èn Langbow]] (FAO) ama [[Paguyuban Kesèhatan Dunia|Paguyuban Kesèhatan Dunia]] (WHO) nyabitin 21 spésiès ikan nyang kena digero' sardèncis bakal ngeja gancil buat mantengin ama ngrangkèng produk sardèncis, wabilhusus nyang [[Pemblèkan|diblèk-blèkin]].<ref>Chaer, Abdul. (2009). ''Kamus Dialek Jakarta''. K. Rép. Penerbit Masup Jakarta. '''Blèk''' (hurup Arab Gundul: بليق) – ''kaleng'' (Indo.); ''can'' (Ing.); ''blek'' (Wld.).</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20070325224831/http://www.codexalimentarius.net/download/standards/108/CXS_094e.pdf "Codex standard for canned sardines and sardine-type products codex stan 94 –1981 REV. 1-1995"]. (PDF). ''Codex Alimentarius''. FAO/WHO Codex Alimentarius Commission. h. 1–7. Diarsipin deri nyang [http://www.codexalimentarius.net/download/standards/108/CXS_094e.pdf asli] (PDF) per 25 Maret 2007. Dibuka per 20 Agustus 2023.</ref> == Ruju'an == {{Reflist}} [[Bangsaan:Makanan]] [[Bangsaan:Makanan laot]] j8a0vh6quowyqmm1hp6oamti3a87v0n 0 2937 34163 21554 2026-04-11T18:50:27Z ~2026-22259-06 3328 34163 wikitext text/x-wiki '''Serèkat''' (hurup Arab Gundul: فيدراسى; [[Basa Welanda|Welanda]]: ''federatie'') entu gabregan deri negara-negara nyang pada sili gawé bareng ama atu kediaan, cuman pada kuasa sendèwèk-sendèwèk, dah. == Ruju'an == [[Bangsaan:Pulitik]] 6308qrrkh8cdnne73s0bcn564phxo4g 0 3018 34139 21624 2026-04-11T18:37:58Z ~2026-22259-06 3328 34139 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:2014 12 19 Somali Football-18 (15959659477).jpg|jmpl|Semboyan sucèng [[Fédération internationale de football association|FIFA]]]] '''Sucèng'''<ref>Chaer, Abdul. (2009). ''Kamus Dialek Jakarta''. K. Rép. Penerbit Masup Jakarta.</ref> (hurup Arab Gundul: سوچيڠ; [[Basa Indonésia|Indonésia]]: ''keolahragawanan'' atawa ''sportivitas''; [[Basa Inggris|Inggris]]: ''sportsmanship'') atawa istilah nyang mashuran '''''fair play''''' entu nilai ahlak nyang dijungjung bakal jadi pegangan dalem [[gerak badan]] bakal saban atlit, wasit, èn laèn-laèn pihak nyang kelibet dalem olahraga bakal ngacu ke abet penghormatan, pengakuan, èn tolèransi hak-hak nyang surup bakal manusia, biar saingannya – saingan bagus, sonder ngasi mislek<ref>Chaer, Abdul. (2009). ''Kamus Dialek Jakarta''. K. Rép. Penerbit Masup Jakarta. '''Mislek''' (hurup Arab Gundul: )</ref> ama atu pihak atawa maèn sabun (culas), mau pas tanding kè', mau pas udahan kè'. Istilah nyang mashur ''fair play'' pertama kali dimashurin dalem ''King John'' pikangan [[Wiliam Sèkspir|Wiliam Sèkspir]].<ref>[http://www.olympic.org/Documents/Reports/EN/en_report_1065.pdf Fair-play sur Olympic.org]</ref> ''Fair play (Sustainability)'' has pisan ama pegangan dalem [[Bola tendang|permaènan rangseg]] [[Fédération internationale de football association|FIFA]] nyang semboyannya "''My Game is Fair Play''" 'Gua punya maèn – sucèng punya'. == Ruju'an == <references /> [[Bangsaan:Gerak badan]] gbiid4nfckpot5qwq5o73ktxn6slcgq 0 3135 34152 22428 2026-04-11T18:44:38Z ~2026-22259-06 3328 34152 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Soured milk whey.avrs-56.jpg|jmpl|Taèr bolé napis [[Kèju|kèju]]]] '''Taèr'''<ref>Batten, C. J. (1868). ''De Djoeroe Basa Betawi: Eenvoudige Bataviaasch-Maleisch woordenverzameling''. H. M. van Dorp. h. 155.</ref><ref>von de Wall, H. (1880). ''Maleisch-Nederlandsch Woordenboek: Op het last van het Gouvernement van Nederlandsch-Indië''. J. 1. Lansdrukkerij. h. 339.</ref> (hurup Arab Gundul: تائير; Inggris: ''whey''; Welanda: ''wei'') ièlah [[caèran]] èncèr nyang kuar deri [[Laban|susu]] kapan itu susu didadiin ama ditapis.<ref>Vasey, Christopher; Jon E. Graham (2006). ''The Whey Prescription: The Healing Miracle in Milk''. Inner Traditions / Bear & Company. h. 7. ISBN <bdi>1594771278</bdi>.</ref> Ni [[produk katutan]] (''by-product'') deri pengejaan [[kéju]]. ''Taèr manis'' dikeja pas ngeja kéju keras macem [[pendadi]], kaya' [[kèju Cèdar]] atawa [[kèju Swit]]. Adapun, ''taèr asem'' dikeja kapan ngeja kéju macem asem, kaya' [[kéju gubuk]] (''cottage cheese''). Taèr juga' bentuknya caèran di atasnya [[taèru]]. == Ruju'an == {{Reflist}} [[Bangsaan:Makanan]] [[Bangsaan:Produk susu-susuan]] 1z47h1n2021tkjw9qeenzezmfwxr4ua 0 3136 34183 22563 2026-04-11T19:03:05Z ~2026-22259-06 3328 34183 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Joghurt.jpg|jmpl|Tèrua]] '''Taèru''' atawa '''tèru''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|تيروا}}<ref>al-Batāwī, Sayyid ʿUṡmān b. ʿAbd Allāh b. Yaḥyā. (1897). ''Kamus kecil: Arabiah-Melayu-Sunda''. Betawi, h. 28. Habib ʿUṡmān, di ni kamus, ngasi arti kata basa Arab ريب jadi تيروا ''tèrua'' (Betawi) èn سوسو هاسم ''susu haseum'' (Sunda). Kalu di basa Arabnya, [[:ar:زبادي|رائب]] entu atu macem penyebutan bakal ''yogurt''. Mangka, ni kata maran ke ''yogurt''. Selaèn entu, ni kata mentak roman-romannya secacah ama kata [[Taèr|taèr]].</ref>; {{lang-id|yogurt}}; {{lang-tr|yoğurt}}) atawa '''susu asem'''<ref>Sayyīd ʿUthmān (1887). "Mukhtaṣar al-qāmūs". Batawi. h. 11. Di mari, basa Arabnya entu الروب nyang juga' atu penggeroan bakal ''yogurt'' dalem basa Arab.</ref> (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|سوسو اسم}}) ièlah susu nyang dikeja liwat [[pengragian]] [[kuman]]. Tèrua kena dikeja deri [[Laban|susu]] apa gè', keitung juga' deri [[susu kedelé]]. Wayah gini punya produksi tèrua kebanyakannya deri susu sampi. Pengragian [[gula susu]] (''laktosa'') ngeja [[asem susu]] (''asam laktat'') nyang kanggo ngeja jadi kenyal-kenyel ngejembung di [[jat puti telor]] susu di tèruanya. Tèrua mah roncat-roncèt rasanya, mentak rasa asli, rasa buah, rasa kernèli, atawa rasa coklat juga' ada. == Ruju'an == {{Reflist}} [[Bangsaan:Makanan]] [[Bangsaan:Minuman]] [[Bangsaan:Produk susu-susuan]] [[Bangsaan:Taèru]] ppvzvbx72o5s1tnu83ye9gcqzfj7pue 0 3146 34184 22430 2026-04-11T19:03:43Z ~2026-22259-06 3328 34184 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Eggs Chicken.jpg|jmpl|Biasanya nyang dilebok ama orang entu telor ayam]] '''Telor''' (hurup Arab Gundul: تلور) atawa '''endog'''<ref>Chaer, Abdul. (2009). ''Kamus Dialek Jakarta''. K. Rép. Penerbit Masup Jakarta.</ref> (hurup Arab Gundul: اندوݢ) nyang kebanyakannya pating dilebok ama [[manusia]] gableg [[kulit telor]]. Ada berapa bagèan di telor: [[puti telor]], [[konèng telor]], ama macem-macem mèmbran cèblèknya. Saban bagèan telor kena dilebok, bagèn biasanya mah kulitnya dibuang. Telor entu atu sumber baè' [[jat puti telor]]. == Ruju'an == {{Reflist}} [[Bangsaan:Makanan]] 80xhkrdpfwm9tia1w81ih3l204qh85k 0 3257 34192 21799 2026-04-11T19:08:42Z ~2026-22259-06 3328 34192 wikitext text/x-wiki '''Uncluk-unclukan''' (hurup Arab Gundul: اونچلوق٢ن; [[Basa Inggris|Inggris]]: ''improvisation'') nya'entu jalannya penyusunan [[tembang]], [[sair]] atawa nyanyian, seni lakon èn laèn sebagénya sonder siap-siapan atawa langsung kaga' paké mikir lama-lama. == Ruju'an == [[Bangsaan:Gending]] 46chcxywrq3jsl0mv1asq9uc1moxs23 0 3297 34165 19460 2026-04-11T18:51:26Z ~2026-22259-06 3328 34165 wikitext text/x-wiki '''Wajiralam''' (hurup Arab Gundul: وزير اعظم; basa Inggris: ''prime minister''; basa Indonésia: ''perdana menteri'') ya'entu dedengkotnya para wajir nyang tugasnya mimpin kabinèt atu negara nyang sistimnya [[Sistem parlementer|sistim parlemènter]]. Biasanya, nih wajiralam dijabat ama [[pulitikus]], walopun ada juga deri militèr di beberapa negara. == Ruju'an == [[Bangsaan:Pulitik]] oupury8z10ct31k2ezh5fvxm5gmpkcq 0 7359 34145 32422 2026-04-11T18:41:08Z ~2026-22259-06 3328 34145 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Pesor 1.jpg|jmpl|Pésor]] '''Pésor''' (hurup Arap gundul: فسور) ya'entu makanan semacem [[lontong]] nyang bentukanah kaya' [[buras]] atawa [[burasa]] nyang orang [[Bugis]] punya di [[Selawesi Kidul]]. Pésor entu makanan bakal nyarap nyang juga di berabiji daéra entu jadi makanan khas bakal [[Lebaran]]. Pésor biasanya dikeja setangkrep-setangkrep. Atu tangkrep pésor entu isinya sepasang. [[Gepokan:Pesor 2.jpg|jmpl|Pésor setangkrep]] [[Gepokan:Pesor 3.jpg|jmpl|Dalemannya pésor]] ==Cara Bikin== Pésor dikeja kaya' lumbrahnya ngeja lontong, ama maké daon pisang juga. Cuman, bentukanah gèpèng ora kaya' lontong nyang kamprahnya lonjor-lonjor. Pésor juga ora ada isinya di dalemannya. ==Cara Nyuguhin== Pésor biasanya disuguhin maké dua rupa cara ya'entu ''pésor sayur'' ama ''pésor bumbu''. * '''Pésor sayur''': Kaya' kamprahnya lontong sayur, sayur bakal pésor sayur gé tuh sayur labuh maké [[santen]]. Kuahnya kuning medok ama rada beminyak. Bakal nambain niléi gijinya bolèh juga dah ditambain gorèng tahu atawa telor bulet di sayurnya. * '''Pésor bumbu''': Pésor bumbu entu pésor nyang dipakéin bumbu kacang ama [[kécap]]. Bakal nambain niléi gijinya bolèh juga dah ditambain gorèng tahu kaya ketoprak macemnya. [[File:Pesor Bumbu 2.jpg|thumb|Pésor Bumbu]] Mao pésor sayur ama pésor bumbu dua-duanya gé dimakan maké [[kerupuk]] ama bawang gorèng. Pésor enni makanan nyang umum bakal [[nyarap]]. Di berabiji daérah gé dia entu makanan nyang khas bakal [[Lebaran]], kaya misalnya di beelor [[Bekasi]] kaya daérah Terumajaya. == Deleng ongkoh == * [[Lontong sayur]] * [[Lontong]] * [[Buras]] [[Bangsaan:Makanan]] [[Bangsaan:Makanan Betawi]] [[Bangsaan:WikiTuPrèt 2025]] k4knv5sx10kr8cbbargrflkdoa6aeg0 0 7365 34172 32834 2026-04-11T18:56:51Z ~2026-22259-06 3328 34172 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Gado gado ulek.jpg|jmpl|Cètrok sama rupa ama cara ngejanya ama gado-gado èn lotèk]] '''Cètrok''' (hurup Arap gundul: چترق) ya'entu atu [[makanan Betawi]] nyang kamprahnya ada di daérah [[Bekasi]] atawa [[Cikarang]]. Enni entu makanan nyang kebikin deri sayur-sayuran ama dipakéin bumbu kacang. Cètrok enni biasanya jadi lau' [[nasi]] atawa digado kalu dipakéin lontong. Enni makanan tuh sebenernya atu rupa ama [[gado-gado]] atawa Sunda punya [[lotèk]] cuman ora percis-percis bangat lantaran rupa-rupa sayuranah dikitan dia mah<ref name=":0">[https://www.sebekasi.com/apa-bae/43512780686/cetrok]</ref>. Lantaran ntuh ongkoh, ada nyeng nyebutin enni entu nama laèn bakal gado-gado atawa lotèk doangan. Enni daharan gé sering disuguhin bakal prasmanan hajatan atawa keriaan<ref name=":0" />, nyeng nyampé karang gé kamprahnya masing kaya' gitu. ==Bédanya ama gado-gado== Émang enni makanan tuh kalu uda nembrak di piring mah ora ketara lagi entu kalu dia sebenernya béda rupa ama Betawi punya [[gado-gado]] atawa Sunda punya [[lotèk]]. Cètrok gé maké sayuran-sayuran boléh ngerebus. Cuman, bédanya cètrok maké rupa-rupa sayuran nyang lebih dikitan ketimbang gado-gado ama loték alatan cètrok mah maké bahan-bahan nyang boléh dapet seadanya doangan. Misalah kalu gado-gado mah segala maké jagung, paré, ama kentang, cuman cètrok mah ora. Gado-gado gé maké gorèng [[témpé]] ama gorèng [[tahu]] kamprahnya mah. Kalu cètrok, bolèh juga maké entu pada, kalu mao nyang paling komplit. ==Ba'an-ba'an cètrok== Ba'an-ba'an bakal ngeja cètrok entu nyang kaya' ditulisin di bawah enni. * '''Ba'an isian''': rebus ngkol, kacang panjang, ama labuh siem, togé', ama timun seger. * '''Bumbu kacang''': cabé ceplik, cabé keriting mérah, garem hatu tési ntèh baé, gula mérah atu biji ama separo, gorèng kacang nyang uda dialusin, aèr asem jawa, ama kentang rebus. * '''Bahan tambahan''': gorèng tahu, témpé, ama lontong kalo mao. * '''Bahan pelengkap''': kerupuk ama bawang gorèng. ==Cara ngeja Cètrok== Enni cara bakal ngeja cètrok. * Rebus dulu entu ba'an-ba'an sayuran pada selaèn timun. Timun mah dibagènin baé seger. * Kalu mao maké témpé ama tahu, gorèng dulu dah témpé ama tahu ampé warnanya rada coklat. Tirisin minyakah terus cacag keja kotak-kotak sedeng. * Sebelon ngeja bumbu kacang, siapin dulu entu aèr asem jawa. Seduh asem jawa maké aèr panas terus diaduk-aduk ampé nyampur rata. * Bakal bumbu uleknya, grèndos dulu cabé ceplik ama garem duluan ampé rada alus. Cabénya seterah mao banyak apa kaga ngikut seléra baé dah doyan pedes apa ora. Kalu ora demen pedes, makénya ntong cabé ceplik rawit tapi maké cabe keriting mérah doangan baé dikit. * Abis entu masupin dah gorèng kacang nyang bolèh digiling ama gula mérah. Entar berapa kali waktu liat-liat dulu kalu roman-romanah kekentelan entu bumbu kacang, tambahin kentang rebus bakal tambah ngalusin ama aèr asem jawa bakal tambah ngèncèrin. * Masupin lontong nyang diiris-iris dadakan di atas entu coèt, kalu mao maké lontong mah. * Masupin sayuran-sayuran nyang uda bolèh ngerebusin ama bangsa tahu témpé kalu ada. Terus tambahin timun seger nyang diiris-iris dadakan di atas entu coèt bumbu. * Aduk-aduk entu kabèh bahan sambil rada diulek dikit bagèn nyampur bener jadi atu. * Taro di daon atawa piring, tambahin bawang gorèng ama kerupuk. == Deleng ongkoh == * [[Gado-gado]] * [[Kerèdok]] == Paranan == <references /> [[Bangsaan:Makanan]] [[Bangsaan:Makanan Betawi]] [[Bangsaan:WikiTuPrèt 2025]] h0jlfcvd9h8z510yajd0d7j9y2plx2u 0 7366 34182 32423 2026-04-11T19:02:26Z ~2026-22259-06 3328 34182 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Krèdok 1.jpg|jmpl|Kerèdok]] '''Kerèdok''' ([[basa Sunda]]: '''''karédok'''''; [[aksara Sunda]]: '''ᮊᮛᮦᮓᮧᮊ᮪;''' Arap gundul: كريدوق) nya'entu daharan nyang dikeja maké berupa-rupa sayuran nyang dikasih [[bumbu kacang]]. Aselinya enni daharan dari tanah [[Sunda]]. Enni daharan biasanya jadi lau' bakal dimakan barengan paké [[nasi]]. ==Bédanya ama Gado-gado ènsb== Laèn dari [[gado-gado]], [[lotèk]], atawa [[cètrok]] nyang dibikin maké sayur-sayuran nyang udah bolèh direbusin, kalu kerèdok mah dikeja maké sayur-sayuran nyang kaga dimatengin. Lagi bé, émang cocok bakal dimakan mentah atawa dilalap entu rupa-rupa sayuranah. Alatan entu, sayuran nyang dipaké gé béda macem ama nyang ada di gado-gado, lotèk, atawa cètrok pada. Ongkoh gé lebih dikit macem-macemnya. Kerèdok gé ora maké bangsa gorèng témpé ama tahu èn ora kamprah maké lontong. Bahan bakal bumbu kacangnya gé ada bédanya ama nyang laèn entu. Èn pas ditembrakin di piring gé dia bakal kiatan béda rupanya ama daharan-daharan nyang semacemnya entu téa. ==Bahan bakal Kerèdok== Di bawah enni bahan-bahan bakal ngeja kerèdok. * '''Bahan isi''': ngkol, kacang panjang, térong bulet, togé, timun, ama kemangi (kalu mao) * '''Bumbu kacang''': gorèng kacang nyang uda alus bolèh digiling, bawang putih, cabé ceplik, cabé keriting mérah, kencur, gula mérah, garem atu tési ntèh baé (bolèh nyang alus atawa nyang kasar), aèr asem jawa, ama terasi. * '''Bahan pelengkap''': bawang gorèng ama [[kerupuk]]. ==Cara ngeja Kerèdok== Cara ngeja kerèdok entu kaya' begini: * Siapin sayurannya macem ngkol, kacang panjang, togé', térong bulet, ama kemangi. Entu sayuran pada dicuciin ama disiangin. Bakal ngkol ama kacang panjang entu dicacag keja kecit-kecit. Kalu sayuran nyeng laèn mah bagénin bé dulu. * Ngeja aèr asem jawa maké asem jawa nyang diseduh ama aèr panas. Aduk entu aèr asem jawa keja nyampur rata. * Garang terasi bakal bumbu, gorèng maké minyak dikit ampé wangi. Abis entu angkat ama taro dulu. * Mulain ngeja bumbu dari mula ngegrèndos dulu cabé ceplik, cabé keriting mérah, bawang, kencur, jerangan terasi, ama garem. Takeran cabénya nurutin baé pegimana kedoyanannya. Kalu ora tapi doyan pedes boléh ora maké cabé atawa maké cabé keriting mérah doangan baé dikit. * Abis entu masupin kacang giling alus ama gula mérah sepotong-sepotong. Diulek-ulek sembari dirasain kalu takerannya udah bener apa belonan. * Tambahin aèr asem jawa bakal ngèncèrin entu bumbu, ama tambahin lagi gula mérah bakal nambah padet bumbu. Ulek lagi ampé pas kentel ama rasanya. * Masupin ngkol ama kacang panjang nyang udah bolèh nyacag kecit-kecit téa. Terus ama togé' juga. Térong bulet ama timun diirisin kecit-kecit keja sembarangan baé, dadakan di atas coét. Terus masupin juga kemangi. Kalu ora demen maké kemangi alatan baunya, kaga ngapa ora maké gé. * Ulek-ulek sembari diaduk ampé sayuran-sayuranah rada kebebeg dikit, terutama térong bulet, kacang panjang, ama togé'nya. Enni supaya bumbu ama sayurannya nyampur jadi atu. * Salinin ke piring atawa daon, terus abis itu perulukin bawang gorèng ama kerupuk. * Kerèdok udah siap bakal dimakan. == Deleng ongkoh == * [[Gado-gado]] * [[Cètrok]] [[Bangsaan:Makanan]] [[Bangsaan:Makanan Betawi]] [[Bangsaan:WikiTuPrèt 2025]] 8naw2fw1liwjdsbkim66fws3jccjw4b 0 7367 34189 32293 2026-04-11T19:05:51Z ~2026-22259-06 3328 34189 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Telor Gabus 1.jpg|jmpl|Telor gabus nyeng maké wijèn]] '''Telor Gabus''' (hurup Arap gundul: تلور ݢابوس) nya'entu atu kuèh khas Betawi nyang kamprahnya nongol pas waya lebaran Idulpitri. Telor gabus ada dua rupa macemnya, nya'entu telor gabus nyang manis ama telor gabus biasa (rasa orisinil). Enni kuèh bentukannya panjang-panjang lonjor-lonjor ama lancip di pas ujung-ujungnya. Rasanya garing empuk ama kaya' rada lèèh pas dimakan di mulut. Kaya' kamprahnya bebandos laènnya, kuèh telor gabus gé dikejanya dari bahan tepung bakal bahan nyang utama. ==Bahan-bahan Telor Gabus== Enni bahan-bahan nyang dipaké bakal ngeja telor gabus: * '''Bahan utama''': tepung sagu, telor, blubèn, garem (bakal secukupnya baé), gula (sekutit). * '''Bahan tambahan''': gula, aèr putih, daon pandan (kalu mao ngeja manis) biji wijèn, ama sepuhan (kalo mao ngeja warna-warni). ==Cara ngeja Telor Gabus== Telor gabus ora bisa dikeja sembarangan entakan supaya kaga' bantut. Salah-salah ngeja telor gabus entar malah keras atawa amis dari telornya. Begini cara ngeja telor gabus: ===Ngeja adonan=== * Kocok telor ampé ngembang ama bebusah biar entar pas udah jadinya dia empuk, èntèng, ama garing krauk-krauk. Telor nyang dipaké bakal telor gabus kudu banyak. * Pasupin tepung sagu, aduk-aduk èn adonin ampé kalis. Sembari entu, pasupin blubèn bari dibejek-bejek ke adonannya biarin kecampur rata. * Kasih garem bari jajalin rasanya ampé pas. * Ulènin adonannya ampe kalis. ===Ngegorèng adonan=== Telor gabus dibentuk sembari digorèng langsung di atas minyak panas, ora dicitak-citak duluan ama ditaro di loyang. Mentakan kudu ati-ati ngejanya. Enni di bawah entu caranya bakal ngegorèng telor gabus. * Borèhin tangan maké minyak sayur bagèn entu adonan jadi ora lèngkèt. * Siapin minyak nyang banyak sekuali biar bisa ngerendem entu telor gabus pas digorèng. * Ambil secuil adonan bakal dicitak di tapak tangan. Cara nyitaknya nya'entu digèsèk-gèsèk di telapakan tangan ampé melintir-melintir keja lonjor-lonjoran. * Abis entu, cemplungin entu telor gabus ke minyak. Minyakah bolèh udah panas atawa masing adem gé ora ngapah. * Jerang kuali entu èn gorèng telor gabus sembari terus diaduk paké samsih atawa sérokan. Telor gabus kudu sering diaduk-aduk supaya ora pada nèmpèl. * Gorèng telor gabus sembari dibolak-balik ampé kambang ama ngembang. Antepin terus gorèng ampé rada dekil dikit warnanya, ora bening-bening bangat. * Angkat telor gabus paké sérokan terus gelarin di tampah. Sarapin maké daon atawa keretas supaya minyakah tiris keserep. Antepin ampé adem. ===Bikin Telor Gabus Manis=== Telor gabus manis dikeja dari telor gabus biasa, cuman entar abis digorèng lagi maké gula caèr. Masak enni gé kudu cepet supaya gulanya ora keburu keras atawa gosong di kuali. Caranya kaya begini: * Jerang kuali, masupin aèr, gula, ama daon pandan selembar nyang udah diiket. * Aduk-aduk gula ampé lèèh ama ngegolak. * Pasupin telor gabus nyang udah dikeja ke dalem gula nyang ngegolak, aduk-aduk ampé kecampur rata. [[Bangsaan:Makanan]] [[Bangsaan:Makanan Betawi]] [[Bangsaan:WikiTuPrèt 2025]] 75qw64xsxfaz5x5h77fslgu06m326t1 0 7368 34181 32414 2026-04-11T19:01:59Z ~2026-22259-06 3328 34181 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Campuran Selendang Mayang.jpg|jmpl|Ès selèndang mayang]] '''Selèndang mayang''' (tulisan [[Arab gundul]]: سلندڠ مايڠ) atawa kot-kotan dibilang '''ongol-ongol pecak''' (tulisan Arab gundul: اوڠول٢ فچق) nya'entu atu ès manis cara Betawi. Enni daharan entu dikeja'nya deri tepung [[hunkue]], [[aci]], ama tepung beras diaduk-adukin. Diadonin terus dicitak maké loyang lèbar. Abis entu, entu kué dipotongin keja' kecit-kecit terus bakal ndaharnya entu dipakéin [[santen]] ama aèr gula. Dia punya warna ijo ama mèra entu dapetnya deri [[sepuhan]] bakal makanan. Enni sepuhan tuh kaga' diaduk di dalem adonan. Malah gé entu sepuhan warna nyeng udah dicaèrin entu dipulasin di loyang sebelonan entu adonan dituangin ke dalemnya. Terus abis entu adonan kué diratain, atasnya dipulas lagi maké sepuhan warna mèra. Jadi baé entu selèndang mayang warnanya ijo ama mèra. {{BBB Jakarta}} [[Bangsaan:Makanan]] [[Bangsaan:Makanan Betawi]] [[Bangsaan:WikiTuPrèt 2025]] ca2ibp9rtvam13c7w8g4lxpln0bikrh 0 7378 34171 32292 2026-04-11T18:56:37Z ~2026-22259-06 3328 34171 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Biji Ketapang (3).jpg|jmpl|Kué Biji Ketapang]] '''Biji Ketapang''' (hurup Arap gundul: بيجي كتافڠ) nya'entu atu rupa bebandos nyeng dibikin deri [[sagu]] nyeng diaduk ama santen èn gula. Sekarang mah biji ketapang udah bolèh maké macem-macem bahan bakal dikejanya kaya' nyampurin terigu, telor, garem, ama panèli selaèn maké santen ama sagu doangan. Entar entu adonan digorèng dah. Enni kué entu bebandos aseli [[Kepuloan Serébu]]. ==Asal-Usul Biji Ketapang== Biji ketapang entu atu bebandos kering terdisionil [[Indonésia]], hususon daérah [[Betawi]] ama seputerannya. Bagèn kata ora ada seratan nyeng nandain kapan enni kué dulunya nongol, tapi enni kué emangnya udah jadi bebandos khas deri uyut ampé ke buyut. Enni kué punya nama émang dicomot deri biji po'onan ketapang (''Terminalia catappa''), nyeng banyak tumbuh di daérah pinggiran bawah di Indonésia. Enni po'on ketapang punya biji bentukannya émang jadi conto bakal enni kué punya rupa, nya'entu bulet gèpèng ama rada dèplè. ==Bahan-Bahan Biji Ketapang== Enni dia bahan-bahan bakalan ngeja kué biji ketapang tuh. * Tepung terigu * Kelapa nyeng udah boléh marut * gula putih * margarèn atawa blubèn * telor * santen kentel * garem * panèli * minyak gorèng (bakal ngegorèng) ==Cara Ngeja Biji Ketapang== * Kelapa parutnya disangré dulu ampé coklat. Kalu udah adem, bolèh digiling ampé alusan. * Maké baskom, kocok telor ama gula ampé entu gula melesep èn keja ampé dikit ngembang ama bebusa. * Tambain blubèn, santen, garem, ama panèli. Aduk-aduk dah ampé nyampur bener. * Pasupin terigu èn kelapa bolèh nyangré terus aduk maké cèntong atawa cemek-cemek baé paké tangan ampé rata èn kalis. * Comot dikit entu adonan, gulung-gulung keja lonjoran kecit ukuran 1 sèntian baé. * Tetek dah entu adonan maké piso atawa gunting keja nyèrong dikira-kira baé ukurannya. * Perulukin entu adonan maké terigu biar pada kaga nèmpèl. * Jerang minyak di kuali paké api sedeng baé. * Gronyos entu adonan nyeng udah bolèh netek ampé rada coklat warnanya. Ontong diaduk-aduk baé bagèn kaga ancur entu kué. * Angkat terus tirisin entu kué bolèh ngegorèng. * Ademin dulu, terus baru dah pasupin ke kéler. [[Bangsaan:Makanan]] [[Bangsaan:Makanan Betawi]] [[Bangsaan:WikiTuPrèt 2025]] awucm4ofvbuzdbxf6n74ohw1iivpdmy 0 7379 34154 32295 2026-04-11T18:45:25Z ~2026-22259-06 3328 34154 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Gabus Pucung 1.jpg|jmpl|Sayur Gabus Pucung]] '''Gabus pucung''' (hurup Arap gundul: ݢابوس فوچوڠ) nya'entu lau' sayur khas Betawi nyeng kuahnya item kaya' kuah rawon. Pucung entu nama basa Betawi bakal ''kluwek''. Mentak sayur gabus pucung entu sayur ikan gabus nyeng dipucungin. Enni juga punya sebab di mana-mana daérah ada juga nyeng nyebut ''sayur gabus dipucungin''. Rasanya asem seger ama ada rasa khas deri pucungah. Kuahnya entu bisa kentel bisa juga èncèr. Enni daharan èmang rada susah ngolahnya. Kalu salah-salah baé entar pucungah bisa-bisa pait, alatan ora kabèh pucung bisa dipaké. Mentak orang Betawi apal ama pucung nyeng kaya' gimana nyeng bisa bakal disayur pucung, nya'entu nyeng udah item atawa coklat, ora pait, lagi bé rada èncèr. Selaèn entu, pas nyiangin ikan gabusah gé kudu leken. Kudu beresih bener ampé putih entu kulitah bagèn ora bau amis atawa bau belokan. {{BBB Jakarta}} [[Bangsaan:Makanan]] [[Bangsaan:Makanan Betawi]] [[Bangsaan:WikiTuPrèt 2025]] 0aeyay2glyz5b3tb5s0xjn99u1ffy9y 0 7588 34186 33238 2026-04-11T19:05:00Z ~2026-22259-06 3328 34186 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = Sayur asem | image = Sayur asem vegetable soup.jpg | image_size = 250px | caption = Sayur asem | alternate_name = | country = [[Indonesia]]<ref name="Sayur Asam">{{Cite web|url= https://lifestyle.okezone.com/read/2017/08/22/298/1760761/food-story-sayur-asem-betawi-lahir-sejak-zaman-penjajahan-belanda-di-batavia |title= Sejarah lahirnya Sayur asam}} (Indonesian)</ref> | region = [[Jakarta]], [[Jawa Barat]], [[Banten]] | creator = | course = lau' madang | served = panas èn adem | main_ingredient = rupa-rupa [[sayuran]] maké kuah [[asem]] | variations = | calories = | other = }} '''Sayur asem''' (hurup [[Arab gundul]]: سايور اسم) nya'entu atu rupa [[lau']] bakal madang nyeng seabrek macem-macemnya di [[Indonésia]] ntu. Sayur asem betawi dèwèk gé ada barang dua macem mah. Ada sayur asem nyeng kuahnya bening, ada juga nyeng kuahnya kuning alatan entu bumbunya dipakéin kunyit. ==Rupa-rupa sayur asem== Di Betawi punya cara mah ada dua macem sayur asem. Nyeng atu sayur asem nyeng kuahnya bening, nyeng atu lagi kuahnya kuning. ==Bahan-bahan sayur asem== Bahan-bahan bakal ngeja enni sayur asem entu macem-macemnya kaya' nyeng ditulisin di bawah enni: * '''Bahan bakal isinya''': labuh sièm, paya muda, kacang panjang, tèrong bulet atawa tèrong panjang, [[cècèk]], jagung, daon [[melinjo]], biji melinjo, ama [[kacang tanah]]. Kalu mao nyeng sayur kuah kuning biasanya dipakéin [[ikan teri]] ongkoh. Kalu èmang serèra, boléh nambain [[gelo]] atawa ama tales ongkoh. * '''Bahan bakal bumbu''': cabé, bawang mèrah, bawang puti, kemèri, lengkoas, asem mentah, gula, ama garem. Kalu kepèngèn sayur asem kuning, belarti tinggal nambain kunyit. ==Cara ngeja sayur asem== Sayur asem entu masaknya kaya gini. * Ulek bahan-bahan bumbunya keja rada alus maké [[coèt]]. Cuman kalu asemnya mah kaga ikut diulek alus. Asemnya mah tibang digeprèk doangan baé. * Entu bahan-bahan bakal isinya tuh dicacag segedé-gedé nyeng pas ama ènak bakal sekali nyuap. Kalu jagung mah tibang dibelahin dua doangan gé kaga ngapa. * Jerang aèr di gidir. Pasupin entu sayuran nyeng uda boléh nyacagin. Asem nyeng boléh ngegeprèk ge ikutan dicemplungin. * Kalu uda mulain ngegolak, pasupin bumbu nyeng uda diulekin. ==Ruju'an== {{Reflist}} [[Bangsaan:Makanan]] [[Bangsaan:Makanan Betawi]] [[Bangsaan:WikiSeratSerèt II]] [[Bangsaan:WikiSeratSerèt II Ari 1]] k940b1pvjs4tjvyw9k4jj4hy74qqq29 0 7594 34142 32817 2026-04-11T18:39:13Z ~2026-22259-06 3328 34142 wikitext text/x-wiki {{Infobox prepared food | name = Lopis | image = [[Gepokan:Lopis.jpg|250px]] | caption = | alternate_name = Lupis | country = [[Indonesia]] | region = | creator = | course = | type = | served = | main_ingredient = Beras ketan, kelapa parut, gula mèrah | variations = | calories = | other = }} '''Lopis''' atawa juga disebutnya '''Lupis''' (hurup Arap gundul: لوفيس; [[basa Jawa]]: ꦭꦸꦥꦶꦱ꧀) nya'entu atu rupa kué has [[Indonésia]] nyeng ada di Betawi ama juga di Jawa ongkoh. Enni kué entu ada dua rupa bentukannya biasanya. Ada nyeng bentukannya dikeja segitiga, ada ongkoh nyeng dicitak lonjoran bulet kaya' [[lontong]] punya rupa,<ref>https://www.inews.id/travel/kuliner/rahasia-membuat-lupis-ketan-kue-tradisional-yang-lezat-dan-gurih/444221</ref> terus deri entu lonjoran tuh ditetek jadi bulet-bulet sepotong-sepotong terus diaurin kelapa boléh marut. Lopis entu dikejanya deri [[beras ketan]] nyeng udah boléh diaronin, terus dibungkus-bungkusin maké [[daon pisang]]. Lantaran daon pisang entu lopis tuh punya warna ijo di kulitnya. Enni kuéh dimakannya maké aèr gula nyeng disiremin. Kuéh '''[[Lopis]]''' entu uda ada deri jaman Welanda mula. Enni kuéh mulain deri entu jaman terus nongol macem-macem rupanya nyeng anyar di [[Indonésia]]. Orang Jawa nyebut ini kuéh punya nama tuh "lupis" (aksara Jawa: ꦭꦸꦥꦶꦱ꧀) nyeng artinya entu "diiket". Deri wayah entu, Lupis masing ada èn gampang dicari di pasar-pasar terdisionil ama kué-kué has Indonésia nyeng laèn. Enni kuéh punya jat [[karbohidrat|kabohidrat]] nyeng mayan seabrek, jadinya enni kuéh tuh bisa dijadiin bakal nyarap nyeng bikin warag.<ref>{{Cite web|title=Dari Betawi Hingga Jawa: Kue Lupis Serukan Pesan Persaudaraan|url=https://indonesiakaya.com/pustaka-indonesia/manis-dan-gurihnya-kue-lupis-khas-betawi/|website=Indonesia Kaya|access-date=2025-03-10}}</ref> == Ruju'an == {{reflist}} == Paranan == * [https://www.inews.id/travel/kuliner/rahasia-membuat-lupis-ketan-kue-tradisional-yang-lezat-dan-gurih/444221 Rahasia Membuat Lupis Ketan, Kue Tradisional yang Lezat dan Gurih] * [http://wikiresep.com/resep-kue-lupis Resep Kue Lupis] [[Bangsaan:Makanan]] [[Bangsaan:Makanan Betawi]] [[Bangsaan:WikiSeratSerèt II]] [[Bangsaan:WikiSeratSerèt II Ari 1]] 4kx85izwbi9s5vokwx9tmpstenaudur 0 7612 34173 32365 2026-04-11T18:57:03Z ~2026-22259-06 3328 34173 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Perkedèl jagung 1.jpg|jmpl|Ba'wan jagung]] '''Ba'wan''' (hurup Arap gundul: بقون) nya'entu atu macem [[gorèngan]] nyeng ada di mana baé di [[Indonésia]]. Ba'wan punya laèn-laèn rupa ama nama di laèn daérah. Ba'wan entu biasanya bentukannya dèplè ama rasanya guri, kaga' manis. Ba'wan punya ba'an dasarnya entu adonan tepung. Biasanya adonan bakal ba'wan géh bisa dipaké bakal ngeja nggorèng gorèngan laènnya. Adonan ba'wan biasanya dibumbuin ama tumbar, daon bawang, ama dikasi kunyit bagèn warnanya cera'. ==Asal mula ba'wan== Ba'wan entu asal katanya mah deri basa Tionghua nyeng arti benerannya entu "bola daging". ==Macem-macem ba'wan== Di kampungan-kampungan Betawi ama daérah Sunda, ada berabiji rupa ba'wan nyang has kaya' gini: * '''Ba'wan''' atawa '''bala-bala''', nya'entu ba'wan nyang paling nyohor. Enni ba'wan dikeja deri ngkol ama wortel nyang diirisin tipis-tipis. * '''Ba'wan jagung''', nya'entu ba'wan nyeng isinya jagung bolé mipil. Ada juga nyeng nyebutnya perkedèl jagung kalu ngeja'nya rada bunderan. * '''Ba'wan jèngkol''', nya'entu ba'wan nyeng isinya jèngkol bolé ngiris tipis-tipis. * '''Ba'wan teri''', nya'entu ba'wan nyeng isinya teri kecit-kecit. * '''Ba'wan udang''', nya'entu ba'wan nyeng isinya udang. * '''Ba'wan témpé''', di tempat laèn disebutnya ''témpé tepung'', laèn juga ama ''témpé mendoan'' nyang gedéan ama kaga dikeja gorèng garing. ==Ba'wan di laèn-laèn tempat== Ba'wan, utamanya bala-bala, punya macem-macem nama di laèn-laèn daérah di Indonésia. Misalnya di Semarang enni gorèngan disebutnya ''pia-pia'' èn di Surabaya disebutnya ''oté-oté''. [[Bangsaan:Makanan]] [[Bangsaan:Makanan Betawi]] mf87at1qoqzlrqabmde041oqe4cwsvf 0 7631 34190 32398 2026-04-11T19:06:03Z ~2026-22259-06 3328 34190 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Nagasari.jpg|jmpl|Kué pisang atawa Nagasari]] '''Kué pisang''' (tulisan Arap gundul: كويه فيسڠ) nya'entu atu kué basah terdisionil nyeng nyohor di pulo [[Jawa]], nyeng juga dikenal di kampung-kampungan Betawi. Di Jawa enni kué punya nama entu ''nagasari'' (aksara Jawa: ꦤꦒꦱꦫꦶ). Enni kué kamprahnya ada bakal acara [[keriaan]] atawa selametan ènsb. ==Bédanya ama pisang aduk== ===Rupa kué pisang=== Kué pisang entu dikeja deri adonan tepung, gula ama santen dicitak di daon pisang, terus dalemnya diselipin pisang bolé ngiris sebiji. Ini kué dibungsel maké daon pisang terus dikukus. Kalu dibelèk, enni kué kiatannya punya warna puti ama pisang sepotong di dalemnya kiatan juga. ===Rupa kué pisang aduk=== Ada juga hatu [[kué Betawi]] nyeng namanya [[pisang aduk]]. Kalu enni kué entu ba'annya dasarnya malahan entu pisangnya. Pisang nyeng uda pada mateng entu pada dibejekin keja ancur terus diaduk ama tepung, gula, ama kelapa bolé marut. Abis entu enni kué gèh dibungkus daon pisang ama dikukus ongkoh. Mentakan bentukan luarnya mah sama ama kué pisang. [[Bangsaan:Makanan]] [[Bangsaan:Makanan Betawi]] 9bcri60cvqzxxqnadmixf5y8j8zniki 0 7632 34151 32419 2026-04-11T18:44:10Z ~2026-22259-06 3328 34151 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Kalalapun 001.jpg|jmpl|Kué ondé-ondé]] '''Ondé-ondé''' atawa '''kué ondé''' (tulisan Arab gundul: {{script|arabic|اوند٢}}) nya'entu barang sebiji kué nyeng nyohor di kampung-kampung [[Betawi]] ama di mana baé tempat di [[Indonésia]]. Enni kué punya nama kalu di Jawa, nya'entu '''''klepon''''' ([[basa Jawa]]: ꦏ꧀ꦊꦥꦺꦴꦤ꧀). Cuman, kalu di Betawi ama ada berabiji laèn-laèn daérah pada, enni kué sebutannya tuh ondé-ondé. [[Bangsaan:Makanan]] [[Bangsaan:Makanan Betawi]] ibzqo17t8ndojdyu2ydkv57ic5fkrk1 0 7722 34191 33372 2026-04-11T19:07:23Z ~2026-22259-06 3328 34191 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Classical Guitar two views.jpg|jmpl|Tampang hitar]] '''Hitar'''<ref>{{Cite book|author=Djoko S., dinyanyiin ama [[Benyamin Suaèb]]|chapter=Abang Husni Thamrin|title=Tukang Tuak|location=Jakarta|date=1972|publisher=Indah|url=https://www.iramanusantara.org/release/626}}, puteran A5:<br>{{Tukilan|Abang Husni solèh, ngajinyè ngga’ ketinggalan / Maèn '''hitar''' yahut, ho-ho-hoy, nyanyi jempolan!}}</ref> (hurup Arab Gundul: هيتر) nya'entu alat [[gending]] [[tetalian]] bakal [[genjrèngan]] nyang aselinya deri [[Kulon]] punya bikin, biasanya gableg enam tali ama ada [[patokan]] [[mencèt]]nya. ==Asal muasal== Kata "hitar" di dalem [[basa Betawi]] diambil deri [[basa Welanda]] punya setilah "gitaar". ==Deleng juga'== {{canned search|Hitar}} * [[gending]] ==Paranan== {{reflist}} [[Bangsaan:Gending]] berehfiip6taw2jdghhl78et46ldbdz 0 7827 34208 33554 2026-04-12T04:50:47Z Swarabakti 44 /* Pemerdataan */ 34208 wikitext text/x-wiki '''Èlmu kumpiuter''' ({{lang-en|computer science}}) nya'entu èlmu nyang nyahoin barang-barang ngitung, peranti keras, ama peranti lunak. Èlmu kumpiuter ngecakup topik-topik kaya' [[kumpiuter]], mulai deri [[algoritma]] ampè [[basa pemerogeraman]], [[peranti lunak]], ama [[peranti keras]].<ref>{{cite book|last=Mushthofa|first=|date=2021|url=http://setditjen.dikdasmen.kemdikbud.go.id/eppa/unggah/unduhan/INFORMATIKA-BS-KLS_X/pdf|title=Informatika untuk SMA Kelas X|place=[[Jakarta]]|publisher=Pusat Kurikulum dan Perbukuan|isbn=978-602-244-506-7|edition=|pages=246|language=|url-status=live}}</ref> Èlmu kumpiuter kebanyakan nyahoin [[pemerogeraman kumpiuter]] ama [[rèkayasa peranti lunak]], beda ama [[tèhnik kumpiuter]] nyang banya'an nyahoin peranti keras dalem kumpiuter. Tapi èmang banyak nyang salah ama dua istilah entu punya arti.<ref>{{Cite web|url=https://www.cs.york.ac.uk/undergraduate/what-is-cs/|title=What is Computer Science? - Computer Science, The University of York|website=www.cs.york.ac.uk|access-date=2020-08-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.idi.ntnu.no/emner/dif8916/denning.pdf|title=Wayback Machine|date=2006-05-25|website=web.archive.org|access-date=2020-08-04|archive-date=2006-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20060525195404/http://www.idi.ntnu.no/emner/dif8916/denning.pdf|url-status=dead}}</ref> ==Pemerdataan== Amprogan entu penting bakal orang kumpiuter nyang bikin kereja pemerdataan. Béda ama bidang èlmu nyang laèn, orang kumpiuter demenan ama nyang namanya [[makalah amprogan]] ketimbang njebrolin di majalah.{{setilah sekolahan|jurnal}}<ref>{{cite journal|last1=Meyer|first1=Bertrand|title=Viewpoint: Research evaluation for computer science|journal=Communications of the ACM|date=April 2009|volume=25|issue=4|pages=31–34|doi=10.1145/1498765.1498780|s2cid=8625066|url=https://pure.itu.dk/portal/da/publications/b474cea0-8288-11dd-b116-000ea68e967b }}</ref><ref>{{cite web|last1=Patterson|first1=David|title=Evaluating Computer Scientists and Engineers For Promotion and Tenure|url=http://cra.org/resources/bp-view/evaluating_computer_scientists_and_engineers_for_promotion_and_tenure/|publisher=Computing Research Association|date=August 1999|access-date=July 19, 2015|archive-date=July 22, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150722020941/http://cra.org/resources/bp-view/evaluating_computer_scientists_and_engineers_for_promotion_and_tenure/|url-status=live}}</ref> Bahnanya eni cawang èlmu lekas megarnya, pemerdataan di mari kudu sigra ditilik bakal dijebrolin boléannya. Mangkanya, èmang cocok, dah, ama jebrolan amprogan ketimbang majalah.<ref>{{cite journal|last1=Fortnow|first1=Lance|title=Viewpoint: Time for Computer Science to Grow Up|journal=Communications of the ACM|date=August 2009|volume=52|issue=8|pages=33–35|doi=10.1145/1536616.1536631|doi-access=free}}</ref> == Paranan == <references/> [[Bangsaan:Èlmu kumpiuter]] [[category:WikiSeratSerèt II Ari IV]] [[category:WikiSeratSerèt II]] s79oam25amkjn635a7mlotki6t4r3wx 34209 34208 2026-04-12T04:52:29Z Swarabakti 44 34209 wikitext text/x-wiki '''Èlmu kumpiuter''' ({{lang-en|computer science}}) entu èlmu nyang nyahoin barang ngitung, peranti keras, ama peranti alus. Èlmu kumpiuter ngerèok ragem pekara [[kumpiuter]], mulain deri ''[[algoritma]]'' ampé [[basa program]], [[peranti alus]], ama [[peranti keras]].<ref>{{cite book|last=Mushthofa|first=|date=2021|url=http://setditjen.dikdasmen.kemdikbud.go.id/eppa/unggah/unduhan/INFORMATIKA-BS-KLS_X/pdf|title=Informatika untuk SMA Kelas X|place=[[Jakarta]]|publisher=Pusat Kurikulum dan Perbukuan|isbn=978-602-244-506-7|edition=|pages=246|language=|url-status=live}}</ref> Èlmu kumpiuter kebanyakan nyahoin [[pemerogeraman kumpiuter]] ama [[rèkayasa peranti lunak]], beda ama [[tèhnik kumpiuter]] nyang banya'an nyahoin peranti keras dalem kumpiuter. Tapi èmang banyak nyang salah ama dua istilah entu punya arti.<ref>{{Cite web|url=https://www.cs.york.ac.uk/undergraduate/what-is-cs/|title=What is Computer Science? - Computer Science, The University of York|website=www.cs.york.ac.uk|access-date=2020-08-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.idi.ntnu.no/emner/dif8916/denning.pdf|title=Wayback Machine|date=2006-05-25|website=web.archive.org|access-date=2020-08-04|archive-date=2006-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20060525195404/http://www.idi.ntnu.no/emner/dif8916/denning.pdf|url-status=dead}}</ref> ==Pemerdataan== Amprogan entu penting bakal orang kumpiuter nyang bikin kereja pemerdataan. Béda ama bidang èlmu nyang laèn, orang kumpiuter demenan ama nyang namanya [[makalah amprogan]] ketimbang njebrolin di majalah.{{setilah sekolahan|jurnal}}<ref>{{cite journal|last1=Meyer|first1=Bertrand|title=Viewpoint: Research evaluation for computer science|journal=Communications of the ACM|date=April 2009|volume=25|issue=4|pages=31–34|doi=10.1145/1498765.1498780|s2cid=8625066|url=https://pure.itu.dk/portal/da/publications/b474cea0-8288-11dd-b116-000ea68e967b }}</ref><ref>{{cite web|last1=Patterson|first1=David|title=Evaluating Computer Scientists and Engineers For Promotion and Tenure|url=http://cra.org/resources/bp-view/evaluating_computer_scientists_and_engineers_for_promotion_and_tenure/|publisher=Computing Research Association|date=August 1999|access-date=July 19, 2015|archive-date=July 22, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150722020941/http://cra.org/resources/bp-view/evaluating_computer_scientists_and_engineers_for_promotion_and_tenure/|url-status=live}}</ref> Bahnanya eni cawang èlmu lekas megarnya, pemerdataan di mari kudu sigra ditilik bakal dijebrolin boléannya. Mangkanya, èmang cocok, dah, ama jebrolan amprogan ketimbang majalah.<ref>{{cite journal|last1=Fortnow|first1=Lance|title=Viewpoint: Time for Computer Science to Grow Up|journal=Communications of the ACM|date=August 2009|volume=52|issue=8|pages=33–35|doi=10.1145/1536616.1536631|doi-access=free}}</ref> == Paranan == <references/> [[Bangsaan:Èlmu kumpiuter]] [[category:WikiSeratSerèt II Ari IV]] [[category:WikiSeratSerèt II]] 4u1bwjwqmesyylfrrpw149r4z1a34ey 34210 34209 2026-04-12T04:55:25Z Swarabakti 44 34210 wikitext text/x-wiki '''Èlmu kumpiuter''' ({{lang-en|computer science}}) entu èlmu nyang nyahoin barang ngitung, peranti keras, ama peranti alus. Èlmu kumpiuter ngerèok ragem pekara [[kumpiuter]], mulain deri ''[[algoritma]]'' ampé [[basa program]], [[peranti alus]], ama [[peranti keras]].<ref>{{cite book|last=Mushthofa|first=|date=2021|url=http://setditjen.dikdasmen.kemdikbud.go.id/eppa/unggah/unduhan/INFORMATIKA-BS-KLS_X/pdf|title=Informatika untuk SMA Kelas X|place=[[Jakarta]]|publisher=Pusat Kurikulum dan Perbukuan|isbn=978-602-244-506-7|edition=|pages=246|language=|url-status=live}}</ref> Èlmu kumpiuter kebanyakan mbelajarin [[program kumpiuter]] ama [[rancang peranti alus]], béda ama [[tèhnik kumpiuter]] nyang lebi mbelajarin peranti keras dalem kumpiuter. Cumannya, mah, dasar èmang banyak nyang salah ngarti ama ni setilah dua.<ref>{{Cite web|url=https://www.cs.york.ac.uk/undergraduate/what-is-cs/|title=What is Computer Science? - Computer Science, The University of York|website=www.cs.york.ac.uk|access-date=2020-08-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.idi.ntnu.no/emner/dif8916/denning.pdf|title=Wayback Machine|date=2006-05-25|website=web.archive.org|access-date=2020-08-04|archive-date=2006-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20060525195404/http://www.idi.ntnu.no/emner/dif8916/denning.pdf|url-status=dead}}</ref> ==Pemerdataan== Amprogan entu penting bakal orang kumpiuter nyang bikin kereja pemerdataan. Béda ama bidang èlmu nyang laèn, orang kumpiuter demenan ama nyang namanya [[makalah amprogan]] ketimbang njebrolin di majalah.{{setilah sekolahan|jurnal}}<ref>{{cite journal|last1=Meyer|first1=Bertrand|title=Viewpoint: Research evaluation for computer science|journal=Communications of the ACM|date=April 2009|volume=25|issue=4|pages=31–34|doi=10.1145/1498765.1498780|s2cid=8625066|url=https://pure.itu.dk/portal/da/publications/b474cea0-8288-11dd-b116-000ea68e967b }}</ref><ref>{{cite web|last1=Patterson|first1=David|title=Evaluating Computer Scientists and Engineers For Promotion and Tenure|url=http://cra.org/resources/bp-view/evaluating_computer_scientists_and_engineers_for_promotion_and_tenure/|publisher=Computing Research Association|date=August 1999|access-date=July 19, 2015|archive-date=July 22, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150722020941/http://cra.org/resources/bp-view/evaluating_computer_scientists_and_engineers_for_promotion_and_tenure/|url-status=live}}</ref> Bahnanya eni cawang èlmu lekas megarnya, pemerdataan di mari kudu sigra ditilik bakal dijebrolin boléannya. Mangkanya, èmang cocok, dah, ama jebrolan amprogan ketimbang majalah.<ref>{{cite journal|last1=Fortnow|first1=Lance|title=Viewpoint: Time for Computer Science to Grow Up|journal=Communications of the ACM|date=August 2009|volume=52|issue=8|pages=33–35|doi=10.1145/1536616.1536631|doi-access=free}}</ref> == Paranan == <references/> [[Bangsaan:Èlmu kumpiuter]] [[category:WikiSeratSerèt II Ari IV]] [[category:WikiSeratSerèt II]] 4vk3gtjp1518nhuu40m4lyiwvcp054j 34211 34210 2026-04-12T04:56:09Z Swarabakti 44 34211 wikitext text/x-wiki '''Èlmu kumpiuter''' ({{lang-en|computer science}}) entu èlmu nyang nyahoin barang ngitung, peranti keras, ama peranti alus. Èlmu kumpiuter ngerèok ragem pekara [[kumpiuter]], mulain deri ''[[algoritma]]'' ampé [[basa program]], [[peranti alus]], ama [[peranti keras]].<ref>{{cite book|last=Mushthofa|first=|date=2021|url=http://setditjen.dikdasmen.kemdikbud.go.id/eppa/unggah/unduhan/INFORMATIKA-BS-KLS_X/pdf|title=Informatika untuk SMA Kelas X|place=[[Jakarta]]|publisher=Pusat Kurikulum dan Perbukuan|isbn=978-602-244-506-7|edition=|pages=246|language=|url-status=live}}</ref> Èlmu kumpiuter kebanyakan mbelajarin [[program kumpiuter]] ama [[rancang peranti alus]], béda ama [[tèhnik kumpiuter]] nyang lebi mbelajarin peranti keras dalem kumpiuter. Cumannya, mah, dasar èmang ngebadeg nyang salah ngarti ama ni setilah dua.<ref>{{Cite web|url=https://www.cs.york.ac.uk/undergraduate/what-is-cs/|title=What is Computer Science? - Computer Science, The University of York|website=www.cs.york.ac.uk|access-date=2020-08-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.idi.ntnu.no/emner/dif8916/denning.pdf|title=Wayback Machine|date=2006-05-25|website=web.archive.org|access-date=2020-08-04|archive-date=2006-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20060525195404/http://www.idi.ntnu.no/emner/dif8916/denning.pdf|url-status=dead}}</ref> ==Pemerdataan== Amprogan entu penting bakal orang kumpiuter nyang bikin kereja pemerdataan. Béda ama bidang èlmu nyang laèn, orang kumpiuter demenan ama nyang namanya [[makalah amprogan]] ketimbang njebrolin di majalah.{{setilah sekolahan|jurnal}}<ref>{{cite journal|last1=Meyer|first1=Bertrand|title=Viewpoint: Research evaluation for computer science|journal=Communications of the ACM|date=April 2009|volume=25|issue=4|pages=31–34|doi=10.1145/1498765.1498780|s2cid=8625066|url=https://pure.itu.dk/portal/da/publications/b474cea0-8288-11dd-b116-000ea68e967b }}</ref><ref>{{cite web|last1=Patterson|first1=David|title=Evaluating Computer Scientists and Engineers For Promotion and Tenure|url=http://cra.org/resources/bp-view/evaluating_computer_scientists_and_engineers_for_promotion_and_tenure/|publisher=Computing Research Association|date=August 1999|access-date=July 19, 2015|archive-date=July 22, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150722020941/http://cra.org/resources/bp-view/evaluating_computer_scientists_and_engineers_for_promotion_and_tenure/|url-status=live}}</ref> Bahnanya eni cawang èlmu lekas megarnya, pemerdataan di mari kudu sigra ditilik bakal dijebrolin boléannya. Mangkanya, èmang cocok, dah, ama jebrolan amprogan ketimbang majalah.<ref>{{cite journal|last1=Fortnow|first1=Lance|title=Viewpoint: Time for Computer Science to Grow Up|journal=Communications of the ACM|date=August 2009|volume=52|issue=8|pages=33–35|doi=10.1145/1536616.1536631|doi-access=free}}</ref> == Paranan == <references/> [[Bangsaan:Èlmu kumpiuter]] [[category:WikiSeratSerèt II Ari IV]] [[category:WikiSeratSerèt II]] b2zm13pjbq9ou03y2729l8kfx9j27wi 0 7935 34188 33942 2026-04-11T19:05:37Z ~2026-22259-06 3328 34188 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Sos Kacang (dengan bumbu dan chili).jpg{{!}}link=|jmpl|Tampang saus kacang]] '''Saus kacang''' (hurup Arab Gundul: سوس كاچڠ‎‎) ya'entu bumbu kacang ulek maké [[cabe]], biasanya kepaké bakal [[nasi uduk]], [[gado-gado]] ama [[kerèdok]]. {{stub}} [[Bangsaan:Makanan]] [[Bangsaan:Makanan Betawi]] 236gm90z59s9nzhzli7juad8d6qhiko 0 7936 34187 33943 2026-04-11T19:05:20Z ~2026-22259-06 3328 34187 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:Uskladn%C4%9Bn%C3%A1_mouka.JPG{{!}}link=|jmpl|Terigu dalem [[karung]]]] '''Terigu''' (hurup Arab Gundul: تريڬو‎) tu masup dalem bangsaan tepung deri [[taneman]] jenis gandum. Saban bagèan telor kena dilebok, bagèn biasanya mah kulitnya dibuang. Terigu entu buat [[adonan]] bikin [[kué]].<ref name=engineers>{{cite web | last = Chu | first = Michael | title = Wheat Flour | publisher = Cooking for Engineers | date = 2004-10-20 | url = https://web.archive.org/web/20201028084120/https://www.cookingforengineers.com/article/63/Wheat-Flour | access-date = 2009-08-14 }}</ref> {{stub}} [[Bangsaan:Makanan]] [[Bangsaan:Bahan makanan]] gtraxuey195no46xsjkdyfe7dnmlu4r 0 7951 34136 34054 2026-04-11T18:32:45Z ~2026-22259-06 3328 34136 wikitext text/x-wiki {{Pasal|kacamata pintar|pakéan keras nyang dipaké bakal perang|eksoskeleton tenaga lèstrik}}[[Gepokan:Aimoneyetap.jpg{{!}}link=|jmpl|Tampang cetèkan mata]] '''Cetèkan mata''' (hurup Arab Gundul: چتيقن مات) entu atu [[kumputer| kumputer kecit nyang dipaké]] bakal cetèk-cetèk di [[mata]]. Mangkanya, cetèkan mata dasarnya entu bakal ngejuntrungin alat bakal tunjuk-tunjuk dalem cetèkan mata. Selaèn bakal jalaan program kumputer, cetèkan ada punya keboléan kuminikasi kaya' [[hèngpon]]. {{stub}} [[Bangsaan:Hèngpon| ]] [[Bangsaan:Kumpiuter]] [[Bangsaan:Tèhnolohi]] lfbkcxf0ouopoegzdhufd7mpy0zlofr 0 7974 34150 34114 2026-04-11T18:43:46Z ~2026-22259-06 3328 34150 wikitext text/x-wiki {{Pasal|Sarapan|daharan Betawi|lontong sayur}}[[Gepokan:Nasi Uduk McDonald.jpg{{!}}link=|jmpl|ka|260px|Sarapan [[Nasi uduk]] [[Mèkdi]]]] '''Sarapan''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|سارڤن‎‎}}) atawa '''Makan pagi''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|‏ماكن ڤاڬي‎‎}}) entu makan nyang pertama tiap [[ari]] waktu abis bangun tidur pas [[pagi|pagi ari]]. {{Stub}} [[Bangsaan:Sarapan| ]] [[Bangsaan:Makanan]] 7ys97mcvit8lum5aodl335trjkepi87 0 7981 34134 2026-04-11T14:40:27Z ~2026-22370-67 3325 Ngeja halaman dengen "{{Pasal|Kepuloan Jepang|pulo-pulo di Indonésia|Nusantara}}{{Infobox |title = Kepuloan Jepang |image = [[Image:Japan location map with side map of the Ryukyu Islands.svg{{!}}link=|300px]] |caption = Tampang [[kepuloan]] Jepang mirip kaya' gini diliat deri [[kapal luar angkasa]] |label1 = Lokasi |data1 = {{Flagicon|Jepang}} Jepang |label2 = Koordinat |data2 = {{coord|36|0|0|N|138|0|0|E|scale:10000000}} }} '''Kepuloan Jepang''' (hurup..." 34134 wikitext text/x-wiki {{Pasal|Kepuloan Jepang|pulo-pulo di Indonésia|Nusantara}}{{Infobox |title = Kepuloan Jepang |image = [[Image:Japan location map with side map of the Ryukyu Islands.svg{{!}}link=|300px]] |caption = Tampang [[kepuloan]] Jepang mirip kaya' gini diliat deri [[kapal luar angkasa]] |label1 = Lokasi |data1 = {{Flagicon|Jepang}} Jepang |label2 = Koordinat |data2 = {{coord|36|0|0|N|138|0|0|E|scale:10000000}} }} '''Kepuloan Jepang''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|كفولوان جفڠ}}, {{lang-ja|日本列島|translit=Nihon Rettō}}) entu gugusan pulo-pulo nyang mamanjang deri wètan laot sampe ke kulon mudik pesisir wètan Benua Asia. {{stub}} [[Bangsaan:Jepang]] [[Bangsaan:Kepuloan]] [[Bangsaan:Pulo]] g59w1hvbowwad46p4dalobo2xxndh4v 0 7982 34135 2026-04-11T16:55:49Z ~2026-22357-11 3327 Ngeja halaman dengen "{{Pasal|béha wadon|swèmpak|cangcut}}[[Image:Lataly Womens Sleeping Nursing Bra Wirefree Breastfeeding Maternity Bralette Pack of 5.jpg{{!}}link=|thumb|tampang béha nété'in]] '''Béha nété'in''' entu [[béha]] nyeng dirancang khusus bakal mak nété'in. {{stub}} [[Category:Pakéan]] [[Category:Onderhud]]" 34135 wikitext text/x-wiki {{Pasal|béha wadon|swèmpak|cangcut}}[[Image:Lataly Womens Sleeping Nursing Bra Wirefree Breastfeeding Maternity Bralette Pack of 5.jpg{{!}}link=|thumb|tampang béha nété'in]] '''Béha nété'in''' entu [[béha]] nyeng dirancang khusus bakal mak nété'in. {{stub}} [[Category:Pakéan]] [[Category:Onderhud]] 86g9naiacfwgqeb337e49qhuwsmzib9 0 7983 34198 2026-04-12T03:43:58Z Bangrapip 9 Ngeja halaman dengen "'''Mesigit Gubah 99''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|مسيݢية قبة ٩٩}}; {{lang-id|Masjid 99 Kubah}}; {{lang-ar|{{Script|Arabic|مسجد القبة ٩٩}}}}) atawa nyang bekèn juga' dikata '''Mesigit 99 Asmaulhusna''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|مسيݢية اسماء الحسنى ٩٩}}; {{lang-ar|{{Script|Arabic|مسجد اسماء الحسنى}}}}) entu [[mesigit]] nyang seninya bagus ama jadi ''ikon'' nyang adanya di [[Kota Makasar]], Sul..." 34198 wikitext text/x-wiki '''Mesigit Gubah 99''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|مسيݢية قبة ٩٩}}; {{lang-id|Masjid 99 Kubah}}; {{lang-ar|{{Script|Arabic|مسجد القبة ٩٩}}}}) atawa nyang bekèn juga' dikata '''Mesigit 99 Asmaulhusna''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|مسيݢية اسماء الحسنى ٩٩}}; {{lang-ar|{{Script|Arabic|مسجد اسماء الحسنى}}}}) entu [[mesigit]] nyang seninya bagus ama jadi ''ikon'' nyang adanya di [[Kota Makasar]], [[Sulawési Kidul|Propinsi Sulawési Udik]], [[Indonésia|Indunisia]].<ref>{{Cite web|title=The Construction Of The 99-dome Mosque In Makassar Was Resumed|url=https://voi.id/en/news/46739|website=VOI - Waktunya Merevolusi Pemberitaan|language=en|access-date=2022-12-24}}</ref> Ni mesigit dibangun tahon [[2017]] entak diresmiin tahon [[2023]].<ref>{{Cite web|last=Padmasari|first=Salviah Ika|date=2017-06-01|title=Groundbreaking masjid 99 kubah rancangan Ridwan Kamil di Makassar|url=https://m.merdeka.com/peristiwa/groundbreaking-masjid-99-kubah-rancangan-ridwan-kamil-di-makassar.html|website=merdeka.com|language=en|access-date=2022-12-24}}</ref> Ni Mesigit Gubah 99 lempengannya juga' ada di utekan [[Center Point of Indonesia]] (CPI) [[Tanjung Bunga, Tamalaté, Makasar|Tanjung Bunga]].<ref name="Masjid Kubah 99 Asmaul Husna">{{Cite web|title=Masjid Kubah 99 Asmaul Husna|url=https://uloom.id/en/venue/masjid-kubah-99-asmaul-husna/|website=Uloom.id|language=en-US|access-date=2022-12-24}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-09-09|title=Masjid 99 Kubah Makassar, Ikon Baru Sulawesi Selatan yang Megah dan Menawan - Celebes ID|url=https://www.celebes.co/masjid-99-kubah-makassar|language=en-US|access-date=2022-12-24}}</ref> Ni mesigit entu mesigit paling gedé [[Sulawési]] nyang perdipingnya ada dua. Mbangunnya juga' perlu duit nyang bolé dikata, mah, kaga' seemit.<ref name="Masjid Kubah 99 Asmaul Husna"/> Kaya' nyang dikata di macem-macem sumber, ni mesigit nyang kelirnya roncèt udah ngabisin duit—ada, kali— barang160 miliar [[tun Indonésia|rupiah]] lebi.<ref>{{Cite web|title=Masjid 99 Kubah Makassar, Dibangun Masa Syahrul, Mangkrak Era...|url=https://caritau.com/post/masjid-99-kubah-makassar-dibangun-masa-syahrul-mangkrak-era-nurdin-diresmikan-sudirman|website=Pengen tau jadi tau|language=en|access-date=2022-12-24}}</ref> Kaga' cuman duitnya nyang sebadeg-badeg, témpo nyang dibutuin bakal ngebangun ni mesigit gubah 99 juga' kaga' seemit, kalo ngiat tètèk-bengèknya, pan, juga' keètung ribet.<ref>{{Cite web|title=Nilai filosofis Masjid 99 Kubah Makassar – PDF Download|url=https://digilibadmin.unismuh.ac.id/upload/14819-Full_Text.pdf|website=digiliadmin.unismuh.ac.id}}</ref> Ni mesigit punya rancang gedong bolénya rancangannya si [[Ridwan Kamil]], nyang entu waktu masing jadi [[Daptar Gubenur Jawa Kulon|Gubenur Jawa Kulon]]. Rancang-rancang{{Setilah sekolahan|konsep}} gambarannya ni masjid entu ''klasik modern'', ''futuristik'', ama jogrokannya juga' laèn kendiri{{Setilah sekolahan|unik}} nyang ngebawa' ''tema'' [[Asmaulhusna]].<ref>{{Cite web|title=Masjid 99 Kubah|url=https://explore.makassarkota.go.id/destinasi/masjid-99-kubah/|website=Explore Makassar|language=id|access-date=2022-12-24}}</ref> Dia juga' kerja sama, dah, tuh, ama tukang rancang gedong setempat nama [[:en: Muhammad Mursif|Muhammad Mursif]] bakal ngebikin gedong. Sebelonnya, [[tukang rancang gedong]] situ juga' ketemuan langsung ama si [[Ridwan Kamil]] sebelonnya ni mesigit, marinya, dibangun paké rancang gambar{{Setilah sekolahan|desain}} nyang udah dipaketin barengan ama maké [[gubah]] 99 biji di entu gedongnya, laèn ama mesigit-mesigit laènnya nyang sari-sarinya kita liat. == Paranan == rke71o7fzme5b4vdf0g4tjrvhd0zl9p 34199 34198 2026-04-12T03:44:49Z Bangrapip 9 34199 wikitext text/x-wiki '''Mesigit Gubah 99''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|مسيݢية قبة ٩٩}}; {{lang-id|Masjid 99 Kubah}}; {{lang-ar|{{Script|Arabic|مسجد القبة ٩٩}}}}) atawa nyang bekèn juga' dikata '''Mesigit 99 Asmaulhusna''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|مسيݢية اسماء الحسنى ٩٩}}; {{lang-ar|{{Script|Arabic|مسجد اسماء الحسنى}}}}) entu [[mesigit]] nyang seninya bagus ama jadi ''ikon'' nyang adanya di [[Kota Makasar]], [[Sulawési Kidul|Propinsi Sulawési Udik]], [[Indonésia|Indunisia]].<ref>{{Cite web|title=The Construction Of The 99-dome Mosque In Makassar Was Resumed|url=https://voi.id/en/news/46739|website=VOI - Waktunya Merevolusi Pemberitaan|language=en|access-date=2022-12-24}}</ref> Ni mesigit dibangun tahon [[2017]] entak diresmiin tahon [[2023]].<ref>{{Cite web|last=Padmasari|first=Salviah Ika|date=2017-06-01|title=Groundbreaking masjid 99 kubah rancangan Ridwan Kamil di Makassar|url=https://m.merdeka.com/peristiwa/groundbreaking-masjid-99-kubah-rancangan-ridwan-kamil-di-makassar.html|website=merdeka.com|language=en|access-date=2022-12-24}}</ref> Ni Mesigit Gubah 99 lempengannya juga' ada di utekan [[Center Point of Indonesia]] (CPI) [[Tanjung Bunga, Tamalaté, Makasar|Tanjung Bunga]].<ref name="Masjid Kubah 99 Asmaul Husna">{{Cite web|title=Masjid Kubah 99 Asmaul Husna|url=https://uloom.id/en/venue/masjid-kubah-99-asmaul-husna/|website=Uloom.id|language=en-US|access-date=2022-12-24}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-09-09|title=Masjid 99 Kubah Makassar, Ikon Baru Sulawesi Selatan yang Megah dan Menawan - Celebes ID|url=https://www.celebes.co/masjid-99-kubah-makassar|language=en-US|access-date=2022-12-24}}</ref> Ni mesigit entu mesigit paling gedé [[Sulawési]] nyang perdipingnya ada dua. Mbangunnya juga' perlu duit nyang bolé dikata, mah, kaga' seemit.<ref name="Masjid Kubah 99 Asmaul Husna"/> Kaya' nyang dikata di macem-macem sumber, ni mesigit nyang kelirnya roncèt udah ngabisin duit—ada, kali— barang 160 miliar [[tun Indonésia|rupiah]] lebi.<ref>{{Cite web|title=Masjid 99 Kubah Makassar, Dibangun Masa Syahrul, Mangkrak Era...|url=https://caritau.com/post/masjid-99-kubah-makassar-dibangun-masa-syahrul-mangkrak-era-nurdin-diresmikan-sudirman|website=Pengen tau jadi tau|language=en|access-date=2022-12-24}}</ref> Kaga' cuman duitnya nyang sebadeg-badeg, témpo nyang dibutuin bakal ngebangun ni mesigit gubah 99 juga' kaga' seemit, kalo ngiat tètèk-bengèknya, pan, juga' keètung ribet.<ref>{{Cite web|title=Nilai filosofis Masjid 99 Kubah Makassar – PDF Download|url=https://digilibadmin.unismuh.ac.id/upload/14819-Full_Text.pdf|website=digiliadmin.unismuh.ac.id}}</ref> Ni mesigit punya rancang gedong bolénya rancangannya si [[Ridwan Kamil]], nyang entu waktu masing jadi [[Daptar Gubenur Jawa Kulon|Gubenur Jawa Kulon]]. Rancang-rancang{{Setilah sekolahan|konsep}} gambarannya ni masjid entu ''klasik modern'', ''futuristik'', ama jogrokannya juga' laèn kendiri{{Setilah sekolahan|unik}} nyang ngebawa' ''tema'' [[Asmaulhusna]].<ref>{{Cite web|title=Masjid 99 Kubah|url=https://explore.makassarkota.go.id/destinasi/masjid-99-kubah/|website=Explore Makassar|language=id|access-date=2022-12-24}}</ref> Dia juga' kerja sama, dah, tuh, ama tukang rancang gedong setempat nama [[:en: Muhammad Mursif|Muhammad Mursif]] bakal ngebikin gedong. Sebelonnya, [[tukang rancang gedong]] situ juga' ketemuan langsung ama si [[Ridwan Kamil]] sebelonnya ni mesigit, marinya, dibangun paké rancang gambar{{Setilah sekolahan|desain}} nyang udah dipaketin barengan ama maké [[gubah]] 99 biji di entu gedongnya, laèn ama mesigit-mesigit laènnya nyang sari-sarinya kita liat. == Paranan == pn2si5oewx9zbfa7souo2k4v40421xg 34200 34199 2026-04-12T03:45:01Z Bangrapip 9 34200 wikitext text/x-wiki '''Mesigit Gubah 99''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|مسيݢية قبة ٩٩}}; {{lang-id|Masjid 99 Kubah}}; {{lang-ar|{{Script|Arabic|مسجد القبة ٩٩}}}}) atawa nyang bekèn juga' dikata '''Mesigit 99 Asmaulhusna''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|مسيݢية اسماء الحسنى ٩٩}}; {{lang-ar|{{Script|Arabic|مسجد اسماء الحسنى}}}}) entu [[mesigit]] nyang seninya bagus ama jadi ''ikon'' nyang adanya di [[Kota Makasar]], [[Sulawési Kidul|Propinsi Sulawési Udik]], [[Indonésia|Indunisia]].<ref>{{Cite web|title=The Construction Of The 99-dome Mosque In Makassar Was Resumed|url=https://voi.id/en/news/46739|website=VOI - Waktunya Merevolusi Pemberitaan|language=en|access-date=2022-12-24}}</ref> Ni mesigit dibangun tahon [[2017]] entak diresmiin tahon [[2023]].<ref>{{Cite web|last=Padmasari|first=Salviah Ika|date=2017-06-01|title=Groundbreaking masjid 99 kubah rancangan Ridwan Kamil di Makassar|url=https://m.merdeka.com/peristiwa/groundbreaking-masjid-99-kubah-rancangan-ridwan-kamil-di-makassar.html|website=merdeka.com|language=en|access-date=2022-12-24}}</ref> Ni Mesigit Gubah 99 lempengannya juga' ada di utekan [[Center Point of Indonesia]] (CPI) [[Tanjung Bunga, Tamalaté, Makasar|Tanjung Bunga]].<ref name="Masjid Kubah 99 Asmaul Husna">{{Cite web|title=Masjid Kubah 99 Asmaul Husna|url=https://uloom.id/en/venue/masjid-kubah-99-asmaul-husna/|website=Uloom.id|language=en-US|access-date=2022-12-24}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-09-09|title=Masjid 99 Kubah Makassar, Ikon Baru Sulawesi Selatan yang Megah dan Menawan - Celebes ID|url=https://www.celebes.co/masjid-99-kubah-makassar|language=en-US|access-date=2022-12-24}}</ref> Ni mesigit entu mesigit paling gedé [[Sulawési]] nyang perdipingnya ada dua. Mbangunnya juga' perlu duit nyang bolé dikata, mah, kaga' seemit.<ref name="Masjid Kubah 99 Asmaul Husna"/> Kaya' nyang dikata di macem-macem sumber, ni mesigit nyang kelirnya roncèt udah ngabisin duit—ada, kali—barang 160 miliar [[tun Indonésia|rupiah]] lebi.<ref>{{Cite web|title=Masjid 99 Kubah Makassar, Dibangun Masa Syahrul, Mangkrak Era...|url=https://caritau.com/post/masjid-99-kubah-makassar-dibangun-masa-syahrul-mangkrak-era-nurdin-diresmikan-sudirman|website=Pengen tau jadi tau|language=en|access-date=2022-12-24}}</ref> Kaga' cuman duitnya nyang sebadeg-badeg, témpo nyang dibutuin bakal ngebangun ni mesigit gubah 99 juga' kaga' seemit, kalo ngiat tètèk-bengèknya, pan, juga' keètung ribet.<ref>{{Cite web|title=Nilai filosofis Masjid 99 Kubah Makassar – PDF Download|url=https://digilibadmin.unismuh.ac.id/upload/14819-Full_Text.pdf|website=digiliadmin.unismuh.ac.id}}</ref> Ni mesigit punya rancang gedong bolénya rancangannya si [[Ridwan Kamil]], nyang entu waktu masing jadi [[Daptar Gubenur Jawa Kulon|Gubenur Jawa Kulon]]. Rancang-rancang{{Setilah sekolahan|konsep}} gambarannya ni masjid entu ''klasik modern'', ''futuristik'', ama jogrokannya juga' laèn kendiri{{Setilah sekolahan|unik}} nyang ngebawa' ''tema'' [[Asmaulhusna]].<ref>{{Cite web|title=Masjid 99 Kubah|url=https://explore.makassarkota.go.id/destinasi/masjid-99-kubah/|website=Explore Makassar|language=id|access-date=2022-12-24}}</ref> Dia juga' kerja sama, dah, tuh, ama tukang rancang gedong setempat nama [[:en: Muhammad Mursif|Muhammad Mursif]] bakal ngebikin gedong. Sebelonnya, [[tukang rancang gedong]] situ juga' ketemuan langsung ama si [[Ridwan Kamil]] sebelonnya ni mesigit, marinya, dibangun paké rancang gambar{{Setilah sekolahan|desain}} nyang udah dipaketin barengan ama maké [[gubah]] 99 biji di entu gedongnya, laèn ama mesigit-mesigit laènnya nyang sari-sarinya kita liat. == Paranan == 772w1inrgg35t8gggrlku6c8gl06tcm 34204 34200 2026-04-12T03:47:32Z Bangrapip 9 34204 wikitext text/x-wiki '''Mesigit Gubah 99''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|مسيݢية قبة ٩٩}}; {{lang-id|Masjid 99 Kubah}}; {{lang-ar|{{Script|Arabic|مسجد القبة ٩٩}}}}) atawa nyang bekèn juga' dikata '''Mesigit 99 Asmaulhusna''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|مسيݢية اسماء الحسنى ٩٩}}; {{lang-ar|{{Script|Arabic|مسجد اسماء الحسنى}}}}) entu [[mesigit]] nyang seninya bagus ama jadi ''ikon'' nyang adanya di [[Kota Makasar]], [[Sulawési Kidul|Propinsi Sulawési Udik]], [[Indonésia|Indunisia]].<ref>{{Cite web|title=The Construction Of The 99-dome Mosque In Makassar Was Resumed|url=https://voi.id/en/news/46739|website=VOI - Waktunya Merevolusi Pemberitaan|language=en|access-date=2022-12-24}}</ref> Ni mesigit dibangun tahon [[2017]] entak diresmiin tahon [[2023]].<ref>{{Cite web|last=Padmasari|first=Salviah Ika|date=2017-06-01|title=Groundbreaking masjid 99 kubah rancangan Ridwan Kamil di Makassar|url=https://m.merdeka.com/peristiwa/groundbreaking-masjid-99-kubah-rancangan-ridwan-kamil-di-makassar.html|website=merdeka.com|language=en|access-date=2022-12-24}}</ref> Ni Mesigit Gubah 99 lempengannya juga' ada di utekan [[Center Point of Indonesia]] (CPI) [[Tanjung Bunga, Tamalaté, Makasar|Tanjung Bunga]].<ref name="Masjid Kubah 99 Asmaul Husna">{{Cite web|title=Masjid Kubah 99 Asmaul Husna|url=https://uloom.id/en/venue/masjid-kubah-99-asmaul-husna/|website=Uloom.id|language=en-US|access-date=2022-12-24}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-09-09|title=Masjid 99 Kubah Makassar, Ikon Baru Sulawesi Selatan yang Megah dan Menawan - Celebes ID|url=https://www.celebes.co/masjid-99-kubah-makassar|language=en-US|access-date=2022-12-24}}</ref> Ni mesigit – mesigit nyang paling gedé [[Sulawési]] nyang perdipingnya ada dua. Mbangunnya juga' perlu duit nyang bolé dikata, mah, kaga' seemit.<ref name="Masjid Kubah 99 Asmaul Husna"/> Kaya' nyang dikata di macem-macem sumber, ni mesigit nyang kelirnya roncèt udah ngabisin duit—ada, kali—barang 160 miliar [[tun Indonésia|rupiah]] lebi.<ref>{{Cite web|title=Masjid 99 Kubah Makassar, Dibangun Masa Syahrul, Mangkrak Era...|url=https://caritau.com/post/masjid-99-kubah-makassar-dibangun-masa-syahrul-mangkrak-era-nurdin-diresmikan-sudirman|website=Pengen tau jadi tau|language=en|access-date=2022-12-24}}</ref> Kaga' cuman duitnya nyang sebadeg-badeg, témpo nyang dibutuin bakal ngebangun ni mesigit gubah 99 juga' kaga' seemit, kalo ngiat tètèk-bengèknya, pan, juga' keètung ribet.<ref>{{Cite web|title=Nilai filosofis Masjid 99 Kubah Makassar – PDF Download|url=https://digilibadmin.unismuh.ac.id/upload/14819-Full_Text.pdf|website=digiliadmin.unismuh.ac.id}}</ref> Ni mesigit punya rancang gedong bolénya rancangannya si [[Ridwan Kamil]], nyang entu waktu masing jadi [[Daptar Gubenur Jawa Kulon|Gubenur Jawa Kulon]]. Rancang-rancang{{Setilah sekolahan|konsep}} gambarannya ni masjid entu ''klasik modern'', ''futuristik'', ama jogrokannya juga' laèn kendiri{{Setilah sekolahan|unik}} nyang ngebawa' ''tema'' [[Asmaulhusna]].<ref>{{Cite web|title=Masjid 99 Kubah|url=https://explore.makassarkota.go.id/destinasi/masjid-99-kubah/|website=Explore Makassar|language=id|access-date=2022-12-24}}</ref> Dia juga' kerja sama, dah, tuh, ama tukang rancang gedong setempat nama [[:en: Muhammad Mursif|Muhammad Mursif]] bakal ngebikin gedong. Sebelonnya, [[tukang rancang gedong]] situ juga' ketemuan langsung ama si [[Ridwan Kamil]] sebelonnya ni mesigit, marinya, dibangun paké rancang gambar{{Setilah sekolahan|desain}} nyang udah dipaketin barengan ama maké [[gubah]] 99 biji di entu gedongnya, laèn ama mesigit-mesigit laènnya nyang sari-sarinya kita liat. == Paranan == nb7kzpv84jhzoyl9b6wqspaa0k7ur6j 0 7984 34201 2026-04-12T03:46:22Z Pitchrigi 223 Ngeja halaman dengen "'''Pisang péppé''' nya'entu atu penganan has Mekassar, [[Sulawési Kidul]]. Ni penganan dikeja deri pisang nyeng masing mengkel. Cara nyajiinnya gè' lama bener lantaran ada berapa jejegan. ==Siap-siap== Pisang nyeng udah disiangin kulitnya digorèng ampé rada abang, abis tu geprèk tu pisang. Ni, dah, nyeng dikata "pèppè" bakal pisangnya. Pisang digeprèk lagis ampé keras èn kres. Ni pisang pèppè ènakan dilep bareng sambel nyeng dikeja deir tomat, terasi,..." 34201 wikitext text/x-wiki '''Pisang péppé''' nya'entu atu penganan has Mekassar, [[Sulawési Kidul]]. Ni penganan dikeja deri pisang nyeng masing mengkel. Cara nyajiinnya gè' lama bener lantaran ada berapa jejegan. ==Siap-siap== Pisang nyeng udah disiangin kulitnya digorèng ampé rada abang, abis tu geprèk tu pisang. Ni, dah, nyeng dikata "pèppè" bakal pisangnya. Pisang digeprèk lagis ampé keras èn kres. Ni pisang pèppè ènakan dilep bareng sambel nyeng dikeja deir tomat, terasi, cabé kecil, ama garem.<ref>{{Cite web|title=Produk Wisata Pisang Peppe|url=https://jadesta.kemenparekraf.go.id/paket/pisang_peppe|website=jadesta.kemenparekraf.go.id|access-date=2022-05-30}}</ref> Tu bahan disatuin jadi satu. Pisang pèppè sokanan dikeja di ruma dèwèkan lantaran warung nyeng ngeja pisang pèppè uda jarang.<ref>{{Cite news|last=Munsir|first=Ibnu|title=Pisang Peppe, Kreasi Kekinian Pisang Epe Khas Makassar|url=https://food.detik.com/berita-boga/d-5267905/pisang-peppe-kreasi-kekinian-pisang-epe-khas-makassar|work=[[Detik.com|detikcom]]|language=id|access-date=2022-05-30}}</ref> ==Tanjaan== Pisang pèppè legit bener kalo dilep wayah lagi jongjon soré-soré bareng minum téh anget-anget. ==Paranan== {{Reflist}} [[Kategori:Hidangan Indonesia]] [[Kategori:Hidangan Sulawesi Selatan]] [[Kategori:Hidangan pisang]] {{makanan-indonesia-stub}} hylznf5im3561qae4fypgvz0pilwpn6 34202 34201 2026-04-12T03:46:43Z Pitchrigi 223 34202 wikitext text/x-wiki '''Pisang pèppè''' nya'entu atu penganan has Mekassar, [[Sulawési Kidul]]. Ni penganan dikeja deri pisang nyeng masing mengkel. Cara nyajiinnya gè' lama bener lantaran ada berapa jejegan. ==Siap-siap== Pisang nyeng udah disiangin kulitnya digorèng ampé rada abang, abis tu geprèk tu pisang. Ni, dah, nyeng dikata "pèppè" bakal pisangnya. Pisang digeprèk lagis ampé keras èn kres. Ni pisang pèppè ènakan dilep bareng sambel nyeng dikeja deir tomat, terasi, cabé kecil, ama garem.<ref>{{Cite web|title=Produk Wisata Pisang Peppe|url=https://jadesta.kemenparekraf.go.id/paket/pisang_peppe|website=jadesta.kemenparekraf.go.id|access-date=2022-05-30}}</ref> Tu bahan disatuin jadi satu. Pisang pèppè sokanan dikeja di ruma dèwèkan lantaran warung nyeng ngeja pisang pèppè uda jarang.<ref>{{Cite news|last=Munsir|first=Ibnu|title=Pisang Peppe, Kreasi Kekinian Pisang Epe Khas Makassar|url=https://food.detik.com/berita-boga/d-5267905/pisang-peppe-kreasi-kekinian-pisang-epe-khas-makassar|work=[[Detik.com|detikcom]]|language=id|access-date=2022-05-30}}</ref> ==Tanjaan== Pisang pèppè legit bener kalo dilep wayah lagi jongjon soré-soré bareng minum téh anget-anget. ==Paranan== {{Reflist}} [[Kategori:Hidangan Indonesia]] [[Kategori:Hidangan Sulawesi Selatan]] [[Kategori:Hidangan pisang]] {{makanan-indonesia-stub}} cjeamzhpsz7ek2h5i9qayupo3jy75j7 34203 34202 2026-04-12T03:46:58Z Pitchrigi 223 34203 wikitext text/x-wiki '''Pisang pèppè''' nya'entu atu penganan has Mekassar, [[Sulawési Kidul]]. Ni penganan dikeja deri pisang nyeng masing mengkel. Cara nyajiinnya gè' lama bener lantaran ada berapa jejegan. ==Siap-siap== Pisang nyeng udah disiangin kulitnya digorèng ampé rada abang, abis tu geprèk tu pisang. Ni, dah, nyeng dikata "pèppè" bakal pisangnya. Pisang digeprèk lagis ampé keras èn kres. Ni pisang pèppè ènakan dilep bareng sambel nyeng dikeja deir tomat, terasi, cabé kecil, ama garem.<ref>{{Cite web|title=Produk Wisata Pisang Peppe|url=https://jadesta.kemenparekraf.go.id/paket/pisang_peppe|website=jadesta.kemenparekraf.go.id|access-date=2022-05-30}}</ref> Tu bahan disatuin jadi satu. Pisang pèppè sokanan dikeja di ruma dèwèkan lantaran warung nyeng ngeja pisang pèppè uda jarang.<ref>{{Cite news|last=Munsir|first=Ibnu|title=Pisang Peppe, Kreasi Kekinian Pisang Epe Khas Makassar|url=https://food.detik.com/berita-boga/d-5267905/pisang-peppe-kreasi-kekinian-pisang-epe-khas-makassar|work=[[Detik.com|detikcom]]|language=id|access-date=2022-05-30}}</ref> ==Tanjaan== Pisang pèppè legit bener kalo dilep wayah lagi jongjon soré-soré bareng minum téh anget-anget. ==Paranan== {{Reflist}} 2iam23ku0n7fe9a4m9chc7d1mh4hw3j 34205 34203 2026-04-12T03:50:23Z Pitchrigi 223 34205 wikitext text/x-wiki '''Pisang pèppè''' nya'entu atu penganan has Mekasar, [[Sulawési Kidul]]. Ni penganan dikeja deri pisang nyeng masing mengkel. Cara nyajiinnya gè' lama bener lantaran ada berapa jejegan. ==Siap-siap== Pisang nyeng udah disiangin kulitnya digorèng ampé rada abang, abis tu geprèk tu pisang. Ni, dah, nyeng dikata "pèppè" bakal pisangnya. Pisang digeprèk lagis ampé keras èn kres. Ni pisang pèppè ènakan dilep bareng sambel nyeng dikeja deir tomat, terasi, cabé kecil, ama garem.<ref>{{Cite web|title=Produk Wisata Pisang Peppe|url=https://jadesta.kemenparekraf.go.id/paket/pisang_peppe|website=jadesta.kemenparekraf.go.id|access-date=2022-05-30}}</ref> Tu bahan disatuin jadi satu. Pisang pèppè sokanan dikeja di ruma dèwèkan lantaran warung nyeng ngeja pisang pèppè uda jarang.<ref>{{Cite news|last=Munsir|first=Ibnu|title=Pisang Peppe, Kreasi Kekinian Pisang Epe Khas Makassar|url=https://food.detik.com/berita-boga/d-5267905/pisang-peppe-kreasi-kekinian-pisang-epe-khas-makassar|work=[[Detik.com|detikcom]]|language=id|access-date=2022-05-30}}</ref> ==Tanjaan== Pisang pèppè legit bener kalo dilep wayah lagi jongjon soré-soré bareng minum téh anget-anget. ==Paranan== {{Reflist}} skbi0m81a7z6r1ncqbhrdafrcbypguy 4 7985 34206 2026-04-12T03:53:47Z Swarabakti 44 Ngeja halaman dengen "{{Tampang GG |image=Jalan Gerbang Pemuda, Jakarta.jpg |width=300 |caption=Ijo-ijoan di Jalan Gerbang Pemuda, [[Jakarta]] |author=RasyaAbhirama13 |license={{icon|cc}}{{nbsp}}[https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ CC BY-SA 3.0] }}" 34206 wikitext text/x-wiki {{Tampang GG |image=Jalan Gerbang Pemuda, Jakarta.jpg |width=300 |caption=Ijo-ijoan di Jalan Gerbang Pemuda, [[Jakarta]] |author=RasyaAbhirama13 |license={{icon|cc}}{{nbsp}}[https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ CC BY-SA 3.0] }} rtp33fjyt0nifjr2izuhnwfhvpegeu1 34207 34206 2026-04-12T03:54:18Z Swarabakti 44 34207 wikitext text/x-wiki {{Tampang GG |image=Jalan Gerbang Pemuda, Jakarta.jpg |width=300 |caption=Ijo-ijoan di Jalan Setrat Gerbang Pemuda, [[Jakarta]] |author=RasyaAbhirama13 |license={{icon|cc}}{{nbsp}}[https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ CC BY-SA 3.0] }} 6rjcgnbimc0uvynxky7qr4l7b28apc5 0 7986 34212 2026-04-12T07:01:00Z ~2026-22396-53 3331 Ngeja halaman dengen "'''Musim dingin''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|موسم ديڠين}}) entu sebuah keadaan [[alam]] waktu [[udara]] [[Angin|paling dingin]] kaya' [[ès]] di wilayah iklim kutub dan iklim sedeng atawapun subtropis. {{Geo-stub}} [[Bangsaan:Musim|dingin]] [[Bangsaan:Iklim]]" 34212 wikitext text/x-wiki '''Musim dingin''' (hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|موسم ديڠين}}) entu sebuah keadaan [[alam]] waktu [[udara]] [[Angin|paling dingin]] kaya' [[ès]] di wilayah iklim kutub dan iklim sedeng atawapun subtropis. {{Geo-stub}} [[Bangsaan:Musim|dingin]] [[Bangsaan:Iklim]] otwxj0u4wdtpkqbolcpcw6c5aw4j1ss 0 7987 34213 2026-04-12T07:03:50Z ~2026-22396-53 3331 Ngeja halaman dengen "[[Gepokan:BBW Model.jpg{{!}}link=|jmpl|[[wadon]] [[BMW]] (Bahénol Montok Welleh-weleh-weleh)]] '''Bahénol Montok Wadon''' (biasa disingkat: BMW; hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|بحنول مونطق وادون}}) atawa '''Bahénol Montok Welleh-weleh-weleh''' entu [[wadon]] nyeng puye [[Daya tarik fisik|daya tarik]] dèri badan gedé. ''Bahénol montok wadon'' atawa BMW bolé dibilang [[sorga]]<nowiki/>nyé dunia. {{stub}} [[Bangsaan:Manusia]] Bangsaan:Wad..." 34213 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:BBW Model.jpg{{!}}link=|jmpl|[[wadon]] [[BMW]] (Bahénol Montok Welleh-weleh-weleh)]] '''Bahénol Montok Wadon''' (biasa disingkat: BMW; hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|بحنول مونطق وادون}}) atawa '''Bahénol Montok Welleh-weleh-weleh''' entu [[wadon]] nyeng puye [[Daya tarik fisik|daya tarik]] dèri badan gedé. ''Bahénol montok wadon'' atawa BMW bolé dibilang [[sorga]]<nowiki/>nyé dunia. {{stub}} [[Bangsaan:Manusia]] [[Bangsaan:Wadon]] 4u0g7by3gsl26r8e0cnx1v0m4mll5td 34214 34213 2026-04-12T08:44:04Z Badak Jawa 13 Badak Jawa mindahin [[BMW (Bahénol Montok Wadon)]] ke [[Bahénol Montok Wadon]] 34213 wikitext text/x-wiki [[Gepokan:BBW Model.jpg{{!}}link=|jmpl|[[wadon]] [[BMW]] (Bahénol Montok Welleh-weleh-weleh)]] '''Bahénol Montok Wadon''' (biasa disingkat: BMW; hurup Arab Gundul: {{Script|Arabic|بحنول مونطق وادون}}) atawa '''Bahénol Montok Welleh-weleh-weleh''' entu [[wadon]] nyeng puye [[Daya tarik fisik|daya tarik]] dèri badan gedé. ''Bahénol montok wadon'' atawa BMW bolé dibilang [[sorga]]<nowiki/>nyé dunia. {{stub}} [[Bangsaan:Manusia]] [[Bangsaan:Wadon]] 4u0g7by3gsl26r8e0cnx1v0m4mll5td 0 7988 34215 2026-04-12T08:44:04Z Badak Jawa 13 Badak Jawa mindahin [[BMW (Bahénol Montok Wadon)]] ke [[Bahénol Montok Wadon]] 34215 wikitext text/x-wiki #ALIH [[Bahénol Montok Wadon]] es0aep50tni8eevbyhs4wa84txbf5ai