विकिपीडिया bhwiki https://bh.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%BE MediaWiki 1.46.0-wmf.21 first-letter मीडिया विशेष वार्तालाप प्रयोगकर्ता प्रयोगकर्ता वार्ता विकिपीडिया विकिपीडिया वार्ता चित्र चित्र वार्ता मीडियाविकि मीडियाविकि वार्ता टेम्पलेट टेम्पलेट वार्ता मदद मदद वार्ता श्रेणी श्रेणी वार्ता TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk सिंगापुर 0 5170 789849 763167 2026-03-28T15:03:03Z InternetArchiveBot 25596 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 789849 wikitext text/x-wiki {{coord|1.3|103.8|type:country_dim:60km_region:SG|display=title}} {{Infobox country | conventional_long_name = Republic of Singapore | common_name = Singapore | native_name = | image_flag = Flag of Singapore.svg | image_coat = Coat of arms of Singapore (blazon).svg | national_motto = | national_anthem = | image_map = Singapore in its region (zoom).svg | map_caption = {{map caption |location_color=red}} | capital = '''Singapore''' ([[city-state]]) | coordinates = {{Coord|1|17|N|103|50|E|type:city}} | sovereignty_type = [[Independence]] | established_event3 = [[Proclamation of Singapore]] | established_date3 = 9 August 1965 | area_km2 = 721.5 | area_footnote = <ref name="total area of Singapore">{{cite web |url= https://data.gov.sg/dataset/total-land-area-of-singapore |title= Population & Land Area (Mid-Year Estimates) |publisher=Statistics Singapore |accessdate=24 January 2018}}</ref> | area_rank = 176th | population_estimate = 5,612,300<ref name="Population and Population Structure 2017">{{cite web|title=Population and Population Structure|url=https://www.singstat.gov.sg/find-data/search-by-theme/population/population-and-population-structure/latest-data|website=Singstat|publisher=Department of Statistics Singapore|accessdate=5 August 2018|archive-date=26 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200726011137/https://www.tablebuilder.singstat.gov.sg/publicfacing/createDataTable.action?refId=14912|url-status=dead}}</ref> | population_estimate_year = 2017 | population_estimate_rank = 113th | population_label2 = of which citizens (2017) | population_data2 = 3,965,800<ref name="Population and Population Structure 2017"/> | population_density_km2 = 7,796 | population_density_sq_mi = 20,192 | population_density_rank = 3rd | GDP_PPP = $554.855 billion<ref name=imf>{{cite web|title=World Economic Outlook Database, April 2018 – Report for Selected Countries and Subjects|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2018/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=40&pr.y=7&sy=2017&ey=2018&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=576&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a=|publisher=[[International Monetary Fund]] (IMF)|accessdate=अप्रैल 1, 2018}}</ref> | GDP_PPP_year = 2018 | GDP_PPP_rank = 39th | GDP_PPP_per_capita = $98,014<ref name=imf/> | GDP_PPP_per_capita_rank = 3rd | GDP_nominal = $349.659 billion<ref name=imf/> | GDP_nominal_year = 2018 | GDP_nominal_rank = 41st | GDP_nominal_per_capita = $61,766<ref name=imf/> | GDP_nominal_per_capita_rank = 8th | Gini = 46.4 <!--number only--> | Gini_year = 2014 | Gini_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | Gini_ref = <ref name="CIA">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/resources/the-world-factbook/fields/2172.html#sn |title=Distribution of family income – Gini Index |year=2015 |publisher=CIA |accessdate=30 September 2015 |archive-date=25 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225165827/https://www.cia.gov/library/publications/resources/the-world-factbook/fields/2172.html#sn |url-status=dead }}</ref> | Gini_rank = 30th | HDI = 0.932 <!--number only--> | HDI_year = 2017<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref>{{cite web|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/2018_human_development_statistical_update.pdf|title=Human Development Indices and Indicators: 2018 Statistical update|publisher=United Nations Development Programme|date=15 September 2018|accessdate=15 September 2018}}</ref> | HDI_rank = 9th | currency_code = | time_zone = [[Singapore Standard Time|SST]] | utc_offset = +8 | antipodes = | date_format = | drives_on = | calling_code = [[+65]] | iso3166code = | cctld = }} '''सिंगापुर''' एशिया महादीप में एगो देस बा। {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|33em}} == बाहरी कड़ी == {{कॉमंस श्रेणी|Singapore}} ;Government * [https://www.gov.sg/ Singapore Government Online Portal] ;General information * [https://web.archive.org/web/20080607085722/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/singapore.htm Singapore] from ''UCB Libraries GovPubs'' * {{dmoz|Regional/Asia/Singapore}} * [https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-15961759 Singapore profile] from the [[BBC News]] * {{Britannica|545725}} * {{wikiatlas|Singapore}} * {{OSM relation|536780}} * [http://www.wikimapia.org/#y=1345015&x=103819427&z=11&l=0&m=a WikiSatellite view of Singapore at WikiMapia] {{Countries of Asia}} [[श्रेणी:दक्खिन पुरुब एशिया के देस]] [[श्रेणी:यूनाइटेड नेशंस के सदस्य देस]] mr9ju689iusx009botk3bn4vc4fl9zy बायोडायवर्सिटी 0 23694 789857 780358 2026-03-28T17:25:21Z SM7 3953 +techtitle 789857 wikitext text/x-wiki {{टेकटाइटिल|subject=GEOG}} '''बायोडायवर्सिटी''' ({{Lang|en|biodiversity}}; {{Lang-hi|जैवविविधता}}), चाहे '''जीवबिबिधता''', कौनों क्षेत्र में पावल जाए वाला सगरी पशु-पक्षी, जीव-जंतु, बनस्पति, फंगस, बैक्टीरिया वगैरह के सगरी प्रजाति सब के बिबिधता ह।<ref name="WWF">{{cite web |title=What is biodiversity and why is it under threat? |url=https://www.worldwildlife.org/pages/what-is-biodiversity |website=[[World Wildlife Fund]] |access-date=24 मार्च 2022 |language=en |quote=Biodiversity is all the different kinds of life you’ll find in one area—the variety of animals, plants, fungi, and even microorganisms like bacteria that make up our natural world. Each of these species and organisms work together in ecosystems, like an intricate web, to maintain balance and support life. Biodiversity supports everything in nature that we need to survive: food, clean water, medicine, and shelter.}}</ref> एडवर्ड ओ. विल्सन के हिसाब से, ''बायोडायवर्सिटी'' शब्द के रचना डब्ल्यू. जी रोसेन द्वारा 1985 में कइल गइल।<ref>{{cite book |last1=Wilson |first1=E. O. |title=Biodiversity |date=1988 |publisher=National Academy Press |page=vi |url=https://www.nap.edu/read/989/chapter/1#v|doi=10.17226/989 |pmid=25032475 |isbn=978-0-309-03739-6 }}</ref> जबकि एकरा पहिले 1980 में थॉमस लवज्वॉय ''बायोलॉजिकल डायवर्सिटी'' शब्द से बैज्ञानिक समुदाय के परिचित करा चुकल रहलें।<ref name=ConsBiol80>{{cite book |author1=Soulé, Michael E. |author2=Wilcox, Bruce A. |title=Conservation biology: an evolutionary-ecological perspective |publisher=Sinauer Associates |location=Sunder*land, Mass |year=1980 |isbn=978-0-87893-800-1 }}</ref> ई तेजी से चलन में आ चुकल रहल।<ref>{{cite web |url=http://www.nature.org/aboutus/index.htm |title=Robert E. Jenkins |publisher=Nature.org |date=18 August 2011 |access-date=24 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120919011749/http://www.nature.org/aboutus/index.htm |archive-date=19 September 2012 |url-status=dead }}</ref> {{clear}} == इहो देखल जाय == * [[बायोडायवर्सिटी हॉटस्पॉट]] * [[बायोडायवर्सिटी कंजर्वेशन]] * [[बायोडायवर्सिटी क्षय]] == संदर्भ == {{Reflist|33em}} [[श्रेणी:बायोडायवर्सिटी| ]] [[श्रेणी:पर्यावरण]] [[श्रेणी:पर्यावरण भूगोल]] [[श्रेणी:पर्यावरण बिज्ञान]] {{पर्या-आधार}} n9zo36vnoikikclbgyodpcecufpu1lm कोइरी 0 49686 789866 728081 2026-03-28T20:59:09Z Bhojpuriyapandey 39882 added itihas 789866 wikitext text/x-wiki '''कोइरी''' एगो [[हिंदू धर्म|हिंदू]] जाति हवे जे [[भारत]] में [[बिहार]], [[उत्तर प्रदेश]], [[मध्य प्रदेश]] आ कुछ अन्य राज्य आ [[नेपाल]] में निवास करे ले। ई जाति के काफी लोग [[मॉरिशस]] में गिरमिटिया बनके गइल रहने। कोइरी लोगन के जातीय पेशा तरकारी के खेती होला। लगभग सभ कोइरी हिंदू धर्म के मानने अउर [[हिंदी भाषा|हिंदी]], [[भोजपुरी]] आ [[अवधी भाषा|अवधी]] बोलने। भारत के आजादी के बाद से ई समाज सामाजिक आ राजनीतिक तौर प बहुत तरक्की कइले। मॉरीशस देस के राष्ट्रपिता आ पहिलका प्रधानमंत्री शिवसागर रामगुलाम कोइरी समाज से रहने। == इतिहास == कोइरी समाज आज के समय में एक बढ़ंत अउर प्रगतिशील समाज मानल जाला। आज के राजनीति में एह समाज से कई बड़ा नेता बनल बाड़न, जइसे कि सम्राट चौधरी, उपेन्द्र कुशवाहा अउर रमेश सिंह कुशवाहा।<ref name=":0">{{Cite book|url=https://www.google.co.in/books/edition/The_National_Geographical_Journal_of_Ind/rwgsAAAAMAAJ?hl=en&gbpv=1&bsq=goita+kushwaha&dq=goita+kushwaha&printsec=frontcover|title=The National Geographical Journal of India|date=1975|publisher=National Geographical Society of India.|language=en}}</ref> अंगरेजी राज के जमाना में भी कोइरी समाज में कई ज़मींदार अउर राजा रहलें, जइसे ज़मींदार माता प्रसाद अउर राजा बोध राम।<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.47993|title=Benares - A Gazetteer|last=Nevill|first=H. R.|date=1909}}</ref> एह समाज के लोग आपन पहचान कुश, जे भगवान राम के बेटा रहलें, से जोड़ेलन। कुछ लोग अपन वंशावली सम्राट अशोक मौर्य से भी जोड़ेले।<ref name=":0" /> अगर चाहीं त हम इसहिं के और बढ़िया, विकिपीडिया-स्टाइल या इतिहासिक विवरण में भी तैयार कर देब।<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.135388|title=Ghazipur A Gazetteer Vol.29|last=Nevill|first=H. r|date=1909}}</ref>{{Reflist}} [[श्रेणी:भारतीय जाति]] {{society-stub}} p34y812net4qh3okv3hh7g6en9a8exs बायोडायवर्सिटी हॉटस्पॉट 0 84484 789855 781709 2026-03-28T17:22:10Z SM7 3953 +techtitle 789855 wikitext text/x-wiki {{टेकटाइटिल|subject=GEOG}} '''बायोडायवर्सिटी हॉटस्पॉट''' ({{Lang|en|biodiversity hotspot}}) कौनों अइसन जीवभूगोलीय प्रदेश (बायोज्याग्रफिकल रीजन) होला जहाँ बहुत मजिगर [[बायोडायवर्सिटी]] होखे आ ऊ मनुष्य के बसाव के चलते कौनों किसिम के [[पर्यावरण पर मनुष्य के परभाव|पर्यावरणी ख़तरा में होखे]]। ''बायोडायवर्सिटी हॉटस्पॉट'' शब्द पहिले-पहिल नॉर्मन मायर्स द्वारा 1988 में दिहल गइल जे 10 गो उष्णकटिबंधी बन सभ के हॉटस्पॉट के रूप में चिन्हित कइलें, बाद में इनहन में 8 गो अउरी जोड़ के इनहन के गिनती 18 भ गइल (1990 में)।<ref name="bsienvis">{{cite web |title=Biodiversity Hotspots in India |url=http://www.bsienvis.nic.in/database/biodiversity-hotspots-in-india_20500.aspx |website=www.bsienvis.nic.in |quote=The term ‘biodiversity hotspot’ was coined by Norman Myers (1988). He recognized 10 tropical forests as “hotspots” on the basis of extraordinary level of plant endemism and high level of habitat loss, without any quantitative criteria for the designation of “hotspot” status.}}</ref> {{clear}} == इहो देखल जाय == * [[बायोडायवर्सिटी]] * [[बायोडायवर्सिटी कंजर्वेशन]] * [[बायोडायवर्सिटी क्षय]] == संदर्भ == {{Reflist|33em}} [[श्रेणी:बायोडायवर्सिटी|हॉट]] {{biology-stub}} {{environment-stub}} {{geography-stub}} k5vz2crs37vsnee95vcu9g28pvgsmq9 Twitter 0 92278 789850 758914 2026-03-28T16:12:31Z EmausBot 1873 Fixing double redirect from [[ट्विटर]] to [[एक्स (सोशल नेटवर्क)]] 789850 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[एक्स (सोशल नेटवर्क)]] {{Rcat shell|{{R from alternative language}}}} __FORCETOC__ __NOEDITSECTION__ [[ट्विटर]],वर्तमान में X के रूप में रिब्रांडिंग हो रहल बा,एगो ऑनलाइन सोशल मीडिया आ सोशल नेटवर्किंग सेवा हवे जे ट्विटर, इंक के उत्तराधिकारी अमेरिकी कंपनी एक्स कॉर्प द्वारा संचालित बा। djt697bcjuhfczbun3n3ez9kbeml7ck ट्विट्टर 0 98187 789851 783024 2026-03-28T16:12:41Z EmausBot 1873 Fixing double redirect from [[ट्विटर]] to [[एक्स (सोशल नेटवर्क)]] 789851 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[एक्स (सोशल नेटवर्क)]] {{Redirect category shell| {{R from alternative spelling}} }} kx5ct6rbuf1d4j0juttebumywxrl8lr विकिपीडिया:आँकड़ा सभ/२०२६/मार्च 4 100257 789864 789822 2026-03-28T19:21:31Z NeechalBOT 7874 statistics 789864 wikitext text/x-wiki <!--- stats starts--->{{प्रयोगकर्ता:Neechalkaran/statnotice}}{| class="wikitable sortable" style="width:90%" |- ! Date(Time) ! Pages ! Articles ! Edits ! Users ! Files ! Activeusers {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१-३-२०२६ |Pages = 81080 |dPages = 26 |Articles = 8920 |dArticles = 7 |Edits = 787976 |dEdits = 361 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 39463 |dUsers = 6 |Ausers = 47 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =२-३-२०२६ |Pages = 81092 |dPages = 12 |Articles = 8923 |dArticles = 3 |Edits = 788048 |dEdits = 72 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 39469 |dUsers = 6 |Ausers = 47 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =३-३-२०२६ |Pages = 81109 |dPages = 17 |Articles = 8928 |dArticles = 5 |Edits = 788114 |dEdits = 66 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 39475 |dUsers = 6 |Ausers = 47 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =४-३-२०२६ |Pages = 81118 |dPages = 9 |Articles = 8931 |dArticles = 3 |Edits = 788143 |dEdits = 29 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 39481 |dUsers = 6 |Ausers = 48 |dAusers = 1 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =५-३-२०२६ |Pages = 81119 |dPages = 1 |Articles = 8931 |dArticles = 0 |Edits = 788155 |dEdits = 12 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 39483 |dUsers = 2 |Ausers = 48 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =६-३-२०२६ |Pages = 81125 |dPages = 6 |Articles = 8932 |dArticles = 1 |Edits = 788182 |dEdits = 27 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 39487 |dUsers = 4 |Ausers = 48 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =७-३-२०२६ |Pages = 81129 |dPages = 4 |Articles = 8933 |dArticles = 1 |Edits = 788196 |dEdits = 14 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 39492 |dUsers = 5 |Ausers = 44 |dAusers = -4 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =८-३-२०२६ |Pages = 81133 |dPages = 4 |Articles = 8933 |dArticles = 0 |Edits = 788206 |dEdits = 10 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 39499 |dUsers = 7 |Ausers = 44 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =९-३-२०२६ |Pages = 81137 |dPages = 4 |Articles = 8933 |dArticles = 0 |Edits = 788211 |dEdits = 5 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 39504 |dUsers = 5 |Ausers = 44 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१०-३-२०२६ |Pages = 81142 |dPages = 5 |Articles = 8933 |dArticles = 0 |Edits = 788223 |dEdits = 12 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 39508 |dUsers = 4 |Ausers = 45 |dAusers = 1 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =११-३-२०२६ |Pages = 81146 |dPages = 4 |Articles = 8933 |dArticles = 0 |Edits = 788229 |dEdits = 6 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 39512 |dUsers = 4 |Ausers = 45 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१२-३-२०२६ |Pages = 81148 |dPages = 2 |Articles = 8933 |dArticles = 0 |Edits = 788235 |dEdits = 6 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 39516 |dUsers = 4 |Ausers = 45 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१३-३-२०२६ |Pages = 81149 |dPages = 1 |Articles = 8933 |dArticles = 0 |Edits = 788242 |dEdits = 7 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 39517 |dUsers = 1 |Ausers = 44 |dAusers = -1 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१४-३-२०२६ |Pages = 81153 |dPages = 4 |Articles = 8933 |dArticles = 0 |Edits = 788251 |dEdits = 9 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 39521 |dUsers = 4 |Ausers = 44 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१५-३-२०२६ |Pages = 81157 |dPages = 4 |Articles = 8933 |dArticles = 0 |Edits = 788258 |dEdits = 7 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 39524 |dUsers = 3 |Ausers = 44 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१६-३-२०२६ |Pages = 81160 |dPages = 3 |Articles = 8933 |dArticles = 0 |Edits = 788265 |dEdits = 7 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 39527 |dUsers = 3 |Ausers = 46 |dAusers = 2 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१७-३-२०२६ |Pages = 81165 |dPages = 5 |Articles = 8933 |dArticles = 0 |Edits = 788271 |dEdits = 6 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 39532 |dUsers = 5 |Ausers = 46 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१८-३-२०२६ |Pages = 81171 |dPages = 6 |Articles = 8933 |dArticles = 0 |Edits = 788281 |dEdits = 10 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 39540 |dUsers = 8 |Ausers = 46 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =१९-३-२०२६ |Pages = 81173 |dPages = 2 |Articles = 8933 |dArticles = 0 |Edits = 788285 |dEdits = 4 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 39545 |dUsers = 5 |Ausers = 44 |dAusers = -2 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =२०-३-२०२६ |Pages = 81178 |dPages = 5 |Articles = 8933 |dArticles = 0 |Edits = 788294 |dEdits = 9 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 39551 |dUsers = 6 |Ausers = 44 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =२१-३-२०२६ |Pages = 81181 |dPages = 3 |Articles = 8934 |dArticles = 1 |Edits = 788308 |dEdits = 14 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 39554 |dUsers = 3 |Ausers = 44 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =२२-३-२०२६ |Pages = 81187 |dPages = 6 |Articles = 8936 |dArticles = 2 |Edits = 788328 |dEdits = 20 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 39559 |dUsers = 5 |Ausers = 40 |dAusers = -4 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =२३-३-२०२६ |Pages = 81197 |dPages = 10 |Articles = 8938 |dArticles = 2 |Edits = 788360 |dEdits = 32 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 39560 |dUsers = 1 |Ausers = 40 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =२४-३-२०२६ |Pages = 81202 |dPages = 5 |Articles = 8938 |dArticles = 0 |Edits = 788385 |dEdits = 25 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 39564 |dUsers = 4 |Ausers = 40 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =२५-३-२०२६ |Pages = 81226 |dPages = 24 |Articles = 8941 |dArticles = 3 |Edits = 788449 |dEdits = 64 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 39572 |dUsers = 8 |Ausers = 36 |dAusers = -4 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =२६-३-२०२६ |Pages = 81237 |dPages = 11 |Articles = 8944 |dArticles = 3 |Edits = 788524 |dEdits = 75 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 39581 |dUsers = 9 |Ausers = 36 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =२७-३-२०२६ |Pages = 81249 |dPages = 12 |Articles = 8945 |dArticles = 1 |Edits = 788632 |dEdits = 108 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 39590 |dUsers = 9 |Ausers = 36 |dAusers = 0 }} {{User:Neechalkaran/template/daily |Date =२८-३-२०२६ |Pages = 81258 |dPages = 9 |Articles = 8947 |dArticles = 2 |Edits = 788740 |dEdits = 108 |Files = 54 |dFiles = 0 |Users = 39597 |dUsers = 7 |Ausers = 42 |dAusers = 6 }} <!---Place new stats here---> |} <!--- stats ends---> qszodhykb8t08cnucjdgioztkd3vuv2 भारत के पर्यावरण 0 100437 789852 789844 2026-03-28T17:19:58Z SM7 3953 बिस्तार कइल गइल 789852 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Andaman and Nicobar islands.JPG|alt=|thumb|[[हिंद महासागर]] में [[अंडमान आ निकोबार दीप]] के एगो सीन।]] '''भारत के पर्यावरण''' दुनिया के सबसे जादे [[बायोडायवर्सिटी|जैव-विविधता]] (बायोडाइवर्सिटी) वाला [[इकोज़ोन]] में से कुछ के शामिल करेला। [[दक्कन ट्रैप्स]], [[सिंधु-गंगा के मैदान|गंगा मैदान]] आ [[हिमालय]] एह देस के मुख्य भौगोलिक विशेषता बाड़ें। देस के सबसे बड़ पर्यावरणीय समस्या अलग-अलग किसिम के प्रदूषण बाटे, आ एगो विकासशील देस होखे के कारण ई [[जलवायु बदलाव]] के असर से जादे प्रभावित होखे के रिस्क वाला देस बाटे।<ref>{{Cite journal |last1=Wang |first1=Guiling |last2=Schimel |first2=David |date= 2003|title=Climate Change, Climate Modes, and Climate Impacts |url=https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev.energy.28.050302.105444 |journal=Annual Review of Environment and Resources |language=en |volume=28 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1146/annurev.energy.28.050302.105444 |issn=1543-5938|url-access=subscription }}</ref> भारत में पर्यावरण के बचावे खातिर कानून बनल बाड़ें, आ ई ओह देसन में से एगो हवे जे जैव विविधता संधि (CBD) पर दस्खत कइले बा।<ref>{{Cite book |last=Cbd |first=Secretariat To The |url=https://books.google.com/books?id=E_zsAgAAQBAJ |title=Handbook of the Convention on Biological Diversity |date=2014-02-25 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-20190-7 |language=en}}</ref> पर्यावरण, वन आ जलवायु परिवर्तन मंत्रालय आ हर राज्य के वन विभाग मिल के पूरा देस में पर्यावरण नीति बनावे आ लागू करे के काम करे लें। == प्रमुख तत्व == === जिया-जंतु === भारत में दुनिया के सबसे बेसी [[बायोडायवर्सिटी|जैवविविधता]] (बायोडाइवर्सिटी) वाला कई तरह के इकोज़ोन मिलेला—जइसे रेगिस्तान, ऊँच पहाड़, पठार, उष्णकटिबंधीय आ समशीतोष्ण जंगल, दलदली इलाका, मैदान, घास के मैदान, नदी किनारे के क्षेत्र, आ द्वीपन के समूह (आर्किपेलगो)। भारत में तीन गो प्रमुख [[बायोडाइवर्सिटी हॉटस्पॉट]]वो बा—पश्चिमी घाट, हिमालय, आ इंडो-बर्मा क्षेत्र। एह हॉटस्पॉट सभ में बहुत सारा अइसन जिया-जंतु आ पेड़-पौधा मिलेला, जे खाली एही जगहन पर पावल जालन — मने कि एहिजा के घरेलू (एंडेमिक प्रजाति) हवें। {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} [[श्रेणी:पर्यावरण]] [[श्रेणी:भारत के भूगोल|पर्यावरण]] [[श्रेणी:भारत के पर्यावरण| ]] {{Environment-stub}} {{india-stub}} rf450fgs3hwwgy55934q0c4b3vkqnvr 789858 789852 2026-03-28T17:30:08Z SM7 3953 बिस्तार कइल गइल 789858 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Andaman and Nicobar islands.JPG|alt=|thumb|[[हिंद महासागर]] में [[अंडमान आ निकोबार दीप]] के एगो सीन।]] '''भारत के पर्यावरण''' दुनिया के सबसे जादे [[बायोडायवर्सिटी|जैव-विविधता]] (बायोडाइवर्सिटी) वाला [[इकोज़ोन]] में से कुछ के शामिल करेला। [[दक्कन ट्रैप्स]], [[सिंधु-गंगा के मैदान|गंगा मैदान]] आ [[हिमालय]] एह देस के मुख्य भौगोलिक विशेषता बाड़ें। देस के सबसे बड़ पर्यावरणीय समस्या अलग-अलग किसिम के प्रदूषण बाटे, आ एगो विकासशील देस होखे के कारण ई [[जलवायु बदलाव]] के असर से जादे प्रभावित होखे के रिस्क वाला देस बाटे।<ref>{{Cite journal |last1=Wang |first1=Guiling |last2=Schimel |first2=David |date= 2003|title=Climate Change, Climate Modes, and Climate Impacts |url=https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev.energy.28.050302.105444 |journal=Annual Review of Environment and Resources |language=en |volume=28 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1146/annurev.energy.28.050302.105444 |issn=1543-5938|url-access=subscription }}</ref> भारत में पर्यावरण के बचावे खातिर कानून बनल बाड़ें, आ ई ओह देसन में से एगो हवे जे जैव विविधता संधि (CBD) पर दस्खत कइले बा।<ref>{{Cite book |last=Cbd |first=Secretariat To The |url=https://books.google.com/books?id=E_zsAgAAQBAJ |title=Handbook of the Convention on Biological Diversity |date=2014-02-25 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-20190-7 |language=en}}</ref> पर्यावरण, वन आ जलवायु परिवर्तन मंत्रालय आ हर राज्य के वन विभाग मिल के पूरा देस में पर्यावरण नीति बनावे आ लागू करे के काम करे लें। == प्रमुख तत्व == === जिया-जंतु === भारत में दुनिया के सबसे बेसी [[बायोडायवर्सिटी|जैवविविधता]] (बायोडाइवर्सिटी) वाला कई तरह के इकोज़ोन मिलेला—जइसे रेगिस्तान, ऊँच पहाड़, पठार, उष्णकटिबंधीय आ समशीतोष्ण जंगल, दलदली इलाका, मैदान, घास के मैदान, नदी किनारे के क्षेत्र, आ द्वीपन के समूह (आर्किपेलगो)। भारत में तीन गो प्रमुख [[बायोडाइवर्सिटी हॉटस्पॉट]]वो बा—पश्चिमी घाट, हिमालय, आ इंडो-बर्मा क्षेत्र। एह हॉटस्पॉट सभ में बहुत सारा अइसन जिया-जंतु आ पेड़-पौधा मिलेला, जे खाली एही जगहन पर पावल जालन — मने कि एहिजा के घरेलू (एंडेमिक प्रजाति) हवें। 2021 में, देस में करीबन 7,13,789 वर्ग किलोमीटर जमीन [[जंगल]] के अंतर्गत रहल, आ ओकरा में से करीब 92 प्रतिशत सरकार के नियंत्रण में रहल। हालाँकि, अभिनो कुल जमीन के सिरिफ 22.7 प्रतिशत हिस्सा जंगल से ढँकल पावल गइल, जबकि राष्ट्रीय वन नीति (1952) के अनुसार ई हिस्सा 33 प्रतिशत होखे के चाहीं। बन भा जंगल के ज्यादातर हिस्सा चौड़ा पत्ता वाला पतझड़ी पेड़ वाला बा, एहू में लगभग छठवाँ हिस्सा साल आ एक-दसवाँ हिस्सा सागौन के बाटे। शंकुधारी (कोणीय भा ''कोनिफेरस'') पेड़ मुख्य रूप से उत्तर के ऊँच इलाका में मिलेलें - इनहन में पाइन, जुनिपर आ देवदार मुख्य बाड़ें। {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} [[श्रेणी:पर्यावरण]] [[श्रेणी:भारत के भूगोल|पर्यावरण]] [[श्रेणी:भारत के पर्यावरण| ]] {{Environment-stub}} {{india-stub}} 4mbs2lmhk6acm020mf3ihaezw2cfawr 789859 789858 2026-03-28T18:09:47Z SM7 3953 बिस्तार कइल गइल 789859 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Andaman and Nicobar islands.JPG|alt=|thumb|[[हिंद महासागर]] में [[अंडमान आ निकोबार दीप]] के एगो सीन।]] '''भारत के पर्यावरण''' दुनिया के सबसे जादे [[बायोडायवर्सिटी|जैव-विविधता]] (बायोडाइवर्सिटी) वाला [[इकोज़ोन]] में से कुछ के शामिल करेला। [[दक्कन ट्रैप्स]], [[सिंधु-गंगा के मैदान|गंगा मैदान]] आ [[हिमालय]] एह देस के मुख्य भौगोलिक विशेषता बाड़ें। देस के सबसे बड़ पर्यावरणीय समस्या अलग-अलग किसिम के प्रदूषण बाटे, आ एगो विकासशील देस होखे के कारण ई [[जलवायु बदलाव]] के असर से जादे प्रभावित होखे के रिस्क वाला देस बाटे।<ref>{{Cite journal |last1=Wang |first1=Guiling |last2=Schimel |first2=David |date= 2003|title=Climate Change, Climate Modes, and Climate Impacts |url=https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev.energy.28.050302.105444 |journal=Annual Review of Environment and Resources |language=en |volume=28 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1146/annurev.energy.28.050302.105444 |issn=1543-5938|url-access=subscription }}</ref> भारत में पर्यावरण के बचावे खातिर कानून बनल बाड़ें, आ ई ओह देसन में से एगो हवे जे जैव विविधता संधि (CBD) पर दस्खत कइले बा।<ref>{{Cite book |last=Cbd |first=Secretariat To The |url=https://books.google.com/books?id=E_zsAgAAQBAJ |title=Handbook of the Convention on Biological Diversity |date=2014-02-25 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-20190-7 |language=en}}</ref> पर्यावरण, वन आ जलवायु परिवर्तन मंत्रालय आ हर राज्य के वन विभाग मिल के पूरा देस में पर्यावरण नीति बनावे आ लागू करे के काम करे लें। == प्रमुख तत्व == === जिया-जंतु === भारत में दुनिया के सबसे बेसी [[बायोडायवर्सिटी|जैवविविधता]] (बायोडाइवर्सिटी) वाला कई तरह के इकोज़ोन मिलेला—जइसे रेगिस्तान, ऊँच पहाड़, पठार, उष्णकटिबंधीय आ समशीतोष्ण जंगल, दलदली इलाका, मैदान, घास के मैदान, नदी किनारे के क्षेत्र, आ द्वीपन के समूह (आर्किपेलगो)। भारत में तीन गो प्रमुख [[बायोडाइवर्सिटी हॉटस्पॉट]]वो बा—पश्चिमी घाट, हिमालय, आ इंडो-बर्मा क्षेत्र। एह हॉटस्पॉट सभ में बहुत सारा अइसन जिया-जंतु आ पेड़-पौधा मिलेला, जे खाली एही जगहन पर पावल जालन — मने कि एहिजा के घरेलू (एंडेमिक प्रजाति) हवें। 2021 में, देस में करीबन 7,13,789 वर्ग किलोमीटर जमीन [[जंगल]] के अंतर्गत रहल, आ ओकरा में से करीब 92 प्रतिशत सरकार के नियंत्रण में रहल। हालाँकि, अभिनो कुल जमीन के सिरिफ 22.7 प्रतिशत हिस्सा जंगल से ढँकल पावल गइल, जबकि राष्ट्रीय वन नीति (1952) के अनुसार ई हिस्सा 33 प्रतिशत होखे के चाहीं। बन भा जंगल के ज्यादातर हिस्सा चौड़ा पत्ता वाला पतझड़ी पेड़ वाला बा, एहू में लगभग छठवाँ हिस्सा साल आ एक-दसवाँ हिस्सा सागौन के बाटे। शंकुधारी (कोणीय भा ''कोनिफेरस'') पेड़ मुख्य रूप से उत्तर के ऊँच इलाका में मिलेलें - इनहन में पाइन, जुनिपर आ देवदार मुख्य बाड़ें। भारत में करीब 350 प्रकार के स्तनधारी ([[मैमल]]), 375 सरीसृप (रेप्टाइल), 130 उभयचर (एम्फीबियन), 20,000 कीट (इन्सेक्ट), 19,000 मछरी आ 1200 प्रकार के चिरई सभ के प्रजाति मिले लीं। एशियाई शेर, [[बाघ|बंगाल बाघ]] आ [[तेंदुआ]] प्रमुख शिकारी जानवर बाड़ें; बिल्ली जाति के प्रजातियन के संख्या भारत में दुनिया में सबसे जादे बाटे। एहिजा [[हाथी]], [[भारतीय गैंडा]] आ आठ किसिम के हिरन'वो मिले लें। भारत में 17,000 से जादे [[फूलदार पौधा]] के प्रजाति बा, जवन दुनिया के कुल पौधा प्रजातियन के लगभग 6 प्रतिशत ठहरे ला। भारत में दुनिया के लगभग 7 प्रतिशत बनस्पति पावल जाले। अलग-अलग तरह के जलवायु के कारण एहिजा वनस्पति के बहुत समृद्ध विविधता मिलेला। भारत में कुल मिलाके 45,000 से जादे वनस्पति प्रजाति पावल जालीं, जेमें से बहुत अइसन बा जे खाली एहिजा के घरेलू (एंडेमिक) बाड़ी स। भारत के वनस्पति के आधार पर आठ गो मुख्य क्षेत्रन में बाँटल गइल बा: उत्तर-पच्छिमी हिमालय, पूर्वी हिमालय, असम, सिंधु मैदान, गंगा मैदान, दक्कन, मालाबार आ अंडमान। {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} [[श्रेणी:पर्यावरण]] [[श्रेणी:भारत के भूगोल|पर्यावरण]] [[श्रेणी:भारत के पर्यावरण| ]] {{Environment-stub}} {{india-stub}} iqsiau1qvanarxymadz8j4vck5oqkrh 789869 789859 2026-03-29T07:28:30Z SM7 3953 बिस्तार कइल गइल 789869 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Andaman and Nicobar islands.JPG|alt=|thumb|[[हिंद महासागर]] में [[अंडमान आ निकोबार दीप]] के एगो सीन।]] '''भारत के पर्यावरण''' दुनिया के सबसे जादे [[बायोडायवर्सिटी|जैव-विविधता]] (बायोडाइवर्सिटी) वाला [[इकोज़ोन]] में से कुछ के शामिल करेला। [[दक्कन ट्रैप्स]], [[सिंधु-गंगा के मैदान|गंगा मैदान]] आ [[हिमालय]] एह देस के मुख्य भौगोलिक विशेषता बाड़ें। देस के सबसे बड़ पर्यावरणीय समस्या अलग-अलग किसिम के प्रदूषण बाटे, आ एगो विकासशील देस होखे के कारण ई [[जलवायु बदलाव]] के असर से जादे प्रभावित होखे के रिस्क वाला देस बाटे।<ref>{{Cite journal |last1=Wang |first1=Guiling |last2=Schimel |first2=David |date= 2003|title=Climate Change, Climate Modes, and Climate Impacts |url=https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev.energy.28.050302.105444 |journal=Annual Review of Environment and Resources |language=en |volume=28 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1146/annurev.energy.28.050302.105444 |issn=1543-5938|url-access=subscription }}</ref> भारत में पर्यावरण के बचावे खातिर कानून बनल बाड़ें, आ ई ओह देसन में से एगो हवे जे जैव विविधता संधि (CBD) पर दस्खत कइले बा।<ref>{{Cite book |last=Cbd |first=Secretariat To The |url=https://books.google.com/books?id=E_zsAgAAQBAJ |title=Handbook of the Convention on Biological Diversity |date=2014-02-25 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-20190-7 |language=en}}</ref> पर्यावरण, वन आ जलवायु परिवर्तन मंत्रालय आ हर राज्य के वन विभाग मिल के पूरा देस में पर्यावरण नीति बनावे आ लागू करे के काम करे लें। == प्रमुख तत्व == === जिया-जंतु === भारत में दुनिया के सबसे बेसी [[बायोडायवर्सिटी|जैवविविधता]] (बायोडाइवर्सिटी) वाला कई तरह के इकोज़ोन मिलेला—जइसे रेगिस्तान, ऊँच पहाड़, पठार, उष्णकटिबंधीय आ समशीतोष्ण जंगल, दलदली इलाका, मैदान, घास के मैदान, नदी किनारे के क्षेत्र, आ द्वीपन के समूह (आर्किपेलगो)। भारत में तीन गो प्रमुख [[बायोडाइवर्सिटी हॉटस्पॉट]]वो बा—पश्चिमी घाट, हिमालय, आ इंडो-बर्मा क्षेत्र। एह हॉटस्पॉट सभ में बहुत सारा अइसन जिया-जंतु आ पेड़-पौधा मिलेला, जे खाली एही जगहन पर पावल जालन — मने कि एहिजा के घरेलू (एंडेमिक प्रजाति) हवें। 2021 में, देस में करीबन 7,13,789 वर्ग किलोमीटर जमीन [[जंगल]] के अंतर्गत रहल, आ ओकरा में से करीब 92 प्रतिशत सरकार के नियंत्रण में रहल। हालाँकि, अभिनो कुल जमीन के सिरिफ 22.7 प्रतिशत हिस्सा जंगल से ढँकल पावल गइल, जबकि राष्ट्रीय वन नीति (1952) के अनुसार ई हिस्सा 33 प्रतिशत होखे के चाहीं। बन भा जंगल के ज्यादातर हिस्सा चौड़ा पत्ता वाला पतझड़ी पेड़ वाला बा, एहू में लगभग छठवाँ हिस्सा साल आ एक-दसवाँ हिस्सा सागौन के बाटे। शंकुधारी (कोणीय भा ''कोनिफेरस'') पेड़ मुख्य रूप से उत्तर के ऊँच इलाका में मिलेलें - इनहन में पाइन, जुनिपर आ देवदार मुख्य बाड़ें। भारत में करीब 350 प्रकार के स्तनधारी ([[मैमल]]), 375 सरीसृप (रेप्टाइल), 130 उभयचर (एम्फीबियन), 20,000 कीट (इन्सेक्ट), 19,000 मछरी आ 1200 प्रकार के चिरई सभ के प्रजाति मिले लीं। एशियाई शेर, [[बाघ|बंगाल बाघ]] आ [[तेंदुआ]] प्रमुख शिकारी जानवर बाड़ें; बिल्ली जाति के प्रजातियन के संख्या भारत में दुनिया में सबसे जादे बाटे। एहिजा [[हाथी]], [[भारतीय गैंडा]] आ आठ किसिम के हिरन'वो मिले लें। भारत में 17,000 से जादे [[फूलदार पौधा]] के प्रजाति बा, जवन दुनिया के कुल पौधा प्रजातियन के लगभग 6 प्रतिशत ठहरे ला। भारत में दुनिया के लगभग 7 प्रतिशत बनस्पति पावल जाले। अलग-अलग तरह के जलवायु के कारण एहिजा वनस्पति के बहुत समृद्ध विविधता मिलेला। भारत में कुल मिलाके 45,000 से जादे वनस्पति प्रजाति पावल जालीं, जेमें से बहुत अइसन बा जे खाली एहिजा के घरेलू (एंडेमिक) बाड़ी स। भारत के वनस्पति के आधार पर आठ गो मुख्य क्षेत्रन में बाँटल गइल बा: उत्तर-पच्छिमी हिमालय, पूर्वी हिमालय, असम, सिंधु मैदान, गंगा मैदान, दक्कन, मालाबार आ अंडमान। === भूगोल === [[प्लेट टेक्टॉनिक्स|प्लेट टैक्टॉनिक्स]] के हिसाब से भारत [[इंडियन प्लेट]] पर स्थित बा, जे [[इंडो-ऑस्ट्रेलियन प्लेट]] के उत्तरी हिस्सा हवे, आ एकर महाद्वीपीय क्रस्ट [[भारतीय उपमहाद्वीप]] बनावेला। ई देस [[बिसुवत रेखा|भूमध्य रेखा]] (equator) के उत्तर में स्थित बा, आ 8°4' से 37°6' उत्तर अक्षांश आ 68°7' से 97°25' पूरुब देशांतर के बीच पड़ेला। भारत दुनिया के सातवाँ सबसे बड़ा देस हवे, जेकर कुल क्षेत्रफल लगभग 3,287,263 वर्ग किलोमीटर बा। ई देस उत्तर से दक्षिण तक करीब 3,214 किमी आ पूरब से पच्छिम तक लगभग 2,933 किमी तक फइलल बा। भारत के जमीनी सीमा लगभग 15,200 किमी लमहर बा, आ समुंद्री तटरेखा (कोस्टलाइन) करीब 7,517 किमी बा। {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} [[श्रेणी:पर्यावरण]] [[श्रेणी:भारत के भूगोल|पर्यावरण]] [[श्रेणी:भारत के पर्यावरण| ]] {{Environment-stub}} {{india-stub}} 61bgvj7kh8g83bpcmpp6z2qzxho4y76 789870 789869 2026-03-29T07:29:36Z SM7 3953 +विकिकड़ी जोड़ल गइल 789870 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Andaman and Nicobar islands.JPG|alt=|thumb|[[हिंद महासागर]] में [[अंडमान आ निकोबार दीप]] के एगो सीन।]] '''भारत के पर्यावरण''' दुनिया के सबसे जादे [[बायोडायवर्सिटी|जैव-विविधता]] (बायोडाइवर्सिटी) वाला [[इकोज़ोन]] में से कुछ के शामिल करेला। [[दक्कन ट्रैप्स]], [[सिंधु-गंगा के मैदान|गंगा मैदान]] आ [[हिमालय]] एह देस के मुख्य भौगोलिक विशेषता बाड़ें। देस के सबसे बड़ पर्यावरणीय समस्या अलग-अलग किसिम के प्रदूषण बाटे, आ एगो विकासशील देस होखे के कारण ई [[जलवायु बदलाव]] के असर से जादे प्रभावित होखे के रिस्क वाला देस बाटे।<ref>{{Cite journal |last1=Wang |first1=Guiling |last2=Schimel |first2=David |date= 2003|title=Climate Change, Climate Modes, and Climate Impacts |url=https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev.energy.28.050302.105444 |journal=Annual Review of Environment and Resources |language=en |volume=28 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1146/annurev.energy.28.050302.105444 |issn=1543-5938|url-access=subscription }}</ref> भारत में पर्यावरण के बचावे खातिर कानून बनल बाड़ें, आ ई ओह देसन में से एगो हवे जे जैव विविधता संधि (CBD) पर दस्खत कइले बा।<ref>{{Cite book |last=Cbd |first=Secretariat To The |url=https://books.google.com/books?id=E_zsAgAAQBAJ |title=Handbook of the Convention on Biological Diversity |date=2014-02-25 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-20190-7 |language=en}}</ref> पर्यावरण, वन आ जलवायु परिवर्तन मंत्रालय आ हर राज्य के वन विभाग मिल के पूरा देस में पर्यावरण नीति बनावे आ लागू करे के काम करे लें। == प्रमुख तत्व == === जिया-जंतु === भारत में दुनिया के सबसे बेसी [[बायोडायवर्सिटी|जैवविविधता]] (बायोडाइवर्सिटी) वाला कई तरह के इकोज़ोन मिलेला—जइसे रेगिस्तान, ऊँच पहाड़, पठार, उष्णकटिबंधीय आ समशीतोष्ण जंगल, दलदली इलाका, मैदान, घास के मैदान, नदी किनारे के क्षेत्र, आ द्वीपन के समूह (आर्किपेलगो)। भारत में तीन गो प्रमुख [[बायोडाइवर्सिटी हॉटस्पॉट]]वो बा—पश्चिमी घाट, हिमालय, आ इंडो-बर्मा क्षेत्र। एह हॉटस्पॉट सभ में बहुत सारा अइसन जिया-जंतु आ पेड़-पौधा मिलेला, जे खाली एही जगहन पर पावल जालन — मने कि एहिजा के घरेलू (एंडेमिक प्रजाति) हवें। 2021 में, देस में करीबन 7,13,789 वर्ग किलोमीटर जमीन [[जंगल]] के अंतर्गत रहल, आ ओकरा में से करीब 92 प्रतिशत सरकार के नियंत्रण में रहल। हालाँकि, अभिनो कुल जमीन के सिरिफ 22.7 प्रतिशत हिस्सा जंगल से ढँकल पावल गइल, जबकि राष्ट्रीय वन नीति (1952) के अनुसार ई हिस्सा 33 प्रतिशत होखे के चाहीं। बन भा जंगल के ज्यादातर हिस्सा चौड़ा पत्ता वाला पतझड़ी पेड़ वाला बा, एहू में लगभग छठवाँ हिस्सा साल आ एक-दसवाँ हिस्सा सागौन के बाटे। शंकुधारी (कोणीय भा ''कोनिफेरस'') पेड़ मुख्य रूप से उत्तर के ऊँच इलाका में मिलेलें - इनहन में पाइन, जुनिपर आ देवदार मुख्य बाड़ें। भारत में करीब 350 प्रकार के स्तनधारी ([[मैमल]]), 375 सरीसृप (रेप्टाइल), 130 उभयचर (एम्फीबियन), 20,000 कीट (इन्सेक्ट), 19,000 मछरी आ 1200 प्रकार के चिरई सभ के प्रजाति मिले लीं। एशियाई शेर, [[बाघ|बंगाल बाघ]] आ [[तेंदुआ]] प्रमुख शिकारी जानवर बाड़ें; बिल्ली जाति के प्रजातियन के संख्या भारत में दुनिया में सबसे जादे बाटे। एहिजा [[हाथी]], [[भारतीय गैंडा]] आ आठ किसिम के हिरन'वो मिले लें। भारत में 17,000 से जादे [[फूलदार पौधा]] के प्रजाति बा, जवन दुनिया के कुल पौधा प्रजातियन के लगभग 6 प्रतिशत ठहरे ला। भारत में दुनिया के लगभग 7 प्रतिशत बनस्पति पावल जाले। अलग-अलग तरह के जलवायु के कारण एहिजा वनस्पति के बहुत समृद्ध विविधता मिलेला। भारत में कुल मिलाके 45,000 से जादे वनस्पति प्रजाति पावल जालीं, जेमें से बहुत अइसन बा जे खाली एहिजा के घरेलू (एंडेमिक) बाड़ी स। भारत के वनस्पति के आधार पर आठ गो मुख्य क्षेत्रन में बाँटल गइल बा: उत्तर-पच्छिमी हिमालय, पूर्वी हिमालय, असम, सिंधु मैदान, गंगा मैदान, दक्कन, मालाबार आ अंडमान। === भूगोल === {{main|भारत के भूगोल}} [[प्लेट टेक्टॉनिक्स|प्लेट टैक्टॉनिक्स]] के हिसाब से भारत [[इंडियन प्लेट]] पर स्थित बा, जे [[इंडो-ऑस्ट्रेलियन प्लेट]] के उत्तरी हिस्सा हवे, आ एकर महाद्वीपीय क्रस्ट [[भारतीय उपमहाद्वीप]] बनावेला। ई देस [[बिसुवत रेखा|भूमध्य रेखा]] (equator) के उत्तर में स्थित बा, आ 8°4' से 37°6' उत्तर अक्षांश आ 68°7' से 97°25' पूरुब देशांतर के बीच पड़ेला। भारत दुनिया के सातवाँ सबसे बड़ा देस हवे, जेकर कुल क्षेत्रफल लगभग 3,287,263 वर्ग किलोमीटर बा। ई देस उत्तर से दक्षिण तक करीब 3,214 किमी आ पूरब से पच्छिम तक लगभग 2,933 किमी तक फइलल बा। भारत के जमीनी सीमा लगभग 15,200 किमी लमहर बा, आ समुंद्री तटरेखा (कोस्टलाइन) करीब 7,517 किमी बा। {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} [[श्रेणी:पर्यावरण]] [[श्रेणी:भारत के भूगोल|पर्यावरण]] [[श्रेणी:भारत के पर्यावरण| ]] {{Environment-stub}} {{india-stub}} 5sp7ihbyp70cft3fa0iiuidrrlvsghw 789871 789870 2026-03-29T07:35:58Z SM7 3953 बिस्तार कइल गइल 789871 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Andaman and Nicobar islands.JPG|alt=|thumb|[[हिंद महासागर]] में [[अंडमान आ निकोबार दीप]] के एगो सीन।]] '''भारत के पर्यावरण''' दुनिया के सबसे जादे [[बायोडायवर्सिटी|जैव-विविधता]] (बायोडाइवर्सिटी) वाला [[इकोज़ोन]] में से कुछ के शामिल करेला। [[दक्कन ट्रैप्स]], [[सिंधु-गंगा के मैदान|गंगा मैदान]] आ [[हिमालय]] एह देस के मुख्य भौगोलिक विशेषता बाड़ें। देस के सबसे बड़ पर्यावरणीय समस्या अलग-अलग किसिम के प्रदूषण बाटे, आ एगो विकासशील देस होखे के कारण ई [[जलवायु बदलाव]] के असर से जादे प्रभावित होखे के रिस्क वाला देस बाटे।<ref>{{Cite journal |last1=Wang |first1=Guiling |last2=Schimel |first2=David |date= 2003|title=Climate Change, Climate Modes, and Climate Impacts |url=https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev.energy.28.050302.105444 |journal=Annual Review of Environment and Resources |language=en |volume=28 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1146/annurev.energy.28.050302.105444 |issn=1543-5938|url-access=subscription }}</ref> भारत में पर्यावरण के बचावे खातिर कानून बनल बाड़ें, आ ई ओह देसन में से एगो हवे जे जैव विविधता संधि (CBD) पर दस्खत कइले बा।<ref>{{Cite book |last=Cbd |first=Secretariat To The |url=https://books.google.com/books?id=E_zsAgAAQBAJ |title=Handbook of the Convention on Biological Diversity |date=2014-02-25 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-20190-7 |language=en}}</ref> पर्यावरण, वन आ जलवायु परिवर्तन मंत्रालय आ हर राज्य के वन विभाग मिल के पूरा देस में पर्यावरण नीति बनावे आ लागू करे के काम करे लें। == प्रमुख तत्व == === जिया-जंतु === भारत में दुनिया के सबसे बेसी [[बायोडायवर्सिटी|जैवविविधता]] (बायोडाइवर्सिटी) वाला कई तरह के इकोज़ोन मिलेला—जइसे रेगिस्तान, ऊँच पहाड़, पठार, उष्णकटिबंधीय आ समशीतोष्ण जंगल, दलदली इलाका, मैदान, घास के मैदान, नदी किनारे के क्षेत्र, आ द्वीपन के समूह (आर्किपेलगो)। भारत में तीन गो प्रमुख [[बायोडाइवर्सिटी हॉटस्पॉट]]वो बा—पश्चिमी घाट, हिमालय, आ इंडो-बर्मा क्षेत्र। एह हॉटस्पॉट सभ में बहुत सारा अइसन जिया-जंतु आ पेड़-पौधा मिलेला, जे खाली एही जगहन पर पावल जालन — मने कि एहिजा के घरेलू (एंडेमिक प्रजाति) हवें। 2021 में, देस में करीबन 7,13,789 वर्ग किलोमीटर जमीन [[जंगल]] के अंतर्गत रहल, आ ओकरा में से करीब 92 प्रतिशत सरकार के नियंत्रण में रहल। हालाँकि, अभिनो कुल जमीन के सिरिफ 22.7 प्रतिशत हिस्सा जंगल से ढँकल पावल गइल, जबकि राष्ट्रीय वन नीति (1952) के अनुसार ई हिस्सा 33 प्रतिशत होखे के चाहीं। बन भा जंगल के ज्यादातर हिस्सा चौड़ा पत्ता वाला पतझड़ी पेड़ वाला बा, एहू में लगभग छठवाँ हिस्सा साल आ एक-दसवाँ हिस्सा सागौन के बाटे। शंकुधारी (कोणीय भा ''कोनिफेरस'') पेड़ मुख्य रूप से उत्तर के ऊँच इलाका में मिलेलें - इनहन में पाइन, जुनिपर आ देवदार मुख्य बाड़ें। भारत में करीब 350 प्रकार के स्तनधारी ([[मैमल]]), 375 सरीसृप (रेप्टाइल), 130 उभयचर (एम्फीबियन), 20,000 कीट (इन्सेक्ट), 19,000 मछरी आ 1200 प्रकार के चिरई सभ के प्रजाति मिले लीं। एशियाई शेर, [[बाघ|बंगाल बाघ]] आ [[तेंदुआ]] प्रमुख शिकारी जानवर बाड़ें; बिल्ली जाति के प्रजातियन के संख्या भारत में दुनिया में सबसे जादे बाटे। एहिजा [[हाथी]], [[भारतीय गैंडा]] आ आठ किसिम के हिरन'वो मिले लें। भारत में 17,000 से जादे [[फूलदार पौधा]] के प्रजाति बा, जवन दुनिया के कुल पौधा प्रजातियन के लगभग 6 प्रतिशत ठहरे ला। भारत में दुनिया के लगभग 7 प्रतिशत बनस्पति पावल जाले। अलग-अलग तरह के जलवायु के कारण एहिजा वनस्पति के बहुत समृद्ध विविधता मिलेला। भारत में कुल मिलाके 45,000 से जादे वनस्पति प्रजाति पावल जालीं, जेमें से बहुत अइसन बा जे खाली एहिजा के घरेलू (एंडेमिक) बाड़ी स। भारत के वनस्पति के आधार पर आठ गो मुख्य क्षेत्रन में बाँटल गइल बा: उत्तर-पच्छिमी हिमालय, पूर्वी हिमालय, असम, सिंधु मैदान, गंगा मैदान, दक्कन, मालाबार आ अंडमान। === भूगोल === {{main|भारत के भूगोल}} [[प्लेट टेक्टॉनिक्स|प्लेट टैक्टॉनिक्स]] के हिसाब से भारत [[इंडियन प्लेट]] पर स्थित बा, जे [[इंडो-ऑस्ट्रेलियन प्लेट]] के उत्तरी हिस्सा हवे, आ एकर महाद्वीपीय क्रस्ट [[भारतीय उपमहाद्वीप]] बनावेला। ई देस [[बिसुवत रेखा|भूमध्य रेखा]] (equator) के उत्तर में स्थित बा, आ 8°4' से 37°6' उत्तर अक्षांश आ 68°7' से 97°25' पूरुब देशांतर के बीच पड़ेला। भारत दुनिया के सातवाँ सबसे बड़ा देस हवे, जेकर कुल क्षेत्रफल लगभग 3,287,263 वर्ग किलोमीटर बा। ई देस उत्तर से दक्षिण तक करीब 3,214 किमी आ पूरब से पच्छिम तक लगभग 2,933 किमी तक फइलल बा। भारत के जमीनी सीमा लगभग 15,200 किमी लमहर बा, आ समुंद्री तटरेखा (कोस्टलाइन) करीब 7,517 किमी बा। चार गो प्रमुख प्रमाण के आधारन पर अइसन मानल जाला कि इंडियन प्लेट आ [[यूरेशियन प्लेट]] के टक्कर लगभग 40 से 60 मिलियन (4 से 6 करोड़) साल पहिले भइल। एहमें से एगो प्रमाण ई बा कि करीब 50 मिलियन साल पहिले भारत में स्तनधारी ([[मैमल]]) जीव सभ के जीवाश्म के रिकॉर्ड ना मिलेला। अपना रास्ता में इंडियन प्लेट [[रियूनियन हॉटस्पॉट]] के ऊपर से गुजरल, जवना से [[ज्वालामुखी]] गतिविधि भइल आ एहसे [[दक्कन ट्रैप्स]] के निर्माण भइल। यूरेशियन प्लेट से टक्कर के कारण [[हिमालय]] के उठान भइल, आ लगातार चलत टेक्टोनिक गतिविधि के चलते ई इलाका आजो भूडोल के दृष्टि से संवेदनशील बा। [[सिंधु-गंगा के मैदान|गंगा मैदान]] के निर्माण [[गंगा नदी]] आ ओकर सहायक नदियन द्वारा जमा कइल गइल गाद से भइल, जवन हिमालय आ [[बिंध्य परबत श्रेणी|विंध्य पर्वतमाला]] के बीच के क्षेत्र में जमल। भारत के चट्टान सभ के अलग-अलग जियोलॉजी वाला काल में बाँटल जा सकेला, जइसे—आर्कियन, प्रोटेरोजोइक (धारवाड़ सिस्टम), कडपा सिस्टम, बिंध्य सिस्टम, गोंडवाना सिस्टम, दक्कन ट्रैप्स, तर्शियरी, प्लीस्टोसीन, आ सभसे अंत में बनल हाल के चट्टान सभ। {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} [[श्रेणी:पर्यावरण]] [[श्रेणी:भारत के भूगोल|पर्यावरण]] [[श्रेणी:भारत के पर्यावरण| ]] {{Environment-stub}} {{india-stub}} dw7760qy9c7ph8tk1qr0ztg296zvd5t 789874 789871 2026-03-29T07:42:28Z SM7 3953 /* प्रमुख तत्व */ फोटो जोड़ल गइल 789874 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Andaman and Nicobar islands.JPG|alt=|thumb|[[हिंद महासागर]] में [[अंडमान आ निकोबार दीप]] के एगो सीन।]] '''भारत के पर्यावरण''' दुनिया के सबसे जादे [[बायोडायवर्सिटी|जैव-विविधता]] (बायोडाइवर्सिटी) वाला [[इकोज़ोन]] में से कुछ के शामिल करेला। [[दक्कन ट्रैप्स]], [[सिंधु-गंगा के मैदान|गंगा मैदान]] आ [[हिमालय]] एह देस के मुख्य भौगोलिक विशेषता बाड़ें। देस के सबसे बड़ पर्यावरणीय समस्या अलग-अलग किसिम के प्रदूषण बाटे, आ एगो विकासशील देस होखे के कारण ई [[जलवायु बदलाव]] के असर से जादे प्रभावित होखे के रिस्क वाला देस बाटे।<ref>{{Cite journal |last1=Wang |first1=Guiling |last2=Schimel |first2=David |date= 2003|title=Climate Change, Climate Modes, and Climate Impacts |url=https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev.energy.28.050302.105444 |journal=Annual Review of Environment and Resources |language=en |volume=28 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1146/annurev.energy.28.050302.105444 |issn=1543-5938|url-access=subscription }}</ref> भारत में पर्यावरण के बचावे खातिर कानून बनल बाड़ें, आ ई ओह देसन में से एगो हवे जे जैव विविधता संधि (CBD) पर दस्खत कइले बा।<ref>{{Cite book |last=Cbd |first=Secretariat To The |url=https://books.google.com/books?id=E_zsAgAAQBAJ |title=Handbook of the Convention on Biological Diversity |date=2014-02-25 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-20190-7 |language=en}}</ref> पर्यावरण, वन आ जलवायु परिवर्तन मंत्रालय आ हर राज्य के वन विभाग मिल के पूरा देस में पर्यावरण नीति बनावे आ लागू करे के काम करे लें। == प्रमुख तत्व == === जिया-जंतु === [[File:Bengal Tiger Portrait.jpg|alt=|left|thumb|एगो [[बंगाल टाइगर]]। भारत में बिलार बंस के सभसे बेसी प्रजाति सभ पावल जालीं।<ref>{{Cite book |last1=Sharma |first1=B. K. |url=https://books.google.com/books?id=VU69BAAAQBAJ |title=Faunal Heritage of Rajasthan, India: General Background and Ecology of Vertebrates |last2=Kulshreshtha |first2=Seema |last3=Rahmani |first3=Asad R. |date=2013-09-14 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-1-4614-0800-0 |language=en}}</ref>]] भारत में दुनिया के सबसे बेसी [[बायोडायवर्सिटी|जैवविविधता]] (बायोडाइवर्सिटी) वाला कई तरह के इकोज़ोन मिलेला—जइसे रेगिस्तान, ऊँच पहाड़, पठार, उष्णकटिबंधीय आ समशीतोष्ण जंगल, दलदली इलाका, मैदान, घास के मैदान, नदी किनारे के क्षेत्र, आ द्वीपन के समूह (आर्किपेलगो)। भारत में तीन गो प्रमुख [[बायोडाइवर्सिटी हॉटस्पॉट]]वो बा—पश्चिमी घाट, हिमालय, आ इंडो-बर्मा क्षेत्र। एह हॉटस्पॉट सभ में बहुत सारा अइसन जिया-जंतु आ पेड़-पौधा मिलेला, जे खाली एही जगहन पर पावल जालन — मने कि एहिजा के घरेलू (एंडेमिक प्रजाति) हवें। 2021 में, देस में करीबन 7,13,789 वर्ग किलोमीटर जमीन [[जंगल]] के अंतर्गत रहल, आ ओकरा में से करीब 92 प्रतिशत सरकार के नियंत्रण में रहल। हालाँकि, अभिनो कुल जमीन के सिरिफ 22.7 प्रतिशत हिस्सा जंगल से ढँकल पावल गइल, जबकि राष्ट्रीय वन नीति (1952) के अनुसार ई हिस्सा 33 प्रतिशत होखे के चाहीं। बन भा जंगल के ज्यादातर हिस्सा चौड़ा पत्ता वाला पतझड़ी पेड़ वाला बा, एहू में लगभग छठवाँ हिस्सा साल आ एक-दसवाँ हिस्सा सागौन के बाटे। शंकुधारी (कोणीय भा ''कोनिफेरस'') पेड़ मुख्य रूप से उत्तर के ऊँच इलाका में मिलेलें - इनहन में पाइन, जुनिपर आ देवदार मुख्य बाड़ें। भारत में करीब 350 प्रकार के स्तनधारी ([[मैमल]]), 375 सरीसृप (रेप्टाइल), 130 उभयचर (एम्फीबियन), 20,000 कीट (इन्सेक्ट), 19,000 मछरी आ 1200 प्रकार के चिरई सभ के प्रजाति मिले लीं। एशियाई शेर, [[बाघ|बंगाल बाघ]] आ [[तेंदुआ]] प्रमुख शिकारी जानवर बाड़ें; बिल्ली जाति के प्रजातियन के संख्या भारत में दुनिया में सबसे जादे बाटे। एहिजा [[हाथी]], [[भारतीय गैंडा]] आ आठ किसिम के हिरन'वो मिले लें। भारत में 17,000 से जादे [[फूलदार पौधा]] के प्रजाति बा, जवन दुनिया के कुल पौधा प्रजातियन के लगभग 6 प्रतिशत ठहरे ला। भारत में दुनिया के लगभग 7 प्रतिशत बनस्पति पावल जाले। अलग-अलग तरह के जलवायु के कारण एहिजा वनस्पति के बहुत समृद्ध विविधता मिलेला। भारत में कुल मिलाके 45,000 से जादे वनस्पति प्रजाति पावल जालीं, जेमें से बहुत अइसन बा जे खाली एहिजा के घरेलू (एंडेमिक) बाड़ी स। भारत के वनस्पति के आधार पर आठ गो मुख्य क्षेत्रन में बाँटल गइल बा: उत्तर-पच्छिमी हिमालय, पूर्वी हिमालय, असम, सिंधु मैदान, गंगा मैदान, दक्कन, मालाबार आ अंडमान। === भूगोल === {{main|भारत के भूगोल}} [[प्लेट टेक्टॉनिक्स|प्लेट टैक्टॉनिक्स]] के हिसाब से भारत [[इंडियन प्लेट]] पर स्थित बा, जे [[इंडो-ऑस्ट्रेलियन प्लेट]] के उत्तरी हिस्सा हवे, आ एकर महाद्वीपीय क्रस्ट [[भारतीय उपमहाद्वीप]] बनावेला। ई देस [[बिसुवत रेखा|भूमध्य रेखा]] (equator) के उत्तर में स्थित बा, आ 8°4' से 37°6' उत्तर अक्षांश आ 68°7' से 97°25' पूरुब देशांतर के बीच पड़ेला। भारत दुनिया के सातवाँ सबसे बड़ा देस हवे, जेकर कुल क्षेत्रफल लगभग 3,287,263 वर्ग किलोमीटर बा। ई देस उत्तर से दक्षिण तक करीब 3,214 किमी आ पूरब से पच्छिम तक लगभग 2,933 किमी तक फइलल बा। भारत के जमीनी सीमा लगभग 15,200 किमी लमहर बा, आ समुंद्री तटरेखा (कोस्टलाइन) करीब 7,517 किमी बा। [[File:The Mighty Himalayas (232986627).jpeg|alt=|thumb| [[यिप्रेसियन|शुरुआती इओसीन]] काल में हिमालय के उत्पत्ती भारत के आज के समय के जलवायु; बैस्विक जलवायु आ समुंद्र के केमिस्ट्री निर्धारित करे में बहुत महत्वपूर्ण रोल अदा कइलस।<ref>{{cite journal |author=Rowley DB |year=1996 |url=http://www.gps.caltech.edu/~avouac/GE277/Rowley96.pdf |title=Age of initiation of collision between India and Asia: A review of stratigraphic data |journal=Earth and Planetary Science Letters |volume=145 |issue=1 |pages=1–13 |access-date=2007-03-31 |doi=10.1016/s0012-821x(96)00201-4 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20061228205836/http://www.gps.caltech.edu/~avouac/GE277/Rowley96.pdf |archive-date=28 December 2006 |df=dmy |bibcode=1996E&PSL.145....1R }}</ref>]] चार गो प्रमुख प्रमाण के आधारन पर अइसन मानल जाला कि इंडियन प्लेट आ [[यूरेशियन प्लेट]] के टक्कर लगभग 40 से 60 मिलियन (4 से 6 करोड़) साल पहिले भइल। एहमें से एगो प्रमाण ई बा कि करीब 50 मिलियन साल पहिले भारत में स्तनधारी ([[मैमल]]) जीव सभ के जीवाश्म के रिकॉर्ड ना मिलेला। अपना रास्ता में इंडियन प्लेट [[रियूनियन हॉटस्पॉट]] के ऊपर से गुजरल, जवना से [[ज्वालामुखी]] गतिविधि भइल आ एहसे [[दक्कन ट्रैप्स]] के निर्माण भइल। यूरेशियन प्लेट से टक्कर के कारण [[हिमालय]] के उठान भइल, आ लगातार चलत टेक्टोनिक गतिविधि के चलते ई इलाका आजो भूडोल के दृष्टि से संवेदनशील बा। [[सिंधु-गंगा के मैदान|गंगा मैदान]] के निर्माण [[गंगा नदी]] आ ओकर सहायक नदियन द्वारा जमा कइल गइल गाद से भइल, जवन हिमालय आ [[बिंध्य परबत श्रेणी|विंध्य पर्वतमाला]] के बीच के क्षेत्र में जमल। भारत के चट्टान सभ के अलग-अलग जियोलॉजी वाला काल में बाँटल जा सकेला, जइसे—आर्कियन, प्रोटेरोजोइक (धारवाड़ सिस्टम), कडपा सिस्टम, बिंध्य सिस्टम, गोंडवाना सिस्टम, दक्कन ट्रैप्स, तर्शियरी, प्लीस्टोसीन, आ सभसे अंत में बनल हाल के चट्टान सभ। {{clear}} == संदर्भ == {{Reflist|29em}} [[श्रेणी:पर्यावरण]] [[श्रेणी:भारत के भूगोल|पर्यावरण]] [[श्रेणी:भारत के पर्यावरण| ]] {{Environment-stub}} {{india-stub}} d2rxknznnhfyhcxbrcommjzfwygucjg प्रयोगकर्ता वार्ता:KlausHeide 3 100438 789846 2026-03-28T12:53:08Z नया सदस्य स्वागतकर्ता 6624 Adding [[Welcome|welcome message]] to new user's talk page 789846 wikitext text/x-wiki {| id="GeoPort-upper" width="100%" cellpadding="5" cellspacing="6" style="background:#FFFAFF; text-align: justify; border-style:ridge; border-width:1px; border-color:#A9A9A9;" |- |<div style="display:inline-block;margin-top:.1em; text-align:right; margin-bottom:.2em; border-bottom:0; font-weight:bold;"><big>Welcome! स्वागतम्!</big> [[File:Crystal Clear app ksmiletris.png|25px]]&nbsp;</div> राउर बहुत-बहुत स्वागत बा '''{{BASEPAGENAME}}''' जी ! {{#if: | {{{1}}} | }}<br/> <div style="float:right; <!--background:#F5F5DC;--> width:30%"> <!-- दाहिना साइडबार --> {| border="5" cellspacing="10" cellpadding="5" height="50" align=center border=0 style="background: transparent" |- | <big>'''ई जरूर पढ़ल जाय:'''</big> |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:विकिपीडिया का ना हवे|विकिपीडिया का ना हवे?]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:भोजपुरी में कइसे टाइप करब?|भोजपुरी में टाइपिंग]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:सत्यापन जोग|प्रमाणित बात लिखीं]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[मदद:फुटनोट|संदर्भ कइसे जोड़ीं?]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:नीति अउरी दिसानिर्देस|विकिनीति आ निर्देश]] |}</div> <!-- मुख्य पाठ --> '''{{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }} जी''', एह समय रउँआ [[विकिमीडिया फाउन्डेशन]] के परियोजना [[भोजपुरी]] [[विकिपीडिया]] पर बाड़ीं। भोजपुरी विकिपीडिया एगो मुक्त डिजिटल [[ज्ञानकोश]] हवे, जेवन अइसन भइया-बहिनी लोग मिल के लिखले बा जे ज्ञान बाँटे में बिस्वास करत बाटे। एह समय ए परियोजना में [[विशेष:ActiveUsers|{{NUMBEROFUSERS}} सदस्य]] लोग शामिल बाटे। ई बहुते खुशी क बाति बा कि रउँओं ए में शामिल हो गइल बाड़ीं। * पहिले से बनल [[विकिपीडिया:लेख|लेखवन]] में कौनो संपादन खाली टेस्ट करे खातिर मत करीं। कौनों तरह के परीक्षण <small>(प्रयोग या टेस्टिंग)</small> [[विकिपीडिया:अभ्यास पन्ना|अभ्यास पन्ना]] या [[Special:MyPage/sandbox|अपना अभ्यास पन्ना]] पर करीं। * [[विकिपीडिया:आपन परिचय कइसे देईं?|आपन परिचय]] आप संछेप में [[प्रयोगकर्ता:{{BASEPAGENAME}}|अपना सदस्य पन्ना]] पर दे सकत बानी। बहुत पर्सनल बात इहाँ मत लिखीं, न कौनों परचार वाली बात लिखीं। अपने खुद के बारे में लेख मत बनाईं। * दुसरा [[विकिपीडिया:चौपाल |सदस्य लोगन से बात]] करत समय, [[मदद:वार्ता पन्ना|बातचीत पन्ना]] पर सनेसा लिखले की बाद आपन [[विकिपीडिया:दसखत|दसखत]] <small>(हस्ताक्षर)</small> जरूर करीं। एकरा खातिर अंत में चार गो टेढ़का डैश (<nowiki>~~~~</nowiki>) लिख देंईं या टूलबार में [[File:Insert-signature2.svg|link=|alt=]] पर क्लिक करीं। * मदद चाहत होखीं त विकिपीडिया के [[विकिपीडिया:मदद|मदद पन्ना]] पर जाईं। <!-- फुटर के कड़ी सभ --> सीखे-समझे खातिर कुछ अउरी कड़ी नीचे दिहल जात बाटे: {| border="5" cellspacing="1" cellpadding="0" height="50" align=center border=0 style="background: transparent" | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 10px;" | [[विकिपीडिया:स्वशिक्षा|शुरू से सीखीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[मदद:संपादन|संपादन सीखीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:नया लेख कइसे सुरू करीं?|नया लेख]] | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:अइसन लेख मना बाटे|लेख मनाहीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:पंचशील|पंचशील]] | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:समुदाय पोर्टल|सदस्य समाज पन्ना]] |} |} -- [[प्रयोगकर्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|नया सदस्य स्वागतकर्ता]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|बात करीं]]) 12:53, 28 मार्च 2026 (UTC) sviieunvhiz1nn2i1b9s9b2k7x9ft20 प्रयोगकर्ता वार्ता:First 3 100439 789847 2026-03-28T14:25:26Z नया सदस्य स्वागतकर्ता 6624 Adding [[Welcome|welcome message]] to new user's talk page 789847 wikitext text/x-wiki {| id="GeoPort-upper" width="100%" cellpadding="5" cellspacing="6" style="background:#FFFAFF; text-align: justify; border-style:ridge; border-width:1px; border-color:#A9A9A9;" |- |<div style="display:inline-block;margin-top:.1em; text-align:right; margin-bottom:.2em; border-bottom:0; font-weight:bold;"><big>Welcome! स्वागतम्!</big> [[File:Crystal Clear app ksmiletris.png|25px]]&nbsp;</div> राउर बहुत-बहुत स्वागत बा '''{{BASEPAGENAME}}''' जी ! {{#if: | {{{1}}} | }}<br/> <div style="float:right; <!--background:#F5F5DC;--> width:30%"> <!-- दाहिना साइडबार --> {| border="5" cellspacing="10" cellpadding="5" height="50" align=center border=0 style="background: transparent" |- | <big>'''ई जरूर पढ़ल जाय:'''</big> |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:विकिपीडिया का ना हवे|विकिपीडिया का ना हवे?]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:भोजपुरी में कइसे टाइप करब?|भोजपुरी में टाइपिंग]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:सत्यापन जोग|प्रमाणित बात लिखीं]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[मदद:फुटनोट|संदर्भ कइसे जोड़ीं?]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:नीति अउरी दिसानिर्देस|विकिनीति आ निर्देश]] |}</div> <!-- मुख्य पाठ --> '''{{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }} जी''', एह समय रउँआ [[विकिमीडिया फाउन्डेशन]] के परियोजना [[भोजपुरी]] [[विकिपीडिया]] पर बाड़ीं। भोजपुरी विकिपीडिया एगो मुक्त डिजिटल [[ज्ञानकोश]] हवे, जेवन अइसन भइया-बहिनी लोग मिल के लिखले बा जे ज्ञान बाँटे में बिस्वास करत बाटे। एह समय ए परियोजना में [[विशेष:ActiveUsers|{{NUMBEROFUSERS}} सदस्य]] लोग शामिल बाटे। ई बहुते खुशी क बाति बा कि रउँओं ए में शामिल हो गइल बाड़ीं। * पहिले से बनल [[विकिपीडिया:लेख|लेखवन]] में कौनो संपादन खाली टेस्ट करे खातिर मत करीं। कौनों तरह के परीक्षण <small>(प्रयोग या टेस्टिंग)</small> [[विकिपीडिया:अभ्यास पन्ना|अभ्यास पन्ना]] या [[Special:MyPage/sandbox|अपना अभ्यास पन्ना]] पर करीं। * [[विकिपीडिया:आपन परिचय कइसे देईं?|आपन परिचय]] आप संछेप में [[प्रयोगकर्ता:{{BASEPAGENAME}}|अपना सदस्य पन्ना]] पर दे सकत बानी। बहुत पर्सनल बात इहाँ मत लिखीं, न कौनों परचार वाली बात लिखीं। अपने खुद के बारे में लेख मत बनाईं। * दुसरा [[विकिपीडिया:चौपाल |सदस्य लोगन से बात]] करत समय, [[मदद:वार्ता पन्ना|बातचीत पन्ना]] पर सनेसा लिखले की बाद आपन [[विकिपीडिया:दसखत|दसखत]] <small>(हस्ताक्षर)</small> जरूर करीं। एकरा खातिर अंत में चार गो टेढ़का डैश (<nowiki>~~~~</nowiki>) लिख देंईं या टूलबार में [[File:Insert-signature2.svg|link=|alt=]] पर क्लिक करीं। * मदद चाहत होखीं त विकिपीडिया के [[विकिपीडिया:मदद|मदद पन्ना]] पर जाईं। <!-- फुटर के कड़ी सभ --> सीखे-समझे खातिर कुछ अउरी कड़ी नीचे दिहल जात बाटे: {| border="5" cellspacing="1" cellpadding="0" height="50" align=center border=0 style="background: transparent" | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 10px;" | [[विकिपीडिया:स्वशिक्षा|शुरू से सीखीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[मदद:संपादन|संपादन सीखीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:नया लेख कइसे सुरू करीं?|नया लेख]] | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:अइसन लेख मना बाटे|लेख मनाहीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:पंचशील|पंचशील]] | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:समुदाय पोर्टल|सदस्य समाज पन्ना]] |} |} -- [[प्रयोगकर्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|नया सदस्य स्वागतकर्ता]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|बात करीं]]) 14:25, 28 मार्च 2026 (UTC) 912633ruawyq27a995a0fsy859xrw7l प्रयोगकर्ता वार्ता:NishantPrashar1 3 100440 789848 2026-03-28T14:51:00Z नया सदस्य स्वागतकर्ता 6624 Adding [[Welcome|welcome message]] to new user's talk page 789848 wikitext text/x-wiki {| id="GeoPort-upper" width="100%" cellpadding="5" cellspacing="6" style="background:#FFFAFF; text-align: justify; border-style:ridge; border-width:1px; border-color:#A9A9A9;" |- |<div style="display:inline-block;margin-top:.1em; text-align:right; margin-bottom:.2em; border-bottom:0; font-weight:bold;"><big>Welcome! स्वागतम्!</big> [[File:Crystal Clear app ksmiletris.png|25px]]&nbsp;</div> राउर बहुत-बहुत स्वागत बा '''{{BASEPAGENAME}}''' जी ! {{#if: | {{{1}}} | }}<br/> <div style="float:right; <!--background:#F5F5DC;--> width:30%"> <!-- दाहिना साइडबार --> {| border="5" cellspacing="10" cellpadding="5" height="50" align=center border=0 style="background: transparent" |- | <big>'''ई जरूर पढ़ल जाय:'''</big> |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:विकिपीडिया का ना हवे|विकिपीडिया का ना हवे?]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:भोजपुरी में कइसे टाइप करब?|भोजपुरी में टाइपिंग]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:सत्यापन जोग|प्रमाणित बात लिखीं]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[मदद:फुटनोट|संदर्भ कइसे जोड़ीं?]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:नीति अउरी दिसानिर्देस|विकिनीति आ निर्देश]] |}</div> <!-- मुख्य पाठ --> '''{{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }} जी''', एह समय रउँआ [[विकिमीडिया फाउन्डेशन]] के परियोजना [[भोजपुरी]] [[विकिपीडिया]] पर बाड़ीं। भोजपुरी विकिपीडिया एगो मुक्त डिजिटल [[ज्ञानकोश]] हवे, जेवन अइसन भइया-बहिनी लोग मिल के लिखले बा जे ज्ञान बाँटे में बिस्वास करत बाटे। एह समय ए परियोजना में [[विशेष:ActiveUsers|{{NUMBEROFUSERS}} सदस्य]] लोग शामिल बाटे। ई बहुते खुशी क बाति बा कि रउँओं ए में शामिल हो गइल बाड़ीं। * पहिले से बनल [[विकिपीडिया:लेख|लेखवन]] में कौनो संपादन खाली टेस्ट करे खातिर मत करीं। कौनों तरह के परीक्षण <small>(प्रयोग या टेस्टिंग)</small> [[विकिपीडिया:अभ्यास पन्ना|अभ्यास पन्ना]] या [[Special:MyPage/sandbox|अपना अभ्यास पन्ना]] पर करीं। * [[विकिपीडिया:आपन परिचय कइसे देईं?|आपन परिचय]] आप संछेप में [[प्रयोगकर्ता:{{BASEPAGENAME}}|अपना सदस्य पन्ना]] पर दे सकत बानी। बहुत पर्सनल बात इहाँ मत लिखीं, न कौनों परचार वाली बात लिखीं। अपने खुद के बारे में लेख मत बनाईं। * दुसरा [[विकिपीडिया:चौपाल |सदस्य लोगन से बात]] करत समय, [[मदद:वार्ता पन्ना|बातचीत पन्ना]] पर सनेसा लिखले की बाद आपन [[विकिपीडिया:दसखत|दसखत]] <small>(हस्ताक्षर)</small> जरूर करीं। एकरा खातिर अंत में चार गो टेढ़का डैश (<nowiki>~~~~</nowiki>) लिख देंईं या टूलबार में [[File:Insert-signature2.svg|link=|alt=]] पर क्लिक करीं। * मदद चाहत होखीं त विकिपीडिया के [[विकिपीडिया:मदद|मदद पन्ना]] पर जाईं। <!-- फुटर के कड़ी सभ --> सीखे-समझे खातिर कुछ अउरी कड़ी नीचे दिहल जात बाटे: {| border="5" cellspacing="1" cellpadding="0" height="50" align=center border=0 style="background: transparent" | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 10px;" | [[विकिपीडिया:स्वशिक्षा|शुरू से सीखीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[मदद:संपादन|संपादन सीखीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:नया लेख कइसे सुरू करीं?|नया लेख]] | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:अइसन लेख मना बाटे|लेख मनाहीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:पंचशील|पंचशील]] | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:समुदाय पोर्टल|सदस्य समाज पन्ना]] |} |} -- [[प्रयोगकर्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|नया सदस्य स्वागतकर्ता]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|बात करीं]]) 14:51, 28 मार्च 2026 (UTC) quadhgkkzp401pqxdiu7mo8wms3jpxx बायोडाइवर्सिटी हॉटस्पॉट 0 100441 789853 2026-03-28T17:20:32Z SM7 3953 पन्ना [[बायोडायवर्सिटी हॉटस्पॉट]] पर अनुप्रेषित कइल गइल 789853 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[बायोडायवर्सिटी हॉटस्पॉट]] runf49g440b57ak56vgywxh062ob0p0 789854 789853 2026-03-28T17:21:26Z SM7 3953 Added {{[[:Template:R from alternative spelling|R from alternative spelling]]}} tag to redirect 789854 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[बायोडायवर्सिटी हॉटस्पॉट]] {{Redirect category shell| {{R from alternative spelling}} }} rxhlzuls3lh71zhya06hvwof6xofbnv श्रेणी:टेक्निकल शब्दावली टाइटिल भूगोल लेख 14 100442 789856 2026-03-28T17:23:18Z SM7 3953 पन्ना बनावल गइल "{{tracking category |text= बेसी जानकारी आ इस्तेमाल के बिबरन खातिर '''{{tl|Technical title}}''' देखल जाय। }} [[श्रेणी:टेक्निकल शब्दावली के चलते अंग्रेजी भाषा में टाइटिल वाला लेख|+]]" के साथ 789856 wikitext text/x-wiki {{tracking category |text= बेसी जानकारी आ इस्तेमाल के बिबरन खातिर '''{{tl|Technical title}}''' देखल जाय। }} [[श्रेणी:टेक्निकल शब्दावली के चलते अंग्रेजी भाषा में टाइटिल वाला लेख|+]] e2vn5v6my7cdut9rj4jiwt2olouwl47 हाथी 0 100443 789860 2026-03-28T18:32:04Z SM7 3953 नया आधार लेख 789860 wikitext text/x-wiki '''हाथी''' धरती पर सबसे बड़ जिंदा जमीन पर रहे वाला जानवर हवे। अभी तीन गो जीवित प्रजाति मानल जाला—[[अफ्रीकी बुश हाथी]] (''Loxodonta africana''), [[अफ्रीकी जंगल हाथी]] (''L. cyclotis''), आ [[एशियाई हाथी]] (''Elephas maximus'')। ई लोग ''Elephantidae'' परिवार आ ''Probo''scidea क्रम के अकेल जिंदा बाँचल सदस्य हवे; इनकर कई रिश्तेदार जइसे मेमथ आ मास्टोडन अब बिलुप्त हो चुकल बाड़ें। हाथी के खास पहचान में लंबा सूँड़, भाला जइसन बाहर निकसल दाँत (टस्क), बड़ कान, खम्हा जइसन मोट पैर, आ मोट बाकी संवेदनशील धूसर चमड़ी शामिल बा। सूँड़ बहुत काम के अंग हवे—ई खाना आ पानी मुँह तक ले आवे, आ चीज पकड़ सकेला। टस्क (दाँत) असल में आगे के दाँत (इनसिजर टीथ) से बनल होखेला, जवन हथियार के रूप में आ चीज उठावे, हिलावे आ खोदाई करे में काम आवेला। बड़हन कान शरीर के तापमान संतुलित रखे में मदद करे लें, आ संचार-संबाद में भी कामें आवे लें। अफ्रीकी हाथिन के कान बड़ होखेला आ पीठ हल्का अंदर धँसल होखेला, जबकि एशियाई हाथी के कान छोट होखेला आ पीठ गोल उभार वाली या फिर लगभग सपाट होखेला। 76a003o6884z6culkmw11bui93t2oqy 789861 789860 2026-03-28T18:32:23Z SM7 3953 [[विकिपीडिया:हॉट-कैट|हॉट-कैट]] द्वारा [[श्रेणी:मैमल]] जोड़ल गइल 789861 wikitext text/x-wiki '''हाथी''' धरती पर सबसे बड़ जिंदा जमीन पर रहे वाला जानवर हवे। अभी तीन गो जीवित प्रजाति मानल जाला—[[अफ्रीकी बुश हाथी]] (''Loxodonta africana''), [[अफ्रीकी जंगल हाथी]] (''L. cyclotis''), आ [[एशियाई हाथी]] (''Elephas maximus'')। ई लोग ''Elephantidae'' परिवार आ ''Probo''scidea क्रम के अकेल जिंदा बाँचल सदस्य हवे; इनकर कई रिश्तेदार जइसे मेमथ आ मास्टोडन अब बिलुप्त हो चुकल बाड़ें। हाथी के खास पहचान में लंबा सूँड़, भाला जइसन बाहर निकसल दाँत (टस्क), बड़ कान, खम्हा जइसन मोट पैर, आ मोट बाकी संवेदनशील धूसर चमड़ी शामिल बा। सूँड़ बहुत काम के अंग हवे—ई खाना आ पानी मुँह तक ले आवे, आ चीज पकड़ सकेला। टस्क (दाँत) असल में आगे के दाँत (इनसिजर टीथ) से बनल होखेला, जवन हथियार के रूप में आ चीज उठावे, हिलावे आ खोदाई करे में काम आवेला। बड़हन कान शरीर के तापमान संतुलित रखे में मदद करे लें, आ संचार-संबाद में भी कामें आवे लें। अफ्रीकी हाथिन के कान बड़ होखेला आ पीठ हल्का अंदर धँसल होखेला, जबकि एशियाई हाथी के कान छोट होखेला आ पीठ गोल उभार वाली या फिर लगभग सपाट होखेला। [[श्रेणी:मैमल]] p0wb2jrk86y4owftdpalvouqj3jwabb 789862 789861 2026-03-28T18:35:15Z SM7 3953 [[User:SM7/stubsorter|Stubsorter]] के मदद से {{Mammal-stub}} जोड़ल गइल।, सुधार कइल गइल 789862 wikitext text/x-wiki '''हाथी''' जमीन पर रहे वाला धरती पर के सबसे बड़ जिंदा जानवर हवे। अभिन तीन गो जीवित [[प्रजाति]] मानल जाला—[[अफ्रीकी बुश हाथी]] (''Loxodonta africana''), [[अफ्रीकी जंगल हाथी]] (''L. cyclotis''), आ [[एशियाई हाथी]] (''Elephas maximus'')। ई लोग ''Elephantidae'' परिवार आ ''Probo''scidea क्रम के अकेल जिंदा बाँचल सदस्य हवे; इनकर कई रिश्तेदार जइसे मेमथ आ मास्टोडन अब बिलुप्त हो चुकल बाड़ें। हाथी के खास पहचान में लंबा सूँड़, भाला जइसन बाहर निकसल दाँत (टस्क), बड़ कान, खम्हा जइसन मोट पैर, आ मोट बाकी संवेदनशील धूसर चमड़ी शामिल बा। सूँड़ बहुत काम के अंग हवे—ई खाना आ पानी मुँह तक ले आवे के कामे आवे ला, आ चीज पकड़ सकेला। टस्क (दाँत) असल में आगे के दाँत (इनसिजर टीथ) से बनल होखेला, जवन हथियार के रूप में आ चीज उठावे, हिलावे आ खोदाई करे में काम आवेला। बड़हन कान शरीर के तापमान संतुलित रखे में मदद करे लें, आ संचार-संबाद में भी कामें आवे लें। अफ्रीकी हाथिन के कान बड़ होखेला आ पीठ हल्का अंदर धँसल होखेला, जबकि एशियाई हाथी के कान छोट होखेला आ पीठ गोल उभार वाली या फिर लगभग सपाट होखेला। [[श्रेणी:मैमल]] {{Mammal-stub}} guyroxhu3farf9lbmodhp8zbccldqva 789863 789862 2026-03-28T18:37:03Z SM7 3953 फोटो जोड़ल गइल 789863 wikitext text/x-wiki [[चित्र:Elephas maximus (Bandipur).jpg|290px|thumb|[[बाँदीपुर नेशनल पार्क]] में एगो [[भारतीय हाथी]]]] '''हाथी''' जमीन पर रहे वाला धरती पर के सबसे बड़ जिंदा जानवर हवे। अभिन तीन गो जीवित [[प्रजाति]] मानल जाला—[[अफ्रीकी बुश हाथी]] (''Loxodonta africana''), [[अफ्रीकी जंगल हाथी]] (''L. cyclotis''), आ [[एशियाई हाथी]] (''Elephas maximus'')। ई लोग ''Elephantidae'' परिवार आ ''Probo''scidea क्रम के अकेल जिंदा बाँचल सदस्य हवे; इनकर कई रिश्तेदार जइसे मेमथ आ मास्टोडन अब बिलुप्त हो चुकल बाड़ें। हाथी के खास पहचान में लंबा सूँड़, भाला जइसन बाहर निकसल दाँत (टस्क), बड़ कान, खम्हा जइसन मोट पैर, आ मोट बाकी संवेदनशील धूसर चमड़ी शामिल बा। सूँड़ बहुत काम के अंग हवे—ई खाना आ पानी मुँह तक ले आवे के कामे आवे ला, आ चीज पकड़ सकेला। टस्क (दाँत) असल में आगे के दाँत (इनसिजर टीथ) से बनल होखेला, जवन हथियार के रूप में आ चीज उठावे, हिलावे आ खोदाई करे में काम आवेला। बड़हन कान शरीर के तापमान संतुलित रखे में मदद करे लें, आ संचार-संबाद में भी कामें आवे लें। अफ्रीकी हाथिन के कान बड़ होखेला आ पीठ हल्का अंदर धँसल होखेला, जबकि एशियाई हाथी के कान छोट होखेला आ पीठ गोल उभार वाली या फिर लगभग सपाट होखेला। [[श्रेणी:मैमल]] {{Mammal-stub}} 4i3zvicai8qgj7oocbx046yp8i4dwh5 प्रयोगकर्ता वार्ता:Bhojpuriyapandey 3 100444 789865 2026-03-28T20:25:57Z नया सदस्य स्वागतकर्ता 6624 Adding [[Welcome|welcome message]] to new user's talk page 789865 wikitext text/x-wiki {| id="GeoPort-upper" width="100%" cellpadding="5" cellspacing="6" style="background:#FFFAFF; text-align: justify; border-style:ridge; border-width:1px; border-color:#A9A9A9;" |- |<div style="display:inline-block;margin-top:.1em; text-align:right; margin-bottom:.2em; border-bottom:0; font-weight:bold;"><big>Welcome! स्वागतम्!</big> [[File:Crystal Clear app ksmiletris.png|25px]]&nbsp;</div> राउर बहुत-बहुत स्वागत बा '''{{BASEPAGENAME}}''' जी ! {{#if: | {{{1}}} | }}<br/> <div style="float:right; <!--background:#F5F5DC;--> width:30%"> <!-- दाहिना साइडबार --> {| border="5" cellspacing="10" cellpadding="5" height="50" align=center border=0 style="background: transparent" |- | <big>'''ई जरूर पढ़ल जाय:'''</big> |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:विकिपीडिया का ना हवे|विकिपीडिया का ना हवे?]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:भोजपुरी में कइसे टाइप करब?|भोजपुरी में टाइपिंग]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:सत्यापन जोग|प्रमाणित बात लिखीं]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[मदद:फुटनोट|संदर्भ कइसे जोड़ीं?]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:नीति अउरी दिसानिर्देस|विकिनीति आ निर्देश]] |}</div> <!-- मुख्य पाठ --> '''{{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }} जी''', एह समय रउँआ [[विकिमीडिया फाउन्डेशन]] के परियोजना [[भोजपुरी]] [[विकिपीडिया]] पर बाड़ीं। भोजपुरी विकिपीडिया एगो मुक्त डिजिटल [[ज्ञानकोश]] हवे, जेवन अइसन भइया-बहिनी लोग मिल के लिखले बा जे ज्ञान बाँटे में बिस्वास करत बाटे। एह समय ए परियोजना में [[विशेष:ActiveUsers|{{NUMBEROFUSERS}} सदस्य]] लोग शामिल बाटे। ई बहुते खुशी क बाति बा कि रउँओं ए में शामिल हो गइल बाड़ीं। * पहिले से बनल [[विकिपीडिया:लेख|लेखवन]] में कौनो संपादन खाली टेस्ट करे खातिर मत करीं। कौनों तरह के परीक्षण <small>(प्रयोग या टेस्टिंग)</small> [[विकिपीडिया:अभ्यास पन्ना|अभ्यास पन्ना]] या [[Special:MyPage/sandbox|अपना अभ्यास पन्ना]] पर करीं। * [[विकिपीडिया:आपन परिचय कइसे देईं?|आपन परिचय]] आप संछेप में [[प्रयोगकर्ता:{{BASEPAGENAME}}|अपना सदस्य पन्ना]] पर दे सकत बानी। बहुत पर्सनल बात इहाँ मत लिखीं, न कौनों परचार वाली बात लिखीं। अपने खुद के बारे में लेख मत बनाईं। * दुसरा [[विकिपीडिया:चौपाल |सदस्य लोगन से बात]] करत समय, [[मदद:वार्ता पन्ना|बातचीत पन्ना]] पर सनेसा लिखले की बाद आपन [[विकिपीडिया:दसखत|दसखत]] <small>(हस्ताक्षर)</small> जरूर करीं। एकरा खातिर अंत में चार गो टेढ़का डैश (<nowiki>~~~~</nowiki>) लिख देंईं या टूलबार में [[File:Insert-signature2.svg|link=|alt=]] पर क्लिक करीं। * मदद चाहत होखीं त विकिपीडिया के [[विकिपीडिया:मदद|मदद पन्ना]] पर जाईं। <!-- फुटर के कड़ी सभ --> सीखे-समझे खातिर कुछ अउरी कड़ी नीचे दिहल जात बाटे: {| border="5" cellspacing="1" cellpadding="0" height="50" align=center border=0 style="background: transparent" | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 10px;" | [[विकिपीडिया:स्वशिक्षा|शुरू से सीखीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[मदद:संपादन|संपादन सीखीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:नया लेख कइसे सुरू करीं?|नया लेख]] | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:अइसन लेख मना बाटे|लेख मनाहीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:पंचशील|पंचशील]] | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:समुदाय पोर्टल|सदस्य समाज पन्ना]] |} |} -- [[प्रयोगकर्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|नया सदस्य स्वागतकर्ता]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|बात करीं]]) 20:25, 28 मार्च 2026 (UTC) tlyxjb0rq4on3ldz4173d0yupco5o4h प्रयोगकर्ता वार्ता:HJ Mitchell 3 100445 789867 2026-03-28T21:45:16Z नया सदस्य स्वागतकर्ता 6624 Adding [[Welcome|welcome message]] to new user's talk page 789867 wikitext text/x-wiki {| id="GeoPort-upper" width="100%" cellpadding="5" cellspacing="6" style="background:#FFFAFF; text-align: justify; border-style:ridge; border-width:1px; border-color:#A9A9A9;" |- |<div style="display:inline-block;margin-top:.1em; text-align:right; margin-bottom:.2em; border-bottom:0; font-weight:bold;"><big>Welcome! स्वागतम्!</big> [[File:Crystal Clear app ksmiletris.png|25px]]&nbsp;</div> राउर बहुत-बहुत स्वागत बा '''{{BASEPAGENAME}}''' जी ! {{#if: | {{{1}}} | }}<br/> <div style="float:right; <!--background:#F5F5DC;--> width:30%"> <!-- दाहिना साइडबार --> {| border="5" cellspacing="10" cellpadding="5" height="50" align=center border=0 style="background: transparent" |- | <big>'''ई जरूर पढ़ल जाय:'''</big> |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:विकिपीडिया का ना हवे|विकिपीडिया का ना हवे?]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:भोजपुरी में कइसे टाइप करब?|भोजपुरी में टाइपिंग]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:सत्यापन जोग|प्रमाणित बात लिखीं]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[मदद:फुटनोट|संदर्भ कइसे जोड़ीं?]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:नीति अउरी दिसानिर्देस|विकिनीति आ निर्देश]] |}</div> <!-- मुख्य पाठ --> '''{{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }} जी''', एह समय रउँआ [[विकिमीडिया फाउन्डेशन]] के परियोजना [[भोजपुरी]] [[विकिपीडिया]] पर बाड़ीं। भोजपुरी विकिपीडिया एगो मुक्त डिजिटल [[ज्ञानकोश]] हवे, जेवन अइसन भइया-बहिनी लोग मिल के लिखले बा जे ज्ञान बाँटे में बिस्वास करत बाटे। एह समय ए परियोजना में [[विशेष:ActiveUsers|{{NUMBEROFUSERS}} सदस्य]] लोग शामिल बाटे। ई बहुते खुशी क बाति बा कि रउँओं ए में शामिल हो गइल बाड़ीं। * पहिले से बनल [[विकिपीडिया:लेख|लेखवन]] में कौनो संपादन खाली टेस्ट करे खातिर मत करीं। कौनों तरह के परीक्षण <small>(प्रयोग या टेस्टिंग)</small> [[विकिपीडिया:अभ्यास पन्ना|अभ्यास पन्ना]] या [[Special:MyPage/sandbox|अपना अभ्यास पन्ना]] पर करीं। * [[विकिपीडिया:आपन परिचय कइसे देईं?|आपन परिचय]] आप संछेप में [[प्रयोगकर्ता:{{BASEPAGENAME}}|अपना सदस्य पन्ना]] पर दे सकत बानी। बहुत पर्सनल बात इहाँ मत लिखीं, न कौनों परचार वाली बात लिखीं। अपने खुद के बारे में लेख मत बनाईं। * दुसरा [[विकिपीडिया:चौपाल |सदस्य लोगन से बात]] करत समय, [[मदद:वार्ता पन्ना|बातचीत पन्ना]] पर सनेसा लिखले की बाद आपन [[विकिपीडिया:दसखत|दसखत]] <small>(हस्ताक्षर)</small> जरूर करीं। एकरा खातिर अंत में चार गो टेढ़का डैश (<nowiki>~~~~</nowiki>) लिख देंईं या टूलबार में [[File:Insert-signature2.svg|link=|alt=]] पर क्लिक करीं। * मदद चाहत होखीं त विकिपीडिया के [[विकिपीडिया:मदद|मदद पन्ना]] पर जाईं। <!-- फुटर के कड़ी सभ --> सीखे-समझे खातिर कुछ अउरी कड़ी नीचे दिहल जात बाटे: {| border="5" cellspacing="1" cellpadding="0" height="50" align=center border=0 style="background: transparent" | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 10px;" | [[विकिपीडिया:स्वशिक्षा|शुरू से सीखीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[मदद:संपादन|संपादन सीखीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:नया लेख कइसे सुरू करीं?|नया लेख]] | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:अइसन लेख मना बाटे|लेख मनाहीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:पंचशील|पंचशील]] | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:समुदाय पोर्टल|सदस्य समाज पन्ना]] |} |} -- [[प्रयोगकर्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|नया सदस्य स्वागतकर्ता]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|बात करीं]]) 21:45, 28 मार्च 2026 (UTC) 1t0evqurcz2z4z0891t53by3148erpr प्रयोगकर्ता वार्ता:Байструк Адриан 3 100446 789868 2026-03-29T06:33:27Z नया सदस्य स्वागतकर्ता 6624 Adding [[Welcome|welcome message]] to new user's talk page 789868 wikitext text/x-wiki {| id="GeoPort-upper" width="100%" cellpadding="5" cellspacing="6" style="background:#FFFAFF; text-align: justify; border-style:ridge; border-width:1px; border-color:#A9A9A9;" |- |<div style="display:inline-block;margin-top:.1em; text-align:right; margin-bottom:.2em; border-bottom:0; font-weight:bold;"><big>Welcome! स्वागतम्!</big> [[File:Crystal Clear app ksmiletris.png|25px]]&nbsp;</div> राउर बहुत-बहुत स्वागत बा '''{{BASEPAGENAME}}''' जी ! {{#if: | {{{1}}} | }}<br/> <div style="float:right; <!--background:#F5F5DC;--> width:30%"> <!-- दाहिना साइडबार --> {| border="5" cellspacing="10" cellpadding="5" height="50" align=center border=0 style="background: transparent" |- | <big>'''ई जरूर पढ़ल जाय:'''</big> |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:विकिपीडिया का ना हवे|विकिपीडिया का ना हवे?]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:भोजपुरी में कइसे टाइप करब?|भोजपुरी में टाइपिंग]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:सत्यापन जोग|प्रमाणित बात लिखीं]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[मदद:फुटनोट|संदर्भ कइसे जोड़ीं?]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:नीति अउरी दिसानिर्देस|विकिनीति आ निर्देश]] |}</div> <!-- मुख्य पाठ --> '''{{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }} जी''', एह समय रउँआ [[विकिमीडिया फाउन्डेशन]] के परियोजना [[भोजपुरी]] [[विकिपीडिया]] पर बाड़ीं। भोजपुरी विकिपीडिया एगो मुक्त डिजिटल [[ज्ञानकोश]] हवे, जेवन अइसन भइया-बहिनी लोग मिल के लिखले बा जे ज्ञान बाँटे में बिस्वास करत बाटे। एह समय ए परियोजना में [[विशेष:ActiveUsers|{{NUMBEROFUSERS}} सदस्य]] लोग शामिल बाटे। ई बहुते खुशी क बाति बा कि रउँओं ए में शामिल हो गइल बाड़ीं। * पहिले से बनल [[विकिपीडिया:लेख|लेखवन]] में कौनो संपादन खाली टेस्ट करे खातिर मत करीं। कौनों तरह के परीक्षण <small>(प्रयोग या टेस्टिंग)</small> [[विकिपीडिया:अभ्यास पन्ना|अभ्यास पन्ना]] या [[Special:MyPage/sandbox|अपना अभ्यास पन्ना]] पर करीं। * [[विकिपीडिया:आपन परिचय कइसे देईं?|आपन परिचय]] आप संछेप में [[प्रयोगकर्ता:{{BASEPAGENAME}}|अपना सदस्य पन्ना]] पर दे सकत बानी। बहुत पर्सनल बात इहाँ मत लिखीं, न कौनों परचार वाली बात लिखीं। अपने खुद के बारे में लेख मत बनाईं। * दुसरा [[विकिपीडिया:चौपाल |सदस्य लोगन से बात]] करत समय, [[मदद:वार्ता पन्ना|बातचीत पन्ना]] पर सनेसा लिखले की बाद आपन [[विकिपीडिया:दसखत|दसखत]] <small>(हस्ताक्षर)</small> जरूर करीं। एकरा खातिर अंत में चार गो टेढ़का डैश (<nowiki>~~~~</nowiki>) लिख देंईं या टूलबार में [[File:Insert-signature2.svg|link=|alt=]] पर क्लिक करीं। * मदद चाहत होखीं त विकिपीडिया के [[विकिपीडिया:मदद|मदद पन्ना]] पर जाईं। <!-- फुटर के कड़ी सभ --> सीखे-समझे खातिर कुछ अउरी कड़ी नीचे दिहल जात बाटे: {| border="5" cellspacing="1" cellpadding="0" height="50" align=center border=0 style="background: transparent" | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 10px;" | [[विकिपीडिया:स्वशिक्षा|शुरू से सीखीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[मदद:संपादन|संपादन सीखीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:नया लेख कइसे सुरू करीं?|नया लेख]] | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:अइसन लेख मना बाटे|लेख मनाहीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:पंचशील|पंचशील]] | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:समुदाय पोर्टल|सदस्य समाज पन्ना]] |} |} -- [[प्रयोगकर्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|नया सदस्य स्वागतकर्ता]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|बात करीं]]) 06:33, 29 मार्च 2026 (UTC) j7ejx7q0guph1zk05so0krho5ai108r इंडियन प्लेट 0 100447 789872 2026-03-29T07:36:46Z SM7 3953 पन्ना [[भारतीय प्लेट]] पर अनुप्रेषित कइल गइल 789872 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[भारतीय प्लेट]] qr9magjssbhj1h3h0z5f1rvwug5yq4a 789873 789872 2026-03-29T07:37:14Z SM7 3953 Added {{[[:Template:R from alternative name|R from alternative name]]}} tag to redirect 789873 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[भारतीय प्लेट]] {{Redirect category shell| {{R from alternative name}} }} f5bk3se1sweht78ihol0yny1idot5oo प्रयोगकर्ता वार्ता:Itsik Adani1 3 100448 789875 2026-03-29T11:00:20Z नया सदस्य स्वागतकर्ता 6624 Adding [[Welcome|welcome message]] to new user's talk page 789875 wikitext text/x-wiki {| id="GeoPort-upper" width="100%" cellpadding="5" cellspacing="6" style="background:#FFFAFF; text-align: justify; border-style:ridge; border-width:1px; border-color:#A9A9A9;" |- |<div style="display:inline-block;margin-top:.1em; text-align:right; margin-bottom:.2em; border-bottom:0; font-weight:bold;"><big>Welcome! स्वागतम्!</big> [[File:Crystal Clear app ksmiletris.png|25px]]&nbsp;</div> राउर बहुत-बहुत स्वागत बा '''{{BASEPAGENAME}}''' जी ! {{#if: | {{{1}}} | }}<br/> <div style="float:right; <!--background:#F5F5DC;--> width:30%"> <!-- दाहिना साइडबार --> {| border="5" cellspacing="10" cellpadding="5" height="50" align=center border=0 style="background: transparent" |- | <big>'''ई जरूर पढ़ल जाय:'''</big> |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:विकिपीडिया का ना हवे|विकिपीडिया का ना हवे?]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:भोजपुरी में कइसे टाइप करब?|भोजपुरी में टाइपिंग]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:सत्यापन जोग|प्रमाणित बात लिखीं]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[मदद:फुटनोट|संदर्भ कइसे जोड़ीं?]] |- | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 1px #FFFFFF; padding:10px 20px;" | [[विकिपीडिया:नीति अउरी दिसानिर्देस|विकिनीति आ निर्देश]] |}</div> <!-- मुख्य पाठ --> '''{{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }} जी''', एह समय रउँआ [[विकिमीडिया फाउन्डेशन]] के परियोजना [[भोजपुरी]] [[विकिपीडिया]] पर बाड़ीं। भोजपुरी विकिपीडिया एगो मुक्त डिजिटल [[ज्ञानकोश]] हवे, जेवन अइसन भइया-बहिनी लोग मिल के लिखले बा जे ज्ञान बाँटे में बिस्वास करत बाटे। एह समय ए परियोजना में [[विशेष:ActiveUsers|{{NUMBEROFUSERS}} सदस्य]] लोग शामिल बाटे। ई बहुते खुशी क बाति बा कि रउँओं ए में शामिल हो गइल बाड़ीं। * पहिले से बनल [[विकिपीडिया:लेख|लेखवन]] में कौनो संपादन खाली टेस्ट करे खातिर मत करीं। कौनों तरह के परीक्षण <small>(प्रयोग या टेस्टिंग)</small> [[विकिपीडिया:अभ्यास पन्ना|अभ्यास पन्ना]] या [[Special:MyPage/sandbox|अपना अभ्यास पन्ना]] पर करीं। * [[विकिपीडिया:आपन परिचय कइसे देईं?|आपन परिचय]] आप संछेप में [[प्रयोगकर्ता:{{BASEPAGENAME}}|अपना सदस्य पन्ना]] पर दे सकत बानी। बहुत पर्सनल बात इहाँ मत लिखीं, न कौनों परचार वाली बात लिखीं। अपने खुद के बारे में लेख मत बनाईं। * दुसरा [[विकिपीडिया:चौपाल |सदस्य लोगन से बात]] करत समय, [[मदद:वार्ता पन्ना|बातचीत पन्ना]] पर सनेसा लिखले की बाद आपन [[विकिपीडिया:दसखत|दसखत]] <small>(हस्ताक्षर)</small> जरूर करीं। एकरा खातिर अंत में चार गो टेढ़का डैश (<nowiki>~~~~</nowiki>) लिख देंईं या टूलबार में [[File:Insert-signature2.svg|link=|alt=]] पर क्लिक करीं। * मदद चाहत होखीं त विकिपीडिया के [[विकिपीडिया:मदद|मदद पन्ना]] पर जाईं। <!-- फुटर के कड़ी सभ --> सीखे-समझे खातिर कुछ अउरी कड़ी नीचे दिहल जात बाटे: {| border="5" cellspacing="1" cellpadding="0" height="50" align=center border=0 style="background: transparent" | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 10px;" | [[विकिपीडिया:स्वशिक्षा|शुरू से सीखीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[मदद:संपादन|संपादन सीखीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:नया लेख कइसे सुरू करीं?|नया लेख]] | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:अइसन लेख मना बाटे|लेख मनाहीं]] |&nbsp;&nbsp; | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:पंचशील|पंचशील]] | style="background-color:#FFFFFF; border: solid 2px #F2BDCD; padding:1px 20px;" | [[विकिपीडिया:समुदाय पोर्टल|सदस्य समाज पन्ना]] |} |} -- [[प्रयोगकर्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|नया सदस्य स्वागतकर्ता]] ([[प्रयोगकर्ता वार्ता:नया सदस्य स्वागतकर्ता|बात करीं]]) 11:00, 29 मार्च 2026 (UTC) qjl3fxda6dl4k7tijees10a805rsy4n