विकिपीडिया
bhwiki
https://bh.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%BE
MediaWiki 1.47.0-wmf.1
first-letter
मीडिया
विशेष
वार्तालाप
प्रयोगकर्ता
प्रयोगकर्ता वार्ता
विकिपीडिया
विकिपीडिया वार्ता
चित्र
चित्र वार्ता
मीडियाविकि
मीडियाविकि वार्ता
टेम्पलेट
टेम्पलेट वार्ता
मदद
मदद वार्ता
श्रेणी
श्रेणी वार्ता
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
सीजन
0
13335
795973
788888
2026-05-13T09:21:53Z
SM7
3953
+hatnote
795973
wikitext
text/x-wiki
{{Technical title}}
{{for|भारतीय परंपरा में छव गो सीजन सभ के बिबरन|ऋतु}}
[[File:Jahreszeiten Jahresringe.jpg|thumb|225px|पतझड़ वाला एक ठो [[फेड़]] पर पतई के स्थिति के आधार पर छह गो [[इकोलॉजी|इकोलॉजिकल]] सीजन]]
'''सीजन''' (हिंदी/संस्कृत: ऋतु) [[मौसम]] में होखे वाला बदलाव की आधार पर साल क बिभाजन होला। कौनों जगह की [[मौसम]] होखे वाला बदलाव जवन हर साल, साल की अलग-अलग हिस्सा में, एगो निश्चित क्रम में होला ओही की आधार पर एक बरिस के अलग-अलग सीजन में बाँट दिहल जाला। भारत में अधिकतर हिस्सा में तीन गो मुख्य सीजन होला [[गर्मी (सीजन)|गर्मी]], [[जाड़ा]] आ [[बरसात]]।
पुरान भारतीय हिसाब से इहाँ साल के छह गो [[ऋतु]] सभ में बाँटल जाला - बसंत, ग्रीष्म, वर्षा, शरद, हेमंत आ शिषिर (या शीत)। बाकी ई जगह की भूगोलीय स्थिति पर निर्भर बाटे, बहुत जगह ख़ाली दू गो सीजन होला जाड़ा आ बसंत। जबकि कुछ जगहन पर साल भर एक्के नियर मौसम रहेला आ कौनों सीजन ना पावल जाला।
मौसम में सीजन की अनुसार बदलाव क मुख्य कारण पृथिवी क अपनी धुरी पर झुकाव आ साल भर में सुरुज क चक्कर लगावत घरी ए झुकाव की दिशा क सुरुज से संबंध बाटे। साल की जेवना हिस्सा में उत्तरी गोलार्ध सुरुज की ओर झुकल रहेला, इहाँ गर्मी या बसंत क सीजन होला। जब उत्तरी गोलार्ध क झुकाव सुरुज की सम्मुख ना होके, एकरी बिपरीत होला, तब इहाँ जाड़ा क सीजन हो जाला।
एकरी ठीक बिपरीत, जब उत्तरी गोलार्ध में गर्मीं होला तब दक्खिनी गोलार्ध में जाड़ा क सीजन होला।
==छह ऋतु==
दक्खिनी एशिया, यानी [[भारत]] के आसपास के इलाका में, साल के छह गो ऋतु में बाँटे के परंपरा हवे। एकर एगो आसान बिबरन नीचे दिहल जात बा:
{| class="wikitable"
|-
! ऋतु
! सुरुआत
! अंत
! हिंदू महीना
! अंग्रेजी नाँव से समानता
|-
| [[बसंत (ऋतु)|बसंत]]
| बीच-मार्च
| बीच-मई
| [[चइत]], [[बइसाख]]
| स्प्रिंग सीजन
|-
| ग्रीष्म
| बीच-मई
| बीच-जुलाई
| [[जेठ]], [[अषाढ़]]
| समर
|-
| वर्षा
| बीच-जुलाई
| बीच-सितंबर
| [[सावन]], [[भादो]]
| [[मानसून]] भा [[बरसात]]
|-
| शरद
| बीच-सितंबर
| बीच-नवंबर
| [[कुआर]], [[कातिक]]
| ऑटम
|-
| हेमंत
| बीच-नवंबर
| बीच-जनवरी
| [[अगहन]], [[पूस]]
| अर्ली विंटर
|-
| शिषिर
| बीच-जनवरी
| बीच-मार्च
| [[माघ]], [[फागुन]]
| लेट विंटर
|}
==इहो देखल जाय==
* [[मौसम आ जलवायु]]
* [[जलवायु बदलाव]]
* [[ऋतु]] - भारतीय परंपरा में 6 ठे सीजन
==संदर्भ==
{{Reflist}}
{{Authority control}}
{{जलवायु-आधार}}
[[श्रेणी:जलवायु बिज्ञान]]
[[श्रेणी:जलवायु]]
{{Geo-term-stub}}
ruu433t87xvqyte880i4m569ni2hos8
विकिपीडिया:आँकड़ा सभ/२०२६/मई
4
100687
795972
795930
2026-05-12T19:21:39Z
NeechalBOT
7874
statistics
795972
wikitext
text/x-wiki
<!--- stats starts--->{{प्रयोगकर्ता:Neechalkaran/statnotice}}{| class="wikitable sortable" style="width:90%"
|-
! Date(Time)
! Pages
! Articles
! Edits
! Users
! Files
! Activeusers
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =१-५-२०२६
|Pages = 81491
|dPages = 4
|Articles = 8978
|dArticles = 0
|Edits = 790392
|dEdits = 29
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 39803
|dUsers = 5
|Ausers = 63
|dAusers = 8
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =२-५-२०२६
|Pages = 81500
|dPages = 9
|Articles = 8980
|dArticles = 2
|Edits = 790599
|dEdits = 207
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 39805
|dUsers = 2
|Ausers = 63
|dAusers = 0
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =३-५-२०२६
|Pages = 81516
|dPages = 16
|Articles = 8989
|dArticles = 9
|Edits = 790744
|dEdits = 145
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 39808
|dUsers = 3
|Ausers = 63
|dAusers = 0
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =४-५-२०२६
|Pages = 81535
|dPages = 19
|Articles = 8997
|dArticles = 8
|Edits = 790853
|dEdits = 109
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 39814
|dUsers = 6
|Ausers = 57
|dAusers = -6
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =५-५-२०२६
|Pages = 81550
|dPages = 15
|Articles = 9006
|dArticles = 9
|Edits = 790923
|dEdits = 70
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 39819
|dUsers = 5
|Ausers = 57
|dAusers = 0
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =६-५-२०२६
|Pages = 81569
|dPages = 19
|Articles = 9013
|dArticles = 7
|Edits = 790993
|dEdits = 70
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 39826
|dUsers = 7
|Ausers = 57
|dAusers = 0
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =७-५-२०२६
|Pages = 81606
|dPages = 37
|Articles = 9023
|dArticles = 10
|Edits = 791098
|dEdits = 105
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 39829
|dUsers = 3
|Ausers = 55
|dAusers = -2
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =८-५-२०२६
|Pages = 81625
|dPages = 19
|Articles = 9028
|dArticles = 5
|Edits = 792687
|dEdits = 1589
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 39836
|dUsers = 7
|Ausers = 55
|dAusers = 0
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =९-५-२०२६
|Pages = 81632
|dPages = 7
|Articles = 9030
|dArticles = 2
|Edits = 792756
|dEdits = 69
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 39843
|dUsers = 7
|Ausers = 55
|dAusers = 0
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =१०-५-२०२६
|Pages = 81644
|dPages = 12
|Articles = 9032
|dArticles = 2
|Edits = 792819
|dEdits = 63
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 39847
|dUsers = 4
|Ausers = 50
|dAusers = -5
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =११-५-२०२६
|Pages = 81652
|dPages = 8
|Articles = 9033
|dArticles = 1
|Edits = 792838
|dEdits = 19
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 39855
|dUsers = 8
|Ausers = 50
|dAusers = 0
}}
{{User:Neechalkaran/template/daily
|Date =१२-५-२०२६
|Pages = 81686
|dPages = 34
|Articles = 9033
|dArticles = 0
|Edits = 792879
|dEdits = 41
|Files = 54
|dFiles = 0
|Users = 39860
|dUsers = 5
|Ausers = 50
|dAusers = 0
}}
<!---Place new stats here--->
|}
<!--- stats ends--->
l776gjcpn8mg2kkk08zedu8kr0y0ed9
एक्सहैमस्टर
0
100886
795971
2026-05-12T14:24:14Z
~2026-28555-96
40145
पन्ना बनावल गइल "के" के साथ
795971
wikitext
text/x-wiki
के
8f0saig6gyyqcwdw4xfao64xsmw1art