Wikipedia
bmwiki
https://bm.wikipedia.org/wiki/Ny%C9%9B_f%C9%94l%C9%94
MediaWiki 1.46.0-wmf.23
first-letter
Média
Spécial
Discussion
Utilisateur
Discussion utilisateur
Wikipedia
Discussion Wikipedia
Fichier
Discussion fichier
MediaWiki
Discussion MediaWiki
Modèle
Discussion modèle
Aide
Discussion aide
Catégorie
Discussion catégorie
TimedText
TimedText talk
Module
Discussion module
Event
Event talk
Kap Verdi
0
2805
42234
39186
2026-04-09T06:35:41Z
Inmotional
7925
42234
wikitext
text/x-wiki
'''Kap Verdi ka Fasojamana''' (Portigikan: Cabo Verde, fɔcɔgɔ [kabu verdi] ye jigun dugu ye min gunw kamarilen Makronesia yɔrɔ [[Saheli Atlantik Kɔgɔji]] kɔnɔ, Afrika tlebi dankan fɛ ka ɳashin [[Moritani]] ani [[Senegal]] ma. Cabo Verde bɛ datugunikɛ 4033 kɛnɛjɛ bamɛtri la a jamanadenw bisigiyalen mɔgɔ 583 255 kabɔ juyekalo san 2020.
A ka bo dɔni ni 4000 km2 (bametri wanani kɛnɛ). A jamanadenw jatelen mɔgɔ 5000000 sanfɛ. Kap Verdi faaba ye [[Praia|Praya]]. Kɔrɔlen jigun in tun ma sigi mɔgɔ fɛ, f'a nara lakodɔn ani ka mara Portigiziw fɛ 15an (kɛmɛda tannidurunan), kasɔrɔ k'a yɛrɛta kabɔ Portigal bolo san 1975.
kata san 2007, Kap Verdi jatera [[jamana yiriwata]] ye (developing country) kabɔ [[Lafitini Jamana Yiriwalen]] la.
[[Catégorie:Afrika]]
aqje5r9l9vp1nhceekj28ja6u1nt28s
Patrice Lumumba
0
6504
42230
42228
2026-04-08T20:00:29Z
Inmotional
7925
42230
wikitext
text/x-wiki
Patrice Émery Lumumba (faransikan: Patrice Émery Lumumba, 2 Zuwien 1925, Onalua kungo, Katakokombɛ, Belzijiki Kongo – 17 Zanwiyɛ 1961, Elizabɛtivil, Katanga Jamanatigiya) – Kongolaisɛ politikali ni jamana naara kɛla ye min tun bɛ fariɲɛsi nafa ɲini (left-nationaliste) kan, Démocratique République du Congo ([[Kongo ka Bɛjɛfanga Fasojamana|Kongo Demokrasi Jamana]]) ɲɛmɔgɔya kɛmɛ min bɛ wele «premiyɛri minisiri» , o tun ye a kɛ a ɲɛ fɔlɔ ni Kongo ka jamanatigiya sɔrɔ Jun 1960 kalo kɔnɔ. A ye Démocratique République du Congo nasiɲɛmɔgɔ ye, a ye donkili dala kɛla ye, a ye Afrika jamana dɛmɛnw ka jamanatigiya ɲɛnabɔ taabolo jatemaso ye. A ye «Mouvement National Congolais» (MNC, Kongo Jamana Ɲɛmɔgɔya Kulu) bɛn (1958) a ye a kulu ɲɛmɔgɔ fana.
A bɔra a ka premiyɛri minisiri ɲɛmɔgɔya la Kongo kɔntilili waati (Septanburu 1960), a minɛra, nka a bɔra libɛri la nɔɔma, a minɛra kɔfɛ 1 Desanburu. A dira Katanga jamana ma, a faga 17 Zanwiyɛ 1961.<ref>{{Citation|last=Saïd Bouamama|title=Figures de la révolution africaine|date=2017-02-09|url=https://doi.org/10.3917/dec.bouam.2017.01|publisher=La Découverte|isbn=978-2-7071-9407-7|access-date=2026-04-08}}</ref><ref></ref>
<references />
6inn1prgrezji3h0opevlxxw3xpyhie
Souleymane Cissé
0
6505
42231
42229
2026-04-08T20:01:53Z
Inmotional
7925
42231
wikitext
text/x-wiki
Souleymane Cissé (faransikan: Souleymane Cissé; 21 Avirili 1940, Bamako – 19 Feburuyɛ 2025, [[Bamakɔ|Bamako]]) — [[Mali|Maliden]] ye sinima dalakɛla ye (kinorežisɛrɛ), ansiklopedisɛrɛ, sinima taamasiyɛn kɛla, ni sinima nafaɲinikɛla ye.
'''O ka ɲɛnajɛ'''
A bɔra bamanan faamatasɛrɛw fɛ, nka somɔgɔw de ye. A bɛɛrɛ kɔnɔ, a tun bɛ sinima fɛ. A kalansera Dakar, nka a seginna a faaba la 1960 san kɔnɔ. A taara VGIK (Moskwa) kalan ni sɔrɔfɛn (boursi) la, a banna 1969 san kɔnɔ. A seginna Mali 1970 san kɔnɔ, a ye taamasiyɛn kɛla (opératɛri) baara kɛ sinima baarakɛyɔrɔ la Mariga Jatemaso (Ministère de l'Information) kɔnɔ.
1997 san kɔnɔ kɛma fɛ, fo a sa, a ye jɛkulu ɲɛmɔgɔya kɛ CEDAOWA (Association des travailleurs du cinéma et de l'audiovisuel de l'Afrique de l'Ouest) la.
Cissé sara 19 Feburuyɛ 2025 kalo kɔnɔ, Bamako (Mali) dɔkɔtɔrɔso kɔnɔ, a san tun ye 84 ye. A sa kɔrɔfɛ, a tun kan ka juri (juri) ɲɛmɔgɔya kɛ «filimi ye fɛnɲuman» (long métrage) na 29-nan FESPACO (sinima fɛsti) la min bɛ kɛ 22 Feburuyɛ Ouagadougou (Burkina Faso).
'''A ka filimiw'''
*:*
- L’aspirant (1968)
- Source d’inspiration (1968)
- Dégala à Dialloubé (1970)
- Fête du Sanké (1971)
- Cinq jours d’une vie (1972) – *Tili duuru kelen kɔnɔ*
- L’homme et ses idoles (1975) – *Cɛ ni a ka jòliw*
- Chanteurs traditionnels des Iles Seychelles (1978) – *Seychelles ka donkilidala kɔrɔw*
*Janya filimiw (Longs métrages):*
- Den muso (1975, bamanankan na) – *Jugu*
- Baara (1978, bamanankan na) – *Baara* – A ye pɔri sɔrɔ: FESPACO (Ouagadougou), Mongolifiyɛri nɔgɔman (Fɛsti des 3 Continents), ni ekumeniki juri pɔri Locarno
- Finye (1982, bamanankan na) – *Finye* – Pɔri: FESPACO (Ouagadougou), Tanit nɔgɔman (Carthage)
- Yeelen (1987, bamanankan na) – *Yeelen* – Kanɛ fɛ: Palmi nɔgɔman (Cannes), juri ka pɔri gosɛn (Cannes), ekumeniki juri pɔri (Cannes), British Film Institute pɔri, Fribourg pɔri, ni Spirit Award ka pɔri ɲinini (nɔminɛ)
- Waati (1995, bamanankan na) – *Waati* – Nɔminɛ palmi nɔgɔman la (Cannes)
- Min Yé (2009, bamanankan na) – *Min Yé* (Saya n’i ye jɔn ye)
'''A ka bonya'''
- Henri Langlois pɔri (Faransi, 2007)
- Kamandɔri (Commandeur) Mali Ka Jamana Jatigiya (Ordre national du Mali, 2006)
- Kamandɔri (Commandeur) Sɛnɛkɛli ni Gafekalibali Jatigiya (Ordre des Arts et des Lettres, Faransi)
A ye juri ɲɛmɔgɔba kɛ Cannes (1983) ni Venezia (1996) sinima fɛstiw la.
a5egivhn6rp5w16nszgoymfd4c5s9yx
Praia
0
6506
42232
2026-04-08T20:27:15Z
Inmotional
7925
Ntɛmɛn kura masin ka bamanankan jɛcogo
42232
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:Praia aerial.jpg|vignette]]
'''Praia''' ye [[Kap Verdi]] ka faaba ani a ka duguba ye; a be Santiago gun ka worodugu fɛ, Sotavento Gunw cɛmancɛ la, a ye Praia ka dugu kolosi yɔrɔ ye, o le ye Kap Verdi ka politiki, sɔrɔdasi, ani ladalayawuya cɛmancɛ ye.<ref>http://ine.cv/wp-content/uploads/2017/02/statistical-yearbook-cv-2015_en.pdf</ref>
[[Catégorie:Afrika]]
j5d79d6vk2jxk6gblq2vk8bejgr121z
KTM-5
0
6507
42233
2026-04-08T20:40:36Z
Inmotional
7925
Ntɛmɛn kura masin ka bamanankan jɛcogo
42233
wikitext
text/x-wiki
[[Fichier:71-605 (KTM-5) tram in Nizhny Novgorod.jpg|vignette]]
'''KTM-5''' (min kɔfɛ wele ko 71-605), o ye Sovietika jamana ka tram modɛli ye, UKVZ ka baarakɛyɔrɔ de ye a dilan. A daminɛna 1963 san kɔnɔ, KTM-5 caman dilanna 1969 kɛmɛ kɔsɛkɔsɛ fo 1992, ani joliya 14 991 tram kɛra. KTM-5 tramw dilanna Sovietika jamana kɛrɛnkɛrɛnnen ye, o kama bi o be taga taama jamana minw tun ye Sovietika jamana fɛ kɔnɔ, o de la (post-Soviet jamana) le.<ref>https://www.ukvz.ru/en/about/</ref>
gycgvvcl2v376mser3324xscaukh6r6