Wikipidiya
bolwiki
https://bol.wikipedia.org/wiki/Peji_Unsiri
MediaWiki 1.47.0-wmf.15
first-letter
Media
Inmusamman
Mossa
Ruta
Rutta mossa
Wikipidiya
Wikipidiya mossa
Fayil
Fayil mossa
MediaWiki
MediaWiki mossa
Tempilet
Tempilet mossa
Taimako
Taimako mossa
Panni
Panni mossa
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Peji Unsiri
0
1
8289
8026
2026-08-17T15:03:04Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8289
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__ __NOEDITSECTION__
{{Wikipidiya:Announcements}}
<div style="text-align:center;">
<!--{{Clickable button|Special:Purge/Peji In Siri|Purge this page|class=mw-ui-progressive}}-->
</div>
<templatestyles src="Main page/Styles.css" />
<div style="position:relative; text-align:center; padding:3em 1em; background:#fff; overflow:hidden;">
<div style="position:absolute; top:-50px; left:0; right:0; text-align:center; opacity:0.1; z-index:0;">
[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|600px|center|class=notpageimage|link=]]
</div>
<div style="position:relative; z-index:1;">
<div style="font-variant:small-caps; font-family:'Linux Libertine','Georgia',serif;"><div style="font-size:180%;">U'se ga nako</div>
<div style="font-size:270%; line-height:1;">[[Wikipidiya|<span style="display: inline-block; letter-spacing: -0.35em; margin-right: 0.2em; font-family: serif;">V<span style="margin-left: -0.1em;">V</span></span>ikipidiya]] in bòo pìkkà</div>
</div>
<div style="font-size:120%; line-height:1.2;"> Wikipidiya ensakulopidiya in lelo in [[Harshe Bole]] la lemalo agita ina ramayi.</div>
<div style="font-size:120%; line-height:1.2;"> Honsene Andi makaloli '''[[Special:AllPages|{{NUMBEROFARTICLES}}]]''' ga harshe Bole</div>
</div>
</div>
<div style="margin:10px 0px 10px 0px; -moz-box-shadow:0 1px 1px rgba(0, 0, 0, 0.1); -webkit-box-shadow:0 1px 1px rgba(0, 0, 0, 0.1); box-shadow:0 1px 1px rgba(0, 0, 0, 0.1); background-color:#FFFFFF;">
{| style="border-spacing: 1px; border-collapse: separate; width:100%; text-align:center; font-size:0.85em; padding:2px 3px 2px 3px;" class="hp-portalen"
| style="background-color:#F0F0F9; border-top:5px solid; border-color:#333399; padding:3px 0.15em; width:6.6%;" | [[:Category:Atiimala|<span style="color:#000000;">Atiimala</span>]]
| style="background-color:#F0F9F9; border-top:5px solid; border-color:#339999; padding:3px 0.15em; width:6.6%;" | [[:Category:Annoba|<span style="color:#000000;">Annoba</span>]]
| style="background-color:#F0F4F9; border-top:5px solid; border-color:#336699; padding:3px 0.15em; width:6.6%;" | [[:Category:Fasaha|<span style="color:#000000;">Fasaha</span>]]
| style="background-color:#F9F0F0; border-top:5px solid; border-color:#993333; padding:3px 0.15em; width:6.6%;" | [[:Category:Ilimi|<span style="color:#000000;">Ilimi</span>]]
| style="background-color:#F0F0F9; border-top:5px solid; border-color:#333399; padding:3px 0.15em; width:6.6%;" | [[:Category:Lamba|<span style="color:#000000;">Lamba</span>]]
| style="background-color:#F4F9F0; border-top:5px solid; border-color:#669933; padding:3px 0.15em; width:6.6%;" | [[:Category:Miyya|<span style="color:#000000;">Miyya</span>]]
| style="background-color:#F9F9F0; border-top:5px solid; border-color:#999933; padding:3px 0.15em; width:6.6%;" | [[:Category:Makami|<span style="color:#000000;">Makami</span>]]
| style="background-color:#F9F0F9; border-top:5px solid; border-color:#993399; padding:3px 0.15em; width:6.6%;" | [[:Category:Malunwa|<span style="color:#000000;">Malunwa</span>]]
| style="background-color:#F0F9F0; border-top:5px solid; border-color:#339933; padding:3px 0.15em; width:6.6%;" | [[:Category:Olii|<span style="color:#000000;">Olii</span>]]
| style="background-color:#F9F0F4; border-top:5px solid; border-color:#993366; padding:3px 0.15em; width:6.6%;" | [[:Category:Olii pewe|<span style="color:#000000;">Olii pewe</span>]]
| style="background-color:#F0F0F9; border-top:5px solid; border-color:#333399; padding:3px 0.15em; width:6.6%;" | [[:Category:Tarihi|<span style="color:#000000;">Tarihi</span>]]
| style="background-color:#F0F9F9; border-top:5px solid; border-color:#339999; padding:3px 0.15em; width:6.6%;" | [[:Category:Goma|<span style="color:#000000;">Goma</span>]]
| style="background-color:#F9F0F9; border-top:5px solid; border-color:#993399; padding:3px 0.15em; width:6.6%;" | [[:Category:Kimiyya|<span style="color:#000000;">Kimiyya</span>]]
| style="background-color:#F4F9F0; border-top:5px solid; border-color:#669933; padding:3px 0.15em; width:6.6%;" | [[:Category:Zane|<span style="color:#000000;">Zane</span>]]
|}
</div>
<templatestyles src="Main page/Styles.css" />
<div style="flex:1; min-width:300px; overflow:hidden; border-radius:4px; margin:8px 4px 4px 4px; box-shadow:0 0 8px rgba(0,0,0,0.15);">
<div class="image-carousel">
<ul>
<li>
<div style="background:#FFF; padding:5px; font-size:150%; font-family:'Arial',sans-serif; position: relative; z-index: 2;">
<div style="padding:5px 10px; color:#333333;">[[File:Star-alt-icon.png|20px|link=]] Featured Article</div>
</div>
<div class="carousel-image">
[[File:The City Gate of Abuja.jpg|center|class=carousel-image-wrapper|link=Nijeriya|Nijeriya]]
</div>
<div class="carousel-slide-content-wrapper">
<div class="carousel-slide-content">
<div class="carousel-slide-description">Nijeriya ko Nijeriya da (turanci: Nigeria): A Gwamanatance Tarayyar Najeriya, woli la ga take ga Africa ko zoni ita ji tetteke woli niger koga Arewa. Ga Chadi koga zoni koga aushi jam aji dar ga teku Atlantika.</div>
<div class="carousel-slide-title">[[Nijeriya]]</div>
</div>
</div>
</li>
<li>
<div style="background:#FFF; padding:5px; font-size:150%; font-family:'Arial',sans-serif; position: relative; z-index: 2;">
<div style="padding:5px 10px; color:#333333;">[[File:Paomedia small-n-flat sign-question.svg|20px|link=]] Kamontuwo?</div>
</div>
<div class="carousel-image">
[[File:Gooya mountain.jpg|center|class=carousel-image-wrapper|link=Gooya mountain]]
</div>
<div class="carousel-slide-content-wrapper">
<div class="carousel-slide-content">
<div class="carousel-slide-description">Gooya kam zoi wuro la tudu ga arewa [[Nijeriya]], inda Bòo pikka ye kam la yare miyya aji magana da yawa ga yankin da ke kewaye.
</div>
<div class="carousel-slide-title">[[Potiskum]]</div>
</div>
</div>
</li>
<li>
<div style="background:#FFF; padding:5px; font-size:150%; font-family:'Arial',sans-serif; position: relative; z-index: 2;">
<div style="padding:5px 10px; color:#333333;">[[File:Paomedia small-n-flat file-picture.svg|20px|link=]] Featured Picture</div>
</div>
<div class="carousel-image">
[[File:Daniski Festival 04.jpg|center|class=carousel-image-wrapper|link=File:Daniski Festival 04.jpg]]
</div>
<div class="carousel-slide-content-wrapper">
<div class="carousel-slide-content">
<div class="carousel-slide-description">Daniski Hills Annual Festival kam zoi tarayya la al’ada, ba Bòo pikka ga Fika Emirate ga Yobe State, [[Nijeriya]].
</div>
<div class="carousel-slide-title">[[:File:Daniski Festival 04.jpg|Daniski Festival Picture]]</div>
</div>
</div>
</li>
</ul>
</div>
</div>
<div style="display:flex; flex-wrap:wrap;">
{{Box
|header=[[File:Paomedia small-n-flat sign-info.svg|20px|link=]] Elle Wikipidiya?
|content=<span style="float: left; margin: 6px 12px 6px 0px; display: inline-block;">[[File:Wikipedia-logo-v2-bol.svg|100px]]</span>Wikipidiya shafi ji in Yana gizonla ona gudumawa inko rubutu mukalai kala aji gidan ga goggo gozi ilmi do ramu-ramu ga messesu. Gabo turanci ga unda shap Maddi la ramu ramu do gede ga ilmi ga shafuka Wikipedia ga sun Wikipedia, wikipidiya aji tattira ga harsuna GA duniya ga godon shafuka lemalo aji kirkira do ramu mukalai gabo kyauta inko taimako beyi wena ilmi bo kyauta, emeyye aji Wikipedia ga zarrar a shap ga duniya beyi wena ilmi koga asali beyi ilmi fetengo.
}}
{{Box
|header=[[File:Paomedia small-n-flat pencil.svg|20px|link=]] Kirkiru Foyo Article
|content=Kaji kume Harshe Bole? Kagita ina taimako beyi Bunƙasa kunsu eme Mona (ensakulopidiya) ko goggo kirkire foyo makaloli do fadada la aji Andi ga fatan aji doffa ka'idoji Al'umma lokaci ona ga gundumawa.<br><small><i></i></small>
<div style="margin-top:1em;">
<inputbox>
type=create
width=30
default=
buttonlabel=Kirkiru Foyo Makala
</inputbox>
</div>
}}
</div>
{{Box
|header=English speakers
|content=If you speak English, but you don't know anything about the Bole Language, you are also welcome to edit and assist in technical support, such as maintaining Templates or Modules. Your role is vital to the smooth running of the Bole Wikipedia!
}}
{{Box
|header=[[File:Wikimedia-logo.svg|20px|link=]] Project Modi
|content={{SisterProjects}}
}}
lf2xzun16fz0yoj48gi0vwy4b76rjs2
8629
8289
2026-08-17T15:27:40Z
WikiBayer
260
Protected "[[Peji Unsiri]]": High traffic page ([Ramu=Allow only autoconfirmed users] (indefinite) [Zeme=Allow only autoconfirmed users] (indefinite))
8289
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__ __NOEDITSECTION__
{{Wikipidiya:Announcements}}
<div style="text-align:center;">
<!--{{Clickable button|Special:Purge/Peji In Siri|Purge this page|class=mw-ui-progressive}}-->
</div>
<templatestyles src="Main page/Styles.css" />
<div style="position:relative; text-align:center; padding:3em 1em; background:#fff; overflow:hidden;">
<div style="position:absolute; top:-50px; left:0; right:0; text-align:center; opacity:0.1; z-index:0;">
[[File:Wikipedia-logo-v2.svg|600px|center|class=notpageimage|link=]]
</div>
<div style="position:relative; z-index:1;">
<div style="font-variant:small-caps; font-family:'Linux Libertine','Georgia',serif;"><div style="font-size:180%;">U'se ga nako</div>
<div style="font-size:270%; line-height:1;">[[Wikipidiya|<span style="display: inline-block; letter-spacing: -0.35em; margin-right: 0.2em; font-family: serif;">V<span style="margin-left: -0.1em;">V</span></span>ikipidiya]] in bòo pìkkà</div>
</div>
<div style="font-size:120%; line-height:1.2;"> Wikipidiya ensakulopidiya in lelo in [[Harshe Bole]] la lemalo agita ina ramayi.</div>
<div style="font-size:120%; line-height:1.2;"> Honsene Andi makaloli '''[[Special:AllPages|{{NUMBEROFARTICLES}}]]''' ga harshe Bole</div>
</div>
</div>
<div style="margin:10px 0px 10px 0px; -moz-box-shadow:0 1px 1px rgba(0, 0, 0, 0.1); -webkit-box-shadow:0 1px 1px rgba(0, 0, 0, 0.1); box-shadow:0 1px 1px rgba(0, 0, 0, 0.1); background-color:#FFFFFF;">
{| style="border-spacing: 1px; border-collapse: separate; width:100%; text-align:center; font-size:0.85em; padding:2px 3px 2px 3px;" class="hp-portalen"
| style="background-color:#F0F0F9; border-top:5px solid; border-color:#333399; padding:3px 0.15em; width:6.6%;" | [[:Category:Atiimala|<span style="color:#000000;">Atiimala</span>]]
| style="background-color:#F0F9F9; border-top:5px solid; border-color:#339999; padding:3px 0.15em; width:6.6%;" | [[:Category:Annoba|<span style="color:#000000;">Annoba</span>]]
| style="background-color:#F0F4F9; border-top:5px solid; border-color:#336699; padding:3px 0.15em; width:6.6%;" | [[:Category:Fasaha|<span style="color:#000000;">Fasaha</span>]]
| style="background-color:#F9F0F0; border-top:5px solid; border-color:#993333; padding:3px 0.15em; width:6.6%;" | [[:Category:Ilimi|<span style="color:#000000;">Ilimi</span>]]
| style="background-color:#F0F0F9; border-top:5px solid; border-color:#333399; padding:3px 0.15em; width:6.6%;" | [[:Category:Lamba|<span style="color:#000000;">Lamba</span>]]
| style="background-color:#F4F9F0; border-top:5px solid; border-color:#669933; padding:3px 0.15em; width:6.6%;" | [[:Category:Miyya|<span style="color:#000000;">Miyya</span>]]
| style="background-color:#F9F9F0; border-top:5px solid; border-color:#999933; padding:3px 0.15em; width:6.6%;" | [[:Category:Makami|<span style="color:#000000;">Makami</span>]]
| style="background-color:#F9F0F9; border-top:5px solid; border-color:#993399; padding:3px 0.15em; width:6.6%;" | [[:Category:Malunwa|<span style="color:#000000;">Malunwa</span>]]
| style="background-color:#F0F9F0; border-top:5px solid; border-color:#339933; padding:3px 0.15em; width:6.6%;" | [[:Category:Olii|<span style="color:#000000;">Olii</span>]]
| style="background-color:#F9F0F4; border-top:5px solid; border-color:#993366; padding:3px 0.15em; width:6.6%;" | [[:Category:Olii pewe|<span style="color:#000000;">Olii pewe</span>]]
| style="background-color:#F0F0F9; border-top:5px solid; border-color:#333399; padding:3px 0.15em; width:6.6%;" | [[:Category:Tarihi|<span style="color:#000000;">Tarihi</span>]]
| style="background-color:#F0F9F9; border-top:5px solid; border-color:#339999; padding:3px 0.15em; width:6.6%;" | [[:Category:Goma|<span style="color:#000000;">Goma</span>]]
| style="background-color:#F9F0F9; border-top:5px solid; border-color:#993399; padding:3px 0.15em; width:6.6%;" | [[:Category:Kimiyya|<span style="color:#000000;">Kimiyya</span>]]
| style="background-color:#F4F9F0; border-top:5px solid; border-color:#669933; padding:3px 0.15em; width:6.6%;" | [[:Category:Zane|<span style="color:#000000;">Zane</span>]]
|}
</div>
<templatestyles src="Main page/Styles.css" />
<div style="flex:1; min-width:300px; overflow:hidden; border-radius:4px; margin:8px 4px 4px 4px; box-shadow:0 0 8px rgba(0,0,0,0.15);">
<div class="image-carousel">
<ul>
<li>
<div style="background:#FFF; padding:5px; font-size:150%; font-family:'Arial',sans-serif; position: relative; z-index: 2;">
<div style="padding:5px 10px; color:#333333;">[[File:Star-alt-icon.png|20px|link=]] Featured Article</div>
</div>
<div class="carousel-image">
[[File:The City Gate of Abuja.jpg|center|class=carousel-image-wrapper|link=Nijeriya|Nijeriya]]
</div>
<div class="carousel-slide-content-wrapper">
<div class="carousel-slide-content">
<div class="carousel-slide-description">Nijeriya ko Nijeriya da (turanci: Nigeria): A Gwamanatance Tarayyar Najeriya, woli la ga take ga Africa ko zoni ita ji tetteke woli niger koga Arewa. Ga Chadi koga zoni koga aushi jam aji dar ga teku Atlantika.</div>
<div class="carousel-slide-title">[[Nijeriya]]</div>
</div>
</div>
</li>
<li>
<div style="background:#FFF; padding:5px; font-size:150%; font-family:'Arial',sans-serif; position: relative; z-index: 2;">
<div style="padding:5px 10px; color:#333333;">[[File:Paomedia small-n-flat sign-question.svg|20px|link=]] Kamontuwo?</div>
</div>
<div class="carousel-image">
[[File:Gooya mountain.jpg|center|class=carousel-image-wrapper|link=Gooya mountain]]
</div>
<div class="carousel-slide-content-wrapper">
<div class="carousel-slide-content">
<div class="carousel-slide-description">Gooya kam zoi wuro la tudu ga arewa [[Nijeriya]], inda Bòo pikka ye kam la yare miyya aji magana da yawa ga yankin da ke kewaye.
</div>
<div class="carousel-slide-title">[[Potiskum]]</div>
</div>
</div>
</li>
<li>
<div style="background:#FFF; padding:5px; font-size:150%; font-family:'Arial',sans-serif; position: relative; z-index: 2;">
<div style="padding:5px 10px; color:#333333;">[[File:Paomedia small-n-flat file-picture.svg|20px|link=]] Featured Picture</div>
</div>
<div class="carousel-image">
[[File:Daniski Festival 04.jpg|center|class=carousel-image-wrapper|link=File:Daniski Festival 04.jpg]]
</div>
<div class="carousel-slide-content-wrapper">
<div class="carousel-slide-content">
<div class="carousel-slide-description">Daniski Hills Annual Festival kam zoi tarayya la al’ada, ba Bòo pikka ga Fika Emirate ga Yobe State, [[Nijeriya]].
</div>
<div class="carousel-slide-title">[[:File:Daniski Festival 04.jpg|Daniski Festival Picture]]</div>
</div>
</div>
</li>
</ul>
</div>
</div>
<div style="display:flex; flex-wrap:wrap;">
{{Box
|header=[[File:Paomedia small-n-flat sign-info.svg|20px|link=]] Elle Wikipidiya?
|content=<span style="float: left; margin: 6px 12px 6px 0px; display: inline-block;">[[File:Wikipedia-logo-v2-bol.svg|100px]]</span>Wikipidiya shafi ji in Yana gizonla ona gudumawa inko rubutu mukalai kala aji gidan ga goggo gozi ilmi do ramu-ramu ga messesu. Gabo turanci ga unda shap Maddi la ramu ramu do gede ga ilmi ga shafuka Wikipedia ga sun Wikipedia, wikipidiya aji tattira ga harsuna GA duniya ga godon shafuka lemalo aji kirkira do ramu mukalai gabo kyauta inko taimako beyi wena ilmi bo kyauta, emeyye aji Wikipedia ga zarrar a shap ga duniya beyi wena ilmi koga asali beyi ilmi fetengo.
}}
{{Box
|header=[[File:Paomedia small-n-flat pencil.svg|20px|link=]] Kirkiru Foyo Article
|content=Kaji kume Harshe Bole? Kagita ina taimako beyi Bunƙasa kunsu eme Mona (ensakulopidiya) ko goggo kirkire foyo makaloli do fadada la aji Andi ga fatan aji doffa ka'idoji Al'umma lokaci ona ga gundumawa.<br><small><i></i></small>
<div style="margin-top:1em;">
<inputbox>
type=create
width=30
default=
buttonlabel=Kirkiru Foyo Makala
</inputbox>
</div>
}}
</div>
{{Box
|header=English speakers
|content=If you speak English, but you don't know anything about the Bole Language, you are also welcome to edit and assist in technical support, such as maintaining Templates or Modules. Your role is vital to the smooth running of the Bole Wikipedia!
}}
{{Box
|header=[[File:Wikimedia-logo.svg|20px|link=]] Project Modi
|content={{SisterProjects}}
}}
lf2xzun16fz0yoj48gi0vwy4b76rjs2
Tempilet:Clear
10
49
8288
113
2026-08-17T15:02:36Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8288
wikitext
text/x-wiki
<div style="clear:{{{1|both}}};" class={{{class|}}}></div><noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
17aszado3hry2vhcvwg5rsftmytfm6b
Tempilet:Clickable button
10
51
8290
128
2026-08-17T15:03:05Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8290
wikitext
text/x-wiki
<includeonly><span class="plainlinks">[{{#if:{{{url|}}}
|{{{url}}}
|[{{{1|}}}{{!}}
}}<span class="mw-ui-button {{{class|}}}" role="button" aria-disabled="false" style="{{#ifeq:{{FULLPAGENAME:{{{1}}}}}|{{FULLPAGENAME}}|cursor: default;
{{#switch:{{{class|}}}
| mw-ui-progressive = background-color: #2962CB;
| mw-ui-constructive = background-color: #008B6D;
| mw-ui-destructive = background-color: #A6170F;
| #default = background-color: #CCC; color:#666;
}}}} {{{style|}}}">{{#if:{{{url|}}}
| {{{label|{{{1|{{{url}}}}}}}}}</span>
| {{{label|{{{2|{{{1}}}}}}}}}</span>]
}}]</span></includeonly><noinclude>
{{Documentation}}
<templatedata>
{
"params": {
"1": {
"label": "target",
"description": "Link target page. Becomes the title when used with url",
"type": "wiki-page-name",
"required": true
},
"2": {
"aliases": [
"label"
],
"label": "label",
"description": "Button label",
"default": "Target page"
},
"url": {
"type": "url"
},
"class": {},
"style": {}
},
"description": "This template generates a clickable button that is styled using the mediawiki.ui.button module.\n",
"format": "inline"
}
</templatedata>
</noinclude>
sepjmodion0iklzfaaa2i4pyl7h7rgs
Tempilet:Collapsed infobox section begin
10
55
8291
156
2026-08-17T15:03:08Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8291
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#if:{{{div|}}}|</div>}}{{#if:{{{td|}}}|<td>}}</td></tr>
<tr><td colspan="{{#if:{{{columns|}}}|{{{columns}}}|2}}">
{| class="mw-collapsible mw-collapsed" style="{{#if:{{yesno|{{{cont|{{{last|}}}}}}}}|margin-bottom:-.65em}}; {{{style|}}}; width:100%;"
|-
! colspan="{{#if:{{{columns|}}}|{{{columns}}}|2}}" style="line-height:normal; padding:0.2em; {{{titlestyle|}}};" | <div style="text-align: center; padding: 0 0.4em; margin: 0 3.3em">{{{1|Further information}}}</div></th>
</tr>{{#if:{{{div|}}}|<div>}}</includeonly><noinclude>
{{Documentation}}
<!-- Add categories to the /doc subpage-->
</noinclude>
hnohyauoul9v8aw43udffw2s77y98zk
Tempilet:Collapsed infobox section end
10
56
8292
158
2026-08-17T15:03:09Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8292
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#if:{{{div|}}}|</div>|}}</td></tr></table>{{#if:{{{div|}}}|<div>|}}</includeonly><noinclude>
{{Documentation}}
<!-- Add categories to the /doc subpage-->
</noinclude>
d6pnxr2i4ac5yds8i2e2uusdtxqbso6
Tempilet:Databox
10
66
8293
205
2026-08-17T15:03:11Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8293
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>
{{Mbox|text = Please try to use {{Tl|Infobox country}}, {{Tl|Infobox settlement}} or other Infoboxes as much as possible, and only use this template if no better templates have been created.|image = [[Fayil:Test_Template_Info-Icon_-_Version_(2).svg|40px|link=]]}}
{{#invoke:Databox|databox}}[[Panni:Pages using template databox]]</includeonly><noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
<noinclude>
</noinclude>
j0ctpu59egnuawla8tpufdngvvucffu
8666
8293
2026-08-18T01:11:21Z
Microchip08
274
make mbox only show on this page, not when included (as it showed up in mainspace at [[Harshe Bole]])
8666
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>
{{Mbox|text = Please try to use {{Tl|Infobox country}}, {{Tl|Infobox settlement}} or other Infoboxes as much as possible, and only use this template if no better templates have been created.|image = [[Fayil:Test_Template_Info-Icon_-_Version_(2).svg|40px|link=]]}}
</noinclude>
<includeonly>{{#invoke:Databox|databox}}[[Panni:Pages using template databox]]</includeonly><noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
<noinclude>
</noinclude>
pn9t6ac4drs8v37pv0gtrh96zyz8xne
Tempilet:Dmbox
10
79
8294
276
2026-08-17T15:03:13Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8294
wikitext
text/x-wiki
{| style="width: 100%; margin: 0 auto 0.2em; border-top: thin solid grey; border-bottom: thin solid grey"
| style="padding-left:15px; width:{{{image_width|30px}}}" | <div style="width:{{{image_width|30px}}}">[[Fayil:{{#switch:{{{type|}}}| setindex = {{{image|DAB list gray.svg}}}|#default = {{{image| Disambig gray.svg}}}}}|{{{image_width|30px}}}]]</div>
| style="padding-left:15px" | <em>{{{text|}}}</em>
|}<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
oxihe81hrc3jcnk29q20wc9yh4vkuh4
Tempilet:Fraction
10
95
8295
356
2026-08-17T15:03:15Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8295
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Fraction/styles.css" /><!--
--><span class="frac"><!--
-->{{#if:{{{3|}}}<!-- if 3
-->|{{{1}}}<span class="sr-only">+</span><span class="num">{{{2}}}</span>⁄<span class="den">{{{3}}}</span><!-- then 1 2/3
-->|{{#if:{{{2|}}}<!-- elseif 2
-->|<span class="num">{{{1}}}</span>⁄<span class="den">{{{2}}}</span><!-- then 1/2
-->|{{#if:{{{1|}}}<!-- elseif 1
-->|<span class="num">1</span>⁄<span class="den">{{{1}}}</span><!-- then 1/1
-->|⁄<!-- else 0, a slash
-->}}<!-- endif 1
-->}}<!-- endif 2
-->}}<!-- endif 3
--></span><noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
182wh1t8baxfqq47r7071bftz333euu
Tempilet:Infobox
10
104
8296
8189
2026-08-17T15:03:17Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8296
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{| style="border:1px; border: thin solid grey; background:#ffffff; float:right; width:26em; margin-right:0em; margin-left:3px; margin-bottom:3px;"
|-
| colspan=2; style="text-align:center; font-size: 125%; width:26em" | {{#if:{{{title|}}}|'''{{{title}}}'''<br>}}
|-
| colspan=2; style="text-align:center; font-size: 125%;" | {{#if:{{{above|}}}|'''{{{above}}}'''<br>}}
{{#if:{{{subheader|}}}|{{{subheader}}}<br>}}{{#if:{{{subheader2|}}}|{{{subheader2}}}<br>}}{{#if:{{{subheader3|}}}|{{{subheader3}}}<br>}}{{#if:{{{subheader4|}}}|{{{subheader4}}}<br>}}{{#if:{{{above|{{{subheader|}}}}}}|<hr>}}
|-
| style="text-align:center;" | {{{image|[[Fayil:example.svg|100px]]}}}{{#if:{{{caption|}}}|<br>{{{caption|}}}}}
| style="text-align:center;"| {{{image2|}}}{{#if:{{{caption2|}}}|<br>{{{caption2|}}}}}
|-
| colspan=2; style="text-align:center;" | {{{image3|}}}{{#if:{{{caption3|}}}|<br>{{{caption3|}}}}}
|-
| colspan=2; style="text-align:center;" |{{#if:{{{header1|}}}|<hr><strong>{{{header1|}}}</strong><br>{{{data1|}}}}}{{#if:{{{label1|}}}|<hr>{{Infobox/table
| <strong>{{{label1|}}}</strong>
| {{{data1|}}}
}}}}{{#if:{{{header2|}}}|<strong><hr>{{{header2|}}}</strong><br>{{{data2|}}}}}{{#if:{{{label2|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label2|}}}</strong>
| {{{data2|}}}
}}}}{{#if:{{{header3|}}}|<strong><hr>{{{header3|}}}</strong><br>{{{data3|}}}}}{{#if:{{{label3|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label3|}}}</strong>
| {{{data3|}}}
}}}}{{#if:{{{header4|}}}|<strong><hr>{{{header4|}}}</strong><br>{{{data4|}}}}}{{#if:{{{label4|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label4|}}}</strong>
| {{{data4|}}}
}}}}{{#if:{{{header5|}}}|<strong><hr>{{{header5|}}}</strong><br>{{{data5|}}}}}{{#if:{{{label5|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label5|}}}</strong>
| {{{data5|}}}
}}}}{{#if:{{{header6|}}}|<strong><hr>{{{header6|}}}</strong><br>{{{data6|}}}}}{{#if:{{{label6|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label6|}}}</strong>
| {{{data6|}}}
}}}}{{#if:{{{header7|}}}|<strong><hr>{{{header7|}}}</strong><br>{{{data7|}}}}}{{#if:{{{label7|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label7|}}}</strong>
| {{{data7|}}}
}}}}{{#if:{{{header8|}}}|<strong><hr>{{{header8|}}}</strong><br>{{{data8|}}}}}{{#if:{{{label8|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label8|}}}</strong>
| {{{data8|}}}
}}}}{{#if:{{{header9|}}}|<strong><hr>{{{header9|}}}</strong><br>{{{data9|}}}}}{{#if:{{{label9|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label9|}}}</strong>
| {{{data9|}}}
}}}}{{#if:{{{header10|}}}|<strong><hr>{{{header10|}}}</strong><br>{{{data10|}}}}}{{#if:{{{label10|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label10|}}}</strong>
| {{{data10|}}}
}}}}{{#if:{{{header11|}}}|<strong><hr>{{{header11|}}}</strong><br>{{{data11|}}}}}{{#if:{{{label11|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label11|}}}</strong>
| {{{data11|}}}
}}}}{{#if:{{{header12|}}}|<strong><hr>{{{header12|}}}</strong><br>{{{data12|}}}}}{{#if:{{{label12|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label12|}}}</strong>
| {{{data12|}}}
}}}}{{#if:{{{header13|}}}|<strong><hr>{{{header13|}}}</strong><br>{{{data13|}}}}}{{#if:{{{label13|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label13|}}}</strong>
| {{{data13|}}}
}}}}{{#if:{{{header14|}}}|<strong><hr>{{{header14|}}}</strong><br>{{{data14|}}}}}{{#if:{{{label14|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label14|}}}</strong>
| {{{data14|}}}
}}}}{{#if:{{{header15|}}}|<strong>{{{header15|}}}</strong><br>{{{data15|}}}}}{{#if:{{{label15|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label15|}}}</strong>
| {{{data15|}}}
}}}}{{#if:{{{header16|}}}|<strong><hr>{{{header16|}}}</strong><br>{{{data16|}}}}}{{#if:{{{label16|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label16|}}}</strong>
| {{{data16|}}}
}}}}{{#if:{{{header17|}}}|<strong><hr>{{{header17|}}}</strong><br>{{{data17|}}}}}{{#if:{{{label17|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label17|}}}</strong>
| {{{data17|}}}
}}}}{{#if:{{{header18|}}}|<strong><hr>{{{header18|}}}</strong><br>{{{data18|}}}}}{{#if:{{{label18|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label18|}}}</strong>
| {{{data18|}}}
}}}}{{#if:{{{header19|}}}|<strong><hr>{{{header19|}}}</strong><br>{{{data19|}}}}}{{#if:{{{label19|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label19|}}}</strong>
| {{{data19|}}}
}}}}{{#if:{{{header20|}}}|<strong><hr>{{{header20|}}}</strong><br>{{{data20|}}}}}{{#if:{{{label20|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label20|}}}</strong>
| {{{data20|}}}
}}}}{{#if:{{{header21|}}}|<strong><hr>{{{header21|}}}</strong><br>{{{data21|}}}}}{{#if:{{{label21|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label21|}}}</strong>
| {{{data21|}}}
}}}}{{#if:{{{header22|}}}|<strong><hr>{{{header22|}}}</strong><br>{{{data22|}}}}}{{#if:{{{label22|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label22|}}}</strong>
| {{{data22|}}}
}}}}{{#if:{{{header23|}}}|<strong><hr>{{{header23|}}}</strong><br>{{{data23|}}}}}{{#if:{{{label23|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label23|}}}</strong>
| {{{data23|}}}
}}}}{{#if:{{{header24|}}}|<strong><hr>{{{header24|}}}</strong><br>{{{data24|}}}}}{{#if:{{{label24|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label24|}}}</strong>
| {{{data24|}}}
}}}}{{#if:{{{header25|}}}|<strong><hr>{{{header25|}}}</strong><br>{{{data25|}}}}}{{#if:{{{label25|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label25|}}}</strong>
| {{{data25|}}}
}}}}{{#if:{{{header26|}}}|<strong><hr>{{{header26|}}}</strong><br>{{{data26|}}}}}{{#if:{{{label26|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label26|}}}</strong>
| {{{data26|}}}
}}}}{{#if:{{{header27|}}}|<strong><hr>{{{header27|}}}</strong><br>{{{data27|}}}}}{{#if:{{{label27|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label27|}}}</strong>
| {{{data27|}}}
}}}}{{#if:{{{header28|}}}|<strong>{{{header28|}}}</strong><br>{{{data28|}}}}}{{#if:{{{label28|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label28|}}}</strong>
| {{{data28|}}}
}}}}{{#if:{{{header29|}}}|<strong><hr>{{{header29|}}}</strong><br>{{{data29|}}}}}{{#if:{{{label29|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label29|}}}</strong>
| {{{data29|}}}
}}}}{{#if:{{{header30|}}}|<strong><hr>{{{header30|}}}</strong><br>{{{data30|}}}}}{{#if:{{{label30|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label30|}}}</strong>
| {{{data30|}}}
}}}}{{#if:{{{header31|}}}|<strong><hr>{{{header31|}}}</strong><br>{{{data31|}}}}}{{#if:{{{label31|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label31|}}}</strong>
| {{{data31|}}}
}}}}{{#if:{{{header32|}}}|<strong><hr>{{{header32|}}}</strong><br>{{{data32|}}}}}{{#if:{{{label32|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label32|}}}</strong>
| {{{data32|}}}
}}}}{{#if:{{{header33|}}}|<strong><hr>{{{header33|}}}</strong><br>{{{data33|}}}}}{{#if:{{{label33|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label33|}}}</strong>
| {{{data33|}}}
}}}}{{#if:{{{header34|}}}|<strong><hr>{{{header34|}}}</strong><br>{{{data34|}}}}}{{#if:{{{label34|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label34|}}}</strong>
| {{{data34|}}}
}}}}{{#if:{{{header35|}}}|<strong><hr>{{{header35|}}}</strong><br>{{{data35|}}}}}{{#if:{{{label35|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label35|}}}</strong>
| {{{data35|}}}
}}}}{{#if:{{{header36|}}}|<strong><hr>{{{header36|}}}</strong><br>{{{data36|}}}}}{{#if:{{{label36|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label36|}}}</strong>
| {{{data36|}}}
}}}}{{#if:{{{header37|}}}|<strong><hr>{{{header37|}}}</strong><br>{{{data37|}}}}}{{#if:{{{label37|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label37|}}}</strong>
| {{{data37|}}}
}}}}{{#if:{{{header38|}}}|<strong><hr>{{{header38|}}}</strong><br>{{{data38|}}}}}{{#if:{{{label38|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label38|}}}</strong>
| {{{data38|}}}
}}}}{{#if:{{{header39|}}}|<strong><hr>{{{header39|}}}</strong><br>{{{data39|}}}}}{{#if:{{{label39|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label39|}}}</strong>
| {{{data39|}}}
}}}}{{#if:{{{header40|}}}|<strong><hr>{{{header40|}}}</strong><br>{{{data40|}}}}}{{#if:{{{label40|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label40|}}}</strong>
| {{{data40|}}}
}}}}{{#if:{{{header41|}}}|<strong><hr>{{{header41|}}}</strong><br>{{{data41|}}}}}{{#if:{{{label41|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label41|}}}</strong>
| {{{data41|}}}
}}}}{{#if:{{{header42|}}}|<strong><hr>{{{header42|}}}</strong><br>{{{data42|}}}}}{{#if:{{{label42|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label42|}}}</strong>
| {{{data42|}}}
}}}}{{#if:{{{header43|}}}|<strong><hr>{{{header43|}}}</strong><br>{{{data43|}}}}}{{#if:{{{label43|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label43|}}}</strong>
| {{{data43|}}}
}}}}{{#if:{{{header44|}}}|<strong><hr>{{{header44|}}}</strong><br>{{{data44|}}}}}{{#if:{{{label44|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label44|}}}</strong>
| {{{data44|}}}
}}}}{{#if:{{{header45|}}}|<strong><hr>{{{header45|}}}</strong><br>{{{data45|}}}}}{{#if:{{{label45|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label45|}}}</strong>
| {{{data45|}}}
}}}}{{#if:{{{header46|}}}|<strong><hr>{{{header46|}}}</strong><br>{{{data46|}}}}}{{#if:{{{label46|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label46|}}}</strong>
| {{{data46|}}}
}}}}{{#if:{{{header47|}}}|<strong><hr>{{{header47|}}}</strong><br>{{{data47|}}}}}{{#if:{{{label47|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label47|}}}</strong>
| {{{data47|}}}
}}}}{{#if:{{{header48|}}}|<strong><hr>{{{header48|}}}</strong><br>{{{data48|}}}}}{{#if:{{{label48|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label48|}}}</strong>
| {{{data48|}}}
}}}}{{#if:{{{header49|}}}|<strong><hr>{{{header49|}}}</strong><br>{{{data49|}}}}}{{#if:{{{label49|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label49|}}}</strong>
| {{{data49|}}}
}}}}{{#if:{{{header50|}}}|<strong><hr>{{{header50|}}}</strong><br>{{{data50|}}}}}{{#if:{{{label50|}}}|{{Infobox/table
| <strong>{{{label50|}}}</strong>
| {{{data50|}}}
}}}}{{#if:{{{below|}}}|<hr>{{{below|}}}}}
|}</includeonly><noinclude>
{{Documentation}}
<templatedata>
{
"params": {
"title": {},
"above": {},
"subheader": {},
"subheader2": {},
"subheader3": {},
"subheader4": {},
"image": {},
"caption": {},
"image2": {},
"caption2": {},
"image3": {},
"caption3": {},
"header1": {},
"data1": {},
"label1": {},
"header2": {},
"data2": {},
"label2": {},
"header3": {},
"data3": {},
"label3": {},
"header4": {},
"data4": {},
"label4": {},
"header5": {},
"data5": {},
"label5": {},
"header6": {},
"data6": {},
"label6": {},
"header7": {},
"data7": {},
"label7": {},
"header8": {},
"data8": {},
"label8": {},
"header9": {},
"data9": {},
"label9": {},
"header10": {},
"data10": {},
"label10": {},
"header11": {},
"data11": {},
"label11": {},
"header12": {},
"data12": {},
"label12": {},
"header13": {},
"data13": {},
"label13": {},
"header14": {},
"data14": {},
"label14": {},
"header15": {},
"data15": {},
"label15": {},
"header16": {},
"data16": {},
"label16": {},
"header17": {},
"data17": {},
"label17": {},
"header18": {},
"data18": {},
"label18": {},
"header19": {},
"data19": {},
"label19": {},
"header20": {},
"data20": {},
"label20": {},
"header21": {},
"data21": {},
"label21": {},
"header22": {},
"data22": {},
"label22": {},
"header23": {},
"data23": {},
"label23": {},
"header24": {},
"data24": {},
"label24": {},
"header25": {},
"data25": {},
"label25": {},
"header26": {},
"data26": {},
"label26": {},
"header27": {},
"data27": {},
"label27": {},
"header28": {},
"data28": {},
"label28": {},
"header29": {},
"data29": {},
"label29": {},
"header30": {},
"data30": {},
"label30": {},
"header31": {},
"data31": {},
"label31": {},
"header32": {},
"data32": {},
"label32": {},
"header33": {},
"data33": {},
"label33": {},
"header34": {},
"data34": {},
"label34": {},
"header35": {},
"data35": {},
"label35": {},
"header36": {},
"data36": {},
"label36": {},
"header37": {},
"data37": {},
"label37": {},
"header38": {},
"data38": {},
"label38": {},
"header39": {},
"data39": {},
"label39": {},
"header40": {},
"data40": {},
"label40": {},
"header41": {},
"data41": {},
"label41": {},
"header42": {},
"data42": {},
"label42": {},
"header43": {},
"data43": {},
"label43": {},
"header44": {},
"data44": {},
"label44": {},
"header45": {},
"data45": {},
"label45": {},
"header46": {},
"data46": {},
"label46": {},
"header47": {},
"data47": {},
"label47": {},
"header48": {},
"data48": {},
"label48": {},
"header49": {},
"data49": {},
"label49": {},
"header50": {},
"data50": {},
"label50": {},
"below": {}
},
"format": "block"
}
</templatedata>
</noinclude>
mf3wvdzcd57c933jol8827vzk8k8zax
Tempilet:Infobox country
10
110
8297
8206
2026-08-17T15:03:20Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8297
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{Infobox
| above = {{{conventional_long_name|Infobox Country}}}
| subheader = {{#if:{{{native_name|}}}|'' {{{native_name|}}} ''}}
| image = [[Fayil:{{{image_flag|Flag of none.svg}}}|{{{flag_width|125px}}}|border]]
| caption = Tuta
| image2 = [[Fayil:{{{image_coat|Insigne incognitum.svg}}}|{{{coat_width|85px}}}]]
| caption2 = {{{emblem_type|Tambari woli}}}
| header1 = {{#if:{{{national_motto|}}}|Take}}
| data1 = {{{national_motto|}}}
| header2 = {{#if:{{{national_anthem|}}}|National anthem}}
| data2 = {{{national_anthem|}}}
| header3 = [[Fayil:{{{image_map|Blank borderless map of Africa (orthographic projection).svg}}}|{{{map_width|300px}}}]]{{#if:{{{image_map2|}}}|<br>[[Fayil:{{{image_map2|}}}|{{{map_width|300px}}}]]}}
| label4 = {{#if:{{{capital|}}}|<div style="text-align:center">Birni in Siri</div>}}
| data4 = {{{capital|}}}{{#if:{{{coordinates|}}}|<br>{{{coordinates|}}}}}
| label5 = {{#if:{{{largest_city|}}}| <div style="text-align:center">Birni la yatu Siri</div>}}
| data5 = {{{largest_city|}}}{{{coordinates2|}}}
| label6 = {{#if:{{{demonym|}}}|<div style="text-align:center">Sun miyya woli</div>}}
| data6 = {{{demonym|}}}
| label7 = {{#if:{{{official_languages|}}}|<div style="text-align:center">Harshe la lelo'aji kumeyi</div>}}
| data7 = {{{official_languages|}}}
| label8 = {{#if:{{{ethnic_groups|}}}|<div style="text-align:center">Kabilu</div>}}
| data8 = {{{ethnic_groups|}}}
| label9 = {{#if:{{{government|}}}|<div style="text-align:center">Gwamnati</div>}}
| data9 = {{{government|}}}
| label10 = {{#if:{{{leader1|}}}|</strong>• {{{leader1_type}}}<strong>}}
| data10 = {{{leader1|}}}
| label11 = {{#if:{{{leader2|}}}|</strong>• {{{leader2_type}}}<strong>}}
| data11 = {{{leader2|}}}
| label12 = {{#if:{{{leader3|}}}|</strong>• {{{leader3_type}}}<strong>}}
| data12 = {{{leader3|}}}
| header13 = {{{sovereignty_type|}}}
| label14 = {{#if:{{{established_event1|}}}|</strong>• {{{established_event1}}}<strong>}}
| data14 = {{{established_date1|}}}
| label15 = {{#if:{{{established_event2|}}}|</strong>• {{{established_event2}}}<strong>}}
| data15 = {{{established_date2|}}}
| label16 = {{#if:{{{established_event3|}}}|</strong>• {{{established_event3}}}<strong>}}
| data16 = {{{established_date3|}}}
| label17 = {{#if:{{{established_event4|}}}|</strong>• {{{established_event4}}}<strong>}}
| data17 = {{{established_date4|}}}
| label18 = {{#if:{{{established_event5|}}}|</strong>• {{{established_event5}}}<strong>}}
| data18 = {{{established_date5|}}}
| label19 = {{#if:{{{established_event6|}}}|</strong>• {{{established_event6}}}<strong>}}
| data19 = {{{established_date6|}}}
| header20 = {{#if:{{{area_sq_km|}}}| <div style="text-align:center">Fadi woli</div>}}
| label21 = {{#if:{{{area_sq_km|}}}|</strong>• {{{area_label|Jimilla ya maddi}}}<strong>}}
| data21 = {{{area_sq_km|}}}{{#if:{{{area_sq_mi|}}}|<br>({{{area_sq_mi|}}})}}{{#if:{{{area_rank|}}}|<br>({{{area_rank|}}})}}
}}{{#switch:{{FULLPAGENAME}}
|Nijeriya =
| #default = [[Panni:Lelo'aji]]
}}
</includeonly><noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
2jg0k5lbaoxkkm2bvwjw55mr0c2q9t6
Tempilet:Lua
10
127
8298
663
2026-08-17T15:03:22Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8298
wikitext
text/x-wiki
{{Ombox
|image=[[Fayil:Lua-Logo.svg|30px|alt=|link=]]
|text=<small>This {{#switch:{{NAMESPACE}}|Template = template|Module = module}} uses [[Wikipidiya:Lua|Lua]]:<br>
<ul>
{{#if:{{{1|}}}|<li style="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{1}}}]]{{#ifexist:{{{1}}}/sandbox| ([[{{{1}}}/sandbox|sandbox]])}}</li>|<span style="color:#BF3C2C"><big><b>Error: No module specified</b></big></span>}}
{{#if:{{{2|}}}|<li style="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{2}}}]]{{#ifexist:{{{2}}}/sandbox| ([[{{{2}}}/sandbox|sandbox]])}}</li>|}}
{{#if:{{{3|}}}|<li style="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{3}}}]]{{#ifexist:{{{3}}}/sandbox| ([[{{{3}}}/sandbox|sandbox]])}}</li>|}}
{{#if:{{{4|}}}|<li style="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{4}}}]]{{#ifexist:{{{4}}}/sandbox| ([[{{{4}}}/sandbox|sandbox]])}}</li>|}}
{{#if:{{{5|}}}|<li style="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{5}}}]]{{#ifexist:{{{5}}}/sandbox| ([[{{{5}}}/sandbox|sandbox]])}}</li>|}}
{{#if:{{{6|}}}|<li styles="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{6}}}]]{{#ifexist:{{{7}}}/sandbox| ([[{{{7}}}/sandbox|sandbox]])}}</li>|}}
{{#if:{{{7|}}}|<li styles="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{7}}}]]{{#ifexist:{{{7}}}/sandbox| ([[{{{7}}}/sandbox|sandbox]])}}</li>|}}
{{#if:{{{8|}}}|<li styles="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{8}}}]]</li>|}}
{{#if:{{{9|}}}|<li styles="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{9}}}]]{{#ifexist:{{{9}}}/sandbox| ([[{{{9}}}/sandbox|sandbox]])}}</li>|}}
{{#if:{{{10|}}}|<li styles="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{10}}}]]{{#ifexist:{{{10}}}/sandbox| ([[{{{10}}}/sandbox|sandbox]])}}</li>|}}
{{#if:{{{11|}}}|<li styles="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{11}}}]]{{#ifexist:{{{11}}}/sandbox| ([[{{{11}}}/sandbox|sandbox]])}}</li>|}}
{{#if:{{{12|}}}|<li style="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{12}}}]]{{#ifexist:{{{12}}}/sandbox| ([[{{{12}}}/sandbox|sandbox]])}}</li>|}}
{{#if:{{{13|}}}|<li style="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{13}}}]]{{#ifexist:{{{13}}}/sandbox| ([[{{{13}}}/sandbox|sandbox]])}}</li>|}}
{{#if:{{{14|}}}|<li style="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{14}}}]]{{#ifexist:{{{14}}}/sandbox| ([[{{{14}}}/sandbox|sandbox]])}}</li>|}}
{{#if:{{{15|}}}|<li style="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{15}}}]]{{#ifexist:{{{15}}}/sandbox| ([[{{{15}}}/sandbox|sandbox]])}}</li>|}}
</ul></small>}}<noinclude>
<!-- Categories go on the /doc subpage and interwikis go on Wikidata. -->
</noinclude>
kbqxkv5f73ptk3chydzadu53r4vy1vr
Tempilet:Math
10
132
8299
685
2026-08-17T15:03:24Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8299
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Template:Math/styles.css" />
<span class="texhtml {{#if:{{{big|}}}{{{size|}}}|texhtml-big}}" {{#if:{{{big|}}}{{{size|}}}|style="font-size:{{{size|165%}}};"}}>{{{1}}}</span><noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
bzv91rw20zbus8a8eohhmo310c9ooj4
Tempilet:NUMBEROFARTICLES
10
143
8300
725
2026-08-17T15:03:32Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8300
wikitext
text/x-wiki
[[Inmusamman:Prefixindex/Wp/bol|{{PAGESINCATEGORY:Wp/bol}}]]<noinclude>
</noinclude>
hj3o4qxvstppw0nr11sdqckvo5kb9vz
Tempilet:Ombox
10
151
8301
783
2026-08-17T15:03:34Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8301
wikitext
text/x-wiki
{{#invoke:Message box|ombox}}<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
qq88dkmr0d25v74aki6n3grywd06t6e
Tempilet:Redirect
10
158
8302
807
2026-08-17T15:03:36Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8302
wikitext
text/x-wiki
{{Hatnote|"{{{1|}}}" redirects here. {{About|{{{2|}}}|{{{3|}}}|{{{4|}}}|{{{5|}}}|{{{6|}}}}}}}<noinclude>
</noinclude>
cyu03xsxbpz3glilg61ghyse3h1h3gg
Tempilet:Sfrac
10
161
8303
817
2026-08-17T15:03:38Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8303
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Sfrac/styles.css" /><span class="sfrac">⁠{{#if:{{{3|}}}|{{{1}}}<span class="sr-only">+</span>}}<!--
--><span class="tion" {{#if:{{{font-size|}}}|style="font-size:{{{font-size}}}"}}><!--
--><span class="num">{{#if:{{{3|}}}|{{{2}}}|{{#if:{{{2|}}}|{{{1}}}|1}}}}</span><!--
--><span class="sr-only">/</span><!--
--><span class="den">{{{3|{{{2|{{{1|1}}}}}}}}}</span><!--
--></span><!--
-->⁠</span><noinclude>
{{documentation}}
<!-- Add categories to /doc subpage, not here. -->
</noinclude>
e5cu0pytsdf0ak479tebzwvjf1jfm9z
Tempilet:Su
10
166
8304
832
2026-08-17T15:03:40Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8304
wikitext
text/x-wiki
{{{{{|safesubst:}}}#invoke:Su|main}}<noinclude>
{{Documentation}}
<!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. -->
</noinclude>
978vaco9ufyts5x9zmend02y9l4bpyz
Tempilet:Sub
10
168
8305
837
2026-08-17T15:03:42Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8305
wikitext
text/x-wiki
<sub>{{{1|}}}</sub><noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
f9z4dgppgzi066a593fwqimz9ot6zrz
Tempilet:Sup
10
172
8306
861
2026-08-17T15:03:50Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8306
wikitext
text/x-wiki
<sup>{{{1|}}}</sup><noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
0i2fyuk1jk5qckgshx32jp5pax29xum
Tempilet:Template link
10
176
8307
874
2026-08-17T15:04:10Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8307
wikitext
text/x-wiki
<code><nowiki>{{</nowiki>[[Tempilet:{{{1|Foo}}}|{{{1|Foo}}}]]<nowiki>}}</nowiki></code><noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
hjhgf10ddd6etez99giddmrtj1vkdqb
Tempilet:Template rating
10
177
8308
883
2026-08-17T15:04:31Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8308
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#switch:{{{1}}}
| pre-alpha = {{Ombox
| image = [[Fayil:Ambox_warning_blue_construction.svg|40px|link=]]
| text = This template/module is rated as <b>pre-alpha</b>. It is incomplete and may or may not be in active development. <b>Do not use it in article namespace pages.</b> A template remains in pre-alpha until its developer, or another editor who adopts it if it is abandoned for some time, considers the basic structure complete.}}[[Panni:Templates or Modules in pre-alpha stage]]
| alpha = {{Ombox
| type = content
| image = [[Fayil:Greek_lc_alpha_icon.svg|20px|link=]]
| text = This template/module is rated as <b>alpha</b>. It is ready for <b>limited use and third-party feedback</b>. It may be used on a <b>small number of pages</b>, but should be monitored closely. Suggestions for new features or adjustments to input and output are welcome.}}[[Panni:Templates or modules in alpha stage]]
| beta = {{Ombox
| type = style
| image = [[Fayil:Greek_lc_beta_icon.svg|20px|link=]]
| text = This template/module is rated as <b>beta</b>. It is considered ready for widespread use, but as it is still relatively new, it should be <b>applied with some caution</b> to ensure results are as expected.}}[[Panni:Templates or modules in beta stage]]
| release = {{Ombox
| style = border: 2px solid #181;
| image = [[Fayil:Green check.svg|40px|link=]]
| text = This template/module is rated as <b><span style="color:#181;">ready for general use.</span></b> It has reached a mature state, is considered relatively stable and bug-free, and may be used wherever appropriate. It can be mentioned on help pages and other Wikipedia resources as an option for new users. To minimise server load and avoid disruptive output, improvements should be <b>developed through sandbox testing</b> rather than repeated trial-and-error editing.}}[[Panni:Templates or modules ready to use]]
| broken = {{Ombox
| type = delete
| image = [[Fayil:Red x.svg|40px|link=]]
| text = This template/module is rated as <b><span style="color:#b32424;">unstable</span></b>. It has missing dependencies, compatibility issues, or output errors that make it unusable. Editors are encouraged to <b>improve its compatibility</b> or nominate it for deletion if it cannot be fixed.}}[[Panni:Broken templates or modules]]
| deprecated = {{Ombox
| type = speedy
| image = [[Fayil:Historical.svg|30px|link=]]
| text = This template/module is rated as <b><span style="color:#b32424;">deprecated</span></b> and defunct.}}[[Panni:Deprecated templates or modules]]
}}</includeonly><noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
rl3vdnlj43ligeygdy3ag55vf7i9o29
Tempilet:Template shortcut
10
181
8309
903
2026-08-17T15:04:34Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8309
wikitext
text/x-wiki
{{Ombox
|image=[[Fayil:Template icon.svg|30px|alt=|link=]]
|text=<div style="text-align:center;"><b>Shortcuts</b></div><small>
<ul>
{{#if:{{{1|}}}|<li style="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{1}}}]]{{#ifexist:{{{1}}}/sandbox| ([[{{{1}}}/sandbox|sandbox]])}}</li>|<span style="color:#BF3C2C"><big><b>Error: No template specified</b></big></span>}}
{{#if:{{{2|}}}|<li style="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{2}}}]]{{#ifexist:{{{2}}}/sandbox| ([[{{{2}}}/sandbox|sandbox]])}}</li>|}}
{{#if:{{{3|}}}|<li style="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{3}}}]]{{#ifexist:{{{3}}}/sandbox| ([[{{{3}}}/sandbox|sandbox]])}}</li>|}}
{{#if:{{{4|}}}|<li style="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{4}}}]]{{#ifexist:{{{4}}}/sandbox| ([[{{{4}}}/sandbox|sandbox]])}}</li>|}}
{{#if:{{{5|}}}|<li style="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{5}}}]]{{#ifexist:{{{5}}}/sandbox| ([[{{{5}}}/sandbox|sandbox]])}}</li>|}}
{{#if:{{{6|}}}|<li styles="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{6}}}]]{{#ifexist:{{{7}}}/sandbox| ([[{{{7}}}/sandbox|sandbox]])}}</li>|}}
{{#if:{{{7|}}}|<li styles="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{7}}}]]{{#ifexist:{{{7}}}/sandbox| ([[{{{7}}}/sandbox|sandbox]])}}</li>|}}
{{#if:{{{8|}}}|<li styles="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{8}}}]]</li>|}}
{{#if:{{{9|}}}|<li styles="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{9}}}]]{{#ifexist:{{{9}}}/sandbox| ([[{{{9}}}/sandbox|sandbox]])}}</li>|}}
{{#if:{{{10|}}}|<li styles="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{10}}}]]{{#ifexist:{{{10}}}/sandbox| ([[{{{10}}}/sandbox|sandbox]])}}</li>|}}
{{#if:{{{11|}}}|<li styles="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{11}}}]]{{#ifexist:{{{11}}}/sandbox| ([[{{{11}}}/sandbox|sandbox]])}}</li>|}}
{{#if:{{{12|}}}|<li style="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{12}}}]]{{#ifexist:{{{12}}}/sandbox| ([[{{{12}}}/sandbox|sandbox]])}}</li>|}}
{{#if:{{{13|}}}|<li style="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{13}}}]]{{#ifexist:{{{13}}}/sandbox| ([[{{{13}}}/sandbox|sandbox]])}}</li>|}}
{{#if:{{{14|}}}|<li style="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{14}}}]]{{#ifexist:{{{14}}}/sandbox| ([[{{{14}}}/sandbox|sandbox]])}}</li>|}}
{{#if:{{{15|}}}|<li style="padding:0px; margin-top:2px; margin-bottom:2px; margin-left:0px;">[[{{{15}}}]]{{#ifexist:{{{15}}}/sandbox| ([[{{{15}}}/sandbox|sandbox]])}}</li>|}}
</ul></small>}}<noinclude>
<!-- Categories go on the /doc subpage and interwikis go on Wikidata. -->
</noinclude>
d2otefw46yfj84frljjwa3mf3mn0mjj
0
0
276
8310
1184
2026-08-17T15:04:36Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8310
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q628001}}
'''0''' (sare) inke lamba, dede [[-1|-1]] ga Modi [[1]].
[[Panni:Lamba]]
beq4lfcba87az2514h0a7ln27v9o6bw
1
0
277
8311
1201
2026-08-17T15:04:38Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8311
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q199}}
'''1''' (Modi) inke lamba, dalla sare [[0]] ga bolo [[2]].
==Ɗiwwa==
[[Panni:Lamba]]
dx2mtq3vfz87p9er03qbmfr88oh9jkb
10
0
278
8312
1213
2026-08-17T15:04:41Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8312
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q23806}}
'''10''' (bimnbadí) nbozini dalbo Nbonu [[9]] dallato ga dir-modi [[11]]
[[Panni:Lamba]]
2dggs9t9mcq0pcumyibepu91dafrg0l
11
0
279
8313
1222
2026-08-17T15:04:44Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8313
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q37136}}
'''11''' (dir-modi) nbozini dalbo bimnbadí [[10]] dede dir-bolo [[12]].
[[Panni:Lamba]]
b9shgg25lrr0r9c3w4fbs6jujpse42d
12
0
280
8314
1231
2026-08-17T15:04:53Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8314
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q36977}}
'''12''' (dir-bolo) nbozini dalbo dir-modi [[11]] dede dir-kunu [[13]].
[[Panni:Lamba]]
otm6dss73cjp4c40u9e8tgtdqnhdfmt
13
0
281
8315
1243
2026-08-17T15:04:55Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8315
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q37141}}
'''13''' (dir-kunu) nbozini dalbo dir-bolo [[12]] Dede dir-póddo [[14]].
== Ɗiwwa ==
[[Panni:Lamba]]
f1irpazylk15d1irg3d3c8wu73ctzf5
14
0
282
8316
1253
2026-08-17T15:04:57Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8316
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q38582}}
'''14''' (dir-póddo) nbozini dalbo dir-kunu [[13]] Dede dir-badi [[15]]
[[Panni:Lamba]]
e9sidc8cevyx6chk4kphi3ykbkotx7f
15
0
283
8317
1266
2026-08-17T15:04:59Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8317
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q38701}}
'''15''' (dir-badi) nbozini dalbo dir-póddo Dede dir-baccimodi.
[[Panni:Lamba]]
biqxf5r75h147u8myxm6mz5ecsi342n
16
0
284
8318
1276
2026-08-17T15:05:01Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8318
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q40254}}
'''16''' (dir-baccimodi) nbozini dalbo dir-badi [[15]] Dede dir-bawúlo [[17]].
[[Panni:Lamba]]
0crbknemv1ot4w1ggd9r7r9dlv6c3a6
17
0
285
8319
1287
2026-08-17T15:05:03Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8319
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q40118}}
'''17''' (dir-bawúlo) nbozini dalbo dir-baccimodi [[16]] Dede dir-powurdo [[18]].
[[Panni:Lamba]]
1qd8xfx2e7bcvgjywiy6yzcp87aid9x
18
0
286
8320
1296
2026-08-17T15:05:05Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8320
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q38712}}
'''18''' (dir-powurdo) nbozini dalbo dir-bawúlo [[17]] dede dir-nbonu [[19]].
[[Panni:Lamba]]
nnin27jx8mb7z3onpm87g850idjip8p
19
0
287
8321
1307
2026-08-17T15:05:07Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8321
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q39850}}
'''19''' (dir-nbonu) nbozini dalbo dir-powurdo [[18]] dede Kò-Bolo [[20]].
[[Panni:Lamba]]
0qav7g20virwmq1nsf5dvahr1bjt9z8
2
0
288
8322
1322
2026-08-17T15:05:23Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8322
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q200}}
'''2''' (bolou) inke lamba, dalla moɗi [[1]] ga kunum [[3]].
[[Panni:Lamba]]
32h3mmuhz6lb7hkn8idctk16pe2jc04
20
0
289
8323
1331
2026-08-17T15:05:25Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8323
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q40292}}
'''20''' (Kò-Bolo ) nbozini dalbo dir-nbonu [[19]].
[[Panni:Lamba]]
19d2p98qiblnddxa7f9i571cbskbw3e
21
0
291
8324
1370
2026-08-17T15:05:28Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8324
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q712477}}
'''21''' (Kò-Bolo GAamodi) nbozini dalbo Kò-Bolo [[20]] dede Kò-Bolo GA bolo.
[[Panni:Lamba]]
6ll6sivgkd8mcutw66xscpne0jyky5q
22
0
292
8325
1381
2026-08-17T15:05:30Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8325
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q712488}}
'''22''' (Kò-Bolo Ga bolo) nbozini dalbo Kò-Bolo GA modi [[21]] Dede Kò-Bolo GA kunu [[23]]
[[Panni:Lamba]]
f8a1wsdqz7lnca38s5yhx7pxprikf4m
23
0
293
8326
1403
2026-08-17T15:05:32Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8326
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q48240}}
'''23''' (Kò-Bolo Ga kunu) nbozini dalbo Kò-Bolo GA bolo [[22]] Dede Kò-Bolo GA póddo [[24]] Ashirin kakunum.
== Ɗiwwa ==
[[Panni:Lamba]]
iyc5j6gqzj67bhk60my2mywjvw4yc35
24
0
294
8327
1414
2026-08-17T15:05:34Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8327
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q79988}}
'''24''' (Kò-Bolo Ga póddo) nbozini dalbo Kò-Bolo Ga modi [[23]] Dede Kò-Bolo Ga badi [[25]].
==Ɗiwwa==
[[Panni:Lamba]]
c5p3rv0hpacl8dg70b57usxlexfy79s
25
0
295
8328
1426
2026-08-17T15:05:37Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8328
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q79986}}
'''25''' (Kò-Bolo Ga badi)nbozini dalbo Kò-Bolo Ga modi [[24]] Dede Kò-Bolo Ga kunu [[26]].
[[Panni:Lamba]]
0bw2klfno6z2oefel9sa30d3hwpsfv2
26
0
296
8329
1435
2026-08-17T15:05:39Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8329
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q83264}}
'''26''' (Kò-Bolo Ga baccimodi) nbozini dalbo Kò-Bolo Ga modi [[25]] Dede Kò-Bolo Ga bawúlo [[27]].
[[Panni:Lamba]]
5vauikk70wsxoj5bxbljjfog60e05vo
27
0
297
8330
1442
2026-08-17T15:05:41Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8330
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q433353}}
'''27''' (Kò-Bolo Ga bawúlo)nbozini dalbo Kò-Bolo Ga baccimodi [[26]] Dede Kò-Bolo Ga powurdo [[28]]
==Ɗiwwa==
[[Panni:Lamba]]
8dfyrudmuaqexx5o4bx7a1cq41zd2mn
28
0
298
8331
1450
2026-08-17T15:05:43Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8331
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q587465}}
'''28''' (Kò-Bolo Ga powurdo) nbozini dalbo Kò-Bolo Ga bawúlo [[27]] Dede Kò-Bolo Ga Nbonu [[29]]
[[Panni:Lamba]]
6l3hdte1qgsoa0zubye0z9gp1yb0l2w
29
0
299
8332
1457
2026-08-17T15:05:45Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8332
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q543929}}
'''29''' (Kò-Bolo Ga Nbonu) nbozini dalbo Kò-Bolo Ga powurdo [[28]] Dede Kò-kunnu [[30]]
[[Panni:Lamba]]
13qwen1e49tbwlv37iq6i4cofibdt5n
3
0
300
8333
1469
2026-08-17T15:05:48Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8333
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q201}}
'''3''' (kunu) lamba dalbo bolo ([[2]]) dede póddo ([[4]]).
==Ɗiwwa==
[[Panni:Lamba]]
3tl10bx9qj0uzyvcfzogewdjo37jmkl
30
0
301
8334
1478
2026-08-17T15:05:50Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8334
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q42817}}
'''30''' (Kò-kunnu) Lamba nbozini dalbo Kò-Bolo Ga Nbonu [[29]] Dede Kò-kunnu Ga modi [[31]].
[[Fayil:Square_pyramidal_number.svg|thumb|350x350px|30 is a square pyramidal number.]]
==Ɗiwwa==
[[Panni:Lamba]]
oqbu764h1xvr5w167pd4ch96wfyaz59
31
0
302
8335
1485
2026-08-17T15:05:51Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8335
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q712692}}
'''31''' (Kò-kunnu Ga modi) Lamba nbozini dalbo Kò-kunnu Dede Kò-kunnu Ga bolo [[32]]
[[Panni:Lamba]]
64y4jhqm3vywy7aqntv1ip9caynm3ev
32
0
303
8336
1493
2026-08-17T15:05:54Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8336
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q712701}}
'''32''' (Kò-kunnu Ga bolo) Lamba nbozini dalbo Kò-kunnu Ga modi Dede Kò-kunnu Ga kunnu [[33]].
==Ɗiwwa==
[[Panni:Lamba]]
rlbu9vkwa5dxg886sx3s5kfs4j0zllz
33
0
304
8337
1500
2026-08-17T15:05:55Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8337
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q712661}}
'''33''' (Kò-kunnu Ga kunnu) Lamba nbozini dalbo Kò-kunnu Ga bolo Dede Kò-kunnu Ga póddo [[34]].
==Ɗiwwa==
[[Panni:Lamba]]
ah49tzn5d1hh04clp0p4hc9o9epvzai
34
0
305
8338
1506
2026-08-17T15:05:57Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8338
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q712639}}
'''34''' (Kò-kunnu Ga póddo) Lamba nbozini dalbo Kò-póddo Ga kunnu [[33]] Dede Kó-badi Ga kunnu [[35]].
[[Panni:Lamba]]
bbcjj0dcl4cndjjh8e24tli91ypr5ro
35
0
306
8339
1512
2026-08-17T15:06:01Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8339
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q434712}}
'''35''' (Kò-kunnu Ga badi ) Lamba nbozini dalbo Kò-kunnu Ga póddo [[34]] Dede Kò-kunnu Ga baccimodi [[36]].
[[Panni:Lamba]]
4geia1kwgmpjpdb1atbrtwt33mmzlti
36
0
307
8340
1519
2026-08-17T15:06:03Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8340
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q712794}}
'''36''' (Kò-kunnu Ga baccimodi ) Lamba nbozini dalbo Kò-kunnu Ga badi 35 Dede Kò-kunnu Ga bawúlo 37
[[Fayil:Square_triangular_number_36.svg|thumb|36 depicted as a triangular number and as a square number]]
[[Fayil:Cube-sum-36.png|thumb|36 as the sum of the first positive cubes]]
[[Panni:Lamba]]
ls81kbzrz9fygtns7zt94k70lcd549g
37
0
308
8341
1525
2026-08-17T15:06:05Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8341
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q712770}}
'''37''' (Kò-kunnu Ga bawúlo) Lamba nbozini dalbo Kò-kunnu Ga baccimodi 36 Dede Kò-kunnu Ga powurdo 38
[[Panni:Lamba]]
6hba4scqut29gnx7ofotztpn3q99ehm
38
0
309
8342
1531
2026-08-17T15:06:07Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8342
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q600809}}
'''38''' (Kò-kunnu Ga powurdo) Lamba nbozini dalbo Kò-kunnu Ga bawúlo 37 Dede Kò-kunnu Ga Nbonu 39
[[Panni:Lamba]]
lfxmqdomcmgjlkzdzq8ze2dzojkx3ox
39
0
310
8343
1538
2026-08-17T15:06:09Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8343
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q712782}}
'''39''' (Kò-kunnu Ga Nbonu) Lamba nbozini dalbo Kò-kunnu Ga powurdo [[38]] Dede Kò-póddo [[40]].
[[Panni:Lamba]]
32gm9q0uwbyk45bzqrg7sauzw5wmxgj
4
0
311
8344
1547
2026-08-17T15:06:12Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8344
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q202}}
'''4''' (Póddo) nbozini dalla kunu [[3]] ga badi [[5]].
[[Panni:Lamba]]
4goze5czeeppx608eaaot8tk6eifz4y
40
0
312
8345
1554
2026-08-17T15:06:14Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8345
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q42317}}
'''40''' (Kò-póddo) Lamba nbozini dalbo Kò-kunnu Ga Nbonu [[39]] Dede Kò-póddo Ga modi [[41]].
[[Panni:Lamba]]
i7x4drx5h2w2dsbmu3tdgtphguaunws
41
0
313
8346
1561
2026-08-17T15:06:16Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8346
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q712623}}
'''41''' (Kò-póddo Ga modi) Lamba nbozini dalbo Kò-póddo [[40]] Dede Kò-póddo Ga bolo [[42]]
[[Panni:Lamba]]
8tkuildlxmhqvs4x98v2ytetnchx855
42
0
314
8347
1568
2026-08-17T15:06:19Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8347
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q812996}}
'''42''' (Kò-póddo Ga bolo)Lamba nbozini dalbo Kò-póddo Ga modi [[41]] Dede Kò-póddo Ga kunnu [[43]]
[[Panni:Lamba]]
6vxt8t95u67wp19geeimshu46ivxqi4
43
0
315
8348
1574
2026-08-17T15:06:21Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8348
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q282113}}
'''43''' (Kò-póddo Ga kunnu)Lamba nbozini dalbo Kò-póddo Ga bolo 42 Dede Kò-póddo Ga póddo 44
[[Panni:Lamba]]
h1oz775x4z145i2y3aan5w8f2zt7ms0
44
0
316
8349
1581
2026-08-17T15:06:23Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8349
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q712706}}
'''44''' (Kò-póddo Ga póddo)Lamba nbozini dalbo Kò-póddo Ga kunnu [[43]] Dede Kò-póddo Ga badi [[45]].
[[Panni:Lamba]]
l3cemf5cg1tzutlic9j0uyabh5mkyoi
45
0
317
8350
1587
2026-08-17T15:06:25Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8350
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q627861}}
'''45''' (Kò-póddo Ga badi)Lamba nbozini dalbo Kò-póddo Ga póddo 44 Dede Kò-póddo Ga baccimodi 46
[[Panni:Lamba]]
l15i0qdvn0tf35hj97g5ecd7l4ncp2d
46
0
318
8351
1593
2026-08-17T15:06:43Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8351
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q712744}}
'''46''' (Kò-póddo Ga baccimodi)Lamba nbozini dalbo Kò-póddo Ga badi 45 Dede Kò-póddo Ga bawúlo 47
[[Panni:Lamba]]
hil13le0nmupy6u98dlcoytdvxlvay6
47
0
319
8352
1599
2026-08-17T15:06:45Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8352
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q712687}}
'''47''' (Kò-póddo Ga bawúlo)Lamba nbozini dalbo Kò-póddo Ga baccimodi 46 Dede Kò-póddo Ga powurdo 48
[[Panni:Lamba]]
hxph15f675mxp08ub74cehxk0m77rtr
48
0
320
8353
1605
2026-08-17T15:06:47Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8353
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q712764}}
'''48''' (Kò-póddo Ga powurdo)Lamba nbozini dalbo Kò-póddo Ga bawúlo 47 Dede Kò-póddo Ga Nbonu 49
[[Panni:Lamba]]
stg3rysxtz6xre4me0q5x51dqywkig9
49
0
321
8354
1613
2026-08-17T15:06:49Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8354
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q712758}}
'''49''' (Kò-póddo Ga Nbonu)Lamba nbozini dalbo Kò-póddo Ga powurdo 48 Dede Kó-badi 50
[[Panni:Lamba]]
2zyq6owypjrogbbob3z665xp7a6qjjq
5
0
322
8355
1622
2026-08-17T15:06:52Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8355
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q203}}
'''5''' (badi) nbozini dalla póddo 4 ga baccimodi 6
[[Panni:Lamba]]
05rgqmxxjoicktaot2hpm488bqp291s
50
0
323
8356
1628
2026-08-17T15:06:53Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8356
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q712519}}
'''50''' (Kó-badi)Lamba nbozini dalbo Kò-póddo Ga Nbonu 49 Dede Kó-badi Ga modi 51
[[Panni:Lamba]]
c8li429e63dzgh846u58nmjvpxva3ty
51
0
324
8357
1634
2026-08-17T15:06:55Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8357
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q895860}}
'''51''' (Kó-badi Ga modi)Lamba nbozini dalbo Kó-badi 50 Dede Kó-badi Ga bolo 52
[[Panni:Lamba]]
fcpm69hr64rszuzzrg8ztte8whe0wf2
52
0
325
8358
1640
2026-08-17T15:06:58Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8358
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q712995}}
'''52''' (Kó-badi Ga bolo)Lamba nbozini dalbo Kó-modi 51 Dede Kó-badi Ga kunu 53
[[Panni:Lamba]]
t8li8ly49ynyklei8d6mhftqrkmvjfj
53
0
326
8359
1648
2026-08-17T15:07:00Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8359
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q712808}}
'''53''' (Kó-badi Ga kunu)Lamba nbozini dalbo Kò-Bolo [[52]] Dede Kó-badi Ga póddo [[54]].
[[Panni:Lamba]]
9galjkb1xym3d4imcrbwpdqpqtz64j9
54
0
327
8360
1654
2026-08-17T15:07:02Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8360
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q290669}}
'''54''' (Kó-badi Ga póddo)Lamba nbozini dalbo Kò-kunu 53 Dede Kó-badi Ga badi 55
[[Panni:Lamba]]
otatgvgt5mk5rk1vnk2wq9ekgake2xb
55
0
328
8361
1660
2026-08-17T15:07:04Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8361
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q686819}}
'''55''' (Kó-badi Ga badi)Lamba nbozini dalbo Kó-badi ga póddo 54 Dede Kó-badi Ga baccimodi 56
[[Panni:Lamba]]
fc33dze8ofuxbb03ktrk0uikcbbg93c
56
0
329
8362
1666
2026-08-17T15:07:06Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8362
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q522994}}
'''56''' (Kó-badi Ga baccimodi)Lamba nbozini dalbo Kó-badi ga badi [[55]] Dede Kó-badi Ga bawúlo [[57]].
[[Panni:Lamba]]
0cg8wibivnez53ze33zdu7qnmhem59e
57
0
330
8363
1673
2026-08-17T15:07:09Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8363
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q713133}}
'''57''' (Kó-badi Ga bawúlo)Lamba nbozini dalbo Kó-badi ga baccimodi [[56]] Dede Kó-badi Ga powurdo [[58]].
[[Panni:Lamba]]
tj1tt0hrfp0exql06jpm1l2e13xfvvn
58
0
331
8364
1680
2026-08-17T15:07:11Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8364
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q241673}}
'''58''' (Kó-badi Ga powurdo) Lamba nbozini dalbo Kó-badi ga powurdo [[57]] Dede Kó-badi Ga Nbonu [[59]].
[[Panni:Lamba]]
8lpf10l4vegu1jairrcvp0lyq5f8ruu
59
0
332
8365
1688
2026-08-17T15:07:13Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8365
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q593011}}
'''59''' (kó-badi ga Nbonu) number nbozini dalbo kó-badi ga powurdo [[58]] Dede kò-baccimodi [[60]].
==Diwwa==
[[Panni:Lamba]]
nie6rpizrbx09yteaid1giva7key92f
6
0
333
8366
1697
2026-08-17T15:07:16Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8366
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q23488}}
'''6''' (baccimodi) nbozini dalbo badi 5 dalla to ga bawúlo 7.
[[Panni:Lamba]]
toksinoxw1g8kbo9hzz9lk6oxccim07
60
0
334
8367
1704
2026-08-17T15:07:18Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8367
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q79998}}
'''60''' (kò-baccimodi) nbozini number dalbo kó-badi ga Nbonu 59 Dede kò-baccimodi 61
[[Fayil:C60 Molecule.svg|thumb|right|160px|Buckminsterfullerene]]
[[Fayil:Babylonian numerals.svg|450px|thumb|Babylonian cuneiform numerals]]
[[Panni:Lamba]]
q0ojroe6pnre4zy0ua7wr0npxt2ggyt
61
0
335
8368
1711
2026-08-17T15:07:20Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8368
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q774689}}
'''61'''(kò-baccimodi ga modi) nbozini number dalbo kò-baccimodi 60 Dede kò-baccimodi ga bolo 62
[[Fayil:centered-hexagonal-61.png|thumb|61 as a centered hexagonal number]]
[[Panni:Lamba]]
91yhvdhagdi78p2nmi3rw68wj6kexyh
62
0
336
8369
1720
2026-08-17T15:07:22Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8369
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q593966}}
'''62''' (kò-baccimodi ga bolo) nbozini number dalbo kò-baccimodi ga modi [[61]] Dede kò-baccimodi ga kunu [[63]].
[[Fayil:Square-sum-62.png|thumb|62 as the sum of three distinct positive squares.]]
[[Panni:Lamba]]
7l2k4cj05v3xccmxsprsfp2eo8j493q
63
0
337
8370
1727
2026-08-17T15:07:25Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8370
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q712986}}
'''63''' (kò-baccimodi ga kunu) nbozini number dalbo kò-baccimodi ga bolo 62 Dede kò-baccimodi ga póddo 64
[[Fayil:Delannoy3x3.svg|210px|right|thumb|63 is the third '''Delannoy number''', for the number of ways to travel from a southwest corner to a northeast corner in a 3 by 3 grid.]]
[[Panni:Lamba]]
suwa70waqxy2ai7o0tct8i077igu0ff
64
0
338
8371
1736
2026-08-17T15:07:27Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8371
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q435660}}
'''64''' (kò-baccimodi ga póddo) nbozini number dalbo kò-baccimodi ga kunu [[63]] Dede kò-baccimodi ga kunu [[65]].
[[Fayil:Chess Board.svg|thumb|A [[chessboard]] has 64 squares.]]
[[Panni:Lamba]]
oomy2t27o5g3bwoig143ivkcv5dd85n
65
0
339
8372
1744
2026-08-17T15:07:29Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8372
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q645260}}
'''65''' (kò-baccimodi ga badi) nbozini number dalbo kò-baccimodi ga póddo [[64]] Dede kò-baccimodi ga baccimodi [[66]].
[[Fayil:Square-sum-65.png|thumb|65 as the sum of distinct positive squares.]]
[[Panni:Lamba]]
l1l9ne50wd5pd9g8rucxcjd1puryu43
66
0
340
8373
1751
2026-08-17T15:07:31Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8373
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q712966}}
'''66''' (kò-baccimodi ga badi) nbozini number dalbo kò-baccimodi ga badi 65 Dede kò-baccimodi ga bawúlo 67
[[Panni:Lamba]]
1q99ce6d398jffmc0mc48sd2kj1pp0j
67
0
341
8374
1757
2026-08-17T15:07:33Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8374
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q713157}}
'''67'''(kò-baccimodi ga bawúlo) nbozini number dalbo kò-baccimodi ga baccimodi 66 Dede kò-baccimodi ga powurdo 68
[[Panni:Lamba]]
3kpfcdedfmiojj1mpthups67fp3v3p8
68
0
342
8375
1763
2026-08-17T15:07:35Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8375
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q661982}}
'''68'''(kò-baccimodi ga powurdo) nbozini number dalbo kò-baccimodi ga bawúlo 67 Dede kò-baccimodi ga Nbonu 69
[[Panni:Lamba]]
jimr5iagas1t9tgm7em05x0rg34gx8x
69
0
343
8376
1769
2026-08-17T15:07:38Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8376
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q30203}}
'''69('''kò-baccimodi ga Nbonu) nbozini number dalbo kò-baccimodi ga powurdo 68 Dede kò-bawulo 70
[[Panni:Lamba]]
auvmys154pnj2f7l7b8rk9riurenju2
7
0
344
8377
1777
2026-08-17T15:07:40Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8377
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q23350}}
'''7''' '''('''bawúlo) nbozini dalbo baccimodi 6 dede powurdo 8.
[[Panni:Lamba]]
17l4y777zwtn2juxf8d1yx5o68c9wd8
70
0
345
8378
1783
2026-08-17T15:07:42Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8378
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q712514}}
'''70'''(kò-bawulo) nbozini number dalbo kò-baccimodi ga Nbonu 69 Dede kò-bawulo ga modi 71
[[Panni:Lamba]]
osw0mg5g8thrcoj8cphhlyygy318d7d
71
0
346
8379
1790
2026-08-17T15:07:45Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8379
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q586651}}
'''71''' (kobawulo ga modi) nbozini number dalbo kò-bawulo [[70]] dede kò-bawulo ga bolo [[72]].
[[Panni:Lamba]]
38bptb5jhn15lv140zx57fbb1h32m9x
72
0
347
8380
1797
2026-08-17T15:07:47Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8380
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q243817}}
'''72''' (kobawulo ga bolo) nbozini number dalbo kò-bawulo ga modi [[71]] Dede kò-bawulo ga kunu [[73]].
[[Panni:Lamba]]
apav2focd9x6wk2229m6ntas22qs19p
73
0
348
8381
1804
2026-08-17T15:07:49Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8381
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q713122}}
'''73''' (kobawulo ga kunu) nbozini number dalbo kò-bawulo ga bolo [[72]] Dede kò-bawulo ga póddo [[74]].
[[Panni:Lamba]]
noztctni5rgfb34fhaxzv9yc9wda7x3
74
0
349
8382
1811
2026-08-17T15:07:50Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8382
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q713143}}
'''74''' (kobawulo ga póddo) nbozini number dalbo kò-bawulo ga kunu [[73]] Dede kò-bawulo ga badi [[75]].
[[Panni:Lamba]]
ncpi9sqzgl5bhmdjv4p1bm3la6l66gm
75
0
350
8383
1817
2026-08-17T15:07:53Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8383
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q601660}}
'''75'''(kobawulo ga badi) nbozini number dalbo kò-bawulo ga póddo 74 Dede kò-bawulo ga baccimodi 76
[[Panni:Lamba]]
nkcrg9m5w345ecij7kmec5z05hgh38r
76
0
351
8384
1823
2026-08-17T15:07:55Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8384
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q543190}}
'''76''' (kobawulo ga baccimodi) nbozini number dalbo kò-bawulo ga badi [[75]] Dede kò-bawulo ga bawulo [[77]].
[[Panni:Lamba]]
f2iz46w4msbgl5uwalmz2k6ggcz7gi7
77
0
352
8385
1829
2026-08-17T15:07:58Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8385
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q713167}}
'''77'''(kobawulo ga bawulo) nbozini number dalbo kò-bawulo ga bawulo 77 Dede kò-bawulo ga powurdo 78
[[Panni:Lamba]]
kd2udtemx7ocaaq01bo054fy8hxzcrw
78
0
353
8386
1835
2026-08-17T15:08:01Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8386
wikitext
text/x-wiki
--[[Ruta:Bin Hassaini|Bin Hassaini]] ([[Rutta mossa:Bin Hassaini|talk]]) 17:15, 13 April 2026 (UTC){{Databox|item=Q713229}}
'''78'''(kobawulo ga powurdo) nbozini number dalbo kò-bawulo ga bawulo 77 Dede kò-bawulo ga Nbonu 79
[[Panni:Lamba]]
dcjk73k8zy1vx1ndst7my5jle2f642u
79
0
354
8387
1841
2026-08-17T15:08:03Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8387
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q713148}}
Use(kobawulo ga Nbonu) nbozini number dalbo kò-powurdo 80
[[Panni:Lamba]]
524hby3d5brxp7n8kmfprjx3412lrm3
8
0
355
8388
1852
2026-08-17T15:08:05Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8388
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q23355}}
'''8''' '''('''powurdo) nbozini e dippin dalbo bawúlo [[7]] dede Nbonu [[9]].
[[Panni:Lamba]]
g7i55vbjlvef0ogh43x1709ugy5q5ki
80
0
356
8389
1858
2026-08-17T15:08:07Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8389
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q712467}}
'''80'''(kò-powurdo) nbozini number dalbo kò-bawulo ga Nbonu 79 Dede kó-powurdo ga modi 81
[[Panni:Lamba]]
0edaxkoqn00a7eae9snn93589tt8m0n
9
0
357
8390
1869
2026-08-17T15:08:09Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8390
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q19108}}
'''9''' (Nbonu) nbozini dalbo powurdo [[8]] dede bimnbadí [[10]].
[[Panni:Lamba]]
1gtk7y9yt611jozanikkpfgfxawycf5
A
0
358
8391
1883
2026-08-17T15:08:12Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8391
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q9659}}
'''A''' - ita kalama Lamba modi [[1]] ga dallah haruffa VOWEL jam ita Lamba modi [[1]] ga dallah haruffa [[Yarenshe Turanci (English Language)|Turanci]] "Modern English Alphabet" Jam har incho ita ISO BASIC LATIN ALPHABET.<ref>https://www.britannica.com/topic/Latin-alphabet</ref>
== Ɗiwwa ==
3ah5348yg2tbzntkh2kmla39wl2wbo4
Abba Kabir Yusuf
0
360
8392
1954
2026-08-17T15:08:14Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8392
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q91908076}}
'''Abba Kabir Yusuf''' (layannin futi 5 ga terren un'an 1 ga'ga sunin un'an 1963)<ref>https://www.okaynews.com/who-is-abba-kabir-yusuf-nine-facts-about-the-governor-elect-of-kano-state/</ref> An siyasa ga [[Nijeriya]] la isshin iyi ruta ga matsayi gomna un [[Kano]], Yan ko teren 5 sunin un'an 2023, (2) iyi ruta ga matsayi comishinan ruta, buninshe ga mecee- mecce. GA matira buta hunkunci un Kano, ga'ga sunin 2011 zuwa 2015, ga lokaci gomnati [[Rabi'u Musa Kwankwaso|Rabiu Musa Kwankwaso]].
==Zalshe Rayuwa Ni ga Ilimi==
Abba Kabir Yusuf (layanningu sunii ABUBAKAR laa undoni ga ABBA, mabu sunii ga hukuma CE). Layannin futi 5 ga terren un'an [[1]], 1963. Gaga [[Filanti|fillantin]] sullubawa, la Mette aji mulki Kano koga Bani alhaji Kabir Yusuf. GA malama khadijatul Naja'atu ga lardi Gaya unga Kano.
YUSUF zalu karatuni ga muhammadiya Yan isshin a lawo GA ul'olli Dishini an mutu, Danmukwayon Kano. Alhaji yusuf Bashari ( Dan Galadiman Kano, yusuf Kala dishitii MOI un Siri, Abdullahi maje karofi ). Laga lokacinye isshin ji an wakilta Gaya guru la ul'olli Kano, [[Nijeriya|Nigeria]].
Isshin zalu makaranta ni un firamare, ga sumaila gaga sunin 1968 zuwa 1975, boi ishin takowoyi sako mena Bo secondray NI GA makaranta gomnati na Dawakin Tofa, ko boi maijini makaranta gomnati un lautai ga Gumel ishin taka makaranta ni un secondray ga sunin 1980, ishin watu izini ga Federal polytechnic Mubi ga'ga manshi jiha Gongola la hunssene she itaji [[Adamawa|ADAMAWA]]. Ishin wa Diploma ni un ulii ( ND ). Ga'ga injiniya tajiya un fetila ga sunin 1985.
Koboi isshin wadu Diploma un Siri ( HAND ). Un injiniya ga'ga albarkatu Amma GA injiniya muhali ko Kaduna polytechnic ga 1989.<ref>title=Kano State Governor |url=https://nggovernorsforum.org/index.php/the-ngf/governors/553-kano-state-governor |access-date=11 July 2024 |website=nggovernorsforum.org}}</ref> <ref>date=20 March 2023 |title=CLOSE-UP: Yusuf Abba, Kwankwaso's PA and son-in-law who will be governor of Kano |url=https://www.thecable.ng/profile-yusuf-abba-kwankwasos-pa-and-son-in-law-who-will-be-governor-of-kano/ |access-date=11 July 2024 |website=[[TheCable]]<nowiki>}}</nowiki></ref>
Yusuf ko boi ni jami'ah Bayero un Kano, ( BUK ). Kai isshin wa Diploma un an balau. GA diploma un an balau ga fanni goomah.<ref>A. Aliyu |date=20 March 2023 |title=Who is Abba Kabir Yusuf? Nine Facts About the Governor-elect of Kano State |url=https://www.okay.ng/who-is-abba-kabir-yusuf-nine-facts-about-the-governor-elect-of-kano-state/ |access-date=29 August 2024 |website=Okay}}</ref>
==Ɗiwwa==
[[Panni:Miyya]]
rjz9bcwip8pki1an3j6nsh79ii0eqbw
Abba Kyari
0
361
8393
1989
2026-08-17T15:08:16Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8393
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q96473213}}
'''Abba Kyari''' (Layannin ga foti 17 ga tere maris soninshe in 1975) kasantu ga janar sufeto police ga sashi hukuma ga bangare singe asirin (IGP-IRT),<ref>"Meet Deputy Commissioner Of Police, Abba Kyari: The Commander, IGP Intelligence Response Team (IRT)". Nigerian Voice. Retrieved 18 June 2020</ref><ref>Akinnola, Richard (1 August 2021). "Nigeria's 3 major Abba Kyaris from Borno -". The Punch. Retrieved 1 August 2021.</ref> jamji kala mataimaki kwamishina police kasantu memba ga kungiya police in duniya kala (IACP) kafi nadi ni gako minni in (IGP zuwa IRT) Abba kyari itu ruta ga ofishi police ga [[Lagas]] ga matsayi Siri la aji kule GA sashe washi ruta taka diranci (SARS).
==Ruta==
Abba kyari gadatu karanata gozi ruta police ga wudil, in [[Kano|jiha Kano]] ga soninshe in (200) takatu karatu ga matsayin dole sufeto (ASP) inko she tubabanin ofishi ga [[Adamawa|jiha Adamawa]]. Ga tene itu ruta tsawon soninshe godom gabo ruta ga hedkwata police in song. Koboii tubabanin ga matsayin jam'i in musamman ga bangare sashi Gena miyagu laifuka GA yanki (DCO) ga numan jahi Adamawa. (1) Kyari kala majini kwamanda sashi (14 PMT) YOLA(2) majini ofisoshi police in jiha legas ga matsayin (IC2) sannan koboii majini bo jam'i chaji in sashi sashin yanki GA anin shiri ga makami (SARS) (3) Abba kyari ga honsene sufeto janar in police ji la aji answer bayani Sirri GA gawa runduna ' police ga [[Nijeriya|Najeriya]] hedkwata ga [[Abuja]] (4)
== Ɗiwwa ==
[[Panni:Miyya]]
9f6mz1m5b99xd2nzyljrfne32mvsrip
Abdoulay diaby
0
362
8394
2006
2026-08-17T15:08:18Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8394
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q2821368}}
'''Abdoulay Diaby''' (Layannin ga foti 21 ga tere mayu soninshe in 1991) kwararre an kwallo sheke ji la aji Wano inne ga matsayin an bomfo Sara gede ga Al Jazir. Layanin ga faransa aji wakilta Mali GA mataki woli ga woli.<ref name=":1">Sedan: Abdoulay Diaby passe pro" (in French). Foot National. 13 January 2011. Retrieved 29 August 2018.</ref>
== Ruta Club/Kungiya ==
=== Sedan ===
Kala layannin ga Nanterra [[Faransa]], Diaby zalu ruta ga sedan koboii INT Clairfontaine (Cibiya kwallo sheke in faransa gadango) . Koboii tidon ga bomfo ga sedan. Diaby zalu gowa bomfo in fari GA foti 4 ga tere mayu soninshe in 2010 ga Dijon inko ningo ga matsayi la a mata gurbi Lossemy karaboue koga minti in 73 ga gawa yakul nasara GA Tina 3-1 saku fatako fadir koboii sombodi balau GA foti 7 ga tere mayu soninshe,, 2010 kala saku nakoyi ga matsa la a mata gurbi GA bomfo LA aji Indo 0-0 ga AC Arles - Avignon la tidon ga gowa bomfo balau soninshe,2009 zuwa 2010.
Koga soninshe '''2010''' zuwa '''2011''' Diaby zalu baiyina ga tawagani in 20 ga tere Nuwambah ga soninshe 2010 inko zalu bomfo ga GA nasara 2-0 gako FC Sateinseltz GA zagaye in bawulo in coupe ga Faransa. Ga foti 13 ga tere janairu soninshe in 2011 Diaby zowu Sara gako kwantiraki ni in kwararru in farko jizani GA kulob in yutu ishin har Soni in 2014 satu kwallo in farko ga kungiya kala kafu koga kwallagen koga yakul nasara ga Tina 5-3 ga FC Istres GA foti 11 ga tere maris soninshe 2011. Koboii sombodi bawulo ga foti 18 ga tere maris soninshe in 2011 satu kwallo ga bomfo la gowangoyi indan go 1-1 ga Le Hevra. Ga tetteke kala bomfo in soninshe 2010 zuwa 2011 ti Dom ga gowa bomfo 11 kala satu kwallo balau GA shaf gasa.<ref>FEUILLE DE MATCH FC STEINSELTZ 0–2 CS
SEDAN" (in French). Ligue de Football Professionnel. 20 November 2010. Retrieved 29bAugust 2018.</ref>
Koga kaka soninshe 2011 zuwa 2012 Diaby satu kwallo ni in farko koga kaka bomfo in gawa GA yakul nasara 2-1 ga Clermont foot ga 12 ga tere Agusta soninshe in 2011. Koboii tere modi, ga foti 16 ga tere satumba soninshe in 2011 sakutu Sena kwallo ga bomfo ga aji inayi ga Le Hevra ga Tina 3-0 jamji satu kwallo kunum koga tere oktoba inko satu kwallaye kunum gako Angers SCO (sheke balau) ga Lille. Kala alatu tetteke fari in tere balau GA foti 9 ga tere maris ga soninshe in 2012 ga lokaci koga Sena kwallo ga bomfo mate indan 1-1 ga US Boulogna . Kasatun ga lokaci la zoii GA foti 18 ga tere mayu soninshe in 2012 satu kwallo ga ga nasara 2-1 gako Nantes . Shafga gutto la iwoyi ga lokaci kakaye soninshe in 2011 zuwa 2012 Diaby ti Dom ga gowa bomfo 31 kala satu kwallo bonumga gasaye.<ref>FEUILLE DE MATCH DIJON FCO 3–1 CS SEDAN" (in French). Ligue de Football Professionnel. 4 May 2010. Retrieved 29 August 2018.</ref>
== Lardi ==
Faransa
== Ahre ==
* [[Faransi]]
* [[Inglish]]
== Diwwa ==
gkdnw6b6x15xqkobcy7jkfwk4ubf20r
Abdulkadir Abdulsalam
0
363
8395
2022
2026-08-17T15:08:21Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8395
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q126112054}}
[[Fayil:Abdulsalami Abubakar 1998-09-23.jpg|thumb]]
'''Abdulkadir Abdulsalam''' (Laanin kobalau ga badi ga tere 1963- 1963) sonidubu modi ga dallama bonum ga bonum ga bolow siyake foti bolow gatare.<ref>www.inecnigeria.org/|title=Political Party Detail|publisher=INEC Nigeria|access-date=2018-06-11</ref><ref>www.vanguardngr.com/2018/05/fresh-crisis-labour-party</ref><ref>www.aitonline.tv/post-labour_party_advocates_youth_empowerment|title=Labour Party Advocates Youth Empowerment</ref>
== Ɗiwwa ==
[[Panni:Miyya]]
9x66avc7vt8oulwb2ohb1rno059gl0j
Abia
0
364
8396
2053
2026-08-17T15:08:23Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8396
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q320852}}
'''Jiha Abiya''' (Umuahia) jihaji lake yanki aushe mana dar ga [[Nijeriya|Najeriya]], la gontan iyaka GA gudi kala gudi mana aushi ga jihohi [[Enugu]] ga [[Ebonyi]]: kafa kala zoni ga jiha imo, jiha [[Cross River]] koga dar [[Akwa Ibom State|Akwa Ibom]] koga aushi mana dar kafa kala ga jiha Rivers koga aushi jiha ko wena Asali sunni ji koga yankuna la aji fatakoyi godom miyya GA goru : Ana, Bende, Isuikwauata ga kala Arochukwu.<ref>"History of Abia State Nigeria". Retrieved 18 September 2021.</ref> Siri birni jaha ye itaji Umuahia<ref>Umuahia - Wikipedia
</ref>, ga yayila Aba<ref>Aba, Nigeria - Wikipedia</ref> ko kasantu laga tu Siro ka cibiya goma GA goruye.<ref>"Aba | History & Facts | Britannica". ''www.britannica.com''. Retrieved 12 March 2022.</ref>
[[Fayil:Abia State coat of arms.jpg|thumb|Abia_State_coat_of_arms]]
Koga jahohi [[36]] in [[Nijeriya|Najeriya]] Abia itaji in 32 ga Fadi woli ka 27 ga godom miyya ga kiyasi miyya a kalla 3,720,000 ga bisa kidaya soninshe in 2016.<ref>"Figure 1. Map of abia State showing the 17 local government areas". ''ResearchGate''. Retrieved 12 March 2022.</ref> Dangane GA yanayi woli jiha ye antu Nemga reta balau ga [[Neja]] delta swaep forest ko tetteke aushi goruye yanayi la foc'ani in Cross Nijer Transition Forest ga yanayi savanna in messe sassa goruye gontango ga Amma imo ga aba layan go to GA kwararru in zoni ga aushi iyaka Abiya.
Andi yarinshe godom LA dowasu GA yanki Abia , musamman iyamuarai . Ga lokaci Mulki turawa yanki Abia in inso andini ga ga yanki miyya Arochukwu in Dara aro kafin turawa ningo ga washi GA yanki Angola -Aro GA farko karni in 1900. Turawa mamayantun yanki ye kala mate zowantan ga yanki, aushi ga Najeriya wol woli Tarayya turawa, inko koga boii aji gontango koga yanki Najeriya ko Mulki Birtaniya; koboii gontayi jiha Abiya ningo cibiya adawa ga Mulki mallaka turawa inko yollako yanki monde ga aji zala ga 0loko.
== Ahre Lardi Abia ==
{| class="wikitable"
!LGA
!Languages
|-
|[[Arochukwu]]
|Igbo, Ibibio
|-
|[[Umuahia South]]
|Igbo
|-
|[[Umuahia North]]
|Igbo
|-
|[[Ikwuano]]
|Igbo
|-
|[[Isuikwuato]]
|Igbo
|-
|[[Ukwa West]]
|Igbo
|-
|Aba South
|Igbo
|-
|Aba North
|Igbo
|-
|Isiala Ngwa North
|Igbo
|-
|Isiala Ngwa South
|Igbo
|-
|[[Obingwa]]
|Igbo
|-
|[[Umu-Nneochi|Umunneochi]]
|Igbo
|-
|Ugwunagbo
|Igbo
|-
|Ukwa East
|Igbo
|}
== Mikkya in asse ga gah guru Abia ==
<!---♦♦♦ Only add a person to this list if they already have their own article on the English Wikipedia ♦♦♦--->
* [[Abai Ikwechegh]] - Jurist
* [[Acho Nwakanma]] - Politician, and Former Deputy Governor of Abia State
* [[Adaobi Tricia Nwaubani]] – novelist and essayist
* [[Adolphus Wabara]] - Former Senate President of Nigeria.
* [[Akwaeke Emezi]] – novelist<ref>{{Cite web|date=2018-07-21|title=Young Nigerian writers shaping the world|url=https://thenationonlineng.net/young-nigerian-writers-shaping-the-world/|access-date=2021-06-29|website=Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics|language=en-US}}</ref>
* [[Alex Mascot Ikwechegh]], politician, businessman and philanthropist<ref>{{Cite web|title=Nigeria Politician and Philanthropist Chief Alex Ikwechegh Marks Birthday, Receives Global Accolades|url=https://www.modernghana.com/nollywood/35839/nigeria-politician-and-philanthropist-chief-alex.html|access-date=2021-06-29|website=Modern Ghana|language=en}}</ref>
* [[Alexx Ekubo]], Nollywood actor and Top Model<ref>{{Cite web|date=2021-05-10|title=Where Is Alexx Ekubo From? – Biography And Ethnicity Of The Nollywood Big Boy|url=https://buzznigeria.com/where-is-alexx-ekubo-from-biography-and-ethnicity-of-the-nollywood-big-boy/|access-date=2021-06-29|website=BuzzNigeria - Famous People, Celebrity Bios, Updates and Trendy News|language=en-US}}</ref>
* [[Alex Otti]] - Former Group Managing Director of Diamond Bank PLC.
* [[Alvan Ikoku]], OBE educationist (1900–1971)<ref>{{Cite web|last=Chris|date=2021-06-12|title=Abia College Names Library After Alvan Ikoku|url=https://leadership.ng/abia-college-names-library-after-alvan-ikoku/|access-date=2021-06-29|website=Leadership News - Nigeria News, Breaking News, Politics and more|language=en-GB|archive-date=2021-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629140011/https://leadership.ng/abia-college-names-library-after-alvan-ikoku/|url-status=dead}}</ref>
* [[Anthony Eze Enwereuzor]] - Politician Former member of the Abia State House of Assembly
* [[Anya Oko Anya]], technocrat and academic<ref>{{Cite web|date=2016-11-21|title=The sun awards 2016: …The winners|url=https://www.sunnewsonline.com/the-sun-awards-2016-the-winners/|access-date=2021-06-29|website=The Sun Nigeria|language=en-US}}</ref>
* [[Ashley Nwosu]] - Former Nigerian Actor
* [[Arunma Oteh]]<ref>{{Cite web|url=https://www.weforum.org/people/arunma-oteh/|title=Arunma Oteh|website=World Economic Forum|access-date=2020-02-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thecable.ng/after-leaving-world-bank-arunma-oteh-appointed-into-ecobank-board|title=After leaving World Bank, Arunma Oteh appointed into Ecobank board|date=2019-01-18|website=TheCable|language=en-US|access-date=2020-02-20}}</ref> – Former World Bank Vice President and Treasurer.
* [[Azubuike Ihejirika]] – Lt. General and former Chief of Army Staff<ref>{{Cite web|last=Akinola|first=Wale|date=2021-01-27|title=Buratai, 9 former Nigeria Chief of Army Staff who served between 1999 and 2021|url=https://www.legit.ng/1400012-meet-10-nigeria-chief-army-staff-served-1999-2021.html|access-date=2021-06-29|website=Legit.ng - Nigeria news.|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-01-27|title=Meet Nigeria Chief of Army Staff since 1999 {{!}} The Nation Nigeria|url=https://thenationonlineng.net/meet-nigeria-chief-of-army-staff-since-1999/|access-date=2021-06-29|website=Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics|language=en-US}}</ref>
* [[Azubuko Udah]] - Former Deputy-Inspector General of the Nigerian Police Force
* [[Basketmouth]] – comedian<ref>{{Cite web|date=2016-03-11|title=Nigerians blast Basketmouth for defending Buhari|url=https://www.thecable.ng/nigerians-blasts-basketmouth-for-defending-buhari|access-date=2021-06-30|website=TheCable|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Ayoola|first=Simbiat|date=2019-08-23|title=Comedian Basketmouth shares adorable photo of his kids as they have fun in US|url=https://www.legit.ng/1255947-comedian-basketmouth-shares-adorable-photo-kids.html|access-date=2021-06-30|website=Legit.ng - Nigeria news.|language=en}}</ref>
* [[Benjamin Kalu]] – politician and member of the House of Representatives<ref>{{Cite web|date=2020-01-28|title=Nigeria's security situation 'alarming', we're having sleepless nights - Reps|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/374761-nigerias-security-situation-alarming-were-having-sleepless-nights-reps.html|access-date=2021-06-30|language=en-GB}}</ref>
* [[Blessing Nwagba]] - Female Politician
* [[Bob Nwannunu]] - Politician
* [[Bright Chimezie]] – Highlife Musician<ref>{{Cite web|date=2021-05-15|title=Bright Chimezie, Former Church Instrumentalist Who Originated Zigima|url=https://thenet.ng/bright-chimezie-the-former-church-instrumentalist-who-originated-zigima-music/|access-date=2021-06-30|website=Nigerian Entertainment Today|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2018-09-30|title=People said I was dead after I relocated from Lagos to Igboland - Bright Chimezie|url=https://www.vanguardngr.com/2018/09/people-said-i-was-dead-after-i-relocated-from-lagos-to-igboland-bright-chimezie/|access-date=2021-06-30|website=Vanguard News|language=en-US}}</ref>
* [[Buchi Atuonwu]] - Gospel Artiste
* [[Chelsea Eze]] – award-winning Nollywood actress<ref>{{Cite web|date=2021-06-24|title=Chelsea Eze's Biography and The Works That Brought Her To Fame|url=https://buzznigeria.com/chelsea-eze-biography-and-the-works-that-brought-her-to-fame/|access-date=2021-06-30|website=BuzzNigeria - Famous People, Celebrity Bios, Updates and Trendy News|language=en-US}}</ref>
* [[Chidi Imoh]] - Athlete
* [[Chijioke Nwakodo]] - Politician
* [[Chika Chukwumerije]] – Olympic Taekwondo Medalist (Beijing 2008); 3-time Olympian; first Black African Olympic Medalist in the Martial Arts.<ref>{{Cite web |date=2008-08-24 |title=Taekwondo Day 4 Review: Debutants crowned in an eventful day - The Official Website of the Beijing 2008 Olympic Games |url=http://en.beijing2008.cn/news/sports/headlines/taekwondo/n214580486.shtml |access-date=2022-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080824143108/http://en.beijing2008.cn/news/sports/headlines/taekwondo/n214580486.shtml |archive-date=24 August 2008 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Taekwondo Olympic Medal Winners List - Men & Women |url=http://olympics.sporting99.com/olympic-records/taekwondo.html |access-date=2022-06-05 |website=olympics.sporting99.com |archive-date=2022-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220628193036/https://olympics.sporting99.com/olympic-records/taekwondo.html |url-status=dead }}</ref>
* [[Chika Okeke-Agulu]] - Art historian.
* [[Chinedu Ikedieze]] – award-winning Nollywood actor<ref>{{Cite web|date=2021-05-03|title=The 20 Richest Actors in Nigeria and Their Net Worths|url=https://buzznigeria.com/the-20-richest-actors-in-nigeria-and-their-net-worths/|access-date=2021-06-30|website=BuzzNigeria - Famous People, Celebrity Bios, Updates and Trendy News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Ayoola|first=Simbiat|date=2020-01-10|title=Actor Chinedu Ikedieze shares photos of his multi-million naira mansion|url=https://www.legit.ng/1291943-nollywood-actor-chinedu-ikedieze-builds-a-multi-million-naira-mansion-video.html|access-date=2021-06-30|website=Legit.ng - Nigeria news.|language=en}}</ref>
* [[Chinedum Enyinnaya Orji]] - Speaker of the Abia State House of Assembly
* [[Chinweizu Ibekwe]] - Renowned essayist, poet, and journalist.
* [[Chinyere Almona]] – business executive<ref>{{Cite web|last=Ezugwu|first=Obinna|title=Chinyere Almona Emerges New LCCI Director General - Business Hallmark|url=https://hallmarknews.com/56097-2/|access-date=2021-09-14|website=hallmarknews.com|language=en-US}}</ref>
* [[Chinyere Kalu]] – Nigeria's first female pilot.<ref>{{Cite web|date=2020-10-11|title=I'm happy not sacrificing my family for career — Chinyere Kalu|url=https://punchng.com/im-happy-not-sacrificing-my-family-for-career-chinyere-kalu/|access-date=2021-06-30|website=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-04-27|title=Captain Chinyere Kalu; Nigeria's first female who flew a plane with water in the engine|url=https://face2faceafrica.com/article/captain-chinyere-kalu-nigerias-first-female-who-flew-a-plane-with-water-in-the-engine|access-date=2021-06-30|website=Face2Face Africa|language=en}}</ref>
* [[Chioma Agomo]] - Academician and a Professor of Law.
* [[Chioma Onyekwere]] – Nigeria's Discus Champion.<ref>{{Cite web|date=2019-08-30|title=Eze Brume wins Long Jump, Onyekwere bags gold in Discuss|url=https://thenationonlineng.net/eze-brume-wins-long-jump-onyekwere-bags-gold-in-discuss/|access-date=2021-06-30|website=Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics|language=en-US}}</ref>
* [[Chioma Toplis]] - Nollywood Actress.
* [[Chisom Chikatara]] - Professional Footballer
* [[Christy Ucheibe]] - Female Nigerian Professional Footballer
* [[Chuku Wachuku]] – Statesman and former Director-General of Nigeria's NDE: National Directorate of Employment<ref>{{Cite web|date=2019-10-16|title=Abia Gov. inaugurates 23 commissioners {{!}} Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/regional/ssouth-east/358044-abia-gov-inaugurates-23-commissioners.html|access-date=2021-06-30|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|date=2016-06-15|title=Gov. swears in 17 LG chairmen in Abia|url=https://www.pulse.ng/news/local/ikpeazu-gov-swears-in-17-lg-chairmen-in-abia/06phsl2|access-date=2021-06-30|website=Pulse Nigeria|language=en|archive-date=2021-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709184521/https://www.pulse.ng/news/local/ikpeazu-gov-swears-in-17-lg-chairmen-in-abia/06phsl2|url-status=dead}}</ref>
* [[Christopher Kanu]] - Former Nigerian Professional Footballer.
* [[Christopher Osondu]] - Former Navy Captain and Military Administrator of Cross River State
* [[Chukwuemeka Ngozichineke Wogu]] - Former Minister of Labour and Productivity
* [[Clifford Ohiagu]] - Politician
* [[Daniel Kanu]] - Nigerian-American Politician.
* [[Dike Chukwumerije]] – Award-winning Novelist, Poet, Public Speaker and Spoken-word artiste.<ref>{{Cite web |title=BBC Radio 4 - Writing a New Nigeria - Meet the authors |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/3H7X6d46c9JgnWQH7pMNw2m/meet-the-authors |access-date=2022-06-05 |website=BBC |language=en-GB}}</ref> Listed on 100 most influential Africans.<ref>{{Cite web |title=The NWA Lists Their 100 Most Influential Nigerian Writers Under 40 |url=https://brittlepaper.com/2017/01/nigerian-writers-awards-100-influential-nigerian-writers-list/ |access-date=2022-06-05 |website=brittlepaper.com}}</ref>
* [[Ebitu Ukiwe]] – former Military Vice President; Former Governor of Niger and Lagos States.<ref>{{Cite web|date=2020-11-04|title=Ukiwe: The Last Original at 80 -|url=https://www.thenewsnigeria.com.ng/2020/11/04/ukiwe-the-last-original-at-80/|access-date=2021-06-30|website=The NEWS}}</ref><ref>{{Cite web|date=2018-03-29|title=Kalu, Ukiwe, former MILADs pay tribute to late officer|url=https://www.sunnewsonline.com/kalu-ukiwe-former-milads-pay-tribute-to-late-officer/|access-date=2021-06-30|website=The Sun Nigeria|language=en-US}}</ref>
* [[Ejike Asiegbu]]- Nollywood Veteran actor<ref><nowiki>https://blueprint.ng/ejike-asiegbu-turner-isuon-where-are-they-now/</nowiki></ref>
* [[Ejikeme Ikwunze]] - Sports Journalist
* [[Emma Ugolee]] - Media Personality and Author
* [[Emmanuel Acho]] - Former American Football Player; Analyst at Fox Sports 1
* [[Emeka Ananaba]] - Former Deputy Governor of Abia State
* [[Eni Njoku]] – pioneer Vice Chancellor, [[University of Lagos]] and first black Vice Chancellor, [[University of Nigeria]] Nsukka.<ref>{{Cite web|date=2016-10-24|title=How crisis in UNILAG accelerated 1966 coup — Ben Nwabueze|url=https://www.vanguardngr.com/2016/10/how-crisis-in-unilag-accelerated-1966-coup/|access-date=2021-06-30|website=Vanguard News|language=en-US}}</ref>
* [[Enyinnaya Abaribe]] – Senator and former Deputy Governor<ref>{{Cite web|date=2021-03-02|title=Ikpeazu replies Adeyemi on 'drunk' taunt, hails Abaribe|url=https://guardian.ng/news/ikpeazu-replies-adeyemi-on-drunk-taunt-hails-abaribe/|access-date=2021-06-30|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-01-01|title=Abaribe to Buhari: Stop giving excuses for failures|url=https://thenationonlineng.net/abaribe-to-buhari-stop-giving-excuses-for-failures/|access-date=2021-06-30|website=Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics|language=en-US}}</ref>
* [[Eucharia Oluchi Nwaichi]] - Environmental biochemist, Soil Scientist, and Toxicologist
* [[Ezinne Kalu]], Female Basketballer
* [[Eziuche Ubani]] - Female Politician
* [[Felix Nmecha]] - Professional Football Player
* [[Fortunatus Nwachukwu]] - Catholic Prelate
* [[Francis Ezeh]] - Professional Football Player
* [[Godswill Obioma]] - Former National Examination Council Registrar
* [[Ifu Ennada]] - Actress, Fashion Designer, and Former Big Brother Naija Housemate.
* [[Iheanacho Obioma]] - Politician
* [[IK Ogbonna]], Nollywood Actor and Top Model<ref>{{Cite web|date=2017-01-11|title=Sonia celebrates hubby, Ik Ogbonna on his birthday|url=https://www.vanguardngr.com/2017/01/sonia-celebrates-hubby-ik-ogbonna-birthday/|access-date=2021-06-30|website=Vanguard News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2018-12-01|title=IK Ogbonna Breaks Silence On Alleged Break-up With Wife|url=https://allure.vanguardngr.com/2018/12/ik-ogbonna-breaks-silence-on-alleged-break-up-with-wife/|access-date=2021-06-30|website=Vanguard Allure|language=en-US}}</ref>
* [[Ike Ibeabuchi]], Professional Boxer.
* [[Ike Nwachukwu]], military officer, former state governor, diplomat, former senator and former chairman of the governing board of [[Nigerian Institute of International Affairs]].<ref>{{Cite web|date=2020-09-08|title=Ike Nwachukwu: A bulging past with a long shadow|url=https://www.vanguardngr.com/2020/09/ike-nwachukwu-a-bulging-past-with-a-long-shadow/|access-date=2021-06-30|website=Vanguard News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-09-03|title=Ike Nwachukwu @ 80 - The Nation Nigeria|url=https://thenationonlineng.net/ike-nwachukwu-80/|access-date=2021-06-30|website=Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics|language=en-US}}</ref>
* [[Ikechi Uko]]- Renowned travel consultant
* [[Ikechukwu Uche]] - Former Nigerian Professional Footballer
* [[Ikeogu Oke]] - Author, Journalist, and Award-winning Poet
* [[Isaac Nwaobia]] - Anglican Bishop
* [[Ivy Uche Okoronkwo]] - First Female Deputy Inspector General of Police<ref>{{Cite web|date=2021-04-04|title=Worthy Sons and Daughters of the Great Arochukwu Kingdom – Past and Present — AbaCityBlog|url=https://abacityblog.com/worthy-sons-and-daughters-of-the-great-arochukwu-kingdom-past-and-present/|access-date=2021-06-30|website=abacityblog.com|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2012-01-25|title=Jonathan fires IGP, Abubakar steps in|url=https://www.vanguardngr.com/2012/01/jonathan-fires-igp-abubakar-steps-in/|access-date=2021-06-30|website=Vanguard News|language=en-US}}</ref>
* [[J. Martins]], Afro-pop artiste<ref>{{Cite web|date=2012-08-17|title=J. Martins acquires Rolls Royce Phantom, G-Wagon 550|url=https://www.vanguardngr.com/2012/08/j-martins-acquires-rolls-royce-phantom-g-wagon-550/|access-date=2021-06-30|website=Vanguard News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|title='My father attempted to kill me thrice for becoming a musician' – J.Martins {{!}} Encomium Magazine|url=https://encomium.ng/my-father-attempted-to-kill-me-thrice-for-becoming-a-musician-j-martins/|access-date=2021-06-30|language=en-US}}</ref>
* [[Jaja Wachuku]] – First Minister of Foreign Affairs in Nigeria, First indigenous Speaker of the House of Representatives of Nigeria and first Nigerian Permanent representative to the UN.<ref>{{Cite web|date=2020-10-01|title=Heroes of the struggle for Nigeria's independence/pioneer political|url=https://guardian.ng/?p=1230220|access-date=2021-06-30|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archive-date=2021-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525075901/https://guardian.ng/?p=1230220|url-status=dead}}</ref>
* [[Joe Irukwu]] - Nigeria's First Professor of Insurance.
* [[Joel Kachi Benson]], documentary film maker.<ref>{{Cite web|date=2019-10-11|title=My agenda for making Daughters of Chibok –Joel 'Kachi Benson|url=https://www.sunnewsonline.com/my-agenda-for-making-daughters-of-chibok-joel-kachi-benson/|access-date=2021-06-30|website=The Sun Nigeria|language=en-US}}</ref>
* [[John Godson]] – Polish lawmaker and philanthropist.<ref>{{Cite web|title=Wyborcza.pl|url=https://lodz.wyborcza.pl/lodz/7,35136,21814379,john-godson-wrocil-do-afryki-hoduje-swinie-i-owce-chce-sciagnac.html?disableRedirects=true|access-date=2021-06-30|website=lodz.wyborcza.pl}}</ref>
* [[Johnson Aguiyi-Ironsi]] – Nigeria's Military Officer and former Head of State.<ref>{{Cite book|last=Department|first=Abia State (Nigeria) Ministry of Information, Culture, and Sports Information|url=https://books.google.com/books?id=VARSAQAAMAAJ&q=Johnson+Aguiyi-Ironsi+Abia+-wikipedia|title=Abia State Official Handbook: 1991-1997|date=1997|publisher=the Ministry|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Yakubu|first=Yusufu Abdullahi|url=https://books.google.com/books?id=j3OPHhQ_HLsC&q=Johnson+Aguiyi-Ironsi+Abia+-wikipedia|title=Nigeria's Foreign Policy: A Basic Text|date=2014|publisher=Ahmadu Bello University Press Limited|isbn=978-978-125-467-3|language=en}}</ref>
* [[Josaiah Ndubuisi Wachuku]] - Former Eze of Ngwa land.
* [[Joyce Kalu]] - Nollywood Actress
* [[Kalu Uche]] - Former Nigerian Professional Footballer
* [[Kalu Idika Kalu]] – former Finance Minister and politician<ref>{{Cite web|date=2015-12-05|title=Why I joined APC -Idika Kalu|url=https://thenationonlineng.net/why-i-joined-apc-idika-kalu/|access-date=2021-06-30|website=Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2019-08-02|title=Kalu Idika's mum dies at 100|url=https://www.sunnewsonline.com/kalu-idikas-mum-dies-at-100/|access-date=2021-06-30|website=The Sun Nigeria|language=en-US}}</ref>
* [[Kalu Ikeagwu]] - Movie Actor and Writer.
* [[Kalu Ndukwe Kalu]] - Political scientist and Distinguished Research Professor of Political Science and National Security Policy at Auburn University
* [[Kelechi Emeteole]] - Former Nigerian Professional Footballer
* [[Kenneth Omeruo]] - Nigerian Professional Footballer
* [[Larry Gaaga]] - Renowned Songwriter and Music Producer
* [[Linda Ejiofor]] - Nollywood Actress
* [[Lukas Nmecha]] - Professional Football Player
* [[Mao Ohuabunwa]], industrialist and politician<ref>{{Cite web|date=2021-06-18|title=Ohuabunwa tasks National Assembly on people's constitution|url=https://guardian.ng/news/ohuabunwa-tasks-national-assembly-on-peoples-constitution/|access-date=2021-06-30|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archive-date=2021-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709184248/https://guardian.ng/news/ohuabunwa-tasks-national-assembly-on-peoples-constitution/|url-status=dead}}</ref>
* [[Mary Ikoku]] - Development Consultant
* [[Mary Lazarus]] - Nollywood Actress
* [[Martins Azubuike]] - Former Speaker of Abia State House of Assembly.
* [[Michael Okpara]] – premier of Nigeria's Eastern Region from 1959 to 1966<ref>{{Cite web|last=Report|first=Agency|date=2021-06-02|title=Michael Okpara Centenary Holds Tomorrow|url=https://leadership.ng/michael-okpara-centenary-holds-tomorrow/|access-date=2021-06-30|website=Leadership News - Nigeria News, Breaking News, Politics and more|language=en-GB|archive-date=2021-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602023213/https://leadership.ng/michael-okpara-centenary-holds-tomorrow/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-06-05|title=Ogah Eulogises Late Dr. Michael Okpara's Leadership Style|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2021/06/05/ogah-eulogises-late-dr-michael-okparas-leadership-style/|access-date=2021-06-30|website=THISDAYLIVE|language=en-US}}</ref>
* [[Mr Raw]] – [[Igbo rap]] music pioneer<ref>{{Cite web|date=2020-02-25|title=Where Are They Now - Mr Raw|url=https://thenet.ng/now-mr-raw/|access-date=2021-06-30|website=Nigerian Entertainment Today|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2013-07-11|title=Why I changed my name from 'Nigga Raw' to 'Mr Raw' - Ukeje Edward|url=https://www.vanguardngr.com/2013/07/why-i-changed-my-name-from-nigga-raw-to-mr-raw-ukeje-edward/|access-date=2021-06-30|website=Vanguard News|language=en-US}}</ref>
* [[Nathan Kanu]] - Anglican Bishop
* [[Ndubuisi Kanu]] – Former Governor of Lagos State and old Imo State.<ref>{{Cite news|title=Rear Admiral Ndubuisi Kanu life and times|work=BBC News Pidgin|url=https://www.bbc.com/pidgin/tori-55646741|access-date=2021-06-30}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-01-13|title=Update: Former Military Administrator of Lagos, Rear Admiral Ndubuisi Kanu is dead|url=https://nairametrics.com/2021/01/13/breaking-former-military-administrator-of-lagos-rear-admiral-ndubuisi-kanu-is-dead/|access-date=2021-06-30|website=Nairametrics|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-01-18|title=Ndubuisi Kanu: Thinker, Soldier, Sailor, Activist|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2021/01/18/ndubuisi-kanu-thinker-soldier-sailor-activist/|access-date=2021-06-30|website=THISDAYLIVE|language=en-US}}</ref>
*[[Njoku Nnamdi]] - Former Member of the Abia State House of Assembly
*[[Nkechi Blessing Sunday]] - Nollywood actress
*[[Nkechi Justina Nwaogu]] – Two Time Senator Abia Central Senatorial District and Immediate Past Pro Chancellor University of Calabar.<ref>{{Cite web|last=Abiola|first=Rahaman|date=2021-05-29|title=Senator Nkechi Nwaogu: Celebrating a mentor and great leader by Onyendi Victor|url=https://www.legit.ng/1417933-opinion-senator-nkechi-nwaogu-celebrating-mother-mentor-great-leader-her-new-age.html|access-date=2021-06-30|website=Legit.ng - Nigeria news.|language=en}}</ref>
* [[Nkiru Sylvanus]] - Awarding winning Nollywood actress
* [[Nnamdi Kanu]] – founder of the [[Indigenous People of Biafra]] (IPOB), a separatist group.<ref>{{Cite web|date=2020-06-01|title=Be prepared to welcome independence of Biafra... - Nnamdi Kanu|url=https://www.vanguardngr.com/2020/06/be-prepared-to-welcome-independence-of-biafra-in-no-distance-future-nnamdi-kanu/|access-date=2021-06-30|website=Vanguard News|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Sunday|first=Ochogwu|date=2021-06-08|title=I want to sit, talk with Nnamdi Kanu - Abia Gov, Ikpeazu|url=https://dailypost.ng/2021/06/08/i-want-to-sit-talk-with-nnamdi-kanu-abia-gov-ikpeazu/|access-date=2021-06-30|website=Daily Post Nigeria|language=en-US}}</ref>
* [[Nnamdi Udoh]] - Aeronautical Engineer
* [[Ndubuisi Ekekwe]] - Notable Inventor
* [[Nnenna Elendu Ukeje]] - Female Politician
* [[Nwabueze Nwokolo]] - British Lawyer
* [[Nwankwo Kanu]] – Two time African Footballer of the year and [[Arsenal F.C.|Arsenal FC]] legend.<ref>{{Cite web|title=Kanu: The lanky boy who shook the world at Atlanta '96 {{!}} Goal.com|url=https://www.goal.com/en-ng/news/17742/olympics/2016/08/04/26213082/kanu-the-lanky-boy-who-shook-the-world-at-atlanta-96|access-date=2021-06-30|website=www.goal.com}}</ref><ref>{{Cite web|date=2018-01-13|title=Kanu Nwankwo confirms sale of Papilo FC|url=https://www.thecable.ng/kanu-nwankwo-confirms-selling-papilo-fc|access-date=2021-06-30|website=TheCable|language=en-US}}</ref>
* [[OC Ukeje]] – Lagos-based Multiple Award Winning Nollywood actor<ref>{{Cite web|date=2019-03-01|title=The Top 50 Ultimate Nigerian Gentlemen of 2018|url=https://www.withinnigeria.com/2019/03/01/the-top-50-ultimate-nigerian-gentlemen-of-2018/|access-date=2021-06-30|website=Within Nigeria|language=en-US}}</ref>
* [[Ogbugo Kalu]] - Renowned Army Officer.
* [[Oji Umozurike]], professor of law<ref>{{Cite web |last1=Umozurike |first1=U.O. |title=The African Charter on Human and Peoples' Rights: Suggestions for More Effectiveness |url=https://digitalcommons.law.ggu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1116&context=annlsurvey |website=digitalcommons.law.ggu.edu |publisher=Annual Survey of International & Comparative Law |access-date=19 September 2021}}</ref>
* [[Ojo Maduekwe]] - Former Nigerian Politician.
* [[Okechukwu Enelamah]] – former Minister for Trade and Investment (2015–2019)<ref>{{Cite web|url=https://nationalwire.com.ng/nigerian-exporters-must-benefit-from-agoa-before-2025-minister/|title=Nigerian Exporters Must Benefit From AGOA Before 2025—Minister|last=Emmanuel|first=Dayo|date=2018-06-29|website=National Wire|language=en-GB|access-date=2020-02-20|archive-date=2020-02-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220042013/https://nationalwire.com.ng/nigerian-exporters-must-benefit-from-agoa-before-2025-minister/|url-status=dead}}</ref>
* [[Okezie Ikpeazu]]<ref>{{Cite web|url=https://punchng.com/gov-ikpeazu-gives-recipe-for-national-development/|title=Gov Ikpeazu gives recipe for national development|website=Punch Newspapers|date=6 July 2019|language=en-US|access-date=2020-02-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/371749-breaking-supreme-court-affirms-ikpeazus-election-as-abia-governor.html|title=Supreme Court affirms Ikpeazu's election as Abia governor|date=2020-01-08|language=en-GB|access-date=2020-02-20}}</ref> – Abia State Governor
* [[Olu Oguibe]] - Professor of art at the University of Connecticut and senior fellow at the Smithsonian Institution in Washington, DC
* [[Oluchi Onweagba]] - International model and first winner of M-Net Face of Africa
* [[Onwuka Kalu]] - Business Mogul and co-founder of Fidelity Union Merchant Bank
* [[Onyema Ogbuagu]] - Medical Researcher
* [[Onyema Ugochukwu]] - First Executive Chairman of the Niger Delta Development Commission(NDDC)
* [[Orji Uzor Kalu]] – chairman, [[SLOK Group]]; Former State Governor and one time Founder of [[Progressive Peoples Alliance|Progressive People's Alliance (PPA)]]; Senator of the Federal Republic of Nigeria<ref>{{Cite web|date=2020-06-09|title=Kalu resumes duty at Senate after release from Kuje Correctional Centre|url=https://www.vanguardngr.com/2020/06/kalu-resumes-duty-at-senate-after-release-from-kuje-correctional-centre/|access-date=2021-06-30|website=Vanguard News|language=en-US}}</ref>
* [[Pascal Atuma]] – Canadian-Nigerian actor, screenwriter, film producer, director and CEO/Chairman TABIC Record Label. born in Ikwuano Umuahia, Abia State, Nigeria.<ref>{{Cite web|date=2021-06-05|title=INTERVIEW: It took two years to produce 'Clash', says Pascal Atuma|url=http://lifestyle.thecable.ng/interview-it-took-two-years-to-produce-clash-says-pascal-atuma/|access-date=2021-06-30|website=TheCable Lifestyle|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-10-12|title=#EndSARS: Filmmaker Pascal Atuma hails Nigerian youths, pens open letter to Buhari|url=https://www.sunnewsonline.com/endsars-filmmaker-pascal-atuma-hails-nigerian-youths-pens-open-letter-to-buhari/|access-date=2021-06-30|website=The Sun Nigeria|language=en-US}}</ref>
* [[Pascal Ojigwe]] - Nigerian former professional footballer and Abia State Commissioner of Sports.
* [[Paul Agbai Ogwuma]] – former Governor of Nigeria's Central Bank<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=5XwuAQAAIAAJ&q=Paul+Agbai+Ogwuma+Abia+-wikipedia|title=Newswatch|date=2008|publisher=Newswatch Communications Limited|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=cWEuAQAAIAAJ&q=Paul+Agbai+Ogwuma+Abia+-wikipedia|title=The News|date=1998|publisher=Independent Communications Network Limited|language=en}}</ref>
* [[Randy Onuoha]], Professional Footballer.
* [[Rosemary Inyama]] - Female Politician
* [[Ruggedman]], Afro-Rap artiste.<ref>{{Cite web|date=2020-08-29|title=Ruggedman… Conscious vibes of rap apostle|url=https://guardian.ng/life/music/ruggedman-conscious-vibes-of-rap-apostle/|access-date=2021-06-30|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archive-date=2021-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709182744/https://guardian.ng/life/music/ruggedman-conscious-vibes-of-rap-apostle/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|date=2019-02-17|title=Why I declined being running mate to Abia gov candidate, says Ruggedman|url=https://punchng.com/why-i-declined-being-running-mate-to-abia-gov-candidate-says-ruggedman/|access-date=2021-06-30|website=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref>
* [[2Shotz]], AfroRap Artiste<ref>{{Cite book|last1=Alim|first1=H. Samy|url=https://books.google.com/books?id=9xWOAgAAQBAJ&dq=2Shotz+Abia+-wikipedia&pg=PA120|title=Global Linguistic Flows: Hip Hop Cultures, Youth Identities, and the Politics of Language|last2=Ibrahim|first2=Awad|last3=Pennycook|first3=Alastair|author3-link=Alastair Pennycook|date=October 2008|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-59299-8|language=en}}</ref>
* [[Sam Acho]] - ESPN Sports Analyst and Veteran American Football Player.
* [[Sam Ohuabunwa]] - Founder of Neimeth Pharmaceutical and Former President of the Pharmaceutical Society of Nigeria
* [[Samuel Achilefu]] – Notable Inventor<ref>{{Cite book|last=Holmes|first=Keith|url=https://books.google.com/books?id=EoQvforsFZsC&q=Samuel+Achilefu+Abia+-wikipedia|title=Black Inventors: Crafting Over 200 Years of Success|date=May 2012|publisher=Global Black Inventor Resea|isbn=978-0-9799573-1-4|language=en}}</ref>
* [[Samuel Chukwueze]] – Nigeria National Team football player<ref>{{Cite web|date=2020-11-05|title=Samuel Chukwueze: Profile, Expert Analysis, Tactical Overview & Video|url=https://www.101greatgoals.com/news/samuel-chukwueze-profile-expert-analysis-tactical-overview-video/|access-date=2021-06-30|website=Football (soccer) greatest goals and highlights {{!}} 101 Great Goals|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=Adedayo|first=Tolu|date=2021-04-06|title=Top 5 Nigerian Footballers Playing in Europe's finest Leagues|url=https://www.brila.net/top-5-nigerian-footballers-playing-in-europes-finest-leagues/|access-date=2021-06-30|website=Latest Sports News In Nigeria|language=en-US}}</ref>
* [[Samuel Kalu]] - Nigerian Professional Footballer.<ref><nowiki>https://guardian.ng/samuel-kalu-is-latest-nigerian-in-watford-fc/</nowiki></ref>
* [[Sunday Mba]] - Nigerian Professional Footballer
*[[Theodore Orji]] – former State Governor and a serving Senator of the Federal Republic of Nigeria.<ref>{{Cite web|date=2020-11-29|title=Senator T.A Orji Emerges Best Performing Lawmaker In the National Assembly — AbaCityBlog|url=https://abacityblog.com/senator-t-a-orji-emerges-best-performing-lawmaker-in-the-national-assembly/|access-date=2021-06-30|website=abacityblog.com|language=en-US}}</ref>
* [[Uche Jombo]], award-winning Nollywood actress.<ref>{{Cite web|date=2020-01-03|title=Uche Jombo Glows @40|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2020/01/04/uche-jombo-glows-40/|access-date=2021-06-30|website=THISDAYLIVE|language=en-US}}</ref>
* [[Macebuh Chinonyerem]] - Former member of the Abia State House of Assembly
* [[Mike Ezuruonye]] – Award-winning Nollywood actor.<ref>{{Cite web|date=2016-12-10|title=Brother Jekwu: Mike Ezuruonye's first fruit as a producer|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/brother-jekwu-mike-ezuruonyes-first-fruit-as-a-producer/|access-date=2021-06-30|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archive-date=2021-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709184252/https://guardian.ng/saturday-magazine/brother-jekwu-mike-ezuruonyes-first-fruit-as-a-producer/|url-status=dead}}</ref>
* [[Nwakanwa Chimaobi]] - Former member of the Abia State House of Assembly
* [[Uche Chukwumerije]] – 3-time Senator of Fed Rep of Nigeria; Former Nigerian Minister of Information and Culture; Former Biafran Minister of Information; Publisher Afriscope Magazine.<ref>{{Cite web |date=2015-05-22 |title=Uche Chukwumerije (1939-2015) |url=https://guardian.ng/opinion/uche-chukwumerije-1939-2015-2/ |access-date=2022-06-05 |website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News |language=en-US}}</ref>
* [[Uche Elendu]] - Nollywood actress
* [[Uche Okechukwu]] – former Nigerian Team footballer<ref>{{Cite web|date=2018-02-21|title=Uche Okechukwu, Ifejiagwa launch football academy|url=https://guardian.ng/sport/uche-okechukwu-ifejiagwa-launch-football-academy/|access-date=2021-06-30|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archive-date=2021-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709181522/https://guardian.ng/sport/uche-okechukwu-ifejiagwa-launch-football-academy/|url-status=dead}}</ref>
* [[Uchechukwu N. Maduako]] - Former Member of the Abia State House of Assembly
* [[Uchechukwu Sampson Ogah]] – Businessman and Politician<ref>{{Cite web|date=2018-11-18|title=Why Abians Yearn for Uche Ogah|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2018/11/18/why-abians-yearn-for-uche-ogah-2/|access-date=2021-06-30|website=THISDAYLIVE|language=en-US}}</ref>
* [[Uchenna Ikonne]] – Academic and Public Administrator<ref>{{Cite web|title=Administration – Abia State University Uturu|url=https://absuu.net/?page_id=78|access-date=2021-09-14|website=absuu.net|archive-date=2021-09-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210914103446/https://absuu.net/?page_id=78|url-status=dead}}</ref>
* [[Uchenna Kanu]] - Female Nigerian Professional Footballer
* [[Ude Oko Chukwu]] - Deputy Governor of Abia State
* [[Uko Nkole]] - Politician<ref><nowiki>https://en.m.wikipedia.org/wiki/Uko_Nkole#:~:text=Uko%20Ndukwe%20Nkole%20(born%2020,of%20the%20Nigerian%20National%20Assembly</nowiki>.</ref>
* [[Uma Ukpai]] – evangelist.<ref>{{Cite web|date=2020-10-07|title=Biafra agitators are mad people, says Uma Ukpai|url=https://thenationonlineng.net/biafra-agitators-are-mad-people-says-uma-ukpai/|access-date=2021-06-30|website=Latest Nigeria News, Nigerian Newspapers, Politics|language=en-US}}</ref>
* [[Umeh Kalu]] - Former Commissioner of Justice for Abia State.
* [[Uzo Asonye]] - Partner at Davis Polk & Wardwell
* [[Uzodinma Iweala]] – US-based medical doctor and author of the book ''[[Beasts of No Nation]]''.<ref>{{Cite web|last=Egbedi|first=Hadassah|date=2015-10-16|title=Exclusive interview with Uzodinma Iweala, author, Beasts of No Nation|url=https://venturesafrica.com/exclusive-interview-with-uzodinma-iweala-author-beasts-of-no-nation/|access-date=2021-06-30|website=Ventures Africa|language=en-US}}</ref>
* [[Uzoma Emenike]]- Nigeria's Ambassador to the United States of America.
* [[Victoria Inyama]] - Nollywood Actress.
* [[Vincent Eze Ogbulafor]] - Former National Chairman of the People's Democratic Party
* [[Waconzy]] - Musician
* [[Yagazie Emezi]] - Award-winning photojournalist<ref>{{Cite web |date=2016-04-19 |title=Yagazie Emezi |url=https://invisible-borders.com/artist/yagazie-emezi/ |access-date=2022-03-24 |website=Invisible Borders |archive-date=2022-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220127025157/https://invisible-borders.com/artist/yagazie-emezi/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Yvonne Okoro]] - Ghanaian-Nigerian actress
<!---♦♦♦ Only add a person to this list if they already have their own article on the English Wikipedia ♦♦♦--->
== Diwwa ==
kw5rmkh745j7b45cmy0sygfcbzmspws
Abia Warriors F.C
0
365
8397
2075
2026-08-17T15:08:26Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8397
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q4667535}}
'''Abia Warriors FC''' sun daffi anin bomfo bol ga goru Umuahia, [[Abia|Abia State]]. Gaga soni 2005 zuwa 2010, a esesu ga sun gomna su in lokaciye "[[Orji Uzor Kalu FC]]" esu her rankata ga lokacini. Koboi mate matan tun sunsu in onzi gaga soni 2010.<ref>[http://www.vanguardngr.com/2010/07/ouk-fc-reverts-to-abia-warriors/ OUK reverts to Abia Warriors]</ref>
Mate zalan gowa Nigerian Premier League gaga tere August 2013.
*Zalan bomfo 2003
*Beyi bomfosu a Umuahia Township Stadium
*Bayi bomfo ye a kono mi'yya 5,000
==Tawaga Nhonsone==
{| border="0"
| style="background-color:#FFFFFF;vertical-align:top;" |
{| class="wikitable football-squad nogrid" style="display:inline-table;"
|+ id="133" |
! scope="col" style="; " |<abbr title="Number">No.</abbr>
! scope="col" style="; " |<abbr title="Position">Pos.</abbr>
! scope="col" style="; " |Nation
! scope="col" style="; " |Player
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |1
| style="text-align: center" |[[Goalkeeper (association football)|<abbr title="Goalkeeper">GK</abbr>]]
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Edwin Nwakanma]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |30
| style="text-align: center" |[[Goalkeeper (association football)|<abbr title="Goalkeeper">GK</abbr>]]
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Tambe Charles]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |33
| style="text-align: center" |[[Goalkeeper (association football)|<abbr title="Goalkeeper">GK</abbr>]]
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Uche Okafor]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |35
| style="text-align: center" |[[Goalkeeper (association football)|<abbr title="Goalkeeper">GK</abbr>]]
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Godgift Elkanah]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |3
| style="text-align: center" |[[Defender (association football)|<abbr title="Defender">DF</abbr>]]
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Ubong Williams]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |5
| style="text-align: center" |[[Defender (association football)|<abbr title="Defender">DF</abbr>]]
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Chinedu Ozor]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |6
| style="text-align: center" |[[Defender (association football)|<abbr title="Defender">DF</abbr>]]
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Cameroon.svg|link=|alt=Cameroon|border|23x23px]] </span>[[Cameroonian Football Federation|CMR]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Jean-Parfait Ledoux]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |26
| style="text-align: center" |[[Defender (association football)|<abbr title="Defender">DF</abbr>]]
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Ebetomame Oghenetega]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |29
| style="text-align: center" |[[Defender (association football)|<abbr title="Defender">DF</abbr>]]
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Innocent Gabriel]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |—
| style="text-align: center" |[[Defender (association football)|<abbr title="Defender">DF</abbr>]]
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Samson P]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |—
| style="text-align: center" |[[Defender (association football)|<abbr title="Defender">DF</abbr>]]
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Emeka I]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |4
| style="text-align: center" |[[Midfielder|<abbr title="Midfielder">MF</abbr>]]
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Abdullahi Fatai]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |7
| style="text-align: center" |[[Midfielder|<abbr title="Midfielder">MF</abbr>]]
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Promise Ogu]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |8
| style="text-align: center" |[[Midfielder|<abbr title="Midfielder">MF</abbr>]]
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Keumian Guy]]</span>
|}
| style="background-color:#FFFFFF;vertical-align:top;" |
{| class="wikitable football-squad nogrid" style="display:inline-table;"
|+ id="314" |
! scope="col" style="; " |<abbr title="Number">No.</abbr>
! scope="col" style="; " |<abbr title="Position">Pos.</abbr>
! scope="col" style="; " |Nation
! scope="col" style="; " |Player
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |13
| style="text-align: center" |[[Midfielder|<abbr title="Midfielder">MF</abbr>]]
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Hammed Yakub]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |15
| style="text-align: center" |[[Midfielder|<abbr title="Midfielder">MF</abbr>]]
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Adekunle Adeleke]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |25
| style="text-align: center" |[[Midfielder|<abbr title="Midfielder">MF</abbr>]]
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Somtochukwu Omini]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |34
| style="text-align: center" |[[Midfielder|<abbr title="Midfielder">MF</abbr>]]
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Okemmiri Anthony]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |9
| style="text-align: center" |[[Forward (association football)|<abbr title="Forward">FW</abbr>]]
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Jimoh Oni]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |10
| style="text-align: center" |[[Forward (association football)|<abbr title="Forward">FW</abbr>]]
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Shedrack Asiegbu]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |11
| style="text-align: center" |[[Forward (association football)|<abbr title="Forward">FW</abbr>]]
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Auta Phillip]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |12
| style="text-align: center" |[[Forward (association football)|<abbr title="Forward">FW</abbr>]]
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Atilola Abdulsalam Tunde]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |23
| style="text-align: center" |[[Forward (association football)|<abbr title="Forward">FW</abbr>]]
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Odeh James]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |24
| style="text-align: center" |[[Forward (association football)|<abbr title="Forward">FW</abbr>]]
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Ikedinachi Nwakanma]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |14
| style="text-align: center" |
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Emmanuel Ugwuka]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |16
| style="text-align: center" |
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Obaroakpo A]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |20
| style="text-align: center" |
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Paul Samson]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |22
| style="text-align: center" |
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Ugochukwu Anozie]]</span>
|}
|}
== Ɗiwwa ==
6sx43k28ht730u9emj62xh2z37x0f8h
Abiola Odumosu
0
366
8398
2102
2026-08-17T15:08:28Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8398
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q97446657}}
'''Abiola Odumosu''' (lann pata 31 tere oktoba badi alif 1973) ani gonfo tambole tebur, ga [[Nijeriya|Najeriya]]. Ita ragga gonfo ye ga monde, ga Njulur. soni Dubu Modi ga dalma bodum ga ko bodum ga bolau badi alif (1992).<ref>https://www.olympedia.org/athletes/1012 |title=Abiola Odumosu</ref>
== Diwwa ==
8o82xpl9paotqftmkrr3ri43mamc1dj
Abraham Lincoln
0
367
8399
2121
2026-08-17T15:08:31Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8399
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q91}}
'''Abraham Lincoln''' (/ˈlɪŋkən/ LINK-ən; February badi 12, 1809 – April 15, 1865) E'shiji President in dir bacci-modi ga America (16th president of the United States), ewu mukami ko soni badi alif 1861 har zuwa lokacin ya duwan zau ni ga soni badi alif 1865. Eshi a ga biya don ga washin la ango ga zaman onzi (American Civil War), e kokari ranka ga lamar 'yorta gojjo ga gojjita mi' yya (slavery), saku lamar goma [[America]] ke mate kuman tun zoini rankata.
Layanin ga Kentucky, Lincoln Siri ga Western frontierya feten kon boni talakawa. La mate ilmantu GA kossu majini lauya ga Illinois. Kala majini bo shugaba jam'iya whig, itu Soni hordo GA majalisa kala itu Soni balau ga Congress, Janji tidon GA ruta lauyani . Inko inne anin majalisa sakan ewe zoni ga goru prairie an tinadom GA gojja bayinshe majini GA siyasa 1854.
==Ɗiwwa==
326ic6xkdambuq1fdlucfkx48ehgcyg
Abubakar
0
368
8400
2124
2026-08-17T15:08:34Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8400
wikitext
text/x-wiki
Abū Bakr aṣ-Ṣiddīq ‘Abdallāh bin Abī Quḥāfah (Larabci: أبو بكر الصديق عبد الله بن أبي قحافة; itu Rayuwa koga soninshe in 573 Ji zuwa ga 23 Agusta soninshe in dalma bacci modi ga kunum 634, ga goru Madina monannin ga sun Abu-Bakr kasantu Siri sahabi kala sirki manzon Allah ji , annabi muhammdu Tsira da aminci Allah su Kara tabbati gareshi . Abu Bakr ishinji memu in farko modi musulunta laga badaga gawa dangi manzon Allah ajiga Abu Bakr kasantu laga biyayya ga manzon Allah itu Rayuwa ni (1)(2)
Amir al-mi'mineen lokaci khalifanci 8 yuni 632 zuwa 23 Agusta 634 ishin ji khalifa in farko la aji wena gako inko a Ina jagoranci musulwa boii siye manzon Allah. Balantun ishin ga mashidi manzon Allah ga goru madinah.(3/
Layann Abu-Bakr ga soninshe in 573 ji ga Abu Quhafa ga Umm khar.
Ishin an kabila Banu Taimako ji ga zaman jahiliya kasantu laga Tauhidi kala a Allah itu ishinga bauta gumaka . Ga matsayi in hanshaki an goma Abubakar aji kasantu aji yanta' bayi. Boii musulwa ga soninshe ko 610 , Abu-Bakr aji ruta ga matsayi Siri mataimaki ga muhammdu, la onuni Lakabi ga al-siddiq "( an jire / do an adalci). In farko halartu kusan shaf yanki LA angoyi ga wol woli manzon Allah. Onu gumawa dukiyani godon inko tallifa ga ruta muhammdu ga kala gawa laga nem ga muhammdu gako hijirani zuwa Madina. Ko goggo gaiyita Abu bakr, Siri sahabbai godom aji mena Jisu musulwa. Aji kasantu Siri laga shawara in nem ga muhammdu, kasantu kusan shaf rikice rikice sojani. Ga muhammdu Abubakar itu jagoranta sallah ga balaguro mecce.
Boii moto muhammdu ga soninshe in dalma baccimodi ga kunum ga balau 632, Abu-Bakr Titu nasara jagoranta musulwa ga matsayin Halifax Rashidu in farko. Zabeniye watu adawa ga godom jagoranta kabilu anin tawaye, LA antun ridda ko musulwa. Ga lokaci mulikini satu fama ga Indo hankali godom inko aji fi Mona ga washi ridda, inko ga sakamako she watu dama gonta koyi jizani ga Fadiada Mulki daula musulwa gako daukaki daula larabawa. Kala watu dama kutse gawa dauloli sassaniya ga byzantine makwabta, inko ga gawa soninshe ga aji daffako boii Moroni aji ga layi ga mamayu musulwa ga Farisa ga Levant. Boii ga siyasa Abu-Bakr kala aji yabo gareni inko Hadi Lukram inko aji kasantu aji kundi rubutu halifa in konni. Abubakar Andi Siri soba shawarma ni Umar( r 634-644) ga matsayin magaji ni kafun ishin moto ga tere Agusta 634. Jizani ga muhammdu balantun Abu-Bakr ga gawa Green Dome ga Al-masjid an-Nabawi ga Madina beyi in balau laga tsarki. Ga musulunci. Siyajini inko yakul lafiya boii shafe soninshe balau ga tere 2 ga sombodi 14 Halifa Rashidu modi tilo aji siyajini ga Dalili halitta. (4) Shaf ga cewa lokaci khalifani a itu dole sa kala mamayitu dauloli balau laga gedau in lokaci nasara laga mamaki ga gawani. Aji kafi modi yanayi in tarihi inko Gaga soninshe LA gadawo a ele ga modi koga Siri dauloli ga tarihi. Nasara ga anin ko sojoji larabawa anin tawaye ga gawa Bono modi muhimmi bangare in tarihi musulunci. Abu-Bakr aji ga Siri ga Dalla musulwa.(5)
== Ɗiwwa ==
se961u6vck3ic0ebq5sb3ap26dg5360
Abubakar Atiku
0
369
8401
2127
2026-08-17T15:08:36Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8401
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q4670092}}
Abubakar Atiku (itu Rayuwa koga soni in 1782 zuwa 1842) ishin moi in kunum ga tarihi musuluwa sokoto, itu Mulki GA tere oktoba Soni in 1837 zuwa nuwamba soninshe in 1842.
Abu Bakr Atiku (Larabci: أبو بكر أتيكو) 1782_1842) ishinji moi musulwa in kunum in khalifanci sokoto, la itu moyinshe ko tere oktoba 1837 zuwa Nuwamba 1842.
Layan Abubakar Atiku Dan Shehu ga mondini in balau ga usman Dan fodio ga soninshe 1782.(1) Gada in Dom manala zaffeni gadango Gaga bincike LA boni iwoyi itu jagora Degal harzuwa lokacinlla dangini ga maddi anin doffa aji Ina hijira ga 1804.(1) Mana zani muhammdu Bello, ga moleni Mana Asma'u sadaukutu ga muhimmi bangare sonini GA farko beyi Ina nazari GA rubutu aru ga tarihi GA kala ilmi adadi musulunci (2) godom rutani in tarihi ga aruni aji wazuwa kala aji konani ga Siri matani in zaman.
Ga soninshe 1815 lokaci la usman Dan fodio siya jini itu takara in zani muhammdu Bello ga taikace inko ishin malliki daula sokoto. Ele tetteke gogormaya gado moyinshe musulwa goran Atiku ga boni yari in Soni modi (3).
Lakoaci LA ishin fetengo majini an ona shawara ga muhammdu Bello tsawo Rayuwa ni.
== Sultan ==
Atiku majini moii musulwa ga soninshe in 1837 lokaci la zani Bello muhammdu siya jini . Maddi koga moyinshe halifanci kodna Atiku, LA antun yunkuri shirye in maddi anin takara Amma in ga tene aji nada Atiku ga matsayin magaji zani (4)(4)
Atiku itu yukuri chanza manufofi maddi in Bello la konuwoyi almubazzaranci ji. Haramtu wona ga aru Gaga halifanci laga tsauri sosai(5)(5) Bugu GA sauwi shaf GA cewa Bello gudanu gwamnati ni koga wurno tsawon soninshe in tetteke in Rayuwa, Atiku matu Siri birni woli Dina sokoto.(4)
Amma shaf gashe mulikini I farin jini sosae sa gagama miyya ga kala moyinshe halifanci sa(5) ga tetteke mulikini, tikici kunnu konni ga lokaci la ishin gani gako cewa an shugaba modi aji Tina gashi konni kala zowu moyinshe Adamawa. Moddibo Adamawa itu washi filanti ga boni Atiku Usman Dan fodio.(4) Atiku inna dama itu goyon baya GA moii modi la aji inani biyayya ga Haman sambo inko she itu aminatu GA kafa moyinshe la aji Tina gashi konni harkani Haman sambo la konu muhimmi bangare in yanki adamawa . Dama itu barazana fete koga halifanci sokoto, ga maimakoshe ishin dai daula usmaniyya sakamako lamari. Moyinshe Adamawa itu nem GA washi basasa har saiga wakilai ningo baiyinan gako cewa Atiku motu jini, kala magajini itu gaggawa saiya shawara amincewa GA sambo(4)
== Moto ==
koga daidai in Soni 1842 koga tere musulunci in sha'aban ga ramadan itu jagora GA modi hari ga tshibiri ga maradun. Forango shaf moi in dar in halifanci mate halartu kafa yakubu Dan dadi in moyinshe Bauchi inko manshi agita dinasa amma ishin itu serni lawo ni Ibrahim ga madadini. Atiku gottujini ga lokaci washiye, ga kala ga guttula itu fama GA ishin GA boii ga kala sakamako azumi tere ramadan siyajini ga katuru.(6)
== Zuri'a ==
Modi koga daneni ishin Ahmadu Atiku moi musulwa in badi 5 ga modi lawo ni Abd-ar Rahman Dan Abi Bakar moii musulwa in 11, in halifanci sokoto. Diyani ji muhammdu Attahiru in modi, moi musulwa in tetteke in halifanci sokoto.(2)(7)
ti3imlqc7me7sjdfzhj7n4ch7kk1787
Abubakar Tafawa Balewa
0
370
8402
8016
2026-08-17T15:08:50Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8402
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q335684}}
'''Sir Abubakar Tafawa Balewa''' (layannin ga tere Disamba sonini 1912-15 janairu 1966) an siyasa Najeriya ji inko majini bo Siri Minister in farko kala tilo ga Najeriya koboi wena yanci koyi.(1) Anglophiles laga ra'ayin goraji doshi dolu tinadon ga Nemga Birtaniya. Ishin ji farko la ii Mulki GA matsayi ni fraiyi Minister, Najeriya kasantu tsari Mulki in Elizabeth in balau aji moyinshe ga matsayi sarauniya Najeriya har zuwa lokaci la Najeriya majjito jamhuriya ga soni 1963.(2) Kasantu la aji kare muradi in musamman ga Gudi kala anin fafutuka alako sauyi ga gonta koyi ga Najeriya.(3)
== Rayuwa Farko ==
Layan Abubakar tafawa balewa GA tere Disamba soninshe Alif (1912) GA jiha Bauchi GA zamani ama GA yanki gudi Najeriya. Boni Balewa yakubu an izala an Asali Gere ji nonni kala Fatima inna Ani gare ji kala Asali to Fulani ji. (4) Boni aji ruta ga boni hakimi goru gere, sake GA yanki gwa masarauta Bauchi.
== Mulkini ==
# Firayim Minista
# Lardi Lanjeriyaa
== Ahre ==
* Hausa Fulani
* Lardi Bawci
== Ɗiwwa ==
qbb10x8alh0c162akeydy4cw60gs84z
Abuja
0
371
8403
2205
2026-08-17T15:08:53Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8403
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Abuja
| settlement_type = Federal capital city and local government area
| image_skyline = [[Fayil:The National Assembly Globe.jpg|187px]][[Fayil:Catedral Nacional em Abuja, Nigéria.jpg|93px]]<br>[[Fayil:AbujaMosque.JPG|140px|National Mosque]][[Fayil:Aso Rock , Abuja.jpg|140px]]<br>[[Fayil:Central bank nigeria.jpg|136px]][[Fayil:ABUJA STADIUM.jpg|143px]]<br>[[Fayil:Штаб-квартира ЭКОВАС в Абудже, Нигерия.jpg|280px]]
| image_flag = Flag of Abuja.svg
| symbol_type = Flag
| nickname = ABJ
| image_map = Locator Map Abuja-Nigeria.png
| mapframe = <mapframe latitude="8.936627" longitude="7.281189" zoom="8" width="300" height="300" align="center">
{
"type": "ExternalData",
"service": "geopoint",
"ids": "Q3787"
}
</mapframe>
| established_event = Settled
| established_date = 1828
| established_event2 = Incorporated
| established_date2 = 1 October 1984
| established_event3 = Declared capital
| established_date3 = 12 December 1991
| named_for = Abu Ja
| government_type = City management
| government_body = Abuja Metropolitan Management Council
| leader_title = Minister of the Federal Capital Territory
| leader_name = Nyeson Wike
}}
'''Abuja''' ye Capital [[Nijeriya|Najeriya]],<ref>https:dailytrust.com/minimum-wage-governors-emergency-meeting-kicks-off-in-abuja</ref> gorun siri ke gon rankata, shugaba lardi Nijeriya, ga shaf biya National Assembly, bonsu ga beyi ruta su a ga goru Abuja. Ga onzi ye head quarter Nijeriya ye ga lardi jihar [[Lagos State|Lagos]], Gatana lardi zoni [[Nijeriya]].
== Tarihi ==
Goru Abuja ga farko karni in (20) sun goru modiji honsene la aji undato ga suleja.(22) Asali anin dono Abuja gwari ji wato miyya Gbagji, inko Gbagji yare ji in farko GA goruye kafun Messe yaruka mana Basasa , gwandara Gade Dibo [[Nupe]] ga kala Koro.(23) Wantun Siri birni ye ko dalili bisse yarinshe ga Najeriya.(24) Messe dalili kala gontango ga godom miyya legas la aji yollako cinkosoga goru kana Bugu GA Kari Legas aji wena habaka goma koga sauri , dalilai eme aji yollako maido GA Siri birni zuwa Abuja.(25) Tsari eme la doffan goyi jir tsarila [[Brazil]] mate angoyi Siri birni Braslia.
Gwamnati sojoji Najeriya ga foti 4, ga tere Fabarairu soninshe in 1976 fetengo ga tsari doka in 6, koga kundi tsari Mulki kala ga Legas sa inko ita Siri birni kasan Dina Abuja (26)Legas(27) gwamnati soji in [[Murtala Muhammad]] ga in [[Olusegun Obasenjo|Olusegun Obasanjo]] ji aji fete Asali ruta tsari wena GA Siri birni Abuja la gwamnati fetela tajiya in shehu shagari karasan (28) tsari solu zalango koga soninshe (1980s) mataki Siri birni Najeriya zuwa Abuja antun washi sosae kala Siri an adawa gako Lamar ye ishin ji [[Obefemi Awolowo]].(29)Obafemi Awolowo kasantu [[siyasa]] [[Nijeriya|Najeriya]] la aji wakilta yaraba koga kude yadda bo matako Legas zuwa Abuja. Ga lokaci la aji washi bo wena zabanni GA matsayi shugaba woli,satu alwashi gako Bahar ishin watu Mulki shugaba woli a gaiyitako kamfani "Walt Disney Corporation" inko mata Abuja beyi shakatawa.(30) Amma Kash wena nasara shugaba woli fetila tajiya in fari wato Shehu shagari zowu GA tinadom GA habaka solu GA Siri birni inko zauwo anin kwangila GA anin kwadago gako mate dagijisu ko beyi kammila ruta ye Gaga sauri . Koboii makinnin go awatu yakul gamsuwani gako yanayi ruta ye itu tsawo lokaci ga Alhaji Abubakar koko.(31)
Onan in kamfani international Association (IPA) Kwangila tsari zana Abuja ga soninshe (1977). Inko sashi gwamnati tarayya watau [[Federal capital Development Authority (FCDA)]] Onan kwangila .(32) gako masana tsari Yarjejeniya in tsari la kunsu Al'ummomi daban daban la gontan go ga beyinlla amen bani gwamnati, tsari yadda yanki GA birni a kasanta Jisu GA kala kungiya in tsare tsare ga tinadom.(33)
== Abuja capital ==
* Lardi Lanjeriyaa
* FCT
== Hotuna ==
[[Fayil:Locator Map Abuja-Nigeria.png|alt=|thumb|Wannan alamar launin jan shine sashin Abuja acikin taswirar ]]
[[Fayil:Abuja,Federal Capital Territory.jpg|thumb|Abuja]]
[[Fayil:Muhammadu Buhari in Saadabad Palace.jpg|thumb|Shugaban Nageriya Muhammadu Buhari]]
[[Fayil:Abuja gate.jpg|thumb|center|alt= kofar Abuja|Wannan ita ce kofar shiga birnin tarayya Abuja]]
[[Fayil:AbujaNationalMosque.jpg|thumb|center|alt= Masallacin Abuja|Wannan shine babban Masallacin Abuja]]
[[Fayil:The Abuja Velodrome 03.jpg|thumb|Abuja]]
[[Fayil:Nnamdi Azikwe Airport, Abuja.jpg|thumb|Babban filin tashi da saukar jiragen sama na abuja]]
[[Fayil:Nicon Luxury Hotel, Abuja (Back view).jpg|thumb|Nicon luxury hotal abuja]][[Fayil:Abuja Stadium 02.jpg|thumb|Sitadiyo ta kallo a Abuja]]
[[Fayil:Zuma Rock.jpg|thumb|center| Wannan dutsen zuma kenan a yankin Abuja]]
[[Fayil:National Assembly Building, Abuja, Nigeria.jpg|thumb|Ginin majalissar wakilai ta abuja]]
== Ɗiwwa ==
l3t3ui5d4cg1sct2r1ijoq9pdlqv2dk
Adam Smith
0
372
8404
2222
2026-08-17T15:08:55Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8404
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q9381}}
'''Adam Smith''' E'shi karantu Social Philosophy ga University of Glasgow, maddi koga karatuni ewo ga Balliol College, [[Oxford]], modi koga miy'ya la wan ena karatu bo sarai. (scholarships), lokacilla taka karatuni, e ruta malum ga University of Edinburgh.
== Layi ==
Layann Adam Smith ga soninshe alib (06-1713) United Kingdom of Great Britain and Ireland.
== Moto ==
Siyajini soninshe in (17-07-1790) ga goru panmure House, Edinburgh Birtaniya.
== Ɗiwwa ==
lc4hgjttcb7fm6wwjkhdbelcpbgugiu
Adamawa
0
373
8405
2243
2026-08-17T15:08:58Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8405
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q337514}}
[[Fayil:The Capture of Yola Benue (MeisterDrucke-309717).png|thumb]]
'''Adamawa''' Manshi Gongola, goru ga lardi Fulani ga woli la a pata dar lardi [[Nijeriya]], ba ka gada jihar [[Gombe]]. kafun ka lomi Taraba jihar. Adamawa a dalla Gombe ga Taraba.
== Ahre Adamawa ==
{| class="wikitable"
! LGA !! Languages
|-
| Demsa ||[[Bacama language|fulfulde]]; Bali; Bata; Bille; [[Mbula-Bwazza language|Mbula-Bwazza]]; Waka
|-
| Fufore || [[fulfulde]];
|-
| Ganye ||[[Fulfulde]], Gaa; Koma; Mumuye; Peere; [[Daka language|Chamba Daka]]
|-
| Girei || fulfulde
|-
| Gombi || fulfulde ; [[Bura language|Bura-Pabir]]; [[Ga'anda language|Ga'anda]]; Hwana; [[Lala-Roba language|Lala-Roba]]; Mboi; [[Ngwaba language|Ngwaba]]; [[Huba language|Nya Huba]]
|-
| Guduniya ||[[Ngwaba language|Ngwaba]]
|-
| Guyuk || Bacama; Bena; Dera; [[Ga'anda language|Ga'anda]]; [[Longuda people|Longuda]]; Voro
|-
| Hong || Boga; [[Nggwahyi language|Nggwahyi]]; Ngwaba; Nya Huba; Mafa, Kamwe
|-
| Jada || Fulfulde, Chamba ,Igbo
|-
| Lamurde || [[Fulfulde]], Kwa; [[Bambuka language|Kyak]]; Bacama; [[Dadiya language|Dadiya]]; [[Dikaka language|Dikaka]]; Dza; Jiba; Tso
|-
| Madagali || Fulfulde; Marghi ;Mafa
|-
| Maiha || [[Fulfulde]],Igbo
|-
| Mayo Belwa || [[Fulfulde]],Igbo
|-
| Michika || Kamwe, [[Gvoko language|Gvoko]]; Hide; Hya; [[Kamwe language|Kamwe]]; [[Lamang language|Lamang]]; [[Margi language|Marghi Central]]; Mafa; [[Margi South language|Marghi South]]; Putai; [[Vemgo-Mabas language|Vemgo-Mabas]]; Waja
|-
| Mubi || [[Fulfulde]], Kamwe Daba; [[Ga'anda language|Ga'anda]]; Mafa; Gude; [[Kirya-Konzəl language|Kirya-Konzel]]; Marghi Central; Marghi South; [[Huba language|Nya Huba]]
|-
| Mubi North || Fali, Fulfulde ; Kamwe Hya; [[Zizilivakan language|Zizilivakan]]
|-
| Mubi South || Gude,Igbo
|-
| Numan || Bachama; Bali; [[Jen language|Dza]]; [[Kpasam language|Kpasham]]; Kwa; [[Mbula-Bwazza language|Mbula-Bwazza]]; Mumuye; Waka; Kaan
|-
| Shelleng || Kaan; [[Hwana language|Hwana]]; Mbula-Bwazza,Igbo
|-
| Song || Bata; Bena; Ga'anda; Gudu; Hwana; Kaan; [[Kofa language|Kofa]]; Mboi; Mbula-Bwazza; Voro,Igbo
|-
| Toungo || Jibu,Igbo
|-
| Yola || [[Fulfulde]], Igbo
|-
| Yola North || [[fulfulde]],Igbo
|-
| Yola South || [[Fulfulde]], Vere,
|}
== Mulki ==
Fulbe Emirates Adamawa
== Addini ==
Musulum ga kirista
==Mikkya in asse ga gah guru Adamawa==
<!---♦♦♦ Only add a person to this list if they already have their own article on the English Wikipedia ♦♦♦--->
<!---♦♦♦ Please keep the list in alphabetical order by LAST NAME ♦♦♦--->* [[Atiku Abubakar]]<ref>{{Cite web|last=Abiola|first=Rahaman|date=2020-03-02|title=He remains a man of estimable character and virtue - Atiku hails Adeboye at 78|url=https://www.legit.ng/1307461-pastor-enoch-adeboye-78-atiku-abubakar-congratulates-rccg-go.html|access-date=2021-06-30|website=Legit.ng - Nigeria news.|language=en}}</ref>
* [[Iya Abubakar]]<ref>{{Cite web|last=Omotayo|first=Joseph|date=2019-10-08|title=Meet Nigerian mathematical genius, Iya Abubakar, who became a professor at 28|url=https://www.legit.ng/1264239-prof-iya-abubakar-mathematical-genius-2nd-indigenous-vc-abu.html|access-date=2021-06-30|website=Legit.ng - Nigeria news.|language=en}}</ref>
* [[Jibril Aminu]]<ref>{{Cite web|last=Idachaba|first=Eleojo|date=2020-05-01|title=Jubril Aminu, Oladipo Diya: Where are they now?|url=https://www.blueprint.ng/jubril-aminu-oladipo-diya-where-are-they-now/|access-date=2021-06-30|website=Blueprint Newspapers Limited|language=en-US}}</ref>
* [[Alex Badeh]]<ref>{{Cite web|date=2018-12-19|title=Alex Badeh 1957 to 2018|url=https://www.vanguardngr.com/2018/12/alexander-badeh-1957-to-2018/|access-date=2021-06-30|website=Vanguard News|language=en-US}}</ref>
* [[Mohammed Adamu Bello|Mohammed Bello]]
* [[Aisha Buhari]]<ref>{{Cite news|title=Aisha Buhari personal life story as she turn golden age today|work=BBC News Pidgin|url=https://www.bbc.com/pidgin/world-56094523|access-date=2021-06-30}}</ref>
* [[Done P. Dabale]]
* Sen. [[Aisha Dahiru Ahmad|Aisha Dahiru Binan]]<nowiki/>i<ref>https://punchng.com/just-in-appeal-court-affirms-fintiri-as-adamawa-gov-dismisses-binanis-appeal/</ref>
* [[Ahmadu Umaru Fintiri]]<ref>{{Cite web|date=2019-04-01|title=Fintiri To Govern Adamawa With Few Political Appointees|url=http://saharareporters.com/2019/04/01/fintiri-govern-adamawa-few-political-appointees|access-date=2021-06-30|website=Sahara Reporters}}</ref>
* [[Binta Masi Garba]]<ref>{{Cite web|title=Newly Elected Senators [FULL LIST]|url=https://independent.ng/newly-elected-senators-full-list/|access-date=2021-06-30|website=Independent Newspaper Nigeria|date=March 2019 |language=en-GB}}</ref>
* [[Boni Haruna]]<ref>{{Cite web|date=2021-06-14|title=Assembly moves to make Adamawa pay for WASSCE, NECO registration|url=https://punchng.com/assembly-moves-to-make-adamawa-pay-for-wassce-neco-registration/|access-date=2021-06-30|website=Punch Newspapers|language=en-US}}</ref>
* Aliyu Saidu Jauro
* [[Bindo Jibrilla]]
* [[Muhammadu Gambo Jimeta]]<ref>{{Cite web|date=2021-01-22|title=Buhari Mourns Former IG, Gambo Jimeta|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2021/01/22/buhari-mourns-former-ig-gambo-jimeta/|access-date=2021-06-30|website=THISDAYLIVE|language=en-US}}</ref>
* [[Aliyu Kama]]
* [[Babachir David Lawal]]<ref>{{Cite web|date=2015-08-28|title=Outrage grows across Nigeria as Buhari's lopsided appointments continue|work=Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/189117-outrage-grows-across-nigeria-as-buharis-lopsided-appointments-continue.html|access-date=2021-06-30|language=en-GB}}</ref>
* [[Tahir Mamman]]<ref>{{Cite web|date=2021-01-10|title=2023: APC Super Active, Will Send Out PDP From Adamawa - Prof Mamman|url=https://leadership.ng/2023-apc-super-active-will-send-out-pdp-from-adamawa-prof-mamman/|access-date=2021-06-30|website=Leadership News - Nigeria News, Breaking News, Politics and more|language=en-GB|archive-date=2021-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303054353/https://leadership.ng/2023-apc-super-active-will-send-out-pdp-from-adamawa-prof-mamman/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-06-25|title=Meet members of the APC National Caretaker Committee|url=https://www.premiumtimesng.com/news/top-news/399621-meet-members-of-the-apc-national-caretaker-committee.html|access-date=2021-06-30|language=en-GB}}</ref>
* [[Mohammed Buba Marwa|Buba Marwa]]<ref>{{Cite web|last=Ukwu|first=Jerrywright|date=2021-01-16|title=Breaking: President Buhari appoints Buba Marwa as CEO of NDLEA|url=https://www.legit.ng/1398326-breaking-president-buhari-appoints-buba-marwa-dg-ndlea.html|access-date=2021-06-30|website=Legit.ng - Nigeria news.|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-01-18|title=NDLEA: Marwa resumes as chairman, silent on 5,000 shortlisted job seekers|url=https://www.premiumtimesng.com/news/more-news/437217-ndlea-marwa-resumes-as-chairman-silent-on-5000-shortlisted-job-seekers.html|access-date=2021-06-30|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-01-24|title=Lagos Ex-MILAD, Buba Marwa Back to Relevance|url=https://www.thisdaylive.com/index.php/2021/01/24/lagos-ex-milad-buba-marwa-back-to-relevance/|access-date=2021-06-30|website=THISDAYLIVE|language=en-US}}</ref>
* [[Abubakar Saleh Michika]]<ref>{{Cite web|date=2018-03-11|title=UPDATED: Ex-Adamawa Governor Abubakar Michika is dead|work=Premium Times Nigeria|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/261392-just-ex-adamawa-governor-abubakar-michika-dead.html|access-date=2021-06-30|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|date=2012-02-03|title=Adamawa's past men of power|url=https://www.vanguardngr.com/2012/02/adamawas-past-men-of-power/|access-date=2021-06-30|website=Vanguard News|language=en-US}}</ref>
* [[Boss Mustapha]]<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=zmIuAQAAIAAJ&q=Boss+Mustapha+Adamawa+-wikipedia|title=Newswatch|date=2005|publisher=Newswatch Communications Limited|language=en}}</ref>
* [[Murtala Nyako]]<ref>{{Cite web|date=2014-07-15|title=Governor Murtala Nyako Of Adamawa State Impeached|url=http://saharareporters.com/2014/07/15/governor-murtala-nyako-adamawa-state-impeached|access-date=2021-06-30|website=Sahara Reporters}}</ref>
* [[Bamanga Tukur]]<ref>{{Cite web|date=2021-04-15|title=Mahmud Tukur: Homage To A Distinguished Accomplisher, By Muhammad Musa-Gombe|url=https://www.premiumtimesng.com/opinion/455166-mahmud-tukur-homage-to-a-distinguished-accomplisher-by-muhammad-musa-gombe.html|access-date=2021-06-30|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-02-24|title=Tukur lauds Fintiri's performance in office|url=https://guardian.ng/politics/tukur-lauds-fintiris-performance-in-office/|access-date=2021-06-30|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US}}</ref>
* [[Mahmud Tukur]]
* [[Mohammed Sanusi Barkindo]]
* [[Nuhu Ribadu]]
* Dr Bala Takaya
* [[Ibrahim Lamorde]]
* [[Ahmed Joda]]
* Abubakar Isa (Buba Shafani)
<!---♦♦♦ Only add a person to this list if they already have their own article on the English Wikipedia ♦♦♦--->
<!---♦♦♦ Please keep the list in alphabetical order by LAST NAME ♦♦♦--->
== Ɗiwwa ==
4qf3skgtgagz717p38gfeqp3nde0hzu
Adamu Chiroma
0
374
8406
2278
2026-08-17T15:09:00Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8406
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q3914988}}
'''Malam Adamu Chiroma''' (Layannin ga foti 20 ga tere nuwamba, ga soninshe 1934 kala siyajini ga foti 5 ga tere tere yuli soninshe in 2018 )(1) kasantu an Najeriya kala an siyasa kala gwamnati Siri banki najeriya. Layanin ga birni potiskum ga jiha yobe (2)(3) kasantu memba ga jam'iya people Demoscretive party ji har siyawi GA sauyi sheka sa koga (PDP).
== Ruta Jamhuriya In Balau ==
Ga soninshe 1979 ciroma aga modi koga anin zauwa takara shugaba woli ga jam'iya NPN in woli GA aji yorran takara zabe bodi gwani in shugaba jam'iya (4) la aji zato gako gungu anin Kaduna laga fuska mateji konan nauyi kungiya la aji yadayi jita jita ko anin Boko ga yanki gudi hafsoshi ga jami"aii ga beyi ruta ga jibgan ga kewaye Kaduna.)5) nin in kunum ga zabe fodda goni Koboii Shehu shagari maitama sule,la hamza Rafidadi Zayyad shugaba kamfani Tina Dom New Nigeria ji aji Kona nauyi takara ni.(6)
== Layi Adamu Chiroma ==
La'annin ga goru [[Pataskumo|Potiskum]], ga soni badi alif 1934, 20th tere nubamba. Siya ga [[asibiti]] Nizameyi, Abuja 5th July, 2018.<ref>https://www.vanguardngr.com/2018/07/adamu-ciroma-exit-of-a-political-icon-and-man-of-history/</ref>
== Ɗiwwa ==
5uuy53j7ajm0hb0hgypos34d9ylkc8t
Adamu Maina Waziri
0
375
8407
2299
2026-08-17T15:09:02Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8407
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q4680545}}
'''Adamu Maina Waziri''' (Layannin ga foti 14 ga tere satumba ga soninshe in alif 1952) nadanni ga Minister harkoki police woli [[Nijeriya|Najeriya]] ga foti bacci modi ga tere Afrilu in soninshe Dubu balau GA bimbadi 2010 lokaci mukaddasi shugaba woli [[Goodluck Jonathan]] baiyinu foyo majalisa.(1)
== Farko Rayuwa Ga Karatu ==
Layan Adamu Maina Waziri ga [[Yobe|jiha Yobe]] GA foti 14 ga tere satumba soninshe alif dalma bonum ga hamsin ga balau 1952 intu karatu ga makaranta centeral primary school in goru potiskum kafa saku Ina BSc ga MBA GA jami'a Ahmadu Bello lake zaria . Majini malum jami'ar Maiduguri ga soninshe in alif dalma bonun ga saba'in ga bonum 1979.(1)
== Ruta ==
Mukamai ga masana'antu anin dono kussu gontango ga Siri darakta, Hydro Quest Najeriya ga Siri Jam'im Bogaru International. Ga gwamnati itu ruta ga Hukuma bayer ga Lamuni ko Dalibai ma'aikata ilmi In tarayya kala kasantu mataimaki in musamman ga Minister mara , Siri mataimaki in musamman ga shugaba woli do odinwtan shiri rokka talauci GA woli GA kala shugaba kare hatsari. Kasantu Siri sakatare Asusu habika fasaha mor fetur Dalla soninshe in Dubu balau ga badi 2005 zuwa 2006.(1)
== Siyasa ==
Waziri kasantu an takara gwamna jiha yobe ga wol woli jam'iya PDP ga koboii zabe shugaba woli umaru Musa nadanni ga dole minister ga ma'aikata mara ga albarkatun Amma in tarayya.(2) Ga foti 29 ga tere oktoba in soninshe 2008 aji zuwa ishin ga gawa modi sauyi in majalisa ministoci. ( Aji bukata hujja) Waziri kasantu memba ji ga kungiya (Good Governance group) wol woli jagoranta ken Nnamani inko aji ona Mulki koga Umaru Musa zuwa Jonathan.(3)
== Ɗiwwa ==
mom07dd9ozslwhgtg23miczdenxfbpa
Adamu Talba
0
376
8408
2327
2026-08-17T15:09:04Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8408
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q4680542}}
[[Fayil:Abdalla Uba Adamu, November 2023.jpg|thumb]]
'''Adamu Garba Talba''', (layannin futi 15 ga terren un'an 8, ga sunin un'an 1952. Mutu futi 14 ga terren yuli 2025)
Manshi senator ke an siyasa ji ga Nigeria, ishin feten ko fai aushi dar, feten ko ga yare kare-kare la a undu su Birkaye. Mallan tumbani ga tikau. Tikau la ita aga lardi Nengere LGA, Yobe state.<ref>Talba, A. G. (1952). ''Rayuwa da Siyasa a Najeriya: Tarihin Sanata Adamu Garba Talba''. Yobe Heritage Press.</ref> Ishin aga danee manshi MOI un tikau. La siyajini, an yele MOI, ALHAJI ABUBAKAR TALBA SHUWA, haryanxu ishin aga anin yele MOI un asse gaga Bani menee' un tikau. Ishin mabu sanata an wakilta YOBE ko fanni gudi, futii 29/05/2007. GA ull- ulli jam'iya PDP.<ref>https://dailypost.ng/2022/07/06/yobe-apc-loses-bigwig-senator-talba-to-pdp/</ref>
==Karatu==
TALBA ishin iyyi karatu Diploma ni gako fanni kuli ga Lamar shugabanci, kutene ishin Rai ga ruta gomnati ga yobe, dan-dutu mena Bo chiarman ga Nengere LGA. Sau balau ga yobe state. U'nannin matsayi ankule ga Lamar gudanar ga fanni kule ga lapiya gaga Nigeria. Dan dutu mena bu darecta un NNDC, Kaduna. Har zuwa insu Dan dutu mena bu komishinan lapiya gaga YOBE.<ref>https://von.gov.ng/ex-senator-adamu-talba-defects-to-pdp/{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Woona ==
# Bati Fatsuma Talba. Shiyaman Naageeri
# Sanata Naageeri fataskuma
# Fune fikka
== Ɗiwwa ==
i7b6a5kkjfd7t1vly9cqfkv54eiy697
Adebayo Salami
0
377
8409
2348
2026-08-17T15:09:06Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8409
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q4680074}}
Adebayo Ayoade Salami (Layannin ye Foti 26 Ga Tere Yulin Ga Ga Soni in badi alif 1951) an siyasan Nijeria la zabannin Ga Bo kule Sanata, Ga Lardin Osun Ko Dalla Ga woli Osun, Nijeria Ga Fari jamhuriya in foddo Ga Nijeria. Ishin feten Bo zowwa zabeni Ga jam'iyyar [[Alliance]] for Democracy (AD) Fili. Ishin yuu Ruta Ni Foti 29 Ga Tere Badii, Soni badi alif 1999.
Boi wena yeleni gaa matira Biya asse Ga Teren Badii Soni in badi alif 1999, Ko Tene sakidi zowadi ishin Ga miyyala a kulega asusu gomnati, in anin Ruta( an doffa Ko boi memusiri), Osi lantarki Ga oyum ga barka Ga Amma. Gaa mosan Ga Tere Badii Soni badi alif 2001 gako gadako Ga Odo Koga woli Burkina Faso, Bayo Salami ishin a Ga miyyala Ga lotaayee mate a Ono Dalili cewa shaf yalla suwawo ayyi bokala wenayi woli [[Nigeria|Nijeria]] tai Dom gake wena tishi Ai sauki Ga woli miyya ayyi suwa ayyi.
== Diwwa ==
sjhyezcvf24i2c252kjv3cn3ueam0qq
Adedapo Oluseun Abiodun
0
378
8410
2366
2026-08-17T15:09:09Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8410
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q61594908}}
'''Adedapo Oluseun''' Abiodun (Layanin Foti 29 Ga Tere Mayu (Badii) ga Ga Soni in badi alif 1960) ishin an Gomaa Nga [[Nijeriya|Najeriya]] Ke an Siyasa, Yaa la ishin yeeke gwamna in woli [[Ogun]] Yan boi Tina zaben badi 2019 Ga wololi jam'iyyasu [[All Progressive Congress]]. Dapo Abiodun eshin an Siri Yaa a kulega lefee kamfanoni. Dajeen wena yele Ni, eshin ye manaja darakta in kamfani morr en Heyden petroleum ishin Ke zatu kamfani First power limited. Ga Foti 10 Ga Tere Maris, badi 2019, Hukuma zabe Ani ɗonon kotto in woli ita feten go Ke forannikko eshin Ji Gwamna in woli Ogun.
== Layi ==
Layanin ga foti 29 ga mayu 1960 alperu Remo , jiha Ogun ga danginni moyinshe in Iperu. Layanin ga boni Dr Emmanuel Abiodun GA Mrs. Victoria Abiodun koga Iperu Remo GA gunduma Ogun ko dar.(2)
== Karatu ==
Har honsene monan tarihi karatu Abiodun sa. Gada jini gawa badakala satifiket ga beyi tukara zabe in 2015 lokaci days feten Bo takara sanata itu ikirari gako cewa kammila karatuni ga jami'a Obafemi Awolowo kala ga karatu gwamna GA 2019 itu ikirari gako cewa kammilu tu shaida kammila makaranta sakandare ji kala.
Ga jira modi la seun Okinbaloye ga Tasha television ga tere Disamba 2018 Abiodun itu Da'awar gako dandu wena digiri ga Obafemi Awolowo university itu ikirari gako cewa ishin dalibi makaranta ji Amma dandu kammala karatu SA ga makaranta ye.
== Saniya ==
Ishin manaja darakta shugaba in kamfani mata gas ga Najeriya Heyden petroleum LTD (UPL) . har inso rohontanni awatuwo gako ishin ji kafu kamfani First Power Limited.
== Siyasa ==
Abiodun an jam'iya PDP Ji ga jiha Ogun shaf GA cewa GA Hali honsene an jam'iya All progressive congress (APC) sauyi sheka ga zabe 2015 zauwu takara sanata GA yanki Ogun ko dar wol woli jam'iya APC ga zabe soninshe 2015 LA gadawo Najeriya inko satu Kaye ga Sara an takara jam'iya people Demoscretive party PD . zabanni an Majalisa dottawa Tarayya Najeriya ga wol woli jam'iya la rusato united Najeriya Congress party (UNCP) Ga soninshe in 1998. Dandu mena member ga kwamitoci shugaba woli ga kungiya daban daban.(3)
Ga 2019 zauwu takara gwamna ga Ogun kala itu nasara ga wolwoli jam'iya APC.
Rantsantu ishin ga matsayin gwamna Ogun ga foti 29 ga tere mayu 2019. Ishin kirista ji kala aji ibada ga choci mountain of fire and miracle ministry. Shaidu gako shaf adawa la anningo I gada ofishi gwamna jiha Ogun saiga Allah onni nasara.
== Diwwa ==
3r47kt6he76dbbkir8s7dcqem5k49t0
Adekunle Gold
0
379
8411
2386
2026-08-17T15:09:11Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8411
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q21280581}}
[[Fayil:Adekunle Goldddd.jpg|thumb|Hoton adekunle]]
[[Fayil:Adekunle Gold from Lagos state.png|thumb|adekunle gold lagos]]
[[Fayil:Adekunle Golddd.jpg|thumb|Adekunle Gold]]
[[Fayil:GNAKO.jpg|thumb|Adekunle Gold]]
'''Adekunle gold''' Kosoko ba Adekunle Gold eshin ye an aruu woli [[Nijeriya]]o<ref>https://metro.co.uk/2018/07/20/adekunle-gold-went-king-photoshop-africas-newest-pop-star-7740101/</ref> Ga Soni badi alif 1987 Ga burni [[Lagos]].
==Discography==
===Studio albums===
* ''[[Gold (Adekunle Gold album)|Gold]]'' (2016)
* ''[[About 30]]'' (2018)
* ''[[Afro Pop, Vol. 1]]'' (2020)
* ''[[Catch Me If You Can (Adekunle Gold album)|Catch Me If You Can]]'' (2022)
* ''[[Tequila Ever After]]'' (2023)
* ''[[Fuji (album)|Fuji]]'' (2025)
==Awards and nominations==
{| class ="wikitable"
|-
!Year
!Award ceremony
!Prize
!Recipient/Nominated work
!Result
!Ref
|-
|-
|2015
|[[2015 Nigeria Entertainment Awards|Nigeria Entertainment Awards]]
|Best New Act
|"Himself"
|{{Won}}
|
|-
| rowspan="3" |2016
| rowspan="2" | [[2016 Nigeria Entertainment Awards|Nigeria Entertainment Awards]]
|Best Song
| Pick Up
|{{Won}}
|
|-
|Best New Act to Watch
|Himself
|{{Won}}
|
|-
|[[The Headies 2016|The Headies]]
|Best Alternative Song
|"Sade"
|{{Won}}
|
|-
| rowspan="3" |2017
|[[City People Entertainment Awards]]
|Album of the Year
|"Himself"
|{{Won}}
|
|-
|City People Entertainment Awards
|Collabo of the Year
|"Himself and Simi"
|{{Won}}
|
|-
|IARA
|Best African Music Artist
| rowspan="2" |"Himself"
|{{Won}}
|
|-
| rowspan="2" |2021
| rowspan="2" |Net Honours
|Most Popular Musician
|{{Nom}}
| rowspan="2" |<ref>{{Cite news|title=Net Honours – The Class of 2021|url=https://thenet.ng/net-honours-class-of-2021/|location=Lagos, Nigeria|url-status=live|access-date=2021-07-21|newspaper=[[The Netng|The NET]]|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20210621172630/https://thenet.ng/net-honours-class-of-2021/ |archive-date=2021-06-21 }}</ref>
|-
|Most Played RnB Song
|"Pami"
{{Small|([[DJ Tunez]] featuring Wizkid Adekunle Gold & [[Omah Lay]])}}
|{{Nom}}
|-
|2023
|[[The Headies 2023|The Headies]]
|Songwriter of the Year
|Himself for ([[Simi (singer)|Simi]] – "Loyal")
|{{Won}}
|<ref>{{Cite news |last1=Arogbonlo |first1=Israel |title=Full list: See 2023 Headies Award winners |url=https://tribuneonlineng.com/full-list-see-2023-headies-award-winners/ |newspaper=[[Nigerian Tribune]]|access-date=10 September 2023 |date=4 September 2023}}</ref>
|-
|2024
|TurnTable Music Awards
|Outstanding Achievement in Music in Film
|Himself for "[[The Book of Clarence#Music|Book of Clarence]]" and "Christmas in Lagos"
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web |title=The TurnTable 2024 Music Awards |url=https://www.turntablecharts.com/magazine/6th/134 |website=TurnTable Charts |publisher=TurnTable |access-date=2 April 2025}}</ref>
|}
== Diwwa ==
hexyq3rldvtw39a9ww6yyd4dn68bgos
Ademola Adeleke
0
380
8412
2399
2026-08-17T15:09:13Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8412
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q32946601}}
Ademola adeleke (layannin putii dir' kunun GA Terrie un"an badi, (1960).an siyasa ga'ga uli Nigeria, isshi mah"bu SENATOR ko panni zunii zunni un lutta Madi. June 2019.
Isshi feten koga Bani adeleke un Ede la ah osun.
Zabe gumna un suni 2018 un Osun, Adeleke isshin y"ulluwu ga Gboyega oyetula unga all progressives Congress (APC). La isshin tii zaben unfutti" buluo ga tereeh un'an fuddu sunin 2019, kootu mudi in sirri unga Abuja itah yautatu ishi Koko an zuwah mena gomna GA ol'oli PDP. Ko zabe la anguyi futi kobulu ga bulu GA. Teren unan bunun,2018 /22/09.
Hunsene ishinji mah"bu memula wah mena bu gomna. Gaga lardi Osun gaga sunin 2022 la isshin ji wa, wena burah gomna la tii woyi ga boi.
== Rayuwa Farko ==
layan adekele Nurudeen Ademola Adekele ga danginni Ayoola Adekele - boni musulunc kala Nnena Esther Adekele nonu bawulo kirisji Ani kabila Igbo ga foti 13 ga tere mayu soninshe 1960 ga Enugu. Boni marigayi sanata Raji Ayoola Adekele ga Balogun na Ase woli ga Ósun state modi an siyasa in balau ga jamhuriya sanata GA kala shugaba siyasa in rusashiya jam'iya Unity party of Najeriya (UPN) ruta kafada ga kafada ga firayin zoni Najeriya cif Obafemi Awolowo.
Zalu karatu firamare ga Methoddist primary school, surulere Legas jamji majini manshi jiha oyo kala halartu makaranta firemari Newarudeen, Ikire. Tidon ga dono makaranta sakandare in seventh Day Adventists, Ede kalaanshi jiha oyo jamji koboii majini Ede musulum Gramma school Ede, inko kammilu makarantu ni sakandare kafin inshin mai Amurka . Yayila dayi Najeriya ti Dom ga karatuni jizani GA Messe molleni goraji guda balau ga Amurka inko aji karatu ga fannin shari'a ga kala dole ga kimiyya siyasa. Koboii rikice rikice in godom ga cancantu karatuni majini makaranta kala aji gede makaranta ( Atlanta Matro plitan state) ga Amurka inko aji wena digiri ga kimiyya ga fanni shari'a Laifi ga soninshe in 2021.
== Ruta ==
Ademola Adekele an gomaji kala aji gudana kasantu Siri darakta ga kamfani zaffeni Pacific Holdings Limited koga soninshe 2001 zuwa 2016 . Kafin ishin gede Pacific Holdings Limited Ademola aji ruta jizani ga an kamfani Quicksilver courier ga Atlanta Georgia USA ga matsayi an Kwangila sabis GA gawa 1985-1989.
Tidam GA Dina origin international LLC Atlanta Georgia USA kamfani laga kanshi woli ga 1990 zuwa 1994.
== Siyasa ==
Sanata Ademola Adekele memba ji ga Al'umma kala anin taimako jam'a Adekele zalu siyasa ga 2001 jizani ga zani sanata isiaka Adeleke motu GA tere Afrilu soninshe 2017 aji yorno GA takara ji ga zabe Ósun in zoni ga soninshe in 2017 koboii moto zani inko majini zakara GA wol woli jam'iya people Demoscretive party.
Ademola kasantu memba ga wol woli All progressive congress har kafa ga jamji sheka zuwa jam'iya Democratic party in jam'a GA tere Afrilu soninshe in 2017.
ejd1p76t3r8cthpo2a5okbyswz2b72e
Adewale Ayuba
0
382
8413
2432
2026-08-17T15:09:16Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8413
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q4682418}}
Adewale Ayuba (layannin futi bacci Modi ga teren an badi sunin dibu Modi ga dalma bunun ga ko bacci Modi ga bacci Modi.(06/05/1966).
Layannin ga ikenne Remo, un lardi Ogun, Nigeria. Isshin siruh gako lawu an nguza aruwh Yan isshi ga suni furdo 8, isshin zalu ina aruwh gako shagali ga Ikenne.
Ina ishinji mabu ruta ishini Yan ishi taka makaranta ni un secondary. Iywu ga makaranta sakandare un Remo, sagamu, GA lardi Ogun.
== Ɗiwwa ==
k2buo186kytvxuajvbtwhzd240majmd
Ado Gwanja
0
384
8414
2470
2026-08-17T15:09:18Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8414
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q111743457}}
'''Ado Isha gwanja''' ( layannin futi 22 ga terren un'an 1 ga'ga sunin un'an 1990), ga ngoru Birget unga [[Kano]], Gwanja an aruu ke jarumi gaga masana Anta fina finai in fai aushi [[Nijeriya|Nigeria]], la munantan ga kannywood, Gwanja an aruu la aruu ni shaharan sosai musaman gaga munde gake Dane gwaraje ga aushii Nigeria.
==Sana'a==
Gwanja zalu patukoi ga GA fina finai 2017
Amma kono lota sosai ga'ga aruu kafi ishin zali films. Yantun Bo wenani ga'ga aruu gako films. Gwanja korojin sosai gako aruni un modee a gayyatuni ga shagali sosai bu rera aruni. Gwanja isshin Nadu manshi an aruu hausa AMINU MAI DAWOYA , ga matsayi ansirini.
==Maddi koga aruni la an sun Meteji==
* kujerar tsakar gida.
* Dakin Bakuwa.
* kidan Mata.
GA messe Andi.
== Waanoh ==
# Dirama film
# Waaɗo siyasa
# waado dakoro
== Ɗiwwa ==
bpn5xfi492atuyn65bw0epvmxbytfau
Adolf Hitler
0
385
8415
2487
2026-08-17T15:09:21Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8415
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q352}}
'''Adolf Hitler''' daga layini zuwa moto (20 April 1889 – 30 April 1945), La'annin ga Austria, amman an siyasan Germany, e'shi e mulki ni ga Nazi Germany, zaluwo ga 1933 har zuwa motoni, duu konni (Suicide) ga soni 1945. E'shi ri don bo washi har mate ai nasara ruguza Poland soti modi (1st) ga teren bonum (September) ga soni 1939. Washi elen sanadi washi mi'yyan duniya in bolau II (Second World War). E'shiji duu zau JEWS kossu 6 million.
Adolf Hitler (Layannin ga foti 20 ga tere Afrilu ga soninshe alif dalma hordo GA tamanin GA bonum miladiyya 1889) ga birni baraunau koga woli Austria la ga Dalla turai. Hitler an siyasa ji kala an Mulki kama karya ji. Yan koga soninshe in alif(1921) ishin ji shugaba jam'iya NSDAP Jam'iya Andi tsanani ji ga soninshe in alif (1933) majini bo shugaba gwamnati ga soninshe alif 1934 ishin maya dono Siri shugaba woli jamus, kala motu ga soninshe alif (1945).(1)(2)(3)
Koga gwamnati ni jamy NSDAP kafan Mulki kama karya mana " ga daula in kunum koga soninshe (1933) gantun Kona Messe jam'iya in Hitler. Zalunta sobawa hamayyab ga jefasu ga kurkuku do fete ko sansani Gwale Gwale ansun azaba kala duwansungo. Hitler de Andi ga gedau ga bamni kisa golla yahudawa in Tura GA Kashi miyya la aji ruwe inko dalilai in adin GA in kabira ga kala in dono miyya siyasa in shugabanci Hitler sanadi ji ga kaddima ga yanki duniya in balau kogani miyya million godom ga kala yankuna ga godom halakan Jisu.
Ga tere nuwamba soninshe (1932) ji jam'iya Nazi kasantu yattu lelo bo godom Daya koga Reichstag Amma itaga rinjaye sa, Andi le modisa kogasu jam'iya siyasa modi aji kafa soba laga inganci inko goyon boi inko takara kansila mashi shugaba gwamnati Franz Von Papen ga maddi shugabanni maddi laga ra'ayi goraji doshi aji yollako in shugaba Paul von Hindenburg nadu Hitler ga matsayin shugaba gwamnati ga foti(30) ga junairu (1933) Dadusa ga Reichstag zartu dala taimako ko soninshe alif (1933) LA zalu GA chanza jamhuriya welma zuwa jamus Nazi Mulki kama karaya in jam'iya modi bisa tsari akida Mulki mallaka ga Mulki mallaka in Nazism . Ga foti 2 ga tere August Hindenburg motu jini kala Hitler gaditu ishin ga matsayi shugaba woli ga gwamnati. Hitler itu niya rokka yahudawa ga jamus kala kafu doka gako washi GA yakul adalci la innawoyi in yanki woli ga woli koboii yanki duniya in modi inko Birtaniya ga Faransa mamayan goyi. Itu Soni bacci modi ga karaga Mulki itu kokari ko dako tattali Dara woli ga bone hali ya a gawa ga rokka takunkumi halilla a gawa GA rokka takunkumi la zowa goyi ga jamus koboii washi duniya in modi, gakala gonta yankuna GA miliyoyi kabila jamus la dowansu ga farko in ona goyon baya ga miyya.
Modi koga muhimman manufofi Hitler ishinji ga Al'umma jamus ko dar ga Turai kala aji Kona manufani in ketare in datta GA farko la Elen washi duniya in balau ga Turai . Itu jagora GA Siri mukamai (1) ga satumba,(1939) mamayi tu Portland, inko she Birtaniya ga Faransa aji Ina shela washi gako jamus. Ga tere yuni (1941) Hitler onu umarni mamaye tarayya Soviet. Ko tere Disamba ga soninshe in (1941) aiyuni ruta gako Amurka la tetteke (1941) sojoji jamus ga iKon Axis in turai mamayentun yawanci turai GA gudi Afirka wantu mena boii sannu ga hankali ko boii soninshe (1945) sojoji sobawa rokkan sojoji jamus. Ga foti (29) ga Afrilu 1945 itu kaibono ga soba dononi in tsawo lokaci Eva Braun koga Tuhrerbunkaer ga Berlin washe gari anin kaibono. Aji duwa kossu inko gujewa yuwasu koga Sara sojoji Red Army in Soviet. Bisa GA buri Hitler an bokkan gawasu (5)(6)(7)
== Ɗiwwa ==
su4yrszfn7wepp0j9swwfhfj1e7hhf2
Adunni Ade
0
386
8416
2502
2026-08-17T15:09:24Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8416
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q47487656}}
'''Adunni Ade '''(layannin ga foti 7 ga tere yuni ga soninshe in 1976) Ani nishadi ga Najeriya kala Ani kwalliya zaman.(1)(2)
== Rayuwa Farko Ga Ilmi ==
Ga duniya layannin ga goru queens. New York, ga Amurka ga nonto Bajamushi yaji Ani jamus ji kala boto bayarabe ji an Najeriya, siranjito ga legas ga Amurka . Antu karatu primary ga jahohi Legas ga Ogun. Boto am dono legasji kala hanshaki an goma ka onantan kwari gwuiwa . Wattun digiri ga banni lissafi ga jami'a Kentucky ga soninshe 2008.(3)(4)(5)(6)
== Ruta ==
Adunni attu ruta GA fanni bonunshe ga inshora GA Amurka kafin ita sauyi Dina masana'antu nishadi antu kulokari gede tsari yalla Karai kwanliya kala kasantu koga sanfuri Amurka in don . Koboii menjito Bono Najeriya zalan Ina yalla gon ga Nollywood lokaci la fete ga film yarbanci"You or I" ko soninshe 2013 . Kala feten koga film maddi in Nollywood godom yarinshe ingilishi ga yarabanci gami GA maddi video kida in aru sultan ga ice prince. Wattu lamba yabo ko Stella koga cibiya ruta jarida in Najeriya inko kokari to ga Bunkasa al'adu Najeriya. Koga 2017 majiito jakadiya alama ko OUD Majestic.
== Rayuwa Memu In Konni Ga Konni ==
Adunni itaga daddeto goraji balau: D'Marion ga Aydwn. Baiyuga ko ita attu zabi la bone rabo ga bowusu, atina Dom GA kasantu nonu modi tilo.
== Harkoki Fina-finai==
== Ɗiwwa ==
3upkmkxgnaxywpvbtxtz4e7hmf49vy1
Afghanistan
0
387
8417
8225
2026-08-17T15:09:28Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8417
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = Islamic Emirate of Afghanistan
| native_name = {{Nq|د افغانستان اسلامي امارت|ps}} (Pashto)<br><small>Də Afğānistān Islāmi Imārat</small><br>امارت اسلامی افغانستان (Dari)<br><small>Imārat-i Islāmī-yi Afğānistān</small>
| image_flag = Flag of the Taliban.svg
| image_coat = Arms of the Islamic Emirate of Afghanistan.svg
| emblem_type = Emblem
| motto = لَا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ، مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ ([[Arabic]])<br><i>Lā ʾilāha ʾillā llāh, Muhammadun rasūlu llāh</i><br>"There is no god but God; Muhammad is the messenger of God." ([[Shahada]])
| national_anthem = {{Nq|دا د باتورانو کور|ps}} (Pashto)<br><small>Dā Də Bātorāno Kor</small><br>"This is the Home of the Brave" ([[English language|English]])
| image_map = Afghanistan (orthographic projection).svg
| image_map2 = Afghanistan - Location Map (2013) - AFG - UNOCHA.svg
| capital = [[Kabul]]
| demonym = Afghan
| government = Unitary totalitarian theocratic Islamic emirate
| leader1_type = Supreme leader
| leader1 = [[Hibatullah Akhundzada]]
| leader2_type = Prime Minister
| leader2 = Hasan Akhund
| leader3_type = Chief Justice
| leader3 = Abdul Hakim Haqqani
| area_sq_km = 652,864 km<sup>2</sup>
| area_sq_mi = 252,072 sq mi
| area_rank = 40th
}}
'''Afghanistan:''' kasantu GA yanki Asiya ,godom Anin dono woliye larabawa ji . Afghanistan, ga hukumasu moyinshe islama ko Afghanistan.(e) Woliji laga tudu sa kala ita ako iyaka mararraba Asiya ko Dalla GA aushi Asiya.
Karintan tilo Asiya aji iyaka GA Pakistan zuwa dar ga aushi Iran zuwa zoni , Turkey zuwa gudi mana zoni . Uzbekistan zuwa gudi , Tajikistan zuwa gudi mana dar ga china zuwa gudi mana dar ga dar.
Aji mamaye Fili laga Fadi murabba'i kilomita 652,864 (252,072 sq mi) woli galibi aji gontani ga tsaunika jizani ga filaye gudi GA aushi mana zoni la aji iyaka GA tsauni Hindu kush.
Kabul ishin birni laga Siri ga woli kala aji ruta matsayin Siri birninsa. Dangane ga godom miyya ga duniya zuwa soninshe 2023, godom Afghanistan Alan miliyan 43. Hukuma kididdiga in woli aggressive ko kiyastu godom Alan miliyan 32.9 ga soninshe 2020.
==Ɗiwwa==
{{Reflist}}
[[Panni:Lelo'aji]]
0qyjglzpghq8grf7deadq73ofxfuzkb
Afirka
0
388
8418
8157
2026-08-17T15:09:30Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8418
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q15}}
'''Afirka''' ye lardi miyy-an bu'um.
[[Fayil:Africa (orthographic projection) blank.svg|thumb|Afirka]]
[[Panni:Afirka]]
269n88lj4f4ckdvhe7fvseu4zlbkpfo
Afirka Ko Aushi
0
389
8419
8252
2026-08-17T15:09:34Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8419
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = Republic of South Africa
| native_name = <div style="font-size:70%;">
{{Infobox/table|'''[[Afrikaans language|Afrikaans]]'''|''Republiek van Suid-Afrika''}}
{{Infobox/table|'''[[Southern Ndebele language|Southern Ndebele]]'''|''iRiphabliki yeSewula Afrika''}}
{{Infobox/table|'''[[Northern Sotho language|Northern Sotho]]'''|''Repabliki ya Afrika-Borwa''}}
{{Infobox/table|'''[[Swazi language|Swazi]]'''|''iRiphabhlikhi yoMzantsi Afrika''}}
{{Infobox/table|'''[[Sotho language|Sotho]]'''|''Rephaboliki ya Afrika Borwa''}}
{{Infobox/table|'''[[Swahili language|Swahili]]'''|''iRiphabhulikhi yaseNingizimu-Afrika''}}
{{Infobox/table|'''[[Tsawana language|Tswana]]'''|''Rephaboliki ya Aforika Borwa''}}
{{Infobox/table|'''[[Tsonga language|Tsonga]]'''|''Riphabliki ya Afrika Dzonga''}}
{{Infobox/table|'''[[Venda language|Venda]]'''|''Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe''}}
{{Infobox/table|'''[[Zulu language|Zulu]]'''|''iRiphabhuliki yaseNingizimu Afrika''}}
</div>
| image_flag = Flag of South Africa.svg
| image_coat = Coat of arms of South Africa (heraldic).svg
| emblem_type = Emblem
| image_map = South Africa (orthographic projection).svg
| image_map2 = South Africa - Location Map (2019) - ZAF - UNOCHA.svg
| national_motto = "''ǃke e꞉ ǀxarra ǁke''" ([[ǀXam language|ǀXam]])<br>Unity in Diversity ([[Yarenshe Turanci]])
| national_anthem = "[[National anthem of South Africa]]"<br>[[Fayil:South African national anthem.oga]]
| official_languages = '''12 Languages:'''
[[Afrikaans language|Afrikaans]]
<br>[[Yarenshe Turanci]]
<br>[[Ndebele language|Ndebele]]
<br>[[Sepedi language|Sepedi]]
<br>[[Sesotho language|Sesotho]]
<br>[[Setswana language|Setswana]]
<br>[[South African Sign Language]]
<br>[[Swazi language|Swazi]]
<br>[[Tshivenda language|Tshivenda]]
<br>[[Xhosa language|Xhosa]]
<br>[[Xitsonga language|Xitsonga]]
<br>[[Zulu language|Zulu]]
| capital = [[Pretoria]], [[Cape Town]], [[Bloemfonten]]
| largest_city = [[Johannesburg]]
| demonym = South African
| ethnic_groups = 81.4% Black<br>8.2% Coloured<br>7.3% White<br>2.7% Indian or Asian<br>0.4% other
| government = Unitary parliamentary republic with an executive presidency
| leader1 = Cyril Ramaphosa
| leader1_type = President
| leader2 = Paul Mashatile
| leader2_type = Deputy president
| sovereignty_type = Independence from the [[United Kingdom]]
<!--
| established_event1 = Granted
| established_date1 = 11 November 1975
| established_event2 = [[United Nations Security Council Resolution 397|United Nations full membership]]
| established_date2 = 22 November 1976
| established_event3 = Current constitution
| established_date3 = 21 January 2010
-->
| area_sq_km = 1,221,037 km<sup>2</sup>
| area_sq_mi = 471,445 sq mi
}}
[[Panni:Olii pewe]]
[[Fayil:Gandhi Zulu war.jpg|200px|right|thumbnail|Sgt. Maj. (hon.) Gandhi tare da masu sa kai na 2nd Indian Stretcher Bearer Corps a lokacin tawayen Zulu, a 1906 a Afirka ta Kudu]]
[[Fayil:Bloemfontein City Hall Vil001.jpg|200px|right|thumbnail|Dakin taro na birnin Bloemfontein, Afrika ta Kudu]]
[[Fayil:African helmeted turtle (Pelomedusa subrufa).jpg|thumb|kunkuru a afrika ta kudu]]
'''Africa ko Aushi''' ita aga wolinshe, aushi in [[Afirka]]. Kala itaji Siri woli GA inko ko duwa miyya . Woli ce aji ga kabijir-jir anin godom gaske.
Afrika ko Aushi, ga hukumance Jamhuriya Africa ko aushi (RSA), Itaji woli mafi Aushi ko Africa. Lardukansa bonum aji ga iyaka Dina kudu GA misali 2,798 (Mil 1,739) In bo fali la ko aushi fali Allantika ga teku indiya: zuwa gudi in makwabta wolinshe [[Nawibiya]], [[Botswana]] ga [[Zimbabwe]]: Dina dar ga gudi mana dar [[Mozambique]] ga Eswalini: kala aji kewaye ga lesotho. Laga Fadi fora woli murabba'i kilomita 1,221,037 (kilomita murabba'i 471,445), woliye mate ga miyya miliyan 62 preloria itaji Siri birni gudanarwa aji ga cope Town ga matsayi beyi dono GA majalisa dokoki itaji GA Siri birni majalisa ga al'adu su aji Kona Bloemfontein ga matsayi Siri birni shari'a (18) birni laga Siri ga godom miyya ishin [[Johannesburg]], kafa Cape Town kafa kala birni laga godom Indo jirji Amma ga yanki Sahara Africa, Durban.
Bincike archaeogical aji ewe gako cewa nau'in hominid daban daban aji kasancewa ga Afrika ko aushi kimani soninshe miliyan balau 2.5 (miliyan balau GA reta) la gadawo kala miyya zamanye aji dono GA yanki mana ga soninshe 100.000 ga aji gede . Miyya farko ga aji monasu ji anin Asali khison kala miyya bantu koga zoni ga Africa ko Dalla aji dono ga yanki soninshe 2.000 zuwa 1.000
LA gadawo. Koga 1652 Dutch kafu beyi dono in turai ga farko ga table bay kala aji gawa 1795 ga 1806, [[Birtaniya]] ko mamaye ishin GA gawa karni in 19 mfacane lalatu yanki kala kafu daula ga messesu. Sakan Mulki mallaka ga yanki ye kala innan tun lu,u lu,u ga zinare inko aji alako sauyi ga beyi Ina Saniya GA kala . Kirkiru tarayya Africa ko aushi ga soninshe 1910 koga manshi yankuna cope, Natal Transvaal GA orange river, ko jam huriya in gawa 1961. Shaf ga cewa tsari inko mallaka Iko mallaka kabilanci aji kasantu GA cope ga, kafa ga hankali aji lalace kala mafi akasari bu'um fata ga Africa ko aushi GA zowa Sara Kari GA kafa 1994.<ref>Constitution Eighteenth Amendment Act (47665) (in English and Tswana). Vol. 697. Parliament of the Republic of South Africa. 27 July 2023.</ref>
<ref> "Principal Agglomerations of the World". City Population. Archived from the original on 25 December 2018. Retrieved 30 October 2011.</ref>
<ref>"South Africa at a glance". South African Government. Archived from the original on 26 May 2020. Retrieved 18 June 2020.</ref>
== Tarihi ==
Gaban maropeng ga Cradle of Humankind ga Africa ko aushi ko kunshin modi manshi beyinshe bincike Karai tarihi ga burbushi halittu ga [[duniya]]. Anin bincike Karai tarihi ganantu gawawarki maddi ga kogo ga lardi Gauteng . Beyi beyi tarihi in UNESCO of Humankind " shafukaye gontango ga Sterkfontein, modi kogawa beyinshe laga arziki ga burbushi hominid GA duniya , ga kala Swartkrans gondolin cava, krodraai kogo Cooper ga kala malapa. Raymond Dart aji gani burbushi hominin ga farko ga aji gano ga Africa kala taung child (la aji wena GA nem GA Toung) ga soni in 1924 Messe hominin feten ko beyi makapansgal GA lardi Limpopo. Cornelia ga Florisaban ga Lardi jiha kyaula: kogo tetteke ga Lardi kwazulu - Natal: klaaiea river caves ga dar cope ga pinnacle point, Elandsfonten ga die kelcle point, Elandsfonten ga Die kelders cave ga Lardi western cope.
== Ɗiwwa ==
[[Panni:Lelo'aji]]
ekffkyi3839owowz8xhbxijd4lzqclp
Afirka Ko Zoni
0
390
8420
2559
2026-08-17T15:09:37Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8420
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q4412}}
Afirka ko zoni do zoni Afirka itaji zoni nahiya Afirka. Majalisa dinki duniya baiyinan zoni Afirka ga matsayi wolinshe 16, mateji Benin ga Burkina Faso ga Cape Verde ga Gambia ga Gama ga Gini ga Guinea-Bissau ga Cotw DIvoiro ga Liberia ga Mali ga muritaniya ga Nijar ga Najeriya ga Senegal ga sierra Leone ga kala Togo she kala harga maddi tsuburai.<ref name="Paul R. Masson 2001">Paul R. Masson, Catherine Anne Pattillo, "Monetary union in West Africa (ECOWAS): is it desirable and how could it be achieved?" (Introduction). International Monetary Fund, 2001. {{ISBN|1-58906-014-8}}</ref>
== Wolinshe Zoni Afirka ==
wolinshe kimani guda 17 ji mana she
[[Fayil:Map of West AFrica.gif|thumb|right|350px|<div align="center">Taswirar kasashen Afrika ta yamma;<br />
{{Col-begin|width=100%}}
{{Col-break}}
* '''[[Benin]]'''
* '''[[Burkina Faso]]'''
* '''[[Cape Verde]]'''
* '''[[Côte d'Ivoire]]'''
* '''[[The Gambia]]'''
{{Col-break}}
* '''[[Ghana]]'''
* '''[[Gini]]'''
* '''[[Guinea-Bissau]]'''
* '''[[Liberia]]'''
* '''[[Mali]]'''
{{Col-break}}
* '''[[Nijer]]'''
* '''[[Nigeria]]'''
* '''[[Senegal]]'''
* '''[[Sierra Leone]]'''
* '''[[Togo]]'''
{{Col-break}}
{{Col-end}}
</div>
]]
* [[Benin]].
* [[Burkina Faso]].
* [[Cape Verde]].
* [[Côte d'Ivoire]].
* [[Gambiya]].
* [[Ghana]].
* Gini.
* Guinea-Bissau.
* [[Laberiya]].
* [[Mali]].
* [[Muritaniya]].
* [[Morocco]].
* [[Nijer]].
* Najeriya.
* [[Senegal]].
* [[Saliyo]].
* [[Togo]].
== Hotuna: ==
=== Manyan biranen kasashen yammacin Afrika ===
<gallery mode="packed" caption="Capital cities of West Africa;">
Praia coast Cape Verde.jpg|[[Praia]], Cape Verde
Dakar - Panorama_urbain.jpg|[[Dakar]], Senegal
Imagelomé20.jpg|[[Lomé]], Togo
Grande mosquee porto-novo.jpg|[[Porto-Novo]], Benin
Street scene niamey 2006 002.jpg|[[Niamey]], Niger
Kwamenkrumah av2.JPG|[[Ouagadougou]], Burkina Faso
Fort Thornton - Freetown - Sierra Leone.jpg|[[Freetown]], Sierra Leone
Banjul great mosque.jpg|[[Banjul]], Gambia
Conakry street (3329204314).jpg|[[Conakry]], Guinea
Praça Che Guevara, Bissau.jpg|[[Bissau]], Guinea-Bissau
Monrovia Street.jpg|[[Monrovia]], Liberia
Place des explorateurs, Koulouba - Bamako.jpg|[[Bamako]], Mali
Georgetown Ascension1.JPG|[[Georgetown, Ascension Island|Georgetown]], Ascension Island
Tristan W coast 47 (3449569461).jpg|[[Tristan da Cunha]], [[Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha]]
</gallery>
Karin wasu fitattun hotuna na biranen yammacin Afrika;
<gallery> Lagos_Island.jpg
|[[Lagos]Island
Lagos_1_galleryfull.jpg
|Lagos Najeriya
Abuja, Federal Capital Territory 3.jpg
|Abuja Najeriya
Abuja, Federal Capital Territory 2.jpg
|Abuja Najeriya
Abuja, Federal Capital Territory.jpg
|[[Abuja]] Najeriya
City Of Accra.jpg
|Accra
City of Accra.jpg|Birnin[[Accra]]
AbidjanSib.JPG
|Abidjan
Abidjan-Plateau1.JPG
|Abidjan
Abidjanpyramid.JPG
|Abidjan
Aerial View of Kumasi in 2003.jpg
|Kumasi Ghana
Kumasi.jpg
|Kumasi Ghana
Kumasi.jpg
|Kumasi Ghana
PortHacourt1.jpg
|Fatakwal [[Najeriya]]
Pitakwa.jpg
|Pitawa
</gallery>
== Ɗiwwa ==
bqmtsvn7swmo80qvn6lkjj7e4vw0hl5
Afita
0
391
8421
2576
2026-08-17T15:09:40Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8421
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q193220}}
[[Fayil:Afitaa.jpg|thumb|Afita]]
'''Afita''' Fanka Sara do kawai fan In Sara , ishin ga Fadi shimfida la'aji girgirzani , gaboii Sara la aji inayi GA manufa kala Andi anin mola boii la tsaransun mana modi bangare in da'ira kala antun mate ga karai ruta (mana takarda do sauwo yarinshe) inko aji denayi gako alluna GA ke kewaye ga maballin inko aji Ina fena su ga lokaci la aji anfaniga mate. Antun amfani GA anin goyaboii kafin kirkiru anin mola boii inkume.
Fas aji Ina amfani ga ra'ayiyo thermodynamics. Gako fara memu femfeli ga anin mola boii Sara aji sauwa godom yakul Fefi aji sikita godom zafi jiwo inko zafi laga zurfi ga Evaporation in Amma. Har inso. Aji sauwa zafi jiwo ko goggo alako femfeli in jiwo LA kewiyani GA diso inko Andi Kari tshri jurul. Inko dai zafi femfeli in yanayi yatu woli GA zafi fata la gondom mana 32
'C(91'F) 'C(91'F)
Koboii fomfo la aji dila jini kafa kwelle la aji yuwayi GA Sara inmodi ya ji yamodi laga kyelle ga kala sha'aw sosai ko dalla Siri azuzuwa miyya aji amfani ga mate inko dalili daban ga fonfo Sara laga sauki Konami. Aji amfani ga fonfo Sara la aji dilasa beyi bunkayi fuska modi koga Haske foti laga tsanani Haske.
== Ɗiwwa ==
d7kxukttf6ujmavxmiu00uwhn1gfufk
Ahmadu Bello
0
392
8422
2594
2026-08-17T15:09:42Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8422
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q401032}}
'''Sir Ahmedu Bello''' (layannin ga foti 12 ga tere yuni soninshe in alif 1910) ga dole hukuma Rada gake jiha sakkwato.(1) Sardauna ishin mashi Firmiya gudi Najeriya kala itu sarauta Sardauna ga jiha sakkwato. Ga soninshe in alif 1949, watu Dina majalisa doka ko yanki gudi , kala aga miyya kunum la zabango ga kungiya LA rubutan foyo kundi tsari Mulki woli(2) Sardauna memuji laga Muhimmanci sosai GA miyya gudi Najeriya ga Fadi woli gabadaya , inko jir ayyuka tinadom la kirkiru ga yanki gudi harga aushi woli shaf . Mana jami'ar Ahmadu Bello, bani rediyo GA jiha Kaduna ga messesu . Shafga cewa Sardauna sokoto sarauta ji minni GA jiha sokoto, Amma sunyi majini mana inkiya ga gamani inko aji shahara beyi lowu ni koga Najeriya.
== Rayuwa Farko ==
Ahmadu Bello Sardaun, layannin ga goru Raba, soninshe in alif Dubu modi ga dalma bonum ga bonum (1909) ga bani malum Ibrahim Bello boni ishin ji moi Raba. (3) Kala zuriya usman dan'fodio ji kala tattaba kumo muhammdu Bello kala sultan Atiku diyani ga Raba intu makaranta sokoto provincial school ga kala Katsina Training College. Lokacin karatu ni monannin ga Ahmadu Raba.(3) Takatu karatu ni ga soninshe in alif (1931) jamji majini Siri malum Harshe turanci ga sokoto middle school.
== Siyasa ==
ga soninshe in alif dalma bonun ga hoddo (1934) nasan Ahmadu Bello ga Hakimi goru Raba ko sultan Hassan Dan mu'azu inko gadu zani ga soninshe in alif (1938) anin sauwi Siri GA matsayi shugaba gusau lake jiha zamfara GA inso majini la aji doffa masarauta Sultan Council. Ga soninshe alif (1938) ishin GA Soni 28 itu kokari majini bo moi sokoto Amma wa nasara satu Kaye ga Sara Sir sadiq Abubakar Ii LA itu Mulki in tsawo soninshe (50) har lokaci siyeni ga soninshe (1988) kafa rabo moi nadan Sir Ahmadu Bello ga Sardauna sokoto moyinshe girmamawa kala ala ga matsayi sokoto Native Authority Council. Eme manango alanni ishin har majini Siri anin ona sultan shawara gako harkoki siyasa. Ko bisani, unanin Iko diwa gundumomi (47) ko alif Dubu modi ga dalma bonum ga arba'in ga hoddo (1944). Mengo fada moi Sultan GA Ina ruta ga matsayin Siri anin kule GA jiha gako lamar in gargajiya (Siri sakatare Mulki gargajiya).
== Mulkini ==
Furaminista lardi lanjeriyaa
== Ɗiwwa ==
kgaj7pmr3ynxvg8so68aeylk9iemm5e
Ahmed Musa
0
393
8423
2620
2026-08-17T15:09:45Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8423
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q401418}}
'''Ahmad Musa''' (Layan ningo foti bimbadi ko haddo (14) ga tare Oktoba (10) sonii In alif dubu modi ga dalma bonum ga cassa'in ga balau 1992") kwararre lawo bomfo kwallo sheke ji ga [[Nijeriya|Nigeria]] lake kwallo ga matsayi an bomfo dom ko hagu dina kungiya super lig in [[Turkiya]] fatih karagiimiik ga jam kungiya kwallo sheke ga [[Nijeriya]].
''Ahmad Musa'' majini angowa bonfo ga Nijeriya in farko la satu kwallo fiye ga modi ga gasa cin Kofi duniya kala FIFA, koboii la satu [[Argentina]] kwallaye balau ga gasa tina Kofi duniya ga soni dubu balau ga bimbadi (2014). Ahmad Musa Ishin lawo bomfo Nigeria in farko lasatuu kwallo ga gasar tina Kofi duniya ta FIFA guda balau koboii sena kwallo balau ga ragar Iceland ga mataki rukuni in gasar tina Kofi duniya in FIFA 2018 Ahmed Musa itu kasantu jini memba in kungiya Al nassr la ita lashe gasar premier ta [[Saudiyya]] la kala super cup na saudiyya [[Chadi]] ga shekara in dubu balau ga bimbadi ko bonum (2019).<ref name=":0">Official: CSKA Moscow sign Ahmed Musa from VVV-Venlo for €5 million | Goal.com". www.goal.com . Retrieved 16 October 2018.</ref>
==Ruta Claub/Ungiya==
Ahmad Musa zalu ruta ga GBS "Football Academy. Ga soninshe 2008 Musa kasantu jini onu aro zuwa JUTH FC beyilla gowu bomfo 18 satu kwallo foddo ga kakar bomfo balau in fari in kwararru anin warkarwa koga anin ona aroni zuwa [[Kano Pillers FC]] ga kakar wasa ta soninshe 2009 -10 beyin la kafi tarihi sena kwallo laga muhimmanci yayinla pillars anttu matsayi in balau.<ref name=":1">www.realnet.co.uk (19 April 2010). "John Utaka gets Nigeria World Cup recall</ref>
Ahmad Musa zalu kafa tarihi sena kwallo la godom ga dandan tinasa bomfo modi ga tarihi gasa firimiya in Nigeria har zuwa soninshe Nuwanba 2011 lokacin la, Jude aneke in [[Kaduna United FC]] kafun foyo tarihi in sena kwallaye (20)
==Ɗiwwa==
be4n5iyl6wul9ltm9buhkwe7hebom7j
Aisha Aliyu Tsamiya
0
394
8424
2639
2026-08-17T15:09:54Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8424
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q101097166}}
Aisha Aliyu Tsamiya Aisha Aliyu Tsamiya sunto in gongani a undoto ga Aisha Aliyu la'antan ga lardi [[Kano|Jihar Kano.]]
== Ahre ==
Hausa fulani
==Fina-finai==
* So
* Tsamiya
* Dakin Amarya
* Hanyar [[Kano (birni)|Kano]]<ref>last=Lere |first=Mohammed |date=2014-09-24 |title=Kannywood Movie Review: Hanyar Kano |url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/168590-kannywood-movie-review-hanyar-kano.html |access-date=2022-08-06 |website=Premium Times Nigeria |language=en-GB}}</ref>
* Ranar Baiko
* Salma
* Zeenat
* Uzuri
* Husna
* Wakili 2019
* Basaja Takun Karshe Asma'u (2015)
* Farin Dare as Halimab (2013)
* Carbon Kwai as Zubaida (2011)
* Mijin Biza as Aisha Aliyu (2017)
* Matar Mijina 2018
* Rudani as Habiba (2018)
* Laila Adam as Laila (2018)
* Kanwar Dubarudu 2017
* Kalan Dangi 2017
* Akwai Dalili as Amarya (2016)
* Ana Dara Ga Dare as Maryam (2019)
* Wuff as Maman Siyama (2021)
* Ina Kika je<ref>last=Lere |first=Mohammed |date=2014-10-17 |title=Kannywood movie Review: Ina kika je |url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/169698-kannywood-movie-review-ina-kika-je.html |access-date=2022-08-06 |website=Premium Times Nigeria |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=Aisha Aliyu Tsamiya {{!}} Actress, Producer |url=https://m.imdb.com/name/nm13850134/?ref_=nv_sr_srsg_0_tt_0_nm_8_in_0_q_Aisha%2520Aliyu |access-date=2025-05-04 |website=IMDb |language=en-US}}</ref>
== Ɗiwwa ==
2liy8561hz3oss6wsqfz7vlwdnp8pdm
Aisha Dahiru Ahmed
0
395
8425
2654
2026-08-17T15:10:16Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8425
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q64976705}}
'''Aishatu Dahiru Ahmed''' (layantan ga ga terren un'an furdu sunin un'an dibu Modi ga dalma bunun ga kubawulo ga Modi 1971).<ref>https://www.shineyoureye.org/person/aishatu-dahiru-binnan</ref> Layan bu munatu ga BINANI ani [[siyasa]] ke ani goomah. Manshi senator ita a menii ga [[Adamawa]] un dallah ga ga matira anin menen asse ga [[Abuja]]. GA UL olii Bani tuta [[All Progressive Congress|APC]] ani alama ati deme, janji ita indaddu bu zoouwa gomna ga sunin dibu buluo ga kubuluo ga kunun gaga UL olii Bani APC.<Ref>https://dailytrust.com/seven-things-to-know-about-aisha-binani/</Ref>
Zalak rayuwa Layantan AISHA futi dir Modi ga teren furdo sunin dibu Modi ga dalma bawulu ga Modi (11/08/1971).
==Ɗiwwa==
51y3blg78223jsl3subivhzrowyhah3
Aisha Muhammad Umar
0
396
8426
2666
2026-08-17T15:10:18Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8426
wikitext
text/x-wiki
'''Aisha Muhammad Umar''' ita aga gompo Tim in [[Hausa]] wato kannywood. Ansun ko bayyi gompoye. Mondon gunyo, tebeto dai cit, ita aga monde la gogine gaga saniyatoye. Shap sunto Aisha Muhammad Umar. Bo'to an woli [[Adamawa]], nonto kala anin woli [[Kano]]. Akikaratu firmare ga in sakandire, sonsone ita aji karatu dom ga sakandire ga ko woli Kano. Peten koga gompo fim sunni "Pallaji ni ke takawo" (Ta faru ta kare) ko bayyi ruta fin in bo afino [[kannywood]].
== Ɗiwwa ==
nyqfzis6gpidj3uorsue6srl2r325sl
Aisha Muhammadu Buhari
0
397
8427
2693
2026-08-17T15:10:20Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8427
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q20090072}}
'''Aisha Muhammadu Buhari''' layantan ga jiha [[Adamawa]]. Siraq ga tanayi dishitu [[Muhammadu Ribadu]] ishinji minita Una rifuu un [[Nijeriya|Nigeria]] un bodoom.<ref>[http://www.nigerianbiography.com/2015/06/biography-of-aisha-buhari-first-lady-of.html Biography of Aisha Buhari] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190422154119/http://www.nigerianbiography.com/2015/06/biography-of-aisha-buhari-first-lady-of.html |date=2019-04-22 }}, 12 Fabrairu 2017.</ref>
Aisha muhammadu buhari layantan futi dir bawulu ga terren un'an buluo sunin an dibu Modi ga dalma bawulu ga Modi. (17/02/1971) Itaji mundu un anii buluo boii mutu mondu anbuti olii [[Muhammadu Buhari]], ita maijitu mondu ani Modi ga ga olii ke ani bunu anbuti olii muhammadu buhari, anmeni Nigeria. La ishinji yuwuu ruta futi kobuluo ga bunun 29 ga terren un'an badi ga ga sunin un'an dibu buluo ga dir badi (29/05/2015). Boii ishin biiku Olli ye kugama manshi an sarnatu [[Goodluck Jonathan]], zaben un sunin dibu buluo ga dir badi (2015) ita mabu cosmetologist buo Rama jiwo.<ref>[http://www.punchng.com/aisha-buhari's-book-presentation-like-no-other/ Aisha Buhari's Book presentation like no other]{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''PunchNews''.</ref><ref>
[http://www.vanguardngr.com/2015/06/aisha-buhari-urges-fair-representation-of-women-in-appointments/ Aisha Buhari urges fair representation of women in appointments], ''Vanguard News''.</ref><ref>[http://www.channelstv.com/2015/06/14/aisha-buhari-meets-with-apc-women-youths/ Aisha Buhari Meets With APC Women, Youths], ''Channels Television''.</ref>
== Zalshe Rayuwa Ni ==
Aisha muhammadu buhari layantan futi dir bawulu ga terren un'an buluo sunin an dibu Modi ga dalma bawulu ga Modi. (17/02/1971).
== Ɗiwwa ==
bvi1l826q507p977rcvfr30tadmapjv
Akko
0
398
8428
2714
2026-08-17T15:10:22Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8428
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q3510455}}
'''Akko''' dole hukuma ji ga jihar [[Gombe]] ga zuni ga dar ga [[Nijeriya|Nigeria]].<ref>www.rome2rio.com/s/Akko-Nigeria|title=Rome2rio: Discover how to get to Akko from anywhere.|website=Rome2rio|language=en|access-date=2020-03-30|archive-date=2019-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20191106051422/https://www.rome2rio.com/s/Akko-Nigeria|url-status=dead}}</ref> [[Kumo]] itaji hedikwatar dole hukuma Akko.<ref>https://dailynigerian.com/gombe-rep-construct-schools/</ref> Jamji sakateriyar dole hukuma Akko aji gari kumo Akko LGA Gombe state. Gurunshe do gurorwa la Akko mate ji mana [[Goma]], kumo pindiga, garin garba, [[Jalingo]], jauro tukur kembu kumo norh garko, kumo East Panda kumo, central, lergo, goru liman kumo, mararraba tumu ga messesu,
Hukuma in Dole ko Akko aji wolwoli jahar gombe ji kala gwanna la aji tinayi Alhaji Muhammad inuwa yahaya, aji mulki ga wolwoli jam"iya [[All Progressive Congress|All progressives congress (APC)]].<ref>https://tribuneonlineng.com/gombe-governor-dissolves-lgcs-directs-handover-to-senior-officers/</ref><ref>https://dailytrust.com/ipac-kicks-against-plans-to-appoint-lg-caretaker-chairmen-in-gombe/</ref>
==Harsuna==
Hukuma hukumar Akko aji Nadi daban daban la kalla Alan yarinshe ko kunum ([[30]]) ake bosa ga mate Amma yarenla andisu godom amfani ga mate ga beyi bosa Ishin [[filanti]]wa.<ref><nowiki>https://www.ethnologue.com/country/NG</nowiki></ref>
==Ilimi==
Akko aji jam'ar Tarayya guda modii wato [[Federal University of science and Technology Kashere]].<ref><nowiki>https://oer.fukashere.edu.ng/login</nowiki></ref>
==Ɗiwwa==
ifkolq6o1o484opn1hw4ls6a49ti7d4
Al-Qur'an
0
401
8429
2744
2026-08-17T15:10:24Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8429
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q428}}
[[Fayil:Qur'aan.jpg|thumb]]
'''Al-Qur'an'''<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Quran</ref> (Larabci, القرآن al-Qur'an) Ko kuma Alkur'an ga siri ni, mana la monagoyi, Ishin littafilla [[Allah]] oninmungo a haeshe annabin Rahama, wato larabci kala Ishin littafilla Allah fatu yauta shap littafi ko konni (kala littafi Allah la alanningo andisa la Allah oni woyi boini) mana yadda Allah oninmungo annabawa la gedan jisu inko [[Annabi Muhammadu|annabi muhammadu]] (S A W) Ishin gonto bo annabawa Allah.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Tabari</ref><ref>https://aboutislam.net/counseling/ask-about%E2%80%91islam/islam%E2%80%91final%E2%80%91message%E2%80%91quran%E2%80%91last%E2%80%91testament/{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://islamhouse.com/read/en/the-last-revelation-2827843</ref><ref>https://www.masjidulmumineen.org.tt/revelation-wahy-the-belief-that-the-quran-is-the-final-unaltered-word-of-allah/</ref><ref>https://quranhouse.org/en/article/1871</ref><ref>https://www.islamreligion.com/article/pdf/2652</ref><ref>https://www.islamandquran.org/fatwas/the-quran-the-final-link-of-divine-revelation.html</ref><ref>https://quransubjects.wordpress.com/2019/12/03/muhammad-seal/</ref><ref>https://www.jstor.org/stable/10.13173/zeitdeutmorggese.164.1.0065</ref><ref>https://www.mdpi.com/2077-1444/12/1/4</ref><ref>https://aboutislam.net/counseling/ask-about-islam/why-didnt-god-preserve-the-previous-books/</ref>
Surat al-Nisa'i La Allah yautin goyi ga ayoyini ga annabi [[musulwa]] annabi muhammad (S.A.W) ko Sara mala'ika jibrilu. Ga a kida musulwa, kur'ani Ishin ji laga muhimmanci kala yatu siro mu'ujiza annabi muhammadu (S.A.W) Manzone in jire.<ref>dictionary.reference.com: [http://dictionary.reference.com/browse/Koran koran]</ref><ref>https://www.islamweb.net/en/fatwa/90933/how%E2%80%91the%E2%80%91quran%E2%80%91was%E2%80%91revealed%E2%80%91from%E2%80%91allaah%E2%80%91to%E2%80%91his%E2%80%91prophet</ref><ref>https://www.britannica.com/topic/Quran</ref><ref>https://www.islamreligion.com/articles/150/viewall/miracles-of-muhammad-part-1</ref><ref>https://islamhouse.com/read/en/the-last-revelation-2827843</ref><ref>https://islamhouse.com/read/en/the-last-revelation-2827843</ref><ref>https://qurantalkblog.com/2023/04/17/muhammads-only-miracle/</ref>
Shari'ar musulwa, la aji unda to ga shari'a, ta dogara ji gako kur'ani (madogarani in farko), Ishin littafin la musulwa la aji karintayi kala ayoyi kur'ani daban- daban gaga lukuram ye Andi addu'o inni.<ref>Bell, Richard; Watt, William Montgomery (1970). Bell's introduction to the Qurʼān. Edinburgh University Press. ISBN 978-0-7486-0597-2.</ref>
Hankali la ga lafiya ni ga tsafta tunani in lawo adamu ga rutani inso ga lama foti yalla tabbitu jini ka cewa lukuram onu, gomtattu kulawa ga [[duniya]], ga yanci lawo adamu (21) lukuram kala mah Ina shiru , [[maluwa]] ununtungo ga misali cewa Andi kuskure ga direbobi la aji kunna lukuram ga ga motasu janji miyya kala aji ta bosa, gako cewa zunubi Ishin aji wenayi ga ladasa. Kala atiye aji wena memu aji karintayi lukuram awena lada sa? [[Malum abubakar Abdullahi Goran Namaye]] foruwoyi siri atilla aji memu Ishin karinte lukuram janji Ishin awena ladasa, Ishin ji aiyi inko Allah kawaii. Foruwoyi lema memu aji karintayi aji wena kuskure sheye a genani wena lada sa, inko foruwoyi memu a wena lada balau, jam sake forayi lukuram Ishin karatulla lema Ishin di gama malum adin [[musulunci]] foru yamodi sa azowa memu kine wena lada inko Ishin a Ina [[karatu]] lukuram Ishin ji karatu ga beyi la andi tsirki sa mana gede boibin "ya Maddi aji zowa wena lada Ishin ji memu diwo Goma Ishin awatu dilo ni ajita karinta lukuram ansiro. Kala Andi godon bosa, to awena zunubi memu awena Yi gako ishin wai lada, inkume malum abubakar goran Namaye.
== Hotuna: ==
<gallery>
File:Ibn al-Bawwab - Qurʾan f. 278v-279r.jpg|Mushafin Ibn al-Bawwab.
File:Quran Surah Al Kahf.png|surah surorin alkur'ani, al-Kahf
File:Birmingham Quran manuscript.jpg|Mushafin al-qurani wafatin Annabi [[Muhammad]] SAW a Birmingham kasar Ingila
File:The Mushaf of Imam Ali.jpg|mushaf din Imam Ali RA
File:Qur'ans.jpg|Bugun Qur'ani a 1907
File:المخطط الصغير للقراءات الأربعة عشر بالعربية والإنجليزية.pdf|Rubutun qurani a warsh da [[turanci]]
File:Melaka Al-Quran Museum - Exhibition Hall.jpg|Dakin alkuranai a Meseum din al-Quran a Melaka.
</gallery>
== Ɗiwwa ==
qhwdvb8y3qnmkuvazj925aqat0mok8r
Alhaji Ahmad Aliyu
0
402
8430
2750
2026-08-17T15:10:27Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8430
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q117229594}}
'''Ahmad Aliyu Sokoto''' (layannin ga foti 1 ga tere janairu, ga soninshe in alif 1970) an [[siyasa]] [[Nijeriya|Najeriya]] kala zabani inshin ye gwamna [[Sokoto|jiha Sokoto]] ga tuta in [[All Progressive Congress|jam'iya APC]] laga alama ati deme 2023(1)(2/!(3) Manshi kwamishina ji kala kasantu mataimaki gwamna jiha sakkwato Dalla soninshe in 2015 zuwa Soni in 2019.(4)(5)
== Rayuwa Ni ==
Kala layan Ahmad Aliyu ji ga foti 1 ga tere janairu ga soninshe in 1970, ga tudu wada ga goru sokoto Najeriya. Itu ruta ga matsayi an bikka dodo (cashier) ga [[Yarenshe Turanci (English Language)|Turanci]] 0dita kala akawunta.(6) Kasantu mataimaki darakta dodo ga wadata karamar hukumar foyo Birni, Gaga soni in 1996 zuwa Soni in 1998. Siri akcaunta in dole hukuma kebbe, koga soninshe in 2004 Zuwa Soni in 1998. Siri akcaunta in hukuma in dole kebbe koga gawa soninshe 2004 zuwa soninshe in 2007 aji kala kasantu kwamishina in tsawo wa'adi in balau kala Siri sakatare in farko in Asusu Amintattu in kundi aji zawa Najeriya (PTF).(7)
== Ɗiwwa ==
71fbgo9jgowwnff2pdg6kt6krvdf9lo
Ali Jita
0
403
8431
2777
2026-08-17T15:10:29Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8431
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q81385983}}
'''Ali Isah Jita''' ( layannin futi 15 ga terren un'an 7 sunin un'an 1983). La munannin ga Ali JITA. An aruu ga [[Nijeriya|Nigeria]]. An rubuta aruu ke an ina aruu.<ref>https://dailytrust.com/ali-jita-holds-concert-launches-war-against-cancer/?noamp=available</ref><ref>http://hausafilms.tv/musician/ali_jita</ref>
==Zalshe Rayuwa Ni==
Ali isah la munannin ga sun Ali JITA ,an aruu un Nigeria. Ke an rubuta aruu. Ke an aruu. Layannin futi [[15]] ga terren un'an 7 ga sunin un'an 1983. La munannin ga Ali JITA ga lardi Gyadi, Gyadi in ga Gur kombotso unga Olli [[Kano]] Nigeria siru ga lardi shagari Gyadi jajin ishin lawo dolee an layin datuu ki [[Kano]] zuwa legas, sannan ZUWA [[Abuja]] unko dalili [[goma]]ah.
== Discography ==
=== Albums ===
{| class="wikitable sortable"
|+
<ref>=♫ Mata - Ali Jita. Listen @cdbaby|url=https://store.cdbaby.com</ref><ref>=https://www.boomplaymusic.com/webitem/musics?Ali Jita</ref>
!Album
!Songs
!Year
!Counts
|-
|Labarin duniya
|Labarin duniya
|2015
|12
|-
|Zakin maza
|Maza
|2016
|Unknown
|-
|Mata
|
|2018
|Unknown
|-
|Mai Jita
|Fati-fati
|
|
|-
|Gimbiyar Mata
|Aboki
|
|
|-
|Love
|Arewa angel
|
|
|-
|Jita
|Gimbiya
|2020
|
|
|-
|Jita
|Sadaki
|2024
|
|
|-
|Sautin Arewa
|Farin Wata
|2025
|
|
|-
|Jita
|Dawo Gida
|2025
|
|
|-
|Jita
|Sadaki
|2024
|
|
|-
|Single
|Uwargida
|2025
|
|-
|Single
|HUBBI Aisha
|2025
|
|}
Ki<ref>CD Baby Music Store|url=https://docs.google.com</ref><ref>Ali jita mata lyrics|url=https://www.lyrics.cat/lyrics+ali+jita++++mata</ref><ref>{{Cite web|last=Faruq|first=Umar|date=2019-01-16|title=Music: Ali Jita ft ABK Don- Rana Da Wata (Rap Version)|url=https://www.arewahitsmusic.com.ng/music-ali-jita-ft-abk-don-rana-da-wata/|access-date=2020-06-09|website=ArewaHitsMusic|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-01-17|title=Ali Jita – Superstar Mp3/Mp4 Download|url=https://jjbeat.com/|access-date=2020-06-09|website=Gistgallery|language=en-US}}</ref>
== Ɗiwwa ==
nhsuszeyanlu0d6vlcn349n4bk94qsf
Ali Kwara
0
404
8432
2794
2026-08-17T15:10:31Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8432
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q136910565}}
'''Alhaji Ali Kwara''', memuji la ishin feten kofai aushii [[Nijeriya|Nigeria]]. Ishin shaharu kobai taimaka un hukumomi tsaro gako laipuka in asee. Layannin ga [[Azare]] gaga lardi Katagum in [[Bauchi|Bauchi state]]. Indun gaga miyya la alfahari ga kishi tsaro ga Una kariyaun al'uma kobo barazana.<ref>https://tribuneonlineng.com/legendary-hunter-ali-kwara-is-dead/</ref>
==Zalshe Rayuwa Ni==
Layan Ali Kwara ga Azare zalu karatuni ko kuruciyani ishin yatu Bo Mata hankali no gako barah gake sintri bu Kara al'umani GA lardini shaawani un barah GAke Kara al'umani gamuna malah ni unani dama bu mena gogage an barah ko fanni aushii Nigeria.<ref>https://tribuneonlineng.com/legendary-hunter-ali-kwara-is-dead/</ref>
== Ɗiwwa ==
bn6wwgts53w8y8ywmzxmxhzsc6zyguw
Ali Madu Sharif
0
405
8433
2813
2026-08-17T15:10:33Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8433
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q3510727}}
'''Ali Madu Sharif''' e'shi gwomnan barnon mansu lokaci ji boko haram zalanguyi ke har e'shi taka mulkini aji duwa mikkya manɗi duwntun mate ga bindiga maddi karansu in kere.
Ali madu sheriff itu ciyaman in [[People Democratic Party|PDP]] ga Oli kirkir. Manshi Gomnan lardi [[Borno]].<ref>https://web.archive.org/web/20110823064237/http://nggovernorsforum.org/index.php?option=com_content&task=view&id=37&Itemid=</ref>
== Ɗiwwa ==
7jelf4sqd00fnh845m2dfh5pmnfmk25
Ali Nuhu
0
406
8434
2851
2026-08-17T15:10:35Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8434
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q16733519}}
[[Fayil:Ali Nuhu at AMVCA 2020.jpg|thumb]]
'''Ali Nuhu''' fetengo ko kabila [[Tangale]] beyi, cikekken Sun boni Ishin Nuhu poloma Wanda lawo asali [[Gombe|jihar Gombe]] ji, Ali nuhu siru jini ga Sara Nonni sa a ga jihar [[Kano]] Nonni siyajjito ga soninshe alif ga dalma bonum ga cassa'in ga bonum (1999) miladiyya l.<ref>Ali Nuhu returns to school". ''premiumtimesng.com''. Premium Times. 9 January 2016. Retrieved 13 October 2017</ref> Ishin kala kala boni siya jini ga soni in dubu balau ga ashirin (2020). Ali Hunu Jarumi ji ga harkar Fina Fina kala marubuci, la ona umarnin kala furo dusa ji masana, antay shirya Fina Finai ga [[Kannywood]] ga [[Nollywood]] kala Maddi lokuta aji Ina Maddi fina Finai. Ali nuhu aji Fina Finai ni ga bo afino ga [[Yarenshe Turanci (English Language)|Turanci]] janji ga kafan masana antay shirya Fina Finai in Kannywood. Soninshe ni [[51]] ga soninshe 2025, kala karantu geographic ga jami'a jos univesti of [[Jos]] ga bo turanci.<ref>https://www.voahausa.com/a/a-39-2005-08-06-voa1-91733284/1370189.html</ref>
Miyya aji inani inkiya ga, moi Ali nuhu " (King of Kennywood) kala akalla zuwa honsene feten ga Fina Finai mana dalma badi (500+) kala watu lanbobi yabo godom. Laga soninshe 2013 Antun watu lambar yabo in "Best actor aword in the Nollywood Europe Golden Award (Nega ga soninshe 2023).
Ali nuhu zalu harkar fim Yan soninshe alif ga dalma bonum ga cassa'in ga dalma(1999) miladiyya kala soninshe la noni siyajjito ga modi fim aji take ni "ABIN SIRRI NE" kala fetengo ga Fina Finai masana antar, sherye Fina Finai ga aushi Najeriya' [[NOLLYWOOD]] jirmin Tout too, the Ghost, the millions and Diamonds in the sky ga messesu.<ref>[https://www.vanguardngr.com/2024/01/breaking-tinubu-appoints-kannywood-actor-ali-nuhu-md-of-film-corporation/ Tinubu appoints Kannywood actor Ali Nuhu MD of Film Corporation]</ref>
Jarumi Ishin ga mondu ga dane balau (2) Ahmed ga Fatima. Ga soninshe in 2024 shugaba Nigeria [[Bola Ahmed Tinubu]] Nadu Ishin ga matsayi shugaba masana'antar Fina Finai in [[Nijeriya|Nigeria]] gaba dayasu.
== Fina-finai ==
{| class="wikitable sortable"
|- style="background:#b0c4de; text-align:center;"
! Shekara
! Suna
! Matsayi
! Salo
! Kamfanin daya shirya
|-
| 2007
|''Sitanda''
| Jarumi
| Wasa
|
|-
| 2011
|''Carbin Kwai''
| Jarumi
| Wasa
|
|-
| 2012
|''Madubin Dubawa''
| Jarumi
| Wasa
|
|-
| 2012
|''Last Flight to Abuja''
| Jarumi
| Wasa
| Nollywood Film Factory
|-
| 2013
|''Blood and Henna''
| Jarumi
| Wasa
| Newage Networks
|-
| 2013
|''Confusion Na Wa''
| Jarumi
| Was
| Cinema KpataKpata
|-
| 2013
|''Wani Hanin''
| Jarumi
| Wasa
|
|-
| 2014
|''Matan Gida''
| Jarumi
| Wasa
|
|-
| 2015
|''Jinin Jikina''
| Jarumi
| Wasa
|
|-
| 2016
|''Nasibi''
| Jarumi
| Wasa
|
|-
| 2016
|''Ojukokoro''
| Jarumi
| Wasa
| Singularity Media
|-
| 2017
|''Banana Island Ghost''
| Jarumi
| Wasa
|Allura cikin ruwa
|}
== Ɗiwwa ==
dsn70xgzl50wlxcpzl9mciea0udmo5g
Aliko Dangote
0
407
8435
2885
2026-08-17T15:10:37Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8435
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q1394965}}
[[Fayil:Aliko Dangote.jpg|thumb|hoton aliko dangoto]]
[[Fayil:Zulfi Azad with Aliko Dangote.jpg|thumb|zulfi Azad with Aliko dangote]]
[[Fayil:Aliko Dangote Petroleum Company 02.jpg|thumb|Aliko dangote petroleum company ]]
[[Fayil:Sultan of Sokoto, Shehu of Borno, Emir of Kano with Aliko Dangote, Bill Gates, and U.S. Ambassador James Entwistle.jpg|thumb|Sultan of Sokoto, Shehu of Borno, Emir of Kano with Aliko Dangote, Bill Gates, and U.S. Ambassador James Entwistle.]]
[[Fayil:Aliko Dangote College of Nursing Sciences Bauchi.jpg|thumb|'''Aliko Dangote College of Nursing Sciences Bauchi''']]
[[Fayil:Headquarters of Dangote Cement Cameroon.jpg|thumb|'''Headquarters of Dangote Cement Cameroon''']]
'''Aliko Dangote''' shahararren an [[Goma]] ji kala attajiri layanningo foti bimbadi 10 ga tare afrilu. A soninshe in alif dalma bonumga hamsin ga bawulo (1957) miladiyya shahararren ani Goma ji ga woli [[Nijeriya|Najeriya]]' inko Africa chaffinsu. Dangote Ishin shugaba gudannarwa (CEO) Kala memun la kirkiru shahararren kamfani Dangote Group la sirani masana'antu in sarrafi karai kala kala ga siro Africa ko zoni. Dangane ga jadawali attajira ga [[duniya]] dukiya Dangote ye alatu Dalar Amurka bilyan US$18.6 zuwa foti 12 ga tere oktoba 2022 inko she zowu majini bo yatu lemalo dodo ga shif siro Afirka kala Wanda yatu lelo Bo dodo Ga bu'um fata kala Ishin ji in [[65]] ga jeri attajira duniya.<ref name=":2">"Aliko Dangote". '''((Forbes))'''.</ref><ref name=":3">"Dangote visits revamped Moshood Abiola Stadium -". ''thenationonlineng.net''. Retrieved 26 February2022.</ref><ref>"Bloomberg Billionaires Index". ''Bloomberg.com''. Retrieved 10 June 2022.</ref>
==Tarihi==
Layan Aliko dangote ga goru [[kano]] in jahar kano koga zuri'a attajirai Afiniwa kala [[musulwa]].<ref>Ilan Bijaoui (2017). ''Multinational Interest & Development in Africa: Establishing a People's Economy''. Springer. p. 55. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Inmusamman:BookSources/978-3-319-48914-8|<bdi>978-3-319-48914-8</bdi>]].</ref><ref name=":1">Gabriel Edigheji. ''The Entrepreneur Magazine''. Lulu.com. [[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Musamman:BookSources/978-1-105-90932-0|<bdi>978-1-105-90932-0</bdi>]]. <sup>[''[[Wikipedia:Verifiability#Self-published sources|self-published source]]'']</sup></ref><ref>"Nweke, Ifeanyi. "What you should know about Dangote". Retrieved 14 July 2015.</ref> Mahaifiyar Ɗangote, Hajiya Mariya Sanusi Ɗantata ɗiya ce ga shahararren mai kuɗi [[Sanusi Dantata|Sanusi Ɗantata]].<ref>admin (10 April 2017). "Aliko Dangote: The African Icon at 60!". ''THISDAYLIVE''. Retrieved 6 March2022.</ref> Nonni Dangote Hajiya Mariya Sunusi Dantata. Itaye lawo shararre an dodo sanusi Dantata Boti Dangote kala Mohammed Dangote, soba gama sirikin ni ji wato sanusi Dantata.(8) Ko Nonni Dangote, la yatu lelo Bo dodo ga siro Afirka ko zoni ga lokaci site Ni alif dalma bonum ga hamsin ga badi 1955.[[Fayil:Aliko Dangote College of Nursing Sciences Bauchi.jpg|thumb]]
Dangote zalu karatuni ga maratu adin ga makaranta sheik ali Kumasi koga bisani kala capital High School ga kano (9) ga soninshe alif dalma bonum ga saba'in ga hordo 1978 ji kammalu karatu ni in sakandari ga government college, Birnin kudu.(10) Intu karatu digiri ni fanni Goma ga gudannarwa ga jami'a AL_AZHAR CAIRO.<ref>IV, Editorial (4 January 2018). "Birnin Kudu College hails Dangote on projects". ''Blueprint''. Retrieved 15 March 2020.</ref> Yayi karatunsa na [[Bachelor's degree|digiri]] a fannin kasuwanci da gudanarwa a [[Jami'ar Al-Azhar]], [[Cairo]].<ref>"The World's Billionaires: Aliko Dangote". ''Forbes.com''. Retrieved 9 March 2018.</ref>
==Sana'ar Goma==
Kirkirantu Kamfani Goma in Dangote wato dangote group ga soni in alif dalma bonum ga saba'in ga bawulo 1977, ga soninshe emeyye kala Dangote Intu kauri sun har zuwa goru [[Lagos]] inko habaku amfan (5). dangote watu gudum dodo salad dabu dalma badi '''$500,000''' ko gama kawuni inko zala Goma garai ga gonta ga buhuna siminti ga messesu karaila amfani mara mana shinkafa ga suga<ref>`Umoh, Ruth (5 December 2018). "Billionaire Aliko Dangote is the world's richest black person—here's how he made his wealth". ''CNBC''. Retrieved 12 May2022.</ref> ga dalla soninshe alif dalma bonum ga cassa'in 1990 ji, Dangote tukaru Siri Banki Nigeria ga modi shawara gako yatuwo Ishin Oni kamfani ni, sufuri inko jigila motoci ma'aikatasu inko koga bisani kala Banki amintar jito ga shaqara ni.
Har inso kamfani Dangote group aga goma mafi shahara ga fadi Africa inko sake gudana ga harkoki wolinshe fewe ga [[Benin]], [[Ghana]], [[Zambia]], Ga kala [[Togo]], kamfani Dangote group zamjjito ga koga matsayi mana'anta cikikayya zuwa kungiya goma mafi shahara ga [[Nijeriya|Nigeria]], mate aji sassa daban daban mana sashi sarrifa sikari wato Dangote auger Refinery , sashin siminti ga kala sashi gari fulawa wato "Dangote flour<ref>"Somalia orders top U.N. official to leave". ''Reuters''. 2 January 2019. Archived from the original on 3 January 2019. Retrieved 2 January 2019.</ref> sashin sarrifa sikari in Dangote mamayi tu lema Goma yalla sukari ga Nigeria ga yayinga masana'antar ke wena ga kusa kaso saba'in [[70]] in suga ga kamfanoni karai senayi kamfanoni bosin ga kala messe masana'antu in karai tishi. Kamfani ko ona fiye ga miyya dubu kobadi 15,000 ruta koga lama au ga zoni ga [[Afirka]].
== Ɗiwwa ==
n5szpjzo6g7uoaar841a3ip8lhy166d
Aliyu Attah
0
408
8436
2899
2026-08-17T15:10:39Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8436
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q20090173}}
'''Aliyu Atta''' ɗan Sandan [[Nijeriya|Najeriya]] Ke Manshi an Siri sufeton ƴan Sanda Najeriya. An nin ɗnena Ko Kara Ga Soni 1990 Bo mena kule [[Muhammad Gambo Jimeta|Muhammadu Gambo Jimeta]] zaɗo [[Ibrahim Coomassie]] eshin Mai kuleni Ga Ga Soni 1993.<ref>https://web.archive.org/web/20150427012936/http://dailyindependentnig.com/2015/04/abba-police-go-police-come/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20180730234635/http://www.the-nigeria.com/2014/05/list-of-inspector-general-of-police-in.html?m=1</ref>
== Ɗiwwa ==
t9v4it558cq7anrj7t97mpmtgie46i2
Alkaleri
0
409
8437
2913
2026-08-17T15:10:41Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8437
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q4727632}}
[[Fayil:Alkaleri River.jpg|thumb|rafin '''Alkaleri''']]
'''Alkaleri''' hukuma ji in [[Bauchi|Jihar Bauchi]], [[Nijeriya|Najeriya]]'.<ref>https://dailypost.ng/2024/08/18/pdp-sweeps-all-20-lgas-in-bauchi-council-poll/</ref> Hedikwatar in siri koga goru alkaleri (le Alkaleri) gako sirani ko goggo A345 ga gudi ko yanki 10'15'58"N10'20'07"e/ 10.26611°N 10.33528°e. layi gudi ko dar daidai latitude la Longitude ko rates jini dole hukuma.
Aji ko yanki laga fadi murabba'i 5,918 km2 ga godon miyya 329,424 km2 a kidayar soninshe 2006. Kabila la aji Fi godom yanki su ji [[filanti]], [[Kanuri]], [[Dugurawa]], [[Guruntawa]] ga labur "jaku. Lamba akwati bono waya itaji 743.<ref>maps |publisher=Nigerian National Bureau of Statistics |url=http://www.nigerianstat.gov.ng</ref>
Gudummawa hukuma in Dole mateji pali duguri, ga woli gwanna. Sirasu gorunshe ga gollaka dole hukuma mana fanti gar gokaru guma gwaram ga dai messesu ko ga hedikwatar hukuma in Dole Alkeleri aji gawa gundumar pali. Gundumar duguri bono ji ga yankari west Africa premier game Reserve, kala kunsan gorunshe ga gollaka mana badara. Dagudi lawo gajini Duguri mainaji yashi Yelwa duguri ga duguri Mai tarihi gwana aji yanki kudu maso dar ga dole hukuma.
==Ɗiwwa==
7deg9jp1vdb3s2katyrwcmt6faqoj8c
All Progressive Congress
0
410
8438
2928
2026-08-17T15:10:43Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8438
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q4729266}}
[[Fayil:General Muhammadu Buhari, Presidential Candidate, All Progressives Congress, Nigeria (16628699446).jpg|thumb|Shugaba buhari shene shugaban farko a jam'eyan A.P.C]]
[[Fayil:Pictures during the flaging of the All Progressive congress 04.jpg|thumb|All Progressives Congress]]
[[Fayil:Asiwaju Bola Ahmed Tinubu (5980497975).jpg|thumb|shugaba Bola Ahmed Tinubu Shugabar Na biyu a Jam'ir APC]]
'''Jam'iya All Progressive Congress (APC)''' jam'iya ji la aji Mulki ga najeriya la kafantan ga foti 6 ga tere fabarairu in soninshe 2013 domga Nako zabe soninshe 2015.<ref>http://pmnewsnigeria.com/2013/02/13/the-merger-this-time/</ref><ref>https://www.bloomberg.com/news/articles/2013-02-07/nigerian-biggest-opposition-parties-merging-against-ruling-party</ref><ref>https://allafrica.com/stories/201302100244.html</ref> An takara APC ga matsayin shugaban woli ishin [[Muhammadu Buhari]] kala watu zabe shugaba woli shugaba woli ga mana miliyan 2.6 shugaba [[Goodluck Jonathan]] itu nasara ga foti 31 ga tere maris (5) eme ishinji Karo in fari ga tarihi [[siyasa]] in adawa la yatan jam'iya la aji Mulki ga lokaci zabe kala modi koga osi lantarki sauya dono lafiya ko jam'iya modi siyasa zuwa modi. (6) Bugu ga sauwi APC wattun zabe ga mafi godom ga majalisa mashiwa ga majalisa makilai ga zabe soninshe in 2015, sannan kala bikkan muki woli ko Sara jam'iya la aji Mulki.
<ref>^ "APC wins 214 House of Reps'
seats" . Punch . 8 April 2015. Archived
from the original on 21 April 2015.
Retrieved 8 April 2015.</ref><ref>^ "APC wins 64 seats in Senate" .
Punch . 1 April 2015. Archived from the
original on 1 April 2015. Retrieved 1
April 2015</ref> Le bambitan hadaka APC ga ADC?
Ga foti laraba maddi anin gagga hamayya ga najeriya sanango gako gontakossu ga jam'iya ADC inko Ina kalubali kudiri shugaba bola tinubu ga tazarce a 2027.
Anin siyasa ga wolwoli jagaranci sanata [[David Mark]]. Gontango ga mashi matemaki shugaba najeriya, [[Atiku Abubakar]] ga manshi an takara shugaba woli in jam iya Labor, Peter obi ga rotoni amecha ga Rauf Argebaola ga malum [[Nasir El Rufai|Nasir El_Rufai]] ga messesu jiga jigan anin siyasa ko aushi ga gudi woliye. Jir hadaka emeyye itaji hakalla onu dama ga shugaba muhammdu buhari dama jaranci woli ye, sakamako kalubali ga shugaba ye, ga lokaci an zawwa tazarce, [[Goodluck Jonathan|Goodluck Ebele Jonathan]] ga wolwoli jam'iya APC, sheji yasa Najeriya ga lodu do Andi bambanci Dallah jam'iya hadaka guda balau?
==Ɗiwwa==
e9cy977528aditclhkx26pqj67919gh
Allah
0
411
8439
2932
2026-08-17T15:10:46Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8439
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q234801}}
Allah, ubangiji mahalicci, larabci الله, turanci God, Allah sunni in yalla aji bautani ga addinin musulunci, ga maddi adinnai, wantun sun ye koga larabci inko maye kalma ga aji amfani ga ita in ubangiji. Ga Harshe Afino.
Allah ishin ji ubangiji makadaici inko halittu sammai (bawulo) ga Kassai ( bawulo) ga shaf yalla ga aji gawa duniya Bo modi, memu ga aljanu bo modi kala ishin inko aji Iko gako ga lemalo.(1)
== Ɗiwwa ==
9zenny4jlvlfajcnqamli9n435y0wu2
Allexeder Bono
0
412
8440
2942
2026-08-17T15:10:49Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8440
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q18921456}}
'''Allexeder Nicholas Bono''' (layannin go 25/April 1994) Am bamfo ball sheke ji 'in Gaito Gaito Gaito new England Revolution.
==Ruta ishi==
Layannin go ke siruu ga Baldwinsville, New York, Bono ee secondary School ni ga secondary School Charles m.baker la zaluwoyi ko Soni balau ga Bees. Ga ga sonilla a nakoyi 'in rutani 'in secondary School, Bono zabuu Ina full time ga ga club ga tiina Dom ball sheke 'in America Empire United.
== Career statistics ==
=== Club ===
{{Updated|match played May 20, 2025}}<ref name="Soccerway profile">{{Soccerway|alexander-bono/298840}}</ref><ref name="MLS profile">Alex Bono MLS profile|url=https://www.mlssoccer.com/players/alex-bono|publisher= Major League Soccer|access-date=June 26, 2017</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+ Appearances and goals by club, season and competition
!rowspan="2"|Club
!rowspan="2"|Season
!colspan="3"|League
!colspan="2"|Playoffs
!colspan="2"|National cup
!colspan="2"|Continental<ref group=lower-alpha>Includes [[CONCACAF Champions League]], [[Campeones Cup]] and [[Leagues Cup]]</ref>
!colspan="2"|Total
|-
!Division!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals!!Apps!!Goals
|-
|rowspan="3" valign="center"|[[Toronto FC II]]
|[[2015 USL season|2015]]
|rowspan="2"|[[USL Championship|USL]]
|12||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||12||0
|-
|[[2016 USL season|2016]]
|8||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||8||0
|-
!colspan="2"|Total
!20!!0!!0!!0!!0!!0!!0!!0!!20!!0
|-
|rowspan="9" valign="center"|[[Toronto FC]]
|[[2015 Toronto FC season|2015]]
|rowspan="8"|[[Major League Soccer]]
|0||0||0||0||0||0||colspan="2"|—||0||0
|-
|[[2016 Toronto FC season|2016]]
|16||0||0||0||1||0||colspan="2"|—||17||0
|-
|[[2017 Toronto FC season|2017]]
|29||0||5||0||0||0||colspan="2"|—||34||0
|-
|[[2018 Toronto FC season|2018]]
|27||0||colspan="2"|—||0||0||9||0||36||0
|-
|[[2019 Toronto FC season|2019]]
|7||0||0||0||4||0||2||0||13||0
|-
|[[2020 Toronto FC season|2020]]
|3<ref group=lower-alpha>Includes one appearance in [[MLS is Back Tournament]] group stage</ref>||0||0||0||0||0||colspan="2"|—||3||0
|-
|[[2021 Toronto FC season|2021]]
|24||0||colspan="2"|—||1||0||4||0||29||0
|-
|[[2022 Toronto FC season|2022]]
|24||0||colspan="2"|—||1||0||colspan="2"|—||25||0
|-
!colspan="2"|Total
!130!!0!!5!!0!!7!!0!!15!!0!!157!!0
|-
|rowspan="3" valign="center"|[[D.C. United]]
|[[2023 D.C. United season|2023]]
|rowspan="2"|Major League Soccer
|10||0||colspan="2"|—||2||0||3||0||15||0
|-
|[[2024 D.C. United season|2024]]
|29||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0||32||0
|-
!colspan="2"|Total
!39!!0!!0!!0!!2!!0!!6!!0!!47!!0
|-
|valign="center"|[[New England Revolution]]
|[[2025 New England Revolution season|2025]]
|Major League Soccer
|0||0||colspan="2"|—||2||0||colspan="2"|—||2||0
|-
!colspan="3"|Career total
!189!!0!!5!!0!!11!!0!!21!!0!!226!!0
|}
{{Reflist|group=lower-alpha}}
=== International ===
{{Updated|match played May 28, 2018}}<ref>{{NFT|71210}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+ Appearances and goals by national team and year
!National team!!Year!!Apps!!Goals
|-
|[[United States men's national soccer team|United States]]
|2018||1||0
|-
!colspan="2"|Total!!1!!0
|}
==Ɗiwwa==
gb7y92q787h0wrzjc2jrvvwobrjsyk9
Amine adli
0
413
8441
2954
2026-08-17T15:10:51Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8441
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q66586702}}
[[Fayil:AmineAdli.jpg|thumb]]
'''Amine Adli''' (larabci أمين عدلي<|Link<: laningo ga 10 Mayu, 2000) kwararren lawo kwallo sheke ji inko aji daya leda ga matsayi lawo bomfo dalla la aji ele hari winger kala domga kungiya bundisliga, Bayer Leverkusen. An Layan ningo ga [[Faransa]]' kala masin matashin faransa' in woli ga woli aji daya leda ga tawagar woli Morocco.<ref>Amine Adli EA Sports FC 24 Player Ratings |url=https://www.ea.com/games/ea-sports-fc/ratings/player-ratings/amine-adli/255223 |access-date=24 January 2024 |publisher=EA Sports}}</ref>
==Ruta Claub==
Gako 30 [[Oktoba]] 2018, Adli aji zowa Sara gako kwangila kwararrunsa ga farko jizani ga Toulause.<ref>www.lequipe.fr/Football/Actualites/Toulouse-amine-adli-signe-pro/954465 |website=L'Équipe}}</ref> Aji gowa bomfo ga fari in kwararru jizani ga kulob ye in 4_1 Coupe de la ligue yakul nasara ga Sara Lyon ga foti ga dissamba 2019.(3)
Ga foti 26 ga august 2021, Adli majini kulob in Bayer Leverkusen in jamus aji zowa Sara ga kwantragin soninshe badi.(4) Ti kwallo in fari ga kulob in ga foti 30 ga satumba 2021 ga bomfo mataki rukuni in gasar Europe ga Celtic; kwallo ga aji Tina minti in 90 inko zagaye in 4-0 ga biyi .(5) Ga foti 20 ga Nuwanba 2021 ti kwallo in fari ga Bundisliga, ko beyi zira kwallo modi tilo koboii minti kunum 3 ga bomfo la mate doke Vfl Bochum ga Tina 1-0 (6) Ga foti 18 ga maris, 2023 onannin kati caji sau balau inko kwaikwayo ga yanki bugun fanareti, kala. Shaffinsu, balau alkali bomfo ye kife boii VAR. Sakamako bugun fenareti aji una kwallaye balau ga raga ga gawa ga nasara ga Tina 2-1 gako Bayer Munich aji tetteke.(7)
==Ruta Woli Ga Woli==
Layan tu Ishin ga Faransa' Amine adli aji ga Yan asali Faransa' ji ga Morocco (8) aji kasantu matsayi lawo bonfo woli ga woli ga faransa' kala aji zaba anin wakilci Morocco ga matsayi siri .(9)
Ga tare August 2023 unda tun amine adli ga Karo fari inko gede tawagar anin Morocco, inko bomfo ga aji Ina yi ga Laberiya ga Burkina faso .(10)
Ga foti 17 ga oktoba 2013, adli aji zira kwallo in farko ga tawaga woli ga nasara Tina 3-0 ga Liberiya. (11)(12) Koboii tare balau, ga foti 28 ga dissamba zowantun Ishin ga jeri anin bonfo 27 la aji gowayi gasar tina Kofi Africa ga 2023 a ivory goats.(13)
== Ahre ==
== Lardi ==
== Diwwa ==
bcueu8r3kefe7z9keo7bt9jz9t0ddut
Anambra
0
415
8442
2976
2026-08-17T15:10:53Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8442
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q117714}}
'''Anambra''' woli Ji la a fayta gudi Koo ɗar Ga [[Nijeriya|Najeriya]].<ref>"Anambra | state, Nigeria | Britannica". ''www.britannica.com''. Retrieved 12 March 2022.</ref> Zan woli Foti kobalau Ga bawulo 27,Ga Tere in forɗo Augusta, Soni in Dubu Modi Ga Dalma Ɓonum Ga koɓonum Ga Modi 1991.<ref>"Anambra State". ''Nigerian Investment Promotion Commission''. 7 January 2019. Retrieved 16 May2022.</ref> Woli Anambra gontattuk lefe Ga woli [[Delta]] Ko fayta Zoni, woli Imo Ko fayta gudi, woli [[Enugu]] Ko fayta Ɗarr, kafa woli [[Kogi]] Ko fataa Aushi. Ko lefe anin Mosa miyya ya angoyi gaa Soni Dubu Balau Ga bacchi Modi 2006, Andi anin Dono goruye ya yantun Miliyon foddo Ga ɗigo Modi 4.1 Ga woli Anambra. Zan Goruye Ga Soni Dalma Modi Ga mbonum Ga kobawulo Ga bacchi Modi(1976).<ref>"Anambra State of Nigeria :: Nigeria Information & Guide". ''www.nigeriagalleria.com''. Retrieved 20 May 2022.</ref> Koga Manshi woliye Ko lefe ɗarr Ko Dalla. Zowan tun woli ye Sun koboi Rafin Aushi Anambra.
Gorun Siriye woli ye itaji Akwa, burni ya ita a weshi znolako miyya ya Manan tun Miliyon Dalma kunun 300, 000,000 baisa Miliyon kunun [[3]] Ga Dalla Soni en Dubu Balau Ga Bacchi Modi 2006 Ga Ke Soni en Dubu Balau Ga kobalau 2020. Woli [[Onitsha]], burni ya daffattuk ati labar Ke Ani Tasha jirgi Amma Ga lota/ Zaman yele mallaka en Nasara, Yaa Har insoo itaye beyi tumba Goma in Ga woliye Anambra.
===Kananan Hukumomi===
* [[Aguata]]
* [[Awka ta Arewa]]
* [[Awka ta Kudu]]
* [[Anambra ta Gabas]]
* [[Anambra ta Yamma]]
* [[Anaocha]]
* [[Ayamelum]]
* [[Dunukofia]]
* [[Ekwusigo]]
* [[Idemili ta Arewa]]
* [[Idemili ta Kudu]]
* [[Ihiala]]
* [[Njikoka]]
* [[Nnewi ta Arewa]]
* [[Nnewi ta Kudu]]
* [[Ogbaru]]
* [[Onitsha ta Arewa]]
* [[Onitsha ta Kudu]]
* [[Orumba ta Arewa]]
* [[Orumba ta Kudu]]
* [[Oyi]]
==Ɗiwwa==
qt07a484wea520riclgueb216icdvcl
Angela Yvonne Davis
0
416
8443
2986
2026-08-17T15:10:55Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8443
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q160456}}
[[Fayil:Angela Davis in a half-length portrait by Bernard Gotfryd - crop.jpg|thumb|angela]]
'''Angela Yvonne Davis''' (Laitantan ga tere janairu 26, 1944). Lawo Marxist Inke Ani [[Amurka]] Ani sore inde, sore inde ga gasiyasa ga fadiri monde, inke furofeso In karatu (Ilmi) jam Ani billah.
Ita Ani Siri farfesa Emerita In Ani diuwu dallah monde, jam Ani Hankali be'e karatu ga [[California]], Santa Cruz<ref>Directory: Angela Y Davis". UC Santa Cruz. Retrieved August 17, 2024.</ref> Davis ita dowak modi ga jam'iyyar kwaminis in Amurka (CPUSA) Ita solak mambomi in kwamitoci anin ona Labari (Labarai) ga Dimokaradiyya gake dono lafiya (CCDS). Ita dowak Ani himma ga dallah kungiyoyi Aremin occupy motsi gake yaki ga kuda jouwu zabe.
Kaitan Davis ga Birmingham, Alabama ita AK karatu ga jami'ar Brandeis jam ga jamiyyar Frankfurt, yane ome sauwita gedou ziwo bo sora Gaga harka siyasa saran gede. San Diego, Dede ita gede jamus ko Dari, be'inda ita AK karatu digiti ditto an kunu3 ga makaranta Berilin, bolokashi matako Amurka ita gede ga CPUSA Jam ita gede dallah yenda shafu monde ga gomce an bolo2 bo yaki ga [[Vietnam]].<ref>"Angela Davis (January 26, 1944)". African American Heritage. National Archives and Records Administration. Archived from the original on December 25, 2020. Retrieved January 24, 2020</ref>
==Ɗiwwa==
3a8q34iuxyzc8v3bzqnz6j2rzl4uxh4
Angelika Liebsch
0
417
8444
2995
2026-08-17T15:10:57Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8444
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q45907478}}
'''Angelika Liebsch''' (la'antan poti 19 ga tere Afrilu,1950) ita ji ani bompo [[Jamusawa]]. Ita gaɗad ga bompo durshe in monde ga gasa Olympics in soni 1972. <ref name="SportsRef">https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/li/angelika-liebsch-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418022526/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/li/angelika-liebsch</ref>
== Ɗiwwa ==
mb51fzkxk6knin5etxh2gkcv301mt7v
Angelina Tsere
0
418
8445
3003
2026-08-17T15:10:59Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8445
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q96755892}}
'''Angelina Daniel Tsere''' (Layantango 23 August 1999)<ref>https://media.aws.iaaf.org/competitiondocuments/pdf/6265/AT-XSE-W-f----.RS6.pdf?v=21598225</ref> Ani tanzania ji la a ishi Joo garan.ita I participating ga siri bamfonlla angoyi ga ga Soni 2019 IAAF country championship la angoyi ga Aarhus, ga woli Denmark. Takakko ga position 78.
== Ɗiwwa ==
0rplobez2unev8tszq3ofdh31gd0ysz
Angola
0
419
8446
8229
2026-08-17T15:11:02Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8446
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = Republic of Angola
| native_name = <i>República de Angola</i> ([[Portuguese language|Portuguese]])
| image_flag = Flag of Angola.svg
| image_coat = Emblem of Angola.svg
| emblem_type = Emblem
| image_map = Angola (orthographic projection).svg
| image_map2 = Angola - Location Map (2013) - AGO - UNOCHA.svg
| national_anthem = "[[Angola Avante]] (Portuguese)"<br><i>Forward Angola</i><br>[[Fayil:Angolan-National-Anthem- US-Navy-Band.ogg]]
| official_languages = [[Portuguese language|Portuguese]]
| capital = [[Luanda]]
| demonym = Angolan
| ethnic_groups = 37% Ovimbundu<br>25% Ambundu<br>13% Bakongo<br>21% other African<br>2% Mestiço (mixed European and African)<br>2% Asian<br>1% European
| government = Unitary presidential republic
| leader1 = João Lourenço
| leader1_type = President
| leader2 = Esperança da Costa
| leader2_type = Vice president
| sovereignty_type = Independence from [[Portugal]]
| established_event1 = Granted
| established_date1 = 11 November 1975
| established_event2 = [[United Nations Security Council Resolution 397|United Nations full membership]]
| established_date2 = 22 November 1976
| established_event3 = Current constitution
| established_date3 = 21 January 2010
| area_sq_km = 1,246,700 km<sup>2</sup>
| area_sq_mi = 481,400 sq mi
}}
'''Angola''' (lafazi: /Angola) do jamhuriya Angola, kasantu woli ji, ga aji gawa nahiya Africa. Angola Andi godom Fili kimani kilomitoti murabba'i 1,246,700. Angola Andi godom miyya kimani 25,789,024. Bisa Ga jimilla kidaya in soninshe 2014. Angola itaga iyaka ga jamhuriya kwango, ga jamhuriya dimokiradiyya kwango ga Namibiya kala ga zambiya. Siri birni Angola,Luanda ji.
Shugaba woli Angola Joao manual goncalves lourenco: mataimaki shugaba woli Bornito de sauso ji.
Joao Lourenco ishin shugaba woli la aji tinayi Angola in wena yanci kotto ga soninshe in 1975, koga Portugal.
== Bizunga ==
[[Fayil:Angola Provinces numbered 300px.png|right|300px|Mapa ya bizunga ya Angola]]
# Bengo
# [[Bengela (kizunga)|Bengela]]
# [[Fayil:ECDM 20160509 Angola YellowFever Outbreak.pdf|thumb|cutar yellow fever a angola]][[Biye]]
# Kabinda
# Kuando Kubango
# [[Kuanza Node]]
# [[Kuanza Sudi]]
# [[Kunene]]
# [[Wambu]]
# [[Wila]]
# [[Luanda]]
# [[Lunda Node]]
# [[Lunda Sudi]]
# [[Malanzi]]
# [[Musiku]]
# [[Namibe]]
# [[Wizi (kizunga)|Wizi]]
# [[Nzadi (kizunga)|Nzadi]]
==Hotuna==
<gallery>
File:Luanda_Skyline_-_Angola_2015_(cropped).jpg|
File:Logo FJU (Angola).jpg|thumb|Logon angola]]Luanda Angola
File:Angola-Pos.png|Taswirar Afrika na nuna kasar Angola a launin Ja
File:Black_Stones_Pungo_Adongo.JPG|Dutsin Black, Angola
File:Rio_Longa.JPG|Kogin Longo
File:Battle_of_quifangondo.JPG|Taswirar yaƙin Quifangondo
File:Tazua.jpg|Tazua
File:Church_in_Tombua,_Namibe,_Angola.JPG|Coci a Tombua, Namibe, Angola
File:Cargamento_de_mineirios,_Namibe.JPG|Katon jirgin Ruwa a bakin Ruwa, Namibe Angola
File:Black_Stones_Malange.JPG|Black Stones Malange Angola
File:Kissala.jpg|
File:LocationAngola.svg|thumb|manuniyar angola]]Kissala
</gallery>
== Ɗiwwa ==
{{Reflist}}
[[Panni:Lelo'aji]]
grjbq5j6e5pbjnq1c8j31lv4jto6xwy
Annabi
0
421
8447
3041
2026-08-17T15:11:05Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8447
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q168827}}
kalma annabi wantun ita koga kalma larabci watoالنبي kala ga yare Harshe larabci memu laga musulwa antun Imani cewa Allah aji serni mala'ika jibirilu ga fare ni, kala ga yare Harshe larabci aji nufin memu laga ona labar ga harsashe Afino kalma aji nufi annabi muhammdu sallahu alaihi wasallam. Ga shaf lokaci la forangoyi jizani ga sun annabi modi SA ga Dom kalma misali memu foru annabi foruwoyi to yalla ga Gaga tiloni saurare aji nufi annabi muhammdu sallahu alaihi wasallam,
== Annabawa Ga Musulunci ==
*Annabi [[MUHAMMAD]] [[AS]]
*Annabi [[Adam]] [[AS]]
*Annabi [[Idris]][[AS]]
*Annabi [[Nuhu]] [[AS]]
*Annabi [[Hud]] [[AS]]
*Annabi [[Salihu]] [[AS]]
*Annabi [[Ibrahim]] [[AS]]
*Annabi [[Luɗ]] [[AS]]
*Annabi [[Isma'il]] [[AS]]
*Annabi [[Isah]] [[AS]]
*Annabi [[Yunus]] [[AS]]
*Annabi [[Yusuf]] [[AS]]
*Annabi [[Shuaibu]] [[AS]]
*Annabi [[Musa]] [[AS]]
*Annabi [[DAUWUD]] [[AS]]
== Littattafai La Alla Yautuwoyi Ga Annabawa ==
* [[Zabura]] [[Annabi Dauda]]
* [[Attaura]] [[Annabi Musa]]
* [[Injila]] [[Annabi Isa]]
* [[Al-Kur'ani]] [[Annabi Muhammad SAW]]
* [[Suhufi]] [[Ibrahim wa musa]]
== Ɗiwwa ==
ab3anz54lk1s2amfraja2diig7mv4a0
Annabi Muhammadu
0
422
8448
3051
2026-08-17T15:11:08Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8448
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q9458}}
'''Annabi muhammadu''' (C.570 _ 8 yuni 632 CE) Annabi jam manzon Allah (S.A.W) Ishin ji shugaba mu, kala Annabin tetteke zaman kala Ishin ji assisu adin musulwa. A gozasu eyya adin musulwa elengoyi, Ishin ye, Annabin la Allah zenningo, inko Ishin imu wa'azi ga tabbiti gozin tauhid da tabbiti gozi annabawa ga manzuwa la ningo kafin Ishin, tin ko ADAMU, NUHU, IBRAHIM, MUSA, ISA, ga messesu annabawa. Mu'antun iman ga Ishin, inko hatim in annabawa ga musulwa jamji ga lukuram, jir gozini gajir misalini, in inso', ga lema lokaci yalla, mete tushe iman adin musulwa.
Layan annabi muhammadu ga [[Makkah]] ga zuriya bani hashim ga kuraishawa, Ishin ye lawo Abdullahi bn Abdil-mudallib ga Amina bint wahb, Boni la lainiwo Abdullahi lawo shugabanla aji mulka kabilar Abd al-Muttabi ibn Hashim siya jini ga daidai lokacin la layanningo, Nonni kala, Amina siyajjito ita ga soni baccimodi dahan Muhammadu, Kyau. Siru jini ga gama diyani , Abd al-muttallib ga kawu Boni, Abu talib. Ga sonin la gadawo, aji bunka jini lokaci lokaci, gaga uyo'gusho, sun beyiye, gusho Hira, inko yina adu'a, ga lokaci ye Ishin ga soni 40, a,c.610, Muhammadu Ishin ruwaitu gako jibrilu, nin gamani bo ziyara, ga uyo'gusho ye bo wahayi in farko kogama (ya baki) gako ishin yaddu ga allah inko adin (musulwa) kala Ishin annabi mana messe annabiwa inga musulunci.
Miyyanla aji doffa muhammadu ga farko mate godonsa kala kirdiwa aji zaluntasu ga makkah har zuwa soni 13. Har mate janjisu inko muguntan la aji inasu, annabi muhammadu kala forsu jakkujiku goru Habasha ga soni in 615, kafun hajira, ko makkah zuwa [[Madina]] (ga lokacinlla aji unda yathrib) ko boii soni 622, kala waki,ar, ko hijira, itaji farko kalanda, ga musulunci, laa monan'goyi gako Hijira. Ga Madina, annabi muhammadu gontu ko kabilu ga wolwoli moyinshe Madina, ga dissamba 629, boii ga soninshe Fordo 8, aji yina washi ga kabilu in woli makkah, annabi muhammadu, gontu runduna musulwa har 10,000 mate nufi makkah, bo yaki kala mata dan ga hamayya sa, jam muhammadu bikkutu goru makkah, ga gutto sosae sa, ga soni in 635, ga watanni la gadawo, mengo ko Hajji bankwana, itu yakul lafiya, har siya jini, lokaci ya siyawo ye, godon wuli larabawa musulumtan jisu.
Ayoyin (wahy) la muhammadu onu labarsu sunsu har lokacin la siyawo, mateji ayoyi Lukuram, la musulunci aji amfani ga ishin, musulwa aji innesu ga bosa (ya baki) in zahir ga kala wahayi ni, inko tatteke, koboii lukuram, jir gozi muhammadu gajir rutani, la wangoyii ga rahotannin la watsan, jisu manajir Hadis gamin tarihi ni(sirah) mate ma la gollaka aji amfani ga mate ga tushe shari'a musulunci, koboii musulunci, Muhammadu, annin yabo ga Sikhism gako matsayin memun la aji sha,aw ga moni jire Druze ga matsayi modih koga siro annabawa guda bawulo [[7]]. Kala ga jira in jire. Baha'i ga matsayi bayyanuwa ji in (ya baki).
== Ɗiwwa ==
ojrh7lmw4y5zoj6jrk37i41pt1dgpot
Annobar Covid-19 Ga Afirka
0
423
8449
3062
2026-08-17T15:11:11Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8449
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q86694873}}
[[Fayil:Pupil washes hands during COVID-19 pandemic in Ghana.jpg|thumb|Wata yariya tana wanke hannu a lokacin annobar a kasar Ghana]]
[[Fayil:COVID-19 Outbreak Africa Map.svg|thumb|Taswira na nuna yanayin yanda cutar ta barke a kasashen afurika]]
Annoba cuta covid-19 tabbitan honsene Dina Afirka ga foti 14 ga fabarairu 2020, jizani ga Mona GA shari'a farko ga aji tabbitan GA [[Masar]] <ref>https://www.bbc.com/news/world-asia-china-51509248</ref><ref>https://www.egypttoday.com/Article/1/81641/Egypt-announces-first-Coronavirus-infection</ref> ona sanarwa shari'a farko tabbitan GA yanki aushi GA Sahara ga [[Nijeriya|Najeriya]] ga tetteke tere Fabarairu 2020.<ref>https://www.bbc.com/news/world-africa-51671834</ref> Koga tere kunum kwarya cutaye bazu jini lega au GA nahiya mana yadda Lesotho woli Afirka ga tetteke ga tsari ka kamuwa GA cuta korona Onan rohontanni shari'a GA foti 13 ga mayu 2020.(4)(5) Zuwa 26 ga tere mayu GA alama godonsu (6) wolinshe [[Afirka|Afrika]] aji fuskanta watsawar miyya,Doma iyaka cewa gwajinla ko iyaka (7) godon yakul lafiya ganango geden ko turai ga [[Amurka]] maimako koga [[China]] inko cuta wattu Asali.(8)
Ga farko yuni 2021 Africa fuskantu guguwa COVID in kunum jizani GA bulla cuta ga tetteke 14. (9) Zuwa foti 4 ga yuli nahiya ye antun rikodin godom mana 251,000 foyo cututtuka covid sawwi mana 20% koga kololuwa janairu mana ga wolinshe bimbadi 16 ga Africa gawa harga [[Malawi]] ga [[Senegal]] aji wena Tina Dom ga foyo lokaci (10) hukuma kiwo lafiya ko duniya aji monde Lakabi GA mafi moto cuta kwarya cuta ga africa.(11)
Antun Imani Andi karanci rohoto ga tetteke godom ga africa laga inganci tsari kiwo lifia sa (12) dangane GA nazari yanayi yanayi ga bazara in soninshe 2020 ga juba GA [[Sudan]] ko aushi woli ga Kashi 1% in anin kamuwa GA cuta aji kamu GA cutaye.(13)
Wantun bambanci bambanci damuwa game ga kwarya cutaye ga Africa ko aushi.(14) Kala ga Disamba 2020 bambanci Eta ga Najeriya.(15)(16)
Kungiya gonta koyi ga Africa wantun rigakafi covid-19 miliyan 300 ga gawa jir eme yarjejeniya mafi Siro GA Africa; sannantun eshin GA foti 13 ga junairu 2021 eme majini an dono konni ga kakari wena dama COVID -19 in Karai ruta (COVAX) ga nufi Bissa allura COVID -19 ga dowa dodo (17) shafga she aji Ina chaji Ina wolinshe Africa mana ga ninki balau in ati ga wolinshe [[turai]] aji dogga in maddi allura rigakafi (18) kungiya bawulo (G-7) Antun alkhawari Bissa allura rigakafi GA foti 19 ga fabarairu 2021 lema aji ona ga cikekke bayani ga 19) gollaka daula larabawa ko kala Tina Dom GA matsayi laga ona allura rigakafi ga nahiya (20)(21)
Shaf GA Tina Dom LA wantu GA AFRICA itaji ga nahiya laga karanci allura rigakafi ga [[duniya]] (22) ga Africa yuni 2021 hukuma lafiya ga duniya ga rohontanni cewa jigila allura rigakafi COVID-19 Aji kusan dakatarwa ga Africa (23) ga foti 8 ga tere yuni hanshaki attajiri in woli Sudan GA Birtaniya sunni MO IBRAHIM aji kakkausa suka GA miyya woli GA woli inko gaza tabbita ga Bissa allura rigakafi ga Fadin duniya (24) zuwa 8 ga yuli 2021 kaso 2% in nahiya jinkala aji Ina allura 10)
== Tabbitan Wena Covid-19 Woli Ga Woli ==
{{COVID-19 cases in Africa}}
{| class="wikitable sortable plainrowheaders static-row-numbers" style="margin-left:1em; text-align:right;"
|+ id="904" |Summary table of confirmed cases in Africa (as of 30 September 2021)
! scope="col" |Country
! scope="col" |Confirmed cases
! scope="col" |Active confirmed cases
! scope="col" |Recoveries
! scope="col" |Deaths
! scope="col" |<abbr>Ref.</abbr>
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_South_Africa.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in South Africa|South Africa]]
|2,902,672
|41,702
|2,773,344
|87,626
|<ref name="coronacount"></ref>
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Morocco.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Morocco|Morocco]]
|933,071
|12,644
|906,160
|14,267
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Tunisia.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Tunisia|Tunisia]]
|707,190
|6,358
|675,942
|24,890
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Ethiopia.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Ethiopia|Ethiopia]]
|345,674
|27,286
|312,806
|5,582
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Libya.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Libya|Libya]]
|340,084
|75,859
|259,574
|4,651
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Egypt.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Egypt|Egypt]]
|303,783
|30,022
|256,467
|17,294
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Kenya.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Kenya|Kenya]]
|249,434
|2,791
|241,520
|5,123
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Zambia.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Zambia|Zambia]]
|209,046
|415
|204,983
|3,648
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Nigeria|Nigeria]]
|205,484
|9,301
|193,482
|2,701
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Algeria.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Algeria|Algeria]]
|203,359
|58,238
|139,309
|5,812
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Botswana.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Botswana|Botswana]]
|179,220
|2,303
|174,549
|2,368
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Mozambique.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Mozambique|Mozambique]]
|150,662
|1,781
|146,966
|1,915
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Zimbabwe.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Zimbabwe|Zimbabwe]]
|130,485
|3,110
|122,759
|4,616
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Namibia.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Namibia|Namibia]]
|127,589
|1,112
|122,966
|3,511
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Ghana.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Ghana|Ghana]]
|127,482
|3,088
|123,238
|1,156
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Uganda.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Uganda|Uganda]]
|123,572
|24,319
|96,097
|3,156
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Rwanda.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Rwanda|Rwanda]]
|97,517
|50,769
|45,475
|1,273
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Cameroon.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Cameroon|Cameroon]]
|92,303
|10,411
|80,433
|1,459
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Senegal.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Senegal|Senegal]]
|73,775
|125
|71,792
|1,858
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Malawi.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Malawi|Malawi]]
|61,552
|4,288
|54,983
|2,281
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Côte_d'Ivoire.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Ivory Coast|Ivory Coast]]
|60,138
|1,668
|57,849
|621
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_the_Democratic_Republic_of_the_Congo.svg|link=|alt=|border|20x20px]]</span> [[COVID-19 pandemic in the Democratic Republic of the Congo|Democratic Republic of the Congo]]
|56,937
|24,995
|30,858
|1,084
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Angola.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Angola|Angola]]
|56,583
|7,482
|47,564
|1,537
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_France.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Réunion|Réunion]]
|53,682
|653
|52,663
|366
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Eswatini.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Eswatini|Eswatini]]
|45,924
|618
|44,086
|1,220
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Madagascar.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Madagascar|Madagascar]]
|42,898
|618
|41,322
|958
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Sudan.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Sudan|Sudan]]
|38,263
|3,286
|32,075
|2,902
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag of Cape Verde (10-17).svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Cape Verde|Cape Verde]]
|37,576
|561
|36,676
|339
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Mauritania.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Mauritania|Mauritania]]
|35,989
|628
|34,587
|774
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Guinea.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Guinea|Guinea]]
|30,392
|1,192
|28,822
|378
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Gabon.svg|link=|alt=|border|20x20px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Gabon|Gabon]]
|29,515
|2,691
|26,641
|183
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag of Togo (3-2).svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Togo|Togo]]
|25,368
|2,232
|22,908
|228
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Benin.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Benin|Benin]]
|23,890
|1,738
|21,993
|159
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_the_Seychelles.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Seychelles|Seychelles]]
|21,347
|329
|20,903
|115
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_France.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Mayotte|Mayotte]]
|20,274
|17,132
|2,964
|178
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Somalia.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Somalia|Somalia]]
|19,980
|9,346
|9,523
|1,111
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Burundi.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Burundi|Burundi]]
|17,728
|16,917
|773
|38
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Mauritius.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Mauritius|Mauritius]]
|15,695
|13,757
|1,854
|84
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Mali.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Mali|Mali]]
|15,194
|350
|14,296
|548
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Lesotho.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Lesotho|Lesotho]]
|14,395
|7,162
|6,830
|403
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Burkina_Faso.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Burkina Faso|Burkina Faso]]
|14,243
|179
|13,880
|184
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_the_Republic_of_the_Congo.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in the Republic of the Congo|Republic of the Congo]]
|14,244
|1,630
|12,421
|193
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Djibouti.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Djibouti|Djibouti]]
|12,705
|447
|12,091
|167
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_the_Central_African_Republic.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in the Central African Republic|Central African Republic]]
|11,371
|4,412
|6,859
|100
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_South_Sudan.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in South Sudan|South Sudan]]
|11,995
|250
|11,617
|128
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Equatorial_Guinea.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Equatorial Guinea|Equatorial Guinea]]
|12,362
|1,207
|11,008
|147
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_The_Gambia.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Gambia|Gambia]]
|9,934
|8
|9,588
|338
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Eritrea.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Eritrea|Eritrea]]
|6,722
|45
|6,635
|42
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Sierra_Leone.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Sierra Leone|Sierra Leone]]
|6,393
|1,891
|4,381
|121
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Guinea-Bissau.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Guinea-Bissau|Guinea-Bissau]]
|6,103
|666
|5,302
|135
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Niger.svg|link=|alt=|border|18x18px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Niger|Niger]]
|6,008
|53
|5,754
|201
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Liberia.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Liberia|Liberia]]
|5,799
|55
|5,458
|286
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Chad.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Chad|Chad]]
|5,038
|8
|4,856
|174
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_the_Comoros.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in the Comoros|Comoros]]
|4,141
|31
|3,963
|147
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag of São Tomé and Príncipe.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in São Tomé and Príncipe|São Tomé and Principe]]
|3,459
|644
|2,765
|50
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Tanzania.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Tanzania|Tanzania]]
|1,367
|1,134
|183
|50
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_the_Sahrawi_Arab_Democratic_Republic.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Western Sahara|Western Sahara]]
|10
|1
|8
|1
|<ref name="coronacount" />
|-
! scope="row" |<span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_the_United_Kingdom.svg|link=|alt=|border|23x23px]]</span> [[COVID-19 pandemic in Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha|Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha]]
|6
|1
|6
|0
|<ref><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">[https://www.ascension.gov.ac/covid-19-response-level-escalated-to-level-2-red-2 "COVID-19 Response Level Escalated to Level 2 RED – Ascension Island Government"]<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref><ref><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">[https://www.ascension.gov.ac/covid-19-response-level-escalated-to-level-2-red-3 "COVID-19 Response Level Escalated to Level 2 RED – Ascension Island Government"]<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref><ref><templatestyles src="Module:Citation/CS1/styles.css"></templatestyles><cite class="citation web cs1">[https://www.sainthelena.gov.sh/2021/news/arriving-passenger-tests-positive-for-covid-19/ "Arriving Passenger Tests Positive for COVID-19"]. </cite></ref>
|- class="sortbottom" style="font-weight:bold;"
! scope="row" |Totals
|8,357,618
|491,938
|7,654,803
|210,877
|
|}
== Ɗiwwa ==
bd2u6j1d873ckzt83fvknli3wvdkex2
Anthony Eze Enwereuzor
0
424
8450
3071
2026-08-17T15:11:13Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8450
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q20675885}}
'''Anthony Eze Enwereuzor''' an siyasan [[Nijeriya|Najeriya]] ji ke an majalisa wakilai in 4 an wakili mazaɓar Ana in gudi/Ana in jiha [[Abia]] waloli tuta jam'iya [[All Nigeria People Party]].<ref>http://www.thenationonlineng.net/politics-of-zoning-in-abia/ | title=Politics of zoning in Abia | work=The Nation | accessdate=26 July 2015</ref><ref>http://www.nassnig.org/document/download/2985 | title=house of representatives federal republic of nigeria - National Assembly | publisher=National Assembly | date=24 November 1999</ref>
== Ɗiwwa ==
hv12mo4t5kfvqqy4tdh9st0gzbszzys
Aquarium
0
425
8451
3079
2026-08-17T15:11:15Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8451
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q45782}}
[[Fayil:Al_Mahara_Burj_al_Araba_Dubai_March_2008pano.jpg|200px|right|thumbnail|Aquarium in Dubai]]
[[Fayil:Palma_Aquarium_-_Cena_con_tiburones.jpg|200px|right|thumbnail|Palma Aquarium]]
[[Fayil:Georgia Aquarium - Giant Grouper.jpg|thumb|Gidan kifi na goegia]]
'''Aquarium''' Memun la monu sinadarai Robert Warrington, watu cikekken ka'idani ga aquarium ga soninshe 1850, bayyinutu gako cewa tsre tsare la sauwan goyi ga ga Amma ga akwati aji ona meniwa femfeli oxygen inko tallifi dabbobi, muddin godonsu ala siro sa.(1) Gosse ji kaddimutu Yan eme Kifi aquarium gabo fari ingila aji Victoria, la aji kirkira kala aji tanadi akwati kifaye gabo fari miyya aji dina zoo ga [[London]] ga 1853, kala aji gowa littafi jagora in farko, the Aquarium: an unveiling of the Wonder of Deep sea ga 1854.(1) Maddi aji ona shawara aji zena aquarium la dolinshe ga ga bono. Andi la beyilla sirasu ga Amma miyya ga gasu birni godom . Amma in miyya Kifi ga messe dabbobi ga Amma siri tanki daban akwati kifaye ji aji wena atters kunkuru, dolphins, shark ga whales godonsu tankuna ye kifaye ji kala aji ga tsire tsire (ya Maddi la aji bakata su).
==Ɗiwwa==
2c5iepz6vkwpj03gqcd9049zehnak2v
Arewa
0
426
8452
3094
2026-08-17T15:11:17Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8452
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q4789122}}
Arewa (Aushi) Mosa ya afinawa (Hausawa mana yadda a foroyi Gabo losin Maddi)
Ko beyi suwanni Ga nufi Kalmar Nasara "arewa". Mosaye ita wen zalshe to Ko forshe [[Hausa]] yaala ita Aji ngura "arewa" Gaba daya, Amma godon Aji Ruta Ga ita kobeyi Ndola Siri Siyasa, Yan koboi soro Daula [[Sokoto]]. Gindayo dalilai Aushi (jire "arewa") Ga Aushin [[Nijeriya]] Aji Ruta Ga mate Ga afino bokala eweyi in botaye Ani tarihi Koga Aushin Aushi [[Niger]].
==Ɗiwwa==
q50ogdp0e94w1zs9weucll7t7v0uhj5
Arewa24
0
427
8453
3117
2026-08-17T15:11:19Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8453
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q96372331}}
'''Arewa24''' Tashar talabijin aji tauraro lawo adamu ga [[Nijeriya|Nigeria]] wadda aji wena ko DSTV, GOTV STARTIMES, ga canal+ Wanda aji eweni salo Lamar rayuwa yanki gudi ga Nigeria. Tashar aji inda gawa tashoshi ga farko aji haeshe afiniwa, ga Tashar talabijin ga Arewa24 aji yada shirye_shirye ga miyya aji inneyi mana ga miyya miliyan [[40]] ga Najeriya' ga zoni Africa ga forayi Tashar wadda aji biki soninshe bawulo ga kafuwa Tasha ye, wadda aji siri ofishi ga jiya [[Kano]] ga zoninshe ga najeriya' ga foti litirin 28 ga tere yuni 2022 ga gomte soni hordo cur ga kafuwa.
AREWA24 Tasha ji laga shirye shirye la safi rayuwa Hausawa ga inso ga lema foti yalla ga haeshe hausa - dalla kafofi jitsu [[BBC Hausa|BBC hausa]] ga aji Labar kala wata sanarwa koga Tasha ga kafa ne inko gomta wagengen solu ga zoninshe Najeriya.<ref>https://www.bbc.com/hausa/labarai-57636362</ref>
==Tarihi==
AREWA24 mallakar equal access ji kala aji kona gedau shirye shirye su al'adu ga ilmantuwa ga miyya [[Arewa|Arewa najeriya]]' ga gawa harshe afino cibiya sadarwa Tasha itaji nilesat An kirkiru AREWA24 Ji ga soninshe in 2013, inko gomta gurbi ga gawa ga shirye shirye nishadi ga kala salo rayuwa ga haeshe afino. Aji kaddimayi ga ci kusa dala miliyan bawulo kala ma'aikatar Harkoki fewe ga [[Amurka]] ga farko aji gabatar ga shirye shirye 24/7 ga harshe afino wace ta wena asali koga Gina dono lafiya ga nishadi ga forinshe shafi yanar gizo equal acces international, Tasha aji nifi fadada al'adu. Gudi najeriya' jizani ga wena alfahari ga al'adu. Ga soni in 2017, AREWA24 aji ruta jizani ga Eutelsat Communication inko bunkasa damarta ga matsayi Tasha talabijin ga kyauta aji yanki aushi ga Sahara afirka inko muji kume afino ga soninshe 2018 Tashar aji sawwayi aru ga bomfo ga gawa harshe afino a wannan soninshe, AREWA24 ita kullan foyo alaka kawance ga kungiya girl Effect inko tallifa nasara Dane Monde GA arewa najeriya' Tasha gontan Sara ga finafianan Kennywood la ga goru kano Najeriya.<ref>https://www.amazon.com/AREWA24/dp/B07Z44FRCY</ref>
==Shirye-shirye La Aji Wakana Honsone==
#Gari ya waye
#Dadin Kowa
#Kwana Casa'in
#Fina-finan Kannywood
#H Hip Hop
#Zafafa 10
#Akushi Da Rufi
#Ubongo Kids
#Akili & Me
#Mata A Yau
#Kaddarar Rayuwa
#Lafiya Jari
#Labarina (Shiri Mai dogon zongo)
#Waiwaye
#Rayuwar matasa
#Dandalin taurari
#Ado da kwalliya
#Rahotanni
#Shahararrun wakoki
#Al'adun mu
#Gidan badamasi
#Manyan mata
#Zamantakewa
#Mai ake yayi
#zabin Raina
#Tarkon kauna
#Gidan sarauta
#Nunu da andalu
#Mata a yau
#Daga titi
#A wanan rana
== Lardi ==
Lanjeriyaa
== Ɗiwwa ==
5w4dhyspvupuxtqjaktfh9ni8bxidea
Aristotle
0
428
8454
3139
2026-08-17T15:11:21Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8454
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q868}}
'''Aristotle''' (Attic Greek: Ἀριστοτέλης, romanized: Aristotélēs; 384–322 BC) la monan falsafa girka ji kala monan ilmi [[lissafi]] ga lokaci zamani gargajiya ga manahi girka. Plato goziwoyi Ishin Ishin ji aji kala kafu makaranta falsafa peripatetic ga lyceum ga kala al'ada Aristotelian ga fari an rubutaye Ishin kunsu batutuwa godom gontuwo ga ilmi kimiyya lissafi ilmi halitta, ilimi dabbobi metaphysic, dabaru , la aesthetic arunshe i bomfo kwaikwayo, ganga, ga bosa, ilmi hali lawo adamu, ilimi harshe, tattali dodo siyaya, chanji yanayi, geology ga gwannati. Aristotle onu hadaddu nau'ika falsafa ga domni. Mana ga jir gozini ji wolinshe zoni aji gaji [[Jamus]] ga hankali ga matsaloli su ga goggo Maddi in bincike, sakamako mana gako woli lema nau'ika ilmi ga zoninshe turai kala aji Tina dom ga kasan cewa batu dono gako tattaunawa ga batu falsafa zaman..<ref>^ Borchers, Timothy A.; Hundley, Heather
(2018). Rhetorical theory : an introduction
(Second ed.). Long Grove, Illinois.
[https://en.m.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/978-1-4786-3580-2 ISBN 978-1-4786-3580-2] .
OCLC 1031145493 .</ref>
Munan lelensa gako jir rayuwa ni , layanningo Aristotle ga birni Stagira ga aushi girka. Boni la lahannigo Nikomachus, motu jini lokaci Aristotle aji lawo dole kala modi la aji kule ga Ishin, reni niniwo. Aji soninshe ko hordo zalu kwaleji Plato ga Athens kala dowu ga tana har zuwa lokaci la ala soni" Ko'kunum ga bawulo (c. 347 BC). (2) Dadusa ko Plato motu jini, Aristotle dayi Athens kala, aji bukata Philip|| in Macedon, aji goza ga Alexander the great inko koga 343 BC. (3) Aji kafa godon daminshe litattafani gako takarda la masho ni. Inko Aristotle I rubutu gonlaka litattafai ga tattaunawa inko gowa. Nem kashi modi koga kunum in ainihi fateni tsiru, modi andisa la aji niyya inko gowa.(4).
Aristotle kala Jir ra'ayi ni Aristotle aji sifa sosai ga malum ko dalla zaman. Tasiri kimiyya jiwo indu kala ga late Antiquity ga fari dalla dalla zaman zuwa Renaissance kala, Maya gurbi ni ga tsari har sai unanningo wayewani ga kaida ni jir Minni min inji niyoyi la gargajiya . Maddi abubuwa inko dabbobi Aristotle ga wantungo ga ilimi halitta ni managa Sara hectocoty (layi) In dorina Amma, kafirtiniwo har zuwa lokaci karni in 19. Itu rinjaye falsafa judeo-islam ga lokaci dalla zaman, ga kala tauhidi kiristanci musamman neoplatonism in Coci Bo fari ga al'adar scholastic in Coci katolika, girmama Aristotle ga dalla maluwa musulwa ga zaman gako matsayin" malum in farko" kala koga kiristanci ye zaman mana Thomas Aquinas ga matsayi la monu falsafa sosae gako yanayi mawallafi Dante undanningo ga shugaba miyya la monan jir rutani kunsan monan bincike ilimi tunani in farko kala masana ga zaman ga mana peter Abelard ga John Buridan Antun nazari.
Tasiri Aristotle akan dabara tinadom ga gonlaka har dina karni in 19. Bugu ga sauwi ka.idaji ni inko kala inko lama ga lokaci kala ga tsari, moni woyi foyo, sha'awa tare ga dina zaman ga gollaka dabi'u. Aristotle undanningo ga boti dabaru "Boti ilimi halitta "boti kimiyya siyasa Boti ilimi dabbobi " boti ilimi mahaifa' Boti shar"a halitta"jam "Boti goggo kimiya "" boti bosa" boti ilimi hali lawo adamu" Boti jire " boti zargi " boti memu memu" boti ilimi television " ga boti meteorology".(6)
== Ɗiwwa ==
qkwa9f7qibmsjkgf3gnnt6bkntk06yt
Arsenal Fc
0
429
8455
3150
2026-08-17T15:11:24Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8455
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q9617}}
Arsenal FC Bani gunfu Ball shekke un arsenal Bani gunfu ji Siri ga ga Bani gunfu Ball un asse, un London England Mette a ishi gunfu firimiya league. Gunfu un' Siri ji ga ga gunfu un' Ball shekke, un turawa ita atuk nasara kona Kofi guda 13, un gasa , gake 14 un FA' fiye ga le alajir kungiya. Kufuna bolou un gunfu un' sunin dalma 15 FA community Shields. GA la Mette tanguyi ko gunfu gasa un UEFA guda 1 jamji ga kado baza koli ni guda 1. Arsenal itaga subawa hamaya sosai dalatu ga kulub la Mette a nem ga landan, mana CHELSEA F.C. ga TOTTENHAM F.C. ga FULLHAM UNITED.
== Ɗiwwa ==
o3cbjvv9uyu8nsmnb04b4r4eb2057ps
Asibiti
0
430
8456
8205
2026-08-17T15:11:27Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8456
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q16917}}
Asibiti beyi modiji la aji(1) solayi inko kule ga anin yakul lafiya wato anin jinya. Inko ga asibiti ji aji wena sedi ga likita ga anin yakul lafiya ga messesu yalla shafan asibiti (2) likita ishinji aji taimika anin yakul lafiya ga asibiti(3).
Asibiti cibiya kule ga lafiya ga jinya ga Anin yakul lafiya jizani ga kwararru anin kimiyya ga kule Lafiya ga sauwi ma'aikata anin yakul lafiya boii ruta likita(4) anin sanannu nau'in asibiti ishin ji Siri asibiti inko godom su ga sashi gaggawa inko sedi matsaloli kule yakul lafiya ga gaggawa Yan Koni bokka osi ga hatsari zuwa yakul lafiya in kwatsam Asibiti gundumomi galibi Ishin ji beyi kule ga lafiya in yanki ye jizani ga gado godom inko kulaga zurfi ga sauwi gado inko kulega aninyakul lafiya la aji bukata kulega mate asibiti in musamman gontango ga cibiyoyi rauni ga asibiti la manshi ( geriatric) ga asibiti inko sedi takamemme bukata likita mana sedi yakul hankali ( inko asibiti anin yakul hankali) ga maddi nau'ika cututtuka ga asibiti in musamman aji Ina taimako inko sikita farashi kule ga lafiya ba ankwatatuni ga gabadaya. (5) Rarraban asibiti ga matsayin in gabadaya, in musamman ga gwamnati dangane ga goggo wena dodo gede.
Asibiti gozi aji gonta taimako ga miyya jizani ga dalibai kimiyya ga kule Lafiya ga sauwi dalibai kule Lafiya la yatu asibiti la aji undato ga asibiti. Asibiti itaga sassa daban daban ( misali tiyata ga kule gaggawa) ) ga rukuni kwararru mana min kulega tilo (6) maddi asibitoci matega missu sassa anin yakul lafiya maddi kala aji ga sassa kulega Anin yakul lafiya .beyi tallafi In gama gorusu gontango kanti sedi in ilmi cututtuka ga ilimi rediyo.
Asibitoci godonsu aji wena dodo miyya ga kungiyoyi lafiya (In riba ɗo kungiyoyi zowa koyi ) kamfanoni inshora lafiya ɗo kungiyoyi agaji gamiga gudumawa aga kaitseye . Ga tarihi aji Godom asibiti kala aji Ina dodo ko goggo umarniga addini ɗo kala daidaiko miyya ga shugaba in agaji(7)
Ga ga honsene asibiti ye mate ga kwararru likitoci Fadi ma'aikata jinya ga anin sauwi ruta kule Lafiya inko ga boi la kafañ odaye addini do kala maddi aji zowa koyi ga ga ruta eme lematan Andi umarni ga addini in katoliko jir jir su Alexians ga bon sevours sister inko har honsene aji mata hankali ko hidima asibiti ga tetteke soninshe 1990s ga kala maddi kungiyoyi kiristan ha godom gami ga Methoddis ga Lutherans la aji gudana ga asibiti (8) dangane ga ainihi ma'ana kalma asibitoci aji kala har honsene aji kiyaye inko ma'ana gawa sunaye maddi cibiyoyi min Royal Hospital Chelsea, inko aji kafa hga 1681 ga matsayin Bono ritaya ga kule ga manshiwa sojoji.
== Ɗiwwa ==
shkc0o0o00yeknl1esxkwic6c27ch1a
Asibitin Gozi in Jami'a Maiduguri
0
431
8457
3166
2026-08-17T15:11:29Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8457
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q105437739}}
[[Fayil:University of Maiduguri Teaching Hospital Potiskum.jpg|thumb|Asibitin koyarwa na jami'ar maiduguri]]
[[Fayil:University of Maiduguri Teaching Hospital Potiskum.jpg|thumb|Jami ar Maiduguri]]
'''Asibiti Gozi in Gwamnati Tarayya Najeriya''' (1) Siri Jami I kula GA lafiya in honsene ishinji Ahmad Ahijo. Kafan asibiti gozi in [[jami'a Maiduguri]] ga soninshe 1974 ko tene kala manshi gwamnati gudi mana dar itu tunani sila asibiti kwararru ga [[Maiduguri]] Siri birni jiha. Gwamnati soja in tarayya itala Kona nauyi Ina ruta ye GA lokaci ye. Gadan GA an yakul lafiya in farko GA foti 18 ga fabarairu 1982 kala Onan ruta asibiti ye ga hukumance ga foti 23 ga tere yuli 1983 kasantu asibiti gozi in farko kala yatu Siri ga yanki gudi mana dar in Najeriya UMTH in gawa kafada 64,773 in Fili Yan koga lokaci la aji kafa ga weba gagarumin tinadom ko fuska ya more Rayuwa Karai ruta ga ma'aikata inko har honsene gwamnati tarayya Najeriya in nada ta ga matsayin cibiya kwarewa GA fanni rigakafi ga cututtuka.
Dokoki Guda Kunum 3 In UMTH Mate:
# Wena ga ingantacce hidimomi kiwo lafiya in Siri makarantu ga gawa shaf goggo warkewa ga in rigakafi GA miyya GA gudi mana dar ga messesu.
# Wena ingattace horo in anini ruta kiwo lafiya ga beyi ruta jinya inko yanki ga kala boii.
# Gudana bincike laga inganci ga gwa matsaloli kiwo lafiya ga aji shafi lafiya.
Cibiya ye itaji asibiti laga Siro GA [[Nijeriya|Najeriya]] laga bonunshe 1305 la bazango ga sassaye 27 lake ga sassa asibiti 17 ga 14 laga in asibiti sa . Asibiti aji ga hidima GA miyya mana ga miliyan 2.5 ga yanki gudi ga dar ga fadirmu Kamaru, [[Chadi]] ga [[Nijar|jamhuriya Nijer]].
Farfesa Ahmad Ahijo ishinji Siri darakta kule ga lafiya in UMTH in 8ga gawa soninshe hoddo LA gadango foti 3 fa satumba 2018 zuwa inso soninshe modi ga itu karaga Mulki aji ewe dimbin nasara GA aji wena Tina Dom la dayan beyiye Soni hoddo la annako kasantu ga gawa tunani lelo.(1)
== Tarihi ==
Ga foti 23 ga yuli 1983 shugaba woli awa asibiti gozi in jami'a Maiduguri. Ishin ji asibiti gozi in farko GA yanki gudi mana dar.(1)
== Ɗiwwa ==
4zinam6xq7w6oepaikh9ifxspm099mf
Asiya
0
432
8458
8175
2026-08-17T15:11:33Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8458
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q48}}
'''Asiya''': nahiya ji kala Nahiya LA yattu le nahiya yalla bo Siro GA [[duniya]]. Kala aga yanki gudi GA duniya. Asiya gontan GA turai ko zoni ( kirkiru Siri woli la aji Unda GA Eurasiya )
Asali wayewa: an Adam zaluwo ga Asiya manamin sumar sin ga duniya. Asiya bonoji GA Siri Daula manamin daula [[Farisa]], ga daula mughal, Bono ji in a kalla wolinshe 44) [[turkey]], rasah , J0jiya ga Cyprus aji gawa gaaddi nahiyoyi.
== Fadi Woli ==
Nahiya Asiya: itaji mafi Siro koga shaf nahiyoyi ga kala kwashe mana kaso kokunum (30) in shaf yanki duniya aji ga miyya fiye GA lema nahiya jizani GA kusan kaso (60) in godom miyya da duniya.
Mikawa ko artic ko gudi zuwa wolinshe laga zafi ga zunki GA aushi Asiya ko kunsan Siri hamada ga wofi sa, ga kala anin Siri tsaunika ga duniya ga kala laga garansu fali.
Asiya ita kewiyato ga fali Bahar rum, ga Bahar Maliya GA teku Artic GA teku Fasifik ga kala Teku indiya. Kala rabatun mate ga Turai koga tsaunika Pontic ga kala Mashiga turkawa.
Garan galibi iyaka woli GA zoni ki Bissa [[turai]] ga Asiya . Layiye doffu in gudi - aushi zuwa tsaunika ural zuwa teku Caspian, kala koga tsaunika Caucasus zuwa Bahar Maliya .
== Jeri Wolinshe Asian ==
<div style="clear:both"></div>
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse"
|- bgcolor="#ECECEC"
! Sunan kasa da tutar ta
! [[List of countries by area|Faɗi]]<br />(km²)
! [[List of countries by population|Yawa]]<br />([[1]] [[Yuli]] [[2002]] )
! [[List of countries by population density|Curewa]]<br />( km²)
! [[baban birni]]
|-
| colspan=5 style="background:#eee;" | '''[[Kasashen tsakiyar Asiya l]]:'''
|-
| [[Fayil:Flag of Kazakhstan.svg|20px]] [[Kazakistan]]<ref> [[Kazakistan]] is sometimes considered a transcontinental country in tsakiyar Asiya da gabascin Turi; population and area figures are for Asian portion only.<br /></ref>
| align="right" | 2,346,927
| align="right" | 13,472,593
| align="right" | 5.7
| [[Nur-Sultan]]
|-
| [[Fayil:Flag of Kyrgyzstan.svg|20px]] [[Kirgistan]]
| align="right" | 198,500
| align="right" | 4,822,166
| align="right" | 24.3
| [[Bishkek]]
|-
| [[Fayil:Flag of Tajikistan.svg|20px]] [[Tajikistan]]
| align="right" | 143,100
| align="right" | 6,719,567
| align="right" | 47.0
| [[Dushanbe]]
|-
| [[Fayil:Flag of Turkmenistan.svg|20px]] [[Turkmenistan]]
| align="right" | 488,100
| align="right" | 4,688,963
| align="right" | 9.6
| [[Ashgabat]]
|-
| [[Fayil:Flag of Uzbekistan.svg|20px]] [[Uzbekistan]]
| align="right" | 447,400
| align="right" | 25,563,441
| align="right" | 57.1
| [[Tashkent]]
|-
| colspan=5 style="background:#eee;" | '''[[Gabascin Asiya]]:'''
|-
| [[Fayil:Flag of the People's Republic of China.svg|20px]] [[Sin]]<ref> The current [[state]] is formally known as the [[People's Republic of China]] (PRC), which is subsumed by the [[China|eponymous entity and civilisation]]. Figures given are for [[mainland China]] only, and do not include [[Hong Kong]], [[Macau]], and [[Taiwan]].<br /></ref>
| align="right" | 9,584,492
| align="right" | 1,384,303,705
| align="right" | 134.0
| [[Beijing]]
|-
| [[Fayil:Flag of Hong Kong.svg|20px]] [[Hong Kong]] (PRC)<ref> [[Hong Kong]] is a [[Special Administrative Region]] (SAR) of the PRC.<br /></ref>
| align="right" | 1,092
| align="right" | 7,303,334
| align="right" | 6,688.0
| [[Hong Kong]]
|-
| [[Fayil:Flag of Japan.svg|20px]] [[Japan]]
| align="right" | 377,835
| align="right" | 126,974,628
| align="right" | 336.1
| [[Tokyo]]
|-
| [[Fayil:Flag of Macau.svg|20px]] [[Macau]] (PRC)<ref> [[Macau]] is a [[Special Administrative Region]] (SAR) of the PRC.<br /></ref>
| align="right" | 25
| align="right" | 461,833
| align="right" | 18,473.3
| —
|-
| [[Fayil:Flag of Mongolia.svg|20px]] [[Mangolia]]
| align="right" | 1,565,000
| align="right" | 2,694,432
| align="right" | 1.7
| [[Ulaanbaatar]]
|-
| [[Fayil:Flag of North Korea.svg|20px]] [[Koriya ta Arewa]]
| align="right" | 120,540
| align="right" | 22,224,195
| align="right" | 184.4
| [[Pyongyang]]
|-
| [[Fayil:Flag of South Korea.svg|20px]] [[Koriya ta Kudu]]
| align="right" | 98,480
| align="right" | 48,324,000
| align="right" | 490.7
| [[Seoul]]
|-
| [[Fayil:Flag of the Republic of China.svg|20px]] [[Jamhuriyar Sin]] ([[Taiwan]]) <ref> Figures are for [[Taiwan Area|the area]] under the ''de facto'' control of the ROC government. Claimed in whole by the PRC; see [[political status of Taiwan]].<br /></ref>
| align="right" | 35,980
| align="right" | 22,548,009
| align="right" | 626.7
| [[Taipei]]
|-
| colspan=5 style="background:#eee;" | '''[[Arewacin Afirka]]:'''
|-
| [[Fayil:Flag of Egypt.svg|20px]] [[Misra]]<ref> [[Misra]] is generally considered a transcontinental country in Northern Africa and Western Asia; population and area figures are for Asian portion only, east of the [[Suez Canal]] ([[Sinai Peninsula]]).<br /></ref>
| align="right" | 63,556
| align="right" | 1,378,159
| align="right" | 21.7
| [[Kairo]]
|-
| colspan=5 style="background:#eee;" | '''[[Arewacin Asiya]]:'''
|-
| [[Fayil:Flag of Russia.svg|20px]] [[Rasha]]<ref> [[Rasha]] is generally considered a transcontinental country in Eastern Europe (UN region) and [[Arewacin Aziya]]; population and area figures are for Asian portion only.<br /></ref>
| align="right" | 13,115,200
| align="right" | 39,129,729
| align="right" | 3.0
| [[Moscow]]
|-
| colspan=5 style="background:#eee;" | '''[[kudu masao gabasci Aziya]]:'''
|-
| [[Fayil:Flag of Brunei.svg|20px]] [[Brunei]]
| align="right" | 5,770
| align="right" | 350,898
| align="right" | 60.8
| [[Bandar Seri Begawan]]
|-
| [[Fayil:Flag of Cambodia.svg|20px]] [[Kambodiya]]
| align="right" | 181,040
| align="right" | 12,775,324
| align="right" | 70.6
| [[Phnom Penh]]
|-
| [[Fayil:Flag of Indonesia.svg|20px]][[Indonesiya]]<ref> [[Indonesiya]] is often considered a transcontinental country in Southeastern Asia and [[Oceania]]; figures do not include [[Irian Jaya]] and [[Maluku Islands]], frequently reckoned in Oceania ([[Melanesia]]/[[Australasia]]).<br /></ref>
| align="right" | 1,419,588
| align="right" | 227,026,560
| align="right" | 159.9
| [[Jakarta]]
|-
| [[Fayil:Flag of Laos.svg|20px]] [[Laos]]
| align="right" | 236,800
| align="right" | 5,777,180
| align="right" | 24.4
| [[Vientiane]]
|-
| [[Fayil:Flag of Malaysia.svg|20px]] [[Maleziya]]
| align="right" | 329,750
| align="right" | 22,662,365
| align="right" | 68.7
| [[Kuala Lumpur]]
|-
| [[Fayil:Flag of Myanmar.svg|20px]] [[Myanmar|Myanmar (Burma)]]
| align="right" | 678,500
| align="right" | 42,238,224
| align="right" | 62.3
| [[Naypyidaw]]<ref> The administrative capital of [[Myanmar]] was officially moved from [[Yangon|Yangon (Rangoon)]] to a militarised greenfield just west of [[Pyinmana]] on 6 November 2005.</ref>
|-
| [[Fayil:Flag of the Philippines.svg|20px]] [[Filipin]]
| align="right" | 300,000
| align="right" | 84,525,639
| align="right" | 281.8
| [[Manila]]
|-
| [[Fayil:Flag of Singapore.svg|20px]] [[Singafora]]
| align="right" | 693
| align="right" | 4,452,732
| align="right" | 6,425.3
| [[Singafora]]
|-
| [[Fayil:Flag of Thailand.svg|20px]] [[Thailand]]
| align="right" | 514,000
| align="right" | 62,354,402
| align="right" | 121.3
| [[Bangkok]]
|-
| [[Fayil:Flag of East Timor.svg|20px]] [[Timor-Leste|Timor-Leste (East Timor)]]<ref> [[Timor-Leste]] is often considered a transcontinental country in Southeastern Asia and [[Oceania]].<br /></ref>
| align="right" | 15,007
| align="right" | 952,618
| align="right" | 63.5
| [[Dili]]
|-
| [[Fayil:Flag of Vietnam.svg|20px]] [[Vietnam]]
| align="right" | 329,560
| align="right" | 81,098,416
| align="right" | 246.1
| [[Hanoi]]
|-
| colspan=5 style="background:#eee;" | '''[[tsakiya da kudancin Asiya]]:'''
|-
| [[Fayil:Flag of Afghanistan.svg|20px]] [[Afghanistan]]
| align="right" | 647,500
| align="right" | 27,755,775
| align="right" | 42.9
| [[Kabul]]
|-
| [[Fayil:Flag of Bangladesh.svg|20px]] [[Bangladash]]
| align="right" | 144,000
| align="right" | 133,376,684
| align="right" | 926.2
| [[Dhaka]]
|-
| [[Fayil:Flag of Bhutan.svg|20px]] [[Bhutan]]
| align="right" | 47,000
| align="right" | 2,094,176
| align="right" | 44.6
| [[Thimphu]]
|-
| [[Fayil:Flag of India.svg|20px]] [[Indiya]]<ref> Includes [[Jammu and Kashmir]], a contested territory among India, [[Pakistan]], and the [[People's Republic of China|PRC]].<br /></ref>
| align="right" | 3,287,590
| align="right" | 1,045,845,226
| align="right" | 318.2
| [[New Delhi]]
|-
| [[Fayil:Flag of Iran.svg|20px]] [[Iran]]<!--{{editnote | NOTE: Do not alter or move this entry without discussion -- in the UN scheme for countries/regions (used in the table), Iran is in Southern Asia, not Western Asia.-->
| align="right" | 1,648,000
| align="right" | 68,467,413
| align="right" | 41.5
| [[Tehran]]
|-
| [[Fayil:Flag of Maldives.svg|20px]] [[Maldives]]
| align="right" | 300
| align="right" | 320,165
| align="right" | 1,067.2
| [[Malé]]
|-
| [[Fayil:Flag of Nepal.svg|20px]] [[Nepal]]
| align="right" | 140,800
| align="right" | 25,873,917
| align="right" | 183.8
| [[Kathmandu]]
|-
| [[Fayil:Flag of Pakistan.svg|20px]] [[Pakistan]]
| align="right" | 803,940
| align="right" | 147,663,429
| align="right" | 183.7
| [[Islamabad]]
|-
| [[Fayil:Flag of Sri Lanka.svg|20px]] [[Sri Lanka]]
| align="right" | 65,610
| align="right" | 19,576,783
| align="right" | 298.4
| [[Colombo]]
|-
| colspan=5 style="background:#eee;" | '''[[yammacin Asiya]]:'''
|-
| [[Fayil:Flag of Armenia.svg|20px]] [[Armeniya]]<ref> [[Armeniya]] is sometimes considered a transcontinental country: physiographically in [[yammacin Aziya]], it has historical and sociopolitical connections with Europe.<br /></ref>
| align="right" | 29,800
| align="right" | 3,330,099
| align="right" | 111.7
| [[Yerevan]]
|-
| [[Fayil:Flag of Azerbaijan.svg|20px]] [[Azerbaijan]]<ref> [[Azerbaijan]] is often considered a transcontinental country in Western Asia and gabascin turi; population and area figures are for Asian portion only. [[Naxçivan]] is an autonomous [[exclave]] of Azerbaijan bordered by [[Armenia]], [[Iran]], and [[Turkey]].<br /></ref>
| align="right" | 41,370
| align="right" | 3,479,127
| align="right" | 84.1
| [[Baku]]
|-
| [[Fayil:Flag of Bahrain.svg|20px]] [[Baharain]]
| align="right" | 665
| align="right" | 656,397
| align="right" | 987.1
| [[Manama]]
|-
| [[Fayil:Flag of Cyprus.svg|20px]] [[Cyprus]]<ref> The island of [[Cyprus]] is sometimes considered a transcontinental territory: in the Eastern Basin of the [[Mediterranean Sea]] south of [[Turkey]], it has historical and sociopolitical connections with Europe. The [[Turkish Republic of Northern Cyprus]] (TRNC), distinct from the ''de jure'' Jamhuriyar Cyprus in the south (with a predominantly Greek population), is recognised only by Turkey.<br /></ref>
| align="right" | 9,250
| align="right" | 775,927
| align="right" | 83.9
| [[Nicosia]]
|-
| [[Fayil:Flag of Palestine.svg|20px]] [[Falasdinu]]<ref> [[Zirin Gaza|Gaza]] and [[West Bank]], collectively referred to as the "Occupied Palestinian Territory" by the UN, are [[Palestinian territories|territories]] partially occupied by [[Israel]] but under ''de facto'' administration of the [[falesdinian National Authority]].<br /></ref>
| align="right" | 363
| align="right" | 1,203,591
| align="right" | 3,315.7
| [[Gaza]]
|-
| [[Fayil:Flag of Georgia.svg|20px]] [[Georgia (country)|Georgia]]<ref> [[Georia (country)|Georgia]] is often considered a transcontinental country in Western Asia and Eastern Europe; population and area figures are for Asian portion only.<br /></ref>
| align="right" | 20,460
| align="right" | 2,032,004
| align="right" | 99.3
| [[Tbilisi]]
|-
| [[Fayil:Flag of Iraq.svg|20px]] [[Irak]]
| align="right" | 437,072
| align="right" | 24,001,816
| align="right" | 54.9
| [[Baghdad]]
|-
| [[Fayil:Flag of Israel.svg|20px]] [[Isra'ila]]
| align="right" | 20,770
| align="right" | 6,029,529
| align="right" | 290.3
| [[Jerusalem]]
|-
| [[Fayil:Flag of Jordan.svg|20px]] [[Jordan]]
| align="right" | 92,300
| align="right" | 5,307,470
| align="right" | 57.5
| [[Amman]]
|-
| [[Fayil:Flag of Kuwait.svg|20px]] [[Kuwait]]
| align="right" | 17,820
| align="right" | 2,111,561
| align="right" | 118.5
| [[Kuwait City]]
|-
| [[Fayil:Flag of Lebanon.svg|20px]] [[Lebanon]]
| align="right" | 10,400
| align="right" | 3,677,780
| align="right" | 353.6
| [[Beirut]]
|-
| [[Nakhichevan|Naxçivan]] ([[Azerbaijan]])<ref> [[Azerbaijan]] is often considered a transcontinental country in Western Asia and Eastern Europe. [[Naxçivan]] is an autonomous [[exclave]] of Azerbaijan bordered by [[Armenia]], [[Iran]], and [[Turkey]].<br /></ref>
| align="right" | 5,500
| align="right" | 365,000
| align="right" | 66.4
| [[Nakhichevan (city)|Naxçivan]]
|-
| [[Fayil:Flag of Oman.svg|20px]] [[Oman]]
| align="right" | 212,460
| align="right" | 2,713,462
| align="right" | 12.8
| [[Muscat, Oman|Muscat]]
|-
| [[Fayil:Flag of Qatar.svg|20px]] [[Qatar]]
| align="right" | 11,437
| align="right" | 793,341
| align="right" | 69.4
| [[Doha]]
|-
| [[Fayil:Flag of Saudi Arabia.svg|20px]] [[Saudiyya]]
| align="right" | 1,960,582
| align="right" | 23,513,330
| align="right" | 12.0
| [[Riyadh]]
|-
| [[Fayil:Flag of the United Arab Republic.svg|20px]] [[Siriya]]
| align="right" | 185,180
| align="right" | 17,155,814
| align="right" | 92.6
| [[Damascus]]
|-
| [[Fayil:Flag of Turkey.svg|20px]] [[Turkiya]] <ref> [[Turkiyya]] is generally considered a transcontinental country in Western Asia and Southern Europe; population and area figures are for Asian portion only, excluding all of [[Istanbul Province|Istanbul]].<br /></ref>
| align="right" | 756,768
| align="right" | 57,855,068
| align="right" | 76.5
| [[Ankara]]
|-
| [[Fayil:Flag of the United Arab Emirates.svg|20px]][[Taraiyar larabawa]]
| align="right" | 82,880
| align="right" | 2,445,989
| align="right" | 29.5
| [[Abu Dhabi]]
|-
| [[Fayil:Flag of Yemen.svg|20px]] [[Yemen]]
| align="right" | 527,970
| align="right" | 18,701,257
| align="right" | 35.4
| [[Sanaá]]
|-
|- style=" font-weight:bold; "
| Total
| align="right" | 43,810,582
| align="right" | 3,902,404,193
| align="right" | 86.8
|}
{{Commonscat|Asia}}
== Ɗiwwa ==
[[Panni:Asiya]]
m21aircqzii54fg5nunl6aqyf3z77nn
Aston Villa F.C
0
433
8459
3182
2026-08-17T15:11:35Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8459
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q18711}}
'''Aston Villa Football Club''' (la monan tan ga villa kawai) kungiya ji la kwararru anin kwallo sheke, la ga Aston, Birmingham ingila. Kungiyaye la monantanga ga tarihi to in 1874, aji gasa ga firimiya, siri mataki kwallo sheke in ingila. Kungiyaye aji Ina bomfo ga bonsu Villa Park Yan 1897. Aston villa aga modi koga manshiwa kala mate ga nasara ga ingila koboii tan gasar kwallo lsheke in farko sau bawulo, Kofi FA, Sau bawulo, Kofi league sau badi ga kafi turai ga super cup in turai sheke modiii.
Aston villa San jito koga club la siranjisu ga ingila Yan soninshe 1880, lokaye la mate kasantan jisu anin gabatarwa in bomfo gede in zaman. Emeji dubba lokaci la laushi Mai laushi gabatu jini ga Ishin ji koga an woli. Scotland Georgia Ramsay la nadannin go bo koci kwallo sheke in farko ga duniya in 1886. Kungiya kasantan itaji tasiri to koga zamakoyi bomfo zuwa kwaranjisu ga 1885 kala darektan villa ji, William McGregor, la kafu kungiya kwallo sheke inbo fari ga duniya I. 1888. (1)(2)(3)
Aston villa mate kasantan memba ji ga premier League. Ga soni In 1992, modi koga kungiyoyi kunum kawai mate kasantan bo menba ga sheke chiffinsu Football league ga premier League. Ga gawaga 90s ko fari 00's. Villa kasantan jito kwallo sheke ga turai ga koyi koyi. Kala koboii lokoci Maddi aji sikito koboii indako martin 0'neil kulob ji satu bone ga farko kala kawai koga premier League ga 2015 -16. Koboii soninshe kunun ga gasa tina Kofi EFL ga sauye saute balau kulob ye majini premier League ga soninshe 2019. A wolwoli unai emery ga 2024, kulab ye chanchantu jini gasa zakaru turai ko UEFA ga karo in farko Yan 1982/83.
==Tarihi==
Antun imani gako kungiya kwallo sheke in Aston villa kafago ga foti 21 ga Nuwanba 1874. Ko mambobi villa gross wesleyan ghape ga handsworth la honsene aji Birmingham.(4) Metella Antun kokari ga kafa Aston villa, guda hoddo Andi, Jack Hughes, Frederick Matthew, Walter Price ga William. Scattergood, mateji kasantan jisu mambobi ji la kungiya bonfo kurket aji gabin sujada aji zauwa goggo la mate a kasantan gawa tarinshe hunturu. Inko rashu kungiyoyi kwallo sheke in bono Aston villa, bonfo kasantu ga duniya Rugby in Aston Brook St Mary's, ga matsayi yanayi bonfo kungiya villa amincetjito ga doka Rugby ga reta in balau ga wolwoli dokoki kungiya. Villa Antun winin ha bomfo in farko.(5)s.0
== Ɗiwwa ==
o1dwkscls7cqmfm5tnbkdql1qzbz3ap
Atletico Madrid
0
435
8460
3198
2026-08-17T15:11:37Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8460
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q8701}}
'''Atletico Madrid FC''', la monansun ga Atletico (aji undasu ga Atleti ga harshe a aji amfani ga Ishin in inso ga lame lokoci yalla) modi koga kwararru kungiya kwallo sheke ji ga wali Spain ga ke Madrid. Aji bonfo laliga, siri woli kwallo sheke ga woli [[Spain]].(1)
Bonsu in bomfo itaji fili bonfo Riyadh Air Metropolitano , inko Andi dama Kona miyya 70'692.(2) Kafantango kungiya ye ga foti 26 ga frilu 1903 ko farko ga matsayi athletic club sucursal de Madrid. Monantun mate ga riguna anin dai ga fetila layi yorani inko sheji zowu monan barkwanci los Golchoneros (anin karai gando") kala ga [[Los Rojiblancos]] (dai ga fetila") .(3)
Ga soni in 1946, kulob ye majini Atletico Madrid kala zalu modi garan ga makwabtansu na Madrid ji Real Madrid, la aji gowayi ga mate bonfo la aji unda to ga El derbi masrileno. Kala aji dom ga Barcelona Yan ko soninshe.2003 yarima Felipe, la ko boi majini bo Moii Felipe VI , aji mena shugaba girmamawa in kulob ye.(4)
==Tarihi==
Kafan kungiya ji ga foti 26 ga afrilu 1903. Ga matsayi Athletic club sucursal de Madrid ko madda dalibai kunun anin asali Basque ga dowasu ga madrid mayenne mate kafan foyo kungiya ga matsayi Maddi reshe kungiya la aji Goya boii Yan mate adole Atletico Bilbao, innan mata konantu Copa del Rey in 1903 ga birni ga soninshe 1904 Maddi mambobi Real Madrid raban kossu inco gede kungiya.(5)
Ga farko aji zuwa subunshe laga reta ga reta launi shudi ga fetila , la Ishin launika athletic Bilbao ga lokaci ye Amma kafin soni in 1910, shaffinsu kungiyoyi in Bilbao ga madrid mate zalan zowa launikossu ga honsene dai_dai ga fetila layi. Maddi aji imani gako cewa canji la faru ye inko Ishin ki subaye dai dai ga fetila layuka mateji mafi sauki ga wena , foyo aji amfani ga jirni Zane ye beyi tabbitayi gando kala aji inayi inko sauki amfani ga messes ragowa zaneye ko beyi rsubaye kwallo sheke. Emeji onu gudummawa ga sun barkwanci in kungiya ye , Los Golchoneros (anin karai gando).(6)
== Ɗiwwa ==
6vm11anqpwlme0bwcownzsv2rjy5pjy
Australia
0
436
8461
3205
2026-08-17T15:11:43Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8461
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = Commonwealth of Australia
| image_flag = Flag of Australia (converted).svg
| image_coat = Coat of arms of the Commonwealth of Australia.svg
| image_map = Australia states and territories labelled.svg
| national_anthem = "[[Advance Australian Fair]]"<br>[[Fayil:U.S. Navy Band, Advance Australia Fair (instrumental).ogg]]
| official_languages = [[Yarenshe Turanci]]
| capital = [[Canberra]]
| largest_city = [[Sydney]]
| demonym = Australian
| ethnic_groups = 83.1% White<br>8.6% Asian<br>3.7% Black<br>2.7% Mixed<br>2.0% other
| government =
Unitary parliamentary constitutional monarchy
| leader1 = [[Charles III]]
| leader1_type = Monarch
| leader2 = [[Keir Stammer]]
| leader2_type = Prime Minister
| sovereignty_type = Independence from the [[United Kingdom]]
<!--
| established_event1 = Proclamation
| established_date1 = 24 April 1916 1975
| established_event2 = Declaration
| established_date2 = 21 January 1919
| established_event3 = [[Anglo-Irish Treaty]]
| established_date3 = 6 December 1921
-->
| area_sq_km = 7,688,287 km<sup>2</sup>
| area_sq_mi = 2,968,464 sq mi
| area_rank = 6<sup>th</sup>
}}
Australia (ga turanci: Australia) Woli ji GA nahiya Oceania lake ko kunsu Siri yanki woli in nahiya tshibiri Tasmanian ga kala maddi dolinshe tshibiri.(1) Itaji woli laga Siri ga Oceania kala ga ishin ga duniya shaffi.(2)
== Tarihi ==
Miyya farko la dowu ga 0stiraliaya aji ga Aboriginal
Australia gakala Torres strait Islanders, LA antun Rayuwa ga yanki ye mana sunni 60,000.(3)
Turawa turai zalan loma yanki GA karni in 17, kala Birtaniya ji ga zala Mallika woli ga soninshe 1788. (4) Ga foti 1 Janairu 1901 in aji gonta yankuna daban daban aji dono woli modi gawa GA ishin kontto.(5)
== Yanayi Ga Woli ==
0stiraliaya Andi yanayi jir jir koga hamada laga zafi Dina yankuna lake ga Amma koyye LA godom GA dar ga aushi(6) Siri manshi woli gontango ga Great Barrier Reef , LA ishin mafi Siri reef ga duniya gakala hamada outback.(7)
== Tattali Dara ==
Tattali Dara Ostiratiya aji koga mafi gedau GA duniya aji dogaran ga albarkatun woli mana zinare karara GA kala mara.(8)
Shekala woli GA tinadom fanoni kala ilmi dayi lafiya GA fasaha.(9)
== Siyasa ==
0stiraliaya woli ji laga tsari dimokiradiyya inko aje zaba shugabanni ga goggo zabe.(10) Aji wol woli masarauta Commonwealth realm, inko moii Birtaniya lake dono shugaba woli in alama.(11)
== Ɗiwwa ==
ev8kbssexlvzrta6zp5f8a2fcf89cb8
Auta waziri
0
437
8462
3222
2026-08-17T15:11:45Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8462
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q136190568}}
Auta Waziri e'shin an aru ke muntu arun lawon lardi kano e'shi Auta Waziri ye feten sombodi e'me, ke aruni zuilaka.
<ref>https://africanmusiclibrary.org/artist/Auta%20Waziri |title=Kwafin ajiya |access-date=2025-09-09 |archive-date=2024-05-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240501145905/https://africanmusiclibrary.org//artist/Auta%20Waziri |url-status=dead }}</ref><ref>https://manuniya.com/2023/09/20/auta-waziri-biography-age-education-songs-career-net-worth/</ref>
== Ɗiwwa ==
cvetpk9kbk128nuzj4v3lx55zlr15ld
Aymen abdennour
0
438
8463
3232
2026-08-17T15:11:47Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8463
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q60597}}
[[Fayil:AymenAbdennour cropped.JPG|thumb]]
'''Aymen abdennour''' (Larabci:: أيمن عبد النور ; Layan nin ga 6 ga tare August soni in 1989) kwararre lawo bomfo kwallo sheke ji wolini [[Tunisia]] Inko aji daya leda ga matsayi an kacca boii Rodez kulob.
Cikekken an gowa bomfo la gowu bomfo 53 Yan ko soni 2009, wakiltu Tunisia ga gasa tin Kofi nahiya Africa sheke kunum.
==Ruta Club==
Layan Abdennour ga sousse, Tunisia zalu rutani Etoilo sportive'du sahel ga soni in 2008. Ga lokaci la aji mena kawo bomfo ga magoya boii ni aji dolan kasantujini koga modi koga anin ani bomfo la dole kungiya ye ga kakar 2008-9 ti kwallo ga kulob ni kwallaye badi kala mate rasan kumbu kula aji kare ga matsayi in kunum.
Ga foti 14 ga tare janairu sonin 2010. Abdennour zowu Sara gako yarjejeniya aro ni in reta soni jizani ga werder Bremen la kofarko inaniwo tidon ga dono ga kulob ye har zuwa tatteke soni 2009-10. Bremen aji ga zabin kwantiragin zowa Sara ga konni in dono dindindin, Abdennour gowu bomfo ga werder Bremen bacci modi Amma mate amintan gako zawarci ni sa kala majini Etoilo.
== Diwwa ==
5ci88bmpduvitebdlkkzg39c8w5h80a
Azare
0
439
8464
3244
2026-08-17T15:11:49Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8464
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q793588}}
Azare birni ji, ga jihar Bauchi, ko woli Nijeriya. Katagum ji ga jihar bauchi, goru azare aji iyaka to ko dar ga dole hukuma damban ga Potiskum jihar yobe, koga aushi kala dole hukuma misau ji ga Giade koga zoni kala dole hukuma, jama'are koga Arewa kala aji iyaka ga dole hukuma Itas gadau ga Gamawa ga jihar Bauchi.
==Tarihi Azare==
Kafan Azare ji ga soninshe in 1803 ga fora iyalan malam Lawan boti sarakuna in farko ga in balau in Azare. Malum Bonni kasantu Jini molti malam turum. Malum Ibrahim zaki Ishin ji dowu ga azare bo farko , lawo malum Lawan ji la riyajini ga kauye yaya ga nam ga Chinade malum Lawan zalu dono ga goru nafada la masarauta Gombe koga boii kala majini goru yaya Ishin layu lawo turum. Koboii ga siye Malum Lawan, kala Malum zaki di gama sheik usman dan Fodiyo ga sakkwato inko Ishin gaddimu mulki ga Maddi Malum Lawan. A soninshe 1814, malum zaki kammilu makaranta islamiya in sheik usman dan Fodiyo. La a sakkwato, ji Soni in 1809 zalu dono ga, kauye tashema tazarani ala kilomita 9 ga Azare honsene Malum zaki zalu mulki koga soninshe in 1807 zuwa soninshe in 1914 kala, be Nonni diwo la monannin ga sulaiman Adandaya koga soninshe in 1814 zuwa soninshe 1816. Moi Azare in kunum Malum dankauwa aji murabus koga soninshe 1816 zuwa soninshe 1846 ga dole hukuma Azare Katagum koga moyinshe la gadango hordo mate mulki emeyye yanki ji.(1)
Dangane ga she , lokaci mara rani ga dole hukuma Azare Katagum aji gudanayi koga Oktoba zuwa afrilu lokaci fuzo aji faro kala dalla tare mayu zuwa satumba aji ale kololuwa tare August dalla 1300mm. Gale soni yalla , ga modi bangare kala woli woli ko gefe aji ewe la yatu siri beyi fili ga Azare Katagum. Yayila ga woli laga barka dagaru ga filaye ambaliya aji wena ga albarkatu koga woli. Woli aji gollaka mara ga mara auduga musamman ga Maddi sassa ga Arewa Ga Azare, kala itu dacewa ga mara auduga.
==Ɗiwwa==
joisrwxqbcwmm1zgsew4gn091i3l9m3
B
0
440
8465
3255
2026-08-17T15:11:51Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8465
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q9705}}
[[Fayil:Latin letter B.svg|thumb]]
'''B''' ko '''b'''<ref>Oxford English Dictionary, ''2nd ed.'' |location=Oxford |publisher=[[Oxford University Press]]|date=1989</ref><ref>Merriam-Webster's 3rd New International Dictionary of the English Language, Unabridged |date=1993</ref> itan dallah kalamanda an Billah ganki ita Ani bolo [[2]] gadallah Kalmomi, ko ko A sai ita B. B itan dallah Kalmomi I bu inda an Billah gamaye ga Boo bam bam inda Gontu ga Turanci gake [[Hausa]] ga [[Bolewa]] gake masse yare I andi.
== Ɗiwwa ==
jtgslxf9wcyc9l27xn1z46zc0j9f9id
BBC Hausa
0
441
8466
3260
2026-08-17T15:11:54Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8466
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q42291527}}
'''BBC Hausa''' inke Be'i Yada Labari Gabo yare [[Hausa]] Mallaka Tasha bari BBC Gake inbo Turanci wato (British broadcasting Corporation (BBC) World Service Inda itan ishe shiritto Gabo lisi Hausa musamman are Labari ishafu Oli [[Nijeriya|Najeriya]], [[Ghana]], [[Nijar|Nijer]], gake masse Oli i Andi Inda maten Zoni ga Africa maten kumche Bo Yare Hausa.
Matan Ruta ga Lisi Guda kò-kunu ga kunu [[33]], inda Guda badi [[5]] ko ga'Anki inke Bo é lepa Africa maten mbatti Labarissu Gabo Hausa konki modi ga Tasha isiri In BBC Hausa Inda ita Goru London wato broadcasting Hausa gake tasha é An ga Oli Najeriya Ga [[Abuja|ABUJA]] gake shafitto Inda an yabar gizo Inda shakka an wallifice ga Abuja Nigeria.
==Ɗiwwa==
atoxuwa86ugeitaadjiyfpdguhxekn2
Babagana Umara Zulum
0
442
8467
3278
2026-08-17T15:11:56Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8467
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q62059920}}
'''Babagana Umara Zulum''' Farfesa Babagana Umara Zulum, layannin ga foti 26 ga tere august, ga soni alif dubu modi ga modi ga dalma bonum (1969) miladiyya. (A.C) Ga goru mafa, gwanna kala an gungiya Bako harama aji aleni hare hare kala kala, Amma aji wenani sa ga jihar Barno ji koga soninshe in 2019 (ko boii kashim Ibrahim shattima) . Babagana umara zulum kasantu jini gwanna ji jajirtacce siyasa Dimokuradyya ga zowu ga sawu dom (1)(2)(3)
==Rayuwa Ni==
layanningo ga goru mafa jihar Barno Nijeriya ga foti 26 ga tare August soninshe in 1969, aji firemare ga sakandari shap ga goru mafa ga manguno dallasu soninshe 1975 ga 1985.
==Saniya==
Umar Zulum ga tarihi rayuwa ni itu saniya yolla mota tasi ga Kona showi in soni ko baccimodi. Janji itu saniya zuwa tiles dashi ga boni itu saniya markade ga lokaci ye kala kwale aji lawo kala aji macce kilomita bawulo 7 zuwa makaranta ni firemare.(4)
== Ɗiwwa ==
ja9977vl91z4dquqwc5faxw9kfswzah
Babur
0
443
8468
3292
2026-08-17T15:11:58Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8468
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q56552}}
Babur, anin ngada kuta, mete a lardi Borno State, godonsu biya Biu.<ref>http://www.rogerblench.info/Language/Afroasiatic/Chadic/Central/Bura/Bura%20opening%20page.html</ref>
[[Fayil:Babur (Pabir-Bura) tribe.jpg|thumb]]
[[Fayil:Bura (Pabir) girls (2).jpg|thumb]]
[[Fayil:Bura (Pabir) girls (3).jpg|thumb]]
[[Fayil:Bura (Pabir) girls (1).jpg|thumb]]
== Ɗiwwa ==
1ds3her2cdc1y87o598l04j2zv6pb22
Bade
0
444
8469
3313
2026-08-17T15:12:01Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8469
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q4840705}}
'''Bade''' base hukuma In dole ji ga [[Yobe|jihar Yobe]] ga [[Nijeriya]]. (1)
==Yare==
Yare bade ga duwai amateji yarinshe la aji amfani ga mate ga hukuma in Dole bade.(2)(3)
==Tarihi==
Yanki gwannati in bade aji jihar yobe wadda la aga yanki ye siyasa ga Arewa mana dar ga Nijeriya hedikwatar dole hukuma gashua, lokaci la yanki ye Andi goru ga kauyuka ga dama ga kumariya gashua, Dagona Gabaruwa, Amshi azam Gapchia, ga gorukura, siri kabilu ga bade mate kabila bade ga kala rukuni duwai jizani ga harsuna bade ga duwai la aji bosa ga yanki ye. Adin musulunci Ishin, aji inayi ga gwannati bade ga yayi la muhimmanci bakukuwa ga LGA in bade gontan go ga biki iwa Kifi ga al"adu in bade. Yanki gwamnati bade aji masarauta laga daraja wadda emirin bade aji jagoranta ni.(1)
Yanki gwamnati bade aji ga Jimilla fili murabba 'in kilomita 772 jizani ga zafi in average in digiri 32 ga Gelsius kala ga kimani Amma itu soni 1300mm. Yanki LGA in bade aji godom falina ga Amma la aji gudana ga mate, inko gontan ga Yobe, Hadeja.(4)
==Lardi==
[[Yobe|Jihar Yobe]] Headquarters [[Gashua]]
== Ɗiwwa ==
tp6b4abxr270ac56xjf6wmfnqltrz1h
Bajoga
0
445
8470
3325
2026-08-17T15:12:02Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8470
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q4848927}}
'''Bajoga''' guruji kala hedikwatar dole hukuma Funakaye(1) la ga jihar Gombe ki zoni mana dar in Nijeriya.(2) Bajoga ji kasantan goru lake ga garan kilomita bonum ga ashaka inko atene ji makai'akata la aji sarrifa siminti ji.
Sannan kala Andi nisa kilomita 1) koga Borni, mashi gorulla an Washi dalla turawa mulki mallaka, in burtaniya(3) kala moi musulwa in zamaniye , muhammadu Attahiru I. Inko Ishin Itu Jo koga sokoto (4) zuwa yanki emeyye har kala duwantun Ishin ga soninshe in 1903.
==Makarantun Ga Guru Bajoga==
# Government Day Secondary School Bajoga
# Gombe State Polytechnic Bajoga<ref>https://en.m.wikipedia.org/wiki/Gombe_State_Polytechnic</ref>
# JIBWIS Islamic Secondary School Bajoga
# Girl Child Initiative School
# Gandu Primary School Bajoga
# Government Vocational Training Center Bajoga.
# Al'majiri School
# Sangaru Primary School, Bajoga
# Government Junior Secondary school Sangaru, Bajoga
# Government day Secondary school Bajoga South
# Federal Government Girls college Bajoga
# Model primary school Bajoga
== Ɗiwwa ==
<references/>
4bb2chtt29f4kgda64kc1wqleq1pvku
Banki
0
447
8471
3338
2026-08-17T15:12:04Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8471
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q22687}}
[[Fayil:Bydgoszcz banki.jpg|thumb|banki ]]
[[Fayil:Bank of Tanzania golden hour.jpg|thumb|Banki ga Tanzania]]
[[Fayil:Deutsche-Bank-Frankfurt-am-Main.jpg|thumb|bankin Deutsche]]
[[Fayil:National Bank of Liechtenstein.JPG|thumb|Banki]]
'''Banki'''i beyi gudana ga hada-had ji in dodo, ga zenayi, ga ona gudum kala aji bongira yi ga gama jir in banki inko wena riba. (1) Banki Andi muhimmanci ga al'umma, inko she le woli yalla aji onani tsaro GA tsari in musamman.<ref>https://web.archive.org/web/20180713043152/http://www.prarulebook.co.uk/rulebook/Glossary/Rulebook/0/B</ref>
Ishin de banki ye beyi ji miyya aji ele Zena dodosu ga bankuna miyya dodosu ga gawa yatu aminci la memu agita dina bo bikka dodoni yadda Ishin dolwoyi ga matsala sa.
Banki miy'ya a dasu dodo, serna dodo ko goru ko zuwa le au ke in lelo. Bai zena dodo ke a ono gudum ba doggi shim-shim.
==Ɗiwwa==
[[Panni:Goma]]
nomzhiyho4mdiojs56kp2sd0fnz96eo
8638
8471
2026-08-17T21:06:42Z
Abu Sadeeq77
197
8638
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q22687}}
[[Fayil:Bydgoszcz banki.jpg|thumb|banki ]]
[[Fayil:Bank of Tanzania golden hour.jpg|thumb|Banki ga Tanzania]]
[[Fayil:Deutsche-Bank-Frankfurt-am-Main.jpg|thumb|bankin Deutsche]]
[[Fayil:National Bank of Liechtenstein.JPG|thumb|Banki]]
'''Banki'''i beyi gudana ga hada-had ji in dodo, ga zenayi, ga ona gudum kala aji bongira yi ga gama jir in banki inko wena riba. (1) Banki Andi muhimmanci ga al'umma, inko she le woli yalla aji onani tsaro GA tsari in musamman.<ref>https://web.archive.org/web/20180713043152/http://www.prarulebook.co.uk/rulebook/Glossary/Rulebook/0/B</ref>
Ishin de banki ye beyi ji miyya aji Ele zena dodosu ga bankuna miyya dodosu ga gawa yatu aminci la memu agita dina bo bikka dodoni yadda Ishin dolwoyi ga matsala sa.
Banki miy'ya a dasu dodo, serna dodo ko goru ko zuwa le au ke in lelo. Bai zena dodo ke a ono gudum ba doggi shim-shim.
==Ɗiwwa==
[[Panni:Goma]]
ayr4h8uwabf3mzsg681bcjkvro38p7a
Bankin Amen
0
448
8472
3347
2026-08-17T15:12:07Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8472
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q2842699}}
'''Bankin Amen''' banki ji la a dono ga woli [[Tunisiya]]. Zawannin ga ga jeri bankuna Tunisiya.
==Tarihi==
Kafan banki Amen ga ga Soni 1966, inko dalili wena yanci kommulla mu wangoyi ko gama foncier d'Algerle et de Tunisie (CFAT), fata gaa bono ko ga tsari [[Faransa]] Societe central de Banque (La monannin ga Societe Generale) la agowoyi en boi mana 1880 janji ga headquarter ga [[Algeria]].
==Ɗiwwa==
6getipb6k4e7ahyd5dk5zfc230amcza
Banue
0
452
8473
3377
2026-08-17T15:12:08Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8473
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q429908}}
'''Jihar Benue''' (do Binuwai) jiha ji la a bangare zoni ko dalla ga [[Nijeriya|Nigeria]], Andi miyya godom ga goru ye kimani su ala 4,253,641. Inko kidaya la angoyi ga soninshe 2006. Kirkiru jahar ya koga soninshe in 1976.(1) Jizani ga messe jihohi [[7]] ga kirkiran ga lokacin in boii, jahaye wantun suntoji koga fali Benue inko itaji Kogi in balau ga siro ga Nijeriya.(2) Sunto Benue wantun asali ji koga kalma Bomtoid "Beer Noræ . Ma'ana ruwa na dabbar, Hippopotamus. Jiha gontan iyaka ga [[Nasarawa|jihar Nasarawa]] koga Arewa: [[Taraba|jihar Taraba]] ko dar [[jiha Kogi]] ko zoni [[Enugu|Enugu (jiha)]] ko aushi ko zoni: [[Ebonyi|jiha Ebonyi]] ga jihar [[cross River]] koga aushi ga kala iyaka ko woli ga woli ga woli kamaru kaga kudu ko dar (3) miyya Tiv, miyya idoma miyya igede ga miyya Etodu la dowasu ga jihar. Siri birni jiha itaji Makurdi; (4) Benue jiha ji laga barka mara godon ya Maddi la aji kaffayi ga jahaye mana min Lemu. Mangoro, dakal, rogo, odo surra, ela, ridi, shinkafa, duro, ga kwakwa manja,
Jiha Benue in wattun asali ji ko sashi modi la fodinnin ko yanki zoni, Najeriya' ko farko karni 20. Ga lakaciye aji unda yanki ye ga gundumar munshi kafun soninshe in 1918, ga lokaci ye zalan karinta ga dawwamanme Lamar in yanki kala Kogi Benue.(5)
Jiha Benue wattun asali sunye ko Kogi Benue, kala kirkiran tun ita koga jiha Benue plateau koga soninshe 1976. Koga soninshe 1991 ne aka yankan Maddi yankuna koga jiha Benue ( yawanci yankuna yarenshe ighala) jam kala sassa jaha kwara beyi kirkira foyo jiha kogi.kala aji wena iyamurai ga yankuma la aji iya jaha ye mana dolinshe hukumomi 0bi 0ju ga messesu.aji karanta ga tilo yanki dalla Najeriya'" kala beyi soninshe yanki dalla Najeriya' la ko zoni Kogi Neja, Birni Otukpo, siri birni al'adu ga gudannarwa in miyya idoma aji unda to ga "tilo turum kala woli gwarzoye"(6)
[[Samuel Ortom]] ne gwamna jaha jizani ga Benson Abounu ga matsayi mataimaki ni, tsappinsu Antun zabe su wolwoli [[All Progressive Congress|Jam'iya APC]] Kala koga sauyan sheka zuwa [[People Democratic Party|jam'iya PDP.]]
==Ɗiwwa==
kyyuysbdsjysx7ffjmznsk4e5ey43j4
Basse
0
454
8474
8203
2026-08-17T15:12:10Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8474
wikitext
text/x-wiki
{{Article stub warning}}
{{Databox|item=Q247154}}
'''Basse'''
1. Modi
2. bolo
3. kunum
4. fofdo
6. ba'di
7. badcimodi
9. irmodi
8. dirbolo
9. dirkunum
10. dirfoddo
17. dirbadi
18. dirbawulo
19. dirhordo
20. dirbonum.
burf8wkiwpqimvi7h2yfyelf2vt46k3
Bauchi
0
455
8475
8133
2026-08-17T15:12:12Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8475
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q811144}}
'''Bauchi''' Woli Bauchi woli Ji ya a fayta Aushi Dola Darr Ga woli [[Nijeriya]]. Gontattuk lefe Ga [[Kano]] Ko Aushi kafa [[Jigawa]], [[Gombe]], ga [[Yobe]] Ko fayta Darr, kafa [[Kaduna]] Ko Zoni. Woli Bauchi wen zalshe sunto Ko labar Bani yele Bauchi, Yaa Ke itaji Burnin in Siri ye Har insoyi.
Zan woli Bauchi Ga Soni Dubu Modi Ga Dalma ɓonum Ga kobawulo Ga basshi modi (1976), Ga lotayeji missan Manshi woliye Aushi Ndola Darr [[Nijeriya]]. Ga boii woli Bauchi tattuk/gontattuk woli [[Gombe]], yake Ko tetteke ita Mai jito wolin in kotto Ga Ga Soni 1996.
Bauchi itaji jaha in badi ga fadi woli (2) kala in bawulo ga godom miyya (3). Itaga godom filaye kimani kilomita dubu arba 'in ga badi ga dalma hordo ga cassa'in ga kunum(45, 893) godom miyya kimani miliyan bawulo ga dubu dalma badi ga arba'in ga dalma baccimodi ga sittin ga kunum (7,540,663) (4) ga bisa kidaya soninshe in dubu balau ga baccimodi 2006 . Jaha ye rabajjito dangane ga yanayi woli zuwa kashi balau (2) west sudaniya savanna koga aushi ga kala semi-desert sahel savanna koga Arewa ga koga montane Jos plateau aushi mana zoni jiha (5) koga kyautalla beyinshe ga goruye gontu ga yankari National park katafri beyi zenani fa dabbobi mana bijimi bido barewa ga Turum Giwa ga messesu.(6)
Bauchi ji siri jaha bauchi. Bala abdulkadir Muhammad Ishin ji gwamna jiha ye Yan zaben la soninshe in 2019 har zuwa inso. Maddi koga su. Manshiwa jiha gontan go ga abubakar tafawa balewa gamin Isa yakubu, isah Hamma misau Nazif gamawa, haruna Ningi ga ali wakil.
Andi yarinshe godom ga yankuma daban daban in jihar gotango ga, Bo'fikka, ga Butawa ga yare warji koga yankuna dalla jiha yaren Fulfulde, yare Kanuri, ga yare karei'karei koga zani goru filanti ga yare gerawa, koga birni bauchi ga kewaye to yare zaar (sayawa) koga aushi yare Tangale Jarawa ko aushi mana zoni. Kala asari miyya goru (kaso tamanin ga badi 85%) musulwa ji ga dole kaso kiristoci ga kaso baccimodi 6% ga maguzawa ga kaso bonum 9% (7)
==Dolinshe Hukumomi==
jaha bauchi Andi adadi dolinshe hukumomi kobalau ([[20]]). Mate:
{| class="sortable wikitable"
|-
! Dolinshe Hukuma
! Fadin kasa (km<sup>2</sup>)
! Adadin 2006<br> Mutane
! Cibiyar Karamar Hukuma
! Lambar aika<br>sako
|-
| [[Bauchi]]
| align="right"|3,687
| align="right"|493,810
| [[Bauchi]]
| 740
|-
| [[Tafawa Balewa, Nigeria|Tafawa Balewa]]
| align="right"|2,515
| align="right"|219,988
| [[Bununu, Nigeria|Bununu]]
| 740
|-
| [[Dass, Nigeria|Dass]]
| align="right"|535
| align="right"|89,943
| [[Dass, Nigeria|Dass]]
| 740
|-
| [[Toro, Nigeria|Toro]]
| align="right"|6,932
| align="right"|350,404
| [[Toro, Nigeria|Toro]]
| 740
|-
| [[Bogoro]]
| align="right"|894
| align="right"|84,215
| [[Bogoro]]
| 741
|-
| [[Ningi, Nigeria|Ningi]]
| align="right"|4,625
| align="right"|387,192
| [[Ningi, Nigeria|Ningi]]
| 742
|-
| [[Warji]]
| align="right"|625
| align="right"|114,720
| [[Warji]]
| 742
|-
| [[Ganjuwa]]
| align="right"|5,059
| align="right"|280,468
| [[Kafin Madaki]]
| 742
|-
| [[Kirfi]]
| align="right"|2,371
| align="right"|147,618
| [[Kirfi]]
| 743
|-
| [[Alkaleri]]
| align="right"|5,918
| align="right"|329,424
| [[Alkaleri]]
| 743
|-
| ''Southern region totals''
| align="right"|''33,161''
| align="right"|''2,497,782''
|
|
|-
| [[Darazo]]
| align="right"|3,015
| align="right"|251,597
| [[Darazo]]
| 750
|-
| [[Misau]]
| align="right"|1,226
| align="right"|263,487
| [[Misau]]
| 750
|-
| [[Giade]]
| align="right"|668
| align="right"|156,969
| [[Giade]]
| 750
|-
| [[Shira, Nigeria|Shira]]
| align="right"|1,321
| align="right"|234,014
| [[Yana, Nigeria|Yana]]
| 750
|-
| [[Jama'are]]
| align="right"|493
| align="right"|117,883
| [[Jama'are]]
| 751
|-
| [[Katagum]]
| align="right"|1,436
| align="right"|295,970
| [[Azare]]
| 751
|-
| [[Itas/Gadau]]
| align="right"|1,398
| align="right"|229,996
| [[Itas]]
| 751
|-
| [[Zaki, Nigeria|Zaki]]
| align="right"|1,476
| align="right"|191,457
| [[Katagum]]
| 752
|-
| [[Gamawa]]
| align="right"|2,925
| align="right"|286,388
| [[Gamawa]]
| 752
|-
| [[Damban]]
| align="right"|1,077
| align="right"|150,922
| [[Damban]]
| 752
|-
| ''Northern region totals''
| align="right"|''15,035''
| align="right"|''2,178,683''
|
|
|}
== Ɗiwwa ==
c90d1z8ej3ksjkyci4j65s8yy3hq9tg
Bayelsa
0
456
8476
3457
2026-08-17T15:12:14Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8476
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q532153}}
'''Bayelsa''' Woli Bayelsa eta a fayta gudi fayta gudin [[Nijeriya]], ita a tene Dai Dai Dalla beyi [[Niger]] Delta.<ref>"Yenagoa | Location, Facts, & Population". ''Encyclopedia Britannica''. Retrieved 2021-09-11.</ref><ref name=":0">"Bayelsa – History & Culture – Bayelsa State Government". Retrieved 2021-09-11.</ref> Zan tan woli Bayelsa ye gaga Soni Dubu Modi Ga Dalma ɓonum Ga bacchi Modi(1996),<ref>"Bayelsa State". ''[[BBC]] News Pidgin''. Retrieved 2022-03-06.</ref> Ke foɗin tango Koji woli Rivers.<ref>"Rivers state Archives". ''The Guardian [[Nigeria]] News - [[Nigeria]] and World News''. Retrieved 2022-03-06.</ref> mammeye zowwo faruye wentan Koga woli Yaa Onan go foyo Ga woliye. Gontattuk kodoki Ga woli Rivers<ref>"Rivers state Archives". ''The Guardian Nigeria News - [[Nigeria]] and World News''. Retrieved 2022-03-06.</ref> Ko fayta Darr, gake woli Delta Ko Zoni, beyila Aushi Atalanta tattuk beyi ye lo gudi Ga woli ye.
== Diwwa ==
<references/>
5jdmi5nx2htcbb5hujc564l0dzmxi9n
Bello Matawalle
0
458
8477
3478
2026-08-17T15:12:16Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8477
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q64736713}}
'''Bello Muhammad''' la monanningo ga Bello matawalle (Layan ni foti 12 ga Faburairu 1962) an siyasa [[Nijeriya|najeriya]]' ji Kala malum dole minister tsaro ga lokaci 2013, dandu wena gwanna ga jaha zamfara koga 2019 zuwa 202. (1)(2)
Koboii itu daka tsan tsan ga majalisa dokoki jiha abacha kala itu makanin kwaminshina jaha koga 1999 zuwa 2003 gwamnati Ahmed sani yerima, ga jamhuryar ko haddo zalu lemde zabe ko soninshe 2003 ga matsayi an majalisa wakilai la aji wakilta Bakura/ Maradun sannan watu ci gaba da mukami har zuwa soninshe 2015 ga karo fari ga matsayi an jam'iya All Najeriya' people's 2000 kafun sauyi sheka zuwa jam'iya All Najeriya' people's party. Soninshe hoddo koboii rasutu kujerani ga mazabar Bakura Maradun ga soninshe 2015 matawalle majini an takara gwamna ga jam'iya PDP ga 2019 kala lamdu zaebe kujera koboii hukuncin kotu koli gatun go memun la lamdu zabe in farko ga soninshe 2021, sauyu sheka koga jam iya PDP Zuwa jam'iya All progressives congress koboii gangami sauyi sheka gusau jizani ga mafi godom zababbu jam'iya ga jaha Zamfara.
==Rayuwa Farko Ga Ilimi==
Layan Bello muhammad ji ga foti 12 ga tere Faburairu soninshe in 1969 ga goru. Maradun la lokaci aji gudi mana zoni. Watu shaida kammila karatuni ga farko ga makaranta firamare ko goru Maradun ga soninshe 1979. Yautin karatu koga VTC Bunza ga 1984. Halartu kwaleji fasaha ga Yaba Legas jamji kala di jami'a Thames Valley University, Landan.(3)
== Ɗiwwa ==
kn1zmssdron3fklchqpscvd17n918xx
Benin
0
459
8478
3498
2026-08-17T15:12:18Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8478
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = Republic of Benin
| native_name = République du Bénin ([[French language|French]])
| image_flag = Flag of Benin.svg
| image_coat = Coat of arms of Benin.svg
| image_map = Benin (orthographic projection with inset).svg
| national_anthem = "[[L'Aube nouvelle]] (French)"<br>The New Dawn<br>[[Fayil:L'Aube Nouvelle.ogg]]
| official_languages = [[French language|French]]
| capital = [[Porto-Novo]]
| largest_city = Cotonou
| demonym = Beninese, Beninoise
| ethnic_groups = 38.4% Fon<br>15.1% Adja and Mina<br>12% Yoruba<br>9.6% Bariba<br>8.6% Fula<br>6.1% Ottamari<br>4.3% Yoa-Lokpa<br>2.9% Dendi<br>2.8% other
| government =
Unitary parliamentary republic
| leader1 = [[Romuald Wadagni]]
| leader1_type = President
| leader2 = [[Mariam Chabi Talata]]
| leader2_type = Vice President
| sovereignty_type = Independence from [[France]]
| established_event1 = Republic of Dahomey established within the French Community
| established_date1 = 11 December 1958 1975
| established_event2 = Independence
| established_date2 = 1 August 1960
<!--
| established_event3 = [[Anglo-Irish Treaty]]
| established_date3 = 6 December 1921
-->
| area_sq_km = 114,763 km<sup>2</sup>
| area_sq_mi = 114,763 sq mi
| area_rank = 100<sup>th</sup>
}}
'''Benin''' ita a ga Modi koga, Olli un fai zunii ga Africa, ke ita Olli un doleji, la'afuruto dokumi, ga sunin dibu Modi ga dalma bunun ga fudu (1894). Olli [[Faransa]] ita mak bu Nuno. Un ita, gaga sunin dibu Modi ga dalma bunun ga kobacci Modi (1960), za ita welle kuttu.
Benin ita aji kudukii" ga Olli fudu meteji. Ko dartoo [[Nijeriya|Nigeria]], ko zunni too [[Togo]], ko gudi too [[Nijar]], ko fai gudi-zunii too [[Burkina Faso]], [[Benin]] Olli la ita ga datii ko fanni aushii ga gudi (650)km,
Datii too ko dar zuwa zunii (110)km, Mette afuro bu lissem faransa, ita ga addadi miyyala antun (4,415,000) ga sunin dibu Modi ga dalma bunun ga Kofurdo ga furdo (1988). Mara in Siri to Cotonou addadi miyya antu (1050), Benin ita ga yarerika gudun (fun, adja, buriya, [[hausa]], dance). Ka messen Andi.
== Ɗiwwa ==
eucuqab77ct57u8ch58k086rsj3zbnq
Bichi
0
460
8479
3513
2026-08-17T15:12:20Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8479
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q4903607}}
'''Bichi''' hukuma undole ke itaji Bai gonto koyi Bani menee' bichi ko olii [[Kano]] ga [[Nijeriya|Nigeria]] Bai gonto koyi Yee" ita a ga guru bichi ako goggu unsiri A9. Bichi ita duwa'ah ga (Danejawa). Anin dayii un fetila, koga UL olii, menee' Ardo Buba dishitii malum bee" zubawa.
==Danejawa==
Danejawa mate aga muhimman dangi filanti. Diyasu Muhammadu Danejo. Mate an deyi fetila kom godom. Mate an hijira konwoli Chadi zuwa woli hausa mate yawwan jisu ga goru shanono lake ga moyinshe kano. Maddi kogasu indan koga goru shanono zuwa (Bichi) lake guda mana zuni kano kotene mate Konan sarauta moi Bichi. Maddi manjisu ga kano kafan rukuni daneji nem ga fadar moi kano Maddi kala manjisu woli katsina wolwoli jagoranci gudu ai. Inko taimako molleni balau Dudi ga gandi. Harka danewa ga katsina santu jini tetteke karni in ko hordo(18). Mate manjisu karaduwa-Bunsuru bisani mate yawwan ga papu gasun moi Filanti daneji. Kala mate kafan goru dangani.
Danejawa mate tantun shaf filanti bo arziki kala kogasu gudandi yatu lelo Bo arziki ga min com. Moi maka birgiji majini bo Gundundi jizani ga walakanta ni inko zargutu inshi ga deyi ga mala ni. Lokacinlla zanlan jihadi filanti ga katsina. Gundundi itu jagora ga dangini mate Alan maska hari duwati moi birgiji Gundundi majini bo farko filanti maska . Banaga lawo bature modi koga jagorori anin lawyer zamfara la aji Washi ga khalifaci sokoto Alan hari maska harga bikka dabbobi kom in Gundundi gasu harga yakul Maddi koga kom ni muhammadu yaro modiji koga anin ta'addaci alaka ga, Jihadi Gundundi saku ele kom ni hari jam fiye ga masarauta dainiwo maska zuwa kano. Dowu ga kom ni tsawo soninshe badi 5, aji dayi ni ga kewaye Godiya.
Gundundi majini bo moi maska ji koga Sara lawoni in siri Jaji. Jaji mana boni kasantu an sha'awa moyinshe sa inko kasantu yawanci lokaci jizani ga kom ni inko she yautantun Ishin ga kom ni ga iyaleni mate dowanjisu ga Zazzau mayentu gurbi moi maska ka molni Muhammadu sani dan Gundundi. Danejawa mate tandon ga moyinshe maska har zuwa diyati injiniya zailani Tijjani. Moi katsina dikko ji bikku moyinshe maska koga danejawa.
Danejawa mateji la sarauta galadima katsina kala modi koga moyinshe galadima dowani ga malumfashi ga matsayi hakimi gundumar. Mate ga dole rukuni boninshe ga birni katsina inko anji undani ga galadanci jizani ga boni galadima ga matsayi mazauni in musamman.
A rubuta in dom gako Dudi ga lawoni Abdu inko dowu ga filanti galadima in farko ga katsina.
Andi yankini in 612 km2 ga godon miyya 2 a kidaya soninshe 2006. Lamba bono waya in yanki itaji (703). (1)
==Ɗiwwa==
a9qzuwiux63erhw4hc93x051swbs6sa
Bido
0
461
8480
3527
2026-08-17T15:12:23Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8480
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q1367}}
'''Bido''' ye sunni biri kobo apino. Nasarawi kala a esoni Monkey. Ba kossu godon kala anin [[Pikka]] a eso su "biddinshe". Bidoye kala kala.
== Ɗiwwa ==
[[Panni:Atiimala]]
qke5ryldlr4zy6xvt9n0unw4cedkpsj
Biliri
0
463
8481
3549
2026-08-17T15:12:25Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8481
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q3510517}}
'''Billiri''' (do Biliri) modi ji koga hukumomi in Dole ki modi ga jaha Gombe ga Nijeriya.
Andi iyaka to ko gudi ga dole hukuma Akko , aushi ga dar ga shangom kala aushi mana dar ga kaltungo(2). Manshi beyi dono ga Tangales la ga gudi ga gombe(3) Ishin ji Birnin la ga siri ga gombe kala aji ga yanki 737km2 godom miyya 2 a kidaya soninshe la angoyi ga (2006). Andi Kari anin ilmi (4) miyya la fetengo ko billiri. Aji mosa ga yarinshe Tangle, ga kala afino (6) lamba akwati bono waya in yanki ye itaji 771.
Kimani kashi tamanin ga badi 85% in al'umma Billiri kirdiwa ji yayila ga musulwa la aji dono ga beyiye Alan kaso bimbadi 10% ba, she ji Andi anin daffan adin gargajiya lake dowasu ga beyi kabila Tangale ji wadda ke nufin"Tangle". Tangle tetteke ji gako Maddi koga yarinshe chadic ko zoni ga yanki Gudi ga Nigeria ji bosa kala aji wena anin wena yarinshe (Tangle) ga bosa Akko kaltingo Billiri dole hukuma shongom ga jiha. Miyya lake beyi Maddi moyinshe gargajiya ji aji unda inko tangle aji mulki.(7) (8) Moto, mai tangle ga soninshe in dubu balau ga ashirin (2020) elen rikici ga dalla al'umma Billiri inko Shirin maido ga foyo mai tangle, gwamna jiha gombe Alhaji Muhammad inuwa yahaya Nadu kala bayyinutu malam danladi sanusi Maiyamba ga matsayi 16 Mai tangle, 52. A ga foti 3 ga maris in soninshe.(9)
==Gaunshe Ga Kauyuka==
# Billiri-tangale.<ref>https://www.vanguardngr.com/2021/03/muhammadu-inuwa-yahaya-appoints-new-mai-tangale/amp/</ref>
# [[Ayabu]]
# [[Baganje]]
# [[Bare]]
# [[Billiri]]
# [[kalmai]]
# [[Kulkul]]
# [[Labepit]]
# [[Lagakal]]
# [[Lamugu]]
# [[Landongu]]
# [[Pokuli]]
# [[Lanshi|Lanshi daji]]
# [[Popandi]]
# [[Sabon layi]]
# [[Sansani]]
# [[Pandiukude]]
# [[Pandi kamio]]
# [[Pokwangli]]
# [[Shelu]]
# [[Sikirit]]
# [[Tal]]
# [[Tanglang]]
# [[Todi]]
# [[Tudu kwaya]]
==Yare==
* Fulani
* Hausa
== Ɗiwwa ==
mhkvvq0oi3jhnc5ob9h8ayxhwriiyjb
Birnin Kudu
0
465
8482
3570
2026-08-17T15:12:27Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8482
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q4916902}}
'''Birnin Kudu''' (Birni Aushi) goruji kala hukuma in Dole ji ga aushi jaha jigawa ko Najeriya' la tazarani kilomita 120 aushi mana dar ga kano. Ga soninshe in 2006 guru Birnin aushi aji ga godon miyya 419,800 kala itaji dole hukuma laga godom miyya ga jiha.(1)
Birni Aushi manshi birni ji Andi tarihi gomtani ga gawa la itu sun ga gusho ga zane-zane ga wan wena Maddi kogasu Yan soninshe Aru aru kafin ai Arewa Najeriya' muki mallaka ga sheke hukuma woli (NA). Birni kasantu jini headkwata in lokaci mulki mallaka ingila kala kasantan siri birni dole hukuma Birni kudu. Koboii sheji goru birni kudu la lokaci gontasu ga jaha kano local government ji wacce godonsu koga Yan koga wudil kwana similar Alan dutse kiyawa biji ga kala gwaram.(2)
Kala ga honsene sheji guru Birnin aushi kala adasunan goru BODAN ga gurulla Andi marasa goraji GA Monde aji rumguman goma ga sana o in Sara.
Birni aushi itaji dole hukuma ga yattu godon Al'umma ga jiha jigawa bisa ga kidaya jama'a ga soninshe 2006 shafi ga ko birni aji mecce hawainiya beyi wena ati more rayuwa . Kala goru ji la dole ga hukuma gwaram ga Buji aji rabu ga soninshe 1996.
Bono ji modi koga manshiwa makaranta ga Arewa Najeriya, kwaleji gwamnati ko birni aushi ko tene aji wena dama ga aji hada ga Alhaji aliko dangote (an dodo Afirka).
A siyasa boi boi tane birni aushi wena ga gwamnoni balau ga jiha jigawa(Alhdllh Ali Sa'adu gwanna fetila tajiya ga farko) ga kala Alh sule lamido la itu gwanna jiha jigawa koga foti 29 ga tere mayu 2007 zuwa 29 ga tere mayu 2015.
Birni aushi aji ga gurunshe siyasa guda 11, kala kantoga kangiri, kwangara, kiyako, sundumina surko, lafiya unguwar ya godon dama Birnin aushi ga que no. Ga hali honsene sirah muhammad kantoga memba ji la wakilta Birnin aushi ga magalisa dokoki Jigawa, ga 2015 zuwa inso.
== Ɗiwwa ==
c3cppwoydresk70nz8g037mlee08f5c
Birtaniya
0
466
8483
3581
2026-08-17T15:12:31Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8483
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
| image_flag = Flag of the United Kingdom (1-2).svg
| image_coat = Coat of arms of the United Kingdom (2022, variant 2).svg
| image_map = Europe-UK.svg
| image_map2 = United_Kingdom_(+overseas_territories_and_crown_dependencies)_in_the_World_(+Antarctica_claims).svg
| national_anthem = "[[God Save the King]]"<br>[[Fayil:United_States_Navy_Band_-_God_Save_the_Queen.ogg]]
| official_languages = [[Yarenshe Turanci]]
| capital = [[London]]
| demonym = British
| ethnic_groups = 83.1% White<br>8.6% Asian<br>3.7% Black<br>2.7% Mixed<br>2.0% other
| government =
Unitary parliamentary constitutional monarchy
| leader1 = [[Charles III]]
| leader1_type = Monarch
| leader2 = [[Keir Stammer]]
| leader2_type = Prime Minister
<!--
| sovereignty_type = Independence from the [[United Kingdom]]
| established_event1 = Proclamation
| established_date1 = 24 April 1916 1975
| established_event2 = Declaration
| established_date2 = 21 January 1919
| established_event3 = [[Anglo-Irish Treaty]]
| established_date3 = 6 December 1921
-->
| area_sq_km = 244,376 km<sup>2</sup>
| area_sq_mi = 94,354 sq mi
| area_rank = 78<sup>th</sup>
}}
[[Fayil:Uk topo en.jpg|thumb|right|250px|Taswirar Birtaniya.]]
[[Fayil:The British Empire- A survey.JPG|thumb|the British empire]]
'''Birtaniya''' do Birtania: (ga turanci British) woli ji, ga [[nahiya Turai]], Birtaniya ga godom filaye kimani kilomita Arabba'i 242,495. Birtaniya aji ga godom miyya kimani miyya 4,954,645, bisa ga jimilla kidaya in soninshe (2016). Birtaniya aji ga iyaka ga Ayilan. Siri birni Birtaniya, Landon ji, bosa sosai Birtaniya kunsan ingila weyilKala ga sultan, united kingdom (ga fainiwa moyinshe modi do moyinshe la gollaka) kunsu ingila ga weilz sukotlan Ayilan ko gudi kala ga woli Aylan.
Sarauniya Birtaniya Charles's III Birtaniya wattu yanci kafin karni in bimbadi.
== Ɗiwwa ==
m50kuxgna9kgv6acpglycjtsej1o8wd
Bola Ahmed Tinubu
0
468
8484
3607
2026-08-17T15:12:34Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8484
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q3510872}}
'''Bola Ahmed Adekule Tinubu''' kasance kwararre an siyasa ga [[Nijeriya]], kala shugaba woli Najeriya' Yan koga foti 29 ga tare mayun soninshe in 2023.<ref>https://www.premiumtimesng.com/news/601131-profile-bola-tinubu-the-kingmaker-becomes-nigerias-president-16th-leader.html</ref> Layanningo ga foti 29 ga tare maris ga soninshe in alif dubu modi ga dalma bonum ga hamsin ga balau (1952) miladiyya. Lokaci ruta ga matsayi gwamnati jiha [[Legos]] koga soninshe alif dubu dalma bonum ga cassa'in ga bonum(1999) zuwa soninshe in dubu balau ga bawulo (2007) sheji Antun Sanata la aji wakilta Legas ko zoni modi dubba lokaci ga jamhuryar ko kunum. (Third Republic).(2)
Bola Ahmed Tinubu shahararren an siyasa ji ga Nijeriya inko ji ga sarauta asiwaju ga woli Yarabawa. Kala Jargaba ga Borgu ko jiha [[Neja]] aji shahara ko fage siyasa ga muliki ga Najeriya' shaffi modi.
Aji inne asiwaju gako la dadu jini yolla zareni gako koga mako Najeriya' ko mulki demokuradiyya ko alif dubu modi ga dalma bonum ga cassa'in ga bonum (1999). Tinubu kasantu ga matsayi bowu ga fage siyasa sakamako gedau fori ga kume laga Ishin ga siyasa woli Yarabawa ga Nijeriya shaffi baki daya,
Sheji kala foru miyya ga godom ga Najeriya' inko isu goggo wena mukamai ga Tarayya ga jihohi. (3)(4)(5)
== Ɗiwwa ==
rs3onqq17l6u5t5x9ucy7t76ton0jk0
Bukar Abba Ibrahim
0
472
8485
3651
2026-08-17T15:12:36Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8485
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q4986810}}
'''Alhaji Bukar Abba Ibrahim''' (layanningo gaga tere oktoba soninshe 1950. Siya jini foti 4 ga tere Faburairu soninshe in 2024). An siyasa ga [[Nijeriya]] itu gwanna ga jiha Yobe koga foti 29 ga tere mayu in soni 1999 zuwa 29 ga tere mayu in soninshe 2007, kafun dandu iwa mukami ga gwamnati koga soninshe janairu 1992 zuwa Nuwanba soninshe 1993 ga jam iya ANPP. Hakazalika ga soninshe 2007 dandu zawwa takara kujera shugaba woli ga wolwoli Jam'iya ANPP JI(1) itu Sanata la aji wakilta [[Yobe]] ko dar, ga wolwoli jam iya [[All Progressive Congress|APC]] koga soninshe 2007 zuwa soninshe 2024. I'shin an hukuuma [[Gujba]], lahan'nin ga Goniri, majini bo Seneta ko boi ina Gamna [[Yobe|jihar Yobe]].
== Mulki ==
*Gomna jihar yobe
*Seneta ''[[Yobe]]'' ma ga santaral
== Laan nin ==
*Goniri
*''[[Gujba]]''
== Ɗiwwa ==
38xfoygsn979glif98lhx681h4zs0i2
Buni Yadi
0
473
8486
3666
2026-08-17T15:12:38Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8486
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q55577233}}
'''Buni Yadi''', gorun siri ga lardi jihar yobe woli laap Goruye itaga asibiti ga kwaleji gwamnatin tarayya.
== Ahre garu buni ==
# Buburu
# Kanure
# Karai karai
# Shuwa
# Fulani
# Wurkum
== Ɗiwwa ==
lxz5xqd6lsbvyvm7bx733pfz8kjt0yj
8655
8486
2026-08-17T22:05:40Z
Mamie05
196
8655
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q55577233}}
'''Buni Yadi''', '''Buni Gari, Yadin Buni ('''Do ga takaice '''Buni)''' gorun siri ga lardi jihar yobe woli laap Goruye itaga asibiti ga kwaleji gwamnatin tarayya.
== Indo Hankali ==
Elentun hare~hare godom ga buni yadi ko kungiya Boko Haram, Lamar la zowu fantun beyi miy'ya mana min goma, Makarantu ga Messesu.
== Manazarta ==
1: Nuhu, Hauwa Shaffii (2023-01-06). "The Buni Yadi Tragedy: The Boy Who Saw It Coming". HumAngle (in Turanci). Retrieved 2023-07-23.
2: Makama, Zagazola (2025-03-22). "Three Injured in Ammunition Explosion at Blacksmith's Workshop in Buni Yadi". Zagazola (in Turanci). Retrieved 2025-11-22.
3: Bello, Kabeer (2025-05-04). "Four soldiers allegedly killed, equipment destroyed in Boko Haram attack on Yobe military base". Daily Post Nigeria (in Turanci). Retrieved 2025-11-22. Cite error: Invalid <nowiki><ref> tag; name ":0" defined multiple times with different content.</nowiki>
4: Nuhu, Hauwa Shaffii (2023-01-06). "The Buni Yadi Tragedy: The Boy Who Saw It Coming". HumAngle (in Turanci). Retrieved 2023-07-23.
5: Makama, Zagazola (2025-03-22). "Three Injured in Ammunition Explosion at Blacksmith's Workshop in Buni Yadi". Zagazola (in Turanci). Retrieved 2025-11-22
== Yaren la a goru buni ==
# Buburu
# Kanuri
# Karai karai
# Shuwa
# Fulani
# Wurkum
== Ɗiwwa ==
hehfh76j1u2j0zo6mowyu9u9jg0poou
8657
8655
2026-08-17T22:45:55Z
El-hussain14
25
8657
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q55577233}}
'''Buni Yadi''', '''Buni Gari, Yadin Buni (Do ga takaice '''Buni''') gorun siri ga lardi jihar yobe woli laap Goruye itaga asibiti ga kwaleji gwamnatin tarayya.
== Indo Hankali ==
Elentun hare~hare godom ga buni yadi ko kungiya Boko Haram, Lamar la zowu fantun beyi miy'ya mana min goma, Makarantu ga Messesu.
== Yaren la a goru buni ==
# Buburu
# Kanuri
# Karai karai
# Shuwa
# Fulani
# Wurkum
== Ɗiwwa ==
31ittd4x4upxxkjwlzo9hjvgeso5nza
8658
8657
2026-08-17T22:46:34Z
El-hussain14
25
8658
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q55577233}}
'''Buni Yadi''', Buni Gari, Yadin Buni (Do ga takaice '''Buni''') gorun siri ga lardi jihar yobe woli laap Goruye itaga asibiti ga kwaleji gwamnatin tarayya.
== Indo Hankali ==
Elentun hare~hare godom ga buni yadi ko kungiya Boko Haram, Lamar la zowu fantun beyi miy'ya mana min goma, Makarantu ga Messesu.
== Yaren la a goru buni ==
# Buburu
# Kanuri
# Karai karai
# Shuwa
# Fulani
# Wurkum
== Ɗiwwa ==
q9ec5sycrhxyrpfjdwo7nmlcakljeoi
8659
8658
2026-08-17T22:48:33Z
El-hussain14
25
8659
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q55577233}}
'''Buni Yadi''', Buni Gari, Yadin Buni (Do ga takaice '''Buni''') gorun siri ga lardi jihar yobe woli laap Goruye itaga asibiti ga kwaleji gwamnatin tarayya.<ref>{{Cite web |last=Nuhu |first=Hauwa Shaffii |date=2023-01-06 |title=The Buni Yadi Tragedy: The Boy Who Saw It Coming |url=https://humanglemedia.com/the-buni-yadi-tragedy-the-boy-who-saw-it-coming/ |access-date=2023-07-23 |website=HumAngle |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Makama |first=Zagazola |date=2025-03-22 |title=Three Injured in Ammunition Explosion at Blacksmith’s Workshop in Buni Yadi |url=https://zagazola.org/index.php/breaking-news/three-injured-in-ammunition-explosion-at-blacksmith-s-workshop-in-buni-yadi |access-date=2025-11-22 |website=Zagazola |language=en-gb}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=Bello |first=Kabeer |date=2025-05-04 |title=Four soldiers allegedly killed, equipment destroyed in Boko Haram attack on Yobe military base |url=https://dailypost.ng/2025/05/04/four-soldiers-allegedly-killed-equipment-destroyed-in-boko-haram-attack-on-yobe-military-base/ |access-date=2025-11-22 |website=Daily Post Nigeria |language=en-US}}</ref>
== Indo Hankali ==
Elentun hare~hare godom ga buni yadi ko kungiya Boko Haram, Lamar la zowu fantun beyi miy'ya mana min goma, Makarantu ga Messesu.
== Yaren la a goru buni ==
# Buburu
# Kanuri
# Karai karai
# Shuwa
# Fulani
# Wurkum
== Ɗiwwa ==
524pfryeiyfo0hm7qgq3olrp91gqrf6
8660
8659
2026-08-17T22:49:46Z
El-hussain14
25
8660
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q55577233}}
'''Buni Yadi''', Buni Gari, Yadin Buni (Do ga takaice '''Buni''') gorun siri ga lardi jihar yobe woli laap Goruye itaga asibiti ga kwaleji gwamnatin tarayya.<ref>{{Cite web |last=Nuhu |first=Hauwa Shaffii |date=2023-01-06 |title=The Buni Yadi Tragedy: The Boy Who Saw It Coming |url=https://humanglemedia.com/the-buni-yadi-tragedy-the-boy-who-saw-it-coming/ |access-date=2023-07-23 |website=HumAngle |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Makama |first=Zagazola |date=2025-03-22 |title=Three Injured in Ammunition Explosion at Blacksmith’s Workshop in Buni Yadi |url=https://zagazola.org/index.php/breaking-news/three-injured-in-ammunition-explosion-at-blacksmith-s-workshop-in-buni-yadi |access-date=2025-11-22 |website=Zagazola |language=en-gb}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=Bello |first=Kabeer |date=2025-05-04 |title=Four soldiers allegedly killed, equipment destroyed in Boko Haram attack on Yobe military base |url=https://dailypost.ng/2025/05/04/four-soldiers-allegedly-killed-equipment-destroyed-in-boko-haram-attack-on-yobe-military-base/ |access-date=2025-11-22 |website=Daily Post Nigeria |language=en-US}}</ref>
== Indo Hankali ==
Elentun hare~hare godom ga buni yadi ko kungiya Boko Haram, Lamar la zowu fantun beyi miy'ya mana min goma, Makarantu ga Messesu..<ref name=":0">{{Cite web |last=Bello |first=Kabeer |date=2025-05-04 |title=Four soldiers allegedly killed, equipment destroyed in Boko Haram attack on Yobe military base |url=https://dailypost.ng/2025/05/04/four-soldiers-allegedly-killed-equipment-destroyed-in-boko-haram-attack-on-yobe-military-base/ |access-date=2025-11-22 |website=Daily Post Nigeria |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBello2025">Bello, Kabeer (2025-05-04). [https://dailypost.ng/2025/05/04/four-soldiers-allegedly-killed-equipment-destroyed-in-boko-haram-attack-on-yobe-military-base/ "Four soldiers allegedly killed, equipment destroyed in Boko Haram attack on Yobe military base"]. ''Daily Post Nigeria''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-11-22</span></span>.</cite></ref><ref>{{Cite web |last=Nuhu |first=Hauwa Shaffii |date=2023-01-06 |title=The Buni Yadi Tragedy: The Boy Who Saw It Coming |url=https://humanglemedia.com/the-buni-yadi-tragedy-the-boy-who-saw-it-coming/ |access-date=2023-07-23 |website=HumAngle |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Makama |first=Zagazola |date=2025-03-22 |title=Three Injured in Ammunition Explosion at Blacksmith’s Workshop in Buni Yadi |url=https://zagazola.org/index.php/breaking-news/three-injured-in-ammunition-explosion-at-blacksmith-s-workshop-in-buni-yadi |access-date=2025-11-22 |website=Zagazola |language=en-gb}}</ref>
== Yaren la a goru buni ==
# Buburu
# Kanuri
# Karai karai
# Shuwa
# Fulani
# Wurkum
== Ɗiwwa ==
kwivbe5bkoxfkairo88kdcuw7yh5940
8661
8660
2026-08-17T22:51:07Z
El-hussain14
25
8661
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q55577233}}
'''Buni Yadi''', Buni Gari, Yadin Buni (Do ga takaice '''Buni''') gorun siri ga lardi jihar yobe woli laap Goruye itaga asibiti ga kwaleji gwamnatin tarayya.<ref>{{Cite web |last=Nuhu |first=Hauwa Shaffii |date=2023-01-06 |title=The Buni Yadi Tragedy: The Boy Who Saw It Coming |url=https://humanglemedia.com/the-buni-yadi-tragedy-the-boy-who-saw-it-coming/ |access-date=2023-07-23 |website=HumAngle |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Makama |first=Zagazola |date=2025-03-22 |title=Three Injured in Ammunition Explosion at Blacksmith’s Workshop in Buni Yadi |url=https://zagazola.org/index.php/breaking-news/three-injured-in-ammunition-explosion-at-blacksmith-s-workshop-in-buni-yadi |access-date=2025-11-22 |website=Zagazola |language=en-gb}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=Bello |first=Kabeer |date=2025-05-04 |title=Four soldiers allegedly killed, equipment destroyed in Boko Haram attack on Yobe military base |url=https://dailypost.ng/2025/05/04/four-soldiers-allegedly-killed-equipment-destroyed-in-boko-haram-attack-on-yobe-military-base/ |access-date=2025-11-22 |website=Daily Post Nigeria |language=en-US}}</ref>
== Indo Hankali ==
Elentun hare~hare godom ga buni yadi ko kungiya Boko Haram, Lamar la zowu fantun beyi miy'ya mana min goma, Makarantu ga Messesu..<ref name=":0">{{Cite web |last=Bello |first=Kabeer |date=2025-05-04 |title=Four soldiers allegedly killed, equipment destroyed in Boko Haram attack on Yobe military base |url=https://dailypost.ng/2025/05/04/four-soldiers-allegedly-killed-equipment-destroyed-in-boko-haram-attack-on-yobe-military-base/ |access-date=2025-11-22 |website=Daily Post Nigeria |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBello2025">Bello, Kabeer (2025-05-04). [https://dailypost.ng/2025/05/04/four-soldiers-allegedly-killed-equipment-destroyed-in-boko-haram-attack-on-yobe-military-base/ "Four soldiers allegedly killed, equipment destroyed in Boko Haram attack on Yobe military base"]. ''Daily Post Nigeria''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-11-22</span></span>.</cite></ref><ref>{{Cite web |last=Nuhu |first=Hauwa Shaffii |date=2023-01-06 |title=The Buni Yadi Tragedy: The Boy Who Saw It Coming |url=https://humanglemedia.com/the-buni-yadi-tragedy-the-boy-who-saw-it-coming/ |access-date=2023-07-23 |website=HumAngle |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Makama |first=Zagazola |date=2025-03-22 |title=Three Injured in Ammunition Explosion at Blacksmith’s Workshop in Buni Yadi |url=https://zagazola.org/index.php/breaking-news/three-injured-in-ammunition-explosion-at-blacksmith-s-workshop-in-buni-yadi |access-date=2025-11-22 |website=Zagazola |language=en-gb}}</ref>
== Yaren la a goru buni ==
# Buburu
# Kanuri
# Karai karai
# Shuwa
# Fulani
# Wurkum
== Ɗiwwa ==
{{Reflist}}{{Reflist}}
[[Panni:Jihar Yobe]]
cbftljfhlj3dch1j3tbt6xiluhbsyx9
8663
8661
2026-08-17T22:55:23Z
El-hussain14
25
8663
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q55577233}}
'''Buni Yadi''', Buni Gari, Yadin Buni (Do ga takaice '''Buni''') gorun siri ga lardi jihar yobe woli laap Goruye itaga asibiti ga kwaleji gwamnatin tarayya.<ref>{{Cite web |last=Nuhu |first=Hauwa Shaffii |date=2023-01-06 |title=The Buni Yadi Tragedy: The Boy Who Saw It Coming |url=https://humanglemedia.com/the-buni-yadi-tragedy-the-boy-who-saw-it-coming/ |access-date=2023-07-23 |website=HumAngle |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Makama |first=Zagazola |date=2025-03-22 |title=Three Injured in Ammunition Explosion at Blacksmith’s Workshop in Buni Yadi |url=https://zagazola.org/index.php/breaking-news/three-injured-in-ammunition-explosion-at-blacksmith-s-workshop-in-buni-yadi |access-date=2025-11-22 |website=Zagazola |language=en-gb}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=Bello |first=Kabeer |date=2025-05-04 |title=Four soldiers allegedly killed, equipment destroyed in Boko Haram attack on Yobe military base |url=https://dailypost.ng/2025/05/04/four-soldiers-allegedly-killed-equipment-destroyed-in-boko-haram-attack-on-yobe-military-base/ |access-date=2025-11-22 |website=Daily Post Nigeria |language=en-US}}</ref>
== Indo Hankali ==
Elentun hare~hare godom ga buni yadi ko kungiya Boko Haram, Lamar la zowu fantun beyi miy'ya mana min goma, Makarantu ga Messesu..<ref> name=":0">{{Cite web |last=Bello |first=Kabeer |date=2025-05-04 |title=Four soldiers allegedly killed, equipment destroyed in Boko Haram attack on Yobe military base |url=https://dailypost.ng/2025/05/04/four-soldiers-allegedly-killed-equipment-destroyed-in-boko-haram-attack-on-yobe-military-base/ |access-date=2025-11-22 |website=Daily Post Nigeria |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBello2025">Bello, Kabeer (2025-05-04). [https://dailypost.ng/2025/05/04/four-soldiers-allegedly-killed-equipment-destroyed-in-boko-haram-attack-on-yobe-military-base/ "Four soldiers allegedly killed, equipment destroyed in Boko Haram attack on Yobe military base"]. ''Daily Post Nigeria''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-11-22</span></span>.</cite></ref><ref>{{Cite web |last=Nuhu |first=Hauwa Shaffii |date=2023-01-06 |title=The Buni Yadi Tragedy: The Boy Who Saw It Coming |url=https://humanglemedia.com/the-buni-yadi-tragedy-the-boy-who-saw-it-coming/ |access-date=2023-07-23 |website=HumAngle |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Makama |first=Zagazola |date=2025-03-22 |title=Three Injured in Ammunition Explosion at Blacksmith’s Workshop in Buni Yadi |url=https://zagazola.org/index.php/breaking-news/three-injured-in-ammunition-explosion-at-blacksmith-s-workshop-in-buni-yadi |access-date=2025-11-22 |website=Zagazola |language=en-gb}}</ref>
== Yaren la a goru buni ==
# Buburu
# Kanuri
# Karai karai
# Shuwa
# Fulani
# Wurkum
== Ɗiwwa ==
{{Reflist}}{{Reflist}}
[[Panni:Jihar Yobe]]
0xv8q2f0e7guwjacm1qseaz7445vr39
8664
8663
2026-08-17T22:57:25Z
El-hussain14
25
8664
wikitext
text/x-wiki
'''Buni Yadi''', Buni Gari, Yadin Buni (Do ga takaice '''Buni''') gorun siri ga lardi jihar yobe woli laap Goruye itaga asibiti ga kwaleji gwamnatin tarayya.<ref>{{Cite web |last=Nuhu |first=Hauwa Shaffii |date=2023-01-06 |title=The Buni Yadi Tragedy: The Boy Who Saw It Coming |url=https://humanglemedia.com/the-buni-yadi-tragedy-the-boy-who-saw-it-coming/ |access-date=2023-07-23 |website=HumAngle |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Makama |first=Zagazola |date=2025-03-22 |title=Three Injured in Ammunition Explosion at Blacksmith’s Workshop in Buni Yadi |url=https://zagazola.org/index.php/breaking-news/three-injured-in-ammunition-explosion-at-blacksmith-s-workshop-in-buni-yadi |access-date=2025-11-22 |website=Zagazola |language=en-gb}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=Bello |first=Kabeer |date=2025-05-04 |title=Four soldiers allegedly killed, equipment destroyed in Boko Haram attack on Yobe military base |url=https://dailypost.ng/2025/05/04/four-soldiers-allegedly-killed-equipment-destroyed-in-boko-haram-attack-on-yobe-military-base/ |access-date=2025-11-22 |website=Daily Post Nigeria |language=en-US}}</ref>
== Indo Hankali ==
Elentun hare~hare godom ga buni yadi ko kungiya Boko Haram, Lamar la zowu fantun beyi miy'ya mana min goma, Makarantu ga Messesu..<ref> name=":0">{{Cite web |last=Bello |first=Kabeer |date=2025-05-04 |title=Four soldiers allegedly killed, equipment destroyed in Boko Haram attack on Yobe military base |url=https://dailypost.ng/2025/05/04/four-soldiers-allegedly-killed-equipment-destroyed-in-boko-haram-attack-on-yobe-military-base/ |access-date=2025-11-22 |website=Daily Post Nigeria |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBello2025">Bello, Kabeer (2025-05-04). [https://dailypost.ng/2025/05/04/four-soldiers-allegedly-killed-equipment-destroyed-in-boko-haram-attack-on-yobe-military-base/ "Four soldiers allegedly killed, equipment destroyed in Boko Haram attack on Yobe military base"]. ''Daily Post Nigeria''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-11-22</span></span>.</cite></ref><ref>{{Cite web |last=Nuhu |first=Hauwa Shaffii |date=2023-01-06 |title=The Buni Yadi Tragedy: The Boy Who Saw It Coming |url=https://humanglemedia.com/the-buni-yadi-tragedy-the-boy-who-saw-it-coming/ |access-date=2023-07-23 |website=HumAngle |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Makama |first=Zagazola |date=2025-03-22 |title=Three Injured in Ammunition Explosion at Blacksmith’s Workshop in Buni Yadi |url=https://zagazola.org/index.php/breaking-news/three-injured-in-ammunition-explosion-at-blacksmith-s-workshop-in-buni-yadi |access-date=2025-11-22 |website=Zagazola |language=en-gb}}</ref>
== Yaren la a goru buni ==
# Buburu
# Kanuri
# Karai karai
# Shuwa
# Fulani
# Wurkum
== Ɗiwwa ==
{{Reflist}}{{Reflist}}
[[Panni:Jihar Yobe]]
4q78uzlimqrkhtjv2jnacy2885tj6wq
8665
8664
2026-08-17T22:59:24Z
El-hussain14
25
8665
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q55577233}}
'''Buni Yadi''', Buni Gari, Yadin Buni (Do ga takaice '''Buni''') gorun siri ga lardi jihar yobe woli laap Goruye itaga asibiti ga kwaleji gwamnatin tarayya.<ref>{{Cite web |last=Nuhu |first=Hauwa Shaffii |date=2023-01-06 |title=The Buni Yadi Tragedy: The Boy Who Saw It Coming |url=https://humanglemedia.com/the-buni-yadi-tragedy-the-boy-who-saw-it-coming/ |access-date=2023-07-23 |website=HumAngle |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Makama |first=Zagazola |date=2025-03-22 |title=Three Injured in Ammunition Explosion at Blacksmith’s Workshop in Buni Yadi |url=https://zagazola.org/index.php/breaking-news/three-injured-in-ammunition-explosion-at-blacksmith-s-workshop-in-buni-yadi |access-date=2025-11-22 |website=Zagazola |language=en-gb}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=Bello |first=Kabeer |date=2025-05-04 |title=Four soldiers allegedly killed, equipment destroyed in Boko Haram attack on Yobe military base |url=https://dailypost.ng/2025/05/04/four-soldiers-allegedly-killed-equipment-destroyed-in-boko-haram-attack-on-yobe-military-base/ |access-date=2025-11-22 |website=Daily Post Nigeria |language=en-US}}</ref>
== Indo Hankali ==
Elentun hare~hare godom ga buni yadi ko kungiya Boko Haram, Lamar la zowu fantun beyi miy'ya mana min goma, Makarantu ga Messesu..<ref> name=":0">{{Cite web |last=Bello |first=Kabeer |date=2025-05-04 |title=Four soldiers allegedly killed, equipment destroyed in Boko Haram attack on Yobe military base |url=https://dailypost.ng/2025/05/04/four-soldiers-allegedly-killed-equipment-destroyed-in-boko-haram-attack-on-yobe-military-base/ |access-date=2025-11-22 |website=Daily Post Nigeria |language=en-US}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBello2025">Bello, Kabeer (2025-05-04). [https://dailypost.ng/2025/05/04/four-soldiers-allegedly-killed-equipment-destroyed-in-boko-haram-attack-on-yobe-military-base/ "Four soldiers allegedly killed, equipment destroyed in Boko Haram attack on Yobe military base"]. ''Daily Post Nigeria''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2025-11-22</span></span>.</cite></ref><ref>{{Cite web |last=Nuhu |first=Hauwa Shaffii |date=2023-01-06 |title=The Buni Yadi Tragedy: The Boy Who Saw It Coming |url=https://humanglemedia.com/the-buni-yadi-tragedy-the-boy-who-saw-it-coming/ |access-date=2023-07-23 |website=HumAngle |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Makama |first=Zagazola |date=2025-03-22 |title=Three Injured in Ammunition Explosion at Blacksmith’s Workshop in Buni Yadi |url=https://zagazola.org/index.php/breaking-news/three-injured-in-ammunition-explosion-at-blacksmith-s-workshop-in-buni-yadi |access-date=2025-11-22 |website=Zagazola |language=en-gb}}</ref>
== Yaren la a goru buni ==
# Buburu
# Kanuri
# Karai karai
# Shuwa
# Fulani
# Wurkum
== Ɗiwwa ==
{{Reflist}}{{Reflist}}
[[Panni:Jihar Yobe]]
0xv8q2f0e7guwjacm1qseaz7445vr39
C
0
474
8487
3675
2026-08-17T15:12:41Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8487
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q9820}}
'''C''' ko '''c''' ita Ani kunum [[3]] gadallah harafi I bu in billah, in lisi godon mana min Turanci, [[Hausa]], ga Bolewa ga masse bo yarensa matan Ruta ga billah. An Ruta ga ita gabo billah Dilo i Dole. Wentanye ko ga Kalmomi LATIN. Ita Ani kunum [[3]] ga ISO BASIC LATIN ALPHABET.
==Ɗiwwa==
773tz9a4ly85etunovvujo2opd8g77r
CNN
0
475
8488
3691
2026-08-17T15:12:43Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8488
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q48340}}
[[Fayil:CNN.svg|thumb|right]]
'''CNN''' (Cable News Network) Tasha watso Labar ji in woli ga woli adi hedikwatar su ga Atlanta. Jojiya Amurka. (1)(2)(3) Kafan ta koga soninshe in 1980 koga Sara la malliku kafofi watsa Labar in Amurka Ted Tumer ga Reese schonfeld ga matsayi Tasha watsa Labar in awanni 24. Ga lama foti yalla kala ga hali honsene Mallika kamfani aji wasta Labar ko Sara Manhattan warner Bros. Discover.(4) CNN itaji Tasha itashi Tasha television in fara la zalan watsa Labar in 24 kala Tasha talabijin ye in farko la zalan watsa Labar ga Amurka.(5)(6)(7)(8)(9).
Yan koga tere satumba in soni 2018, CNN Andi miyya la aji mu amala ga mate in (subscribers) ga Tashar ye miyya miliyan 90.1 ga matsayi ga matsayi anin digga dodo (Subscription) kala kashi 97.7% koga 100 aji inasu mu'amala ga Tashar Andi gaga akwati na television missu ga boninshe su) (10). MSNCB, Matsakaici anin inne 580.000 ga ka'ida koga wuni sikituwo ga 49% koga sonin la gadawo, koga sikito anin inne tsaffi goggo sadarwa (channels) .(11) Yayin la CNN ga matsayi in 14 koga jeri tashoshi watsa Labar in 2019.(12)(13) Boni television ye itu koke zonge in zaburu ji gako mataki in bawulo 7th koga mataki in ko haddo la Ishin gaboii koga siri goggo sadarwa la mate antu five Andi (Fox News ga mataki in 5 ga MSNBC ga mataki in 6. Ga soni eme in (14) kala mataki in 11 ga soni in 2021.(15).
Ga shafi ga duniya shirye-shirye CNN Aji watsani ko goggo CNN international, inko anin inne aji inneyi ga wolinshe daban ga yankuna 212:(16) Yan koga tere mayu 2019. Boni television ye mallaka Amurka ji aji takaita sun in CNN (US) Bugu ga sauwi aji watsa shirye-shirye ko dolinshe tsibirai Maddi in Caribbean kala ga Japan, Inko zalan watsa shirye-shirye ga kafa yadi labarai ga fassarar lokaci modi koga harshe Jafananci.(17).
== Ɗiwwa ==
<references/>
ilhndyetglk22neb83315cl25rjs0t8
Casemiro
0
476
8489
3706
2026-08-17T15:12:45Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8489
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q616664}}
'''Carlos Henrique casimiro''' (1)(2) (layanningo ga tere Faburairu, ga 1992) (3) la monan'ni ga Casemiro, kwararre an kwallo sheke ji an asali woli Brazil inko aji daya leda ga matsayi an gowa dalla ga tsaro kungiya kwallo sheke ga premier League in Manchester United kala kyaftin ga tawagar Brazil (4)(5) monan'ni ga kwarewarasa ga tsaro gwaninta tina kwallo ga kala tukara . Aji inne Casemiro ga matsayi modi koga anin gollaka an gowa bomfo dalla ga duniya, gontan nin ga FIFA FIFpro world XI ga 2022.(6)
Lawo ga lardi Brazil, an bonfo ball ga e bonfo ball rankata ga [[Real Madrid]], amman henshone ishi a Manchester United.
==Hotuna==
<gallery>
File:Casemiro.jpg|Casemiro a kasa
File:Casemiro 2022.jpg|alt=
File:Shahter-Reak M 2015 (16).jpg|alt=
File:Russia-Brazil 23 March 2018.jpg|alt=
File:Casemiro Brazil Austria June 2018.jpg|alt=
File:Manchester United v Liverpool, 22 August 2022 (06).jpg|alt=
File:20180610 FIFA Friendly Match Austria vs. Brazil Gruppenfoto Brasilien 850 0016.jpg
File:Russia-Brazil 2018 (7).jpg|alt=
File:Liver-RM (7).jpg|alt=
</gallery>
== Ɗiwwa ==
gzv3r82tpab3jp8ody2orqg0okz5qpi
Chadi
0
477
8490
8218
2026-08-17T15:12:48Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8490
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q657}}
'''Chadi''' ita a ga Modi koga Olli un Africa ko Dalla, ita aji kodoki ga Olli bacci Modi: kofai dar [[Sudan]], kofai aushito [[LIBYA]], kofai zunito [[Nijar|NIJAR]], ga [[KAMARU]], ga [[Nijeriya|NIGERIA]], kofanni gudi Kala ita aji kodoki ga Africa un dallah, Olli Chadi ita ga Amma sa kega tekusa, Amma ita ga tabki Modi Sunni. Tabkin Chadi. Ishi a gudi-zunii ga Ndjamena Gur gunta koyii un Olli chadi.
== Ɗiwwa ==
[[Panni:Lelo'aji]]
jeorev2uiohf6btvmknwmd0xn1mtu5s
Clifford Ohiagu
0
482
8491
3791
2026-08-17T15:12:50Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8491
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q20676277}}
'''Clifford Ohiagu''' an siyasa [[Nijeriya]] ji ke ɗan majalisa wakilai ya ishin aji wakilta mazaɓar Obi Ngwa/Osisioma/Ugwunajbo in [[Abia|jiha Abia]] ga waloli jam'iya [[People Democratic Party|People Democratic Party (PDP)]].<ref>http://www.abiastate.gov.ng/news/press/governor-t-a-orji-emphasises-that-abias-transformation-requires-sacrifice-of-all/ | title=Governor T. A. Orji emphasises that Abia's Transformation Requires Sacrifice Of All | accessdate=2015-07-04 }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>http://nm.onlinenigeria.com/templates/?a=3662&z=5 | title=Ministerial appointments: All the intrigues | publisher=OnlineNigeria | work=Emma Aziken | date=11 July 2005 | accessdate=2015-07-04 | archive-date=2015-07-05 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150705042347/http://nm.onlinenigeria.com/templates/?a=3662&z=5 | url-status=dead }}</ref>
==Ɗiwwa==
advlbbp7lz6tu1lxykrft0krsl49bg3
Coca-Cola
0
483
8492
3809
2026-08-17T15:12:52Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8492
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q2813}}
[[Fayil:15-09-26-RalfR-WLC-0098 - Coca-Cola glass bottle (Germany).jpg|thumb]]
Kamfani coca-cola kamfani modi ji in Amma ga karai Shashi ji ga woli daban daban in Amurka inko she ga wolwoli doka Janarta kamfani Delaware kala ita ga hedikwatar ga Atlanta Georgia (1) kamfani coca-cola Andi bukatu ga masana antu godom gojjayi ga telle ati senayiga ga Amma kamfani watu coca-cola inko la kirkiranningo ga soninshe 1886 koga masanin sedinshe John stith Pemberton.(2) Koga soninshe in 1889 gojjan dabara ga alama$ 2.300 ( kimani dala 67.000 ga inso ) ga Asa griggs candre , Fortune 500 campanies 2018 who made the list kafu kamfani coca-cola ga Atlanta ga soninshe in 1892.(3)
Kamfani itu amfa gako tsari bissa kamfani Yan soninshe 1889. Kamfani ye yatu wena Amma jurull, inko tene aji gojjani ga kwalba Maddi ga shiff ga duniya miyyanla aji yuwa yankuna in musamman.(4) Kamfani Andi man gaya kwalba ga Arewa ga Amurka Coca-cola refreshment. Kala lissafan hajoji kamfani ye gako NYSE Kala modi bangare in DJIA ga alamu S&P 500 ga S&P 100 (5) Kamfani Coca-Cola Ishin kamfani wena ga deme in roba ga duniya.(6)
==Tarihi==
Ga tere yilin soninshe in alif 1886. La monu gonta bosa John stith Pemberton ko Columbus.(7) Georgia kirkiru tu ainihi ati sena coca-cola la tallatango ga matsayi taimako ga sauki fada'koyi (8)(9)(10)(11) inko zowa ni ga farko gojjitayi ga sidinshe Sara ga sedi ga matsayi ati sena sedi, Pemberton ti dom ga gonta ga beyi beyi kala bo gomta burini gaga tere mayu. Foyo samfuri lahay honsene foran sunni sa kala ati senayi la gollaka jirni andisa (12) shiryan Ishin inko Goma kala wantun Ishin inko gojjitayi. Yaban go ga memunla rubutu littafi ye, Pemberton Frank m. Robinson kala sanyan sun samfuri ga kala kirkiru samfuri ni(13) Robinson zabu sun coca-cola ji inko siri ya Maddi gontango guda balau (genye coca ga goro ga kola) kala inko aji suwa ga gonta bo. John Pemberton hutu jini kala dayi Robinson inko Ina ga hadaku. Jizani ga gojjata coca-cola Ishin modi ni. Ingantu yanni jizani ga iyankantacce bissa dodo ga yake Ishin l, kala itu nasara,(14)(15).
Koga Soninshe in alif dubu modi ga dalma hordo ga tamanin ga bonum (1889),(16) bamurke modi an Goma Asa griggs candler ya kammilu siyan samfuri coca cola da alama koga sedi Pemberton.(17) Zuwa soninshe in alif dubu modi ga dalma hordo ga cassa'in ga badi (1895), aji gojja coca-cola ga lama jaha yalla koga gungiyar. Gaga soninshe in 1919 gojjitaan ga kamfani ga Ernest woodruffs trust company of Georgia.(18).
Tallan in farko in coca-cola karintu(19)"coca-cola. La zoii wartsikani! Hiarfafawa! Varfafawa!" Candler in modi koga business Goma la aji zala amfa ga fatauci miyya ga kuga ga gawa(20) dabaru tallita Ishin, kimani kaso 60% in Goma ni.(21) Zuwa soninshe in alif dabu modi ga dalma bonum ga tamanin ga foddo (1984), kamfani kamfani coca-cola sikitu ni zuwa 21.8% foyo ga foyo anin fafitawa kala Pepsi(22).
== Ndalinta ==
* Kolba
* Robah
*Miy'ya
*Godon Jojjayi
*Sheshi ni[[Fayil:Coca-Cola peach 280ml bottle-front PNr°0880.jpg|thumb]]
== Ɗiwwa ==
[[Panni:Goma]]
6gnb54goa3000sdwuahu3vdvh1btl4x
Cristiano Ronaldo
0
484
8493
3824
2026-08-17T15:12:55Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8493
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q11571}}
'''Cristiano Ronaldo'' dos Santos Aveiro (layannin futi badi ga terren un'an buluo sunin dibu Modi ga dalma bunun ga Kofurdo ga badi (1985)(1) mah bu memula yaa bu sun ko panni guwa bull sheke, ga ollii Portugal la ga' hunssene she isshin aji guwa ga Bani gunfu un' Al'nassr ga ollii [[saudiya]]. (2) kunnani bu gurzu un [[duniya]] un'lee lutaa yaalla' la hunssene she isshin ji la kunu' lamba yabo angunfu un'ga suni Ballon d'Or har sau badi, gake" European Golden shoe har sau fudu, ya"Tu le jir' bature yalla bu, Tina memu la yatu lelu' tii' kofuna 32, la guntagu ga unga bonu guda bawulu, Kofi gajje un torai guda fudu ( UEFA ), gake Kofi European championship guda Modi, RONALDO zatu, tarihi lah yatu lelu' bu muna gunfu Ball shekke.
==Tarihi Rayuwa Ni==
Layannin ga siro ni ga Madera, Ronaldo zalu bomfo kwallo sheke ga sporting Cp. Kafun Ishin zowu Sara ga Manchester United ga soninshe in 2003, aji soni 18 ti Kofi ga farko ga woli ni . Kala itu nasara Tina Kofi premier League sau kunum ga jizani champion ga FIFA club world cup Ishin ga soni 23 ti ballon or in fari. Ronaldo majini la yatu lelo Bo tasada ga lokacin la zuwo Sara ga REAL MADRID ga soni in 2009 Ga tana ala (€94 miliyan) €80 miliyan) in tiwo Kofi 15 gasu harga laliga balau ga, Copa del Rey balau harga Kofi gaza turai lokaci ye yatu lelo ga duniya kala yatu lelo Bo sena ball ga lokaciye har inso Ishin ji in balau ga tina ballad'or sau balau ga soninshe in 2013 ga soninshe in 2014 kala ga soninshe in 2016 ga soninshe in 2017 ko gawa soninshe in 2018 Ronaldo zowu sara ga Juventus inko musaya kala darajani ala {€100 miliyan) (€88 miliyan) yatu lelo ga Italy kala yatu lelo la ala soni Ko'kunum bo tasada , ti kofuna serie guda balau , ga supercoppe, Italian balau ga cappa italy kafu ishi maijini machaster united ga soninshe in 2021 kafi ishi dowu in reta season ga Manchester United kala inshin zowu sara ga Al' nassr ga soninshe in 2023 ga tere Janairu.(3)
== Ɗiwwa ==
9b0rf5u2fz0pm6pqaxk4n1mvaglu1dt
Dabo Aliyu
0
487
8494
3850
2026-08-17T15:12:57Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8494
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q5207522}}
'''Dabo Aliyu CON psc''' (29 ga tere de samba 1947( aji bukata hujja ) _13 ga tare dissamba in 2020) kasantu shugaba iwa in jaha anambara ko Nuwanba zuwa dissamba 1993 kala itu mukami Administrator ga jiha yobe koga Disamba 1993 zuwa August 1996 ga lokaci murki soja In sani abacha Danna wena matemaki director In NSO annex state House, kala kasantu jini la aji kule ga shirya ta 7 ga [[Abuja]] onannin lamba yabo ko rigakafi lamba yabo ga laya shaf komishinoni ga yansanda koga siri sufeto Yan Sanda jiha [[Anambra|Anambara]] itu dono ga [[kaduna]] ,kala Ishin ji sardun4 Ruma, ga sarauta ga gorusu .(1)
Dabo Aliyu manshi gomna [[jiha Yobe]], in gomna ni lokaci Military. Har inso andu sun nguro Dabo Aliyu ga [[Damaturu]]. Ishi guda konni Police ji<ref>https://www.worldstatesmen.org/Nigeria_federal_states.htm</ref>
==Motujini==
Elen kaga cewa Aliyu siya jini ga kaduna ga foti 13 Disamba 2020 koboii yakul lfy laga bayyana ji (2)(3)
== Ɗiwwa ==
==Ɗiwwa==
god1d7c4yea8y1s3xct3qx08isdlwta
Damagun
0
489
8495
8249
2026-08-17T15:12:59Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8495
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q59816766}}
'''Damagun''' ye garu, ga lardi jihar [[Yobe]] la a pata dar lardi woli lanjeriyaa Goruye gorun siri gako goggo ba kaji inna [[Damaturu]], ka gedeti [[Mamudo]] ba ka feten ko [[Potiskum|Pataskumo.]]
== Mulki ==
* [[Gyamo]]
* Ngzim
* Karai karai
== Ahre ==
# Karai karai
# Kanure
# Fulani
# Gyamo
# Ngzim
# Babur
# Hausa
== Addini lardi damagun ==
Musulunce ga Christianity
== Ɗiwwa ==
h2qzmr1qra81oyhz6hys6qop4lybgxu
8650
8495
2026-08-17T21:54:43Z
Aisha DM
198
/* */
8650
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q59816766}}
'''Damagun''' ye garu, ga lardi jihar [[Yobe]] la a pata dar lardi woli lanjeriyaa Goruye gorun siri gako goggo ba kaji inna [[Damaturu]], ka gedeti [[Mamudo]] ba ka feten ko [[Potiskum|Pataskumo]]
Damagum goruji la ita ga tarihi goru mudiji la me'kya Ngzim mete dawangu.
Ngizimawa mete dawangu ga beyii beyii ga yobe tunga dadewa guwa yar ga Bursari,Depchi,kayari, Ngoijin, Zigawu, Alaraba ga messeso
TARIHIN KAFA MASARAUTA FUNE
Agitasyon: me'kya in yanki mete zawuwan ziwi sun guru ye tun 1963 ga lokaci jamhuriya mudi.
Isa har zuwa 1991 lokaci la kirkiran jihar yobe kuga jihar yobe kuga manshi jihar Borno.
== Mulki ==
* [[Gyamo]]
* Ngzim
* Karai karai
== Ahre ==
# Karai karai
# Kanure
# Fulani
# Gyamo
# Ngzim
# Babur
# Hausa
== Addini lardi damagun ==
Musulunce ga Christianity
== Ɗiwwa ==
bk6x8c052emz7cd4bnmjd5uz7v7yf8u
8651
8650
2026-08-17T21:58:42Z
Aisha DM
198
/* */
8651
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q59816766}}
'''Damagun''' ye garu, ga lardi jihar [[Yobe]] la a pata dar lardi woli lanjeriyaa Goruye gorun siri gako goggo ba kaji inna [[Damaturu]], ka gedeti [[Mamudo]] ba ka feten ko [[Potiskum|Pataskumo]]
== Damagum goruji la ita ga tarihi goru mudiji la me'kya Ngzim mete dawangu. ==
Ngizimawa mete dawangu ga beyii beyii ga yobe tunga dadewa guwa yar ga Bursari,Depchi,kayari, Ngoijin, Zigawu, Alaraba ga messeso
TARIHIN KAFA MASARAUTA FUNE
Agitasyon: me'kya in yanki mete zawuwan ziwi sun guru ye tun 1963 ga lokaci jamhuriya mudi.
Isa har zuwa 1991 lokaci la kirkiran jihar yobe kuga jihar yobe kuga manshi jihar Borno.
== Mulki ==
* [[Gyamo]]
* Ngzim
* Karai karai
== Ahre ==
# Karai karai
# Kanure
# Fulani
# Gyamo
# Ngzim
# Babur
# Hausa
== Addini lardi damagun ==
Musulunce ga Christianity
== Ɗiwwa ==
n0b22ijwv7h4srapi4frlmo66c5pmxv
8652
8651
2026-08-17T22:00:36Z
El-hussain14
25
8652
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q59816766}}
'''Damagun''' ye garu, ga lardi jihar [[Yobe]] la a pata dar lardi woli lanjeriyaa Goruye gorun siri gako goggo ba kaji inna [[Damaturu]], ka gedeti [[Mamudo]] ba ka feten ko [[Potiskum|Pataskumo]].
== A
Damagum goruji la ita ga tarihi goru mudiji la me'kya Ngzim mete dawangu.Ngizimawa mete dawangu ga beyii beyii ga yobe tunga dadewa guwa yar ga Bursari,Depchi,kayari, Ngoijin, Zigawu, Alaraba ga messeso
== Tarihin Kafa Masarauta Fune ==
Agitasyon: me'kya in yanki mete zawuwan ziwi sun guru ye tun 1963 ga lokaci jamhuriya mudi. Isa har zuwa 1991 lokaci la kirkiran jihar yobe kuga jihar yobe kuga manshi jihar Borno.
== Mulki ==
* [[Gyamo]]
* Ngzim
* Karai karai
== Ahre ==
# Karai karai
# Kanure
# Fulani
# Gyamo
# Ngzim
# Babur
# Hausa
== Addini lardi damagun ==
Musulunce ga Christianity
== Ɗiwwa ==
1ribuo8yvqu21bkmtiopr5pkst69o9u
8653
8652
2026-08-17T22:03:52Z
Aisha DM
198
/* */
8653
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q59816766}}
'''Damagun''' ye garu, ga lardi jihar [[Yobe]] la a pata dar lardi woli lanjeriyaa Goruye gorun siri gako goggo ba kaji inna [[Damaturu]], ka gedeti [[Mamudo]] ba ka feten ko [[Potiskum|Pataskumo]].
<nowiki>== A SALI ME'KYA DAMAGUM ==</nowiki>
Damagum goruji la ita ga tarihi goru mudiji la me'kya Ngzim mete dawangu.Ngizimawa mete dawangu ga beyii beyii ga yobe tunga dadewa guwa yar ga Bursari,Depchi,kayari, Ngoijin, Zigawu, Alaraba ga messeso
== Tarihin Kafa Masarauta Fune ==
Agitasyon: me'kya in yanki mete zawuwan ziwi sun guru ye tun 1963 ga lokaci jamhuriya mudi. Isa har zuwa 1991 lokaci la kirkiran jihar yobe kuga jihar yobe kuga manshi jihar Borno.
== Mulki ==
* [[Gyamo]]
* Ngzim
* Karai karai
== Ahre ==
# Karai karai
# Kanure
# Fulani
# Gyamo
# Ngzim
# Babur
# Hausa
== Addini lardi damagun ==
Musulunce ga Christianity
== Ɗiwwa ==
qift9obiyrp10z837t17ovpphp29m1p
8654
8653
2026-08-17T22:05:28Z
El-hussain14
25
8654
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q59816766}}
'''Damagun''' ye garu, ga lardi jihar [[Yobe]] la a pata dar lardi woli lanjeriyaa Goruye gorun siri gako goggo ba kaji inna [[Damaturu]], ka gedeti [[Mamudo]] ba ka feten ko [[Potiskum|Pataskumo]].
== A Sali Me'kya Damagum ==
Damagum goruji la ita ga tarihi goru mudiji la me'kya Ngzim mete dawangu.Ngizimawa mete dawangu ga beyii beyii ga yobe tunga dadewa guwa yar ga Bursari,Depchi,kayari, Ngoijin, Zigawu, Alaraba ga messeso
== Tarihin Kafa Masarauta Fune ==
Agitasyon: me'kya in yanki mete zawuwan ziwi sun guru ye tun 1963 ga lokaci jamhuriya mudi. Isa har zuwa 1991 lokaci la kirkiran jihar yobe kuga jihar yobe kuga manshi jihar Borno.
== Mulki ==
* [[Gyamo]]
* Ngzim
* Karai karai
== Ahre ==
# Karai karai
# Kanure
# Fulani
# Gyamo
# Ngzim
# Babur
# Hausa
== Addini lardi damagun ==
Musulunce ga Christianity
== Ɗiwwa ==
87omv86ygczz6esey0yhlqemxqoxy0q
Damaturu
0
490
8496
8005
2026-08-17T15:13:01Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8496
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q1023722}}
'''Damaturu''' yanki ji in hukuma la dole siri birni jaha yobe ga arewa [[Nijeriya|najeriya]]' (1) Ishin ji shedkwata masarauta Damaturu, Damaturu siri goru ji kala hedikwatar a gatu ga jaha yobe kala inko gwannan aji dono ga kala ma'aikatar ga hukumomi gwamnati jiha shaf aji dowasu ga tana.
Damaturu aji kona ga siro makaranta kunum kwaleji fasaha ha gwamnati Tarayya damaturu jami,ar jiha yobe lake kwaleji koyo ruta jinya.
==Tarihi==
Damaturu watun ita ga matsayi gunduma ga lokaci ga tubbayi ingila aji foda ga yanki Alargo mataki ga birtaniya ga Kona haifar ga mamaya Kona Borno ga soninshe 1902 ga sojoji mulki mallaka wolwoli jagoranci Kamal Thomas morland aji inayi.
==Boko Haram==
Damaturu aji fuskantar hare hare lokaci godom mayaka kungiya boko haram GA yanki su aji kafa shugabanci ga yanki Arewa mana dar.(2)
Ga tere Nuwanba soninshe in 2011 aji duwa mana miyya 100 GA Maddi hare hare ga aji inayi.
Ga tere Disamba 2011 Antun aiwata ga hare hare bama bamai guda balau. Ga.
Ga tere yunin soninshe 2012 mahara 40 ji antun tsere Mona aka duwa miyya hordo.
Ga tere yuni soninshe 2013 ji mahara mate Alan s wata makaranta inko mate duwan miyya ko kunum gontango ga dalibai ga maluwa.
Ga tere oktoba 2013 mayaka masu shigar jami'an tsaro Kona ga garan bindugu ga karai yaki antun alako farmaki modi asibiti.
Ga tere Disamba 2014, mayaka aji saka alako hari. Antun Kara Harbe harbe ga biya boma bomai kala foran goyi bikkan sansani Yan sanda gonta tarzoma. She kala awan jama'a osi ga hari jami'ar jiha yobe.
Ga tere fabarairu soninshe 2015 tere lawo Mondu an bakka bu'um odo duwan miyya ko modi ga tere Tasha mota.
Ga gawa fabarairu soninshe 2020 aiwatan ga duwa kiyashi ga goru Auno lake ko Siri goggo damaturu zuwa Maiduguri (Born0). Mahara duwan anin macce guda 30. Bokkantun ababe Dena jizani ga diba miyya inko zawwa dodo fansa miyya.(3)(4)(5)
== Ahre damaturu ==
* Kanuri
* Babur
* Shuwa
* [[Filanti|Fulani]]
* [[Harshe Bole|Bole]]
* [[Karai-karai|Karai karai]]
* Ngizum
* [[Bade]]
* Ngamo
== Ɗiwwa ==
j5dif6j6qo060pac61vdpqyzbdbprbl
8649
8496
2026-08-17T21:34:33Z
Aisha DM
198
/* Tarihi */
8649
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q1023722}}
'''Damaturu''' yanki ji in hukuma la dole siri birni jaha yobe ga arewa [[Nijeriya|najeriya]]' (1) Ishin ji shedkwata masarauta Damaturu, Damaturu siri goru ji kala hedikwatar a gatu ga jaha yobe kala inko gwannan aji dono ga kala ma'aikatar ga hukumomi gwamnati jiha shaf aji dowasu ga tana.
Damaturu aji kona ga siro makaranta kunum kwaleji fasaha ha gwamnati Tarayya damaturu jami,ar jiha yobe lake kwaleji koyo ruta jinya.
==Tarihi==
Damaturu watun ita ga matsayi gunduma ga lokaci ga tubbayi ingila aji foda ga yanki Alargo mataki ga birtaniya ga Kona haifar ga mamaya Kona Borno ga soninshe 1902 ga sojoji mulki mallaka wolwoli jagoranci Kamal Thomas Morland aji inayi.
==Boko Haram==
Damaturu aji fuskantar hare hare lokaci godom mayaka kungiya boko haram GA yanki su aji kafa shugabanci ga yanki Arewa mana dar.(2)
Ga tere Nuwanba soninshe in 2011 aji duwa mana miyya 100 GA Maddi hare hare ga aji inayi.
Ga tere Disamba 2011 Antun aiwata ga hare hare bama bamai guda balau. Ga.
Ga tere yunin soninshe 2012 mahara 40 ji antun tsere Mona aka duwa miyya hordo.
Ga tere yuni soninshe 2013 ji mahara mate Alan s wata makaranta inko mate duwan miyya ko kunum gontango ga dalibai ga maluwa.
Ga tere oktoba 2013 mayaka masu shigar jami'an tsaro Kona ga garan bindugu ga karai yaki antun alako farmaki modi asibiti.
Ga tere Disamba 2014, mayaka aji saka alako hari. Antun Kara Harbe harbe ga biya boma bomai kala foran goyi bikkan sansani Yan sanda gonta tarzoma. She kala awan jama'a osi ga hari jami'ar jiha yobe.
Ga tere fabarairu soninshe 2015 tere lawo Mondu an bakka bu'um odo duwan miyya ko modi ga tere Tasha mota.
Ga gawa fabarairu soninshe 2020 aiwatan ga duwa kiyashi ga goru Auno lake ko Siri goggo damaturu zuwa Maiduguri (Born0). Mahara duwan anin macce guda 30. Bokkantun ababe Dena jizani ga diba miyya inko zawwa dodo fansa miyya.(3)(4)(5)
== Ahre damaturu ==
* Kanuri
* Babur
* Shuwa
* [[Filanti|Fulani]]
* [[Harshe Bole|Bole]]
* [[Karai-karai|Karai karai]]
* Ngizum
* [[Bade]]
* Ngamo
== Ɗiwwa ==
3otcqss40cng3mjlw52yfbsrt9fij4q
Damboa
0
491
8497
3908
2026-08-17T15:13:04Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8497
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q5212096}}
'''Dambo'a''' dole hukuma ji lake jiha borno Nigeria. H shelkwatar dole hukuma in tene goru damboa. Andi sir woli kimani 6'2019 km2 ga kala godom miyya la Alan 233,200 Yan koga alkaluman kidaya soninshe in 2006.(1)
Lamba Serna zowu zuwa dole hukuma in postal itaji 601.(2) Asali la dowasu ga dole hukuma damboa mateji miyya margi , kala inko habaka tattali arziki damboa in goggo sana,ar iwa kifi ga lokaci amaye zowan wena miyya kanuri ga maddi aji alako ga mena ga damboa harma mate Alan bo dowa ga goruye aji Ina kaibono ga monde su.sheye zuwa godom miyya damboa kanuri ga margi ji, duk ga har hosene Andi bonunshe margi ga beyiye tsantsa miyyanla aji cudanya ga. Sanadiya cudanya ai'ada ga goru ye zowu godonsu anin Asali goru damboa yantun dola dowa ga margi maddi kala kanuri, Amma dai inso ga damboa Andi miyya margi la anin mate aji rinjaye ga kala miyya kanuri la aji doffasu kanuri la aji dowasu ga goru kossi modi.(1)
== Ɗiwwa ==
3evd035mxb8l8q8t0roggjca219nb6n
Darazo
0
493
8498
3924
2026-08-17T15:13:06Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8498
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q5222130}}
'''Darazo''' siri ngoru ingah lardi Bawci gah la a pata dar ga woli lardi lanjeriyaa
== Lardi ==
Lanjeriyaa la a pata dar lardi Bawci
== Ahre ==
# Fulani
# Karai karai
# Kanure
# Hausa
# Yuruba
== Mulki ==
* Fulani jihat
== Ɗiwwa ==
mh46u51cessa8fflkdjmx0iwrhze3r0
Daula Kanem-Borno
0
495
8499
3946
2026-08-17T15:13:08Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8499
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q1139762}}
[[Fayil:Kanem flag from dulcerta 1339-pt.svg|thumb|Tutar daular Kanem Bornu]]
[[Fayil:Abubakar_Ibn_Umar_Garbai_El-Kanemi_of_Borno.jpg |thumb|Abubakar Ibn Umar Garbai El-Kanemi of Borno ]]
[[Fayil:A_son_of_Shehu_Abubakar_Garbai.png |thumb|Dandan Shehu Abubakar Garbai]]
'''Daula Kanem-Borno''' kasantu daula ji ba beyi ga inko inso teneji woli [[Chadi]] ga [[Nijeriya|Najeriya]]. Anin Mona woli Larabawa aji Unda daulaye ga kanem Empire koga karni in 9th har zuwa Sanga kasantu daula [[musulwa]] [[Borno|Barno]] (Daula Barno) ga soninshe in 1900. Kenam empire ji Yan koga soninshe 700 zuwa 1380) kasantu ji woli chad, Nijeriya ga libya (1) ga matuku tattira wolinshe ga daukaci woli chad ga Alan harzuwa aushi woli [[Libya]] (Fezzan) ga dar [[Nijar|Niger]] ga gudi kamaru. (1380s zuwa 1893) Kasantu ga beyi la aji undato inso gudi mana dar Najeriya, laga tinadom ga Siro fiya ga daula kamen, ko tattira wolinshe ga inso mate do kala aji koga wolinshe mana min Chad, Nijar [[Sudan]] ga kamaru wantun da'ira koga soninshe in 1380s Zuwa Soni in 1893. Farko tarihi daulaye Monantan ga Jeri anin moyinshe do Girgam Ani mecce bincike an woli jamus wato Heinrich Barth la ganantungo ga soninshe 1851.
== Nazari Gako Kafa Daula ==
Kanem kasantu ga aushi lake yanki [[goma]] ga lake Unda wato trans- Sahara trade lake Dalla goru tripoli ga kala yanki tabki cadi. Jele miyya birane woli kawai ko tattira harga maddi kungiyoyi miyya makiyya anin amfani ga harsunaau mana tetteke teda Harshe aji (Toubou).
=== Kafa Yankiye Koga Anin Cirani c.600 BC ===
Yadda la watungo kenan rudani. Maddi manshi tarihi aji danginta Ga wena kanem-bornu ga kifewa daula Assyrian Empire c. 600 BC harzuwa gudi mana dar tabki chadi(2) Amma kafa nazarce zaman in goya boii cewa wena yanki yatu kusanci ga gadakoyi anin cirani.(3)
=== Foyo Koga Yan Kanebu (Dugua) c. 700 AD ===
Koga modi nazari modi karni wantun cewa moyinshe zalan kafaji ga soni in 700 AD ga wol woli anin dayi ye la aji amfani ga Harshe Tebu kanembu. Forango miyya kanembu aji tursasasu mate dayan yankunasu har zuwa woli mara lake yanki aushi mana zoni tabki chadi koga matsin [[siyasa]] ga desiccation ga matsi beyi donosu ga yanki laga yanci kotto Yan Asali, walled city state belonging to the sao culture. Ga wol woli Mulki Duguwa dynasty, kanembu aji mamaya sao, bawai boii aji gwabza washi Dalla su har zuwa tetteke karni in (16)th.
=== Wena Agisymba ===
Nazari modi aji alako woli la tambatoye Agisymba inko (Ptolemy aji ambata Yan ga Dalla karni in balau (2nd AD) itaji mashahuriya daula kanem ye.(5)
== Ɗiwwa ==
t52c2rweyl3ldnfjd1cwonqats4w5lm
Daura
0
496
8500
3963
2026-08-17T15:13:10Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8500
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q1173023}}
'''Daura''' dole hukuma modiji la ga guru katsina, ga Zuni najeriya. Moyishe daura gontango ga dolinshe hukumomi ga aji kewaye ga ita la gontango ga daura, Baure Zango ga sandamu, ga messesu.
==Tarihi==
Tarihi daura zalangoyi gako lokaci la maddi miyya laga gadaya ga rira aji guru katsina ga yanzudanda ishin jada goru modi Namangi, kasantu Jini malumji laga daraja inko dandu Sena Kaye ga wake takara sarauta daura. Kala itu hukunci mena beyi dole guru Nemga karaye inko aji Unda kardozama (1) kasantu aji Dina bo Amma modi koga goru inko ya ganin cewa lallai wake aina zoi dono. Watu Fili ga beyiye soluwoyi Bono. A Ina Hutu ni ga Bono maddi lokuta kala a gede jini karayi. Ga shema har zalan Unda beyiye ga daurawa. Eme ishin ji Asali tarihi guruye daura.(1) Guru ye ga katanga sa la kewiyani ga ishin , inko itu Nemga karaye sosae, kala shap lokaci la shef lokaci ga aji kala aji gowa tambati sarauta miyya koga guru daura maddi garzoyo koga karaye inko mate wena tsaro.(1)
== Lardi ==
Pata la a dar Woli Lanjereya
== Ɗiwwa ==
e8qayzixuopavz1ni1kqk4hbhihy6a6
Delta
0
500
8501
4013
2026-08-17T15:13:12Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8501
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q503910}}
'''Jiha Delta''' a jiha ji laga aushi mana aushiwa Najeriya. Jiha ye wattun sunto koga yanki Nijer delta(1) inko mafi akasar la gawa jiha. Kirkiran jahaye koga manshi jaha lake Bendel ga foti 27 ga tere agusta, soninshe in Dubu modi ga dalma modi ga bonum ga casa'in ga modi 1991. Jaha delta gontan iyaka ga jiha Edo koga zoni. Ko dar kala ga jahohi anambara ga river. Jamji ko Zuni kala ga yanki Bright of Benin (2) wacca mamayentun a kalla kilomita dalma ga sittin 160 in yanki Amma guruye kirkiran jahaye koga farki ga dolinshe hukumomi kobadi 15 ga soninshe 1991, kala koga boii antun sauwi in kala guda ko bonum 19, jamji koga bisani kala zuwa dolinshe hukumomi asirin ga badi. Siri birni jahaye itaji asaba la ko yanki kogi Neje ko tetteke Zoni ga mana dar jiha ye, ga yayi la wari aji Daya wona inne ga matsayin cibiya goma koga aushi mana zoniwa dar ga Amma jiha.
Koga jahohi ko kunum ga baccimodi lake woli najeriya, Jiha Delta itaji in kobalau ga kunum ga Siri woli kala itaji in kobalau ga godom miyya ga miyya kimani miliyan badi ga dugo bacci modi 5.6 ga bisa bosinla angoyo in soninshe in Dubu balau ga ko baccimodi 2016.(3) Jiha ye aji fuskanta yanayi woli in Nemga mangrove in Africa ko Dalla ga yanki Amma in aushi mana zoni kala Andi malinshe laga kwari jir in najeriya la mamayentun jahaye ga kala Andi malinshe laga korama ko kurya aushi jahaye. Modi muhimmi ya ga jaha ye ishinji dar kogi Neja ga rassani gala Messe ammaye mana kogi Forcados inko gudana koga soninshe ga dar iyakoki jiha Delta kala forwoyi kogi Neja ga kala kogi Escravos wacca la korani ko wari jamji kala godom yankuna ye Amma goruye Konami ga dolinshe rafuka inko Alen akasari zoni ga Neja dalta. Mafi akasari dabbobi la aji wenayi ga yankuna ye andimin kwdo, yarinshe parrot, nauyi kerkeci, in Africa fish eagle, ga bido, in Mona, ga kala damisa Africa ga kala nau'i bido chimpanzee in Najeriya ga kamaru.(4)(5)
==Siri Makarantu==
Makarantu Dom ga sakandare in jiha ye gontango ga:<ref>"Alabi, Tope (2017-03-21). "10 things we bet you didn't know about Delta State". ''Information Nigeria''. Retrieved 2020-09-23.</ref>
*[[Federal University of Petroleum Resources Effurun]]<ref>{{Cite web|title=Federal University of Petroleum Resources|url=https://site.fupre.edu.ng/?fupre=news&id=84|access-date=2021-06-25|website=site.fupre.edu.ng|archive-date=2021-06-25|archive-url=https://web.archive.
org/web/20210625075613/https://site.fupre.edu.ng/?fupre=news&id=84|url-status=dead}}</ref>
*[[Delta State University, Abraka|Delta State University]]<ref>{{Cite web|title=Delta State University, Abraka, Nigeria. Principal Officers|url=https://www.delsu.edu.ng/administration.aspx|access-date=2021-06-25|website=www.delsu.edu.ng|archive-date=2021-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210603002248/https://delsu.edu.ng/administration.aspx|url-status=dead}}</ref>
*[[Delta State University of Science and Technology, Ozoro]]
*[[University of Delta, Agbor]]
*[[Delta State Polytechnic]]s (Polytechnic guda biyu, daya a [[Oghara]], daya a [[Ogwashi Ukwu|Ogwashi-Uku]])<ref>{{Cite web|title=Delta State Polytechnic - Otefe Oghara|url=https://ogharapoly.edu.ng/|access-date=2021-06-25|website=ogharapoly.edu.ng|archive-date=2021-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20211019111310/https://ogharapoly.edu.ng/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Home|url=https://mydspg.edu.ng/|access-date=2021-06-25|website=Delta State Polytechnic Ogwashi-Uku|language=en-US}}</ref>
*Makarantar wasan kwakwayo na Film and Broadcast Academy, [[Ozoro]]<ref>{{Cite web|date=2018-08-18|title=Film and Broadcast Academy holds convocation today|url=https://guardian.ng/saturday-magazine/weekend-beats/film-and-broadcast-academy-holds-convocation-today/|access-date=2021-06-25|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-US|archive-date=2021-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210625075611/https://guardian.ng/saturday-magazine/weekend-beats/film-and-broadcast-academy-holds-convocation-today/|url-status=dead}}</ref>
*Kwalejin Ilimi [[Warri]].<ref>{{Cite web|title=The Imperatives Of Turning Agbor College Of Education To A University Of Education|url=https://independent.ng/the-imperatives-of-turning-agbor-college-of-education-to-a-university-of-education/|access-date=2021-06-25|website=Independent Newspaper Nigeria|language=en-GB}}</ref>
*Federal College of Education Technical, [[Asaba, Delta|Asaba]]<ref>{{Cite web|title=Federal College of Education (Technical) Asaba|url=https://portal.fcetasaba.edu.ng//|access-date=2021-06-25|website=portal.fcetasaba.edu.ng}}</ref>
*Kwalejin Ilimi, Mosogar<ref>{{Cite web|date=2020-12-01|title=Delta State College of Education Mosogar/DELSU affiliate degree programme matriculates 634 Students|url=https://www.vanguardngr.com/2020/12/delta-state-college-of-education-mosogar-delsu-affiliate-degree-programme-matriculates-634-students/|access-date=2021-06-25|website=Vanguard News|language=en-US}}</ref>
*Delta State College of Health Technology, [[Ughelli]]
*[[Petroleum Training Institute]], [[Effurun]]<ref>{{Cite web |url=http://www.edusbaze.com/tag/www-pti-edu-ng/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170118051744/http://www.edusbaze.com/tag/www-pti-edu-ng/ |archive-date=2017-01-18 |title=PETROLEUM TRAINING INSTITUTE (PTI) Archives - Edusbaze}}</ref>
*[[Western Delta University]], [[Oghara]]<ref>{{Cite web|date=2021-06-07|title=Western Delta University Cut Off Mark 2021/2022 Departmental Cut Off|url=https://www.currentschoolnews.com/school-news/western-delta-university-cut-off-mark/|access-date=2021-06-25|website=Current School News|language=en-US}}</ref>
*[[Novena University]], Ogume-Amai<ref>{{Cite web|title=Novena University|url=https://novenauniversity.edu.ng/|access-date=2021-06-25|language=en-US}}</ref>
*[[National Open University of Nigeria]] (three study centres, one at Asaba, one at [[Emevor]] and another at [[Owhrode]]).<ref>{{Cite web|title=Owhrode Community Study Centre {{!}} National Open University of Nigeria|url=https://nou.edu.ng/node/2078|access-date=2021-06-25|website=nou.edu.ng|archive-date=2021-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210625075613/https://nou.edu.ng/node/2078|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Emevor Community Study Centre {{!}} National Open University of Nigeria|url=https://nou.edu.ng/node/2140|access-date=2021-06-25|website=nou.edu.ng|archive-date=2021-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210625075613/https://nou.edu.ng/node/2140|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=study_centres_view {{!}} National Open University of Nigeria|url=https://www.nou.edu.ng/study-centres-view?field_geo_political__value=All&page=1|access-date=2021-06-25|website=www.nou.edu.ng|archive-date=2021-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210625075613/https://www.nou.edu.ng/study-centres-view?field_geo_political__value=All&page=1|url-status=dead}}</ref>
*Delta State School of Marine Technology, Burutu<ref>{{Cite web|title=Official Site - DESOMATECH|url=https://www.dsmt.edu.ng/|access-date=2021-06-25|website=www.dsmt.edu.ng}}</ref>
*[[Nigeria Maritime University]], Okerenkoko, [[Warri]]<ref>{{Cite web|date=2018-06-11|title=Homepage|url=https://www.nmu.edu.ng/|access-date=2021-06-25|website=NMU|language=en-US}}</ref>
*Conarina School of Maritime & Transport Technology, Oria-[[Abraka]]<ref>{{Cite web|title=Facilities & Location – Conarina Maritime Academy|url=https://conarinamaritimeacademy.com/facilities-location/|access-date=2021-06-25|language=en-US|archive-date=2021-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210625075614/https://conarinamaritimeacademy.com/facilities-location/|url-status=dead}}</ref>
*University of Information and Communication Technology, [[Agbor]]<ref>{{Cite journal|last1=Ololube|first1=Nwachukwu|last2=Agbor|first2=Comfort|last3=Major|first3=Nanighe|last4=Agabi|first4=Chinyere|last5=Wali|first5=Worlu|date=2016-08-17|title=2015 Global Information Technology Report: Consequences on knowledge management in higher education institutions in Nigeria|url=https://www.learntechlib.org/p/173453/|journal=International Journal of Education and Development Using ICT|language=en|volume=12|issue=2|issn=1814-0556}}</ref>
*State School of Midwifery, [[Asaba, Delta|Asaba]]<ref>{{Cite web|title=Admission into Delta State Schools of Nursing and Midwifery Programmes{{!}} Nursing World Nigeria - Nursing Jobs, Forum and News|url=https://www.nursingworldnigeria.com/2021/01/admission-into-delta-state-schools-of-nursing-and-midwifery-programmes|access-date=2021-06-25|website=www.nursingworldnigeria.com}}</ref>
*School of Nursing (two schools, one at [[Agbor]] and another at [[Warri]])<ref>{{Cite web|last=Metro|first=Asaba|date=2019-02-19|title=Delta State Examination Committees Commence Sales of Forms into State Schools of Nursing and Midwifery|url=https://www.asabametro.com/delta-state-examination-committees-commence-sales-of-forms-into-state-schools-of-nursing-and-midwifery/|access-date=2021-06-25|website=Asaba Metro|language=en-US}}</ref>
*Baptist School of Nursing, [[Eku]]<ref>{{Cite web|title=School Of Nursing Eku {{!}} Delta State|url=https://www.africabizinfo.com/NG/school-of-nursing-eku|access-date=2021-06-25|website=AfricaBizInfo|language=en|archive-date=2021-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210625075612/https://www.africabizinfo.com/NG/school-of-nursing-eku|url-status=dead}}</ref>
*[[Edwin Clark University]], Kiagbodo<ref>{{Cite web|title=Edwin Clark University Nigeria|url=https://www.campus.africa/university/edwin-clark-university/|access-date=2021-06-25|website=campus.africa|language=en-US}}</ref>
*Eagle Heights University, Omadino, Warri<ref>{{Cite web|date=2014-06-21|title=The Warri university and Delta's triangle of development|url=https://www.vanguardngr.com/2014/06/warri-university-deltas-triangle-development/|access-date=2021-06-25|website=Vanguard News|language=en-US}}</ref>
*Admiralty University of Nigeria at [[Ibusa]] and [[Sapele]]<ref>{{Cite web|title=Overview – Admiralty University Of Nigeria|url=https://adun.edu.ng/overview/|access-date=2021-06-25|language=en-US}}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Diwwa ==
l8lvku729z9uc6j2qgs1fi760513bw6
Diflomasiya
0
501
8502
4017
2026-08-17T15:13:14Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8502
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q1889}}
'''Diflomasiyya''' kunsan sadarwa in bosa ko rubuce rubuce ko wakilta wolinshe (mana shugabanni ga jami'an diflomasiyya) la an miyya inko tasiri yamaddi lake faro ga tsari woli ga woli (1) (2)
Diflomasiyya itaji Siri Karai ruta in manufofi tsanlika laga aji wakilta Siri manufofi ga dabaru laga aji jagoranta mu'amalu woli ga messe alamu dangantaka woli ga woli godom sakamako shawarwari ga mataki ji in diflomasiyya. Jami'a diflomasiyya aji taimika beyi tsara woli kogoggo ona Jami'an gwamnati shawara.
Goggo diflomasiyya in zaman, ruta ga ka'idoji aji wena Asali in koga al'ada turai ko karni in 17. Yanko farko karni in 20. Diflomasiyya majjito kwararru yarjejeniya Vienna ko soninshe 1961 ko hulda diflomasiyya, la akasari wolinshe laga Iko Mallika duniya aji amintan ga ita, ko wena ga tsari in goggo diflomasiyya, goggo ga halaye . La godom diflomasiyya ga honsene aji gudana ga mate in Sara jam'i ga aji aminta ga anin mana wakilta ga jakadu, in goggo ofishi kule ga harkoki fewe ga aji sadaukar . Jami'an diflomasiyya aji ruta ga ofishi jakadanci ga ofisoshi jakadanci kala aji dogaran ga godom anin ruta tallafi kalma diflomasiyya inko she ga maddi lokuta aji amfani ga mate sosai ga jami'an diflomasiyya ga in ofishi jakadanci ga jami'an anin ruta harkoki fewe.(3)
== Asali Kalma ==
kalma diflomasiyya wantu Asali ji koga kalma diflomasiyya in karni in 18 in faransa (diflomat do "diflomatist") bisa ancient diflomat in Girka laga aji nufi "modi ya laga ninke Bono balau"(4) emeyye awatu al'ada moyinshe lake ga takarda nannida inko ona inko ona modi dama ko hukunci kafun kirkira ambulan, nadayi daftarin ruta inko kare Sirri yalla a gawa , koboii antun amfani ga kalma gako shaf maddi takaddu hukuma, mana la aji Kona ga yarjejeniya Dalla gwamnatoci, inko she aji gane alaka wolinshe duniya.
== Ɗiwwa ==
apu3gtj61445j856rj7wz45kvk50an1
Dita (woreda)
0
503
8503
4033
2026-08-17T15:13:16Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8503
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q16977993}}
'''Dita''' modiji ko ga yanki lardi gudi woli,woli,ga mi'yya Habasha.ko ga shiyyar Gamo, Gofa, Dita a iyaka ga gudi ga Arba minch Zuria ga Bonke, ko zoni ke a iyaka ga Deramola, ko aushi ke ita a iyaka ga kucha, ko dar ke ita a iyaka ga chencha. Goru-Goru ga ga Dita mete gontango ga zeda. Dita yanki modiji la a manshi lardi Dermalo.
==Ɗiwwa==
5aj7onokzqe7p5m7kjt3ax1mv0rc0n7
Donald Trump
0
505
8504
4056
2026-08-17T15:13:20Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8504
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q22686}}
'''Donald John Trump''' nasaran lardi [[Amurka]] an dara rankata ke an goma ke manshi shugaba ma lardi Amurka.
== Lardi ==
*Ke manshi[[Fayil:Donald Trump official portrait.jpg|thumb]]
* Shugaba ma Amurka
* Lardi Latin
== Hoto ==
<gallery>
File:Donald Trump official portrait (cropped).jpg
File:Bradley Byrne and Donald Trump - 2016.jpg
File:Kelly Loeffler and Donald Trump.jpg
File:Donald Trump official portrait (cropped 2).jpg
File:Donald Trump Signature.svg
File:Bill Clinton and Donald Trump at the U.S. Open in 2000, Flushing Meadows–Corona Park.jpg
File:Donald Trump Pentagon 2017.jpg
</gallery><gallery>
File:Bill Clinton and Donald Trump at the U.S. Open in 2000, Flushing Meadows–Corona Park.jpg|Bill Clinton tare da Donald Trump a shekaran 2000
File:Jayanthi Sirisena, Maithripala Sirisena, Donald Trump, and Melania Trump.jpg|Jayanthi Sirisena da Donald Trump
File:NASA astronaut Kate Rubins visits Donald and Ivanka Trump, April 2017.jpg|Kate Rubins ta ziyarci Donald Trump
File:Trump at King Khalid International Airport.jpg| Trump a filin jirgin kasan Sarki Khalid
</gallery>
==Ɗiwwa==
9emjl0cc5iuq8csgqd3jyiea1oq7e5i
Dosho
0
506
8505
4069
2026-08-17T15:13:23Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8505
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q726}}
[[Fayil:Dosho.jpg|thumb]]
Dosho dabba modiji laga sheke hoddo (4) laga Siri jiwo ga gedau kala ga souwo godonsu . Dosho kala ishin ga ko sosae kala aji Dena Konnni ga bomfo ga ishin. Kala atina Lonni sa(1)(2) Ga woli photo dosho modi ga kala Mondu dosho aji ona wodi ga lawoto.
Dosho ye sunn ga bo afino ye (Doki), ga bo [[nasara]] kala (horse) Miy'ya a amfa ga ishin bo ati deshi, biya onzi 'yantun bo amfa ga ishin. Ga zaman eme kala mi'y'ya a ampani ga ishi ga beyi [[tere]] ga ke boni annin mene.
==Amfani==
Dosho Andi amfani ga beyi menu, aji amfani ga ishin yanko zaman kobeyi mecce,ga bomfo ga mara ga washi ga kala ona Amma ga mala. Jamji kala aji zowa in dosho linzami ga ati Dena inko menu dayyi konni a Ina macce, jamji kala amfa ga ita Fili washi.
==Tarihi==
Tin Asali menu aji Dena dosho inko bukatini In konni.
==Al'adu==
Ga al'ada memu aji amfani ga dosho ga beyi bukukuwa ga kala bomfo jirmin, Jo dosho ga Dena sallah ga Dena daba ga kala gasa dosho.
== Ɗiwwa ==
nfrwjp6qi94e53qfcxxryn2r44j8k9t
Dublin
0
507
8506
4077
2026-08-17T15:13:25Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8506
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q1761}}
'''Dublin''' Siri birni ji kala birni sir ga [[Ireland]].<ref>https://web.archive.org/web/20130330062241/http://www.irishtimes.com/business/sectors/technology/mexican-city-to-be-twinned-with-dublin-says-lord-mayor-1.1343005</ref><ref>https://everything2.com/title/primate+city</ref> Gabo teku gabo Amma Liffey, aga Lardi Leinster, laga iyaka ga aushi ga tsauni Dublin, modi yanki tsaunika wicklow. Gaga kidaya in 1016 aji ga godom miyya 1,173,179, yayi la sakamo farko in kidaya 2022 itu rubutu cewa county Dublin gabadaya aji ga godom 1,450,701, kala godom Siri yanki Dublin ga hakura miliyan 2, do kala nem ga 40% in jimilla godom miyya jamhuriya Ireland.
==Hotuna==
<gallery>
File:Citadis_dublin.jpg|Jirgin Kasa a birnin
File:Dublin_Airport_1940_terminal_building.jpg|Filin jirgin Sama na birnin Dublin
File:HalfPennyBridge.jpg|Gadar Zamani a birnin
File:International_Financial_Services_Centre.jpg|Cibiyar ayyukan Kuɗi ta Duniya
File:A_large_home_on_Clyde_Road,_Dublin_D04.jpg|Wani babban Gida da ke kusa da Titin Clyde, Dublin
File:46_St_Stephen%27s_Green,_Dublin_2.jpg|46 St Stephen's Green, Dublin
File:Bewleys_Hotel_Dublin_Airport_-_geograph.org.uk_-_516147.jpg|Otal na Bewleys da ke a Filin jirgin Sama na birnin Dublin
File:Amiens_Street,_Dublin_-_geograph.org.uk_-_6500103.jpg|Titin Amiens
File:A_View_of_a_Part_of_River_Liffey.jpg|Kogin Liffey, Dublin
File:A_train_for_Sligo_standing_in_Dublin_Connolly_station_-_geograph.org.uk_-_4949006.jpg|Tashar jirgin kasa ta birnin
</gallery>
== Ɗiwwa ==
q7wm76yn0oh9flitwzwz6a5xwd735qv
Dukku
0
508
8507
4084
2026-08-17T15:13:27Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8507
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q5313235}}
'''Dukku''' yanki ji la dole ga [[Gombe]], [[Nijeriya|Najeriya]]. Hedkwata aga goru Dukku. Kogi Gongola aji gudana ko gudi ga dole hukuma. Itaga Siri woli mana 3.815 km2 ga godom miyya 207.190 koga kidaya in 2006 godom anin dono ga goruye musulwa. Amma Andi shim kristoti Siri kabila itaji filanti jizani ga [[Filanti|fulfulde]] aji bosa ga ishin ga matsayin yarella Sirujini Bole jizani ga aji mosa ga hausa kanuri ga Kare kare.
==Tarihi Dukku==
Tarihi dukku zaluwo ga karni in 17 lokaci la ardo sambo. Shugaba danjo filanti ga miyya ga Kom mate an hijira ko Tuuta jallo ga Guines kala mate dowam ga beyiye honsene modi labar forango gako shugaba filanti ishin ji Ardo almoodo do Almuudo.
Kafin mate dowan ga dukku ga matsayi anin dayi,antun ruwe Nemga zauwa tishi ga dabbobi su zalan dono ga yanki modi bisa tarihi bo aji forayi ga kamanci. Kada dadan ga tanasa inko zalunta su la moi kamanci ishin ga lawo gorzo la laushi ishin la zala Dina ga le amarya yalla ga bodi farko amarya. Al'ada eme igon ga filanti sa la mate dowan ga tana musamman modi koga lawo Ardo sambo, lawo nanaro la itu rantsuwa kago a kere yarima yayinla la yarima di gama amaryani ga dare fari . Kala yero ga gawa alkwarini in goggo yarima lokaci la diwo gama amarya ni ga dare amarya.
Lamar emeyye tilastu Ardo sambo ga miyya mate dayi kamanci ga bodi ye kala mate aii Ina aushi ga yornosa har mate Alan yanki modi ga jiha Bauchi kala mate bissan ko Kashi kunum Kashi modi doffan Ardo sambo do Almuudo aji motsi in zoni har Saida mate Alan yanki modi aji Undani ga Lumpaas0, maddi milga dukku honsene, Gabi Amma Gongola , modi koga sashi kagi venue ga wolwoli yanki shugaba miyya Bolewa na kalam Mai aji moi Duja.
Shugaba kabila kalam, moi Duja onsu Siri karamci ga beyi dono ga yanki. Amma ga Zara mate dowan ga lumbasa mate fahimta gako beyiye datsu ga mate sa jizani ga dabbobi su inko ga nem ga Amma inko she mate aji Sena bone deyi Kom inko she mate Alan kokesu ga gama shugaba ye inshin aii umarni ga anin tsaro fadani madaki dashi. Ewesu beyi la gollaka ga a inasu ga yanki ni inko she beyi dono ga Dukku in hansene.
Jamji kala Dukku kalji in fulanti. Sun goruye ga farko ishin Dukku (kalma ji la umarni inko yarta ga zawa yori (aji ga gollaka). Amma koga boii takaitan ishin zuwa Dukku inko wena sauki.
Goruye ishin hedkwata masaurata Dukku ga gwamna fetila tajiya ga farko in jiha Gombe, Alhj Abubakar habu Hashidu kirkiru koga masarauta Gombe ga soninshe 2001.<ref>Nigeria: Gombe Creates 210 New Districts - allAfrica.com |url=https://allafrica.com/stories/200112030039.html}}</ref>
==Ilimi==
Makaranta ga dukku gontango ga:
# Makarantar Sakandare ta Ranar Gwamnati, Gombe, Hashid
# Makarantar Firamare ta Tsakiya ta Dukku
# Makarantar Firamare ta Safeena Dukku
# Makarantar Sakandare ta Kimiyya ta Dukku
# Haruna Rashid Kwalejin Kimiyya da Fasaha Dukku
# Kwalejin Lafiya, Kimiyya da Fasaha ta Dukku
# Jami'ar Jihar Gombe, Dukku Campus
==Ɗiwwa==
hvz61df47u0rg9gzpwvjydnoqmx12v9
Dutsamma
0
510
8508
4096
2026-08-17T15:13:28Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8508
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q5317533}}
'''Dutsamma''' dole hukuma ji ga jiha Katsina, Najeriya hedkwata to aji goru Dutsamma. Itaji hedkwata in gudana in dole hukuma Dutsamma yanko Yan koga soninshe in 1976, kafantan go goru Dutsamma.(1)
Dole hukuma itaga Fadi murabba'i kilomita 527 ga godom miyya 169,67) ga kidaya soninshe 2006. Lamba Bono waya yanki su 821. (2)
==Tashi==
Kala Dutsamma watu asaliji ko sun anin-bara modi la ga Dalla goruye soninshe godom la gadawo. Sunni ma kala gusho- aji nufi (gusho-) gabo afino miyya zalan Undani ga dutse. Ga matsayi gusho-ma majiito hukuma in dole ga soninshe 1976.
Shugaba hukuma in dole ga hukumance. La dowasu ga dole hukuma galibi musulwa ji ga fulanti la kabila Siri sana'asu itaji mara (una Amma dayi mara ahinkafa ga messesu) ga kala dayi dabbobi.(4)
Bugu ga sauwi, gako lambobi lasisin ati Dena takaitan gusho-ma azama DTM.(5)
Miyya tarayya ga gusho-ma aji gawa goru.(6)
listwz59rn1dg9v89ot1n0wqyw5vn4q
E
0
511
8509
4101
2026-08-17T15:13:30Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8509
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q9907}}
'''E'''- Ita harafin Ani Badi [[5]] ga dallah Kalma I Bu'ine In billah Dili I Dole in boza.
Jam ita Ani bolo [[2]] ga VOWEL gadallah Kalmomi I Bu'ine In Turanci Ga ISO BASIC LATIN ALPHABET. Itan dallah Kalmomi inda Anruta ga ita gabo yare bam bam manamin [[C]] zech, Danishawa, Dutchawa, Turanci, Faransanci, jamusanci, Hungariya, latanci, latvinci, Norwegian, ispaniya, gake Swedish.
==Ɗiwwa==
qgdku7vlhgzg8pkv9cr2em6fia0zpze
E-Naira
0
512
8510
4111
2026-08-17T15:13:32Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8510
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q109255753}}
'''E-Naira''' dodo dijitalji In Siri banki najeriya laji onayi kala aji sarrifayi (1) kirkiran tun ishin ga ga neira. Enaira aji ruta ga dono goggo Musanga ga aji kima kala aji da'awar boii ga gollaka tsammani dagga dodo ga gawa ma'amala inko aji kwatita ga tsabar dodo.(2)(3)(4)
Shugaba muhammdu buhari ji kaddimu ruta enaira ga foti 25 ga oktoba. 2021 Ga wolwoli taken (5) naira koboii Kari ga dama la qangoyi.
Aji wena ruta ruta in enaira speed wallet inko yautayi gako Google play store ga kala App store yan 28 ga oktoba 2021 foyo sabuntawa gako haka eNaira speed honsene Andi.(6)
[[Panni:Fasaha]]
hvxom3vcav1tehvl3xsdoifvp024ywz
ECOWAS
0
513
8511
4131
2026-08-17T15:13:34Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8511
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q193272}}
[[Fayil:ECOWAS Flag.png|thumb|ECOWAS]]
Kungiya fatali Dara wolinshe ga [[Afirka]] ko zoni (Ga furanci ECOWAS ga faransa CEDEAO), La monaningo ga (CEDEAO) GA Faransaci) kungiya [[siyasa]] ga tattali arziki yanki ji ko wolinshe kobadi ga zoninshe Afirka. Gabadayasu wolinshe emeyye kunsan yanki in 5,114,162 km2 (1.974,589sq mi), kala koga 2015 mate ga miyya kimanisu Alan miliyan 349.an kafañ kungiya ye ga foti 28 ga tere mayu 1975, gako zowa Sara gako yarjejeniya ga [[Lagos State|legas]] jizani ga rutato la bayinan goyi inko inganta tattali Dara ga shaf yardango ga saka fasali yarjejeniya ga zowa Sara ga foti 24 ga yuli 1993 ga Cotonou la antun laka'akari ga modi koga ginshiki yanki in kungiya Ina tattali Dara ga afirka bo modi (AEC) Siri birni ECOWAS ishin taidon ga wena wadata tilo. In menbonito in ko goggo kirkire kasuwanci ko goggo solu cikekke tattali Dara in kungiya kwadago. ECOWAS ye ma aji ruta ga matsayin ruduna wazi dono lfy ga yanki beyi maddi lokuta wolinshe mambobi kungiya ga maddi lokuta in yakul dono lafiya [[siyasa]] ga indo hankali. Ga soninshe in emenyye gontan ga zowa bo ga ivory coast ga 2003 Laberiya ga 2003 Guinea Bissau ga 2012 Mali ga 2013 ga Gambiya ga 2017. ECOWAS gontan dolinshe kungiyoyi balau: Economy kungiya fatali ga Dara Afirka (inko la manango ga sun faransanci UEMOA) kungiya ji in hordo galibi anin kume faransanci jihohi ga ECOWAS la an riba kungiya kwastam ga kungiya hada hada dodo ( fada la aji bukatar) kafanin ga 1994 kala antun niyya ji inko daidaita Iko tattila arziki anin bosa ga gilishi koga kungiya (mana Najeriya ga [[Ghana]]) mambobi UEMOA galibi mashi yankuna ga afirka ga zoni in [[Faransa]]. Dodo ga shaf aji amfani ga ishin ishin ji CFA Franc inko le manne ga euro. Yanki dodo in zoni Africa (WAMZ) Inko aji kafa ga 2000 kunsu wolinshe shaida la godom mana bosa ga in gilishi ga ECOWAS madanda ji shiri Ina ruta inko bikka dodo ga Bai modi Eco.
== Esse oli dir badilla a ol'oli ECOWAS ==
{| class="wikitable"
|Oli dir badi (15) in ol'oli ECOWAS
# Benin
# Burkina Faso (suspended)
# Cape Verde
# Gambia
# [[Ghana]]
# Guinea (suspended)
# Guinea-Bissau
# Ivory Coast
# Liberia
# Mali (suspended)
# Niger (suspended)
# Nigeria
# Senegal
# Sierra Leone
# Togo
|}
== Ɗiwwa ==
ac0jrjhyrbwyktvbrkqam1cspdo9d3x
Ebonyi
0
514
8512
4138
2026-08-17T15:13:36Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8512
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q3331566}}
'''Jiha Ebonyi.''' (Harshe Igbo 0ra Ebony) jiha ji la aushi mana dar ga najeriya,ita gontan iyaka ga gudi ga jiha Benue cross river ko dar kala ga aushi mana dar kala jiha abiya koga aushi mana zoni zowan monde aboii kogi Abonyi (Aboine) inko mafi aksai kogi in yanki jiha ye an tun kirkiru jiha Ebonyi koga sassa jahohi abiya ga Enugu ga soninshe 1996 jamji kala Siri birni to aji Abakaliki.
Jiha Ebonyi itaga koga dolinshe Siri koga jihohi najeriya ga Fili la fadini ala kilomitoti murabba'i 5.533. Ebonyi itaji jaha in 33 Siri wolito kala ita 29 ga godom miyya ga jahohi Najeriya jizani ga kiyasi a kalla akalla miyya 2.9 ga soninshe in 2016 .(1) Ko fuska yanayi woli jiha ita Dan in balau ga malinshe. Cross -niger transition forest kotana kuraya aushi jiha kafa kala mala la foc'ani Guinea forest - Savannah mosaic ga Messe sashi jaha messe muhimmi beyinshe gontango ga kogi cross river ga rassan ni.
Koboii wena yanci koyi najeriya ga soninshe in 1960 yanki jiha Ebonyi inso itaga koga yanki dar ga najeriya kafin din soninshe in 1967 lokacinlla bissan yanki ye jaha majiito wolwoli ko dar ko Dalla woli ga tere balau koboii she yanki ye ko dar antun yankuri bellewa inko she wshi basasa har lokaci garan soni kunum jizani ga Ebony ga matsayin jaha in tarayya biyafara. Koboii washi takawo matantun ga Ebonyi bo wolwoli ko dar in Dalla har zuwa soninshe in 1976. Lokacin la bissan jahaye ko Dalla gudi to majiito jaha anambara inko aushi majiito jiha imo, soninshe kobadi koboii inashe sakataun bissa yanki dar jihohi balau manjisu bo jiya inugu ga jiya abiya. Kafaga soninshe 1996 sakan reta yanki dar Enugu ga in gudi mana gashin imo jamji antun gontasu wantun ga jiha Ebonyi).2)
==Ɗiwwa==
brioopfn5ypbh7nlkyx9d7dsc4zuvp9
Elizabeth okili
0
518
8513
4157
2026-08-17T15:13:38Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8513
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q23014940}}
Elizabeth odillile ofili (Layantango foti 3/08/1956)ita ye likitaji ani Nigeria -America ke gaito ji ga fanni diwa ella aji damuta bo kata-tilo.Itaji mondu imfarilla mabbo leader of the organization for heart rate Doctors.Janji itaji mondu imfarilla mabbo leader of the organization for heart rate Doctors 'immilla bu'um ga ga America.
26j40n88kvg0ocoym3kl8tkaxhymb2k
Elon Musk
0
519
8514
4165
2026-08-17T15:13:41Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8514
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q317521}}
'''Elon Musk'''
Laan nin ga oli South Africa.
A esoni Elon Reeve Musk FRS, laan nin bacci- modi ga tere (June) sombodi (28) ga soni (1971). Monani ga goma rankata, e'shi ga komfani godon, maddi ko gasu: space company SpaceX ga automotive company Tesla, Inc. Messe in andi mana min X Corp., Mi'ya a amfa ga ishi rankata, kisoto sunni Twitter kafun mate chanje sunni zuwa X. E'shin modi koga anin daraa in asse ga duniya; ga tere August 2024, anin daffa sun anin daraa (Forbes) forango na daraani alatu US$247 billion. A eleti naira 395.2 trillion ba ka chanjuwo zuwa dodomu in Nigeria.
==Ɗiwwa==
h5glg6ith66np9hhcqwwsns5h0cyql0
Emmanuel Bonaventure dennis
0
520
8515
4175
2026-08-17T15:13:44Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8515
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q26007180}}
[[Fayil:FC Salzburg vs. Club Brügge (Euroleague Sechzehntelfinale) 14 (cropped).jpg|thumb]]
'''Emanuel Bonaventure Dennis''' ( layannin ga 15 ga tere nuwamba soninshe in alif 1997) an gowa bomfo ji ga [[Nijeriya|Najeriya]] la aji Daya leda ga matsayin an bomfo dom ga kungiya kwallo sheke in Watford ga kala kungiya kwallo sheke in Najeriya.
==Ruta Woli Ga Woli==
Denise wakiltu najeriya ga mataki woli ga soni 23 kafi Undani zuwa Siri kungiya. Gowu bomfo in fari ji ga foti 10 ga tere satumba soninshe in 2019 ga bomfo sada zumunta ga indan 2-2 Ukraine inko diwo ga matsayin Samuel chukwuze in mintuna in 82.
Hukuma kwallo sheke in Najeriya antun yankuri Unda Denise ga anin bomfo la a Daya leda ga gasa Kofi afirka ga soninshe 2021 shaf ga she zargan Watford ga Gena Dennis jizani ga genasu anin bomfo Dennis aga anin tawaga anin bomfo ga najeriya la mate an yakul nasara Tina ko fewe jimilla maki 1-1 ga Sara black sters ga Ghana ga bomfo zawwa beyi Dina gasa Tina Kofi duniya ga Qatar soninshe in 2022.
== Ahre ==
[[Yoruba|Yuroba]]
== Lardi ==
Lanjeeriya
blf46bh5rscea2abvqzmim4d0ttpiz6
Emotan
0
521
8516
4180
2026-08-17T15:13:46Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8516
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q21003711}}
Emotan (karni in 15) Ani goma la attu Saniya gojja karai tishi ga kewaye goma Oba ga manshi masaurata Benin ga zamani Mulki oba Uwaifiokun ga prince Ogun wacca koga boi ga Kona sun oba Ewuara an Siri kobai majiito oba in Benin. (1)(2)(3) Itaji ma ga farko ko fanni kulega foti in farko ga Benin; tarihi bo forwo na ma ita attu taimako ga Oba Ewuara beyi maido ga moyinshe Oba in Benin koboii soni la garan in dama itaji gudun hijira.
==Rayuwa==
Emotan ( ainihi sun uwareye) layann tun ita ga Eyaen Dalla 1380, zuwa 1400 koboii mota mojito ita Solan bokka modi inko aji I kule ga bukata Dane.(4)
Emotan ita attu wona inne ga beyi inne Ewuara ishin bikku karaga Mulki ga matsayi Oba in Benin ko ita shaidanni shiri duwa koyi modi ga Uwaifiokun la moyinshe modi annigo lokaci la aji gudu hijira. Ewuara tidon ga nada Emotan ga matsayi iyeki ( furuchi ; shugaba kungiya Ekpate laga izini) , matsayin la onango ga anin ruta modi in tabbita ga dokoki goma ga diwa al'amura tsaro.
==Mutum Mutumi In Emotan==
Siri rayuwa mutum mutumi in emoba Killa inko aningi inko girmama gado Emotan aji kafa koboii bishiya uruhe guda balau la dasangoyi gako lokaci daban daban foran john. Ga danford ishin Keri eme mutum mutumi kala hukumomi Mulki mallaka in Birtaniya ji mate kaddamantu ga ishin ga foti 20. Ga mayu 1954 honsene de eme mutum mutumi aji tene ga goma Oba lake gawa birni Benin ga jiha Edo.(5)
4ggw74gv2c1dx3f29shjxknracz6o5a
Enrico Adolph
0
523
8517
4189
2026-08-17T15:13:48Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8517
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q5379523}}
Enrico Adolph (layannin futi dir bawulu, ga terren un'an Modi, sunin dibu Modi ga dalma bunun ga ko bunun ga buluo. 17/01/1992. ga Johannesburg). An gunfu Ball shekke ga Aushii Africa, la isshin mabu an rifaa buno.
==Diwwa==
ibyr02ilizrz8hbg9fo7wbewslqzbdq
Enugu
0
524
8518
4199
2026-08-17T15:13:50Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8518
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q3817714}}
'''Enugu''': jaha ji koga jahohi un fai aushi - darr un [[Nijeriya|Nigeria]]. Ita aji kudukii ko fai gudi ga jiha Benue, ga Kogi, jiha Ebonyi ko darr, jiha Abia ko aushi, kafa jaha [[Anambra]] ko zunni. Jiha Yee wau suntu ko ga maraya un Siri birni Enugu.
Koga jahohi 36 unga Nigeria, Enugu itaji unani 29 ga Olli Nigeria ke itaji ani 22 un gudun miyya ita gudun filli Olli la itu millimetre Araba'i 7,161 ga gudun miyya la antun million kunun ga dibu dalma buluo ga ko bacci Modi ga bawulu ga dalma furdo ga ko kunun ga bawulu. (3,267,837), ko kidaya un sunin dibu buluo ga bacci Modi (2006). Sakan furayi ga sunin dibu buluo ga dir bacci Modi 2016(2). Akala miyya million 4.4 la aga maraya ye. Un Enugu . Efeanyi Ugwanyi ishinji gomna Yann zabe un sunin un'an dibu buluo ga dir badi 2015 har zuwa insu . Mataimaki gomna ye isshinji Cecilia Ezello.
Ndutawa unga Olli meteeji : Gilbert Emeka Nnaji, Ike Ekweremadu ga Utazi Godfrey Chukwuka .
== Ɗiwwa ==
i1ojyj3jhlw28judrczp4u8cy5ue6e7
FC Bayern Munich
0
526
8519
4221
2026-08-17T15:13:52Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8519
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q600149}}
[[Fayil:2014 Allianz Arena.JPG|200px|right|thumbnail|Filin kwallon kafar kungiyar, 2014]]
[[Fayil:FC Bayern Munich, Allianz Arena Stadium 10.jpg|thumb]]
[[Fayil:FC Bayern Munich, Allianz Arena Stadium 01.jpg|thumb]]
[[Fayil:FC Bayern Munich, Allianz Arena Stadium 16.jpg|thumb]]
[[Fayil:FC Bayern Munich, Allianz Arena Stadium 12.jpg|thumb]]
[[Fayil:FC Bayern Munich, Allianz Arena Stadium 17.jpg|thumb]]
[[Fayil:FC Bayern Munich, Allianz Arena Stadium 14.jpg|thumb]]
[[Fayil:FC Bayern Munich, Allianz Arena Stadium 08.jpg|thumb]]
[[Fayil:FC Bayern 5 Stars.png|thumb]]
[[Fayil:Allianz Arena, FC Bayern Munich(Ank Kumar, Infosys) 03.jpg|thumb]]
[[Fayil:FC Bayern Munich, Allianz Arena (Ank Kumar, Infosys Limited ) 11.jpg|thumb]]
FC Bayern Munich ya en bo monayi ga FC Bayern Munich, ƙungiya ƙwallon sheke in [[Jamus]] kan ƙungiye ga 1900 ke ita ga mambobi 200,000. Ke wattukki kofuna gudun ga dazin Bundesliga ga ke kofi Jamus.
[[Fayil:FC Bayern Munich, Allianz Arena Stadium 17.jpg|thumb|FC Bayern Munich]]
Kun giya kwallo sheke in BAYERN MUNICH aji bomfo koga Alliance arena. Kungiya kala aji ga godom anin mola boii ga shaff gawa woli Jamus.
[[Fayil:FC Bayern Munich, Allianz Arena Stadium 15.jpg|thumb|Allianz Arena Stadium]]
BAYERN MUNICH lasan kambu in fari ga soninshe in 1932 eme ishinji kaka in tetteke kafi moyinshe Nazi in bikka Iko . Zarga gako BAYERN MUNICH gako kungiya yahudawa tilasatan shugaba Kurt Landauer ga Jo kala hukuntan aninbomfoye godom su. Inko kuttu Kara kuskure an takara in Bono 1860 MUNICH Kona nin go ga gollaka la kala onanin Dana Dina ga rukuni farko ga jamus . Kala ga farko kaka bomfo in soninshe 1963, Bayern Munich lasan galibi bomfo in Dena laliga in farko kala har honsene aji Daya leda ga tana jizani ga yawwakoyi sa.
[[Fayil:FC Bayern Munich, Allianz Arena Stadium 01.jpg|thumb|FC Bayern Munich]]
[[Fayil:FC Bayern Munich, Allianz Arena Stadium 04.jpg|thumb]]
[[Fayil:FC Bayern Munich, Allianz Arena Stadium 08.jpg|thumb|FC Bayern Munich Allianz Arena]]
Bayern Munich Konan Kofi zakari turai UEFA ga soninshe in 2001 ga kala ga 2013.2013 kala itaji soninshe la aji yina nasara ga tana tarihi sheke kunum nasara ga ona modi kungiya ga jamus dandan wena sa.
==La Shaharan Jisu Anin Bomfo Kungiya==
[[Fayil:Bayern_vs_Sao_Paulo_at_Hong_Kong.jpg|right|thumb|300x300px| Bayern Munich (a cikin riga ja) da ƙungiyar São Paulo a 2007.]]
[[Fayil:FC_Bayern_München_Fanshop.jpg|right|thumb|300x300px| Shagon masoya Bayern Munich a [[München|Munich]], [[Jamus]] .]]
{|
| valign="top" |
* Raimond Aumann
* Michael Ballack
* Franz Beckenbauer
* Karin Barke
* Paul Breitner
* Ali Daei
* Stefan Effenberg
* Giovane Elber
* Oliver Kahn
* Jürgen Klinsmann
* Miroslav Klose
* [[Bixente Lizarazu]]
* Sepp Maier
* Robert Lewandowski
| valign="top" |
* Roy Makaay
* Karin Matthäus
* Gerd Müller
* Lukas Podolski
* Franck Ribéry
* Karl-Heinz Rummenigge
* Mehmet Scholl
* Bastian Schweinsteiger
* Hasan Salihamidzic
* Arjen Robben
* Carl Hoppe
* Philipp Lahm
* Manuel Neuer
|}
==Anin Horanwa==
[[Fayil:Jupp_Heynckes_2012_Bayern_München.jpg|right|thumb|364x364px| Jupp Heynckes, kocin Bayern Munich daga 1987 zuwa 1991 da kuma daga 2011 zuwa tsakiyar 2013.]]
{|
| valign="top" |
* Tschik Cajkovski (1965-1968)
* Branko Zebec (1968-1970)
* Udo Lattek (1970-1975)
* Dettmar Cramer (1975-1977)
* Gyula Lorant (1977–1979)
* Pal Csernai (1979–1983)
* Reinhard Saftig (1983)
* Udo Lattek (1983–1987)
* Jupp Heynckes (1987 - 1991)
* 93–1994)
* Giovanni Trapattoni (1994–1995)
* Otto Rehhagel (1995–1996)
| valign="top" |
* Franz Beckenbauer (1996)
* Giovanni Trapattoni (1996–1998)
* Ottmar Hitzfeld (1998–2004)
* Felix Magath (2004–2007)
* Ottmar Hitzfeld (2007–2008)
* Jürgen Klinsmann (2008–2009)
* Jupp Heynckes (2009)
* Louis van Gaal (2009–2011)
* Jupp Heynckes (2011–2013)
* Pep Guardiola (2013–6)
* Carlo Ancelotti (2016-2017)
* Jupp Heynckes (2017-2018)
* Niko Kovač (2018-2019)
|}
==Matsayi Lig==
{| class="wikitable" style="text-align:left;"
! align="center" |Lokaci
! align="center" | League
! align="center" | Matsayi
|- bgcolor="Gold"
| '''2009–10'''
| '''Bundesliga'''
| '''Zakarun gasar'''
|-
| 2010–11
| Bundesliga
| Na 3
|- bgcolor="silver"
| 2011-12
| Bundesliga
| Na biyu
|- bgcolor="Gold"
| '''2012–13'''
| '''Bundesliga'''
| '''Zakarun gasar'''
|- bgcolor="Gold"
| '''2013-14'''
| '''Bundesliga'''
| '''Zakarun gasar'''
|- bgcolor="Gold"
| '''2014-15'''
| '''Bundesliga'''
| '''Zakarun gasar'''
|- bgcolor="Gold"
| '''2015-16'''
| '''Bundesliga'''
| '''Zakarun gasar'''
|- bgcolor="Gold"
| '''2016-17'''
| '''Bundesliga'''
| '''Zakarun gasar'''
|- bgcolor="Gold"
| '''2017-18'''
| '''Bundesliga'''
| '''Zakarun gasar'''
|- bgcolor="Gold"
| '''2018-19'''
| '''Bundesliga'''
| '''Zakarun gasar'''
|}
==Manshi Matsayi==
{{Scroll box|* 2008–09 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - 2nd
* '''2007–08 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - Champions'''
* 2006–07 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - 4th
* '''2005–06 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - Champions'''
* '''2004–05 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - Champions'''
* 2003–04 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - 2nd
* '''2002–03 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - Champions'''
* 2001–02 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - 3rd
* '''2000–01 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - Champions'''
* '''1999–00 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - Champions'''
* '''1998–99 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - Champions'''
* 1997–98 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - 2nd
* '''1996–97 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - Champions'''
* 1995–96 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - 2nd
* 1994–95 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - 5th
* '''1993–94 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - Champions'''
* 1992–93 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - 2nd
* 1991–92 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - 10th
* 1990–91 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - 2nd
* '''1989–90 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - Champions'''
* '''1988–89 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - Champions'''
* 1987–88 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - 3rd
* '''1986–87 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - Champions'''
* '''1985–86 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - Champions'''
* '''1984–85 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - Champions'''
* 1983–84 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - 4th
* 1982–83 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - 4th
* 1981–82 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - 3rd
* '''1980–81 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - Champions'''
* '''1979–80 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - Champions'''
* 1978–79 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - 4th
* 1977–78 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - 12th
* 1976–77 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - 7th
* 1975–76 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - 3rd
* 1974–75 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - 10th
* '''1973–74 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - Champions'''
* '''1972–73 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - Champions'''
* '''1971–72 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - Champions'''
* 1970–71 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - 2nd
* 1969–70 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - 2nd
* '''1968–69 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - Champions'''
* 1967–68 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - 5th
* 1966–67 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - 6th
* 1965–66 : [[German Bundesliga|Bundesliga]] - 3rd|width=75%}}
4q8vjsbb0a1vztgflxu0sjci1aum5ky
Facebook
0
527
8520
4240
2026-08-17T15:13:55Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8520
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q355}}
[[Fayil:Facebook Headquarters Menlo Park.jpg|thumb|Hedkwatar Facebook da ke a birnin California]]
[[Fayil:Serviceman_Using_Facebook_MOD_45152905.jpg |thumb| Wani soja na amfani da Mahanjar]]
[[Fayil:Countries with more users in fb.png|200px|right|thumbnail|Taswira na nuni da kasashen da suka fi yawan masu amfani da facebook ɗin a launin bula]]
[[Fayil:Facebook Logo (2023).svg|thumb|fazbuk]]
[[Fayil:Facebook Headquarters.jpg|thumb|Alaman layik a Facebook]]
Kafa shafi '''Facebook''' ji ga fabarairu soninshe in 2004 ga woli [[Amurka]] goraji matasa maddi. Zuckerberg ga Chris Hughes ga kala Moskovitz ji kirkiran shafi eme koga soni eme. La farangoyi ishin ji jagora kafa shafi Facebook ye ga Dalla matasa inshin Mark Moskovitz an<ref> "How Many Users Does Facebook Have in 2024?"</ref> soni 23 ga [[duniya]] lake aji karatu Mona Hali Dan Adam wato psychology ga lokacinlla ishin dalibi ga [[jami'a Harvard]] lake woli In amirka inko amfani dalibai Jami aye<ref>"How do I report a child under the age of 14 on Facebook in South Korea, Spain or Quebec, Canada?". Facebook. Archived from the original on October 13, 2023. Retrieved October 9, 2023.</ref> kafi lafori Kobo shafi ema wato bikka ga beyi Messe dalibai . Kimani 1200 in jami'ar in Harvard. Kala koga tere modi reta dalibai la aji [[karatu]] dole digiri in jami'ar ye antun register ga shafi Facebook watu karbiwa ga dalibai in Jami aye ga zuwa tana<ref>"facebook.com". similarweb.com. Archived from the original on November 12, 2023. Retrieved November 15, 2023.</ref> <ref>Miller, Chance (December 17, 2019). "These were the most-downloaded apps and games of the decade". 9to5Mac. Archived from the original on December 17, 2019. Retrieved December 17, 2019.</ref> <ref> Messenger finally allows you to edit messages, but you'll only have 15 minutes to do so". Mezha.Media.</ref>
<ref>Peters, Jay (December 11, 2023). "Messenger now lets you edit messages". The Verge.</ref> ga soninshe in 2005 antun register ga shafi ye ga matsayin facebook.com gako dodo dala Amirka Dubu dalma balau. ga tare Satumba soninshe in 2005 kala shafi Facebook di woli [[Birtaniya]] kafin Dina Messe wolinshe ga duniya. Kala register ni bo kyauta ji in shafi Facebook.<ref>"Facebook accused of conducting mass surveillance through its apps"</ref> Amma kala inko wena dodo kala. Shafilla mana in kamfani inko wena dodo kafa tantanchen ga siri kamfanoni ga dolinshe aji inayi inko gojja ga hajar su ga anin gijjayi bo amfani ga shafi in Facebook. Honsone de kamfanoni la zalango ga dala Amirka Dubu dalma balau. Kamfanoni sadarwa in [[Google]] ga [[Yahoo]] mate tayannigo gako dodo dala biliyan 2, inko kala Mr;. Zuckerberg foru albarka ni.<ref>"Facebook flat-out 'lies' about how many people can see its ads – lawsuit"</ref>
[[Fayil:Mark Zuckerberg F8 2018 Keynote (cropped 2).jpg|thumb|Mark Zuckerberg]]
Ga soninshe in 2004 zalan shari'a modi Dalla Zuckerberg ga maddi Ani Mallika kamfani sadarwa in connect U. Inko aji zargi Zuckerberg ga Siri basira kamfanisu ga lokaci la mate zawwanni gako inshin Isu tsari shafi su in sadarwa su. Ga matsayini In kwararre ga harkaye na'ura Mal kwakwalwa ga lokaci la shaffinsu la dalibta ga jami'a in Harvard inko kotu attu watsi ga karaye ga sabili ga yakul gonta sheda ga soninshe in 2007. Kala mana yadda modi shafi sadarwa ishin ji aji podia in ona honsene dai Andi miliyoyi jam'a lake anfani ga shafi in Facebook ga godom su yatu miliyan 350 ga duniya.<ref>Mahdawi, Arwa (December 21, 2018). "Is 2019 the year you should finally quit Facebook?". The Guardian. Archived from the original on May 28, 2023. Retrieved January 24, 2019.</ref>
<ref>Phillips, Sarah (July 25, 2007). "A brief history of Facebook". The Guardian.</ref>
== Ɗiwwa ==
73z4vssamyhnlm4f7cd9b10r04vpjio
Faransa
0
528
8521
4249
2026-08-17T15:13:58Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8521
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = French Republic
| native_name = République française ([[French language|French]])
| image_flag = Flag of France.svg
| image_coat = Arms of the French Republic.svg
| emblem_type = Tambari woli<br>(<i>[[de facto]]</i>)
| image_map = EU-France.svg
| national_anthem = "[[La Marseillaise]]"<br>[[Fayil:La Marseillaise.ogg]]
| official_languages = [[French language|French]]
| capital = [[Paris]]
| demonym = French
| ethnic_groups =
| government =
Unitary semi-presidential republic
| leader1 = [[Emmanuel Macron]]
| leader1_type = President
| leader2 = [[Sébastien Lecornu]]
| leader2_type = Prime Minister
<!--
| sovereignty_type = Independence from [[France]]
| established_event1 = Republic of Dahomey established within the French Community
| established_date1 = 11 December 1958 1975
| established_event2 = Independence
| established_date2 = 1 August 1960
| established_event3 = [[Anglo-Irish Treaty]]
| established_date3 = 6 December 1921
-->
| area_sq_km = 632,702.3 km<sup>2</sup>
| area_sq_mi = 244,287.7 sq mi
| area_rank = 42<sup>nd</sup>
}}
'''Faransa''' (in lokaci garan faransa: jamhuriya faransa)(1)(2)(3) woliji la indan ko dogom Tarawa zuwa teku Atlanta (tare ga Guadelaupe, martiniya,(4)(5)6) saint Pierre ga Miquelon ga messesu faransa saint martin faransa saint Barthelemy) teku Pacific jizani ga tshibiri clipper faransa polynesia wallis ga Futuna, new Caledonia) (7)(8)(9) ga teku Indiya jizani ga tshibiri reunion ga mayotic island) . Ga Antarctica ( jizani ga filaye Antarctica ga Adeleidi Earth) ga aushi ga amurka ( jizani ga. Guiana ga faransa). (10)(11/(12) Faransa ga iyakoki woli jizani ga wolinshe (11) Belgium lexamboug jamus Switzerland Italian manaco ga Morocco Andorra ga Spain ga [[turai]](13)(14)(15) faransa faransa Spain Suriname ga Brazil ga aushi amurka ga Netherlands ga tshibiri holy.(16)(17)(18) Martin itaga Siri goggo Amma ga tuke Atlantica teku Pacific teku [[Indiya]] bahal ga run ga channel musamman (19)(20)(21) eme aji onani dama amfani ga tattali arziki in balau ga [[duniya]] ( ko boi Amurka). (22)(23)(24) Yan lokaci la gabatu jamhuriya in badi ga (1958) faransa majiito bo jamhuriya la aji dono kotto jizani ga kundin tsari mulki. Siri birni to ishiji Paris ga yare faransaci(25)(26)(27) dodoni in hukuma ishin lawo (Yan 2002) kala aji ga godom miyya miliyan (68). (28)(29)(30)
Faransa itaga cikekke yanki ga (672,051 km2) (ita bosan woli Adelie ba inko itaji) itaji wolito majini bo (41) dangane ga yanki.(31)(32)(33) Faransa modi bangare ji in cibiyoyi turai (inko le modi kogasu wolinshe la mate aji kafa) [[NATO|North Atlantic Alliance (NATO)]]. ga messesu. Do majalisa dondu duniya (UN) (34)(35)(36) La memba ji dindindin ga kwamiti tsaro, tsari Mulki faransa in ewe woli in Boko ji ga in demokaradiya inko moyinshe in wena koga jama'a (37)(38)(39)
==Ɗiwwa==
buzym6qi8zraymxrdocdxix9v117nb7
Farisa
0
529
8522
4255
2026-08-17T15:14:00Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8522
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q3746183}}
'''Farisa''' kabilaji GA woli [[Iran]] LA kunsan kusan reta miyya Iran. Mate ga tsari al'adu jir modi kala mateji anin Asali Farisa(1) Ga kala harsuna la aji alaka ga Farisa.
Asali Farisawa mateji mashiwa miyya Iran la aji dattajisu zuwa yanki Farisa (daidai GA lardi fars in Iran in zaman) Ga karni in 9KZ. Jizani a sobawa donosu , kafango kala mate antun Mulki maddi Siri dauloli in [[duniya]] (2) LA monansun sosae inko jitsu in Al'adu [[siyasa]] ga dono gollaka la mamyutu shaf nahiyoyi su ga godom miyya in zaman ga duniya.(3) Ga tarihi miyya Farisa Onan GA gundumawa sosae GA fasaha GA [[kimiyya]]. Adabobi Farisa in modi kogawa fitattu al'adu adabi in duniya.
Koga kalmomi in zaman miyya [[Afghanistan]], [[Tajikistan]], ga [[Uzbekistan]] la aji kume yare [[Faransa]] aji undani ga sun Tajik, jizani GA manshiwa wolinshe balau mate ga yaruka Farisa ga LA monango GA dalma Tarika, bi ga bi: Alhali kala wadanga aji ga Caucasus ( musamman jamhuriya Azerbaijan ga Dagestan rasha) , shaga mate godom aji undasu ga tats. Ga tarihi shafgashe antun amfani ga kalmomi Tajik ga tat daidai gwatgodo kala jizani ga Farisa.(4) Yawanci fitattu miyya Farisa aji fatakoyi in koga fewe iyakoki Iran in inso zuwa gudi mana dar ga Afghanistan ga [[Asiya]] in Dalla kala Dina dole yanki ga Couscous zuwa maddi tsiraru yankuna ga yanki gudi mana zoni . Ga gawa beyi dono tarihi, musamman ga Harshe ingilishi aji Ina siffanta" Persian" ga (Sau godom ga matsayin Asali woli) inko mamaye shaf maddi batutuwa in mashi bonunshe moi Farisa ga la"Kari ga asaliau sa.
== Asali Kalma ==
kalma Farisa ma'ana ko Farisa" watu Asali ko Farisa latin watu Asali ko girganci Faris ( Περσίς ), modi nau'i in Hellenized in mashin Farisa parsa( 𐎱𐎠𐎼𐎿 ), laga in rijista zuwa fats ( فارس ) ga gawa Farisa in zaman ga gawa littafi in tsarki musamman ga gawa littafi Daniel, Esther Ezra ga Nehemya in ga ishin ha matsayi paras ( פָּרָס ).
Ilmi al'adu gargajiya in girka in haga sun dina preseus Almara in tatsuniya Girkanci. Herodotus onu labar eme , koga modi bako in sun peres , la Farisa aji Konan sun ko gamani . Haka zalika Farisawa ga kussu antun San modi labar mana yadda Xerxes aji kokari Ina amfani ga ishin inko haifu ga Argives ga lokaci antun mamaye girke Amma ga tetteke gazu Tina nasara.
== Ɗiwwa ==
cibvk4i70gh9xn35n57z96ow4030bor
Faskari
0
530
8523
4259
2026-08-17T15:14:03Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8523
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q5436812}}
''''Farkari''' birni ji; ga kala hukuntan in dole (LGA) Ga gawa jiha katsina, ga gudi Najeriya.(1) Godom miyya LGA Kasantu 125,181 Yan koga soni in 2003 .(1) Moi (moi) in honsene ishin ji Eng Aminu tukur saidu kafa ciyaman LA zabani Alhaji bala faskari , in jam'iya APC.(2)
== Tarihi ==
Shaf ga tatsuniyoyi godom aji alaka ga bullako faskari, Amma kala yadda asalini fetengo koga shaharru Ani gudu hijira larabawa Gido ga wari LA antun gudun hijira ko Alkalawa (Gobir) zuwa zariya la dinmate aii donosu ga ga mafaskarawa (ma'ana la aji faskira shoyi ,miyya la aji sa'an nan Dina ga ruta arna). Goru faskari aji Ina majini GA Soni in 1778.
Koboii modi koga zuriya kaura kure Gumaru itu solu in Dina modi Al'umma laga wayewa , ga zaman muhammdu Bello moii katsina koga soni in 1844 zuwa soninshe in 1886.(3)
Faskari majjito hukuma in dole ga tere mayu soninshe in 1989, la feten koga hukuma in dole ga funtua. Yanki ye a aushi mana zoni jiha katsina, goru Faskari ji hedkwata ni, a iyaka ga dole hukuma funtua ko dar , dole hukuma tsare ko jiha zamfara ko zoni , birni Gwari, jiha Kaduna in gudi ga dole hukuma sabuwa . Aushi.
Dole Hukuma ye kunsan gundumomi guda balau, yanki faskari ga Amma, jizani ga kauyuka godom.
Ga farko beyi jumo ga yanki, moyinshe goman ga matsaloli, bone godom washi, ga ele hare hare in yuwa bayi kala ga sakamako she mate tsiran Jisu, inko kasantu tsanani damuwa Yan mate a Dane dolle, la antun fice GA fage fama kala damatu goggo. Dina ga wena maddi Siri moyinshe laga ko boi taidon ga Dina kauyuka ga gorunshe kogawa mayenne beyinshe ga Bilbis, lawo maluwa, tsafe , sauri, zagami, Amma godiya, tafarki, Daudawa, Nasarawa, yankara, Fankama, maigora, mechika, sabon layi, birni kogo and faskari.
Shafga manne daidaito su ji mayenne koga boii aji tinadom zuwa ya ga mate ga hali honsene.
Ga takaice kume zoii dono lafiya ga gando hankali onu kwari gwuiwa in miyya mate date Jisu yanki wol woli jagoranci maddi dolinshe moyinshe guda balau laga tarihi faskari a Gita mena gontani sa jizani GA mate , musamman Gaga Siri gundumar la onangoyi , dabaru ga diflomasiyya ga Lokaci, kauyuka balau. Mateji birni kogo ga faskari Yan kafi dako turawa mulki mallaka.mayenne beyi jumo, guda balau aji Kasantu ga wol woli Iko katsina Yan ga tarihi GA wol woli kulawa Galadanci. Shuwagabanni birni kogo mateji Barebari, yayila in faskari fetengo koga Gobir. Ga farko mataki Kauyuka balau kasantu kungiyoyi daban daban ga fadir zaffe gako yankuna . Ko boii ji aji gonta su kafan gundumar inko saukika ga gudana GA harkoki Mulki GA sauki zuwa katsina ko Dalla.
Ga farko zalan tuntuba la aji yuwa ga moyinshe faskari, aji ewe ga Hakimin Hakimi( ga zaman faskari Abu ga kogo umaru) Amma koboii mate kudantun yadda ga tayi eme "kogawa" sakamako sarkar Kaibono Dalla Barebari. Ga Gobirawa. Boii she kafa faskari aji dono hedkwata yanki.
Wanke Dan jatau ji kafu Birni kogo GA Soni in 1848 ga zaman moii katsina Muhammed bello . Koga Siri moyinshe moii kogo Andi kogo muhammdu yamaman, kogo Ali, kogo Ibrahim ga Dena modi foyo Bono moii ga filanti Elen canji Hakimi zuwa moii zoni GA soninshe 1975.
La kala zalan nada foyo mukami ishin ji moi zoni Alhaji sa'idu ( Diya Hakimi Hakimin honsene). Kafin nadini GA moii zoni ishin ji Hakimi maigora. Moi zoni in honsene, Eng. Aminu tukur sa'idu itu gado boni ga soninshe 1986.
Messe beyi dono in Asali Gobir (Gobirawa) ga faskari kafanin Soni shim boii sorako daula Gobir in 1804 lokaci la aji lalata Siri birni moyinshe Alkalawa , inko Alan GA tarwitsa iyali laga Mulki zuwa foyo - birni , Isa tshibiri, Ilori faskari ga messesu. Kafa esse muhammdu Gido an bawa jangearzo ga lawo ni Danyabini mate nufan aushi har aji Loma manshi faskari gako goggo Dina zazzau. Aji yorno inko faka inko ona dama daidaito kimburi sheke in matashi danyabani. Ga tene diyani Danboka( maguzawa maguzawa gawa gusho) mate zagiyan beyiye ko daura ma tangomi ga Muhammdu Gido aji onani taimako beyi ona in doshoni tishi. Kala mate bukatan mate ishin aii dononi ga mate . Bikku tayisu ko boi ishin aii lodu yanayi bayi donosu muhalli su.
Koga lawo zaman
Muhammdu Gido itu addu'a jizani GA bayyina in la shaharasu gako mate a Ina dono GA inko Dom su ga wena kafa Al'umma lake Rayuwa ga fuska tsaro, zamantakewa, inko wadata GA wadata GA maddi. Mu faskara ga tene " LA majini sun beyi faskari. Koga kankani lokaci miyya zalan Dina koga beyinshe daban daban kala aji Tina Dom ga sawwo ga wol woli jagoranta muhammdu Gido. Aji inshe ji muhammdu Gido itu hukunci Tina Dom ga gudana GA ruta ni ga zazzau, dayu Messe miyya ga boi.
Ga lomani zazzau muhammdu Gido watu tarba ko gama moii Alan tun ishin nem ga ishin har naduniwo kansila ga moyinshe. Ga bisa bukata muhammdu Gido moii zazzau onni Fili GA gudi inko aji kafa foyo beyi dono la sunni Giwa.
Ko boii kala kafa boii kala kafa modi tawaga koga faskari dingo aji zawwa muhammdu Gido ishin mettu, kala kafa aji wena kala boii, sheji Danyabani saku makoyi modi shugabanci miyya faskari, zariya ni kala aji Tina gado su har zuwa inso. Hakimi kauye Faskari in honsene ishin in 15 ga Jeri gwano goru in siffanta ishin ga "FASKARI IN DANYABANI TABA MASHIGA ZUCCI" (ga zahiri faskari in Danyabani, taba sigari lake mamaye zuciya Ani. Senayi taba" ma'ana inhar mate Ina tuwo kafa santungo taba) she aji nufi cewa godom kana dowasu ga faskari. Ga goru tsawon lokaci GA Dolan dono.
Kafan dole Hukuma funtua ga foti 15 ga tere mayu soninshe in 1989 wol woli Mulki soja in janar Ibrahim Badamasi babangida: dole hukuma kunsan gundumomi balau, kala faskari ga mairuwa kala aji ga yankuna godom. Dole Hukuma aji GA Fadi woli kilomita murabba'i aji iyaka ga birin Gwari jiha Kaduna GA aushi, jiha tsafe zamfara ko zoni, kankara ga bakori GA gudi GA kala zoni.
== Ɗiwwa ==
hjly346yc6e755se9hyegyan44rc48x
Fatima Abdullahi Washa
0
531
8524
4279
2026-08-17T15:14:05Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8524
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q101118261}}
'''Fatima Abdullahi Washa''' la manan lotto ga ('''Fati Washa'''). Ani gompo afino ga bayyi sani, a fim in [[kannywood]]. Poti laito - ko bolo ga modi (21) tare bolo (02) soni dirponom ga ponom ga kunum (1993). Wolito - [[Nijeriya|Nigeria]] Saniyato - Anin gompo fim afinayi La'antan ko bolo ga modi (21) tare bolo (02) soni dirponom ga ponom ga kunum (1993) ga woli [[Bauchi]].<ref>https://web.archive.org/web/20230106122923/https://www.northernwiki.com.ng/cikakken-tarihin-fati-washa/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230605064612/https://hausa.premiumtimesng.com/2019/11/kyautar-zakarun-fina-finai-rahama-sadau-fati-washa-sun-cira-tuta-a-landan/</ref>
== Saniya fim ==
Fati Washa Ani gompo fim afino, nakati an sun rankata, nattu mejito in boi, sonsone janji sunto induwo inko ita an gompo fim poyo godom. Wassun Washa ye ko bayyi Zoro ga usse idito. Ita aga monde biya asse in [[kannywood]], dadan Ina kaibonosa, 'y'oran karatuto ga sakandire kala dalan Tina don ba Allah yarduwo. Ita manan demo ko Aron afino, Manan Ina gompo fim rankata esse Wana mana le.
An jauwo ga [[Adam Zango]] mana mate a Ina kaibono kala mbosaye isa. Aki gompo fin godom in kannywood mana sonsone la ita aga fim la sunni "Labarno" (Labarina) la Ani gompo fim Nafisa Abdullahi daiwo ita kala mati baito. emeji jutati nasarato ga sunto. Ita aga gompo in Monde Asse ( manyan mata) in Hadiza Aliyu Gabon shap jutati nasarato.
== Gompoto in fim ==
# - In Dom (Na GABA)
# - Munkum Bono (makahon gida)
# - Make da Bake
# - Lawo ko gama Yamba (Ya daga Allah)
# - 'Yar Tasha
# - Aji modi janji esse modi (an wata ga wata)
# - Boi ga Uzur (baya da kura)
# - Petila ga bu'um (fari da baki)
# - Farida
# - Dom ga Donni (GABA da gabanta)
# - Kwaryan Dar (Jadarin Gabar)
# - Hindu Anarin Africanarya na Africa
# - Shari'a (Hisabi)
# - Jaraba
# - Afra
# - Woyun Nasara ( Karfen Nasara)
# - Niqab
# - M'yati gwarzo (Dangin miji)
# - Tambita suwa (badda kama)
# - Mojin biza (mijin biza)
# - Mondun mijino (matar mijina)
# - Labarno (Labarina)
# - Monde Asse (manya mata)
# - In ju Haidar (Nagi Hsidar)
# - Husna da Huzna
# - 'Yunati dinno (Karfen kafa)
== Ɗiwwa ==
37e26tnijnxbf60gmlmq1xrygu8n13q
Fatima Ibrahim Shema
0
532
8525
4290
2026-08-17T15:14:07Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8525
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q104598782}}
'''Fatima Ibrahim Shema''' (layantan ga soninshe in alif 1962) ga zaria jiha Kaduna najeriya kasantan jito uwar gida ga manshi gomna jiha katsina, Alhaji Ibrahim shehu shema(1)(2)(3) kasantan jito ani ona taimako ga tallafi kala gako. Aji undato ga Mondu Ani suwa ga goraji inko jajirce to ga yakul hakuri ga ita kala onanta lamba yabo ga Mondu gwamna mafi daraja ga yanki gudi mana zoni .(4) Fatima Dan,Dan Ina ruta ga gwamnati sa Amma kala ita aji kasuwanci to harzuwa lokacinlla ita majjito bo uwargida shugaba woli ga soninshe 2007.(5)
==Kurushiya Ga Ilmi==
Layan fatima shema ga zaria Kaduna ga soninshe in 1962. Zalan karatu ga makaranta firamare in Ja'afaru lake foyo layi goru zariya Dalla soninshe in 1969 zuwa 1974. Kasantajjito ga daliba ga makaranta sakandare monde in gwamnati, lake lawo jiha Kaduna Dalla soninshe in 1971 zuwa 1981 . Koga tene majjito bo shahararreya kwaleji fasaha kimiyya ga fasaha ga katsina Dalla 1981 zuwa 1984. Wattun B.s.c. Digiri ga Business Administration ga Ahmadu Bello University zaria.(1)(5)
mkaw0z53j5utubf1l30ituang0wg5z2
Fatsuma Talba
0
533
8526
4309
2026-08-17T15:14:09Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8526
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q115177116}}
'''Fatsuma Talba''' laan nin pata 30 ga tere yuli badi alif (1956) lardi [[Nangere|Nangeere]], jihar yobe la a pata dar lardi woli lanjeriyaa. Moleti Adamu Talba, shaffinsu anin siyasa.<ref>https://desertherald.ng/how-hon-fatima-talba-is-reshaping-role-of-women-in-nigerian-politics/</ref><ref>https://orderpaper.ng/voter/10th-national-assembly-member?id=Talba-Fatima-3934</ref>
== Ahre ==
Karai-karai
Lardi Nangeere
== Ɗiwwa ==
hc82mylwqm111heoir7ryq41bfkml1g
Fika
0
534
8527
8001
2026-08-17T15:14:11Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8527
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Fika
| image_skyline = [[Fayil:Doum Palm Trees farm near Ngaji River (1).jpg|280px]]<br>[[Fayil:Mountain in Fika LGA Yobe State (3).jpg|280px]]<br>[[Fayil:Fika kurtzifizioa.jpg|280px]]
| settlement_type = [[Local government areas ga Nijeriya|LGA]] and town
| mapframe = <mapframe height="300" width="300" align="center" text="Location of Fika LGA">
{
"type": "ExternalData",
"service": "geoshape",
"ids": "Q5448220"
}
</mapframe><mapframe width="300" height="300" zoom="14" longitude="11.308056" latitude="11.283333" text="Location of Fika (Town)" align="center">
{
"type": "Feature",
"geometry": { "type": "Point", "coordinates": [11.308056, 11.283333] },
}
</mapframe>
| country = Nigeria
}}
Pikka goru ji ko ga lardi [[jiha Yobe]], Ga ko goggo [[Gombe]] ba ka indu ko [[Potiskum|pataskum]], daajin ka lomi ngara ga [[Nijeriya]]. Goruye goru anin pikka.<ref>https://www.nipc.gov.ng/nigeria-states/yobe-state/</ref>
== Ɗiwwa ==
eunwy35m00rmsomyt8vz3oe8o9r1eum
8631
8527
2026-08-17T20:24:00Z
El-hussain14
25
8631
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Fika
| image_skyline = [[Fayil:Doum Palm Trees farm near Ngaji River (1).jpg|280px]]<br>[[Fayil:Mountain in Fika LGA Yobe State (3).jpg|280px]]<br>[[Fayil:Fika kurtzifizioa.jpg|280px]]
| settlement_type = [[Local government areas ga Nijeriya|LGA]] and town
| mapframe = <mapframe height="300" width="300" align="center" text="Location of Fika LGA">
{
"type": "ExternalData",
"service": "geoshape",
"ids": "Q5448220"
}
</mapframe><mapframe width="300" height="300" zoom="14" longitude="11.308056" latitude="11.283333" text="Location of Fika (Town)" align="center">
{
"type": "Feature",
"geometry": { "type": "Point", "coordinates": [11.308056, 11.283333] },
}
</mapframe>
| country = Nigeria
}}
Fika goru ji ko ga lardi [[jiha Yobe]], Ga ko goggo [[Gombe]] ba ka indu ko [[Potiskum|pataskum]], kafin ka lomi Ngara ga [[Nijeriya]]. Goruye goru anin pìkkà.<ref>https://www.nipc.gov.ng/nigeria-states/yobe-state/</ref> Fika ga faɗi area 2,852 km2. Akwati
== Ɗiwwa ==
ic3pnexv42l9ty0gj52hydxwnv9kmoh
Fika Emirate
0
536
8528
4372
2026-08-17T15:14:12Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8528
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Fika Emirate
| settlement_type = [[List of Nigerian traditional states|Traditional state]]
| image_skyline = [[Fayil:Fika emirate.jpg|280px]]<br>[[Fayil:Bani Moi.jpg|173px]][[Fayil:Fika Emirate.jpg|107px]]
| image_flag = Flag of Fika.svg
| country = [[Nijeriya]]<br>[[Yobe state]]
| leader_title = Ruler
| leader_name = Muhammadu Abali Ibn Muhammadu Idrissa
| leader2_title = Headquaters
| leader2_name = [[Potiskum]]
}}
'''Fika Emirates''' Bani Moi Pikka, ga goru lardi jihar [[Yobe]] la a pata dar ga woli lardi lanjeriya.
== Mulkini ==
Sarakunan masarautar Fika:<ref>"Traditional States of Nigeria". ''WorldStatesmen.org''. Retrieved 14 September 2010.</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:right;"
! style="width:8em;" |Fara
! style="width:8em;" | Ƙarshe
! Mai mulki
|-
| 1806
| 1822
| style="text-align:left;padding-left:1em;" | Buraima
|-
| 1822
| 1844
| style="text-align:left;padding-left:1em;" | Adamu
|-
| 1844
| 1857
| style="text-align:left;padding-left:1em;" | Disa Siri
|-
| 1857 <ref name="Stewart" />
| 1867
| style="text-align:left;padding-left:1em;" | Mammadi Gaganga
|-
| 1867
| 1871
| style="text-align:left;padding-left:1em;" | Isma'ila
|-
| 1871
| 1882
| style="text-align:left;padding-left:1em;" | Mammadi Buye
|-
| 1882
| 1882 <ref name="Stewart" />
| style="text-align:left;padding-left:1em;" | Aji
|-
| 1882
| 1885
| style="text-align:left;padding-left:1em;" | Mama (Muhammad)
|-
| 1885
| 1902
| style="text-align:left;padding-left:1em;" | Sule
|-
| 1902
| 1922
| style="text-align:left;padding-left:1em;" | Disa (Idris) (d. 1922)
|-
| 1922
| 1976
| style="text-align:left;padding-left:1em;" | Muhammadu Gana dan Idris (BC1881 – d. 1976)
|-
| Agusta 1976
| 10 Maris 2009
| style="text-align:left;padding-left:1em;" | Muhammadu Abali Ibn Idrissa (b. 1932/37 – d. 2009)
|-
| 16 Maris 2009
|
| style="text-align:left;padding-left:1em;" | [[Muhammadu Abali Ibn Muhammadu Idrissa]] (b. 1956).
|}
==Lardi==
[[Potiskum]] ga ga pata dar jihar yobe lanjeriyaa
== Ɗiwwa ==
r5in3gkjg0ql2diktfgzi93ka838edy
Funakaye
0
540
8529
4400
2026-08-17T15:14:14Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8529
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q5508725}}
Funakaye hukuma in dole koga hukuma dole guda ko modi(11) ga jiya Gombe (1) ga gudi (2) mana dar Najeriya (3). Gwamnati dole hukuma itaga hedkwata ga goru Bajoga (4) Andi garan Nisa kilomitoti bonum ko Ashaka Ma'amala lake sarrifa siminti ga jiha Gombe.
Dole hukuma itaga iyaka ga fali Gongola ko dar ga Nafada (5) ga Dukku (6) ko zoni ga Arewa . Kala dole hukuma kwami(7) ko aushi . Aji ga Fadi woli ga ala murabba'i kilomita 1415 godom Al'umma ga Alan 237,687 koga kidaya in soninshe Dubu balau ga baccimodi (2006)
==Tarihi==
Filanti mateji la dowasu ga funakaye yantun lelo bo godom fulfulde ishinji yarella yantun bosa ga ishin ga yanki ye . Harsuna affiniwa ga anin fikka dowasu ga beyiye kala monan kossu.
La godonsu ga yanki Asali funakaye anin doffa addin musulwa ji. Shafga she , inko dimbin barka la ga adinnai ga yanki musamman gusho Limestone (8) wantun kwararru kiristici koga maddi sassa Najeriya la antun solu coci-coci ga yanki kala aji dono lafiya ga anin masaukisu.
Ma'adinan Ma'adinan. Ga tinadom Funakaye aji ga barka fetila woli koyl Gypsy zinariya Gemstone uranium (9) ga messesu. Jama'a iga matsi in talauci ga jahilci zartu in Messe dolinshe hukumomi in jiha.
Kamfani Lafarge (10) (kamfani) in faransa kala aji Ina ruta ga beyiye yanko soninshe in 1990 aji uffa Limestone Coal ga messe ma'adinan ga Dalla , kala aji wolwoli zargi yakul gonta gedaula ratayuhga didosu in zamantakewa miyya in lawo ati kume zoi ga miyya ga matalauta la dowasu ga yankuna ga ilimi sa laga muhallisu gurbatan ishin. Messe zage zarge gontango ga fifito Kona miyyanla anin Asali woli do ruta fiye ga anin Asali woli sabani dokoki jiha kamfani ga santun alwashi sikita radadi talauci ga yanki ye Amma kinasuwo.
Moi funakayi , Alhaji mu'azu muhammdu kwairaga lll siya jini aji ga soninshe 45 ga duniya foti asabar 27 ga tere ga Augusta.
==Yanayi (Climate)==
KO Bajoga (Funakaye) lokaci fuzo aji ga zafi zalunci kala galibi korya kala lokaci fetila aji ga zafi kala modi bangare in Giza Gizai. Ga tsawo soninshe, godom zafi jiwo ga bambata koga 60' F zuwa 104 ' F kala aji ga bone ga woli 55' F do koyye ga 108'F .
==Asali==
Wantun Asali kalma Funakaye koga yarinshe fulanti inko kaso mafi godom in anin dono ga yanki mate an "Funa" aji nufi dar jamji kala "Kaye " aji nufi dust.
Koga yaruka anin dono yanki su gontan ga filanti kanuri ga kala Bolewa.
8ct5wkf6n95bvw7yzdmcn3kmn4a1q0y
Fune
0
541
8530
4410
2026-08-17T15:14:16Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8530
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q5509089}}
Fune, gorun siri, gako goggo [[Damaturu]], headquarter ni Damagun.
==Rumpa Zaben Fune==
#Mil Biyar, Pri. School
#Unguwar Kuka Borehole
#Bulama Mustapha Open Space
#Bulama Mustapha Dispensary II
#Lawan Malam K/Bulama
== Ɗiwwa ==
ss6eymwifcmuh2pen2qzfpkuvpdvwj1
Funtua
0
542
8531
4420
2026-08-17T15:14:18Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8531
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q3056264}}
[[Fayil:Funtua Post Office, No. 2 Zaria road Funtua-Katsina State.jpg|thumb]]
[[Fayil:Funtua town view from Funtua Rock.jpg|thumb|Funtuwa]]
[[Fayil:Wiktionary Funtuajpg12.jpg|thumb|Wikipidia members ga Funtuwa]][[Fayil:Bakori Post Office Funtua road- Katsina State.jpg|thumb]]
[[Fayil:Christianity in Northern Nigeria 02.jpg|thumb]]
'''Funtua''' hukuma la dole ji ga arewaci Najeriya ga jaha [[Katsina]]. Hedikwatarta aji ga goru funtua gako siri goggo A126. Aga modi koga gawa goggo dole hukumomi laga Nigeria la ga Samar tun ko boii ramu tsarisu dole hukumomi la Antun sonii 1976. Ishin ji kala hedikwatar mazabar katsina ko aushi, wadda ga kushi dolewa hukumomi har guda binbadi ga modiji ([[11]]) laga mate gontan: bakorori danja Dandume, faskari foyo kankara Malumfashi kafur musawa matazu ga ita kala kotto Funtua.
Funtua aji ga yanayi gollaka lake ko latitude ga longitude '''11'32'N''' da '''7'19'E''' bi da bi.
Goru laga matsakaici zafi jiwo la 320C da zafi na 44% laga siri murabba'i 448 km2 godon miyya (225,571 ga bisa kidaya 2006) jam kala memu 570,110 bisa ga kiyasi 2016 shugaba Ishin shugaba hukuma la dole a hukumance. Dowani dole hukuma affiniwa filanti ji akasarisu jarisu Ishin Goma mara ga dayi dabbobi.
Funtua aga iyaka gudi. Ishin ji birni in balau laga siri ga jahar boii katsina. Aji iyaka ga dole hukuma Giwa ko jijar kaduna ko aushi, [[Bakori]] ko dar, Danja ga aushi ko dar, faskari ga aushi ko zoni ga [[Dandume]] a zoni ga lambar afishin sakonki ga yanki su itaji 830. Tushe su Amma sokoto aji nem ga funtua.
==Gomawa Ga Gojjito==
Funtua cibiyaji gomawe ga beyi gojjito in tun zamanin mulki mallaka a hali honsene ga godansu masana'antu a gawa jahasu viz: funtua textiles limited jargaba agic process company Wanda ga shaqara su a masana'antar mai tishi dabobisu diaries zoniga Funtua burnt bricks, Funtua Fertilizer blenddin company ginneny, integrated Flour mills, funtua bottling company. Salama Rice mills ga dai missesu.<ref>"Post Offices- with map of LGA". NIPOST. Archived from the original on 2009-10-07. Retrieved 2009-10-20.</ref>
==Ɗiwwa==
iq5km3c11bsqr8ultx7ornadqzy0y14
Gadau
0
545
8532
4433
2026-08-17T15:14:20Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8532
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q94750811}}
Itas/Gadau hukuma in dole ga jiha Bauchi, najeriya. Hedkwata aga goru itas itesiwaju. Goru Gadau ishin a dar ga yanki ga 11'50'08N 10'10'02"E/ 11.83556-N 10.16722-E.
Ishin ga yanki 1,398 km2 ga godom miyya ga 229,996 ga kidaya la angoyi ga 2006(1) (2) .kabila antun rinjaye ga yanki ye mateji afiniwa la antun tarayya ga messe. Lamba Bono waya in yanki ye itaji 751. Siri haraba Jami'a Bauchi aji goru Gadau.
== Ahre ==
* Hausa
* Fulani
* Guddiri
== Ɗiwwa ==
hncadm0bbffdjr3l5yl4o19tpj3u6sh
Ganjuwa
0
546
8533
4440
2026-08-17T15:14:21Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8533
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q5521392}}
'''Ganjuwa''' dole hukuma ga [[Bauchi|jiha Bauchi]], [[Nijeriya|Najeriya]]. Karkarantun ita ga [[Darazo|dole hukuma Darazo]] ga tere satumba, 1991 kala itaga iyaka ga [[jigawa|jiha jigawa]] ko gudi ga [[Gombe|jiha Gombe]] ko aushi mana dar . Dole hukuma kala Andi iyaka ga dolinshe hukumomi mana dole hukuma Bauchi koga aushi, dole Hukuma Foro koga zoni dole Hukuma ningi ko gudi mana zoni dole hukuma Darazo koga aushi mana dar ga dole hukuma Kirfi ko dar.
Bisa lissafi la angoyi in miyya ga soninshe in 2006. Dole hukuma ye itaga godom miyya 280.486 ga Andi kabilu/ harsuna anin godom kala fitattu kogasu Andi garawa , Denawa miyawa karyawa Afiniwa [[Filanti|Fulani]] ga messesu. Dole hukuma Gunjuwa honsene sheji itaga gunduma modi (1) , guro hordo (8) kauye ga hamles 122 ga Nabayi kala moi moyinshe Bauchi madaki in Bauchi Hakimi Ganjuwa ji kala moi moyinshe Bauchi.
Hedkwata ita aji goru kafin goru madaki la tazarani ala kilomitoti [[47]] koga Siri birni jiha ko goggo [[Kano]] Siri gorunshe dole hukuma [[Soro]] ko dar , Miya ko zoni, aji ga yanki 5,059 km2.
== Ɗiwwa ==
toi45972nlsvz2gvkojpn21iks1yh47
Gare
0
547
8534
4451
2026-08-17T15:14:23Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8534
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q15629245}}
Gare jam'i ni garinshe la ba Mondu kala aji undato ga gare.(1) Ishin aga dabobila aji macce ga sheke hoddo a modi bincike modi kala aji ferte. Kala aji wenani ga le au ga Fadi duniya saide shimga beyi maddi jirmin antaktika ga island. Gare ga awe gare andisu nau'i. Daban daban wato kala kala. Andi dai ga bu'um la fetila, gare ( species) Alan Dubu baccimodi.(2) Gare modi bu'um gare musamman goraji koga kala layan akasari aji washi inko momdesu.
Gareye sunni kobo nasarawi (lizard), apino a esoni (Kadangare). Andi gare ga mala, amman godonsu a dono ga beyilla mi"ya a dono. mate a tishi shaf yalla memu a tishoyi ga messen andi.
Eme bu'um gare, gare aji Dina kwari gako tishi Amma lokaci maddi aji Tina ottonla memu aji tinayi manamin Otto ga odo ga messesu. Mafi akasari su dole sirosu daidai Tani, mana min tsaka tsaka aga jinsi gare. Mafi Godom gare aji Ina dinaa gako layi, aji Ina dinsa mana dalma. Kala afiniwa aji Kari bosa modi gare bo tulu ba dainiwo jabbi Amma ba duwantun ishin foyye tulu. Ma'ana Kari bosa eme ishin ( manamin memu modi takuritu in modi kala kala ga dama tikke ga ishin la matsiniwo) shine memu eme majini bo gare bo tulu.(3) Gare la yabo Siri ga duniya ishin komodo dragon.(4)
== Ɗiwwa ==
2t9h9f653g2pkmdp4ul28l4jtcy9x3i
Gashua
0
548
8535
4462
2026-08-17T15:14:25Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8535
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q5526456}}
Gashua yanki modi ga jiha yobe la ga gudi mana dar Najeriya gako kogi yobe, mil shin ga wolwoli daidaituwa fali hadeja ga fali jam'a re ga matsakaici Hange Nemga ala minti 299. Godom miyya su ga soninshe kidaya in 2006 itu mana 125,00. Terinshe lake yamtu lemayalla zafi mana tere maris ga afrilu la zafisu ala 38_40 o Celsius. Lokacin fuzo kala mate yuni-satumba yanayi zafi aji sorakoyi har zuwa 23-28 o celsius jizani ga Amma keyye in 500 zuwa 1000mm.<ref>https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/federal-university-gashua</ref>
Gashua in modi koga Siri birane Tina Dom ga jiha Yobe . Yan soninshe 1976 ishin kasantu hedkwata bade dole.
Aji bosa ga Harshe bade ga gashua kala ga yanki lake fete ko dar ga aushi ga gashua. Bade aji modi koga yaruka bawulo in anin Asali yanki tafki chadi zuwa jiha yabe. Goru ye amen ga wuruka in N guru - gashua, tsari tattali arziki ga kala tsabtace Katu moi bade moi bade.(1)
Guru kumariya kala aji ko yanki gashua.
== Ɗiwwa ==
oaa7vdedhnpdrpcdxocc62rkezivl7i
Gaya
0
549
8536
4476
2026-08-17T15:14:27Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8536
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q5528692}}
'''Gaya''' hukuma in dole ji ga jiha Kano Najeriya hedkwata to aga goru gaya koga gudi Andi Fadi woli 613 km2 ga godom miyya 201.016 ga Asali kidaya 2006 Lamba akwati Bono wayato itaji 715.(1)
== Ahre ==
* Hausa
* Fulani
* Yuruba
* Kanure
==Mulkini==
# Fulani Emirate
# Hausa Emirates
== Ɗiwwa ==
mospjmd9mpd0itcbsztcc5ro4kb2b4h
Gaza
0
550
8537
4480
2026-08-17T15:14:30Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8537
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q47492}}
Ziri gaza mana sunni aji ewe , modi an ziri yanki ji lake dar ga teku Mediterranean (1)laga wol woli muki anin hamas. Goruye itu iyaka ga woli misra ko aushi mana zoni gakala woli Israel ko bangare gudi ga dar. Gabada garan goruye ala mil 25 sa, fadini kala gada mil 4-8 sa hukuma falasatinawa aji ikirari Mallika eme ziri ga matsayi modi bangare in falasdinsu.
Zalan yanki zirin gaza ga soninshe in 1948 lokaci ga majalisa dinki duniya raban woli falasatinawa Kashi balau ko ona yahudawa reta, kala miyya LA GA bangarela onango in Israel mateji duwantun mate alantun mate yanki la honsene aji undato GA gaza GA matsayi anin gudun hijira . To tunga lokaci ye yanki zirin gaza itu tsintuwa kossu GA modi Hali in tsaka Mai bone. Kasancewa woli Israel laga Mulki eme beyiye in koga soninshe 1967-2005,
Itaji har inso aji ga Iko tafiya ga harkoki ye sarari samaniya zirin gaza ga tetteke guruye ko bangare Amma ga harkoki sufuri Amma ga kala iyaka lake Dalla imperial in ga gaza.
Iko eme Israel ji GA ishin, la kala hamas aji adawa ga ishin to kala Onan Israel dama ewe isa gako shaf yalla Andi shige-ga fice ga yanki gaza , la gontuwa GA tishi . Ga shaf lokaci la tishi zalu teke jini tofa miyya ziri gaza mate ga modi dama illa in dogaran ga wena tishi ga goggo cibiyoyi agaji tishi in duniya lake ruta ga eme yanki.
Yan lokaci la kafan yankiye ziri in gaza kasantu wol woli kulawa in woli misra in koga 1948-1967, kafin yanki 1967 LA antu Dalla GA Israel ga larabawa inko Israel aji mamaye ziri ji lake ga iKon mecce ga harkoki ko iyaka GA ziri gaza.
Yanki in ziri gaza inko aji wena sunsu in koga goru gaza . LA ishin ji Siri birni GA inko yanki ziri gaza GA godom miyya ga aji kimani su ala miliyan modi ga reta.
Hukuma falasatinawa wantun dama bikka harkoki Mulki GA soninshe in 1994 ga wol woli yarjejeniya niya birni 0solo, LA zowan Israel mate lasan Jisu koga muliki zirin gaza ga 1994. Ko saide yarjejeniya eme in 0solo onu in Israel dama tinadom ga Mallika harkoki sarari samaniya gaza GA Amma in yanki kala ga harkoki ko Amma , ga harkoki rijista kidaya GA gede GA fatakoyi bo ga gede ga karai ga kala fete GA Ani. Jamji GA harkoki dodo gede.
Ga soninshe in 2006 gudana zabe ga falasnu inko Hamas wantu eme zabe ga Siri rinjaye , ta lanyarda jam'iya Fatah GA Messe tsiraru jam'iya inko onu in Israel Goggo dama dono zabebbe faraminista Falasatinu . To kala isra'il ga Amurka yardan GA eme zabeyesa ga falasatinawa aji Ina , kasancewa ga beyisu Hamas kungiya ji laga Ina tarzoma, lake ga sakamako sheji zowu woli ye in Israel ga Amirka GA kanada GA tarayya turai aji sakata GA shaf dodo hukuma a Falasatinu. Ga yakul daidaito Gwamnati ga yakul dodo ga kala kuzum ga yakul Amma kujam dole maddi kogawa miyya falasdintlu aji ele hijira.
== Ɗiwwa ==
8ie03v789vpfuv52483sbqau2rm26qe
Gaza Jonathan Gbefwi
0
551
8538
4485
2026-08-17T15:14:32Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8538
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q35539816}}
'''Gaza Jonathan Gbefwi''' Achieve 12/03/2025 at the way back machine (layannin go foti 03/07/1957)an siyasa ji ga Nigeria la aji wakilta lardi keffi/Karu/kokana ga ga Nasarawa state.Honsene she aji tenure 'in 'an kunun ga House of representative ga wolwoli runi social Democratic party (SDP).¹²³⁴
==Ɗiwwa==
i7umi0ziw33rl8p42tbnz45oy5n5hgz
Geidam
0
552
8539
4504
2026-08-17T15:14:33Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8539
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q5530097}}
'''Geidam''' dole hukuma ga jiha yobe ga najeriya.(1) Hedkwata ta aga goru geidam lake gudi mana zoni yanki a12'53'49"N 11,55,49,E / 12.89694'N 11,93028,E. Ga foti 24 ga afirka 2021 anin ta,adda koga ISWAP bikkan geidam inko aji duwan miyya 11, kala mana anin dono 6,000 yakilan beyi dono kafa ga sojoji Najeriya anin bikkan goru koboii alfarma modi la mate Alan anin ta,adda.
Aji ga yanki 4,357 km' ga godom miyya 157,295 ga kidaya 2006. Lamba akwati Bono waya itaji 632.
==Ilmi==
* Mai-idris Alooma Polytechnic, Siri makarantu gwamnati ita ga aji kafa ga 1993.
== Ahre ==
Kanure
Fulani
Shuwa
== Mulkini gaidam ==
Kanure Emirates
Fulbe Emirates
5ky9y201bcxsvoehqxxbwbcs9x0j16c
Gernot Rohr
0
555
8540
4517
2026-08-17T15:14:35Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8540
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q68132}}
'''Gernot Rohr''' (La'annin ga soni in 1953) manaja ƙwallon sheke in woli Jamus ke manshin an bomfo ke an ona horo ga ƙungiya ƙwallon sheke in [[Nijeriya|Najeriya]] somboɗi ame.
==Ruta Gunarwa==
Kaga 1996 itu jagora ga grantus de Bordeaux zuwa bonfo tetteke ga Tina Kofi UEFA , inko Bayern Munich San Kashi ga balau 2-0 ga fewe ga kala 3-1 ga Bono Jo ga Bordeaux attu Dina bonfo tetteke gontu ga shaharriyar nasara ga AC Milan ita ga Tina 3-0 ga bomfo numga tetteke koga oktoba 1998 har zuwa Afrilu 1999 kasantu darekta bonfo in Eintracht Frankfurt.
Êtoile sportive ga Sahel rokku Rohr koboii kammila matsayin in kunum ga gasa ga beyi gasa Tina Kofi zakari nahiya Afirka in 2010, ga foti 15 ga tere mayu 2009 nadanni ga Kofi in foyo ga kungiya Ligue 2FC Nantes kwantiraki ni aji gudana har zuwa 30 yuni 2011. Ga foti 3 ga Disamba 2009 , FC Nantes aji rokkani kala jean -marc Furlan mayu gurbini ga foti 21 ga Fabarairu 2010 Rohr mayu gurbi koci faransa Alain Giresse ga jagora tawaga kwallo sheke in Gabon.
Majini manaja kungiya kwallo sheke in Niger ga tare satumba 2012 itu murabus ga tare oktoba 2014.
A foti 22 Disamba 2015, kungiya kwallo sheke ta Burkina Faso rokkani tun ishin ga matsayin koci.
Tantantun ishin ga matsayin an bomfo Guinea ga tare yuli 2016 ji Amaju Pinnick, shugaba hukuma kwallo sheke ga najeriya natudu ishin ga matsayin manaja kwallo sheke in Najeriya ti bonfoni in farko ga matsayin koci kwallo sheke ga najeriya, inko satu Tanzania modi ga Uyo , najeriya antun yakul nasara ga bonfo in fari ga foti 10 ga tere yuni ga matsayin Siri koci Najeriya koboii ga Afirka ko aushi santun 2-0 ga bono.
Ga foti 7 ga oktoba 2017, tawayani ga najeriya la aji jagoranta majini in farko ga Africa la wantun tikiti gede bonfo Kofi duniya in 2018 koboii Sena Zambia ga Tina 1-0 . Ga foti 17 ga yuli 2019 Rohr aji jagoranta Najeriya zuwa matsayin in kunum ga gasa Tina Kofi Africa in 2019 ga foti 27 ga tare mayu 2020 shugaba hukuma kwallo sheke in Najeriya NFF Amaju Melvin Pinnick itu sanarwa gako cewa Rohr Kullan yar jejeniya ga Rohr itu tsawaita kwantiraki ni ga kungiyar.
Onanin buri jagoranta kungiya inko Tina gasa Kofi nahiya Africa ga kamaru a bikka gorafi ga soninshe 2021. Foyo kwangila in kala gonta ga kala nada cancanta super Eagles zuwa gasa Tina Kofi duniya in FIFA 2022 ga Qatar, ga foti 12 ga Disamba 2021 rokkan ni koga ruta shaf ga cewa cancanta gede gasa Tina Kofi Africa in 2021 ga zagaye in tetteke in zauwa tikiti gede gasa Tina Kofi Duniya.
==Ɗiwwa==
rf7730y887n6uuk7bsdu8bs6ofphs1m
Ghana
0
556
8541
4535
2026-08-17T15:14:38Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8541
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = Republic of Ghana
| image_flag = Flag of Ghana.svg
| image_coat = Coat of arms of Ghana.svg
| image_map = Ghana (orthographic projection).svg
| national_motto = "Freedom and Justice"
| national_anthem = "[[God Bless Our Homeland Ghana]]"<br>[[Fayil:National Anthem of Ghana.ogg]]
| official_languages = [[English language|English]], [[French language|French]]
| capital = [[Yaoundé]]
| largest_city = [[Douala]]
| demonym = Ghanaian
| ethnic_groups = 45.7% Akan<br>18.5% Mole-Dagbon<br>12.8% Ewe<br>7.1% Ga-Adangbe<br>6.4% Gurma<br>3.2% Guan<br>2.7% Gurunsi<br>2.0% Mande<br>1.6% other
| government = Unitary presidential republic
| leader1 = John Dramani Mahama
| leader1_type = President
| leader2 = Jane Naana Opoku-Agyemang
| leader2_type = Vice-president
| sovereignty_type = Independence from [[United Kingdom]]
| established_event1 = [[Dominion of Ghana|Dominion]]
| established_date1 = 6 March 1957
| established_event2 = Republic
| established_date2 = 1 July 1960
}}
[[Fayil:Beach with palms Ghana.jpg|thumb]]
'''Ghana''' bakala gana bake jamhuriyar Ghana (Ga turanci Kala, Republic of Ghana), Olli ji koga Olli un Africa, Ghana ita ga fili Olli laa itu mil murabba'i (238,540), Ghana ita adadi miyya la antun (27,043,093). Ko kididiga la angu sunin dibu buluo ga dir fudu. (2014). Ghana ita aji kodoki ga cote d'ivoire, [[Togo]] jamga Burkina Faso. Maraya un Siritu Accra. Ghana ita yattu bu Mata hankali Ku fanni ilmi ga ma'adinai unga Olli, ga Africa gabadaya.
Nana Akufu-Addo isshin ji an menne jizani ga Ann buyinii Mahamudu Bawumia, ko sunin dibu buluo ga dir bawulu (2017).
==Soninshe Wena Yanci Koyi==
Ghana wattun yanci kotto ga soninshe in alif dalma bonum ga hansin ga bawulo (1957)A,C, ko woli Birtaniya.(19)(20)(21)
==Kmiyya Ga Fasaha==
ghana kaddimu goggo sadarwa in waya salula ga soninshe in alif dalma bonum ga hansin ga bawulo 1992 koga boii gontan ga sabis in matsi shirye ADSE.(22)(23)(24).
Ghana kasantu matsayi in 99. Ga koga kididddga innovation in duniya koga 2024.(25)(26)(27).
Cibiya kimiya ga fasaha in Ghana (GSSSFC) Ga hukuma kule ga sarari koyye in Ghana (GhsA) aji kulega shirye shirye sarari koyye ga (28)(29)(30) GSSFC ga ghsA mate antun ruta inko harba tauraro an Adam la aji lure ga tsaro woli zuwa sarari samaniya ga 2015.(31)(32)(33) Dodo bincike sarari samaniya Ghana in soninshe soninshe ga kasantan Kashi 1% in GDP inko tallifa bincike kimiyya ga fasaha. (34)(35)(36) Koga 2012 Zaban Ghana gako shugaba hukuma kimiyya ga fasaha inko Dom dorewa ga aushi (Comsast) Ghana Andi Hadi gwaiwa ga jizani ga hukuma kule ga sarari samaniya in afirka ko aushi.(37)(38)(39).
== Ɗiwwa ==
9ul77nfw2m8vlrnb59fllfiyu0yrgqi
Gita Ramjee
0
558
8542
4546
2026-08-17T15:14:40Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8542
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q42571276}}
'''Gita Ramjee''' (Layantango foti 08/04/1956) Gaito ji ga fanni Ugandan -Africa 'in gudi ji ke Ani d'iwwa lifira HIV.Ga ga Soni 2018 organization modi 'unantan Award 'in la monattu lamar monde ga ga woli turai ga messe woli la aji indakoyi mayi 'in kofta clinical. Fa mutu ga umblanga, Durban , Afirka ko aushi ga cuta COVID-19 (2)
==Rayuwa Farko Ga Ilmi==
Layann Gita parekh ga foti 8 ga tere Afrilu 1956(3)(4) kala aji Siro ga colonial Uganda kafin rokki idi Amin ga gawa soninshe 1970s. (4) Aji makaranta sakandare ga India kafin ita halacci jami'a Sunderland lake Ingila ko kammala karatu ga soninshe 1980 jizani ga BSc (Hons) ga fanni ilmi sunadari ga physiology. Fa auri modi dalibi an Africa ga aushi India Praween RAMJEE kala majjito Durban inko aji zala ruta ga sashe kule ga lafiya Dane ga makaranta kiwo lafiya ga jam'a kwazulu -Natal koboii layan anin yanta goraji balau jamji aji wena digiri in kunum ga soninshe 1994.(5)
==Saniya==
Koboii teke karatu digiri ni in kunum ga ko cuttuka lega in Dane Ramjee ko gede majalisa Bincike kiwo Lafiya in Africa ko aushi ga matsayin masani kimiyya.(5) In Indo koga sauri ko ga matsayin inko jagoranta Siri kungiya in majalisa, sashi Binciki rigakafi HIV. Taimako ga beyi fadada sashi koga ma'aikata kimiyya 22 zuwa 350 kala ko ksanta muhimmanci rawa beyi habaka sunto ga duniya.(5)
Ga lokaci moto Ramjee ita ji Siri jam'iya kimiyya ga cibiya Aurum, kungiya bincike cuta kanjamau / tari fuka Mai dono kotto,(6) ga kala darekta sashi Binciki in Rigakafi Rigakafi in Majalisa Bincike kiwo Lafiya ga Afirka in aushi. Fasami Lamba yabo ga Rayuwa ga Farko woli ga woli in microbicide ga soninshe in 2012. Kasantu farfesa laga daraja ga London school of Hygiene & Tropical medicine the university of washin gto in Seattle ga jam'i cape Town.(6) Ko kasantu memba in maddi kwamitici Bono ga woli ga woli ga mate ga afirka ga aushi (ASSAF) Gakla majalisa Dondu duniya ga Afirka ko aushi (SANAC) .(7)
==Ɗiwwa==
idz7ewajxgjhqu7f5o6buni1pwcf8mr
Gombe
0
560
8543
8248
2026-08-17T15:14:42Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8543
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item = Q591598}}
'''gombe''' jihaji la a gudi mana dar ga [[Nijeriya|Nigeria]] antu iyaka ga gudi mana gudi Borno ga [[Jiha Yobe|Yobe]] mana aushi ga jiha Taraba Ko aushi mana zoni Kala ga jihad adamawa jamji Ko zani ga jiya Bauchi. Wantun sunto ko sirì [[Birnin Kudu|birni]] to kala bayi la siri ga jiha ye wato Siri birni Gombe. Kala kirkiranta ji ko Sashi jiha [[Bauchi]] ga foti Modi ga tere oktoba soni in (1996) jiha ye ita aga jahohi la Andi kabilu godom ga Nigeria Koga jahohi kokunum ga baccimodi (36) ga abuja Nigeria jiha Gombe itaji in ko'balau Ga Modi (21) ga siri kala itaji in ko'kunum ga balau (32) in godom mi'yya ga mi'yya akalla Alan 3.25 ga kiyasi in Soni (2016).
Ko fuska yanayi woli, Jiha ye itaga ga nau'i beyi zafi fa godom sudanian savanna. Muhimman Beyi ga jiha ye gontango ga, Fali gongola, la aji mecce ki gudi ga dar Gombe Har ga tabki dadin kowa Dam Har dar ga tsaunika Muri lake ga aushi ga jiha ye. Koga jir dabbobi asali in jiha Andi kuredi addun su: carpet viper, puff adder, ga kala Egyptian cobra ga kala dabbobi jirmin dorina Amma, [[Senegal]] parrot, ga kala grey-headed kingfisher.
Jiha Gombe andi kabilu godom, yayila kabila [[Filanti]] aji bikkati yanki gudi ga bolewa, Kanu ga kala Afiniwa. Ga yayi kabilu jirmin cham, Dadiya, jaranci ga mi'yya waja ga aji bikkati yankuna dar ga aushi jiha ye.
Kafin nako turawa yanki ye jiha Gombe in inso Andi woli godom la aji dono kossu, Har Dina farko Karni in 1800 , lokacin la [[Filanti]] gandasu ga yankiye godom yankuna kala aji bikkan tun ga moyinshe Gombe ga wolwoli Daula Sokoto. Ga Karni in (1900) Turawa Mulki mallaka bikkan tun moyinshe in yankuna fadir to kala gontango ga yanki Mulki mallaka in gudi [[Nijeriya|Nigeria]], in ko boi Turawa Nigeria, Koga bisani ko wena yanci Koga Soni in 1960, kala amjjito woli Najeriya. Boi wena yanci koyi kala jiha Gombe inso majjito wolwoli gudi [[Nijeriya|Nigeria]] Har zuwa Soni in 1967, lokacin la bissan yanki ye kala jiya ye majjito wolwoli Gudi ki dar , kirkiran jiha [[Bauchi]] ga Soni in (1996) foddan maddin dolinshe hukumomi ko zoni ga jiha Bauchi inko wena jiha [[Gombe]].
Dangane ga Fanni tattali dara, jiha Gombe dogaran ga mara ji ga dayi, ga Mor fetur , inko aji kaffa mordo, da masar, duro, kute, ga tumatur jizani ga dayi dabbobi manamin raƙumai, kom, ga uwwa, ga kala temshi. Ga Messe muhimman masana'antu gontango ga hidindimu in zaman la aji gudana musamman ga birni Gombe. Jiha Gombe itaji jiha in hodɗo ga Jeri karanci Tina Dom in mi'yya.
Itaga godom fili Kimani murabba'i 18,768, ga godom mi'yya 2.353, ga kidaya in soni (2006) . Siri birni jiha ye itaji Gombe. [[Muhammadu Abali Ibn Muhammadu Idrissa|Muhammad]]
Inuwa Yahaya, ishinji gwamna jiha ye, yanko zabe in 2015, Har inso matainaki gwamna ishin, Dr Manasa Daniel jatau. Dottawa jiha ye meteji : moyinshe gargajiya Maluwa adin ga kala jigogi siyasa .
4brbj2djokcvdfm743g8jh89snep5as
8630
8543
2026-08-17T20:07:43Z
Abu Sadeeq77
197
8630
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item = Q591598}}
'''gombe''' jihaji la a gudi mana dar ga [[Nijeriya|Nigeria]] antu iyaka ga gudi mana gudi Borno ga [[Jiha Yobe|Yobe]] mana aushi ga jiha Taraba Ko aushi mana zoni Kala ga jihad adamawa jamji Ko zani ga jiya Bauchi. Wantun sunto ko sirì [[Birnin Kudu|birni]] to kala bayi la siri ga jiha ye wato Siri birni Gombe. Kala kirkiranta ji ko Sashi jiha [[Bauchi]] ga foti Modi ga tere oktoba soni in (1996) jiha ye ita aga jahohi la Andi kabilu godom ga Nigeria Koga jahohi kokunum ga baccimodi (36) ga abuja Nigeria jiha Gombe itaji in ko'balau Ga Modi (21) ga siri kala itaji in ko'kunum ga balau (32) in godom mi'yya ga mi'yya akalla Alan 3.25 ga kiyasi in Soni (2016).
Ko fuska yanayi woli, Jiha ye itaga ga nau'i beyi zafi fa godom sudanian savanna. Muhimman Beyi ga jiha ye gontango ga, Fali gongola, la aji mecce ki gudi ga dar Gombe Har ga tabki dadin kowa Dam Har dar ga tsaunika Muri lake ga aushi ga jiha ye. Koga jir dabbobi asali in jiha Andi kuredi addun su: carpet viper, puff adder, ga kala Egyptian cobra ga kala dabbobi jirmin dorina Amma, [[Senegal]] parrot, ga kala grey-headed kingfisher.
Jiha Gombe andi kabilu godom, yayila kabila [[Filanti]] aji bikkati yanki gudi ga bolewa, Kanu ga kala Afiniwa. Ga yayi kabilu jirmin cham, Dadiya, jaranci ga mi'yya waja ga aji bikkati yankuna dar ga aushi jiha ye.
Kafin nako turawa yanki ye jiha Gombe in inso Andi woli godom la aji dono kossu, Har Dina farko Karni in 1800 , lokacin la [[Filanti]] gandasu ga yankiye godom yankuna kala aji bikkan tun ga moyinshe Gombe ga wolwoli Daula Sokoto. Ga Karni in (1900) Turawa Mulki mallaka bikkan tun moyinshe in yankuna fadir to kala gontango ga yanki Mulki mallaka in gudi [[Nijeriya|Nigeria]], in ko boi Turawa Nigeria, Koga bisani ko wena yanci Koga Soni in 1960, kala amjjito woli Najeriya. Boi wena yanci koyi kala jiha Gombe inso majjito wolwoli gudi [[Nijeriya|Nigeria]] Har zuwa Soni in 1967, lokacin la bissan yanki ye kala jiya ye majjito wolwoli Gudi ki dar , kirkiran jiha [[Bauchi]] ga Soni in (1996) foddan maddin dolinshe hukumomi ko zoni ga jiha Bauchi inko wena jiha [[Gombe]].
Dangane ga Fanni tattali dara, jiha Gombe dogaran ga mara ji ga dayi, ga Mor fetur , inko aji kaffa mordo, da masar, duro, kute, ga tumatur jizani ga dayi dabbobi manamin raƙumai, kom, ga uwwa, ga kala temshi. Ga Messe muhimman masana'antu gontango ga hidindimu in zaman la aji gudana musamman ga birni Gombe. Jiha Gombe itaji jiha in hodɗo ga Jeri karanci Tina Dom in mi'yya.
Itaga godom fili Kimani murabba'i 18,768, ga godom mi'yya 2.353, ga kidaya in soni (2006) . Siri birni jiha ye itaji Gombe. [[Muhammadu Abali Ibn Muhammadu Idrissa|Muhammad]]
Inuwa Yahaya, ishinji gwamna jiha ye, yanko zabe in 2015, Har inso matainaki gwamna ishin, Dr Manasa Daniel jatau. Dottawa jiha ye meteji : moyinshe gargajiya Maluwa adin ga kala jigogi siyasa .
== Summana ==
jiha ye itaga Fadi fili kimani 20,265 kilomita balau 2 ga Kimani mi'yya 2,365,000, ga
mlhynt7bproth2zgkax87qm9d4bs2fs
8632
8630
2026-08-17T20:25:28Z
Abu Sadeeq77
197
8632
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item = Q591598}}
'''gombe''' jihaji la a gudi mana dar ga [[Nijeriya|Nigeria]] antu iyaka ga gudi mana gudi Borno ga [[Jiha Yobe|Yobe]] mana aushi ga jiha Taraba Ko aushi mana zoni Kala ga jihad adamawa jamji Ko zani ga jiya Bauchi. Wantun sunto ko sirì [[Birnin Kudu|birni]] to kala bayi la siri ga jiha ye wato Siri birni Gombe. Kala kirkiranta ji ko Sashi jiha [[Bauchi]] ga foti Modi ga tere oktoba soni in (1996) jiha ye ita aga jahohi la Andi kabilu godom ga Nigeria Koga jahohi kokunum ga baccimodi (36) ga abuja Nigeria jiha Gombe itaji in ko'balau Ga Modi (21) ga siri kala itaji in ko'kunum ga balau (32) in godom mi'yya ga mi'yya akalla Alan 3.25 ga kiyasi in Soni (2016).
Ko fuska yanayi woli, Jiha ye itaga ga nau'i beyi zafi fa godom sudanian savanna. Muhimman Beyi ga jiha ye gontango ga, Fali gongola, la aji mecce ki gudi ga dar Gombe Har ga tabki dadin kowa Dam Har dar ga tsaunika Muri lake ga aushi ga jiha ye. Koga jir dabbobi asali in jiha Andi kuredi addun su: carpet viper, puff adder, ga kala Egyptian cobra ga kala dabbobi jirmin dorina Amma, [[Senegal]] parrot, ga kala grey-headed kingfisher.
Jiha Gombe andi kabilu godom, yayila kabila [[Filanti]] aji bikkati yanki gudi ga bolewa, Kanu ga kala Afiniwa. Ga yayi kabilu jirmin cham, Dadiya, jaranci ga mi'yya waja ga aji bikkati yankuna dar ga aushi jiha ye.
Kafin nako turawa yanki ye jiha Gombe in inso Andi woli godom la aji dono kossu, Har Dina farko Karni in 1800 , lokacin la [[Filanti]] gandasu ga yankiye godom yankuna kala aji bikkan tun ga moyinshe Gombe ga wolwoli Daula Sokoto. Ga Karni in (1900) Turawa Mulki mallaka bikkan tun moyinshe in yankuna fadir to kala gontango ga yanki Mulki mallaka in gudi [[Nijeriya|Nigeria]], in ko boi Turawa Nigeria, Koga bisani ko wena yanci Koga Soni in 1960, kala amjjito woli Najeriya. Boi wena yanci koyi kala jiha Gombe inso majjito wolwoli gudi [[Nijeriya|Nigeria]] Har zuwa Soni in 1967, lokacin la bissan yanki ye kala jiya ye majjito wolwoli Gudi ki dar , kirkiran jiha [[Bauchi]] ga Soni in (1996) foddan maddin dolinshe hukumomi ko zoni ga jiha Bauchi inko wena jiha [[Gombe]].
Dangane ga Fanni tattali dara, jiha Gombe dogaran ga mara ji ga dayi, ga Mor fetur , inko aji kaffa mordo, da masar, duro, kute, ga tumatur jizani ga dayi dabbobi manamin raƙumai, kom, ga uwwa, ga kala temshi. Ga Messe muhimman masana'antu gontango ga hidindimu in zaman la aji gudana musamman ga birni Gombe. Jiha Gombe itaji jiha in hodɗo ga Jeri karanci Tina Dom in mi'yya.
Itaga godom fili Kimani murabba'i 18,768, ga godom mi'yya 2.353, ga kidaya in soni (2006) . Siri birni jiha ye itaji Gombe. [[Muhammadu Abali Ibn Muhammadu Idrissa|Muhammad]]
Inuwa Yahaya, ishinji gwamna jiha ye, yanko zabe in 2015, Har inso matainaki gwamna ishin, Dr Manasa Daniel jatau. Dottawa jiha ye meteji : moyinshe gargajiya Maluwa adin ga kala jigogi siyasa .
== Summana ==
jiha ye itaga Fadi fili kimani 20,265 kilomita balau 2 ga Kimani mi'yya 2,365,000, ga soni in 2016
677hnz1czy5vnx0atotxu9fmt6p8jve
8633
8632
2026-08-17T20:38:10Z
Abu Sadeeq77
197
8633
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item = Q591598}}
'''gombe''' jihaji la a gudi mana dar ga [[Nijeriya|Nigeria]] antu iyaka ga gudi mana gudi Borno ga [[Jiha Yobe|Yobe]] mana aushi ga jiha Taraba Ko aushi mana zoni Kala ga jihad adamawa jamji Ko zani ga jiya Bauchi. Wantun sunto ko sirì [[Birnin Kudu|birni]] to kala bayi la siri ga jiha ye wato Siri birni Gombe. Kala kirkiranta ji ko Sashi jiha [[Bauchi]] ga foti Modi ga tere oktoba soni in (1996) jiha ye ita aga jahohi la Andi kabilu godom ga Nigeria Koga jahohi kokunum ga baccimodi (36) ga abuja Nigeria jiha Gombe itaji in ko'balau Ga Modi (21) ga siri kala itaji in ko'kunum ga balau (32) in godom mi'yya ga mi'yya akalla Alan 3.25 ga kiyasi in Soni (2016).
Ko fuska yanayi woli, Jiha ye itaga ga nau'i beyi zafi fa godom sudanian savanna. Muhimman Beyi ga jiha ye gontango ga, Fali gongola, la aji mecce ki gudi ga dar Gombe Har ga tabki dadin kowa Dam Har dar ga tsaunika Muri lake ga aushi ga jiha ye. Koga jir dabbobi asali in jiha Andi kuredi addun su: carpet viper, puff adder, ga kala Egyptian cobra ga kala dabbobi jirmin dorina Amma, [[Senegal]] parrot, ga kala grey-headed kingfisher.
Jiha Gombe andi kabilu godom, yayila kabila [[Filanti]] aji bikkati yanki gudi ga bolewa, Kanu ga kala Afiniwa. Ga yayi kabilu jirmin cham, Dadiya, jaranci ga mi'yya waja ga aji bikkati yankuna dar ga aushi jiha ye.
Kafin nako turawa yanki ye jiha Gombe in inso Andi woli godom la aji dono kossu, Har Dina farko Karni in 1800 , lokacin la [[Filanti]] gandasu ga yankiye godom yankuna kala aji bikkan tun ga moyinshe Gombe ga wolwoli Daula Sokoto. Ga Karni in (1900) Turawa Mulki mallaka bikkan tun moyinshe in yankuna fadir to kala gontango ga yanki Mulki mallaka in gudi [[Nijeriya|Nigeria]], in ko boi Turawa Nigeria, Koga bisani ko wena yanci Koga Soni in 1960, kala amjjito woli Najeriya. Boi wena yanci koyi kala jiha Gombe inso majjito wolwoli gudi [[Nijeriya|Nigeria]] Har zuwa Soni in 1967, lokacin la bissan yanki ye kala jiya ye majjito wolwoli Gudi ki dar , kirkiran jiha [[Bauchi]] ga Soni in (1996) foddan maddin dolinshe hukumomi ko zoni ga jiha Bauchi inko wena jiha [[Gombe]].
Dangane ga Fanni tattali dara, jiha Gombe dogaran ga mara ji ga dayi, ga Mor fetur , inko aji kaffa mordo, da masar, duro, kute, ga tumatur jizani ga dayi dabbobi manamin raƙumai, kom, ga uwwa, ga kala temshi. Ga Messe muhimman masana'antu gontango ga hidindimu in zaman la aji gudana musamman ga birni Gombe. Jiha Gombe itaji jiha in hodɗo ga Jeri karanci Tina Dom in mi'yya.
Itaga godom fili Kimani murabba'i 18,768, ga godom mi'yya 2.353, ga kidaya in soni (2006) . Siri birni jiha ye itaji Gombe. [[Muhammadu Abali Ibn Muhammadu Idrissa|Muhammad]]
Inuwa Yahaya, ishinji gwamna jiha ye, yanko zabe in 2015, Har inso matainaki gwamna ishin, Dr Manasa Daniel jatau. Dottawa jiha ye meteji : moyinshe gargajiya Maluwa adin ga kala jigogi siyasa .
== Summana ==
jiha ye itaga Fadi fili kimani 20,265 kilomita balau 2 ga Kimani mi'yya 2,365,000, ga soni in 2006. Kirkiran tango gaga Tere oktoba gaga soni in dubu Modi ga dalma bonum ga bonum ga baccimodi (1996). Ko yanki mashi jaha Bauchi ga lokacin mulki shugaba Sani Abbacha
475ue97y1esdnt5je86nqlj6nnxqxbs
8634
8633
2026-08-17T20:44:40Z
El-hussain14
25
8634
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item = Q591598}}
'''Gombe''' jihaji la a gudi mana dar ga [[Nijeriya|Nigeria]] antu iyaka ga gudi mana gudi [[Borno]] ga [[Jiha Yobe|Yobe]] mana aushi ga jiha Taraba Ko aushi mana zoni Kala ga jihad adamawa jamji Ko zani ga jiya Bauchi. Wantun sunto ko sirì [[Birnin Kudu|birni]] to kala bayi la siri ga jiha ye wato Siri birni Gombe. Kala kirkiranta ji ko Sashi jiha [[Bauchi]] ga foti Modi ga tere oktoba soni in (1996) jiha ye ita aga jahohi la Andi kabilu godom ga Nigeria Koga jahohi kokunum ga baccimodi (36) ga abuja Nigeria jiha Gombe itaji in ko'balau Ga Modi (21) ga siri kala itaji in ko'kunum ga balau (32) in godom mi'yya ga mi'yya akalla Alan 3.25 ga kiyasi in Soni (2016).
Ko fuska yanayi woli, Jiha ye itaga ga nau'i beyi zafi fa godom sudanian savanna. Muhimman Beyi ga jiha ye gontango ga, Fali gongola, la aji mecce ki gudi ga dar Gombe Har ga tabki dadin kowa Dam Har dar ga tsaunika Muri lake ga aushi ga jiha ye. Koga jir dabbobi asali in jiha Andi kuredi addun su: carpet viper, puff adder, ga kala Egyptian cobra ga kala dabbobi jirmin dorina Amma, [[Senegal]] parrot, ga kala grey-headed kingfisher.
Jiha Gombe andi kabilu godom, yayila kabila [[Filanti]] aji bikkati yanki gudi ga bolewa, Kanu ga kala Afiniwa. Ga yayi kabilu jirmin cham, Dadiya, jaranci ga mi'yya waja ga aji bikkati yankuna dar ga aushi jiha ye.
Kafin nako turawa yanki ye jiha Gombe in inso Andi woli godom la aji dono kossu, Har Dina farko Karni in 1800 , lokacin la [[Filanti]] gandasu ga yankiye godom yankuna kala aji bikkan tun ga moyinshe Gombe ga wolwoli Daula Sokoto. Ga Karni in (1900) Turawa Mulki mallaka bikkan tun moyinshe in yankuna fadir to kala gontango ga yanki Mulki mallaka in gudi [[Nijeriya|Nigeria]], in ko boi Turawa Nigeria, Koga bisani ko wena yanci Koga Soni in 1960, kala amjjito woli Najeriya. Boi wena yanci koyi kala jiha Gombe inso majjito wolwoli gudi [[Nijeriya|Nigeria]] Har zuwa Soni in 1967, lokacin la bissan yanki ye kala jiya ye majjito wolwoli Gudi ki dar , kirkiran jiha [[Bauchi]] ga Soni in (1996) foddan maddin dolinshe hukumomi ko zoni ga jiha Bauchi inko wena jiha Gombe.
Dangane ga Fanni tattali dara, jiha Gombe dogaran ga mara ji ga dayi, ga Mor fetur , inko aji kaffa mordo, da masar, duro, kute, ga tumatur jizani ga dayi dabbobi manamin raƙumai, kom, ga uwwa, ga kala temshi. Ga Messe muhimman masana'antu gontango ga hidindimu in zaman la aji gudana musamman ga birni Gombe. Jiha Gombe itaji jiha in hodɗo ga Jeri karanci Tina Dom in mi'yya.
Itaga godom fili Kimani murabba'i 18,768, ga godom mi'yya 2.353, ga kidaya in soni (2006). Siri birni jiha ye itaji Gombe.
Inuwa Yahaya, ishinji gwamna jiha ye, yanko zabe in 2015, Har inso matainaki gwamna ishin, Dr Manasa Daniel jatau. Dottawa jiha ye meteji : moyinshe gargajiya Maluwa adin ga kala jigogi [[siyasa]].
== Summana ==
jiha ye itaga Fadi fili kimani 20,265 kilomita balau 2 ga Kimani mi'yya 2,365,000, ga soni in 2006. Kirkiran tango gaga Tere oktoba gaga soni in dubu Modi ga dalma bonum ga bonum ga baccimodi (1996). Ko yanki mashi jaha Bauchi ga lokacin mulki shugaba Sani Abbacha
bwbd85ugn45wvqtuhpdirnpvn2kleg6
8635
8634
2026-08-17T20:45:18Z
El-hussain14
25
/* Summana */
8635
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item = Q591598}}
'''Gombe''' jihaji la a gudi mana dar ga [[Nijeriya|Nigeria]] antu iyaka ga gudi mana gudi [[Borno]] ga [[Jiha Yobe|Yobe]] mana aushi ga jiha Taraba Ko aushi mana zoni Kala ga jihad adamawa jamji Ko zani ga jiya Bauchi. Wantun sunto ko sirì [[Birnin Kudu|birni]] to kala bayi la siri ga jiha ye wato Siri birni Gombe. Kala kirkiranta ji ko Sashi jiha [[Bauchi]] ga foti Modi ga tere oktoba soni in (1996) jiha ye ita aga jahohi la Andi kabilu godom ga Nigeria Koga jahohi kokunum ga baccimodi (36) ga abuja Nigeria jiha Gombe itaji in ko'balau Ga Modi (21) ga siri kala itaji in ko'kunum ga balau (32) in godom mi'yya ga mi'yya akalla Alan 3.25 ga kiyasi in Soni (2016).
Ko fuska yanayi woli, Jiha ye itaga ga nau'i beyi zafi fa godom sudanian savanna. Muhimman Beyi ga jiha ye gontango ga, Fali gongola, la aji mecce ki gudi ga dar Gombe Har ga tabki dadin kowa Dam Har dar ga tsaunika Muri lake ga aushi ga jiha ye. Koga jir dabbobi asali in jiha Andi kuredi addun su: carpet viper, puff adder, ga kala Egyptian cobra ga kala dabbobi jirmin dorina Amma, [[Senegal]] parrot, ga kala grey-headed kingfisher.
Jiha Gombe andi kabilu godom, yayila kabila [[Filanti]] aji bikkati yanki gudi ga bolewa, Kanu ga kala Afiniwa. Ga yayi kabilu jirmin cham, Dadiya, jaranci ga mi'yya waja ga aji bikkati yankuna dar ga aushi jiha ye.
Kafin nako turawa yanki ye jiha Gombe in inso Andi woli godom la aji dono kossu, Har Dina farko Karni in 1800 , lokacin la [[Filanti]] gandasu ga yankiye godom yankuna kala aji bikkan tun ga moyinshe Gombe ga wolwoli Daula Sokoto. Ga Karni in (1900) Turawa Mulki mallaka bikkan tun moyinshe in yankuna fadir to kala gontango ga yanki Mulki mallaka in gudi [[Nijeriya|Nigeria]], in ko boi Turawa Nigeria, Koga bisani ko wena yanci Koga Soni in 1960, kala amjjito woli Najeriya. Boi wena yanci koyi kala jiha Gombe inso majjito wolwoli gudi [[Nijeriya|Nigeria]] Har zuwa Soni in 1967, lokacin la bissan yanki ye kala jiya ye majjito wolwoli Gudi ki dar , kirkiran jiha [[Bauchi]] ga Soni in (1996) foddan maddin dolinshe hukumomi ko zoni ga jiha Bauchi inko wena jiha Gombe.
Dangane ga Fanni tattali dara, jiha Gombe dogaran ga mara ji ga dayi, ga Mor fetur , inko aji kaffa mordo, da masar, duro, kute, ga tumatur jizani ga dayi dabbobi manamin raƙumai, kom, ga uwwa, ga kala temshi. Ga Messe muhimman masana'antu gontango ga hidindimu in zaman la aji gudana musamman ga birni Gombe. Jiha Gombe itaji jiha in hodɗo ga Jeri karanci Tina Dom in mi'yya.
Itaga godom fili Kimani murabba'i 18,768, ga godom mi'yya 2.353, ga kidaya in soni (2006). Siri birni jiha ye itaji Gombe.
Inuwa Yahaya, ishinji gwamna jiha ye, yanko zabe in 2015, Har inso matainaki gwamna ishin, Dr Manasa Daniel jatau. Dottawa jiha ye meteji : moyinshe gargajiya Maluwa adin ga kala jigogi [[siyasa]].
== Summana ==
Jiha ye itaga Fadi fili kimani 20,265 kilomita balau 2 ga Kimani mi'yya 2,365,000, ga soni in 2006. Kirkiran tango gaga Tere oktoba gaga soni in dubu Modi ga dalma bonum ga bonum ga baccimodi (1996). Ko yanki mashi jaha Bauchi ga lokacin mulki shugaba Sani Abbacha
hz3q707z56h2lg2inof7fah684lejwt
8636
8635
2026-08-17T20:46:07Z
El-hussain14
25
/* Summana */
8636
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item = Q591598}}
'''Gombe''' jihaji la a gudi mana dar ga [[Nijeriya|Nigeria]] antu iyaka ga gudi mana gudi [[Borno]] ga [[Jiha Yobe|Yobe]] mana aushi ga jiha Taraba Ko aushi mana zoni Kala ga jihad adamawa jamji Ko zani ga jiya Bauchi. Wantun sunto ko sirì [[Birnin Kudu|birni]] to kala bayi la siri ga jiha ye wato Siri birni Gombe. Kala kirkiranta ji ko Sashi jiha [[Bauchi]] ga foti Modi ga tere oktoba soni in (1996) jiha ye ita aga jahohi la Andi kabilu godom ga Nigeria Koga jahohi kokunum ga baccimodi (36) ga abuja Nigeria jiha Gombe itaji in ko'balau Ga Modi (21) ga siri kala itaji in ko'kunum ga balau (32) in godom mi'yya ga mi'yya akalla Alan 3.25 ga kiyasi in Soni (2016).
Ko fuska yanayi woli, Jiha ye itaga ga nau'i beyi zafi fa godom sudanian savanna. Muhimman Beyi ga jiha ye gontango ga, Fali gongola, la aji mecce ki gudi ga dar Gombe Har ga tabki dadin kowa Dam Har dar ga tsaunika Muri lake ga aushi ga jiha ye. Koga jir dabbobi asali in jiha Andi kuredi addun su: carpet viper, puff adder, ga kala Egyptian cobra ga kala dabbobi jirmin dorina Amma, [[Senegal]] parrot, ga kala grey-headed kingfisher.
Jiha Gombe andi kabilu godom, yayila kabila [[Filanti]] aji bikkati yanki gudi ga bolewa, Kanu ga kala Afiniwa. Ga yayi kabilu jirmin cham, Dadiya, jaranci ga mi'yya waja ga aji bikkati yankuna dar ga aushi jiha ye.
Kafin nako turawa yanki ye jiha Gombe in inso Andi woli godom la aji dono kossu, Har Dina farko Karni in 1800 , lokacin la [[Filanti]] gandasu ga yankiye godom yankuna kala aji bikkan tun ga moyinshe Gombe ga wolwoli Daula Sokoto. Ga Karni in (1900) Turawa Mulki mallaka bikkan tun moyinshe in yankuna fadir to kala gontango ga yanki Mulki mallaka in gudi [[Nijeriya|Nigeria]], in ko boi Turawa Nigeria, Koga bisani ko wena yanci Koga Soni in 1960, kala amjjito woli Najeriya. Boi wena yanci koyi kala jiha Gombe inso majjito wolwoli gudi [[Nijeriya|Nigeria]] Har zuwa Soni in 1967, lokacin la bissan yanki ye kala jiya ye majjito wolwoli Gudi ki dar , kirkiran jiha [[Bauchi]] ga Soni in (1996) foddan maddin dolinshe hukumomi ko zoni ga jiha Bauchi inko wena jiha Gombe.
Dangane ga Fanni tattali dara, jiha Gombe dogaran ga mara ji ga dayi, ga Mor fetur , inko aji kaffa mordo, da masar, duro, kute, ga tumatur jizani ga dayi dabbobi manamin raƙumai, kom, ga uwwa, ga kala temshi. Ga Messe muhimman masana'antu gontango ga hidindimu in zaman la aji gudana musamman ga birni Gombe. Jiha Gombe itaji jiha in hodɗo ga Jeri karanci Tina Dom in mi'yya.
Itaga godom fili Kimani murabba'i 18,768, ga godom mi'yya 2.353, ga kidaya in soni (2006). Siri birni jiha ye itaji Gombe.
Inuwa Yahaya, ishinji gwamna jiha ye, yanko zabe in 2015, Har inso matainaki gwamna ishin, Dr Manasa Daniel jatau. Dottawa jiha ye meteji : moyinshe gargajiya Maluwa adin ga kala jigogi [[siyasa]].
== Summana ==
Jiha ye itaga Fadi fili kimani 20,265 kilomita balau 2 ga Kimani mi'yya 2,365,000, ga soni in 2006. Kirkiran tango gaga tere Oktoba gaga soni in dubu Modi ga dalma bonum ga bonum ga baccimodi (1996). Ko yanki mashi jaha Bauchi ga lokacin mulki shugaba Sani Abbacha
98iwk6jl71r4tacfxibggmcf67wnlkr
8637
8636
2026-08-17T20:51:50Z
Abu Sadeeq77
197
8637
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item = Q591598}}
'''Gombe''' jihaji la a gudi mana dar ga [[Nijeriya|Nigeria]] antu iyaka ga gudi mana gudi [[Borno]] ga [[Jiha Yobe|Yobe]] mana aushi ga jiha Taraba Ko aushi mana zoni Kala ga jihad adamawa jamji Ko zani ga jiya Bauchi. Wantun sunto ko sirì [[Birnin Kudu|birni]] to kala bayi la siri ga jiha ye wato Siri birni Gombe. Kala kirkiranta ji ko Sashi jiha [[Bauchi]] ga foti Modi ga tere oktoba soni in (1996) jiha ye ita aga jahohi la Andi kabilu godom ga Nigeria Koga jahohi kokunum ga baccimodi (36) ga abuja Nigeria jiha Gombe itaji in ko'balau Ga Modi (21) ga siri kala itaji in ko'kunum ga balau (32) in godom mi'yya ga mi'yya akalla Alan 3.25 ga kiyasi in Soni (2016).
Ko fuska yanayi woli, Jiha ye itaga ga nau'i beyi zafi fa godom sudanian savanna. Muhimman Beyi ga jiha ye gontango ga, Fali gongola, la aji mecce ki gudi ga dar Gombe Har ga tabki dadin kowa Dam Har dar ga tsaunika Muri lake ga aushi ga jiha ye. Koga jir dabbobi asali in jiha Andi kuredi addun su: carpet viper, puff adder, ga kala Egyptian cobra ga kala dabbobi jirmin dorina Amma, [[Senegal]] parrot, ga kala grey-headed kingfisher.
Jiha Gombe andi kabilu godom, yayila kabila [[Filanti]] aji bikkati yanki gudi ga bolewa, Kanu ga kala Afiniwa. Ga yayi kabilu jirmin cham, Dadiya, jaranci ga mi'yya waja ga aji bikkati yankuna dar ga aushi jiha ye.
Kafin nako turawa yanki ye jiha Gombe in inso Andi woli godom la aji dono kossu, Har Dina farko Karni in 1800 , lokacin la [[Filanti]] gandasu ga yankiye godom yankuna kala aji bikkan tun ga moyinshe Gombe ga wolwoli Daula Sokoto. Ga Karni in (1900) Turawa Mulki mallaka bikkan tun moyinshe in yankuna fadir to kala gontango ga yanki Mulki mallaka in gudi [[Nijeriya|Nigeria]], in ko boi Turawa Nigeria, Koga bisani ko wena yanci Koga Soni in 1960, kala amjjito woli Najeriya. Boi wena yanci koyi kala jiha Gombe inso majjito wolwoli gudi [[Nijeriya|Nigeria]] Har zuwa Soni in 1967, lokacin la bissan yanki ye kala jiya ye majjito wolwoli Gudi ki dar , kirkiran jiha [[Bauchi]] ga Soni in (1996) foddan maddin dolinshe hukumomi ko zoni ga jiha Bauchi inko wena jiha Gombe.
Dangane ga Fanni tattali dara, jiha Gombe dogaran ga mara ji ga dayi, ga Mor fetur , inko aji kaffa mordo, da masar, duro, kute, ga tumatur jizani ga dayi dabbobi manamin raƙumai, kom, ga uwwa, ga kala temshi. Ga Messe muhimman masana'antu gontango ga hidindimu in zaman la aji gudana musamman ga birni Gombe. Jiha Gombe itaji jiha in hodɗo ga Jeri karanci Tina Dom in mi'yya.
Itaga godom fili Kimani murabba'i 18,768, ga godom mi'yya 2.353, ga kidaya in soni (2006). Siri birni jiha ye itaji Gombe.
Inuwa Yahaya, ishinji gwamna jiha ye, yanko zabe in 2015, Har inso matainaki gwamna ishin, Dr Manasa Daniel jatau. Dottawa jiha ye meteji : moyinshe gargajiya Maluwa adin ga kala jigogi [[siyasa]].
== Summana ==
Jiha ye itaga Fadi fili kimani 20,265 kilomita balau 2 ga Kimani mi'yya 2,365,000, ga soni in 2006. Kirkiran tango gaga tere Oktoba gaga soni in dubu Modi ga dalma bonum ga bonum ga baccimodi (1996). Ko yanki mashi jaha Bauchi ga lokacin mulki shugaba Sani Abbacha.Jaha a tene yanki woli Nigeria Laga nau'i tsirrai jir in Guinea Savannah ga sudan Savannah. Andi tuddai la ko gusho woli kala andi gusho koga osi volcano hkunan tsaunuka goru ye. Dono jaha ga yanki Savannah ko gudi mana dar Nigeria zowu jiha gontu iyaka ga jihohi mana Borno, Yobe, Taraba, Adamawa, ga Bauchi.
t19xkv4cmmmljp5nbxnsx19cwpkd504
Goodluck Jonathan
0
561
8544
4572
2026-08-17T15:14:44Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8544
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q57380}}
[[Fayil:Secretary Kerry greets President Jonathan 2014.jpg|thumb]]
[[Fayil:President Barack Obama and First Lady Michelle Obama greet His Excellency Goodluck Ebele Jonathan, President of the Federal Republic of Nigeria.jpg|thumb|'''Shugaba Barack Obama da First Lady Michelle Obama greet His Excellency Goodluck Ebele Jonathan, President of the Federal Republic of Nigeria''']]
[[Fayil:Goodluck Jonathan Junction, Ado Ekiti.jpg|thumb|'''Goodluck Jonathan Junction, Ado Ekiti''']]
'''Goodlock Ebele Azikiwe Jonathan''', G.C.F.R An [[Nijeriya|Najeriya]]' manshi Malum jami'a kala an siyasa. Itu mataimaki shugaba woli Najeriya' koga soninshe in dubu balau ga bawulo 2007 zuwa soninshe in dubu balau ga bimbadi 2010 ( koboii [[Atiku Abubakar]] _ kafun [[Namadi Sambo]]) ga wolwoli shugabanci woli [[Umaru Musa Yar'adua]]. Kala itu mukami shugaba woli ko Najeriya' koga soninshe dubu balau ga bimbadi, 2010; zuwa soninshe dubu balau ha bimbadi Ishin ti zabe ga donni ga zaben in siri zabe woli in 2015.<ref>https://www.britannica.com/biography/Goodluck-Jonathan</ref><ref>https://www.entrepreneurs.ng/goodluck-jonathan-biography/{{Dead link|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Zabeye kasantu jini Karo in farko ga tarihi ga jamiyyan Adawa do kala jamiyyan la aji mulki.
[[Fayil:Goodluck Jonathan.jpg|thumb]]
==Layi==
Layan good luck Jonathan ga foti 20 ga tare Nuwanba soninshe In alif dalma bonum ga hamsin ga bawulo 1957, ga ogbia(1) ijaw ji. Layanningo ga otuoke, boni Lawrence Ebele Jonathan la aji kwale-kwale ji nonni kala Eunice etu makaranta Christian primary and secondary.(4)
==Mulki==
Itu hamayya kala rasitu zabe shugaba woli ga soninshe dubu balau ga bimbadi ga badi 2015 inko kala amintu jini ga Tina nasara soba karawa ni tasa, kala kasantu jini shugaba woli in farko ga Najeriya' inko Ina she (1) lakaci la jonathan majini bo shugaba in Najeriya' takajini ga 29 ga mayun soninshe dubu balau ga bimbadi ga badi 2015 ga lokaci ye [[Muhammadu Buhari]] majini bo shugaba woli.(2)
== Ɗiwwa ==
66g0y4fk8kkw36dr8k6ul27ey88nz70
Gujba
0
564
8545
4594
2026-08-17T15:14:46Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8545
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q5617047}}
'''Gujba''' siri ngoru ingah lardi jihar [[Yobe]]. La a dar pata lardi woli [[Nijeriya]].<ref>https://www.nipc.gov.ng/nigeria-states/yobe-state/</ref>
==Lardi==
Jihar yobe
La a pata dar Woli Lanjereya
== Ɗiwwa ==
i7vm0v7xaxhob7kiujkv3yvbke0ekfi
Gulani
0
565
8546
4602
2026-08-17T15:14:48Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8546
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q13140437}}
'''Gulani,''' (Bara) siri ngoru ingah lardi jihar [[Yobe]]. La a dar pata lardi woli [[Nijeriya]].
== Lardi ==
* Jihar yobe
* Woyli lanjeeriya
==Ɗiwwa==
k5wpdbl03agl4vmopzbionio6od6i5n
Gusho Patti
0
567
8547
4614
2026-08-17T15:14:50Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8547
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q85851461}}
[[Fayil:Ko dinkiri Patti.jpg|thumb]]
'''Gusho Patti''' inshin ga tsawo sheke 1503 (m458) kala ji yollako anin ruwe ewe ido inko lokaci ye Najeriya. Shaharu kaga kasancewa Ani jarida Birtaniya kala Ani rubutan Flora Louise shaw (later Flora Lugard) do zowa in Najeriya aji.(1)(2)
Flora shaw ji kirkiro sun (Najeriya) koga 1914 lokaci LA innan Lokaja koko gusho pitti. Yaye soru ga zouto inko inne kogi Neja ga Benue LA garan kilomita 6 koga gusho.
Koga tere makala ga ko zala fatakoyi GA jarida the fimes GA foti 8 ga tere janairu 1897 shaw ko ona shawara zowa sun Najeriya ga hukuma kare Hakimi Birtaniya ga ko kogi Niger. Koga makaranta shaw ki antun batu eme koga kajere lokaci la a Ina amfani GA ishin inko" bikka arena GA jihohi mohammedan inko mata gurbi sun hukuma" Tsari kamfanoni in Royal Niger" itu tunani cewa kalma " Royal Niger Company Farritorios itu garan sosai inko a Ina amfani ga ita sun modi katafare Bono lake wolwoli kamfani trending GA yanki eme in Africa aji zauwa foyo sun kafa in kirkiru Najeriya"
Koga the Times in foti 8 ga tere janairu 1897 rubutan sun Najeriya la aji amfani ga ishin Dina yanki modi ga Africa mate a yarda ga ishin sa jizani ga laifi ko lemayalla makwabta GA gonta gwaiwa jizani GA yankuna kamfani Royal Niger fadidu tasiri Birtaniya kala aji Ina ruta bo bombanta mate daidai GA yankuna Legas GA jamhuriya Niger gabo Amma ga kala yankuna Faransa in Nijer ko upper.
Ga soninshe ko 1900 gwamna gudi ga Najeriya sir Lord Frederick Lugerd jizani GA Messe shuwagaban Mulki mallaka dowangi GA ofisoshi su GA beyi huto ga kobgusho inko gusho fati Dina bo Amma Niger ga Benue .(3)(4)(5)(7)(8)
Makaranta firamare in farko GA gudi Najeriya aji tana tana Solan ko 1865.(7)
Jamji (patti) mana Nupe kala tudu jizani ga (gusho) ga takaice ma'ana gusho.(9)
==Sari==
Shahararriya rewe Baobab kasantu ga ko gusho tsawo karni. Monan go gako maddi kima in tatsuniyoyi. Bawon rewe ji in ga SARO do in miyya guro lake amfani ga ishin ko beyi seti cututtuka maddi . Rewe boabab ati sha'awaji GA anin ruwe ewe ido inko aji inato ziyara . Aji Ina rubuta sunsu GA jito GA matsayi shaida Dena gusho.
== Ɗiwwa ==
gwg17qbb8ub6pdk1lx0fcohjze2x4ax
Gwagwalada
0
569
8548
4629
2026-08-17T15:14:52Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8548
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q2285343}}
'''Gwagwalada''' hukuma in dole ji ga birni tarayya Abuja, ita aga dolinshe hukumomi badi ga Siri birni tarayya.<ref>https://medicsinn.com/university-of-abuja-teaching-hospital/</ref>
Gwagwalada aji ga forayi woli kilomita 1,0432 kala Andi godom miyya 158,618 ga kidaya in 2006. Aji tunanin wena Tinadaom Kashi 6.26 koga 100 Dalla soninshe in 2020 zuwa soninshe 2025 ishin sauwi Siri ga nahiya Afirka. Kafin kafi birni gwagwalada a woli woli gunduma kwali in manshi moyinshe ga Abuja inko ga honsene aji ga suleja.<ref>https://www.manpower.com.ng/places/lga/315/gwagwalada</ref> Kirkiru gwagwalada ga foti 15 oktoba soninshe 1984 adadi miyya to ga hukumance aji Dina miyya 158,618 ga kidaya 2006.<ref>https://www.macrotrends.net/cities/206392/gwagwalada/population</ref>
==Duba kuma==
* [https://www.fcta.gov.ng/ Official Website]
==Ɗiwwa==
pu2tuu2jiemq7lsyp4t62gt9qkmn6yq
Gwale
0
570
8549
4646
2026-08-17T15:14:54Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8549
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q5623248}}
[[Fayil:Llyfrfa'r Methodistiaid Calfinaidd - geograph.org.uk - 282786.jpg|thumb|Llyfrfa'r_Methodistiaid_Calfinaidd_-_geograph.org.uk_-_282786]]
[[Fayil:Goran dutse hill gwale.jpg|thumb|Goran dutse hill Gwale]][[Fayil:A helicopter structural mosque for the monument of President Abacha's son in dausayi village Gwale L.G.jpg|thumb]]
'''Gwale''' dole hukuma ji ga [[Kano|jiha Kano]] [[Nijeriya|Najeriya]]. Itaga Dalla laga godom miyya ga Fili Dalla birnin Kano, Hedkwata aji Ina unguwa Gwale ji Kona ga unguwa kofa na'isa.
Itaga yanki 18 km2 ga godom miyya 2 ga kidaya 2006.
Lamba Bono godom yanki ishin ji 700234.<ref>http://www.nipost.gov.ng/PostCode.aspx | accessdate = 2009-10-20</ref> Gwale Andi beyi dono godom musamman [[Malum|maluwa]] adin [[musulwa]]. Layan malum aninu Kano ga sudawa Quarters ga Abdulrauf Lawan Saleh sarki yanki gudi.
==Titattu Miyya==
* [[Aminu Kano]]
* [[Abdulrauf Lawan Saleh sarkin yakin arewa]]
* [[Garba Ibrahim Muhammad|Hon.Garba Ibrahim Muhammad]]
== Ɗiwwa ==
f5lty9z5vjdy6huvptn9zpjlpm9dr4t
H
0
571
8550
4651
2026-08-17T15:14:56Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8550
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q9914}}
H Inke Harafi Gadallah Kalmomi billah inbo [[Hausa]], Turanci, [[Bolewa]] gake masse I Andi.
tbczpdmuxeljpdeazsmx8cfybel6vbn
Hadiza Bala Usman
0
572
8551
4661
2026-08-17T15:14:58Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8551
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q22958483}}
'''Hadiza Bala Usman''' (layantan balau 2 ga tere January in soninshe alif dalma bonum ga bawulo ga baccimodi (1976) ani najeriya Ani siyasa antun manaja Darekta ga Hukuma Tasah jirgi Amma in Najeriya la monango ga Furance ga nijeriya ga nijeriya port Authority "NPA" shugaba woli woli muhammdu buhari ji naditawo mukami ga foti Litinin 11 ga tere yuli ga soninshe in 2016 (1) koga bisani in kasantan jito itaji shugaba masana anta ma'aikata Bono gwamnati ga jiha Kaduna (2) Hadiza bala usman cikekkiya mamba ji ga jam'iya la Ji Mulki honsene All progressive congress (APC).(3)
==La Ahi Ona Shawara Ga Shugaba Woli Tinubu==
Shugaba bola Ahmad tinubu aji nada Hadiza bala usman ga matsayin Ani ona shawara ga musamman ko harkoki siyasa ga daidai tawa ga foti 19 ga tere yuni 2023 (4)(5)(6)(7)
==Ɗiwwa==
3vnblnkvudnyuw1757x2udqm67yh9de
Hadiza Gabon
0
573
8552
4671
2026-08-17T15:15:00Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8552
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q19609549}}
[[Fayil:Hadiza Aliyu Gabon.jpg|thumb|Hadiza Gabon]]
Hadiza Aliyu la monanta ga hadiza GABON (layantan foti modi 1 ga tere Yuri soninshe dalma bonum ga hordo ga bonum 1989) ga woli Gabon (1) hadiza aliyu Gabon kasantan shahararriya Ani bonfo kwaikwàiyo ji ga afino film ga najeriya ga kaikashi. Masana'antu film in hausa kala Kennywood(2)
==Rayuwa In Farko==
Layan hadiza aliyu ji ga woli Libreville la aji woli Gabon Sako woli nonto najeriya ko bisani modi daidai antu karatu jam kala zalan Ina film leyinshe goru Libreville jamhuriya Gabon (3) Hadiza aliyu ji inko dattijo ji. Ko bangare nonto hadiza Ani Asali woli gabon ji kala ga bangare nonto ita Ani Asali filanti ji koga jiha Adamawa najeriya.(4)
==Ilmi==
Hadiza aliyu Gabon halartan makaranta firamare ga sakandare ga woli layito beyi rubutan jarrabawa to in A-Level gako buri mena bo lauya ko boii Zaban lauya ga matsayin cos la dolwoyi . Zanlan karatu jami'a matsayin daliba bo dole ita dayangoyi inko matsaloli maddi la dabaibayu karatu to . Karatu to ko yorno halartu shiri difloma ga Harshe faransanci kala koga boii majjito malama la aji gozi ga faransa ga makaranta modi Siri.(5)
==ƊIWWA==
dytlhoy19e8qsadr6jozgmqfbp6lshq
Harshe Bole
0
578
8553
4705
2026-08-17T15:15:21Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8553
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q3436680}}
'''Bole''' An fikka Harshe Chadic ga najeriya ji.
==Harufa Harshe Bole==
{|class="wikitable"
|+ Bole alphabet<ref>{{Cite book |last1=Maina Gimba |first1=Alhaji |last2=Baba Ali |first2=Malam |last3=Bah |first3=Madu |editor-last1=Schuh |editor-first1=Russell G. |title=Bole-English-Hausa Dictionary and English-Bole Wordlist |date=2009 |location=Potiskum |publisher=Ajami Press |hdl=11858/00-001M-0000-0012-7677-1 |postscript=none}}, p. iv.</ref>
|-
| [[A (letter)|A]]|| [[B (letter)|B]]|| [[Ɓ]] || [[C (letter)|C]]|| [[D (letter)|D]]
| [[Ɗ]] || [[E (letter)|E]]|| [[G (letter)|G]]|| [[H (letter)|H]]|| [[I (letter)|I]]
| [[J (letter)|J]]|| [[K (letter)|K]]|| [[L (letter)|L]]|| [[M (letter)|M]]|| [[N (letter)|N]]
| [[O (letter)|O]]|| [[P (letter)|P]]|| [[R (letter)|R]]|| [[S (letter)|S]]|| [[T (letter)|T]]
| [[U (letter)|U]]|| [[V (letter)|V]]|| [[W (letter)|W]]|| [[Y (letter)|Y]]|| [[ʼY]]
| [[Z (letter)|Z]]
|-
| a || b || ɓ || c || d
| ɗ || e || g || h || i
| j || k || l || m || n
| o || p || r || s || t
| u || v || w || y || ʼy
| z
|}
==Zoi Bo Pikka==
Ita fah boo pikka eme la kaji kumetoye , ba kamonusa toh haryanzu ga messeko gaga duniya eme, inko yareye zoi laka mana soni.
Andi labar la ba inforkawo kafora kana koko honsone kamajiko boo an pikka. Kamontutu yare miyyan Yemen ai, mu indun ka yanki yemen oli larabawa.
==Boii Kulan==
==Sauwi Karatu==
*Alhaji Maina Gimba. 2000. "Bole Verb Morphology," University of California, Los Angeles PhD dissertation.
*[http://aflang.linguistics.ucla.edu/Yobe/Dictionaries/Bole_english_hausa_2009.pdf Bole-English-Hausa dictionary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180708194126/http://aflang.linguistics.ucla.edu/Yobe/Dictionaries/Bole_english_hausa_2009.pdf |date=2018-07-08 }}
*[http://aflang.linguistics.ucla.edu/Yobe/Dictionaries/Bole_english_2009.pdf English-Bole Wordlist] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180708192910/http://aflang.linguistics.ucla.edu/Yobe/Dictionaries/Bole_english_2009.pdf |date=2018-07-08 }}
*[http://aflang.linguistics.ucla.edu/Bole/bole.html Papers and Other Works on Bole from UCLA] {{Webarchive|url=https://archive.today/20161219004413/http://aflang.linguistics.ucla.edu/Bole/bole.html |date=2016-12-19 }}
*[http://www.language-archives.org/language/bol OLAC resources in and about the Bole language]
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Bole language}}
[[Panni:Harsunan Nijeriya]]
[[Panni:Harsunan Chadic]]
==Ɗiwwa==
{{Reflist}}
d27zw8ee7ofeo5sayw23kmbwpqf4kr7
Hausa
0
581
8554
4740
2026-08-17T15:15:32Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8554
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q56475}}
[[Fayil:Hausa language map.png|thumb]]
[[Fayil:Flag of the Hausa people.svg|thumb]]
[[Fayil:Hausa Group.jpg|thumb|yanda hausawa ke yin hawan sallah]]
[[Fayil:Kayan kida na gargajiya.jpg|thumb|Kayan gargajiyan hausawa]]
[[Fayil:Hausa cap (ƙube) 02.jpg|thumb|Hulan Hausa]]
'''Harshe Afino''' andini Gaga rukuni Harshe chadic ko inko koga iyali Harshe Afroasia.
Memo modiji la aji bosa ga Sara
Harshe Afino modiji koga Harshe najeriya. Ishinji yare laga gedau ga Najeriya. La aji bosa ga Harshe Afino ga najeriya Alan Kashi 55%) in Al uma woliye (2)(3) Harshe Afino aji yado ga goggo aningoma . Kala anin goma la aji mecce koga woli Afino zuwa modi wolinshe aji Nufi Ina kasuwanci shega an sauuwa daukaka Harshe.
Afino ga afiniwa ga Fadi duniya ba forango Afino aji nufi ga lemale la aji alaka ga afiniwa do kala wolinshe su ga Harshe su(4) Afiniwa mate ga Asali ga Najeriya ga woli habasha wato (Nijer) la janjini ga shaf Fadi duniya. Aji kala Unda anin amfani ga Harshe ga sun afiniwa woli Afino Andi tarihi la godom Yan kafun Nako turawa ga larabawa woli Afino afiniwa ga adisu ga moyinshe ga karaai sana'a la godom . Misali moyinshe moi Gobir moi Kano moi zazzau moi katsina moi daura moi Gombe ga messesu. Misalan Saniya fawa mara dayi saka bara kira ga messesu.
Andi yarda gako Afino wato Asali ko Bayajida tasuniya ji inko balabe ji aji Nako woli Afino ga goru daura inko goma.
Amma bosa eme in tarihi Bayadda Andi bosa godom ga konni.
==Boko==
==Lardi==
==Ɗiwwa==
0hh45uk2a1gh6qiiw5t4z37es9i1wg4
Herry Cornelius
0
583
8555
4762
2026-08-17T15:15:34Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8555
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q109694360}}
Herry Cornelius (La'annin poti 18 ga tere Agusta ga soni 1913 ishin motu ga tere Mayu ga soni 1958) ishi ji direktan fina-finai in Afrika in aushi, furodusa, an rubutu ke editan fim. Ishi e jagoranci fina-finai baɗi dalla1949 zuwa 1958.<ref>http://ftvdb.bfi.org.uk/sift/individual/15175?view=credit|archive-url=https://web.archive.org/web/20090128154448/http://ftvdb.bfi.org.uk/sift/individual/15175?view=credit|url-status=dead|archive-date=28 January 2009|title=Henry Cornelius|work=BFI|access-date=6 September 2018</ref>
==Tarihi Rayuwa==
Layanin ga ga dangi jamisanci yahudawa(2) Cornelius dayi asalini in Africa ko aushi inko ruta ga wolwoli max Reinhart ga duniya bomfo kwaikwàiyo in Berlin. Boii Adolf Hitler din bo Mulki ishin jaijini Paris inko wena ga jagora bomfo zaba ishin aji dono ga mataimaki edita la aji bosa ga English lokaci la clair dijini ingila inko Ina the ghost goes west.
Cornelius majini jizani ga Alexander Jordan London FILM inko rama finafina godom in gargajiya mana the four feathers ga the lion has wings. Zalan yaki duniya in balau inko she ishin maijini Africa ko aushi inko dono mataimaki darakta in sashi Film in gwamnati ga afirka ko aushi watu ga kala ona umarni shirye shirye.
Lokacin la Cornelius majini ingila ga 1943 sobani Alberto Cavalcanti Alan ishin Ealing studio l. Cornelius majini mataimaki Furodusa ga Ani rubutan allo in godom Ealing classic mana Hue and cry ga it Always Rains on Sunday. Zalu jagoranta Fasfo zuwa pimlico.
Nasara film ga jizani ga jam'a anin sukani ko shi zawwa Kari albashi la Ealing ha dayi Ealing in wona film ni la sunni the Gallo ping major. Yakul nasara film eme zowu Cornelius majini Ealing studio jizani ga ra'ayi Genevieve. Shugaba Ealing Michael Balcony damtu ga modi la dayi Ealing majini gorusu ga Amma onu shawara ni ga film minni ga Rank Organization aji wena.
Cornelius motu jini yayila aji Law ga Disorder jizani ga film ni ga Charles Crichton takawo
==Hotuna Fina-finai==
'''Ga matsayini in Daracta'''
* ''Fasfo zuwa Pimlico'' (1949)
* The Galloping Major (1951)
* ''Genevieve'' (1953)
* ''Ni kyamara ce'' (1955)
* ''Kusa da Babu Lokaci'' (1958)
'''Ga matsayin Edita'''
* The Ghost Goes West (1935, mataimakin edita)
* ''Ka manta da Ni Ba'' (1936)
* ''Mutane Ba alloli ba ne'' (1936)
* Drum (1938)
* ''Fuka-fukan Hudu'' (1939)
* ''Zaki Yana da Fuka-fuki'' (1939)
==Ɗiwwa==
43b8c05dvqmoz831u43wwbrss0ufvfy
Honduras
0
584
8556
8219
2026-08-17T15:15:38Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8556
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q783}}
'''Honduras''' (1) do jamhuriya Honduras (ga Ispaniyanci Republica de Honduras) woliji ga nahiya Amurka Siri birni woli handrus birni Tegucigalpa ji. Honduras itaga godom Fili kimani kilomitoti murabba'i 112,777. Honduras itaga godom miyya 11,005,850, bisa ga jimilla in soninshe 2025. Honduras itaga tetteke ga ga woli kunum Guatemala ga zoni , Salvador ga aushi mana zoni ga Nicaragua ko aushi mana dar. Honduras ko wena yanci kotto ga soninshe in 1821. aga soninshe in 2026 shugaba woli Honduras Nasiru Afirka ji. Mataimaki shugaba woli Honduras maria Antonieta majia ji koga soninshe in 2026.
== Ɗiwwa ==
[[Panni:Lelo'aji]]
8ug3ptpr5mos3mah0p6h9l7ui7j7r29
Hukuma Zabe La Aji Zaba Kunni Ga Woli (INEC)
0
585
8557
4773
2026-08-17T15:15:40Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8557
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q17091794}}
'''Hukuma zabe la aji zaba kunni ga woli (INEC)''' Hukuma ji la kafantan ga soninshe in 1998 itaji hukuma zabe laji kule ga zabe ga najeriya shap yalla shafan zabe a woli woli to kala mana yadda sunto ji ita hukuma ji laga dono kotto.
==Tarihi==
==Dokoki Ga Gudarwa Ga Zabe==
Gudanar ga zababbuka dimokiradiyya watu Asali ga najeriya Yan koga lokaci la watu yanci koyi kaddiman ga hukuma zabe in Najeriya (ECN) Ga soninshe in 1958 kafun soninshe 1959 dokoki yanki la gwamnati aji tsarayi zabe. ECN Kasantu wol woli jagoranta modi bature , Ronald Edward wraith ga mambobi najeriya hoddo lake wakiltu Le yanki yalla ga Siri Birni tarayya in Legas . Hukuma zabe in Tarayya (TEC) La kafangonga 1960 godanan ga zabuka Tarayya ga in yankuna Kai tseye koboii wena yanci ga 1964 ga 1965 kafin gudanar ga zabe in 1964 Siri Jam'i zabe Kofi Abayomi itu murabus kala maddi jam'iya koga NCNC GA AC (Action Group) nunan shakku gako sahihan zabe ga jire ga adalci rusan hukuma zabe koboii juyi muki soja in 1966 ga soninshe in 1978 gwamnati jiha Olusegun Obasanjo kafañ hukuma zabe in Tarayya (FEDECO) Inko shiryan zabuka soninshe in 1979 la Elen jamhuriya in balau ga Najeriya wol woli jagoranta Alhaji shehu shagari . Hakanan ko gudanar ga Siri zabe 1983.
Ga tere Disamba soninshe 1995 gwamnati Mulki Suja In janar sani abacca kafañ hukuma zabe in woli ga Najeriya la sake Ina zabe in modi . Kaddaman ama cibiya zabukayesa moto janar abacha kwatsam ga tere yuni soninshe 1998 gantun ruta ga 1998 gwamnati janar Abdusalam Abubakar gantun NECOM in kala kafa Hukuma zabe la dono kotto ga woli (INEC) Shiryan Jisu ga zabuka riko kwarya la mate ga jamhuriya hoddo ga Najeriya ga foti 29 ga tere mayu soninshe 1999.
Ga tere janairu 2015 kungiya #BringBackourgirls" itu Kara game ga shiri ga hukuman zabe la dono kotto ga woli (INEC) aji inayi inko ware chibok ga maddi al'ummomi lake wol woli Iko Boko Haram ga honsene koga bikka bukatu zabe in din- dindin (PVCs) in zabe in tere Fabarairu."
11f0mm6dbaonhicpjbbt2t5pbjr4eq9
I
0
587
8558
4790
2026-08-17T15:15:42Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8558
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q9893}}
'''I'''- Harafi Ani Lamba bonu 9 gadallah harafi billah.
ea9a8m1rh5cdmpsbcy17pcm4v4muva4
Ibadan
0
588
8559
4808
2026-08-17T15:15:44Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8559
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q183298}}
[[Fayil:Academy, Ibadan Transport Network.jpg|thumb|Wasu hanyoyin sufuri a cikin garin ibadan]]
[[Fayil:Short oral history of Ibadan in Ibadan language by a native speaker (non-subtitled).webm|thumb|]]
[[Fayil:Ibadan with Oluyole statue, Nigeria.jpg|thumb]]
[[Fayil:Oyo state Government house gate, Ibadan5.jpg|thumb|Ibadan jaha ce a binin oyo]]
'''Ibadan''' maraya ji ga jaha oyo un ga Olli [[Nijeriya|Nigeria]], isshin ji maraya un Siri ga jaha oyo, ita gudon miyya la antun 2,559,853. (million balau ga dibu dalma badi ga Ku badi ga bunum ga dalma furdo ga Ku badi ga kunun). Sulan maraya Ibadan ga karnin un bunun.<ref>https://www.britannica.com/place/Ibadan</ref>
==Dolinshe Hukumomi==
'''Ibadan Urban''' – '''LGA Chairman'''
* [[Ibadan North]] – Adebayo Adegoke
* [[Ibadan North-East]] – Lekan Afuye
* [[Ibadan North-West]] – Mojeed Bosun Ajuwon
* [[Ibadan South-East]] – Abimbola Omiyale
* [[Ibadan South-West]] – Adeleke Taoreed Bolaji
'''Ibadan Semi-Urban''' – '''LGA Chairman'''
* [[Akinyele, Oyo State|Akinyele]] – Taoreed Jimoh Adedigba
* [[Egbeda]] – Akeem Akintunde
* [[Ido, Nigeria|Ido]] – Sheriff Aderemi Adeojo
* [[Lagelu, Nigeria|Lagelu]] – Oyesanmi Toriola
* [[Ona Ara]] – Ogundele Biliaminu
* [[Oluyole, Nigeria|Oluyole]] A yodeji Abass Aleshinloye
===Radio stations===
{{Div col|colwidth=20em}}
*B.C.O.S Radio 1 and [[Oluyole FM]] 98.5
*Premier FM 93.5 (government-owned)
*Amuludun FM 99.1(Yoruba only, government-owned)
*Beat FM 97.9
*Mitv/Star FM 95.1
*Raypower Radio of AIT
*Diamond FM 101.1 of University of Ibadan
*Impact Business Radio (IBR 92.5 FM) a.k.a. Amutajero
*Splash FM 105.5
*Inspiration FM 100.5
*Space FM 90.10
*Naija FM 102.7
*Royal Roots (R2)FM 92.9
*Petals FM 102.3
*Lagelu FM 96.3
*Fresh FM 105.9
*Star FM 91.5
*Jamz FM 101.1
*[[32 FM 94.9|Thirty-Two FM 94.9]]
* Noble 107.1 FM
* Lead Radio FM 106.3
*Pensioners' FM 106.7
*Agidigbo FM 88.7
*Solutions FM 93.9
* Adamimogo FM
{{Div col end}}
==Mikkya in asse ga gah guru Ibadan==
* [[Aminatu Abiodun]], 13th [[Iyalode]] of Ibadan
* [[Victor Adeboyejo]], British Championship League footballer
* [[Lamidi Adedibu]]
* [[Adegoke Adelabu]], old Western region politician
* [[Wally Adeyemo]], U.S. government official
* [[Sade (singer)|Sade Adu]], singer
* [[Agbotomokekere|Abdul Ganiyy Agbotomokekere]], Imam
* [[Abiola Ajimobi]] (1949–2020)
* [[Humuani Alaga]], activist, indigenous textile entrepreneur
* [[Yetide Badaki]], actress
* [[Saburee Babajide Bakre]], Nigerian monarch
* [[Kingsley Chioma]]
* [[Ken Goldberg]], [[robotics]] and [[automation]] researcher as well an inventor<ref>http://globetrotter.berkeley.edu/people5/Goldberg/goldberg-con1.html</ref>
* [[Biodun Jeyifo]], cultural theorist, author and academic
* [[Rasheed Ladoja]], former Governor of [[Oyo State]], the current [[Olubadan]] of Ibadan lands, and the head of Chiefs in Oyo State Government, consisting of [[Ibadan]], [[Oyo, Oyo State|Oyo]], and [[Ogbomosho]] traditional rulerships.
* [[Oluwole Omofemi]], artist and curator
* [[Hugo Weaving]], actor
* [[Superstar YB]], singer
* [[Laduntan Oyekanmi]], 14th [[Iyalode]] of Ibadan
* [[Ladosu Ladapo]] (1929-2003), Nigerian Jurist
* [[Sheikh Murtaḍa Gatta |Murtaḍa Gatta]] Islamic scholar
* [[Seyi Makinde]], current governor of Oyo State.
== Hotuna ==
<gallery>
File:Oluyole road, Ibadan.jpg|Oluyole road, Ibadan
File:Archbishop Ayo Lidigbolu House, Ibadan2.jpg|Archbishop Ayo Lidigbolu House
File:AYEFELE MUSIC HOUSE, Challenge Ibadan.jpg|Ayefele music house
File:Bayse one Checkmate Plaza, Ibadan.jpg
File:Bower towers compund, Ibadan.jpg|Bower towers
File:Bower towers gate, Ibadan.jpg|Bower towers gate
File:Molete interchange,Ibadan.jpg|Molete interchange
File:Bower towers, Ibadan.jpg|Bowers towers, Ibadan
File:Challenge Round about, Ibadan.jpg
File:Cocoa Dome, Dupe Ibadan.jpg|Cocoa Dome, Dupe Ibadan
File:Crown Trust Plaza, Ibadan.jpg|Crown Trust Plaza
File:Dugbe roundabout, Ibadan.jpg|Dugbe roundabout, Ibadan
File:Havana Royale Hall, Event Centre, U.I road Ibadan.jpg|Havana Royale hall and event centre
File:Ibadan brow roofs, Ibadan.jpg|Ibadan brown roofs
File:Dominican Chapel- Exterior Colomns and Church Hall.jpg|Dominican Chapel Ibadan, Church Hall
File:Kola Daisi University city building, Ibadan.jpg|Kola Daisi University city building
File:Ibadan Iwo Road Bus Terminal 1.jpg|Iwo-Road Bus Terminal
File:Molete Baptist Church, Challenge Ibadan 2.jpg|Molete Baptist church
File:Ibadan ring road.jpg|Ibadan ring road
File:OBA ADESSOJI ADERENI HOUSE, Ibadan.jpg|Oba Adesoji Adereni house
File:Oyo Mesi Specialist Hospital, Ibadan.jpg|Specialist hospital
File:Oyo state Government house gate, Ibadan3.jpg|Government house gate
File:Oyo State Judiciary HIGH COURT OF JUSTICE 2.jpg|High court of Justice
File:Presbyterian church, Ibadan.jpg|Presbyterian church
File:Round about, Stadium Mokola Ibadan 3.jpg|Stadium
File:Shoprite, Ibadan.jpg|Shoprite
File:St. Annes Church, Molete, Ibadan.jpg|St. Annes Church
File:Frontal view of Challenge bus terminal in Ibadan.jpg|Challenge bus terminal
File:Ventura mall, Mokola, Ibadan.jpg|Ventura mall
File:Shoprite, Ibadan.jpg|Shoprite, Ibadan
</gallery>
== Ɗiwwa ==
082qow4iuefhjywgq7n471o5z1jf5wy
Ibrahim Adamu Kolo
0
589
8560
4830
2026-08-17T15:15:46Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8560
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q64853678}}
'''Farfesa Ibrahim Adamu kolo''' (layannin futi 29 ga terren 10, ga ga sunin 1956, ishin Moto futi 3 ga terren 11, ga sunin 2018). Ishin ji an ilmi ga Neja, ishin rayu ga gorou Mokwa unga Neja. Ziyartu makaranta frimare un UMCA ga makaranta firamare un ST. Jhons Anglican. Ni makaranta secondary gomnati un [[Bida]] Ishin wa digiri unbo domh GA kwaleji illmi un [[Sokoto]], ga jami'ah Bayero, ga jami'ah un [[Jos]].<ref>FEDERAL UNIVERSITY OF EDUCATION, ZARIA ~ ABOUT VC|url=http://fuez-edu.simplesite.com/|access-date=2020-10-22|website=FEDERAL UNIVERSITY OF EDUCATION, ZARIA|language=en-US|archive-date=26 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026104044/http://fuez-edu.simplesite.com/|url-status=dead}}</ref>
==Ruta==
Ishin mabo mallum ga kwaleji illmi un jami'ah Bayero, un [[Kano]]. Ishin iyi ruta ga matsayi Provost un kwaleji illmi un Neja, ko sunin 2001, zuwa sunin 2010.<ref>Last=Babah|first=Chinedu|date=2 March 2017|title=KOLO, Prof. Ibrahim Adamu|url=https://blerf.org/index.php/biography/kolo-prof-ibrahim-adamu/|access-date=2020-10-22|website=Biographical Legacy and Research Foundation|language=en-US}}</ref> Iyyi ruta ga matsayi mataimaki shugaba jami'ah Ibrahim BABANGIDA Badamasi, university. Lapai, ko sunin 2010 zuwa sunin 2015.
Kwamishina ilmi un garan Peter sarki isshin ji bayyanuwoyi gako cewa unan ninti Mene in mataimaki shugaba jami'ah.
==Mutu==
Kolo mutu ga Minna isshin ga suni 62 boi yakul lapiya la iyi fama da ita. Janar [[Ibrahim Babangida]] ishin ji butto mutu kolo gako mutun un Siri ga Olli Niger, gake Nigeria konni Modi.
== Ɗiwwa ==
nqt09z1nzle6bxbctqe6g28270c3gc8
Ibrahim Babangida
0
590
8561
4847
2026-08-17T15:15:48Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8561
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q333415}}
'''Ibrahim Badamasi Babangida''' GCFR GCB (Layannin ga foti 17 ga tere August 1941) kasantu an [[siyasa]] ga [[Nijeriya|Najeriya]] ji kala inko ito Mulki ga gedau ga matsayin shugaba woli soja Yan koga soninshe (1985) a lokaci ga shiryu juyi muki gako aboki adawasa in nem ga [[Muhammadu Buhari]] har zuwa Zena Mulki ni soninshe in (1993) (1) adalili ga doka ba.(2)
==Tarihi==
Ibrahim Baban gida layanin ga foti 17 ga tere soninshe in alif dalma modi ga dalma bonum ga hoddo ga modi (1941) ga goru Minna [[Neja|jaha Niger]] ga muhammdu ga Ausha Baban gida (3) watu ilmi islamiyya ga farko kafin ita halacci makaranta firemari koga 1950 zuwa 1956(4) ko 1957 zuwa 1962 Baban gida halacci kwaleji gwamnati ga Bida ga sobawani karatuni, Abdul sani Abubakar, mamman Vatsa Mohamed magoro sani Bello Garba Duba Gado Nasko ga Mohamed Sani Sami . Baban gida soja Najeriya in tere modi kafin dako sojoji Najeriya) jizani ga lamba soja ko Siri N/438 ko kwaleji sojoji India ga foti 26 ga satumba 1963 Baban gida koga tere Afrilu zuwa Satumba 1963.
Kasantu koga kwamanda jam'i bincike koga 1964 zuwa 1966 koga janairu 1966 zuwa Afrilu 1966 Baban gida aji halarce Darasi in matasa cibiya Armoured ko Royal ga woli ingila inko watu ilimi ga bindigogi ga motar Saladin . Lieutenant Baban gida kasantu Jini jizani ga 1st tawaga bincike ga [[Kaduna]] kala ya shaida ga abubuwa la aji fara ga juyi Mulki in 1966 la alako duwa [[Ahmadu Bello|Sir Ahmadu Bello]] jizani ga maddi matasa jam'i koga Akrewa Najeriya gada bo juyi mulki ga murtala muhammdu yollu inko rokkan janar Aguiyi ironsi ga meye gurbini ga janar yakubu gawon.
== Ahre ==
Hausa fulani
== Lardi ==
Lanjeriyaa
== Ɗiwwa ==
6h18uvgw8qmwrymeouioy7801vmc4vg
Ibrahim Mohammed Bomai
0
592
8562
8030
2026-08-17T15:15:50Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8562
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q64744009}}
'''Ibrahim Mohammed Bomai''' (Layanningo ga foti 10 ga tera February alif dalma bonum ga sittin 1960) an siyasa [[Nijeriya|najeriya]]' ji. Ishin ji Sanata la aji wakilta yobe ko aushi Sanata ga magalisa Tarayya in bonum. Aga jam'iya APC ji la aji mulki honsene. (1)
==Rayuwa In Farko Ga Ilimi==
Layan Ibrahim Mohammed bomai ga maidugu siri birni jahar [[Barno]] ga foti 10 ga February in soni 1960. Zalu karatuni in firamare ga goru argungu la aji jihar [[kebbi]] ga lokaci ye boni a wolwoli gwamnati la rusato ga zoni ga Najeriya' kala kammilutu ga soni in 1972 ga siri makaranta shehu garbai la ga maiduguri watu shaida kammalu sakandari ga 1977 ga kwaleji gwamnati ga [[maiduguri]]. Itu diploma ga Accountancy 1980, Higher National Diploma ga Accountancy (1982) ga [[kaduna]] polytechnic. Itu Digiri in balau ga fanni Goma ga soni 1999 ga jami"a Abubakar Tafawa Balewa, ga bauchi ko 1997 zuwa 1999. Kala itu karatu ga jami'a Harverd, Gambrige, Baston, Amurka dalla 2004 zuwa 2006 ga kala makaranta aji gudana ga [[London]], London UK ga 2005. Bomai memba ji in kungiya Akantici in woli ko Nijeriya ga 1994, Cibiya kule ga harnaji ga Najeriya', 2000, Fellow Chartered institute of Treasury Management of Nijeriya, 2012 ga fellow, institute of Corporate Administration of Nigeria, 2012.(2)
==Ruta==
Mona ruta Bomai ji zalu matsayi malum, kwaleji ilmi, nsugbe, [[Anambra|jahar anambara]] ga lokaci la aji hidima woi (NYSC) dalla 1982 zuwa 1983, ko tene Ishin wai ruta ga matsayi jami'i dodo ga BOADAP, Maiduguri ga soni 1983, A 1985, dayi BOADAP Gada, hidima Ramat. Ga soni in 1986 sawwan sire zuwa Principal Accountant and Acting Busar Ramat polytechnic, maiduguri majini ma'aikatar jizani ga soni in alif 1988 ga matsayi mataimaki siri Akanta kala mukaddashi Busar, kwaleji ilmi in Tarayya (Technical), Potiskum [[Yobe|jihar Yobe]] (3).
== Ɗiwwa ==
3yea68vqyj1dhztci3ntkrtwpccia0t
Idi Barde Gubana
0
593
8563
4878
2026-08-17T15:15:53Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8563
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q110367684}}
[[Fayil:Idi Barde Gubana.png|thumb]]
'''Alhaji idi Barde Gubana''' (soninshe layi: foti kobalau ga hoddo 24 ga tere Afrilu soninshe alif 1960) kasantu an siyasa ji ga mataimaki gwamna jiha yobe in honsene ishin ji mataimaki gwamnati Mai mala buni<ref>https://dbpedia.org/page/Idi_Barde_Gubana</ref> zaba ga wol woli inuwa jam'iya APC ga soninshe Dubu balau ga bimbadi ga bonum 2019. Layannin ga goru Gubana insole hukuma fune faten ko ko jinsi Al'umma Gamo kala ishin ji lake ga mukami gargajiya in waziri fune (1)
==Karatu==
Barde, halartu makaranta firemari daurango ga soninshe alif 1970 inko watu shaida teke karatu ni in farko ga soninshe in alif 1976 jamji itu makaranta secondary ga kwaleji maluwa in barno koga soninshe alif 1873 zuwa 1979 inko watu takadda Kamila jarrabawa ga Afirka ko zoni .(2) Kuma makaranta gozi dono ga miyya ga Jos ga soninshe ki Alif 1989 inko wena digiri HND. Koga tene inko yatu jam'ar Borno (UNIMAID) Janji aji Digiri ni in farko ga fannin kasuwanci (gudanar ga kasuwanci) jamji yatu jam'ar Tarayya lake jiha Borno inko wena digiri in balau ga soninshe in Dubu balau2000.(3)
== Diwwa ==
7jfvun4c1qsmycnd87ajc1m97459eg8
Igala
0
594
8564
4895
2026-08-17T15:16:03Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8564
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q35513}}
'''Igala''', biya larrdi Kogi, jihar Lokoja. Beyinla fali Niger ga Benue gomango. Monasu ga mara ga shaf beyilla ka bolsuwo. Godonsu alatu 1.68 million ga lanjeeriya.
==Hotuna==
<gallery>
File:Igala_Group.jpg|Yan kabilar Igala a lokacin bikin al'adun su
File:9541c_Igala_Helmet_Mask,_Nigeria_(5113161597).jpg|Igala Helmet Mask, Nigeria
</gallery>
== Ɗiwwa ==
7rm94uxrjz28px9sp3adeubgegdwga3
Igbo
0
595
8565
4906
2026-08-17T15:16:06Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8565
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q33578}}
'''Harshe Ibo''' do igbo ji miyya kabila Igbo la yantun Mona ga inyamuri ga gorunshe Afiniwa aji amfani ga ishin kasantuwa godom ga Al'umma ibo ga ishin zowu yare ji koga su Siri yaruka kunum ga woli Najeriya kobai kala Hausa ga yarbanci aji wena amfani ga Harshe ibo ga garinshe aushi mana dar ga aushi mana aushinshe Najeriya.
Igbo ahre ga lardi ngudi ga [[Nijeriya]]. Godon tebesu dai, ke anin goma rankata. Godon su a dono ga lardi [[Abia]], [[Enugu]], [[Imo]] ga messen andi. Ke andisu yabirasu ga le'au inko dola goma su.
4mwoh5c82sl66wicj79tzgjfjn5ne01
Illorin
0
597
8566
4925
2026-08-17T15:16:23Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8566
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q587085}}
'''Illorin''' maraya ji ga Kwara state, ga Olli [[Nijeriya]].<ref>"FEDERAL REPUBLIC OF NIGERIA :( 2006) Population Census" (PDF). Archived from the original (PDF) on 5 March 2012. Retrieved (25 July 2016).</ref> Ishinji Bai gonto koyi Siri ga [[Kwara]], ko mussini koyi miyya, un sunin dibu buluo ga bacci Modi.<ref name="Google Books">{{Cite book | last1=Falola | first1=Toyin | last2=Genova | first2=Ann | title=Historical Dictionary of Nigeria | date=July 2009 | publisher=Bloomsbury Publishing PLC | isbn=978-0-8108-6316-3 | url=https://books.google.com/books?id=QWTd1ftuCbwC | access-date=2018-04-08}}</ref> andi miyya la antun 777, 667 (dibu dalma bawulu ga ko bawulu ga bawulu ga kubacci Modi ga bacci Modi ga bawulu). Sulan maraya illorin ga Luta un an dir badi.
==Hoto==
<gallery>
File:Shoprite, Ilorin 2.JPG|Shoppers at the Palms Mall in Ilorin
File:Fruit store section of ShopRite Ilorin.jpg|Happy shopper at the fruit store, ShopRite Ilorin
File:Shoprite, Ilorin.JPG|ShopRite Ilorin
</gallery>
==Ɗiwwa==
padgeinedti1mxcrrl4svzt69dqwx3k
Imo
0
599
8567
4940
2026-08-17T15:16:25Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8567
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q842939}}
[[Fayil:Orlu town, Imo State, Nigeria.jpg|thumb|garin imo]]
[[Fayil:Imo State Government.jpg|thumb|tambarin gwamnatin imo]]
[[Fayil:Faculty of Law, Imo State University Owerri.jpg|thumb|sashin shari'a na jami'ar imo]]
[[Fayil:Imo State University Owerri Front gate.jpg|thumb|gate din jami'ar imo]]
'''Jihar Imo''' (inyamurai: Ra imo) jiha ji la aushi mana dar Najeriya gontan iyaka ga dar ga jiha Anambara jiha river ko zoni ga aushi ga kala jiha Abia koga dar . Jihaye wattun sunto ko fali Imo inko aji macce ko dar ga jiha . Siri birni jiha ishin ji Owerri kala aji Ina ji jiha Lakabi ga " Eastern Hearftand" wato cibiya wolinshe dar.
Koga jahohi kokunum ga baccimodi 36 ga Najeriya jiha imo itaji jiha in kunum la dole ga Najeriya kala itaji jiha in 14 ga godom miyya ga miyya akalla miliyan badi ga hoddo 5.4 dangane ga kiyasi in soninshe 2016 ko fuska yanayi woli kala jiha ye Nemga Kashi balau malinshe Niger Delta swan koga tana koga kurya dar ga jiha ye kafa yalla foa'asu mala Cross - Niger ga messesu sassa jiha ye muhimman beyinshe gontango ga derama ga Amma manamin kogi Imo Orashi ga kogi Awbana Kogi Imo Orashi ga kala Otamir jizani ga Tafki Ogun zoni jiha Imo.(1)J
Jiha imo inso Andi galibi iyamuarai jizani ga Harshe ibonci ga kala turanci ga matsayin yaruka farko ga jiha. Kafinnako turawa mulki mallaka jaiha imo inso aga yanki masaurata Nri. Sannan koboii aran Conference kafi ko tene turawa washi ga miyya aro ga modi ya aji yanki Angola -Aro boii yanki turawa gontan yanki ye ga yanki aushi Najeriya inko she koboii majjito Najeriya ko yanki Birtaniya ga soninshe in Dubu modi ga dalma bonum ga kohaddo 1914 koboii gonta yanki ye jiha imo majjito cibiya adawa ga Mulki turawa ga yanki mata.
Koboii wena yanci koyi Najeriya jiya imo inso aga yanki dar Najeriya har zuwa soninshe in Dubu modi ga dalma bonum ga baccimodi ga bawulo 1967 lokacin la raban yanki majjito wol woli jiha dar ko Dalla woli ga tere balau koboii sheye manshi yanki dar Najeriya yallako washi basasa la Alan soni godom aji gwabzayi Dalla gwamnati Najeriya ga Biyafara. Antun ina musaya osi sosai ga yanki musamman ga Owerri har zuwa lokaci la aji Ina Owerri Siri birni bayafara ga soninshe Dubu modi ga dalma bonum ga bawulo 1970 yayila gudanan farmaki modi la sunni Operation Tail-wind mamayan yanki ye kala aji alako ni.
Tetteke yanki ye koboii kuttu teke, kala sakan gonta yanki ye ga Najeriya, Imo majjito wol woli yanki dar ga Dalla har zuwa soninshe Dubu modi ga dalma bonum ga bawulo ga baccimodi 1976 lokacin la onantan jiha ga lokaci Mulki Murtala muhammdu.(2) Soni 15 boii she bissan jiha imo inko dar ko majini jiha Abiya.(3)(4)
Tattali Dara jiha ye majiniga ko mara ga deyi musamman mara kwakwa Manja la miyya godom aji Ina amfani ga ishin ko beyi girki . Muhimman beyi Saniya gontango ga sarrifa more fetur ga kala gas muhimman yankuna gudi ga kala zoni jiha imo. jiha itu fama ga rikice rikice jir jir koga tene mate antu fice ko gonta rikici sedi sihiri godom kala Rikici Oktoba in 1996 ga kala Rikici la aji inayi honsene In Ester society Network gadai messesu. Shf ga rikice ya aji faro ga jiha ye aji wena tinadon to ga fuskanta godom miyya ga kala masanaan,ta imo itaji in baccimodi ga Jeri jahohi Najeriya dangane ga ma'auni tinadom an adam.
Itaga godom Fili woli kimani kilomita Arabba'i 5,530, ga godom miyya miliyan kunum ga Dubu dalma bonum ga tsasain ga bonum ( kidaya godom miyya in soninshe 2006) Siri birni jaha ye itaji Owerri kala Rochas Okorocha ishinji gwamnati jaha ye Yan zabe soninshe 2015 har inso . Mataimaki gwamnaye ishin Prince Eze madumere . Dattawa jiha gontango ga : Samuel Anyanwu, Hope uzodinma ga Benjamin Uwajumogu.
==Dolinshe Hukumomi==
Jiha imo Andi adadi dolinshe hukumomi mana kobalau ga bawulo (27) mate:
*[[Aboh Mbaise]].
*[[Ahiazu Mbaise]].
*[[Ehime Mbano]].
*[[Ezinihitte Mbaise]].
*[[Ideato ta Arewa]].
*[[Ideato ta Kudu]].
*[[Ihitte/Uboma]].
*[[Ikeduru]].
*[[Isiala Mbano]].
*[[Isu, Nigeria|Isu]].
*[[Mbaitoli]].
*[[Ngor Okpala]].
*[[Njaba]].
*[[Nkwerre]].
*[[Nwangele]].
*[[Obowo]].
*[[Oguta]].
*[[Ohaji/Egbema]].
*[[Okigwe]].
*[[Onuimo]].
*[[Orlu, Nigeria|Orlu]].
*[[Orsu]].
*[[Oru ta Gabas]].
*[[Oru ta Yamma]].
*[[Owerri Municipal]].
*[[Owerri ta Arewa]].
*[[Owerri ta Yamma]].
== Lardi ==
Afrikan
Lanjeriyaa
== Ɗiwwa ==
dggid0hts7dtidsvzjsrmztk4r4zlst
Indiya
0
600
8568
8117
2026-08-17T15:16:29Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8568
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = Republic of India
| native_name = <em>भारत गणराज्य<br> Bhārat Gaṇarājya</em>
| image_flag = Flag of India.svg
| image_coat = Emblem of India.svg
| emblem_type = Emblem
| image_map = India (orthographic projection).svg
| national_motto = "सत्यमेव जयते"<br> "Satyameva Jayate" ([[Sanskrit]])<br>"Truth Alone Triumphs" ([[Yarenshe Turanci (English Language)|English language]])
| national_anthem = "जन गण मन"<br>"Jana Gana Mana" ([[Hindi language|Hindi]])<br><em>Thou Art the Ruler of the Minds of All People </em><br>[[Fayil:Jana Gana Mana instrumental.ogg]]
| official_languages = [[English language|English]], [[Hindi language|Hindi]]
| capital = [[New Delhi]] 28°36′50″N 77°12′30″E
| largest_city = [[Mumbai]]
| demonym = Indian, others
| ethnic_groups = 79.8% Hinduism<br>14.2% Islam<br>2.3% Christianity<br>1.7% Sikhism<br>0.7% Buddhism<br>0.4% Jainism<br>0.23% unaffiliated<br>0.65% other
| government = Federal parliamentary republic
| leader1 = Droupadi Murmu
| leader1_type = President
| leader2 = Narendra Modi
| leader2_type = Prime minister
| sovereignty_type = Independence from the [[United Kingdom]]
| established_event1 = [[Dominion of India|Dominion]]
| established_date1 = 15 Augusta 1947
| established_event2 = Republic
| established_date2 =
26 Janairu 1950
}}
[[Fayil:Taj Mahal from agra.jpg|thumb|taj]]
[[Fayil:India-locator-map-blank.svg|thumb|indian map]]
[[Fayil:Tomb of Humayun, Delhi.jpg|thumb|delhi]]
[[Fayil:Hampi, India, Rocky landscape of Hampi, Granite rocks of Matanga Hill.jpg|thumb|India]]
[[Fayil:Bharat Natyam.jpg|thumb|Baharat]]
[[Fayil:Young muslim woman in the Thar desert near Jaisalmer, India.jpg|thumb|Musulmar indiya]]
[[Fayil:Indiyaa in Meitei script 2020-05-30 09-07.svg|thumb|rubutun idiyanci]]
[[Fayil:Taj Mahal, Agra, India edit2.jpg|thumb|taj]]
[[Fayil:Taj Mahal Sunset.jpg|thumb|taj]]
[[Fayil:Tamil-speaking-regions-in-india.jpg|thumb|taswirar tamil]]
[[Fayil:Hampi, India, Rocky landscape of Hampi, Granite rocks of Matanga Hill.jpg|thumb|hamp]]
[[Fayil:Sikh pilgrim at the Golden Temple (Harmandir Sahib) in Amritsar, India.jpg|thumb]]
'''Indiya''' (do India) ita modi koga wolinshe in gudi ga yanki nahiya [[Asiya]] India itaga Siri sosae kala itaga Sahel. Fadi woli ala dalma bawulo (700) mita skwaya. indiya aji ga iyaka ga wolinshe badi. Koga gudi Andi ga bhutan. kaga gudi mana dar bawulo [[Bangladesh]] ga mayanmar, koga huddo mana dar bawulo woli sri Lanka, ga [[Indonesia]].
India itaji woli in balau ga mafi godom miyya ga [[duniya]], miyya Alan adadi mana (1.147.995.900) kala itaji in bawulo ga Siri ga duniya kala itaji cibiya goma ga tarihi itaga adadi godom min (Hindu Budha, buza shtano kiristan sikhiya ga [[musulwa]] ga maddi adin su) ita wattun yancito ji koga [[Birtaniya]] ga soninshe in (1947).
==Tarihi==
La monu falsafa an woli India gautama Buddha zalu kafa addin Buddha ga indiya.
Tarihi awatuwo India itaga Karai maddi Yan ga tana. gabin dabewa kala sakan eweyi cewa wantu alamu miyya inbo fari ga India Yan boii soninshe (9.000) yanko karni in badi ga layi annabi Isa antun moyinshe godom manamin moi hawariya ga gudi.
Woliye itaji muhimmanci moyinshe ga farko Ashoka aji dffa adin dosa.ga farko soninshe in dalma hordo (180) kafin leyi annabi Isa ikrikawa ga bartiywa mamayan India ga karni in ko kunum kafa masaurata ita Nikki Mulki . Aushi kala masaurata godom addi rikici masaurata tashiras yantun gedau kala ga zamansu woli India wattun inganci ilimi zane-zane ga missesu.
Ga zamanye godonsu [[musulwa]] zalan tunani gako indiya. Ga lokaci ye ga lokaci la anin Dara zan dakaru ga fadiri [[Afghanistan]] kala Dan dalhi ansun moyinshe ga tana gako moyinshe musulwa infarko ga india.ga soninshe (1350) moyinshe taglag mayantu godom woliye.lake aushi ga karni in bimbadi ga modi moi masaurata taglag itu haka al'adu adin Hindu ga adin musulwa ga haka ya iya hukunci in indiya.
Yan turawa ganango gako goggo Amma in Dina India mate ajita gadakoyi musamman miyya [[Faransa]] ga anin [[Portugal]] ga Ani [[Birtaniya]] santun iwa oyom ga gedau lelo doltu mamayi woliye . Laga godom Dara Indiya inko godom washi ga dallasu kala turawa gontan kossu inko shirti Dara woliye ga soninshe in Dubu modi ga dalma badi ga bawulo 1857 anin indiya antun tawaye in turawa shafgashe ma turawa wantun nasara gako anin tawaye magaye yanko lakaciye India majiito ga Sara turawa musamman ko beyi tajmahal.shafgashe mahatma Gandhi itu kungiya in zawwa yanci kosher turawa antun alkhawari onasu yanci ga foti 8 ga tere Agusta (1950) India majiito jamhuriya. B.R. Ambedkar rubutu kundu tsari Mulki indiya a Tina gashi kotto. kala kafan tushe dimokiradiyya indiya.
Inko godom adini ga kabiloli in wena kotto ga yanki basasa ga soninshe in Dubu modi ga bonum ga bawulo ga badi (1975). Zuwa soninshe Dubu modi ga dalma bawulo ga bawulo (1977) lokaci hukunci India Gandhi yantun fete bodi ga lokaci eme la aji doffa tsari dikiradiyya ga in jamhuriya.
Indiya sattu washi ga anin fadirito gako iayaka in woli har Sau hoddo ga soninshe in (1962) kala ga [[Pakistan]] har Sau foddo in soninshe (1947) . (1964) (1971).(1)(2)
== Ad'dinai ==
* Hindu kaso tamanin 80%.
* [[Musulunci]] 27,4%.
* [[kiristanci]] 2,33%.
* [[sikh]] 1,84%.
* boza 0,76%.
==Jihohi Indiya==
Indiya itaga jihohi ashirin ga takwas mateji emeyye:
[[Fayil:India-states-numbered.svg|thumb|270px|Indiya tanada jihuhi]]
{|
|-
|
# [[Andhra Pradesh]]
# [[Arunachal Pradesh]]
# [[Assam]]
# [[Bihar]]
# [[Chhattisgarh]]
# [[Goa]]
# [[Gujarat]]
# [[Haryana]]
# [[Himachal Pradesh]]
# [[Jammu da Kashmir]]
# [[Jharkhand]]
# [[Karnataka]]
# [[Kerala]]
# [[Madhya Pradesh]]
|
<ol start=15>
<li> [[Maharashtra]]
<li> [[Manipur]]
<li> [[Meghalaya]]
<li> [[Mizoram]]
<li> [[Nagaland]]
<li> [[Odisha]]
<li> [[Punjab (Indiya)|Punjab]]
<li> [[Rajasthan]]
<li> [[Sikkim]]
<li> [[Tamil Nadu]]
<li> [[Telangana]]
<li> [[Tripura]]
<li> [[Uttar Pradesh]]
<li> [[Uttarakhand]]
<li> West Bengal
</ol>
|}
==Ɗiwwa==
6w9kn4yettnd24z1iqfshs7gsmf9gpo
Ingila
0
601
8569
4971
2026-08-17T15:16:32Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8569
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = England
| image_flag = Flag of England.svg
| image_coat = Royal arms of England.svg
| emblem_type = Tambari woli (<i>[[de facto]]</i>)
| image_map = England in the UK and Europe.svg
| national_anthem = –, <i>[[de jure]]</i>
| official_languages = [[Yarenshe Turanci]]
| capital = [[Londom]]
| demonym = English
| ethnic_groups = 81.0% White<br>9.6% Asian<br>4.2% Black<br>3.0% Mixed<br>2.2% other
| government =
Direct rule by the UK Government within a parliamentary constitutional monarchy<hr><b>Sovereign state</b><br>[[Britaniya]]<hr><b>Legal Juristication</b><br>[[Ingila and Wales]]
| leader1 = [[Charles III]]
| leader1_type = Monarch
<!--
| leader2 = [[Sébastien Lecornu]]
| leader2_type = Prime Minister
-->
| sovereignty_type = Establishment
| established_event1 = Unification of Angles, Saxons and Danes
| established_date1 = By 12 July 927
| established_event2 = Union with Scotland
| established_date2 = 1 May 1707
<!--
| established_event3 = [[Anglo-Irish Treaty]]
| established_date3 = 6 December 1921
-->
| area_sq_km = 132,932 km<sup>2</sup>
| area_sq_mi = 51,325 sq mi
}}
Ingila woli ga lake gonta tarayya woli ingila (1)(2) itaga iyaka ga woli Wales ga Zoni ga woli Scotland ga aushi.(3)(4)(5) Teku Irish ishin GA gudi mana zoni (6)(7)(8) rabanni GA nahiya Turai ga teku aushi zuwa Aushi.(9)(10)(11) Woli kunsu Kashi badi koga hordo in tshibiri Birtaniya inko gudi Teku Atlanta kala aji ga dolinshe tshibiri koyye ga 100 kala tshibiri scilly ga tarihi wight.(12)(13/(14)
Yankila aji undato GA ingila ga farko miyya in zamani ji aji zala dono ga lokaci Upper paleolithic,(15)(16)(17/ Amma konu sunni ga Angels. Kabila jamisanci wantun Asali sunto koga yanki Angeles. La dowo GA yanki ye ga karni in 10 kala aji ga tsari laga Muhimmanci al adu GA shari'a GA duniya Yan lokaci age ga discovery, LA zalu ruta karni in 15 (18)(19)(20) Harshe ingilishi Cocin Anglican GA dokoki ingilishi _ tushe tsari dokoki goma goru ga duniya _ bunkasu ga ingila kala tsari Mulki majalisa woli watu bokuwa sosai koga maddi wolinshe.(21)(22)(23) Juyi jiya hali masana'antu zalu in ga gawa karni in 18 ga ingila aji Ina ga miyya ni zuwa woli ko farko la tinadom masana'antu ga duniya.(24)(25)(16)
Woli ingila itaga godom tsaunika sa GA filaye woli ni. Musamman ga Dalla GA aushi ingila lema tam Andi Dena GA tsaunika GA gudi (misali gunduma lake ga pennines) ga kala ga zoni ( misali Dartmoor ga Shropshire Hills ) Siri birni woli ishin London (27)(28)(29) inko Andi ga yanki laga Siri ga gawa Birtaniya. Godom miyya ingila alan miliyan 56.3 kala koga su kunsan Kashi 84% I. Godom miyya Birtaniya (30)(31)(32) matan hankali sosae GA fanni London, aushi mana dar ga fanni gundumomi ga gawa Midlands ga gudi mana zoni gudi mana dar ga yarshire inko lemayallasu GA habaka GA matsayi Siri yankuna GA masana'antu ga lokaci karni in 19 (33)(34)(35)
Moyishe ingila - la boii 1535 ko gonta ga wales - ko dayi dono GA woli in Siri ga foti 1 ga tere mayu 1707 lokaci ga Ayyuka tarayya turai aji aiwita ga sharuddan lake amince ga mate ga ruta yarjejeniya tarayya ga soni la gadajini LA layi kawance siyasa jizani ga moyinshe Scotland inko kirkiru mulki Birtaniya.(36)(37)(38) Ga gawa 1801 Birtaniya ga gonta ga moyinshe Ireland (ko goggo modi doka tarayya) Birtaniya ga Birtaniya ga Ireland. Koga soninshe in 1922 woli yanci ko Irish ko Balle koga woli ingila inko ele GA chanza sun in balau Dina woli Birtaniya ko Birtaniya ga Gudi Ireland.(39)(40)(41)
== Ɗiwwa ==
jyv3nglz4q897ilosxw5shycqhmv94n
Ishaku Elisha Abbo
0
604
8570
4996
2026-08-17T15:16:34Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8570
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q65048215}}
'''Ishyaku Elisha abbo''' (layannin ga gudi mubi, Nigeria). An siyasa ga [[Nijeriya]] ji. Isshin Dan Majalisan dantawa la ajii wakilta [[Adamawa|ADAMAWA]] koo aushii. Gaga ollii Adamawa ga majalisa dokokin Nigeria Karo un'an bunon 9. Ga hunsone isshin ji aga jami'ah all progressives Congress ( APC).
==Siyasa==
Futi 23 ga terren un'an buluo ga sunin 2019. Zaban abbo ga matsayi sanata Bo wakilta aushii [[Adamawa]]. Boi ishin wa kuri'o 79,337. Lokaci laa sanata anii Tina binta masi garba.
==Rigima==
GA terren mayu 2019, abbo tii' zarafi mondu Modi gaga kanti biya asse un Abuja. Labar awawo cewa an kantiyeji undu abbo ga sun "Dan dunk" lokaci laa isshin riga kantii ye mondee kunun Bo gojja karai gonfo Daneeh.
Photo kumba video la premium time wakoyi awawo gako cewa abbo maru an shago ye lokaci laa anin unani rifu an kokari yuwatii an shago ye. boi abbo da ko an shago ye ishin iyi alwashi cewa rijini ga damuwa sosai gako yakul lapiya Modi koga Dane mondene GA zatosa ga stamanisa" ke isshin zargu an shago ye ga zuwa guba gaga naura nesum ga terren 9, 2020 kotun un Siri ga Abuja, MAITAMA , ita a watsi ga Kara unko yakol jire ijin godon gake yakol tuhuma la Yan sanda angoyi. GA terren 9 2020 sakan illegal Kara ga kotu Modi ga Abuja zuba, la kotuye saka diwa karaye gake komba video lamarye.
Wan abbo ga laifi ke zuwanin Bodo isshin doggee Osimibibra warmet.
== Ɗiwwa ==
kr11lwjg6224kdlvhifspgbgnx75h06
Issaiga Sylla
0
605
8571
5005
2026-08-17T15:16:36Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8571
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q14166912}}
'''Issiaga sylla''' la'anin pata wodi ga tere Janairu badi alif 1994
== Lardi ==
== Ahre ==
[[Fayil:Sylla asse mhsc 2425.png|thumb]]
== Diwwa ==
2lib8onr7e1b8vei0vhmuj22qik0gh8
J
0
607
8572
5016
2026-08-17T15:16:38Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8572
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q9773}}
'''J''' ko j isi harafi an binbadi [[10]] ko dallah harafi Ingilishi in zamani gake haruffa Latin ISO in asali.
f1r6sizawsrkb8lawnjsmjcm05wpmfb
Ja'afar Mahmud Adam
0
608
8573
5031
2026-08-17T15:16:40Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8573
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q6109466}}
[[Fayil:Sheikh Ja'afar Mahmud Adam 1.jpg|thumb|Sheikh Ja'afar Mahmud Adam]]
'''Sheikh Ja'afar Mahmoud Adam''' (Fabarairu 12 1960- Afrrilu 13 2007) kasantu masani adin salafiya kala member ga jam'at izala Al Bid a wa qawamatus Sunnah in Najeriya kungiya adin lake siyasa lake ga hedkwata ga Abuja. Dowu ga Kani inko Ramadan tafsir in soninshe soninshe.(2)
==Rayuwa Ni==
Duwantun ishin ga mashidi lokaci sallah Asuba gudi ga birni Kano ga tere Afrilu soninshe in 2007 ra'ayiyo bissu jini ga lokaci ye gamega anin laifi ye shaf ga maddi forango na Boko Haram kungiya modi anin tsauri ra'ayi duwan sheikh Ja'afar maddi aji forayi gako mista shekarau gwamna Kano ga lokaci aji kasantu ga Alkahira inko maluwa aji modi koga su Siri anin suka ni (3)
== Ɗiwwa ==
[[Panni:Malunwa]]
9cejcl40efl1t9edganegdw8j9m1n9g
Jajere
0
609
8574
5044
2026-08-17T15:16:42Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8574
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q94748267}}
'''Jajareye''' oli modi ga lardi fune, jihar [[yobe]] woli lanjereya goruye goru fulata.
== Lardi ==
lardi Fune jihar yobe la a pata dar Woli Lanjereya
== Ɗiwwa ==
jqai289f6b2y1meu0ytqtrdtj4sn66z
Jakusko
0
610
8575
5059
2026-08-17T15:16:44Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8575
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q13140476}}
'''Jakusko''' siri ngoru ingah jihar [[Yobe]] gah lardi woli [[Nijeriya]].
== Ahre ==
* [[Fulani]]
* [[Kanuri]]
* [[Karai karai]]
* [[Hausa]]
* [[Bade]]
== Diwa ==
en1j1nvne9f7jo75v8kwqcff0zab8ig
James Monroe
0
611
8576
5064
2026-08-17T15:16:47Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8576
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q11815}}
'''James Monroe''' (layannin ga foti 28 ga tere Afrilu soninshe in 1758- motu jini foti 4 ga tere yuli , soninshe 1831) ishinji shugaba Amurka in badi. Yatu yarda ga Thomas Jefferson ga James Madison, shugabanni balau la kayantun ishin. Godom biraneye zowansun sun ga Monroe. [[Monrovia]] Siri birni [[Laberiya|Liberia]], antun kala zowa Ani sun.
== Rayuwa In Fari ==
Layan Monroe ga Virginia. Lokaci ga James sonini 16. Boni siya jini. Ishin ga soni 18, ga sojoji nahiya. Koga boii kala aji karanci shari'a jizani ga Thomas Jefferson. James Monroe Itu kaibono ga Elizabeth lot right ga 1789.
== Ɗiwwa ==
domh05sabra3zwcwx9z68pw8fsy561w
Jami'ah Ahmadu Bello Zariya
0
614
8577
5081
2026-08-17T15:16:50Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8577
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q401034}}
[[Fayil:Ahmadu Bello University Zaria.jpg|thumb|'''ABU Zariya''']]
Jami'ah Ahmadu Bello ('''ABU Zariya''') Jami'ah bincike miyya ga [[Zariya]]. GA Olli [[Kaduna]] Nigeria. Awantan ga sunin 1962, ga matsayi jami'ah un ga Olli gudi ga [[Nijeriya]]. Jami'ah ye ita ga kollege guda fudu, makarantu kunun, jami'oi 18, bangare ilmi 110, tumba 17, ga tumba 7 la' ga farfesoshi la antun 600, anin ruta ilmi 3000, jamji ga anin ruta la un ngoza ilmi sa kussu 7000,
Jami'ah ye ita ga shiriye - shiriyeto un karatu digiri guda 400, la a awe kokari Bo sugars ga kuttu un wena shaida karatu digiri un'an buluo, (1). Jami'ah ye ita a ruta ko fanni boluo ga ga manshi guur ZARIA. Samaru campus Bai la andun so-luu gabin dappi, un biya asse take banne kollegy la konu nda'dan karatu anin Ndola mena boo lauyoyi. GA ke anin buta shawara un karshe, Mette butan shawara gako cewa itaji jami'ah un faii aushi ga hamada in Africa, neem ga jami'ah (Alkahira). Gako filaye- lah tanguyi unko gudon so-luu laa Anta inayyi.
==Tarihi==
'''Sunin Budom'''
Lokaci-lah. Nigeria ita neem bu wena yencii kotto futi 1 ga October 1960, makaranta la a u'noo digiri un'an buluo itaji [[Ibadan]]. Labar Ashby Saida wan tere Modi kafin wena yencii koi ishin u'nu shawara un GOMNNATI un yankiye budo sawiidii jami'oi GA bangare kunun un Nigeria, jamji ga marayatu [[legas]].
Ga'ga terren may 1960, yanki gudi Nigeria bungiran makaranta ngoza bu larabci un [[kano]] bu Ahmadu Bello un larabci gake musulunci, lokacin ye unan shawara awe jami'ah GA gudi, Nigeria ZARIA maimakon Kano.<ref>https://www.thenhef.org/partner-universities/ahmadu-bello-university/</ref>. [[Zariya]] ye itaji hedikwata Kaduna, ita a wolwoli Senator [[Uba Sani]].
==Lardi==
[[Kaduna]] ga pata lardi woli [[Nijeriya]]
== Ɗiwwa ==
[[Panni:Ilimi]]
pos3bf471yoysc0a96g4s76sm5i6y5f
Japan
0
615
8578
8208
2026-08-17T15:16:53Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8578
wikitext
text/x-wiki
{{Convert to infobox|infobox = Infobox country}}
{{Databox|item=Q17}}
'''Japan''' wolli ji, la dar ga [[Asiya]]. Japan ita filii la itu kilomita kofuddo (377,972). Japan itaga godon miyya la antun (126,672,000). Ga masonin sunin (2017). Maraya un Siri ga Japan, Tokyo. Japan ita ga tsibiri godon (6,800). Tsibirai un asse ga Japan meteji, Honshu, Hokkaido, Kyushu, ga shikoku.
Japan wak"kottu ga karbi un'an bawulo 7, boi layii Annabi ISA (AS).
MOI un Japan Akihito ko sunin (1988).
Firaminista un Japan ishin ji Shinzo Abe ko sunin (2012). Mataimaki firaminista ye isshinji Taro Aso. Ko sunin (2012).
==Ɗiwwa==
[[Panni:Lelo'aji]]
mmxu5jzm2cv228r2ec9ie0oycdfaz1z
Jega
0
616
8579
5104
2026-08-17T15:16:55Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8579
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q1707534}}
'''Jega''' siri ngoru ingah [[Kebbi]] State gah [[Nijeriya|Najeriya]].
==Rumpa Zaben Jega==
#Alelu/gehuru ward
#Danmagaji ward
#Dunbegu/Bausara
#Gindi/Nassarawa/Kyarmi/Galbi
#Jandutsi/Birnin Malam
#Jega Firchin
#Jega Kokani
#Jega Magaji "B"
#Jega Magaji "A"
#Katanga/Fagada
#Kimba
== Ɗiwwa ==
7hnvssnh3a65n31inpmky4t193995sf
Jiha Akwa Ibom
0
621
8580
5166
2026-08-17T15:16:57Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8580
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Akwa Ibom State
| settlement_type = [[Jinha ga Nijeriya|State]]
| image_skyline = [[Fayil:Climate and weather in Nigeria 10.jpg|280px]]<br>[[Fayil:Cross section of Beautiful Masquerade workout. Akwa ibom State cultural festivals. Nigeria.jpg|113px]][[Fayil:Godswill Akpabio International Stadium 1.jpg|167px]]<br>[[Fayil:IBOM Hall.jpg|140px]][[Fayil:Entrance of Four Point by Sheraton.jpg|140px]]
| image_flag = Flag of Akwa Ibom State.svg
| image_coat = The Emblem of Akwa Ibom State.jpg
| emblem_type = Seal
| nickname = Land of Promise, Akwa Abasi Ibom state
| image_map = Nigeria - Akwa Ibom.svg
| mapframe = <mapframe height="300" width="300" align="center">
{
"type": "ExternalData",
"service": "geoshape",
"ids": "Q424388"
}
</mapframe>
| government_body = Government of Akwa Ibom State
| leader_title = Governor
| leader_name = Umo Eno (APC)
| leader2_title = Deputy Governor
| leader2_name = Akon Eyakenyi
| established_event = Legislature
| established_date = Akwa Ibom State House of Assembly
| established_event2 = Senators
| established_date2 = NE: Aniekan Bassey (APC)<br>NW: Godswill Akpabio (APC)<br>S: Ekong Sampson (APC)
| area_sq_km = 7,081 km<sup>2</sup>
| area_sq_mi = 2734 sq mi
}}
[[Fayil:Nigerian number plate Akwa Ibom.jpg|thumb|Lambar motar akwa ibom]]
'''Akwa Ibom''' itaye woli la a fayta gudi fayta gudi [[Nijeriya|Najeriya]]. Gontattuk kodoki Ga woli [[Cross River]] Ko fayta Darr, Ko zoni Ga woli [[Rivers]] Ga [[Abia]], Kee Ko fayta gudi Ga Awshi Atlanta. Woli ye wen teze sunto ye Koga Awshi Qua Iboe River yalaa tikku tu woli ye Bo Balau zado ita sore Ga zirki Bonny.<ref>Onyeakagbu, Adaobi (5 October 2021). "See how all the 36 Nigerian states got their names". ''Pulse.ng''. Retrieved 22 December 2021.</ref> fodan woli Akwa Ibom ye Koga woli [[Cross River]] Ga Ga Soni in 1987, jizani Ga Gorton in Siri Yala aga Uyo Ga Ke hukumomin in ɗolle [[31]].<ref>"Population 2006-2016". ''[[National Bureau of Statistics, Nigeria|National Bureau of Statistics]]''. Retrieved 14 December 2021.</ref>
== Dolinshe Hukumomi ==
* [[Abak]].
* [[Gabashin Obolo|Gabashin Obolo.]]
* [[Eket]].
* [[Esit-Eket]].
* [[Essien Udim]].
* [[Etim-Ekpo|Etim-Ekpo.]]
* [[Etinan]].
* [[Ibeno]].
* [[Ibesikpo-Asutan]].
* [[Ibiono-Ibom]].
* [[Ika, Nigeria|Ika]].
* [[Ikono]].
* [[Ikot Abasi]].
* [[Ikot Ekpene]].
* [[Ini, Nigeria|Ini]].
* [[Itu, Nigeria|Itu]].
* [[Mbo, Nigeria|Mbo]].
* [[Mkpat-Enin]].
* [[Nsit-Atai]].
* [[Nsit-Ibom]].
* [[Nsit-Ubium]].
* [[Obot-Akara]].
* [[Okobo, Nigeria|Okobo]].
* [[Onna]].
* [[Oron, Nigeria|Oron]].
* [[Oruk Anam]].
* [[Ukanafun]].
* [[Udung-Uko]].
* [[Uruan]].
* [[Urue-Offong/Oruko]].
* [[Uyo]].
==Mikkya in asse ga gah guru Akwa Ibom==
* Obong [[Victor Attah]], former governor of Akwa Ibom State.
* Senator [[Godswill Akpabio]], former governor of Akwa Ibom State, former Senate Minority Leader
* [[Effiong Dickson Bob]]
* [[Ini Edo]], Nollywood Actress.
* Obong [[Ufot Ekaette]], secretary to the Government of the Federal Republic of Nigeria from 1999 to 2007 under President Olusegun Obasanjo
* [[Dominic Ekandem]] first cardinal in English-speaking West Africa. First Nigerian Cardinal to qualify as a candidate to the papacy.
* Senator (Engr.) [[Chris Ekpenyong]] Former deputy governor of Akwa Ibom State in the [[Victor Attah]] administration and current Nigerian Senator representing Akwa Ibom North-West Senatorial District in the 9th Assembly.
* Engr. [[Patrick Ekpotu]], former Deputy Governor of Akwa Ibom State
* [[Udom Gabriel Emmanuel]], Governor of Akwa Ibom State from May 2015 to date
* Senator [[Ita Enang]], Senior Special Assistant (Niger-Delta) to President [[Muhammadu Buhari]]
* [[Vincent Enyeama]], professional footballer (Goalie) and former Super Eagle captain
* [[Mark Essien]], entrepreneur and founder of [[Hotels.ng]]
* Chief [[Donald Etiebet]], former Minister of Petroleum.
* [[Nse Ikpe-Etim]], Nollywood actress.
* [[Eve Esin]], Nollywood actress.
* [[Etim Inyang]], former Inspector General of the Nigerian Police Force (I.G.P) 1985, to 1986
* Obong [[Akpan Isemin]], elected governor of Akwa Ibom State in Nigeria from January 1992 to November 1993 during the Nigerian Third Republic<sup>[''[[Wikipedia:Citation needed|citation needed]]'']</sup>
* [[Clement Isong]], second governor of the Central Bank of Nigeria; first civilian governor of the former [[Cross River State]]
* [[Emem Isong]], multi-award winning filmmaker and CEO of Royal Arts Academy
* Rt. Hon. [[Onofiok Luke]], the 11th Speaker of the Akwa Ibom State House of Assembly and the Pioneer Speaker of the Nigeria Youth Parliament
* Group Capt. [[Idongesit Nkanga]], former military governor of Akwa Ibom State
* [[Samuel Peter]], world heavyweight boxing champion
* [[Egbert Udo Udoma]], from Ikot Abasi, former chief justice of Uganda
* [[Ime Bishop Umoh]], Nollywood actor
* Professor [[Okon Uya]] was briefly chairman of the National Electoral Commission of Nigeria (NECON), appointed by President [[Ibrahim Babangida]] after the presidential elections of 12 June 1993 had been annulled and his predecessor [[Humphrey Nwosu]] dismissed.
== Ɗiwwa ==
2vxhy4bu07cqrzalcjmk8gif2cnk1eq
Jiha Gombe
0
622
8581
5189
2026-08-17T15:16:59Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8581
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| image_skyline = [[Fayil:Round about jpg.jpg|280px]]<br>[[Fayil:Oasis amid the Sahel in Yobe State Nigeria.jpg|280px]]
| name = Gombe state
| native_name = 𞤤𞤫𞤴𞤣𞤭 𞤺𞤮𞤥𞥆𞤦𞤫<br>Lesdi Gommbe ([[Fula language|Fula]])<br>Kwambe ([[Tangele]])
| settlement_type = [[Jiha ga Nijeriya|State]]
| image_flag = Flag of Gombe State.svg
| image_map = Nigeria Gombe State map.png
| mapframe = <mapframe height="300" width="300" align="center">
{
"type": "ExternalData",
"service": "geoshape",
"ids": "Q376241"
}
</mapframe>
| country = Nigeria
| government_body = Government of Gombe state
| established_event = Date created
| established_date = 1 October 1996
| established_event2 = Capital
| established_date2 = [[Gombe]]
| leader_title = Governor
| leader_name = Muhammad Inuwa Yahaya (APC)
| leader2_title = Deputy governor
| leader2_name = Manasseh Daniel Jatau (APC)
| area_sq_km = 18,768 km<sup>2</sup>
}}
'''Gombe''' jaha la ko gudi mana dar Najeriya. Ita an iyaka ga guni ko gudi mana dar ga jihohi borno ga jiha yobe koga aushi kala ga jiha taraba koga aushi mana zoni kala ga jiha Adamawa jamji koga zoni kala jiha Bauchi. Ko watu Asali ga sunto ko Siri birni kala yanki yatu lelo ga yanki ye Siri birni Gombe kala kirkiran ji koga sashi jiha Bauchi ga foti modi ga tere oktoba soninshe in alif Dubu dalma modi ga dalma bonum ga baccimodi 1996, (1) jiha lake Kona ga kabilu jir-jir ga Najeriya, koga jihohi kokunum ga baccimodi 36 ga Abuja in Najeriya jiha Gombe itaji jiha in kobalau ga modi 21 ga Siri kala itaji ko kunum ga balau 32 ga godom miyya akalla Alan miliyan kunum ga kobalau ga badi 3.25 dangane ga kiyasi in soninshe in Dubu balau ga ko balau ga 2016.(2)
Ko fuska yanayi jiha ye aji ga woli nau'i beyi aji zafi ga yanki sudaniya Savanna . Muhimmanci beyinshe ga jiha aji gonta kogi Gongola , inko aji beyinshe gudi ga dar Gombe zuwa dar tsaunika muri lake tana yanki aushi jiha. Ko gawa dabbobi Asali ga jiha Andi nau'i kuredi addun aji: carpet viper, puff adder ga kala Egyptian cobra ga kala dabbobi jirmin dorina Amma, Senegal perrotga kala grey -headed kin gfisher.(3)
Jiha Gombe in Kona ga kabilu godom, yayinla kabila fulanti aji mamaye yanki gudi ga Dalla jiha jizani ga anin fikka, kanuri, ga kala Hausawa . Ga yayinla kabila jirmin Cham dadya jaranci ga kamo pero Fangavle . Aji ga kala Miyya beyi ga aji mamaye yankuna dar ga aushi jiha.
== Ahre ==
* [[Filanti|Fulani]]
* [[Yarenshe Terawa|Batire]]
* [[Babur]]
* Kanure
* [[Harshe Bole|Bole]]
* Waja
* Tangale
== Ɗiwwa ==
tdn82fcayac9v93cbx61eof6xvx5tjt
Jimeta
0
628
8582
5284
2026-08-17T15:17:01Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8582
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q1689268}}
'''Jimeta''': goruji, ga Yola, maraya gaga [[Adamawa]] [[Nigeria]]. Godon miyya un'ga gorou Yee antun 73,080, ga sunin 1991 Jimeta ita ga datii la itu Mita 135, ita a fadir aushii [[Benue]].
==Lardi==
Jimeta goru gaga lardi [[Adamawa]]
==Diwwa==
odjwtjyk9hdsthc4u3ryuxm0d9hs07i
Jonathan Nahimana
0
631
8583
5304
2026-08-17T15:17:03Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8583
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q61002899}}
'''Jonathan Nahimana''' (La'annin ga soni 1999) ishin ji an bomfo ƙwallon sheke in wali [[Burundi]] ga ishin a matsayi an tsoron bono ga ƙungiya Municipal in [[Tanzaniya]] ga ke ƙungiya ƙwallon sheke in [[Burundi]].<ref>https://int.soccerway.com/players/jonathan-nahimana/479055/</ref>
==Ɗiwwa==
bdzudw7k8fuwxr9vsuk929gayza9glq
Juliette Nana
0
632
8584
5312
2026-08-17T15:17:05Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8584
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q98835397}}
'''Juliette Nebnoma Nana''' (layantango foti 16-08-2000) Ani bamfo ball sheke ji ,la ita a gawabbomfo dalla ga ga club Hatayspor ga super league in monde ga woli [[Turkey]] janji ita a ga club monde ga [[Burkina faso]].
==Rutan ga club==
Nana ita zalla gawa bamfo ball sheke ga dane gwaraji ga ga ngurosu en ita ga Soni bawulo ba hordo.
==Ɗiwwa==
avfpz3f70au12u21bfaedou9sz3kh0j
Kaltungo
0
636
8585
5344
2026-08-17T15:17:07Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8585
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q6354502}}
'''Kaltungo''' in modi koga dolinshe hukumomi 11 injiha Gombe, Najeriya. Hedkwata in aga goru kaltungo inko gawa zoni yanki dole Hukuma gako Siri goggo A345 a9'48'51,,,N 11,18,32,E / 9.81417,N 11.30889. E / 9.81417: 113088.(1)
Kaltungo LGA itaga yanki murabba'i kilomita 881 kala aji fuskanta yanayi balau daban daban Lokaci fari ga lokaci Amma mana yanki aji Bikka kimani 1000 mm
Amma kuyye soninshe soninshe sauri iska ga kaltungo LGA matsakaici 10 km l h.(2)
==Godom Miyya==
Ganango ga kidaya miyya in soninshe 2006 kaltungo Andi godom miyya 149.805.(3)
==Bukukuwa==
Bukukuwa al'adu lake Ina bikin ga yanki su gontan ga:
==Lamba Bani Waya==
Lamba bani waya ko yanki itaji 770.(11)
j20x05aozm2vvk6ipgvi75bsnky24cd
Kannywood
0
637
8586
5351
2026-08-17T15:17:09Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8586
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q13422621}}
'''Kannywood''' itaji bani bonfo koikoyi in Fina Fina hausa. Modi bangareji in siri Fina Fina [[Nijeriya]] la monannin ga Nollrwood, la gontan cibiyoyi shirye Fina Finai ko gasu messe Goma Najeriya' sunsu Nollrwood modi hoto ji la aji wena koga sun birni in ko Cibiya masana'antar Fina Finai in Amurka Sunusi shehu Daneji mawallafi mujjalla tauraro (ster) ji kirkiru Kennywood " ga soninshe in 1999 inko Kona hoto Fina Finai afiniwa ji video la ta'azzaru jini inko she beyiye atilla aji amfani ga Ishin ga zoninshe Najeriya' (1) kalma la gadajini lakabini Nollrwood la salini wengo ga an jarida New York times Norimitus ji Omishi a 2001 beyi mosa gamega masana'antar Fina Finai lake Legas(2)
==Tarihi==
Fim in hausa watu asaliji koga shirye-shirye RTV kaduna ga radio kaduna ga soninshe 1960 manahi jirsu Dalhatu mustapha bawa ga kasimu yero sun zalu shirya shirye koikoyo ga aji shahara ga beyi anin inne Arewa.
Ga soninshe 70 ga 80' Usman baba pategi ga mamman ladan gabatu ga shiru barkwanci in afino ga anin saurare.
=== Soninshe 1990: Tasiri Bollywood ===
Ga soninshe 1990 ji aji gagarumin sauyi ga Fina Finai afino inko aji sha awa yollakyi hankali afiniwa anin saurare ga inne Fina Finai Ballywood Kennywood tsari Fina Finai in al adu indiya ga in afiniwa watu asali kala shaharu jini sosai. Turmi Danya (the Draw) 1990 yawanci aji ambato niji ga matsayi fim la Kennywood in farko kaga wena nasara in Goma ga sauri aji bisu mana Gimbiya Fatima in ko So ga kauna munkar Badakala ga yardi ga Ina. Foyo Jarumai jirsu Ibrahim mandawari ga hauwa ali dado Antun shahara ji monde koboii.
== Ɗiwwa ==
ciu7821jhcmx0fgz28hmxnzdhsi643j
Kano
0
638
8587
5366
2026-08-17T15:17:11Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8587
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q182984}}
'''Kano''' (Ajami: كَنُواْ) gurun siri ke mekkya a nishibo ngoggo ngogo karai shaf ellaba ka jauwuwoyi kawawosa ba kani Kano kawenati.
== Ilimi ==
=== Jami'a ===
* Bayero University Kano
* Sa'adatu Rimi University of Education Kano
* Skyline University Nigeria (SUN)
* Yusuf Maitama Sule University, Kano (YUSMUK)
=== Koleeji ===
* Kano State Polytechnic
* Federal College of Education, Kano
* Aminu Kano College of Islamic Legal Studies, Kano
==Kananun Hukuma ==
Kano ita ga hukuma [[Local government areas of Nigeria|local government areas]] (LGAs):
{| class="sortable wikitable"
|-
! Name
! Area (km<sup>2</sup>)
! Census 2006<br />population
! Administrative capital
! Postal<br />code
|-
| [[Fagge]]
| 21
| 200,095
| Waje
| 700
|-
| [[Dala, Nigeria|Dala]]
| 19
| 418,759
| Gwanmaja
| 700
|-
| [[Gwale]]
| 18
| 357,827
| [[Gwale]]
| 700
|-
| [[Kano Municipal]]
| 17
| 371,243
| Kofar Kudu
| 700
|-
| [[Tarauni]]
| 28
| 221,844
| Unguwa Uku
| 700
|-
| [[Nasarawa, Kano State|Nassarawa]]
| 34
| 596,411
| Bompai
| 700
|-
| [[Kumbotso]]
| 158
| 294,391
| [[Kumbotso]]
| 700
|-
| [[Ungogo]]
| 204
| 365,737
| [[Ungogo]]
| 700
|-
| ''[[Kano (city)|Kano]] Metropolitan Area''
| ''499''
| ''2,828,861''
|
| ''700''
|-
| [[Dawakin Tofa]]
| 479
| 246,197
| [[Dawakin Tofa]]
| 701
|-
| [[Tofa, Nigeria|Tofa]]
| 202
| 98,603
| [[Tofa, Nigeria|Tofa]]
| 701
|-
| [[Rimin Gado]]
| 225
| 103,371
| [[Rimin Gado]]
| 701
|-
| [[Bagwai]]
| 405
| 161,533
| [[Bagwai]]
| 701
|-
| [[Gezawa]]
| 340
| 282,328
| [[Gezawa]]
| 702
|-
| [[Gabasawa]]
| 605
| 211,204
| Zakirai
| 702
|-
| [[Minjibir]]
| 416
| 219,611
| [[Minjibir]]
| 702
|-
| [[Dambatta]]
| 732
| 210,474
| [[Dambatta]]
| 702
|-
| [[Makoda]]
| 441
| 220,094
| [[Makoda]]
| 702
|-
| [[Kunchi, Nigeria|Kunchi]]
| 671
| 110,170
| [[Kunchi, Nigeria|Kunchi]]
| 703
|-
| [[Bichi]]
| 612
| 278,309
| [[Bichi]]
| 703
|-
| [[Tsanyawa]]
| 492
| 157,730
| [[Tsanyawa]]
| 703
|-
| [[Shanono]]
| 697
| 139,128
| [[Shanono]]
| 704
|-
| [[Gwarzo]]
| 393
| 183,624
| [[Gwarzo]]
| 704
|-
| [[Karaye]]
| 479
| 144,045
| [[Karaye]]
| 704
|-
| [[Rogo]]
| 802
| 227,607
| [[Rogo]]
| 704
|-
| [[Kabo, Nigeria|Kabo]]
| 341
| 153,158
| [[Kabo, Nigeria|Kabo]]
| 704
|-
| ''Northern Kano State''
| ''8,332''
| ''3,143,899''
|
| ''701 to 704''
|-
| [[Bunkure]]
| 487
| 174,467
| [[Bunkure]]
| 710
|-
| [[Kibiya]]
| 404
| 138,618
| [[Kibiya]]
| 710
|-
| [[Rano]]
| 520
| 148,276
| [[Rano]]
| 710
|-
| [[Tudun Wada (Kano state)|Tudun Wada]]
| 1,204
| 228,658
| [[Tudun Wada (Kano state)|Tudun Wada]]
| 710
|-
| [[Doguwa]]
| 1,473
| 150,645
| Riruwai
| 710
|-
| [[Madobi]]
| 273
| 137,685
| [[Madobi]]
| 711
|-
| [[Kura, Nigeria|Kura]]
| 206
| 143,094
| [[Kura, Nigeria|Kura]]
| 711
|-
| [[Garun Mallam]]
| 214
| 118,622
| [[Garun Mallam]]
| 711
|-
| [[Bebeji]]
| 717
| 191,916
| [[Bebeji]]
| 711
|-
| [[Kiru, Nigeria|Kiru]]
| 927
| 267,168
| [[Kiru, Nigeria|Kiru]]
| 711
|-
| [[Sumaila]]
| 1,250
| 250,379
| [[Sumaila]]
| 712
|-
| [[Garko, Nigeria|Garko]]
| 450
| 161,966
| [[Garko, Nigeria|Garko]]
| 712
|-
| [[Takai]]
| 598
| 202,639
| [[Takai]]
| 712
|-
| [[Albasu]]
| 398
| 187,639
| [[Albasu]]
| 712
|-
| [[Gaya, Nigeria|Gaya]]
| 613
| 207,419
| [[Gaya, Nigeria|Gaya]]
| 713
|-
| [[Ajingi]]
| 714
| 172,610
| [[Ajingi]]
| 713
|-
| [[Wudil]]
| 362
| 188,639
| [[Wudil]]
| 713
|-
| [[Warawa]]
| 360
| 131,858
| [[Warawa]]
| 713
|-
| [[Dawakin Kudu]]
| 384
| 225,497
| [[Dawakin Kudu]]
| 713
|-
| ''Southern Kano State''
| ''11,554''
| ''3,410,922''
|
| ''710 to 713''
|}
==Gallery==
<Gallery>
Places in Kano State 03.jpg
Kano State, road in Kano 24.jpg
Kano State at night 01.jpg
Kano State at night 02.jpg
Kano State, road in Kano 44.jpg
Kano State, road in Kano 42.jpg
Kano municipal council gate.jpg
Kano State, road in Kano 35.jpg
Kano State, road in Kano 41.jpg
Kano State, road in Kano 28.jpg
Kano State, road in Kano 10.jpg
Kano State flag official.png
Kwankwasiyya flyover, Kano State 08.jpg
Shoptite, Kano State 03.jpg
Shoptite, Kano State 06.jpg
Kwankwasiyya flyover, Kano State 09.jpg
Danbatta flyover, Kano State 25.jpg
Danbatta flyover, Kano State 04.jpg
Danbatta flyover, Kano State 20.jpg
Danbatta flyover, Kano State 12.jpg
Danbatta flyover, Kano State 10.jpg
Prince Audu Abubakar underpass, Kano State 03.jpg
Prince Audu Abubakar underpass, Kano State 14.jpg
Palace of Kano Emirate 03.jpg
Ruwa Gate in Kano 06.jpg
Mazugal Gate in Kano 02.jpg
Ruwa Gate in Kano 06.jpg
Dawanau Gate in Kano 01.jpg
Famfo Gate in Kano 10.jpg
Prince Audu Abubakar underpass, Kano State 06.jpg
Waika Gate in Kano 08.jpg
Kano walls, Kano State.jpg
RIVER BELA FISHERS KANO STATE (1).jpg
Prince Audu Abubakar underpass, Kano State 13.jpg
Famfo Gate in Kano 09.jpg
House of Kadiriyya Kano State 02.jpg
Gadon Ƙaya Gate in Kano 03.jpg
House of Kadiriyya Kano State 01.jpg
</Gallery>
== Ɗiwwa ==
k0yes1yc4fivnj5scmnifr5qrblvvbg
Kanuri
0
639
8588
5379
2026-08-17T15:17:13Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8588
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q36094}}
'''Kanuri''' zanzanti, godonsu biya lardi Borno. Andi Zan ga lardi Lafia Bare-Bari. A
== Ɗiwwa ==
k16lgmd1lh15qhppai6uzlbyfd9mu9g
Karasuwa
0
641
8589
5393
2026-08-17T15:17:15Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8589
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q15043631}}
'''Karasuwa''' siri ngoru ingah lardi jihar Yobe. La a dar pata lardi woli Lanjereya.
== Ahre ==
* [[Kanuri]]
* [[Hausa]]
* [[Fulani]]
4380yw9mojr1ecb5re79hcpke57ok7x
Kazaure
0
643
8590
5420
2026-08-17T15:17:17Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8590
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q6380928}}
'''Kazaure''' masaurata ji kala hukuntan in dole [[Jigawa|jiha jigawa]] in [[Nijeriya|Najeriya]] hedkwata aji manshi birni kazaure.
==Tarihi==
Forango Gugu anin bara in Afiniwa (la monansuga Have) zalan dono ga kazaure wol woli jagoranta jarumi modi aji Undani ga kutumba. Kasantu mana soninshe in 1300 bisa al'ada baka ga Griots itu koga soninshe godom forango kutubi ga miyya ni antun hijira ko matsuguni makera lake ko tsauni dala masana tarihi gaskatan gako mateji miyya farko woli la monansun ga [[Kano]].(1)
Larabi kafa kazaure onu labar yadda kutubi ko modi koga mecce bo bara ni watu kwari modi la ga nemni ga katafare tsarolla gollaka ga fali ga fali la dole. Fadi ga guroye in har dangi ni damtan ga yakul ninani gamasu in lokaci garan inko Sabu jini ga dabi'a farauta la Sabu doffan bo shekeni in sombodi godom boii mecce la garan ga bone mate innan kutubi gagollaka oyu koga modi koga la gedengo innan yanayi woliye ishin forina inne mana zaure! (Fasaara kalma Afino itaji beyi eme mana Gabin gawa) Eme bosa mana zaure kazaure soninshe aru aru inko she majini sun mazauni ga Anin bara have kafango ga beyiye kabila kutumbi dowan ga beyiye in soninshe dalma godom, dayan shaida archeological Al,adar hunters/ Gatherer . Mate antu mara in dole she yalla aji dado in kasantu Ishinji adadiau mate antu bautaga Mondu modi la aji undato ga Tsumburbura la aji inayi hadaya dabbobi ga koyye tsauni kazaure. Rutasu in Rayuwa inso ga wakoki ruhaniya ga raye raye in bori. Kafa Nako [[Filanti|fulanti]] yarimawa kafañ tsari gudanar ga moyinshe ga yanki.
== Lardi ==
* Jihar Jigawa la a pata dar lardi Lanjeriyaa
== Ahre ==
# Fulani
# Hausa
# Kanure
== Diwwa ==
d3jo7nbl1r0pn8nikq4716epsjo7jj3
Kebbi
0
644
8591
5431
2026-08-17T15:17:19Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8591
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q748523}}
'''Jiha kebbi,''' jaha ji koga Najeriya itaga Siri woli kimani kilomitoti murabba'i 36,800 godom miyya miliyan kunum ga Dubu dalma bacci modi ga dalma bacci modi ga ko kunum GA modi(jimilla 2005) wantun jiha kebbi koga jiha sokwato ka foti 27 ga Augusta soninshe 1991 ga lokaci Mulki janar IBRAHIM BABANGID Siri jiha itaji kebbi. Jiha kebbi Nemga dolinshe hukumomi 21 ga boni moii(gwandu Argungu yauri zuru ga gundu momi35. Jiha kebbi wattun sunto ko karni 14 MULKI KEBBI la kasantu lardi mashi dara songhai musulwa ishinji adin laga rinjaye jihaye a fai gudi mana zoni Najeriya, jiha kebbi itaga Fadi woli murabba'i 36,800 jiha kebbi itaga iyaka ga jiha sokoto ga bangare gudi mana dar, jiha zamfara ko dar, jiha Neje ko bangare Nijar ga bangare zoni.
==Tattalin Dara==
jiha kebbi iga beyinshe maddi la jai amfani GA mate ko beyi mara inko itaga Dara woli ga godom filaye malenshe godom GA Amma la aji Bunkasa fanni tattali Dara la aji wena yanayi la gollaka baiga dalili eme , mara majini bo wena dodo gede jiha ye , kala ishin osoki boii tattali Dara jihaye Siri Karai tshibla aji mara ga jiha ye gontango ga Yela, damasar, odo, albasa, ga karai lambu jamji ajiweana Karai amfani mala manamin al'kama, wake suya, duro, ga jihaye, kalaji aji wena dane rewe manamin mangoro Kashu,goba ga Gwanda wol woli ruta mara, ga Gwanda wol woli ruta mara,ga kebbi Andi hukuma Bunkasa ruta mara ga kebbi laga Alhaji aiwita manufofi mara jiha kebbi itaga Amma la aji taimikayi bo juta tattali Dara jirmin Neja ga Rima Inko Bunkasa ruta yuwa kifi kasantu modi koga muhimman ruta GA jiha la shaharan ga bangare dayi dabbobi sanyan jiha ko dono tushe barka woli.
== Lardi ==
Woli lardi Lanjeriyaa
Mulkini Fulani Emirates
==Ɗiwwa==
dmgzg6dokhrmux6qj1z2scoz8znnvgz
Kenya
0
645
8592
8220
2026-08-17T15:17:21Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8592
wikitext
text/x-wiki
{{Convert to infobox|infobox = Infobox country}}
{{Databox|item=Q114}}
'''Kenya''', itaji Olli un budum ga Africa kofai dar, gake tekun [[Indiya|India]] duffu kofai dar too" tafbkin Victoria duffu kofai zunito, laa ita aji kudukii ga Olli badi meteji. Kofai zuni tafbki Victoria Andi ollii Uganda, kofai aushitoo Kala Tanzania, kofai gudi Kala Ethiopia. Kofai dar"gudi' Somaliya, kofai gudi-zunii Kala [[Sudan]], William Ruto. Isshin ji shugabto un hunsunee.
==Hotuna==
<gallery>
File:Flag_of_Kenya.svg|Tutar kasar
File:Coat_of_arms_of_Kenya_(Official).svg|Coat of Arms
File:Africa_1909_16a.png|Taswirar kasar a shekarar 1909
File:Bofa_Public_Beach_Kilifi.jpg|Bakin Tekun Bofa, na Jama'a
File:Buntwani_Bridge.jpg|Gadar Buntwani, Kenya
File:Bunkhouse_-_awasi,_kenya_(41888330632).jpg|Bunkhouse awasi, Kenya
File:ENKARE_NAIROBI.jpg|Enkare Nairobi
File:Guest_house_close_to_Masaii_Mara.jpg|Guest House close to Masaii Mara, Kenya
File:Homa_Bay_.jpg|Homa Bay
File:KE_Lamu_0204_024_(17064039019).jpg|Wani Kwale-kwale a Kogi, Kenya
Ak55-Busy_afternoon.jpg|Yan'mata na saka
Image:Kenyan_man.jpg|[[Maasai]]
File:Mount Kilimanjaro Dec 2009 edit1.jpg|Dutsin Kilimanjaro
</gallery>
==Addinai==
* Addinin brutustan 33%
* katulik 10%
* buda 2 %
* musulmi 3%
* suran hanyuye da suke be 45%
==Diwwa==
[[Panni:Lelo'aji]]
io6q20j8qk5e3p5k6rb64m5nqcdzk87
Kogi
0
649
8593
5495
2026-08-17T15:17:24Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8593
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q4022}}
[[Fayil:Elwha_River_-_Humes_Ranch_Area2.JPG|thumb| Kogin Elwha da ke cikin tsibirin Olympics]]
[[Fayil:Amazonrivermap.svg|thumb| Kogin Amazon (Dark blue) da kogunan da ke gudana a cikinsa (matsakaicin shuɗi).]]
[[Fayil:Various kogin-zashi items.jpg|thumb|wani bangaren na kogin]]
[[Fayil:Modern Jalingo Bridge.jpg|thumb|kogin jalingo]]
Godi modi beyi gede Amma ji godom Rafi ji Andi Amma ala zoii aji gudana ga koyye kogo zuwa Amma modi ga woli mana teke, mana tabki dausayi Le kogi yalla ga lokuta maddi kogi aji gudana a woli kala a foa"a jina koboii Ishin gadawo mana ga Amma modi sa aji Unda dolinshe kogina GA Rafi, ga rivulet. Ga modi alamomi ga jimilla la a Unda kogi manala antun amfani GA modi fasali woli do GA maddi alamomi aji bayyina Rafi ga jir sirini, yawanci sun in dolinshe kogina kebantu GA beyi yanki misali mate jo ga sassa maddi ga Amurka Kun Scotland ga gudi mana dar ingila ga Beck GA gudi ingila lokaci modi aji siffata kogi LA yatu kogi Amma le lokaci yallasa Harshe ga tabbas SA de.
Kogina mihimmi bangare ji in Nako Amma, Amma koga magudana Amma gabadaya aji tattira zuwa GA kogi kogoggo Amma koyye ko hazo Amma aji narka jini zuwa tantaliya, ga messe goggo Amma mana in wol woli woli mana min Amma woli. Aji lakaribga kogina Sau godom Siri manshiwa ha siffofi gabeyi laga Fadi shafga she ga zahiri aji fena Kashi 0.1% in woli ye ga duniya har inso kogina ji laga Muhimmanci in halotta terracotta mana la erosive mataki in Jo Amma sassaka fre rills Gillies ga kwararru ga surface kazalika chaza beyi sill GA narka Dara ga woli, kafa fali Deltas ga tshibiri inko kwararru intu Rayuwa ga matsayin Amma kogina kala aji Ina ruta laga Muhimmanci inko muhalli ko goggo wena ga tshi beyi dono GA Amma ga yalla aga amma ga Flora musamman ga nau'i kifi la aji datto jini jizani ga ona dama yanayi woli inko Bunkasa koga yankuna magudana Amma.
Kogina ishinga muhimmanci ga Rayuwa bil Adam inko godom kauyuka ga wayewa miyya jutansun ga fadir Amma. Yawanci birane ga duniya andisu GA fadir Amma mana yadda aji (kala ) dogaran gako tushe Amma laga Muhimmanci ko goggo yuwa kifi ga ona Amma ga jigila Karai ga tishi. Ga dono iyakoki in halitta ga do beyinshe kariya ga matsayin tushe wena osi lantarki inko tula injina do wena osi lantarki inko bina ga kala goggo jubba jijji ga zamani kafa beyi Saniya kogina kasantu Siri cikas ga zir'ga zir'ga miyya Karai ga sojoji ga yankuna, gurinshe bukasan Jisu GA Ani beyinshe ga titi mota solu gada do Tasha jirgi Amma Siri birane godom jirmin lamdan mate ga mafi dolinshe kala mafi beyinshe ga aji Ina ketara kogi ko gada do jirgi Amma (1)
Ga fanni kimiya duniya ilmi dankal turawa ishin ji bincike kimiyya yayila ilmi ilmi kimiyya ilmi halitta ishin nazari Amma in ga woli gabadaya.
== Ɗiwwa ==
9hcx6q9hi7gqsc7yuxqbbqxo34klxpi
Kolombiya
0
651
8594
8221
2026-08-17T15:17:27Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8594
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q739}}
Kolombiya (Lafazin /kolombiya) do kwalanbiya<ref>[https://www.bbc.co.uk/academy/ha/articles/art20150306130417116 Sunayen Ƙasashe da Manyan Birane], ''BBC''.</ref> (Colombia ga Harshe Turanci) woliji ga nahiya Amurka ko aushi. Itaga godom Fili kimani kilomitoti 40 , arba'in 49,100,00 bisa ga bosi in soninshe 2017(2).
Kolombiya itaga tetteke ga panama, peru, Venezuela, Brazil ga kala Ekweita.
Siri birni kolombiya, ishin ji Bogota.
== Hotuna ==
<gallery>
File:Taganga.jpg|Taganga, Colomiya
File:Christmas2004inMedellín.JPG| Bikin kirismati a Jihar Medellin
File:Santuario de Las Lajas, Ipiales, Colombia, 2015-07-21, DD 21-23 HDR.jpg|Santuario de Las Lajas wani Gini a Cikin kasar Kolombiya
File:Chile v Colombia 20190519 92.jpg|Yar wasan kasar Kolombiya
File:Lama, Ipiales, Colombia, 2015-07-21, DD 04.JPG|Rakumi cikin kwalliya irin na kasar Kolombiya
File:Encuentro Presidencial y V Gabinete Binacional Perú-Colombia.jpg|Tawagan kasar Kolombiya
File:Barranquilla_Catedral.jpg|Catedral María reina de Barranquilla, Atlantico, Kolombiya
</gallery>
== Ɗiwwa ==
[[Panni:Lelo'aji]]
00ie5d82usla9qoniczsm3i1gwr0yi4
Kumo
0
653
8595
5526
2026-08-17T15:17:30Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8595
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q12731737}}
'''Kumo''' birni ji kala hedkwata hukuma in dole ga jiha Gombe, gudi mana dar Najeriya kumo itaji cibiya goma in balau laga Siro GA jiha Gombe gako Siri goggo A345 nem 40 kala aushi ga Gombe aji hidima gako beyi tattira Karai lambu min duro(duro) auduga GA damasar( damasar) ga matsayin cibiya goma inbono gamin yela ga rogi ga kom uwwa kabar. Tsuntsaye GA afiniwa anin dono GA kewaye su aji mara Siri titi lake Dalla Gombe ga yola aji hidima ga goru.
==Yanayi (Climate)==
Damana Kumo Andi tsanani GA korya lokaci daidai modi bangare ga girgije kala aji zafi shaf soni matsakaici zafi jiwo in soninshe soninshe aji Dalla 58'F (14'C) ga 100'F (38 'C) ga wuya aji sorakoyi. Woli ga 53 'F (12 'C) do habiki mana 105 'F(41' C(11)
Kumo laga matsayin mita sifili(0 sheke) koyye GA mataki teku aji yanayi mokito laga zafi ga foaa matsayi Savanna la kebantu ga Aw. Matsakaici zafi jiwo GA Soni in eme gunduma ala 41.08'C(97'F) LA zartu matsakaici Najeriya ga 1,62% kumo ajibikka milimita 68.03 (inci 2.68) in Amma koyya la bazuga ga kwnaki shim 97.97 in Amma koyye GA lema Soni yalla la ala Kashi 26.84% in kimla lokaci.(12)(13)+14)(15)
12 fabarairu zuwa 23 ga Afrilu inko ishin terinshe 2.3 Andi lokaci zafi jizani ga Godom zafi foti godom aji Digiri 96 Tehreheit Afrilu ishinga matsakaici zafi jiwo in 97'F (36'C) ga karanci zafi jiwo in 74'F(23'C) inko she majini bo tere laga zafi ga soninshe ga kumo(12)+13)(14)
Matsakaici godom zafi jiwo in inso ga kullun jai mana 86'F (30'C) ga lokaci jurul in tarenshe 3.3 la aji gudana in yuli 4 zuwa Oktoba 13. Discember jizani ga matsakaici woli in 58'F (14'C) kala laga Siri 90' F(32'C) ishinji tere laga jurul ga soninshe kumo (12)(13)14)
Matsakaici adadi sarari samaniya fati kumo satu babban GA soninshe (12) (13) yanko 5 ga tere nuwamba kala ajikona terinshe 4.0 laga gollaka Soninshe ga kumo aji teke jini mana 5 ga Maris (12)(13) ga kumo tere jumaire ishin tere mafi bayyina tere ga soninshe sarari koyya sikitu sarari laga Fili GA bangare modi mamayi Kashi 55% in lokaci(12) yanko 5 ga Maris kala aji dawimajini manamin soninshe 8.0 lokaci girgije in soninshe aji teke jini 5 ga nuwamba (12) mayu ishin tere a aji GA korya ga soninshe kumo jizaniga sarari koyye Andi kurya do godom gizagizai 78% in lokaci gako matsakaici.
== Mulkini ==
* Fulani Emirates
== Ahre ye Garu kumo ==
Fulani
Taggale
Kanure
Hausa
Wurkum
Iyamure
== Ɗiwwa ==
mv2ridutvhxbv8p8r24n6iwfc8zsbhp
Laberiya
0
659
8596
8216
2026-08-17T15:17:33Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8596
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q1014}}
[[Fayil:George Weah 2019 (cropped).jpg|thumb|George Weah shugaban kasar na yanzu]]
[[Fayil:Liberia (orthographic projection).svg|thumb|Kasar laberiya]]
[[Fayil:Flag of Liberia.svg|thumb|tutar laberiya]]
[[Fayil:1853 map of the Republic of Liberia.jpg|thumb|taswirar laberiya]]
[[Fayil:Liberia w2 locator.svg|thumb|laberiya]]
[[Fayil:Liberia, Africa - panoramio (169).jpg|thumb|titi a laberiya]]
'''Laberiya''' woliji lake ga zoni Africa Laberiya aji ga iyaka ga Sierra Leone ga gudi mana zoni, kala ita ga iyaka ga gunine in gudi mana dar kala itaga iyaka ga woli I vory coast, kafa kala ita ga iyaka ga Atlantic Ocean ko aushi ga kala ita ga iyaka Atlantic Ocean ko aushi GA kala aushi mana zoni, ko ga godom miyya kimani 5 millions kala aji ga Fadi woli kilomita murabba'i+ 111,369km Siri birni Laberiya monrovine ji turanci ishin yare laga muhimmanci ga Laberiya ke amfa ga ishin.
[[Fayil:Liberian Capitol Building.jpg|thumb|babban birnin laberiya]]
[[Fayil:Coat of arms of REPUBLIC OF LIBERIA in 1963.jpg|thumb|Laberiya]]
[[Fayil:Liberia Topography.jpg|thumb|laberiya]]
== Tarihi ==
[[Fayil:Zambia_097.jpg|thumb|wasu tsaffin gine gine masu tarihi a zambiya]]
== Hotuna ==
<gallery>
File:Liberian_Capitol_Building.jpg|Ginin Capitol na Laberiya
File:Flag_of_Liberia.svg|Tutar kasar
File:Coat_of_arms_of_Liberia.svg|Coat of Arms
File:Mesurado_River_(6831730706).jpg|Kogin Mesurado
File:Liberia,_West_Africa_2015_-_panoramio_(3).jpg|Liberia West Africa
File:Liberia, Africa - panoramio (149).jpg|Liberia, Africa - panoramio (149).
</gallery>
== Ɗiwwa ==
[[Panni:Lelo'aji]]
nbaicp1imd8q78vonrnjfag6rf51hr1
Macebuh Chinonyerem
0
673
8597
5662
2026-08-17T15:17:34Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8597
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q20982174}}
'''Macebuh Chinonyerem''' an siyan [[Nijeriya|Najeriya]] ji ke memba ga majalisan dokoki woli in 4 ga in 5 an wakili mazaɓan Ukwa in ɗar/Ukwa in zoni ga jiha [[Abia]] ga wololi [[People Democratic Party|jam'iya People Democratic Party (PDP)]]. Ishin ti don ga zauwa kujera sanata. Abia in Aushi ga waloli [[All Progressive Congress|jam'iyar All Progressive Congress (APC)]] ga zaɓe soni in 2011.<ref>http://www.candidates.nigeriaelections.org/candidate/profile/candidate</ref><ref>https://www.nassnig.org/</ref>
== Ɗiwwa ==
j2naumkoq1pzflmwolq8nzfczviq4fm
Muhammad Al-bukhari
0
704
8598
5872
2026-08-17T15:17:37Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8598
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q241026}}
'''Imamul Bukhari''' Asali sunni muhammdu bin isma'il Ibrahim bin mugari Abu Abdullah Al-juufi aji onani kirari ga malum maluwa in duniya face malum ji (Imam malikk) kala jagora beyi Mona fiqihu hadisi itu karatu ga beyi malumni wato Siri malum ni Imam malikk IBN Anas .
==Tarihi Rayuwa Ni==
Layann Imamul Bukhari foti "juma kokunum ga tere Shawwal soninshe in (194 A,H) Ga goru Bukhari ga woli Uzbekistan boni siya jini Yan ishin lawo inko she indu ga wol woli kule nonni .(1) Imamul Bukhari kasatu ga lokaci la ishin ga lawo watu matsala ga idoni lokaci nonni îta atun mafarki ga Annabi Ibrahim (AS) Fortawo gako Allah matu ga inne lawoshi ga sato ita inne lawoto menjini(2) Allah itu ga imamul Bukhari baiwa hadda lukram antun hikaya gako itu hadda hadisi (70.000) Yan ishin an soninshe 16 Ishin zowu modi koga maluwa aji fora shaf hadisilla Imamul Bukhari monusa to hadisi sa har maluwa maddi aji gabata ga ishin ga beyi Mona hadisi ga fiqihu hadisi gako Imam Ahmad ga ishaq Imam musulwa aji karatu ga beyi ni.(3)
== Ɗiwwa ==
[[Panni:Malunwa]]
74mfun4zf8pkv1pikkhziv48v4drwzh
Muhammadu Buhari
0
709
8599
5951
2026-08-17T15:17:39Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8599
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q361567}}
'''Muhammadu Buhari''' (17 Disamba 1942-13 yuli 2025) an [[siyasa]] [[Nijeriya|Najeriya]] la itu Mulki woli ga matsayi shugaba woli koga 2015 zuwa 2023. Sojoji ga matsayi janar ga runduna sojoji Najeriya, kala itu shugabanci soja koga 31 Disamba 1983 zuwa 27 Agusta 1985.(1)
Buhari itu takara shugaba woli ga wol woli jam'iya All Nijeriya people party (ANPP) ga zabe shugaba woli in 2003 ga in 2007 jamji kala ga wol woli jam'iya Congress for progressive change (CPC) Ga zabe shugaba woli in 2011. (2) Ga tere Disamba 2014, baiyi nu ga matsayi an takara shugaba woli ga jam'iya [[All Progressive Congress|All progressive congress]] ga zabe 2015, (3)(4) Buhari watu zabe inko watu ga don shugaba woli [[Goodluck Jonathan]].(5) Eme ishinji tarihi in farko ga shugaba woli la aji tinayi satu woli. Rantsantu ishin ga foti 29 mayu 2015. Ga tere Fabarairu 2019 buhari watu zabe in balau inko watu GA Dom Siri soba hamayya ni mashi mataimaki shugaba woli [[Atiku Abubakar,]] ga kuri'u miliyan modi (6)(7)(8)(9)
==Farko Rayuwa==
Layanin buhari ga foti 17 ga tere Disamba soninshe in alif Dubu modi ga dalma bonum ga hoddo GA balau (1942) ga goru daura lake [[katsina|jiha katsina]] ga gudi ga gonta koyi Najeriya. Sun boni Hardo Adamu noni kala sunto Hajiya Zulaihatu Musa.(10) Bono ishinji shugaba kauye Dumurkol, layan Dane ko balau daban daban muhammdu buhari ishinji lawa in tetteke ga gama Hajiya Zulaihatu Hardo inko Cikekkiyar afiniwa Ani kabila Habe in Afiniwa. Kala ishin lawo in tetteke ga gama boni, auta kenan Boni ga diyani mate Ani Asali filanti ji. (10) Muhammdu buhari boni siyajini ishin ga soni bimbadi (10) yalla agita tunakoyi ishin ji boni garanji kala ishin ga garan halitta. Nonni , Hajiya Zulaihatu itaji rainannin go har Siro ishin itu makaranta.(P2 aji Unda muhammdu buhari ga "Leko" mana Gambo kenan inko layannin koboii nonni layan Zonna (Zonna) kala shaffinsu siyan Jisu koboii siyesu layan Buhari (11) sun muhammdu buhari watu Asali ko sun masani hadisi wato Muhammad AL-BUKHARI eme shaf LA sunni buhari asali sunye Muhammdu buhari. Eme sabutu, tunanin miyya godom gako cewa muhammdu lawo buhari gasun boni sa (12) monannin ga muhammdu buhari gasun boni sa.
== Mulkini ==
Shugaba woli [[Nijeriya]]
== Ɗiwwa ==
9cgwc48uqt17tdyjnc31lia816lusg7
Nicaragua
0
732
8600
8215
2026-08-17T15:17:41Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8600
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q811}}
'''Nicaragua''' (Lafazin:/n!karaga/) woli ji ga nahiya [[Amurka]] ko Dalla Nicaragua ajiga godom Fili kilomita murabba'i 129 494. Nicaragua aji ga godom miyya 6085 213, bisa ga jimilla bosi in soninshe 2018.(1)
Nicaragua aji ga tetteke Costa Rica ga Honduras Siri birni Nicaragua, managua ji.(2) Shugaba woli Nicaragua ishin ji Daniel Ortega.
== Ɗiwwa ==
[[Panni:Lelo'aji]]
0939niw68c9mtqo0sn3i8koe8ipbobr
Nigeria, We Hail Thee
0
733
8601
6142
2026-08-17T15:17:44Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8601
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:''Nigeria, We Hail Thee''}}
{{Databox|item=Q14405797}}
a23qsi5apuboaiky60wrlne9ln7ctpj
Nijeriya
0
735
8602
8213
2026-08-17T15:17:46Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8602
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = Federal Republic of Nigeria
| image_flag = Flag of Nigeria.svg
| image_coat = Coat of arms of Nigeria.svg
| image_map = Nigeria (orthographic projection).svg
| national_motto = "Unity and Faith, Peace and Progress"
| national_anthem = "[[Nigeria, We Hail Thee]]"<br>[[Fayil:Nigeria, We Hail Thee - Banda do Batalhão da Guarda Presidencial, 2025.ogg]]
| official_languages = [[Yarenshe Turanci]]
| capital = [[Abuja]]
| largest_city = [[Lagos]]
| demonym = Nigerian
| ethnic_groups = 30% Hausa<br>15.5% Yoruba<br>15.2% Igbo<br>6% Fulani<br>2.4% Tiv<br>2.4% Kanuri<br>1.8% Ibibio<br>1.8% Ijaw<br>24.7% other
| government = Federal presidential republic
| leader1 = [[Bola Ahmed Tinubu]]
| leader1_type = President
| leader2 = [[Godswill Akpabio]]
| leader2_type = Senate President
| leader3 = Kudirat Kekere-Ekun
| leader3_type = Chief Justice
| sovereignty_type = Independence from [[United Kingdom]]
}}
[[Fayil:The City Gate of Abuja.jpg|thumb|babban birnin najeriya]]
[[Fayil:20200408 Nigeria Crisis.pdf|thumb|crisis a najeriya]]
[[Fayil:Nigerian Public Domain 143.jpg|thumb|Sojan Nigeria ]]
'''Nijeriya''' (!nadzI3r1a) ko Nijeriya da (turanci: Nigeria): A Gwamanatance Tarayyar Najeriya, woli la ga take ga [[Afirka|Africa]] ko zoni<ref>The countries with the 10 largest Christian populations and the 10 largest Muslim populations". Pew Research Center. April 2019. Archived from the original on 18 January 2021. Retrieved 25 May 2020.</ref><ref>Nigeria Fact Sheet" (PDF). United States Embassy in Nigeria. Archived from the original (PDF) on 18 October 2020. Retrieved 23 September 2018.</ref><ref>Nigeria: The African giant". The Round Table. 50 (197): 55–63. 1959. doi:10.1080/00358535908452221. ISSN 0035-8533.</ref> ita ji tetteke woli niger koga Arewa. Ga [[Chadi]] koga zoni koga aushi jam aji dar ga teku Atlantika.<ref>Online Etymological Dictionary". Etymonline.com. Archived from the original on 2 July 2017. Retrieved 28 July 2014</ref><ref>Non-Aligned Movement (NAM) – The Nuclear Threat Initiative". Archived from the original on 19 October 2021. Retrieved 19 October 2021.</ref><ref>Kperogi, Farooq A. "Natasha H. Akpoti's Wildly Inaccurate History of Nigeria". Notes From Atlanta. Archived from the original on 11 August 2023. Retrieved 11 August 2023.</ref> Jamhuri gonta koyi Nigeria kunsan jahohi guda ko kunum ga bacci modi ([[36]]) jizani ga siri birni gonta koyi ([[Abuja]]) beyi la bono shugaban woli a tene "Villa" take. Abuja aji modi koga su siri birni ga [[duniya]].<ref name=":0">http://www.unep.org/news-and-stories/story/unep-ogoniland-oil-assessment-reveals-extent-environmental-contamination-and</ref><ref>https://www.greenleft.org.au/content/shell%E2%80%99s-nigeria-ecocide-creating-refugee-crisis,%20https://www.greenleft.org.au/content/shell%E2%80%99s-nigeria-ecocide-creating-refugee-crisis{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://web.archive.org/web/20141205124719/http://www.punchng.com/news/us-sends-medical-experts-to-study-how-nigeria-contained-ebola/</ref>
Najeriya' kasantanjito bono kogama lawonshe turawa mulki mallaka, jihohi la mata mallakan tund (BC) (13)(14)(15) Jizani ga Nok wayewa ko kasantan itaji in fari la turawa mulki mallaka zanlan mallikayi ga zoni Africa koga karni in kobadi(15),(16)(17)(18) Ko zamani jihar wangoyii ga [[Birtaniya]] ga koga karni in ko (19) aji kona yanayi in honsene jizani ga ko gontasu ga aushi ga Najeriya' ga kuma kule ga gudi ga Najeriya' koga soni alif dubu modi ga dalma bonum bimbadi ga hoddo (1914)(19)20)(21)(22) ko [[Lord Lugord]] inglishi zalu kafa tsari ni gudannarwa ga duka yayi aiwata moyinshe koyi yorani ko goggo shugabanni gargajiya. (23)(24)(25) Najeriya' majjito woli Tarayyar lake ga yanci to In kotto (1) ga tere oktoba, soninshe ko alif dubu modi ga dalma bonum ga baccimodi (1960)(26)(27)28) ita fuskantar Washi basasa koga soninshe in dubu modi ga dalma bonum ga sittin ga bawulo (1967) zuwa soninshe dubu modi ga dalma bonum ga saba'in ga bawulo (1977),(29)(30)(31) jamji ga doffako boii zabasu Gwamanatance fetila tajiya mulki kama karya in soja har ko an sami tabbatacciyar Dimokuradyyar ko soninshe in alif dalma bonum ga chasa in ga bonum (1999) zabe shugaba woli ko soninshe in (2015) dubu bolau ga ko badi Ishin ji Karo in farko la shugaba woli la antinayi sorry zabeni.(32)(33)(34)
Najeriya' yattu woli godom bo godom miyya ga nahiya Africa, wali ji kala Andi miyya godom dowasu ga gawa kabilu godom mana dalma balau ga sittin (260)(32)(36)(37) maddilla aji bosa ga jir yarishe kala kala har dalma badi(500) chaffinsu aji kona ga al'adu jir daban daban, kabilu la siran jisu haylr guda kunum, ga afiniwa [[filanti]] ga [[arewa]], jirmin yarabawa ko xoni kala [[Igbo]] ko dar kala matela gontan ga har guda 60% godonsu miyya yaresu hukuma ji inglishi (38)(39)40) maddisu la zabasu inko wai sauki Lamar in tetteke woli tsari mulki su ga Nijeriya tabbitu jini ga yanci adin jam woli ji lake Kona miyya [[musulwa]] ga [[kirista]] ga lokaci modi. Najeriya' kasajjito kashi balau ko tsakanin musulwa ga godon ji dowasu ga arewa woli jam kirista kala(41)(42)(43) inko godonsu dowasu ga kudanci woli jizani ga la godonsa lake Ina adinsu asali mana la gawa kabilu igbo ga yarabawa(44)(45)(46)
Najeriya' itaji woli laga godom miyya ga afirka jan kala woli in bawulo bo godon miyya ga duniya (47)(48)(49) jizani ga kimani miyya miliyan dalma balau ga bacci modi (2,00,000,006). Tattali arziki Ishin mafi siro ga Africa jam Ishin ji in ko balau ga bacci modi (26)(50)(51)(52) la siru jini ga duniya ko gaggo GDP yakul soro jam Ishin in kobalau ga badi (25) yatu siro koga PPP. Najeriya' galibisu aji kiranta ga Giant ga afirka "ma ana gedau Africa inko godon miyya ga tattali arziki jam banki duniya aji kona matsayi [[Goma]] laga indakoyi dole yanki ga Africa godausu sosai sa gadu miyya woli ga woli jamji kala aji aga modi koga gasu tatteke mafi godom miyya ga duniya (53)(54)(55) lamatan woli aji woli sosae ko gasu jeri wolinshe ga duniya jamji har honsene aji modi ga wolinshe la rusanjisu ga duniya. Nijeriya memba ji ko kungiyoyi wolinshe godom laga hada ga majalisa dondu Duniya kungiya wolinshe zoni Africa ([[ECOWAS]]) Kungiya wolinshe la arziki mor fetur (OPEN) jam memba ji inso ga kullun ga gontakoyi MINT. Jam aji modi koga su wolinshe binbadi ga modi laga tashe sawwi tattali arziki wato Next Eleven"(56)(57)(58)
==Ƙirƙiro==
==Tarihi==
== Addinai ==
* [[Fayil:The Abuja National Mosque.jpg|alt=Babban Masallacin Kasa dake Abuja|thumb|Babban Masallacin Kasa dake Abuja|146x146px]]Addinin [[Musulunci]] 50%.
* [[Fayil:National Church of Nigeria in Abuja 22.jpg|alt=Babbar Mujama,ar Kasa dake Abuja|thumb|Babbar Mujama,ar Kasa dake Abuja|216x216px]]Addinin [[Kristanci]] 45%.
* Sauran kashin 5% basuda kowanne irin Addini.
==Jihohi==
#[[Abia]]
#[[Adamawa]]
#[[Anambra]]
#[[Akwa Ibom]]
#[[Bauchi]]
#[[Bayelsa]]
#[[Banue|Benue]]
#[[Borno]]
#[[Cross River]]
#[[Delta]]
#[[Enugu]]
#[[Edo]]
#[[Ebonyi]]
#[[Ekiti]]
#[[Filato]]
#[[Gombe]]
#[[Imo]]
#[[Jigawa]]
#[[Kano]]
#[[Katsina]]
#[[Kaduna]]
#[[Kebbi]]
#[[Kogi]]
#[[Kwara]]
#[[Lagos]]
#[[Neja]]
#[[Nasarawa]]
#[[Jiha Ogun|Ogun]]
#[[Osun]]
#[[Oyo (jiha)|Oyo]]
#[[Ondo]]
#[[Rivers]]
#[[Sokoto]]
#[[Taraba]]
#[[Jiha Yobe|Yobe]]
#[[Zamfara]]
==Ɗiwwa==
[[Panni:Lelo'aji]]
[[Panni:Olii]]
09p1mcp4z8pergnj5mvt42cc7rxxuwe
Premier League
0
762
8603
6579
2026-08-17T15:17:49Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8603
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q9448}}
Gasa premier (sun Asali :kungiya kwallo sheke ga premier League limited) itaji mataki la Siri ga tsari gasa kwallo sheke in goraji ko ingilishi do kala britaniya. Kungiyoyi 20 ji aji fafatayi, aji ruta ga tsari tinadom ga sorakoyi jizani ga hukuma kwallo sheke ga ingila (EFL). godom lokaci aji gudana ko Augusta Dina mayujizani GA lema kungiya yalla aji gowayi March 38 ( bomfo ga messesu kungiya 19 shaf Bono ga fewe (1) godom fomfoye aji inayi fa foti subdu ga ladi, jizani ga bomfo zoni in mako mako.(2)
== Ɗiwwa ==
bp4g88kjeh8ar5lm6yb6x5qjcnzfnfb
Q
0
764
8604
8110
2026-08-17T15:17:52Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8604
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q9950}}
'''Q''' ko '''q''' ita harafi Ani Dirbawulo ([[17]]) gadallah Jeri harafi billah Latin, inda an anfani ga ita gabo billah Turanci.
==Ɗiwwa==
8l643f5tkmamgw73w85nk8dk42hrsgc
Rahama Sadau
0
768
8605
6640
2026-08-17T15:17:53Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8605
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q23879986}}
[[Fayil:Rahama Sadau during filming (cropped).jpg|thumb|Rahama Sadau]]
[[Fayil:Rahama Sadau.ogg|thumb|Rahama Sadau]]
'''Rahama Ibrahim Sadau''' La ita aji bomfo ga ga talabijin (Television). Ani bonfo film apino ga inglishi.
<ref>https://www.legit.ng/1141411-kannywood-actress-rahama-sadau-biography.html</ref>
== Fim ==
{| class="wikitable"
!Year
!Fim
!Role
|-
| rowspan="4" |2024
|''[[All of Us (2024 series)|All of Us]]''
|Ahmad's Mum
|-
|''The Waiter''
|Firida
|-
|''Conversations in Transit''
|Hajara
|-
|''Postcards''
|-
| rowspan="6" |2023
|''The Two Aishas''
|Aisha Jibril
|-
|''A Lot Like Love''
|Fanna
|-
|''[[:war:_Wrath_and_Revenge|War: Wrath and Revenge]]''
|Binta Kutigi Bula
|-
|''In Bed with the Pedros''
|Hauwa
|-
|''This Is Lagos''
|
|-
|''The Plan''
|-
| rowspan="6" |2022
|''Nadeeya''
|Nadeeya
|-
|[[Khuda Haafiz: Chapter 2 – Agni Pariksha|''Khuda Haafiz: Chapter 2 Agni - Pariksha'']]
|-
|''Almajiri''
|Mama Nafisat
|-
|''Seeking Refuge''
|
|-
|''The American King-As told by an African Priestess''
|Rahama
|-
|''Jabalata''
|Queen Kada
|-
|2021
|[[Chief Daddy 2: Going for Broke|''Chief Daddy 2: Going for Broke'']]
|Laila
|-
|2019
|''Zero Hour''
|
|-
| rowspan="2" |2018
|[[Up North (film)|''Up North'']]
|Mariam
|-
|''[[If I Am President]]''
|Michelle
|-
|N/A
|''Aljannar Duniya''
|
|-
| rowspan="8" |2017
|''Adam''
|
|-
|''Ba Tabbas''
|
|-
|[[Shuga (TV series)|''MTV Shuga Naija'']]
|
|-
|''Rariya''
|Zainab Abuja
|-
|[[Tatu (film)|''TATU'']]
|Tatuma
|-
|''Rumana''
|
|-
|''[[Ajuwaya]]''
|
|-
|''[[Hakkunde]]''
|Aisha
|-
| rowspan="2" |2016
|''[[Sons of the Caliphate]]''
|
|-
|''The Other Side''
|
|-
| rowspan="8" |2015
|''Kasa Ta''
|
|-
|''Wutar Gaba''
|
|-
|''Sallamar So''
|
|-
|''Wata Tafiya''
|
|-
|''Halacci''
|Hiday
|-
|''Gidan Farko''
|
|-
|''Ana Wata ga Wata''
|
|-
|''Alkalin Kauye''
|
|-
| rowspan="10" |2014
|''Jinin Jiki Na''
|
|-
|''Hujja''
|
|-
|''Garbati''
|
|-
|''Kaddara Ko Fansa''
|
|-
|''Kisan Gilla''
|
|-
|''Mati da Lado''
|Rama
|-
|''Sabuwar Sangaya''
|
|-
|''Sirrin Da Ke Raina''
|
|-
|''So Aljannar Duniya''
|
|-
|''Suma Mata Ne''
|Baby Nice
|-
| rowspan="4" |2013
|''Farin Dare''
|Bilikisu
|-
|''Gani Ga Wane''
|Binta
|-
|''Da Kai Zan Gana''
|
|-
|''Mai Farin Jini''
|
|-
|2020
|''Mati a Zazzau''
|-
|}
== Lardi ==
Laan nin jihar Kano
===Ahre===
* Hausa fulani
== Ɗiwwa ==
bugyzzyghsrja2lcnihciowvqe6mnef
Republic of Ireland
0
772
8606
6713
2026-08-17T15:17:56Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8606
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox country
| conventional_long_name = Republic of Ireland
| native_name = Éire ([[Irish language|Irish]])
| image_flag = Flag of Ireland.svg
| image_coat = Coat of arms of Ireland.svg
| image_map = EU-Ireland.svg
| image_map = Republic of Ireland - Location Map (2013) - IRL - UNOCHA.svg
| national_anthem = "[[Amhrán na bhFiann]]"<br>[[Fayil:United_States_Navy_Band_-_Amhr%C3%A1n_na_bhFiann.ogg]]
| official_languages = English, Irish
| capital = [[Dublin]]
| demonym = Irish
| ethnic_groups = 76.6% White Irish<br>10.8% other White<br>3.3% Asian<br>1.5% Black<br>1.7% other<br>6.2% not stated
| government = Unitary parliamentary republic
| leader1 = Catherine Connolly
| leader1_type = President
| leader2 = Micheál Martin
| leader2_type = Taoiseach
| leader3_type = Tánaiste
| leader3 = Simon Harris
| sovereignty_type = Independence from the [[United Kingdom]]
<!--
| established_event1 = Proclamation
| established_date1 = 24 April 1916 1975
| established_event2 = Declaration
| established_date2 = 21 January 1919
| established_event3 = [[Anglo-Irish Treaty]]
| established_date3 = 6 December 1921
-->
| area_sq_km = 70,273 km<sup>2</sup>
| area_sq_mi = 27,133 sq mi
| area_rank = 113<sup>th</sup>
}}
'''Ireland''' do Ayilan, woli ji lake ga nahiya Turai. Woli Ayilan aji ga godom Fili kimani kilomitoti murabba'i 70,273. Ayilan aji ga godom miyya 5,149,139, bisa ga jimilla kidaya godom miyya ga Soni in 2022. Ayilan aji ga iyaka ga Ayilan ko arewa (moyinshe gollaka do [[Birtaniya]]). Siri birni Ayilan [[Dublin]] ji.
Ayilan ko wena yanci kotto ga soni in 1921.
==Hotuna==
<gallery>
File:Citadis_dublin.jpg|Jirgin Kasa a birnin
File:Dublin_Airport_1940_terminal_building.jpg|Filin jirgin Sama na birnin Dublin
File:Dingle_Fungie.jpg|Dingle Fungie
File:Powerscourt_Teich.jpg|Lambun Powerscourt
File:Cathedral_of_St_Colman.jpg|Cocin St Colman
File:Apartments_Ashbourne_2006-4-30.jpg|Ashbourne, Ayilan
File:Church_Square,_Monaghan.jpg|Monaghan
</gallery>
== Ɗiwwa ==
k9rbyd5nv1ehw32uumq2jgyupimtsq1
Rilwan Akiolu
0
773
8607
6720
2026-08-17T15:17:59Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8607
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q20090080}}
[[Fayil:Oba Lagos060602-N-8637R-006 (cropped).jpg|thumb|hutun basarake Rilwan Akiolu]]
[[Fayil:US Navy 060602-N-8637R-010 Commanding Officer USS Barry (DDG 52), Cmdr. Jeffrey Wolstenholme, presents the Oba of Nigeria, with a ship's plaque during the ship's visit.jpg|thumb|sarkin Rilwan Akiolu sojojin ruwa sun bashie kyauta]]
[[Fayil:Prominent nigerians at lagos at 50.jpg|thumb|rilwan a wani taro Lagos]]
'''Rilwan Babatunde''' Osuolale Aremu Akiolu (layannin go foti 29/10/1943) ishin ji ansiri Garjiya oba(moi) 'in [[Lagos state]] la a esoyi ga yarabanci 'in oba [[Lagos]].<ref>https://www.premiumtimesng.com/regional/ssouth-west/234629-i-rightful-monarch-lagos-oba-akiolu.html?tztc=1</ref>
== Ɗiwwa ==
j13xt40l03355k5bnm7t1pbupzwinjv
Rum
0
774
8608
6726
2026-08-17T15:18:01Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8608
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q220}}
[[Fayil:Collage_Rome.jpg|thumb|right|250px|Roma.]]
Roma (do rum) ; Birni ji aji yanki Latium ga woli Italian. Ishin ji Siri birni woli Italian kala Siri birni yanki Latium. Bisa GA kidaya miyya soninshe 2010 jimilla miyya 2,877,215 (miliyan balau da Dubu dalma hordo ga saba'in ga bawulo ga dalma balau ga shabiyar)
Solan birni Roma GA karni in bawulo (7) kafin layi annabi Isa woli Roma kasantu Siri Daula ji Yan kafin Dina musulunci Roma itaji woli laga Allah (S.W.A) ambitu ita Gaga lukram Roma ko kasantu woli ji ga lake gawa Italian.
== Hoto ==
<gallery>
File:Equestrian statue Marcus Aurelius replica, Capitole, Rome, Italy.jpg|Mutum-mutumin Marco Aurelio, Campidoglio
File:Piazza_del_Campidoglio_Roma.jpg|Campidoglio, Roma
File:View_from_vittoriano_to_piazza_venezia.jpg|Roma
File:Colosseo 2020.jpg|Colosseum a Roma
File:Basilica_Sancti_Petri_blue_hour.jpg|Basilica Sacnti Petri
File:Castel_Sant%27Angelo_at_dusk,_Rome,_Italy.jpg|Castle din Saint Angelo
File:Roma - chiesa di San Tommaso Moro - facciata.jpg|Cocin Saint Thomas
File:Engelsburg_und_Engelsbr%C3%BCcke_abends.jpg|Engelsburg
File:StAngelo_Bridge_Rome.jpg|Gadar Saint Angelo
File:Basilica_dei_Santi_Giovanni_e_Paolo_al_Celio_-_Interior.jpg|Cikin Basilica dei Saint Giovanni a Roma
File:Basilica_dei_Santi_Apostoli_(Rome)_-_Ceiling.jpg|Samar silin din Basilica
</gallery>
== Ɗiwwa ==
r13epkbeeymfy65drw6ai57tbdl53v6
Sabon Gari Fika
0
776
8609
6744
2026-08-17T15:18:04Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8609
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:Bishiyar debbino.jpg|thumb]]
'''Sabon gari fika''' ye Garu Gaga woli jihar [[yobe]] la a pata dar lardi lanjeriyaa Sun ga guron in foyo ga ga goru Fikka, guroye a bo kolta ga ko goggo ngara zuwa jihar [[Gombe]].
Dukda ga matsala amma Sabongaei ga amma sosai..
== Ahre sabon gari fika ==
* Bole
* Karai karai
* Fulani
* Gyamo
* Babur ngezum
== Mulki ==
Bole Emirates
Kabila ga ahre bole
== Ɗiwwa ==
8dq56ky5kyl70ajey0sijts15cs0abc
Sadiq Khan
0
777
8610
6753
2026-08-17T15:18:06Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8610
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q334155}}
[[Fayil:Sadiq Khan November 2016.jpg|thumb|right|250px|Sadiq Khan a shekara ta 2016.]]
[[Fayil:Rt Hon Sadiq Khan MP at Has Labour lost the plot on crime?.jpg|thumb|Rt Hon Sadiq Khan MP at Has Labor lost the plot on crime?.jpg]]
'''Sadiq Aman Khan''' (layannin ga foti 8 ga oktoba, ga soninshe in 1970), inko [[siyasa]] [[Birtaniya]] ji inko ishin ji shugaba birni [[London]] ([[ingila]]) yanko koga zabensa ga soni in 2016. Kala mamba ji in jam'iya labour.
Layanin ga tootin Gaga woli London, iyayeni anin falastin ji anin dono ga [[Birtaniya]]. Khan aji karatu digiri ni ga farko gako shari'a in jami'a landan ko gudi.[[Fayil:VJ BIG WALK SADIQ KHAN 3 (34560408194).jpg|thumb|Sadiq Khan a tsakiya ]]
[[Fayil:Mayor of London with Launching British Herald Magazine.jpg|thumb|Sadiq Khan a gefe]]
Ga soninshe in 2018 zowannin Gaga Jeri miyya [[100]] anin tasiri ga [[duniya]].<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Sadiq_Khan#cite_note-1</ref> Yabani Khan ga kokari ga yayi LA in sauwa godom ya maddi Dena anin gurbatan yanayi ga Dalla London.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Sadiq_Khan#cite_note-2</ref> <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Sadiq_Khan#cite_note-3</ref>
== Ɗiwwa ==
hmrv5hg260l38fs17uvt7jppvfva6ps
Saliyo
0
778
8611
8212
2026-08-17T15:18:09Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8611
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q1044}}
[[Fayil:Flag of Sierra Leone.svg|200px|right|thumb|Tutar Sierra Leone.]]
[[Fayil:Julius Maada Bio - 2020 (cropped).jpg|thumb|Julius Maada Bio shugaba na yanzu a kasar]]
[[Fayil:HEARD(1910) 01 - A.M.E. Sierra Leone Annual Conference , West Africa.jpg|thumb]]
[[Fayil:20 Sierra Leone Cents (1964).jpg|thumb|kudin saliyo]]
[[Fayil:Ireland Sierra Leone Locator.svg|thumb|Sierra]]
[[Fayil:Male head-Sierra Leone (British Museum) (1).jpg|thumb|kan macen Sierra gidan tarihi]]
[[Fayil:Wari game board-Sierra Leone (British Museum).jpg|thumb|Wasa a sierra]]
[[Fayil:Wooden building on swampland in Bonthe, Sierre Leone. Photog Wellcome V0029233.jpg|thumb|Ginin katako a sierre]]
'''Saliyo''' do sierra Leone woli ji lake ga nahiya Afirka, ga yanki yammaci Afirka. Aji ga iyaka ga Laberiya koga aushi mana dar ga kala Guinea ga gudi aji ga Fadi woli kimani kilomitoti murabba'i 71,740,km(27,699sa mi) kala itaga godom miyya kimani 7,092,113, bisa ga jimilla soninshe in 2015. Siri birni saliyo Freetown ji.
==Hotuna==
<gallery>
File:Village_Huts.JPG|[[Fayil:Governor John Thomas's house in Sierra Leone, mid-17th century, artist's recreation.jpg|thumb|sierra]][[Fayil:2023 Sierra Leone parliamentary election results by district.svg|thumb|Zaben sierra]],Wata Bukkar a wani kauye a kasar
File:Sierra_Leone-Mappa.gif|Taswirar kasar
File:Cap_Sierra_Leone.jpg|Cap Sierra Leone
File:Paramount_Chief_Alhaji_Issa_B._Kamara_of_Gallines_Peri,_Blama_(Pujehun_District),_Sierra_Leone_(11481961446).jpg|Babban Hakimin Shugaban Kasa Alhaji Issa B. Kamara na Gallines Peri, Blama (Lardin Pujehun), Saliyo
File:Tokeh_Beach.jpg|[[Fayil:Waste in Sierra Leone.jpg|thumb|bola a sierre Leone]][[Fayil:Flag of Sierra Leone.svg|thumb|tutar sierre]]Kogin Tokey
File:A_Canoe_At_The_River_Number_2_-_Sierra_Leone.JPG|[[Fayil:HEARD(1910) 01 - A.M.E. Sierra Leone Annual Conference , West Africa.jpg|thumb|taro a sierre]]Wani Kwale-kwale a bakin Teku
File:Mount_Bintumani_1992_or_93_(2).jpg|Dutsin Bintumani
File:Mountain Bintunami.jpg|Dutsen Bintunami, Saliyo
File:Sierra Leone - Kenema.jpg|Sierra Leone - Kenema
</gallery>
== Ɗiwwa ==
[[Panni:Lelo'aji]]
cx6g8qeodhfrm0zd84rkjxptz6jefeb
Sami Ben Amar
0
779
8612
6768
2026-08-17T15:18:12Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8612
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q47507356}}
'''Sami Ben Amar''' (La'annin 2 ga tere Maris soni in 1998) an bomfo [[Kwallo Sheke|ƙwallon sheke]] ji ya ishi a matsayi an bomfondan, somboɗi eme inko kulob ɗin Champion National 2 Lyon La Duchere. Manshin an bomfo wali ga wali ji gaga soni 17 ga wali [[Morocco]].
== Ruta Club ==
Ben Amar zalu gowa bomfo in Nime ga gasa Ligue 2 satu ball 2-0 ga Sara Gzelec Ajeccio GA foti 23 ga Janairu 2018 (1) zowu ga kungiya Dundalk in League of Ireland premier ga foti 17 ga Augusta in 2021 (2) gowu bonfo in farko ga club koboii sombodi 3 ga bomfo la mate sanmin Drogheda united ga Sena 2-1 ga Louth Derbya oriael park. (3) Burini in farko ga klub ni foti 27 ga Augusta 2021 lokaci la awan Sena kwallo ga raga St mochta ga Sena 5-1 ga kewaye in balau ga gasa Tina Kofi FAI .(4) Ga tere August 2022 Ben Amar aji zowa Sara ga kulob ji Luxembourg national division US mondorf -lea - Bains.
== Ruta Woli Ga Woli ==
Ben Amar zalu gowa in kungiya ni kwallo sheke in woli Morocco ko woli ga soninshe 20 ga bomfo gonta koyi la antun GA faransa U20 GA foti 8 ga nuwamba 2017.(5)
== Kididdiga Saniya ==
{{Updated|match played on 13 January 2024}}<ref>{{Soccerway|sami-ben-amar/456817|accessdate=23 August 2021}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+Appearances and goals by club, season and competition
! rowspan="2" |Club
! rowspan="2" |Season
! colspan="3" |League
! colspan="2" |National Cup{{Efn|Includes [[Coupe de France]] & [[FAI Cup]]}}
! colspan="2" |League Cup{{Efn|Includes [[Coupe de la Ligue]] & [[League of Ireland Cup]]}}
! colspan="2" |Other
! colspan="2" |Total
|-
!Division
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
!Apps
!Goals
|-
|Bastia
|2016–17
|Ligue 1
|0
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|-
|Bastia II (loan)
|2016–17
|Championnat National 3
|8
|1
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|8
|1
|-
| rowspan="5" |Nîmes
|2017–18
|Ligue 2
|3
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|3
|0
|-
|2018–19
| rowspan="3" |Ligue 1
|0
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|0
|0
|-
|2019–20
|2
|0
|1
|0
|1
|0
| colspan="2" |—
|4
|0
|-
|2020–21
|1
|0
|0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|1
|0
|-
! colspan="2" |Total
!6
!0
!1
!0
!1
!0
! colspan="2" |—
!8
!0
|-
| rowspan="5" |Nîmes II (loan)
|2017–18
|Championnat National 3
|13
|7
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|13
|7
|-
|2018–19
| rowspan="2" |Championnat National 2
|20
|6
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|20
|6
|-
|2019–20
|11
|3
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|11
|3
|-
|2020–21
|Championnat National 3
|6
|2
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|6
|2
|-
! colspan="2" |Total
!50
!18
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
! colspan="2" |—
!50
!18
|-
|Dundalk
|2021
|LOI Premier Division
|13
|1
|3
|1
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|16
|2
|-
|US Mondorf-les-Bains
|2022–23
|Luxembourg National Division
|7
|1
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|7
|1
|-
|Lyon La Duchère
|2022–23
|Championnat National 2
|14
|4
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|14
|4
|-
|AS Cagnes-Le Cros
|2023–24
|Championnat National 3
|7
|4
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|7
|4
|-
|FC Bourgoin-Jallieu
|2023–24
|Championnat National 2
|0
|0
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
| colspan="2" |—
|0
|0
|-
! colspan="3" |Career total
!105
!29
!4
!1
!1
!0
!0
!0
!110
!30
|}
{{Notelist}}
==Ɗiwwa==
qyh8i84mewmwpi8kg8lxj6g3pvb6xj7
Samuel okwaraji
0
780
8613
6773
2026-08-17T15:18:14Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8613
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q387515}}
'''Samuel Socchukwuwa Okwaraji''' (layannin foti 19 ga tere Mayu 1964-12 ga tere Augy1989) Kwararre an bomfo kwallo sheke la gowu in Najeriya bomfo. Kala kasan kwararre lauya kala itu digiri in balau ga fanni shari'a in duniya ko jamia pontifical Lateran ko habasha. Yanki jiwo soru sakamako gowa tilo GA mintuna 77 in bomfo zawwa gurbi gede gasa Tina Kofi duniya in woli Angola ga Fili bomfo ga legas lake surulere, jiha legas ga foti 12 ga tere August soninshe 1989.
== Rayuwa Farko Ga Ruta ==
Layan okwaraji GA foti 19 ga tere mayu soninshe 1964 ga Orlu, jiha imo Najeriya okwaraji itu ruta ga Turai LA gowu bomfo ga AS Roma(1984_1985)
Australia klagenfur(1985_1986)
NK Dinamo zagrab(1986_1987)
VIB Stuttgart (1987_1989) ga
SSV Ulm 1846(Lamuni) 1987-1988)
Yayila kammilulu karatuni in shari'a. Antun bomfo foti 30 ga tere Afrilu 1986 jamji.Dinamo zagrab ti 12-0 Samuel itu bomfo in musamman ga yanki Yugoslavia in farko bomfo modi ga sance bomfo gako gowa ga siterdiyom ga yanki zagaye na 29th Dinamo zagrab tiwo 4:3 aji bomfo jizani ga k Berchem sport in Belgium ga lokaci moto ni(1)
== Ɗiwwa ==
aq6g2xxtq7wb82nzqz0sijhi6terrno
Sani Musa Danja
0
782
8614
6791
2026-08-17T15:18:16Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8614
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q60774837}}
Sani Musa Danja la monannin ga sani abdullahi do danja (layannin ga foti 20 ga tere Afrilu soninshe alif ga 1973) miladiyya. Jarumi film ga najeriya Furodusa, darekta Ani aru kara anin wona (2)(3)aji fatako GA fanni masana'antu Kennywood.(4) Tere Afrilu soninshe 2018 Etsu Nupe yahaya Abubakar ma'danin ga matsayin turum arewa (5)(6) aji kasantu modi koga su shararru anin bomfo kwaikwàiyo ga Kennywood.
== Ruta ==
Gada harka fina finai afino alif 1999 ga matsayin dalibi Dan faten ga fina finai jir jir mi manakisa kwarya tabi kwaraya jaheed nagari wasiyya harsashe Gidauniya Daham jarida matashiya ga messesu 2012 zalu Ina haske ga Nollywood yar kogin(7)(8)
== Fina-finai ==
Sani Musa danja itu shiri kala onu umarni ga fina finai Kennywood ga Nollywood. Modi gasu Andi: <ref name=":0">{{Cite web|url=http://hausafilms.tv/actor/sani_danja|title=Sani Danja [HausaFilms.TV – Kannywood, Fina-finai, Hausa Movies, TV and Celebrities]|website=hausafilms.tv|access-date=23 January 2019}}</ref>
{| class="wikitable"
!Sunan Fim
! Shekara
|-
| ''Yar agadez''
| 2011
|-
| ''A Cuci Maza''
| 2013
|-
| ''Albashi'' (Albashi)
| 2002
|-
| ''Bani Adam''
| 2012
|-
| ''Budurwa''
| 2010
|-
| ''Da Kai zan Gana''
| 2013
|-
| ''Daga Allah ne <nowiki>''</nowiki> (Daga Allah ne)''
| 2015
|-
| ''Daham''
| 2005
|-
| ''Dan Magori''
| 2014
|-
| ''Duniyar nan''
| 2014
|-
| ''Fitattu''
| 2013
|-
| ''Gani Gaka''
| 2012
|-
| ''Gwanaye''
| 2003
|-
| ''Hanyar Kano''
| 2014
|-
| Kukan Zaki (Kukan zaki)
| 2010
|-
| ''Daya bangaren''
| 2016
|-
| ''Buri uku a duniya'' (Buri guda uku a duniya)
| 2016
|}
== Iyali ==
Sani danja itu Kai Bono ga masura Isa Allah ini arziki GA Dane hoddo
== Ɗiwwa ==
0h7vj4sqwa07ng5q4wll0pbllipb17j
Senegal
0
790
8615
8210
2026-08-17T15:18:19Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8615
wikitext
text/x-wiki
{{Convert to infobox|infobox = Infobox country}}
{{Databox|item=Q1041}}
'''Senegal''' woli,laga zoni ga [[Afirka]]<ref name=":1">https://www.britannica.com/place/Senegal</ref> Senegal gontan boda ga murtaniya ko gudi ga mali dar ga guida aushi shin zoni woli ye, jamji kala guida bissau ye a aushi shim, zoni woliye gontan dar ga Bo Amma laga woli cope verde:
==Labar La Gada Jini==
Beyi Senegal inso' majini bo beyi maddilla matsoni ga woli [[Ghana]], ga boni moi' Djibouti, jamji majini Goma la gollaka, ga tras-sahara route.<ref>"Senegal | Culture, History, & People". ''Encyclopedia Britannica''. Retrieved 30 April 2021.</ref>
Turawa zalan moyinshe su ga woliye jamji [[Ingila]] zalan inayi" [[Faransa]] gededdtu ga [[Portugal]], jam esse woli Nada lands, ko boi woli Faransa bikkan moyinshe ye, ga tetteke karni- ko bonum ([[19]]). Woli Senegal manjisu moyinshe wolwoli Faransa' har soni in (1960) ga lokaci ye' Mate wan yenci su' janji memun rubutu tarihiye Leopoldo seghor, moi woliye, wan yenci, bo woli mali, kafi mate wai yanci la gollaka.
==Moyinshe==
Woli Senegal adi jir tsari moyinshe su jir" presidential system " jir (moi) woli ye, aji inne jir Lamar la aji faro ga siyasa la aji inayi ga woliye, prime minister, aji taimakani, inko moi zabinningo ko woli Senegal inko doffa moyinshe Faransa' jir sheri'a musulwa woli Senegal.
==Jihohi==
#Dakar
#Diourbel
#Fatick
#Kaffrine
#Kaolack
#Kédougou
#Kolda
#Matam
#Saint-Lious
#Séidhou
#Tambacounda
#Thiès
#Ziguinchor
==Ɗiwwa==
[[Panni:Lelo'aji]]
qajxfzqbcmlodcn3kh676du9u3cvt8c
Shakira
0
792
8616
6883
2026-08-17T15:18:21Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8616
wikitext
text/x-wiki
[[Fayil:2023-11-16_Gala_de_los_Latin_Grammy,_03_(cropped)02.jpg|right|thumb|Shakira (2023)]]
'''Shakira''' (sunto Shakira Isabel Mebarak Ripoll, 2 Fabrairu 1977) ita mawaƙiya to Kolombiya.
Sunto "Queen of Latin Music".<ref>https://www.forbes.com/sites/andreazarczynski/2023/04/30/as-latin-music-booms-grammy-museum-honors-shakira/</ref><ref>https://people.com/shakira-30-years-in-music-new-beginnings-world-cup-halftime-show-exclusive-11988977</ref> Duniya monu zawi no Shakira.
tr3qu3iixo9z7ehsfuycrctn29w89qn
Suleja
0
801
8617
6958
2026-08-17T15:18:23Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8617
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q111748091}}
'''Suleja''' Ita modi gadallah hukumomi idolle ga goru isiri in [[Naija]] ga Oli Najeriya.
Suleja Inke goru i' ita daffak mitya godo ga yenda shafu goma. Asali mitya ga gorunkiye mate dattinye ko Goru isiri in Zazzau (Zaria) ga, ga Soni dubu modi ga dalma fowurdo ga foddo (1804).
== Lardi ==
Kaduna ga woli lardi Lanjeriyaa
== Diwwa ==
h9a27x8i8hv9ohuiy2h0bydmm8p0ljc
Thomas Jefferson
0
822
8618
7114
2026-08-17T15:18:26Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8618
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q11812}}
Thomas Jefferson layannin ga foti 13 ga tere Aprelu, soninshe alif 1743A.c motu jini foti 4ga July, soninshe alif 1826)A.c kasantu modi Gaga shuwagabanni woli Tarayya Amurka, diploma, lauya architect, kala modi koga nonun la kafan tarayya woli Amurka LA ishin ji in kunum ga shugaban tarayya Amurka koga soninshe in alif dalma baccimodi 1809. Kafunan itu mataimaki tarayya Amurka koga soninshe alif 1797) A.c zuwa Soni in 1801. Ishin laga wallifu Declaration of independence Jefferson was a proponent of democracy. Republicanism, ga yanci miyya , tunzuru Amurka colonists ga bissayi koga kingdom of Great Britain ga wena ga foyo woli ga wena littafai tsari shugabanci ga kudiri ga mataki jiha ga kala tarayya.
Lokaci American revolution, kala ishin wakiltu Virginia ga Continental Congress laga aji zala anfani ga kundin ga wena, kala zalu doka Ina adin ga matsayin ni in wakili koga Virginia, kala majini governor' of Virginia in balau koga soninshe 1779 zuwa soninshe 1781, lokaci washi bongira Hali wato (American revolution war) . Majini minista tarayya Amurka in faransa ga tere mayu soninshe 1785. Kala ishin in fari laga itu mukamin secretary of state ga wol woli shugaba Georgia Washington koga soninshe 1790 zuwa 1793.
Jefferson ga James Madison mate Shiryan Democratic -Republican party lokaci tsara first party system . Jizani ga Madison, itu rubutu Kentucky and Virginia resolution ga soninshe 1798 ga soni in 1799 laga zuwa sauwa State ' rights ga sikita Alien and sedition acts in fedaraliya.
== Ɗiwwa ==
4x4ygjnbxck5knieqri4z81ne6tt7mu
Victor Osimhen
0
839
8619
8114
2026-08-17T15:18:28Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8619
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q25253293}}
'''Victor Osimhen''' la'anin fatta badu ([[29]]). ga tere [[Disambah]] badi alif 1998 ga pata lardi [[Nigeria|Lanjeriya]].
== Ahre ==
Yuroba
== Addini ==
Kirista
== Lardi ==
Lanjeriya
== Ɗiwwa ==
cti8hjs2lzydza6wndp2jdkyggqewvq
Wikipidiya
0
844
8620
7277
2026-08-17T15:18:31Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8620
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q52}}
'''Wikipidiya''' insakulofidiya itaji kyautalla gottani ga harauna godom forshe [[duniya]] Wanda miyya laga Oni gudummawasu la rubuta mikalai ko goggo gonta burum ga fili (ba jizani ga bunke bunke sa) Ga turanci ga undasu editocinta ga sun Wikipedians. Wikipidiya kasantan jito gargajiya nazar la siri ga tarihi ilmi ga duniy<ref>"Wikipedia is 20, and it's reputation has never been higher". ''[[The Economist]]''. January 9, 2021. Retrieved February-25, 2021.</ref> kasantanjito modi kaga fitattu shafi Yana gizogizo guda bimbadi mana yadda similarweb ita zayyano inko kina soninshe in 2022 kala Wikipedia itaji in 7 koga jre fitattu shafi yana gizogizo ga duniya<ref>"Wikipedia is 20, and its reputation has never been higher". ''[[The Economist]]''. January 9, 2021. Retrieved February 25, 2021.</ref><ref>"Wikipedia.org Traffic, Demographics and Competitors". [[Alexa Internet]]. Retrieved October 1, 2019.</ref><ref>"Similarweb Top Websites Ranking". ''[[Similarweb]]''. Retrieved June 11, 2022.</ref> gidauniyar wikipidiya foundation itaji la konu nauyi shafin wikipidiya kala [[Wikimedia Foundation]] kungiya modiji la aji wena riba (wato non-profit orgazation ga turance) in woli amurka kala aji wena dodosu ji ko goggo Ina taimako gudummawa (donation) koga Maddi kungiyoyi do miyya.(5)
''Wikipidiya'' shafi ji in Yana gizonla ona gudumawa inko rubutu mukalai kala aji gidan ga goggo gozi ilmi do ramu-ramu ga messesu. Gabo turanci ga unda shap Maddi la ramu ramu do gede ga ilmi ga shafuka Wikipedia ga sun Wikipedia, wikipidiya aji tattira ga harsuna GA duniya ga godon shafuka lemalo aji kirkira do ramu mukalai gabo kyauta inko taimako beyi wena ilmi bo kyauta, emeyye aji Wikipedia ga zarrar a shap ga duniya beyi wena ilmi koga asali beyi ilmi fetengo.
Lemalo Andi dama una gudummawa ga beyi yada ilimi ko goggo kirkira foyo mukalai do ramu kirkirarru mukalai lake bukatani ga igancisu ko goggo ramu Maddi kura-kure Maddi do bayani, har inso shafi ga duniya andisa tsaffinsu la tattiru ilmi ga bayani a yanar gizogizo mana wikipidiya, kala miliyoyi dalibai ji ga maluwa ga messesu miyyalla aji amfani ga manhaja ga lema lokaci yalla.
==Tarihi==
Kaddamar tun shafi Wikipidiya ga soninshe [[15]] ga tere [[Janairu]] soni in 2001 [[Jimmy Wales]] jizani ga [[Larry Sangar]] ji mate gontan koyi beyi wena ga shafi mate zoito sun ko goggo gonta kalma wiki ga encyclopedia. Gabo fari kirkiran shafi in kafantango ga turanci kawaii Amma koboii sanadiya bikkanlla miyya ingoyi bolo saman Karin harsuna akai akai har zuwa honsene. Gahalin honsene Andi makaloli mana 6.713.721 ga sashe wikipidiya in turanci kala Ishin sashenla ga yatu lema yalla shahara ga tarin makaloli, ga honsene Andi makaloli mana 301 sannan shafiye Andi wena Maddi ziyara laga banbanci mana miliyan 500. Godonsu gabadaya la aji ziyara Alan miliyan [[18]] lama yalla tere inko tare fabairu in 2014.
== Ɗiwwa ==
3ddv9o5xnoe21o3k6awfdrojsb1ti5h
X (social network)
0
848
8621
7326
2026-08-17T15:18:33Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8621
wikitext
text/x-wiki
{{Redirect|Twitter||former parent company|[[Twitter, inc.]]. For other uses, see [[Twitter (disambiguation)]]}}
{{Databox|item=Q918}}
[[Fayil:Twitter and X logo side by side.jpg|thumb|Twitter logon ]]
[[Fayil:Screen of X (Twitter).png|thumb|x logo]]
[[Fayil:TwitterHeadquarters2022.jpg|thumb|X headquarters a 2022]]
[https://twitter.com/ Twitter], ga hali honsene sakani tambari zuwa '''X''' <ref>Davis, Wes (July 23, 2023). "Twitter is being rebranded as X". The Verge. Retrieved August 21, 2023.</ref> aga Siri yalla aji sada zumunta in yana gizo laga kamfani [[Afirka]] x corp. La aji kule GA ishin ko boi Twitter Inc la aji amfani ga Twitter a Gita Ina rubutu, la zowa hotuna ga video ga kafa<ref>Conger, Kate (August 3, 2023). "So What Do We Call Twitter Now Anyway?". ''The New York Times''. ISSN 0362-4331. Retrieved August 29, 2023.</ref> miyya la aji amfani GA ishin a Gita wallifa Sako (Twitter) ewe dolani saka wallifa ( do Twitter) ina sharhi, ga aike sako kai tseye la Messe LA aji amfani ga ishin la aji amfani aji hulda ga Twitter in goggo ko waya Sara.
'''[[Jack Dorsey]]''': Nuhu Galass biz Stone ga Evan Williams ji mate kirkiru Twitter ga tere marin soninshe 2006 kala kaddamantu ita ga yuli in soninshe eme. Manshi kamfani Twitter Inc kasantu ga dola Francisco California kala aji GA fiye ga ofishi ni [[25]] ga [[duniya]]<ref>"Company: "About Twitter"". Archived from the original on April 3, 2016. Retrieved April 24, 2014.</ref> ga soninshe 2012 anin amfani ga Twitter fiye ga miliyan 100 mate wantun tweets miliyan 340 ga foti modi.<ref>"Twitter turns six". Twitter. March 21, 2012.</ref>
Ga oktoba 2022 hanshaki an goma [[Elon Musk]] gojju Twitter gako dala Amurka biliyan 44, lashe onni Iko mallikato kala amjini shugaba.<ref>Isaac, Mike; Hirsch, Lauren (April 25, 2022). "Musk's deal for Twitter is worth about $44 billion". The New York Times. ISSN 0362-4331. Retrieved April 26, 2022.</ref>
== Jack Dorsey ==
Jack Dorsey (1) ishin aga miyya la aji kirkiru shafi sadarwa in Twitter kala manshi (CEO) IN Twitter ye.
== Ɗiwwa ==
<references/>
[[Fayil:No twitter.png|thumb]]
mpyhv005nhsduoev1uhc5hco6i1oira
Yarenshe Turanci
0
853
8622
7363
2026-08-17T15:18:41Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8622
wikitext
text/x-wiki
{{Translation check needed}}
{{Databox|item=Q1860}}
[[Fayil:HMSPinafore.png|thumb|upright|turawan Finafo]]
[[Fayil:Webster Orthography 1828 (4-14).jpg|thumb|rubutattace]]
[[Fayil:William Shakespeare - Sonnet XXX - Rapenburg 30, Leiden (cropped).JPG|thumb]]
[[Fayil:History of English.png|thumb|Tarihin turanci]]
<ref>https://englishproficiency.com/blog/english-language-statistics-a-comprehensive-list</ref><ref>https://pushtolearn.com/post/english-speaking-countries</ref>'''Turanci:''' Harshe ji kala aga harsuna la aji amfani ga mate ga woli turawa ga zoninshe [[duniya]] kala nahira [[Amurka]] ko gudi Ishin ji yarella balau yatu godon anin bosa ga siri duniya.<ref>Crystal, D. (2003). ''English as a Global Language'' (2nd ed.). Cambridge University Press.</ref><ref>https://www.ethnologue.com</ref><ref>https://www.statista.com/statistics/266808/the-most-spoken-languages-worldwide/</ref><ref>https://www.berlitz.com/blog/most-spoken-languages-world</ref>
Turanci Ishin andiniga ga yarenshe la aji kewiya duniya kala kawena la aji kume turanci ga faransa' aji undani ga (global language)<ref>Jenkins, J. (2020). ''World Englishes''. Oxford Research Encyclopedia of Linguistics. <nowiki>https://oxfordre.com/linguistics/view/10.1093/acrefore/9780199384655.001.0001/acrefore-9780199384655-e-25</nowiki></ref><ref>[https://www.thoughtco.com/english-as-a-global-language-1692635. https://www.thoughtco.com/english-as-a-global-language-1692635.]{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.ucl.ac.uk/culture-online/case-studies/2022/mar/english-often-considered-de-facto-global-language</ref><ref>https://www.newyorker.com/magazine/2024/12/30/how-much-does-our-language-shape-our-thinking</ref><ref>https://englishlive.ef.com/en/blog/english-in-the-real-world/english-became-global-language/</ref>
Turanci Ishin ji harshe majalisa dondu Duniya (MDD) ga kala Maddi wolinshe ga woli [[Ingila]] ansu muki mallaka mana min [[Nijeriya|Najeriya]]' ga gana ga [[Indiya|India]] ga messesu wolinshe sainon Ingila.<ref>https://www.un.org/en/our-work/official-languages</ref><ref>https://www.ungeneva.org/en/about/director-general/multilingualism/english-language-day</ref>
[[Fayil:Anglospeak (subnational version).svg|thumb|center|upright=2|Turanci a duniya]]
[[Fayil:English wikipedia map.png|thumb|upright=2|center|Kasashen da ake amfani da Turanci]]
==Ɗiwwa==
modqemj3jnxby822uxsctdrt273cygq
Yobe Desert Stars
0
859
8626
7389
2026-08-17T15:20:12Z
WikiBayer
260
8626
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q48792730}}
Kungiya kwallo sheke in Yobe Desert stars kungiya kwallo kafa ji kwallo sheke ga Najeriya ga gako goru Damaturu. Zaluwo koga soninshe in 2018 agiwa Firmiya lig in Najeriya sauwi matsayi ga lokaci shim.
== Tarihi ==
Zalango ga matsayi kulob in amateur kala kobai gojjantun mate GA sashi in balau ga soninshe 2000. Koboii nin ga matsayin in farko ga soninshe in 2001 kala mate antun kala modi kachal ga No1 kafin mate Mai in boii GA jizaniga Tina 11 kachal ga bomfo 34. Kala tsallikan bomfo tetteke ga Tina Kofi Najeriya in soninshe 2002. Inko sansun kunum 3 ga 0 ga Sara Julius berger FC . Aji sake zuwa GA gawa theungiya amateur ga soninshe 2007.
== Lokacin 2017 ==
Koboii tantun mate ko kungiya ye Najeriya Nationawedi league ga soninshe in 2016 desert Stars wantun tinadom GA Dina NPFL GA foti tetteke in National league lokaci la santun Adamawa united ga Tina 2-0 aji Nako saman sama GA Karo in farko gawa tetteke 15 aji teke kakaye ga nasara bimbadi ga balau conjaras hoddo GA yakul nasara bawulo.<ref>[http://www.goal.com/en-ng/news/yobe-desert-stars-seal-nigeria-professional-football-league/13sugdmix14ux1soekz8xcaebn YOBE DESERT STARS SEAL NIGERIA PROFESSIONAL FOOTBALL LEAGUE PROMOTION]</ref>
== Rukuni Honsone ==
Mana yadda aji ga janairu soninshe in 2018.
{| border="0"
| style="background-color:#FFFFFF;vertical-align:top;" |
{| class="wikitable football-squad nogrid" style="display:inline-table;"
|+ id="130" |
! scope="col" style="; " |<abbr title="Number">No.</abbr>
! scope="col" style="; " |<abbr title="Position">Pos.</abbr>
! scope="col" style="; " |Nation
! scope="col" style="; " |Player
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |1
| style="text-align: center" |[[Goalkeeper (association football)|<abbr title="Goalkeeper">GK</abbr>]]
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Ahmed Yusuf</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |30
| style="text-align: center" |[[Goalkeeper (association football)|<abbr title="Goalkeeper">GK</abbr>]]
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Itodo Akor]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |2
| style="text-align: center" |
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Moses Yanmar</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |7
| style="text-align: center" |
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Shagari Muhammad</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |8
| style="text-align: center" |
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Ikekhai Sebastian Sunday</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |9
| style="text-align: center" |
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Edward Okhoya</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |11
| style="text-align: center" |
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Ali Aliyu</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |12
| style="text-align: center" |
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Philip Asuquo]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |13
| style="text-align: center" |
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Bagayan Ismael</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |14
| style="text-align: center" |
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Philip Auta]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |17
| style="text-align: center" |
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Buhari Musa</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |19
| style="text-align: center" |
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Manika Usman</span>
|}
| style="background-color:#FFFFFF;vertical-align:top;" |
{| class="wikitable football-squad nogrid" style="display:inline-table;"
|+ id="258" |
! scope="col" style="; " |<abbr title="Number">No.</abbr>
! scope="col" style="; " |<abbr title="Position">Pos.</abbr>
! scope="col" style="; " |Nation
! scope="col" style="; " |Player
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |23
| style="text-align: center" |
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Matthew Oshoke</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |24
| style="text-align: center" |
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Moses Tsehuan</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |25
| style="text-align: center" |
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Mustapha Musa</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |33
| style="text-align: center" |
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Mukaila Musa</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |34
| style="text-align: center" |
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Nnaemeka Anyanwu]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |35
| style="text-align: center" |
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Bashir Azado</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |40
| style="text-align: center" |
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Mamman Sani</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |—
| style="text-align: center" |
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Chinedu Ohanacham</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |—
| style="text-align: center" |
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Echendu Osita]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |—
| style="text-align: center" |
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">[[Lazarus Chukwu]]</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |—
| style="text-align: center" |
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Zayyad Musa</span>
|- class="vcard agent"
| style="text-align: center" |—
| style="text-align: center" |
| style="padding-right:15px;" |<span style="white-space:nowrap"><span class="flagicon">[[Fayil:Flag_of_Nigeria.svg|link=|alt=Nigeria|border|23x23px]] </span>[[Nigeria Football Federation|NGA]]</span>
| style="padding-right:15px;" |<span class="fn">Paul Alfred</span>
|}
|}
== Ɗiwwa ==
syfr5qhhe8trjx2n0fvw5l6qih5ktbf
Yola
0
861
8627
7400
2026-08-17T15:20:28Z
WikiBayer
260
8627
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q994114}}
Yola Garu ga ga pata dar lardi woli Lanjeriyaa
== Mulkini ==
Fulani Emirates
== Ahre ==
# Fulani
# Kanure
# Hausa
# Shuwa a'rab
# Taggale
# Wurkum
# Yuruba
# Igbo
# Iyamure
== Diwwa ==
6uwzgxnr6pwrc7gfmvrz02xz59ik61z
Zambiya
0
866
8628
8209
2026-08-17T15:20:35Z
WikiBayer
260
8628
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q953}}
[[Fayil:Road signs in Zambia 01.jpg|thumb|Zambiya]]
[[Fayil:Hakainde Hichilema 2022 (cropped).jpg|thumb|Hakainde Hichilema shugaba na yanzu]]
[[Fayil:Loxodonta africana South Luangwa National Park (1).jpg|thumb|giwaye a zambiya]]
[[Fayil:Hippo pod edit.jpg|thumb|hippo a zambia]]
[[Fayil:NsaluCave.jpg|thumb|Kogo a zambia]]
[[Fayil:Zambia's Asthetic.jpg|thumb|zambiya]]
'''Zambiya''' do jamhuriya zambiya (ga turanci; Republic of Zambia) woli ji la aji dar Africa. Zambiya, aji ga iyaka ga Democratic koga gudi mana zoni kafa malawi koga dar, Mozambique koga aushi [[Namibiya]] koga aushi mana zoni kafa kala [[Angola]] koga zoni. Siri birni zambiya ishin Lusaka, ga [[Yarenshe Turanci (English Language)|yare turanci]] capital of Zambia is Lusaka zambiya, aji ga godom Fili kimani kilomitoti murabba'i (752,618) zambiya aji ga jimilla so soninshe in (2016) . Shugaba woli zambiya edger lungu ji koga soninshe in (2015). Mataimaki shugaba woli inonge wona ji koga soni(2015).
[[Fayil:Cataratas Victoria, Zambia-Zimbabue, 2018-07-27, DD 29.jpg|thumb|iyakar Zimbabwe da Zambia]]
[[Fayil:Zambia (orthographic projection).svg|thumb|manuniyar zambia]]
== Tarihi ==
Zambiya in wena yanci kotto ga soninshe in alif 1964. Koga woli [[Birtaniya]].
== Hotuna ==
<gallery>
File:AHI_Treasures_of_Southern_Africa_3-07_1001_N_(665253333).jpg|Wani a cikin Kwale-kwale a Kogin Kasar
File:The_way_to_Zambia_through_Kariba_Dam.jpg|Hanyar zuwa Zambia da ake bi ta bakin Dam na Kariba
File:Lusaka,_Zambia_-_panoramio_(2).jpg|Lusaka babban birnin kasar
File:ZM_Lusaka_0202_004_(17078347728).jpg|Lusaka Zambiya
File:Downtown Lusaka.JPG|File:Downtown Lusaka, Zambiya
File:Cataratas Victoria, Zambia-Zimbabue, 2018-07-27, DD 04.jpg|Babban Tapkin Zambiya
File:Cataratas Victoria, Zambia-Zimbabue, 2018-07-27, DD 30-34 PAN.jpg|Tapkin Zambiya mai suna Cataratas Victoria
File:Cataratas Victoria, Zambia-Zimbabue, 2018-07-27, DD 16-20 PAN.jpg|Tabki a Zambiya masi suna Cataratas Victoria
File:Transportation in Zambia 01.jpg|Tafiye tafiye a kasar Zambiya
File:Transport In zambia.jpg| Sifiri
</gallery>
== Ɗiwwa ==
[[Panni:Lelo'aji]]
icrhebnmqkmmt63wni1yqy6ks5ns8xs
Zamfara
0
867
8623
7463
2026-08-17T15:19:14Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8623
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q145793}}
'''Zamfara''' beyi modiji a gudi nem ga zoni, ko woli [[Nijeriya]], ita ga godon bey la'a inati dubu kokunun ga bonun ga dalma bawulo ga kobacchimodi ga bolau 39,762 ita ga godon miyya la'a inati (miliyan kunun, ga dubu dalma fordo ga kokunun ga fordo ga dalma modi ga kobacchimodi) 3,838,160. Godon mosini LA ango ga Soni kobolon ga dirmodi.
Siri Bai gonta koyi ishiji gusau. bello matawalle ishij dowu gwamna gabeyiye Yan hukunci la kotu botanko Yi gwamna ga bayye, ga walwali tuta gontakoyi APC. Onannin dama dono gwamna, ga Soni dubu kobolau ga dirbonun 2019. har nettu Soni dubu kobolau ga bolau ga kunun 2023.
Zayare bay la an zabe foyo dauda lawal ishij bikke foti kobolau ga bonun ga taren Badi in Soni dubu kobolau ga kunun 2023.
== Ahre ==
* Hausa Fulani
== Mulkini ==
Hausa fulani shehu usmanu Dan fodiyo jihat
== Ɗiwwa ==
e85rl9ctxqfd5epqy8b53cfo2ntmdt2
Zariya
0
868
8624
7496
2026-08-17T15:19:17Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8624
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q147975}}
'''Zariya''' (do kala ga turanci Zaria kafa ga Zazzau sunla aji inato lakabi ga Ishin) Zariya goru ji la aji arewacin Najeriya kala hukuman la dole ga jaha [[kaduna]], jam kala igabi chafinsu aga Nigeria, a bisa ga bosinshe la angoyi in miyya. Ga gasoni dubu bolau ga baccimodi (2006), Jimila miyya dubu dalma bawula ga ko baccimodi (700060) ne ga Zariya kala koga bisani kimantangoyi godansu ga soni in dubu bolau ga ko bawulo (2017), ga Jimila miyya miliyan modi (1000000). Birni Zariya itaga kilomita dalma balau ga sittin (260kms), ko goru [[Abuja]], kilomita (80kms) ji ko Zariya. Kilomita dalma modi ga ko baccimodi (160) ko [[Kano]]<ref>http://www.britannica.com/eb/article-9078266/Zaria</ref><ref>https://www.britannica.com/place/Zaria-Nigeria</ref> goru Zazzau zowannin sun kogama sarauniya Amina.
==Tarihi==
Asalin moyinshe Zariya anin bo afino aji mulkasu Maddi la an saurauta yanga soni in boii mana dubu modiji ga dalma badi ga abadi (1505) zuwa soninshe dubu modi ga dalma hardo ga balau 1802 A soni in dubu modi ga dalma hordo ga hoddo 1804 ji Shehu Usman ɗan Fodiyo itu jahadi bayilla'i washe ga moii gobir la sunni Yunfa, a Washi bikka. Koga tene zalu ona moyinshe ni ga musulwa zuwa masarautun afiniwa, ga goru Zariya jam Andi malam Musa la dadi jini aji da awa in adin musulunci, malam Musa [[Filanti|Filata]] ji, kuma jahadin la usman dan Fodiyo iwoyi, shima bikku tuta koga usman dan Fodiyo, ga malam Musa ga yamusa memu filanti [[Barno]] suka dosa zariya mate aii Washi ga moii makkau Ishin jaijini ga miyyani zuwa Zuba goru modi la ga gwari ga koro ga yanki [[Abuja]] a inso malam Musa sai da majini bo moi ga Zazzau inbo fari koga kabila Filantiwa koboii moto ni onan sarauta ga Yamusa a ga soni in dubu modi ga dalma hordo ga muttala ga modi 1821, ga matsayi moii in Zazzau, Ishin kuma Filata borno ji, koga tene bare-bari ga filanti mallawa mata aii moyinshe ga woli Zazzau.<ref name=":0">professor lavers collection: zaria province.</ref>
Birni ji ga woli afiniwa ya Andi Yana koga gorunshe ga shehu usman dan Fodiyo onu tuta adin musulwa tabbitu ga birnin ji laga zoi dono inko yanayini ga Ishin jam siri cibiya ilmi in adin ga boko ga arewa Nigeria eme guru ye Allah zowu albarka ga marasu ga ilimi su in adin musulwa ga zaman la dalilin she gorwa aji nako gamasu ko gefe, aji nakoyi bo goxa ilmi Kai harma koga wolinshe in fewe ga miyya guru Zariya aji konsu, messe gorunshe ga lokaciye gabadayasu, a wolwoli moyinshe goru Zazzau ji beyi Zaria aji matsayi siri birni Amman honsane Maddi koga su wadannan gurunshe ye a wolwoli Zazzau sa.
==Moyinshe==
Asalin mulki Zaria aji wolwoli moyiwa afiniwa ji, maddilla aji Ina mulki masarauta Zazzau ye, Amma koboii, moii mallawa [[filanti]]wa gontan Sara ga gedau bo Washi moyinshe afiniwa ga soni in 1804. Moii afiniwa in farko mate an rayuwa ji ga karni in 15. Inko ga lokaci ye agita fora jir sonin la mate iwoyi sa aji moyinshe sa. Kala moyinshe su afiniwa in balau Antun mulki su har zuwa lokaci la moyinshe filantiwa, aii Washi ga mate moii su Ishin makau a Zariya, ga Gobir kala Ishin Yunfa.
== Bibiliyo ==
* Professor lavers collection: Zaria Province, Arewa House.
*Maiwada, Salihu and Renne, Elisha P. (2007) "New Technologies of Embroidered Robe Production and Changing Gender Roles in Zaria, Nigeria, 1950–2005"
*Gihring, Thomas (1984). "Intraurban Activity Patterns among Entrepreneurs in a West African Setting". ''Geografiska Annaler. Series B, Human Geography''.
*Smith, Michael G. (1960), ''Government in Zazzau 1800–1950'' International African Institute by the Oxford University Press, London, OCLC 293592; reprinted in 1964, and 1970.
*Dan Isaacs (28 September 2010). "[https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-11418542 Nigeria's emirs: Power behind the throne"]. [[BBC Hausa|BBC]] News. Retrieved 29 September 2010.
== Ɗiwwa ==
jp6fdmkln8ukfugwjfk9e1t6uy85vi2
Moussa diaby
0
878
8625
7558
2026-08-17T15:19:20Z
WikiBayer
260
Wikidata migration
8625
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q51855361}}
[[Fayil:Moussa Diaby, 2022-07-31, Saisoneröffnung Bayer 04, Leverkusen (1).jpg|thumb]]
'''Moussa Diaby''' (Layannin ga foti 7 ga tere yuli soninshe 1999) an bomfo kwallo sheke ji in matsayin an Dalla do an ala hari ga kulob ni Aston Villa in premier League ga tawaga woli faransa.(1)
== Ruta Club ==
=== Paris Saint-Germany ===
Diaby samfuri kwaleji goraji matasa ji GA Paris Saint Germain. Gada kulub ye lokaci la aji ga soninshe 13 bomfo ga soninshe 2017 . Diaby itaji la aji Bikka Titi d"0r in 2016 ga matsayin laga gollaka kwarewa ga kwarewa in makaranta Paris Saint Germain.(2)
=== Dinani Crone ===
Onan rance Diaby ga FC Crotone inko riba in balau ga kaka serie a ga 2017-18 (2) zalu bomfo farko ga 14 ga tere Afrilu 2018 ga bomfo Jeri ga Geno a . Mayi gurbi macelo trotta boii minti 84 ga asata 1-0 (3) a Ina bomfo in farko ga Crotone ga bomfo 1-1 ga aji Ina Juventus ga foti 18 ga Afrilu.(1)(2)
=== Nema Zuwa PSG ===
Ga foti 14 ga Satumba 2018 , deaby LA mayu gurbi lassana Diara GA reta lokaci satu kwallaye ga PSG ga minti in 86 ga nasara in 4-0 gako As saint Elienne.(4) Diaby majini an digiri in 124 ga makaranta in kimiyya inko ewe ga Siri bangare.
Taidon ga gowa bomfo har zuwa 25 ga 2018 1 ga soninshe 2018-19 inko satu kwallaye Sau fafatawa kala aji taimiki lema minti 190 yayinla aji nasara kare kulub ye.(2)
=== Bayer Leverkusen ===
Ga foti 14 ga tere yuni ona sanarwa gako Diaby a gede Bayer Leverkusen gako yarjejeniya soninshe badi 5 (5) Diaby satu kwallo in farko ga Bundisliga ga Leverkusen ga farko bomfo in farko ga foti 23 nuwamba 2019 ga gwagwadawasa 1-1 in kulob ye jizani ga SC Freiburg.(6)(2)
Diaby satu kwallaye in kunum ga leverkusen ga lokaci dakatarwa inko fena nasara la wangoyi gako 1. FC Union Berlin ga bomfo nem ga tetteke in DFB Pokol ga foti 4 ga Maris 2020 .(7) Ga zagaye in Dom GA foti 9 ga yuni 2020, Diaby satu kwallo farko GA nasara la Leverkusen 3-0 kago duwa in hoddo ga 1. 1. FC saarbriicke inko wena beyi ga bomfo tetteke in DFB POKOL in 2020 (8) ga foti 21 ga tere August 2021 satu kwallo ga Bundisliga gako Borusia monichenglabach kala emeji Burini in farko Ga kakaye . Watu nasara Sena kollo 9 kala tidon GA taimako 8 ga kala 2022-23.(9)
=== Aston Villa ===
Ga foti 22 ga tere yuni 2023, deaby majini kungiya Aston Villa ga premier League inko dodola bayyina gosa kuttu Dina Saudi pro league, la rawaitangoyi majini rokodin kulob in *51.9m, saku goma GA mashin koci PSG Unai wmery. (10) Ga foty 27 ga tere yuli , Diaby satu kwallo ga matsayin la a mata gurbi ga nasara 2-0 kafin kaka bomfo in Fulham ga gasa premier League summer series ga Amurka(11) ga foty 12 ga tere August satu kwallo in farko ga premier League ga bomfo ga anin Newcastle United 5-1 (12)
Onan lamba yabo in premier League most powerful goal, boii opta itu lissafa gako cewa antun mecce In 109.84 km / h a lokaci laga ele buri - ga sauri fiye ga lamayalla buri ga premier League ga kakaye lokaci ye.(13)
== Waana'u ==
Kollo siiyo
== Lardi ==
Faransa
== Ahre ==
* English
* Faransi
== Ɗiwwa ==
55sbwjm2hljmjdsnvnnbgoxyzbo8whb
Rutta mossa:Abu Sadeeq77
3
899
8656
8060
2026-08-17T22:16:16Z
Abu Sadeeq77
197
/* Welcome! */ Matiti
8656
wikitext
text/x-wiki
== Welcome! ==
Dear @[[Ruta:Abu Sadeeq77|Abu Sadeeq77]]
Welcome to the Bole Wikipedia! It's a pleasure to have you around! Your contribution will be very appreciated!
Do note that we are phasing out the template <code><nowiki>{{Databox}}</nowiki></code>, so please try to use infobox templates, such as <code><nowiki>{{Infobox country}}</nowiki></code>, and <code><nowiki>{{Infobox settlement}}</nowiki></code>.
Once again, thank you for your contributions!
[[Ruta:RAPTOR7762|RAPTOR7762]] ([[Rutta mossa:RAPTOR7762|mossa]]) 09:47, 6 Agusta 2026 (WAT)
:thank you sir [[Ruta:Abu Sadeeq77|Abu Sadeeq77]] ([[Rutta mossa:Abu Sadeeq77|mossa]]) 23:16, 17 Agusta 2026 (WAT)
d9wd7qe5qxix3pzc795su6232qs2j54
Seanleong8/sandbox
0
956
8287
2026-08-17T12:44:12Z
Seanleong8
262
Created page with "{{#property:P31|from=Q4115189}}"
8287
wikitext
text/x-wiki
{{#property:P31|from=Q4115189}}
2bn73ve03t0tlcxjcjo53h4q2tstupf
Ruta:Hugo.arg
2
957
8639
2026-08-17T21:17:32Z
Hugo.arg
269
Created page with "{{#babel:lt|en-3|es-2|ru-2|pt-1|hi-1|sa-2|bol-0}} Hi! I'm a user from Lithuania, a sysop of Samogitian and Guarani wikipedias. You can contact me '''[[:lt:User talk:Hugo.arg|here]]''' *'''[[commons:User:Hugo.arg/Gallery|My gallery in commons]]''' [[file:Phone center.jpg|thumb|left|450px|Nigeria]] [[lt:Naudotojas:Hugo.arg]]"
8639
wikitext
text/x-wiki
{{#babel:lt|en-3|es-2|ru-2|pt-1|hi-1|sa-2|bol-0}}
Hi! I'm a user from Lithuania, a sysop of Samogitian and Guarani wikipedias.
You can contact me '''[[:lt:User talk:Hugo.arg|here]]'''
*'''[[commons:User:Hugo.arg/Gallery|My gallery in commons]]'''
[[file:Phone center.jpg|thumb|left|450px|Nigeria]]
[[lt:Naudotojas:Hugo.arg]]
3p6cyyz1l0wwd5ww4cd5gxu0w1hyft7
Panni:User lt
14
958
8640
2026-08-17T21:17:35Z
Babel AutoCreate
32
Automatically creating [[Project:Babel|Babel]] category page
8640
wikitext
text/x-wiki
Users in this category indicate their knowledge of language Lithuanian.
[[Category:Babel_-_Users_by_language|lt]]
3nnhzhhrodtz2e22swkkbbd08qtm8it
Panni:Lt-N
14
959
8641
2026-08-17T21:17:35Z
Babel AutoCreate
32
Automatically creating [[Project:Babel|Babel]] category page
8641
wikitext
text/x-wiki
Users in this category indicate they have skill level N for language Lithuanian.
[[Category:User_lt|N]]
el0u2yrorbsfvp8cficwh8psdgf1g8u
Panni:En-3
14
960
8642
2026-08-17T21:17:35Z
Babel AutoCreate
32
Automatically creating [[Project:Babel|Babel]] category page
8642
wikitext
text/x-wiki
Users in this category indicate they have skill level 3 for language English.
[[Category:User_en|3]]
0a7bwlo364iviy1g1lr64q5k7838p65
Panni:User ru
14
961
8643
2026-08-17T21:17:35Z
Babel AutoCreate
32
Automatically creating [[Project:Babel|Babel]] category page
8643
wikitext
text/x-wiki
Users in this category indicate their knowledge of language Russian.
[[Category:Babel_-_Users_by_language|ru]]
n2rffnd28q61ky08vrab39pdzvi2unk
Panni:Ru-2
14
962
8644
2026-08-17T21:17:35Z
Babel AutoCreate
32
Automatically creating [[Project:Babel|Babel]] category page
8644
wikitext
text/x-wiki
Users in this category indicate they have skill level 2 for language Russian.
[[Category:User_ru|2]]
jrfm521abiwcnfghqqvjl4zxs0k1erf
Panni:User hi
14
963
8645
2026-08-17T21:17:35Z
Babel AutoCreate
32
Automatically creating [[Project:Babel|Babel]] category page
8645
wikitext
text/x-wiki
Users in this category indicate their knowledge of language Hindi.
[[Category:Babel_-_Users_by_language|hi]]
bct7iuqlp9uu8mzxzz1r1wah97alt4v
Panni:Hi-1
14
964
8646
2026-08-17T21:17:35Z
Babel AutoCreate
32
Automatically creating [[Project:Babel|Babel]] category page
8646
wikitext
text/x-wiki
Users in this category indicate they have skill level 1 for language Hindi.
[[Category:User_hi|1]]
pfddl1gqmuzcvcep46nfx881s4zcl9d
Panni:User sa
14
965
8647
2026-08-17T21:17:35Z
Babel AutoCreate
32
Automatically creating [[Project:Babel|Babel]] category page
8647
wikitext
text/x-wiki
Users in this category indicate their knowledge of language Sanskrit.
[[Category:Babel_-_Users_by_language|sa]]
fus3pmwyp81i41c7j10c9tedy3uimz1
Panni:Sa-2
14
966
8648
2026-08-17T21:17:35Z
Babel AutoCreate
32
Automatically creating [[Project:Babel|Babel]] category page
8648
wikitext
text/x-wiki
Users in this category indicate they have skill level 2 for language Sanskrit.
[[Category:User_sa|2]]
k4ajg777wsawu9ggtbvnf7n6e5eoj0d
Panni:Jihar Yobe
14
967
8662
2026-08-17T22:51:41Z
El-hussain14
25
Created blank page
8662
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1