Wikipedia bowiki https://bo.wikipedia.org/wiki/%E0%BD%82%E0%BD%99%E0%BD%BC%E0%BC%8B%E0%BD%84%E0%BD%BC%E0%BD%A6%E0%BC%8D MediaWiki 1.47.0-wmf.15 first-letter མི་ཌི་ཡ་། དམིགས་བསལ། བགྲོ་གླེང་། སྤྱོད་མཁན། སྤྱོད་མཁན་གྱི་ བགྲོ་གླེང་། Wikipedia Wikipedia བགྲོ་གླེང་། ཡིག་ཆ། ཡིག་ཆའི་ བགྲོ་གླེང་། མི་ཌི་ཡ་ཝི་ཀི། མི་ཌི་ཡ་ཝི་ཀིའི་ བགྲོ་གླེང་། དཔེ་པང་། དཔེ་པང་གི་ བགྲོ་གླེང་། རམ་འདེགས། རམ་འདེགས་ཀྱི་ བགྲོ་གླེང་། རིགས་དབྱེ། རིགས་དབྱེའི་ བགྲོ་གླེང་། TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 2 28171 162624 2026-08-16T04:57:23Z Pecha-Gade 32551 གསར་རྩོམ་ཡིན། 162624 wikitext text/x-wiki འདིར་ཁྱེད་ཀྱིས་མཁོ་འདོན་གནང་བའི་ནང་དོན་གཞིར་བཟུང་། ཝི་ཀི་རིག་མཛོད་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་གི་འགྲོས་དང་མཐུན་ཞིང་། ཚིག་སྦྱོར་སྙན་པོའི་སྒོ་ནས་བསྐྱར་སྒྲིག་བྱས་ཡོད། འདི་ཉིད་ཐད་ཀར་ཝི་ཀི་རིག་མཛོད་དུ་སྦྱར་ཆོག --- # རང་བཙན་བློ་དགའ། {{Infobox person|name=རང་བཙན་བློ་དགའ།|native_name=རང་བཙན་བློ་དགའ།|image=<!-- པར་རིས་ཀྱི་མིང་འདིར་བཀོད། -->|caption=རང་བཙན་བློ་དགའ། (༡༩༧༤–༢༠༢༦)|birth_name=བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན།|birth_date=ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡|birth_place=མདོ་ཁམས་དཀར་མཛེས་ཁུལ། བོད།|death_date=ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢ (དགུང་ལོ་ ༥༢)|death_place=བེལ་ཝིའུ་སྨན་ཁང་། ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར། ཨ་རི།|death_cause=རང་ལུས་མེར་སྲེག་ལས་བྱུང་བའི་རྨས་སྐྱོན།|nationality=བོད་རིགས།|other_names=བློ་དགའ་རང་བཙན།|religion=ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ།|occupation=བོད་རང་བཙན་ལས་འགུལ་བ།|organization=[[བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པ།]]|known_for=མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་མདུན་དུ་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་ངོ་རྒོལ་གནང་བ།}}'''རང་བཙན་བློ་དགའ''' (ཨིན་སྐད། ''Lobga Rangzen''; ༡༩༧༤–༢༠༢༦) ནི་ངོ་མའི་མཚན་ལ་'''བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན'''་ཞུ་ཞིང་། [[ཨ་མི་རི་ཀ]]འི་[[ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར]]་དུ་གནས་སྡོད་བྱེད་པའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ལས་འགུལ་བ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ནི་སྔོན་ཆད་རབ་བྱུང་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༣ ལོ་ནས་བཟུང་[[བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པ]] (Tibetan National Congress) ཡི་ནེའུ་ཡོག་དང་ནིའུ་འཇར་སིའི་ས་གནས་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་གཙོའི་ཐུགས་འགན་བཞེས་མྱོང་མཁན་ཞིག་ཡིན།<ref name="documented" /><ref name="sft" /> ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢ ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོར། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ནང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་པའི་«མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་དང་ཡར་རྒྱས་གོང་སྤེལ་གྱི་ཁྲིམས»་ཟེར་བར་ངོ་རྒོལ་ཆེད་ནེའུ་ཡོག་[[མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས]]་ཀྱི་ལྟེ་གནས་མདུན་དུ་[[བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར]]་ཕྱར་ཏེ་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་ལས་འགུལ་སྤེལ། དེ་རྗེས་མྱུར་སྐྱོབ་བྱས་ཀྱང་ཉིན་དེའི་དགོང་མོ་བེལ་ཝིའུ་སྨན་ཁང་དུ་ཞི་བར་གཤེགས།<ref name="freetibet" /><ref name="tpi2" /> ལས་འགུལ་འདི་ནི་ཨ་མི་རི་ཀའི་ས་ཐོག་ཏུ་བྱུང་བའི་བོད་མིའི་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་དོན་རྐྱེན་ཐོག་མ་དེ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད།<ref name="ict" /> ཁོང་གི་སྐུ་ཚེའི་བློས་གཏོང་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཞུ་ཆེད། ནེའུ་ཡོག་དང་། [[རྡ་རམ་ས་ལ]]། ཡོ་རོབ་སོགས་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་བོད་མི་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བས་མར་མེའི་ཁྲོམ་སྐོར་དང་སྨོན་ལམ་གསུང་འདོན་གྱི་མཛད་སྒོ་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བ་སྤེལ།<ref name="geneva" /><ref name="tsamtruk" /> == མཚན་གྱི་བྱུང་རིམ། == ཁོང་གི་སྐྱེས་མིང་ལ་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ཞུ་ཞིང་། བོད་རང་བཙན་གྱི་ལས་འགུལ་ལ་ལྷག་བསམ་ཟོལ་མེད་ཀྱིས་འཇུག་པར་བརྟེན་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་«རང་བཙན་བློ་དགའ»་ཞེས་པའི་མཚན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གྲགས། མཚན་འདི་ནི་ཁོང་གི་ལས་འགུལ་གྱི་དམིགས་ཡུལ་དང་བོད་མིའི་རང་དབང་གི་ལྟ་བ་མཚོན་བྱེད་དུ་གྱུར་ཡོད།<ref name="tpie" /><ref name="tpi" /> == སྐུ་ཚེའི་སྔ་ཆ། == === འཁྲུངས་ཡུལ་དང་ནང་མི། === རང་བཙན་བློ་དགའ་མཆོག་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡ ཉིན་བོད་[[མདོ་ཁམས]]་[[དཀར་མཛེས]]་ཁུལ་གྱི་རྫ་ཁོག་ཏུ་སྐུ་འཁྲུངས།<ref name="tpie" /><ref name="tpi2" /> ཁོང་གི་ཡབ་ལ་བསོད་ནམས་དར་རྒྱས་དང་ཡུམ་ལ་རྡོ་རྗེ་ལྷ་མོ་ཞུ་ཞིང་། ཁོང་གི་སྤུན་མཆེད་གསུམ་ཡང་རྒྱ་ནག་གི་དྲག་པོའི་སྲིད་བྱུས་ལ་ངོ་རྒོལ་གནང་རྗེས་བཙོན་ཁང་དུ་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད།<ref name="tpi2" /> === རབ་བྱུང་དང་བཙན་བྱོལ་གྱི་ལམ་བུ། === སྐུ་ན་ཆུང་དུས་ཀྱི་དུས་སུ་རང་ཡུལ་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་ནང་ཆོས་ལ་སློབ་གཉེར་གནང་།<ref name="tpie" /> ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ལོར་རྒྱ་ནག་གི་བཙན་འོག་ནས་བྲོས་བྱོལ་གྱིས་[[རྒྱ་གར]]་དུ་ཕེབས་ཤིང་། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཆགས་པའི་[[དགའ་ལྡན་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང]]་དུ་ཞུགས་ཏེ་ལོ་ངོ་བཅུ་གསུམ་རིང་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔ་ལ་སློབ་གཉེར་གནད་སྨིན་གནང་།<ref name="tpi2" /><ref name="ict" /> == ཨ་རིར་བཞུགས་པའི་མི་ཚེ། == ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༦ ལོར་ཁོང་རྒྱ་གར་ནས་ཨ་མི་རི་ཀར་གནས་སྤོས་ཀྱིས། ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་ཁུའིན་སི་ (Queens) ཁུལ་གྱི་བོད་མི་མང་པོ་འདུ་སྡོད་བྱེད་སའི་ཇེག་སོན་ཧའེ་ཚེ་ (Jackson Heights) ནང་གཞིས་ཆགས།<ref name="documented" /><ref name="ict" /> ཨ་རིར་བཞུགས་རིང་འཚོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་ཆེད་བཟོ་བསྐྲུན་དང་། ཟས་རིགས་སྐྱེལ་འདྲེན་སོགས་ཀྱི་ཕྱག་ལས་སྣ་ཚོགས་གནང་ཡང་། བོད་དོན་ལས་འགུལ་སྤེལ་རྒྱུ་ནི་ཁོང་གི་མི་ཚེའི་སྙིང་པོར་བཟུང་ཡོད། ཁོང་གིས་ལས་འགུལ་ལ་ཞུགས་ཆེད་ལས་ཀ་ཐེངས་མང་པོར་བཞག་མྱོང་ཡོད་པས་གྲོགས་པོ་ཚོས་ཁོང་ནི་«བོད་དོན་ཆེད་ལས་ཀ་ཐེངས་ཉི་ཤུ་བཞག་མཁན་»ཞེས་ལྷག་བསམ་ལ་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད།<ref name="documented" /> གཞན་ཡང་ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དར་སྤེལ་ཆེད་བོད་ཀྱི་སྒོར་གཞས་ཚོགས་པ་ཞིག་ཀྱང་བཙུགས་ཏེ། གཟའ་འཁོར་རེའི་མཚམས་སུ་བོད་མི་རྣམས་དང་མཉམ་དུ་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གཞས་དང་ཞབས་བྲོ་སྤེལ་བར་མཛད།<ref name="documented" /> == བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་མཛད་རྗེས། == === ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན། === རང་བཙན་བློ་དགའ་ནི་ནེའུ་ཡོག་གི་བོད་མིའི་ལས་འགུལ་ཁྲོད་མདུན་སྐྱོད་གནང་མཁན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གིས་ནེའུ་ཡོག་དང་ནིའུ་འཇར་སིའི་ས་གནས་[[བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས]]་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་གནང་མྱོང་བ་མ་ཟད། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༣ ལོ་ནས་བཟུང་[[བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པ]]འི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་གཙོའི་ཐུགས་འགན་བཞེས།<ref name="documented" /><ref name="tyc" /><ref name="sft" /> === གོམ་བགྲོད་དང་ལས་འགུལ་ཁག === ཁོང་གིས་མཛད་པའི་གལ་ཆེའི་ལས་འགུལ་ཁག་ནི། * ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ནས་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་བར་མཻལ་ ༢༣༠ ཡི་གོམ་བགྲོད་དུ་མཉམ་ཞུགས་བྱས། * ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ལོར་ཕི་ལ་ཌེལ་ཕི་ཡ་ནས་ནེའུ་ཡོག་བར་མཻལ་ ༩༢ གོམ་བགྲོད་བྱས། * ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ལོར་བྱང་ཨ་རིའི་བོད་དོན་ཞི་བདེའི་རླངས་འཁོར་ལས་འགུལ་གོ་སྒྲིག་གནང་།<ref name="documented" /><ref name="jn" /> == ༢༠༢༦ ལོའི་ངོ་རྒོལ་དང་འདས་གྲོངས། == === རྒྱབ་ལྗོངས་དང་དམིགས་ཡུལ། === ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ ཉིན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་མིའི་ངོ་བོ་རྩ་མེད་བཟོ་བྱེད་ཀྱི་«མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་དང་ཡར་རྒྱས་གོང་སྤེལ་གྱི་ཁྲིམས»་ཟེར་བ་ལག་བསྟར་བྱས། ཁྲིམས་འདིའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་བོད་མིའི་སྐད་ཡིག་དང་ཆོས་ལུགས་རིག་གཞུང་རྣམས་རྒྱ་ནག་གི་ངོ་བོའི་ནང་དུ་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་བསྲེས་རྒྱུ་དེ་ཡིན། འདི་ནི་རང་བཙན་བློ་དགའ་མཆོག་གིས་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གནང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།<ref name="tsamtruk" /><ref name="sikyong" /> === མེར་སྲེག་གི་ལས་འགུལ། === ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢ ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༦ ཙམ་ལ། རང་བཙན་བློ་དགའ་ལགས་ཀྱིས་ནེའུ་ཡོག་གི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ལྟེ་གནས་ཁང་གི་མདུན་དུ་བོད་ཀྱི་ཆས་གོས་གཟབ་འཆོར་དང་བཅས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་ཕྱར་ཏེ་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གནང་། ཁོང་གིས་བཞག་པའི་ལག་ཡིག་ཐོག་«བོད་རང་བཙན» (Free Tibet) དང་«རྒྱ་ནག་བོད་ནས་ཕྱིར་ཐོན» (China Out of Tibet) ཞེས་བཀོད་ཡོད།<ref name="tyc" /> ཁོང་གིས་མེར་སྲེག་གནང་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་ཧ་ཅང་ཞི་འཇགས་ཀྱི་ངང་ནས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཁང་པར་ཁ་ཕྱོགས་ཏེ་ཕྱག་འཚལ་བའི་རྣམ་པ་གནང་བ་ནི་མཐོང་མཁན་ཀུན་གྱི་སེམས་འགུལ་ཐེབས་པའི་གནས་སུ་གྱུར།<ref name="zurich" /> ཁོང་བེལ་ཝིའུ་སྨན་ཁང་དུ་བསྟེན་གཏུག་བྱས་ཀྱང་། ཉིན་དེའི་དགོང་མོའི་ཆུ་ཚོད་ ༧:༠༤ ལ་སྐུ་གཤེགས།<ref name="freetibet" /> === ཞལ་ཆེམས། === ཁོང་གིས་བཞག་པའི་མཐའ་མའི་འཕྲིན་ཡིག་ནང་། «རང་བཙན་མེད་པ་དེ་ནི་ང་ཚོའི་དཀའ་ངལ་ཡོད་ཚད་ཀྱི་རྩ་བ་རེད» ཅེས་དང་། «ང་ཚོས་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་བརླག་མེད། རང་རེའི་རྒྱལ་ཁབ་ད་དུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གི་བཙན་འོག་ཏུ་ལྷག་ཡོད» ཅེས་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་དང་རིག་གཞུང་ལ་བརྟན་པོར་འཛིན་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་གནང་།<ref name="tyc" /><ref name="tsamtruk" /> == རྗེས་དྲན་དང་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད། == ཁོང་གི་སྐུ་གཤེགས་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོས་མ་ཐག [[བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས]]་ཀྱིས་རྡ་རམ་ས་ལར་མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་ཚོགས་ཤིང་། [[བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས]]་ཀྱིས་ཁོང་ལ་«རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ»་ཞེས་པའི་མཚན་བསྟོད་གུས་འདུད་ཞུས།<ref name="tpie" /><ref name="prayer" /> སྲིད་སྐྱོང་[[སྤེན་པ་ཚེ་རིང]]་མཆོག་གིས་ཁོང་གི་ལྷག་བསམ་ལ་བསྔགས་བརྗོད་དང་། བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་རང་སྲོག་གཅེས་འཛིན་གྱིས་འཐབ་རྩོད་མུ་མཐུད་དགོས་པའི་གསུང་བཤད་གནང་།<ref name="sikyong" /> དེ་བཞིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཚོགས་པ་ཁག་དང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་མགྲིན་ཚབ་པས་ཀྱང་གནས་ཚུལ་དེར་དོ་སྣང་དང་མྱ་ངན་གྱི་རྣམ་པ་བསྟན།<ref name="amnesty" /><ref name="documented" /> == འདིའང་གཟིགས། == * [[བོད་ཀྱི་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་ངོ་རྒོལ།]] * [[བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པ།]] * [[བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས།]] == ལུང་ཁུངས། == {{reflist}} == ཕྱིའི་དྲ་ཐག == * [https://tibet.net/ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་དྲ་རྒྱ།] * [https://documentedny.com/2026/07/29/tibetan-activist-lobga-rangzen-self-immolation/ Documented NY ཡི་ཞིབ་ཕྲའི་སྙན་ཐོ།] 99mjo35l0h4ebihsfz1nx2wgugavo0w 162625 162624 2026-08-16T05:09:25Z Pecha-Gade 32551 གསར་རྩོམ། 162625 wikitext text/x-wiki '''རང་བཙན་བློ་དགའ''' (ཨིན་སྐད། ''Lobga Rangzen''; ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡ – ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢) ནི་ངོ་མའི་མཚན་ལ་'''བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན'''་ཞུ་ཞིང་། [[ཨ་མི་རི་ཀ]]འི་[[ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར]]་དུ་གནས་སྡོད་བྱེད་པའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ལས་འགུལ་བ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ནི་སྔོན་ཆད་གྲྭ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༣ ལོ་ནས་བཟུང་[[བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པ]] (Tibetan National Congress) ཡི་ནེའུ་ཡོག་དང་ནིའུ་འཇར་སིའི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་གཙོའི་འགན་བཞེས་མྱོང་།<ref name="documented2" /><ref name="sft2" /> ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ ཉིན་[[རྒྱ་ནག]]་གཞུང་གིས་«མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་དང་ཡར་རྒྱས་གོང་སྤེལ་གྱི་ཁྲིམས»་ཞེས་པ་ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་། ཕྱི་ཉིན་ ༧ ཚེས་ ༢ ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོར་རང་བཙན་བློ་དགའས་ནེའུ་ཡོག་གི་[[མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས]]་ཀྱི་ལྟེ་གནས་མདུན་དུ་[[བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར]]་ཐོགས་ཏེ་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་ངོ་རྒོལ་སྤེལ། ཁོང་ལ་མྱུར་སྐྱོབ་བྱས་ཀྱང་ཉིན་དེའི་དགོང་མོ་བེལ་ཝིའུ་སྨན་ཁང་དུ་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར།<ref name="freetibet2" /><ref name="tpi22" /> ལས་འགུལ་དེ་ནི་[[ཨ་མི་རི་ཀ]]འི་ས་ཐོག་ཏུ་བྱུང་བའི་བོད་མིའི་རང་ལུས་མེར་སྲེག་ཐོག་མ་དེ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད།<ref name="ict2" /> ཁོང་གི་འདས་གྲོངས་རྗེས་ནེའུ་ཡོག་དང་། [[རྡ་རམ་ས་ལ]]། སུད་སི། ཡོ་རོབ། ཐེ་ཝན། རྒྱ་གར་གྱི་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཏུ་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཀྱི་མཛད་སྒོ་དང་སྨོན་ལམ་ཚོགས།<ref name="geneva2" /><ref name="tsamtruk2" /> == མཚན་གྱི་སྐོར། == ཁོང་གི་ངོ་མའི་མཚན་ནི་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ཡིན་ཞིང་། སྤྱི་ཚོགས་ནང་«རང་བཙན་བློ་དགའ»་ཞེས་གྲགས་ཆེ། མཚན་དེའི་ནང་གི་«རང་བཙན»་ནི་ཁོང་གི་ལས་འགུལ་གྱི་དམིགས་ཡུལ་མཚོན་བྱེད་དུ་སྦྱར་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཨིན་ཡིག་གི་གསར་འགྱུར་ཁག་ཏུ་ ''Lobga Rangzen'' དང་ ''Rangzen Lobga'' གཉིས་ཀ་སྤྱོད།<ref name="tpie2" /><ref name="tpi3" /> == མི་ཚེའི་སྟོད་ཆ། == === འཁྲུངས་ཡུལ་དང་ནང་མི། === རང་བཙན་བློ་དགའ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡ ཉིན་བོད་[[མདོ་ཁམས]]་[[དཀར་མཛེས]]་ཁུལ་གྱི་རྫ་ཁོག (Dzakhog) ཏུ་འཁྲུངས།<ref name="tpie2" /><ref name="tpi22" /> ཡབ་ཀྱི་མཚན་ལ་བསོད་ནམས་དར་རྒྱས་དང་། ཡུམ་གྱི་མཚན་ལ་རྡོ་རྗེ་ལྷ་མོ་ཞུ།<ref name="tpie2" /> བོད་ཀྱི་གསར་འགྱུར་ཁང་ཁག་གི་སྙན་ཐོ་ལྟར་ན། ཁོང་གི་སྤུན་མཆེད་གསུམ་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་ནང་ཞུགས་རྗེས་རྒྱ་ནག་གི་བཙོན་ཁང་དུ་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་ཡོད་ཟེར།<ref name="tpi22" /> === རབ་བྱུང་དང་བཙན་བྱོལ་དུ་བྲོས་པ། === ཆུང་དུས་སུ་རང་ཡུལ་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་གྲྭ་པར་བྱས།<ref name="tpie2" /> ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ལོར་བོད་ནས་བྲོས་བྱོལ་གྱིས་[[རྒྱ་གར]]་དུ་སླེབས་ཤིང་། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་[[དགའ་ལྡན་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང]]་དུ་ཞུགས་ནས་ལོ་བཅུ་གསུམ་རིང་ནང་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་གནང་།<ref name="tpi22" /><ref name="ict2" /> == ཨ་མི་རི་ཀར་གནས་སྤོས་པ། == ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༦ ལོར་རྒྱ་གར་ནས་ཨ་མི་རི་ཀར་གནས་སྤོས་ཏེ། ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་ཁུའིན་སི་ (Queens) ཁུལ་གྱི་ཇེག་སོན་ཧའེ་ཚེ་ (Jackson Heights) ནང་གནས་སྡོད་བྱས། ས་གནས་དེ་ནི་ཨ་མི་རི་ཀའི་ནང་བོད་མིའི་གྲངས་འབོར་ཆེ་ཤོས་ཁྲོད་གཏོགས་པའི་སྡོད་གནས་ཤིག་ཡིན།<ref name="documented2" /><ref name="ict2" /> ཨ་རིར་སླེབས་རྗེས་བཟོ་བསྐྲུན་ལས་རིགས་དང་། ཟས་རིགས་སྐྱེལ་འདྲེན། རླངས་འཁོར་གཏོང་མཁན་སོགས་ལས་ཀ་སྣ་ཚོགས་བྱས།<ref name="documented2" /> གྲོགས་པོ་ཚོའི་ངག་ཐོག་ནས་བཤད་ན། ཁོང་གིས་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་ནང་ཞུགས་ཆེད་ལས་ཀ་ཡང་ཡང་བཞག་མྱོང་བ་དང་། «ཁོང་གིས་ལས་ཀ་ཐེངས་ཉི་ཤུ་ཙམ་བཞག་སོང་» ཞེས་པའི་གཏམ་དཔེ་ཞིག་ཀྱང་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གྲགས་ཡོད།<ref name="documented2" /> ཁོང་གིས་གྲོགས་པོ་ཁ་ཤས་དང་མཉམ་དུ་བོད་ཀྱི་ལྷག་དཀར་སྒོར་གཞས་སྤེལ་བའི་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་ཀྱང་བཙུགས་ཤིང་། གཟའ་ལྷག་པ་དང་གཟའ་ཉི་མའི་དགོང་མོ་རེར་ནེའུ་ཡོག་གི་བོད་མི་སུམ་ཅུ་ལྷག་དང་མཉམ་དུ་གླིང་ག་ལ་འཛོམས་ནས་གཞས་དང་ཞབས་བྲོ་སྤེལ་བའི་གོམས་སྲོལ་ཡོད།<ref name="documented2" /> == རང་བཙན་གྱི་ལས་འགུལ། == === ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན། === རང་བཙན་བློ་དགའ་ནི་ནེའུ་ཡོག་གི་བོད་མིའི་ལས་འགུལ་སྤེལ་མང་པོའི་ནང་ནས་གལ་ཆེ་བ་གཅིག་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་གིས་ནེའུ་ཡོག་དང་ནིའུ་འཇར་སིའི་ས་གནས་[[བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས]]་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་བྱས་མྱོང་ཞིང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༣ ལོ་ནས་[[བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པ|བོད་རྒྱལ་ཡོངས་རང་བཙན་ཚོགས་པ]]འི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་གཙོའི་འགན་བཞེས།<ref name="documented2" /><ref name="tyc2" /><ref name="sft2" /> བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་རང་བཙན་ཚོགས་པ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ལོར་བཙུགས་པའི་བོད་རང་བཙན་རྩོད་ལེན་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། བྱང་ཨ་མི་རི་ཀ་དང་ཡོ་རོབ་ཁུལ་དུ་ཡན་ལག་མང་པོ་ཡོད།<ref name="jn2" /> === གོམ་བགྲོད་དང་ལས་འགུལ་ཁག === ཁོང་གིས་ཞུགས་མྱོང་བའི་ལས་འགུལ་གལ་ཆེ་བ་ཁག་ནི། * ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་«བོད་དོན་ཆེད་ཀྱི་གོམ་བགྲོད» (Walk for Tibet) ཞེས་པའི་ལས་འགུལ་ནང་ཞབས་ཞུ་བ་བྱས། * ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ནས་ཨ་རིའི་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་བར་མཻལ་ ༢༣༠ གོམ་བགྲོད་བྱས། * ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ལོར་ཕི་ལ་ཌེལ་ཕི་ཡ་ནས་ནེའུ་ཡོག་བར་མཻལ་ ༩༢ གོམ་བགྲོད་བྱས། * ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་བྱང་ཨ་མི་རི་ཀའི་བོད་དོན་ཞི་བདེའི་ལས་འགུལ་ཐེངས་དང་པོའི་གོ་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། རླངས་འཁོར་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུ་ལྷག་གིས་ལམ་བགྲོད་བྱས།<ref name="documented2" /><ref name="jn2" /> གྲོགས་པོ་ཚོས་བརྗོད་པ་ལྟར་ན། ཁོང་གི་སྐད་ཆ་ཕལ་ཆེ་བ་མཐའ་མར་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བ་ཞིག་ཡིན་ཟེར།<ref name="documented2" /> == རྒྱབ་ལྗོངས། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་ཁྲིམས། == ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ ཉིན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་«མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་དང་ཡར་རྒྱས་གོང་སྤེལ་གྱི་ཁྲིམས» (Ethnic Unity and Progress Law) ལག་བསྟར་བྱས། ཁྲིམས་དེས་མི་རིགས་སོ་སོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོའི་ཚབ་ཏུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་«རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ངོ་བོ»་གཅིག་གྱུར་བྱེད་དགོས་པའི་བཙན་ཤེད་ཡོད་པར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད།<ref name="tsamtruk2" /> བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་[[སྤེན་པ་ཚེ་རིང]]་མཆོག་གིས། ཁྲིམས་དེས་བོད་མིའི་སྐད་ཡིག་དང་ཆོས་ལུགས། རིག་གཞུང་བཅས་ལ་གནོད་སྐྱོན་འབྱུང་ངེས་ཡིན་པ་དང་། དེས་རང་བཙན་བློ་དགའ་ལ་ཐག་གཅོད་དེ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྗོད།<ref name="sikyong2" /> == ༢༠༢༦ ལོའི་ངོ་རྒོལ་དང་འདས་གྲོངས། == === སྔོན་འགྲོའི་བརྙན་ཟིན། === ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢ ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོར་ཁོང་གིས་དྲ་ལམ་ཐོག་བརྙན་ཟིན་ཐུང་ངུ་ཁ་ཤས་སྤེལ། དེའི་ནང་རང་ཉིད་ཀྱི་ལས་འགུལ་དེ་སྒེར་གྱི་དོན་དབང་གིས་མ་ཡིན་པར་བོད་རང་བཙན་གྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་གསལ་བཤད་བྱས་ཤིང་། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་དུ་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས།<ref name="documented2" /><ref name="tpi22" /> === ལས་འགུལ། === ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༦ ཙམ་ལ་ཁོང་གིས་ནེའུ་ཡོག་གི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ལྟེ་གནས་ཀྱི་མདུན་དུ་བོད་ཀྱི་ཆས་གོས་གྱོན་ནས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་ཐོགས་ཏེ་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་ངོ་རྒོལ་སྤེལ།<ref name="tyc2" /><ref name="tpi22" /> ཁོང་གིས་ཐོགས་པའི་ལག་ཡིག་ཐོག་«བོད་རང་བཙན» (Free Tibet) དང་«རྒྱ་ནག་བོད་ནས་ཕྱིར་ཐོན» (China Out of Tibet) ཞེས་བྲིས་ཡོད།<ref name="tyc2" /> སུད་སིའི་མཛད་སྒོའི་ཐོག་བོད་དོན་ལས་ཁུངས་ཛི་ནི་ཝའི་ལས་བྱེད་ཕུན་ཚོགས་སྟོབས་རྒྱལ་གྱིས་བརྗོད་པ་ལྟར་ན། ཁོང་གིས་སྐབས་དེར་སྐད་ཅོར་དང་འཕུར་རྒྱུག་གང་ཡང་མ་བྱས་པར་ཞི་འཇགས་ངང་བསྡད་ཅིང་། མཐའ་མར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཁང་པར་ཁ་ཕྱོགས་ནས་ཕྱག་འཚལ་བའི་རྣམ་པར་གྱུར་ཞེས་གསུངས།<ref name="zurich2" /> ཁོང་ལ་མྱུར་སྐྱོབ་བྱས་ཏེ་བེལ་ཝིའུ་སྨན་ཁང་དུ་ཁྲིད་ཀྱང་། ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༧ དང་སྐར་མ་ ༤ ཙམ་ལ་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར། སྐབས་དེར་དགུང་ལོ་ ༥༢ ཡིན།<ref name="freetibet2" /><ref name="documented2" /> === མཐའ་མའི་འཕྲིན་ཡིག === ཁོང་གིས་བཞག་པའི་འཕྲིན་ཡིག་ནང་། རང་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་མྱ་ངན་བྱེད་མི་དགོས་པར་བོད་རང་བཙན་གྱི་འཐབ་རྩོད་མུ་མཐུད་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱས་ཤིང་། «རང་བཙན་མེད་པ་དེ་ནི་ང་ཚོའི་དཀའ་ངལ་ཡོད་ཚད་ཀྱི་རྩ་བ་རེད» ཅེས་དང་། མཇུག་ཏུ་«བོད་རྒྱལ་ལོ། བོད་རང་བཙན་རྒྱལ་ལོ།» ཞེས་བརྗོད་པར་གྲགས།<ref name="freetibet2" /><ref name="tpi22" /> དེ་བཞིན་ཁོང་གིས་བོད་མི་རྣམས་ལ་རང་གི་ཕ་ཡུལ་དང་། སྐད་ཡིག རིག་གཞུང་། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་བཅས་ལ་བརྟན་པོར་འཛིན་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཡང་བྱས།<ref name="tsamtruk2" /> ལུང་ཁུངས་གཞན་ཞིག་ལས་ཁོང་གིས་«ང་ཚོས་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་བརླག་མེད། རང་རེའི་རྒྱལ་ཁབ་ད་དུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གི་བཙན་འོག་ཏུ་ལྷག་ཡོད» ཅེས་གསུངས་པར་བཀོད།<ref name="tyc2" /> == རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ། == === ནེའུ་ཡོག === གནས་ཚུལ་དེ་ཁྱབ་མ་ཐག་ཉིན་དེའི་དགོང་མོར་བོད་མི་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་བརྒྱ་ལྷག་གིས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ལྟེ་གནས་ཀྱི་མདུན་དུ་མར་མེའི་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ། དེ་རྗེས་ནེའུ་ཡོག་ཝུ་ཌི་སཡིཌ་ (Woodside) ཀྱི་བོད་མིའི་སྤྱི་ཁང་དུ་བདུན་རེའི་མཚམས་སུ་བོད་མི་བདུན་བརྒྱ་ལྷག་འཛོམས་ནས་སྨོན་ལམ་ཚོགས།<ref name="documented2" /> === རྡ་རམ་ས་ལ་དང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས། === [[བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས]]་ཀྱིས་རྡ་རམ་ས་ལར་མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་ཚོགས་ཤིང་། སྲིད་སྐྱོང་དང་བཀའ་བློན་རྣམ་པ། ལས་བྱེད་ཡོངས་ནས་ཞུགས།<ref name="prayer2" /> [[བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས]]་ཀྱིས་ཁོང་ལ་«རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ»་ཞེས་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་བ་དང་། ཁོང་གི་ལས་འགུལ་དེ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་བརྗེད་མི་སྲིད་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྗོད།<ref name="tpie2" /> སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས་ཁོང་གི་བརྩོན་ཤུགས་ལ་བསྔགས་བརྗོད་ཞུས་པ་དང་ཆབས་ཅིག མིའི་ཚེ་སྲོག་གལ་ཆེན་ཡིན་སྟབས་བོད་མི་རྣམས་ནས་རང་སྲོག་གཅེས་འཛིན་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཡང་གནང་།<ref name="sikyong2" /> ཆོས་རིག་བཀའ་བློན་གྱིས་ཀྱང་། རང་ལུས་མེར་སྲེག་བྱེད་མཁན་རྣམས་ནི་བོད་དོན་ལ་ཚབ་མི་ཐུབ་པའི་གྱོང་གུད་ཡིན་པས་དེ་འདྲའི་ལམ་ནས་མི་འགྲོ་བའི་འབོད་སྐུལ་བྱས།<ref name="prayer2" /> ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་ནས་ཁོང་གི་བདུན་ཚིགས་དྲུག་པའི་མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་དུ་ཞུགས།<ref name="bodasia" /> === ཡོ་རོབ་དང་རྒྱལ་སྤྱི། === * '''འཇར་མན།''' ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༣ ཉིན་བྷར་ལིན་སོགས་སུ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་སྨོན་ལམ་དང་ངོ་རྒོལ་སྤེལ། * '''ཨོ་སི་ཊི་རི་ཡ།''' ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༣ ཉིན་ཝི་ཡེན་ནཱ་དང་། སཱལ་ཛི་བྷར྄ག གིརཱ་ཙི། ལིན་ཛི་བཅས་སུ་མཛད་སྒོ་ཚོགས། * '''སུད་སི།''' ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༤ ཉིན་ཛི་ནི་ཝ་དང་། ཚེས་ ༥ ཉིན་རི་ཀོན་དུ་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་ཚོགས།<ref name="geneva2" /> * '''སུད་སི།''' ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༥ ཉིན་ཟུ་རིཁ་ཏུ་སུད་སིའི་བོད་རིགས་ཚོགས་པ་བཅུ་གསུམ་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་མི་གྲངས་བདུན་བརྒྱ་ལྷག་གིས་མར་མེའི་ཞི་རྒོལ་སྤེལ་ཏེ་རྒྱ་ནག་གི་གཞུང་ཚབ་ཁང་བར་གོམ་བགྲོད་བྱས།<ref name="zurich2" /> * '''རྒྱ་གར་དང་གཞན།''' རྡ་རམ་ས་ལ་དང་། ལ་དྭགས། མཻ་སོར། བྷེང་ཀ་ལོར། ཐེ་ཝན་བཅས་སུའང་མཛད་སྒོ་ཚོགས།<ref name="tribune" /><ref name="tpi3" /> === རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱབ་བསྒྲགས་དང་ལན་འདེབས། === མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་མགྲིན་ཚབ་པས་གནས་ཚུལ་དེ་«ཧ་ཅང་སྐྱོ་གནས་ཤིག»་ཡིན་པར་བརྗོད།<ref name="documented2" /> [[ཨེམ་ནེསི་རྒྱལ་སྤྱི]] (Amnesty International) དང་[[རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང]] (ICT) སོགས་ཀྱིས་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་ཏེ་བོད་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནས་སྟངས་ལ་དོ་སྣང་སྤྲོད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱས།<ref name="ict2" /><ref name="amnesty2" /> [[བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པ]] (Students for a Free Tibet) ཡིས་ཁོང་གི་དྲན་གསོའི་ཆེད་«བོད་ཀྱི་དམ་བཅའ» (Tibet Pledge) ཞེས་པའི་ལས་འགུལ་ཞིག་གསར་འཛུགས་བྱས།<ref name="sft2" /> == ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས། == ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོ་ནས་བཟུང་བོད་ནང་དང་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བོད་མི་ ༡༧༠ ལྷག་གིས་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ནང་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་བྱུང་བ་བཅུ་ལྷག་ཡོད།<ref name="ict2" /><ref name="tpi3" /> རང་བཙན་བློ་དགའི་ལས་འགུལ་དེ་ནི་ཨ་མི་རི་ཀའི་ས་ཐོག་ཏུ་བྱུང་བའི་བོད་མིའི་རང་ལུས་མེར་སྲེག་ཐོག་མ་དེ་ཡིན་ལ།<ref name="ict2" /> མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཀྱི་སྒོ་མདུན་དུ་བྱུང་བའི་ཆ་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགྱུར་ནང་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་ཐོབ།<ref name="tsamtruk2" /> == འདིའང་གཟིགས། == * [[བོད་ཀྱི་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་ངོ་རྒོལ]] * [[བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པ]] * [[བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས]] == ལུང་ཁུངས། == {{reflist|refs=<ref name="documented">{{cite web |url=https://documentedny.com/2026/07/29/tibetan-activist-lobga-rangzen-self-immolation/ |title=Lobga Rangzen Dedicated His Life to Tibet. His Final Protest Made History |publisher=Documented NY |date=2026-07-29}}</ref> <ref name="freetibet">{{cite web |url=https://freetibet.org/latest/tibetan-activist-lobga-rangzen-dies-in-self-immolation-protest-for-tibetan-independence/ |title=Activist Dies in Self-Immolation Protest for Tibetan Independence |publisher=Free Tibet |date=2026-07-03}}</ref> <ref name="ict">{{cite web |url=https://savetibet.org/ict-mourns-passing-of-tibet-activist-lobga-rangzen-following-first-tibetan-self-immolation-on-us-soil-calls-for-action-on-tibet/ |title=ICT mourns passing of Tibet activist Lobga Rangzen following first Tibetan self-immolation on US soil |publisher=International Campaign for Tibet |date=2026-07}}</ref> <ref name="tpie">{{cite web |url=https://tibet.net/press-statement-of-the-tibetan-parliament-in-exile-on-the-self-immolation-protest-for-the-cause-of-tibet-by-patriotic-hero-rangzen-lobga/ |title=Press Statement of the Tibetan Parliament-in-Exile on the Self-Immolation Protest for the Cause of Tibet by Patriotic Hero Rangzen Lobga |publisher=Central Tibetan Administration |date=2026-07}}</ref> <ref name="sikyong">{{cite web |url=https://tibet.net/official-statement-by-sikyong-penpa-tsering-on-the-self-immolation-of-lobga-rangzen-outside-un-headquarters-new-york/ |title=Official Statement by Sikyong Penpa Tsering on the Self-Immolation of Lobga Rangzen Outside UN Headquarters, New York |publisher=Central Tibetan Administration |date=2026-07}}</ref> <ref name="prayer">{{cite web |url=https://tibet.net/central-tibetan-administration-holds-prayer-service-in-honour-of-tibetan-self-immolator-lobsang-paldens-martyrdom/ |title=Central Tibetan Administration Holds Prayer Service in Honour of Tibetan Self-Immolator Lobsang Palden's Martyrdom |publisher=Central Tibetan Administration |date=2026-07}}</ref> <ref name="geneva">{{cite web |url=https://tibet.net/the-flames-of-resistance-tibetan-diaspora-across-europe-under-the-office-of-tibet-geneva-unites-in-mourning-following-the-self-immolation-of-lobga-rangzen/ |title=The Flames of Resistance: Tibetan Diaspora Across Europe Unites in Mourning |publisher=Central Tibetan Administration |date=2026-07}}</ref> <ref name="zurich">{{cite web |url=https://tibet.net/13-tibetan-associations-unite-in-zurich-in-a-powerful-candlelight-march-to-honour-pawo-lobga-rangzen-on-the-33rd-day-since-his-passing/ |title=13 Tibetan Associations Unite in Zurich in a Candlelight March to Honour Pawo Lobga Rangzen |publisher=Central Tibetan Administration |date=2026-08}}</ref> <ref name="tpi">{{cite web |url=https://www.thetibetpost.com/news/exile/tibetans-mourn-death-of-lobga-rangzen,-protest-china%E2%80%99s-repressive-policies-in-tibet |title=Tibetans mourn death of Lobga Rangzen, protest China's repressive policies in Tibet |publisher=Tibet Post International |date=2026-07}}</ref> <ref name="tpi2">{{cite web |url=https://www.thetibetpost.com/news/exile/tibet-independence-activist-set-himself-on-fire-to-protest-china-s-repressive-policies-in-tibet |title=Tibet independence activist set himself on fire to protest China's repressive policies in Tibet |publisher=Tibet Post International |date=2026-07}}</ref> <ref name="tyc">{{cite web |url=https://www.tibetanyouthcongress.org/martyr-lobga-rangzen-a-life-dedicated-to-tibets-freedom/ |title=Martyr Lobga Rangzen: A Life Dedicated to Tibet's Freedom |publisher=Tibetan Youth Congress |date=2026-07}}</ref> <ref name="sft">{{cite web |url=https://studentsforafreetibet.org/in-honor-of-pawo-lobga-rangzen-take-the-tibet-pledge/ |title=In honor of Pawo Lobga Rangzen: Take the Tibet Pledge |publisher=Students for a Free Tibet |date=2026-07}}</ref> <ref name="jn">{{cite web |url=https://www.jamyangnorbu.com/blog/2026/07/28/tibetan-national-congress-a-brief-history/ |title=Tibetan National Congress (TNC): A Brief History |publisher=Shadow Tibet |author=Jamyang Norbu |date=2026-07-28}}</ref> <ref name="tribune">{{cite web |url=https://www.tribuneindia.com/news/world/candlelight-vigils-held-in-dharamshala-ladakh-after-tibetan-activist-dies-following-self-immolation-outside-un-hq/ |title=Candlelight vigils held in Dharamshala, Ladakh after Tibetan activist dies following self-immolation outside UN HQ |publisher=The Tribune |date=2026-07-04}}</ref> <ref name="rfa">{{cite web |url=https://www.rfa.org/english/tibet/2026/07/03/tibet-united-nations-self-immolation-china/ |title=Tibetan activist dies after setting himself on fire outside UN headquarters |publisher=Radio Free Asia |date=2026-07-03}}</ref> <ref name="amnesty">{{cite web |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2026/07/self-immolation-of-tibetan-man-outside-un-highlights-long-standing-chinese-repression/ |title=Self-immolation of Tibetan man outside UN highlights long-standing Chinese repression |publisher=Amnesty International |date=2026-07}}</ref> <ref name="tsamtruk">{{cite web |url=https://tsamtruk.com/2026/08/05/chinas-ethnic-unity-and-progress-law-cost-lobga-rangzen-his-life-at-the-uns-doorstep-after-over-160-self-immolations-is-the-un-finally-listening/ |title=China's "Ethnic Unity and Progress Law" Cost Lobga Rangzen His Life at the UN's Doorstep |publisher=Global Alliance for Tibet & Persecuted Minorities |date=2026-08-05}}</ref> <ref name="bodasia">{{cite web |url=https://www.bod.asia/2026/08/ |title=རྒྱལ་གཅེས་པ་རང་བཙན་བློ་དགའ་ལགས་ཀྱི་བདུན་ཚིགས་དྲུག་པའི་མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ། |publisher=བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས། |date=2026-08-13}}</ref>}} == ཕྱིའི་དྲ་ཐག == * [https://tibet.net/ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་དྲ་རྒྱ] * [https://tibetnetwork.org/lobga-rangzen/ International Tibet Network — Lobga Rangzen] * [https://documentedny.com/2026/07/29/tibetan-activist-lobga-rangzen-self-immolation/ Documented NY ཡི་ཞིབ་ཕྲའི་སྙན་ཐོ] ====== ========================================================== ====== རྩོམ་སྒྲིག་པར་དྲན་སྐུལ། ====== ========================================================== ====== ༡། ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ། «དཔའ་བོ»་དང་«རྒྱལ་གཅེས»། «མཛད་པ་ཆེན་པོ»་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་རྣམས་ཝི་ཀིའི་ རང་སྐད་དུ་མ་བཀོད་པར། སྒྲིག་འཛུགས་གང་ཞིག་གིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེས་ལུང་འདྲེན་གྱི་ ཚུལ་དུ་བཀོད་ཡོད། འདི་ནི་ཝི་ཀིའི་ NPOV ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ཡིན། ༢། ལུང་ཁུངས་མི་མཐུན་པ། ༼ཀ༽ འདས་གྲོངས་ཀྱི་ཚེས་གྲངས། RFA ཡིས་ ༧ ཚེས་ ༣ ཞེས་བཀོད་ཡོད་ཀྱང་། Free Tibet དང་ Documented NY ICT TYC སོགས་ཀྱིས་ ༧ ཚེས་ ༢ ཡི་ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༧:༠༤ ལ་གྲོངས་ཞེས་ གསལ། མང་ཆེ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ ༧ ཚེས་ ༢ བཞག་ཡོད། ༼ཁ༽ ལས་འགུལ་གྱི་ཆུ་ཚོད། ༥:༤༩ / ༥:༥༩ / ༦:༣༠ སོགས་མི་མཐུན་པས་«ཆུ་ཚོད་ ༦ ཙམ»་བཞག ༼ག༽ སྤུན་མཆེད་གསུམ་བཙོན་ཁང་དུ་གྲོངས་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་ Tibet Post གཅིག་པུ་ལས་མ་རྙེད་པས། ལུང་ཁུངས་གཞན་ཞིག་མ་རྙེད་བར་«སྙན་ཐོ་ལྟར་ན»་ཞེས་བཀོད་ཡོད། ༼ང༽ འཁྲུངས་ཡུལ་«རྫ་ཁོག»་ནི་ཨིན་ཡིག་ ''DzaKhong'' ལས་ཕབ་བསྒྱུར་བྱས་པས། བོད་ཡིག་གི་ འབྲི་ཚུལ་ངེས་གཏན་ཞིག་རྙེད་ན་བཟོ་བཅོས་བྱེད་དགོས། ༣། གསར་འཛུགས་དགོས་པའི་ཆ་ཤས། -{{Infobox person}} བོད་ཡིག་ཝི་ཀིར་ཡོད་མེད་བརྟག་དགོས། - སྡེ་ཚན་ (Category) གྱི་མིང་ཁག་ཡོད་མེད་བརྟག་དགོས། མེད་ན་གསར་འཛུགས་བྱེད་དགོས། - འབྲེལ་མཐུད་ ([[...]]) བྱས་པའི་རྩོམ་གནས་འགའ་ཞིག་ད་དུང་མེད་སྲིད། ༤། Wikidata ཐོག་ Q-item ཞིག་གསར་འཛུགས་བྱས་ན་ལེགས། P31=Q5 (མི)། P21=Q6581097། P569=1974-06-01། P570=2026-07-02། P19=དཀར་མཛེས། P20=ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར། P106=ལས་འགུལ་བ། P1196=Q10737 (རང་སྲེག) * evyjzdtwxq873qy6oztkcwcg2s2qlrc 162626 162625 2026-08-16T11:02:38Z Pecha-Gade 32551 162626 wikitext text/x-wiki '''རང་བཙན་བློ་དགའ''' (ཨིན་སྐད། ''Lobga Rangzen''; ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡ – ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢) ནི་ངོ་མའི་མཚན་ལ་'''བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན'''་ཞུ་ཞིང་། [[ཨ་མི་རི་ཀ]]འི་[[ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར]]་དུ་གནས་སྡོད་བྱེད་པའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ལས་འགུལ་བ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ནི་སྔོན་ཆད་གྲྭ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༣ ལོ་ནས་བཟུང་[[བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པ]] (Tibetan National Congress) ཡི་ནེའུ་ཡོག་དང་ནིའུ་འཇར་སིའི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་གཙོའི་འགན་བཞེས་མྱོང་།<ref name="documented" /><ref name="sft" /> ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ ཉིན་[[རྒྱ་ནག]]་གཞུང་གིས་«མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་དང་ཡར་རྒྱས་གོང་སྤེལ་གྱི་ཁྲིམས»་ཞེས་པ་ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་། ཕྱི་ཉིན་ ༧ ཚེས་ ༢ ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོར་རང་བཙན་བློ་དགའས་ནེའུ་ཡོག་གི་[[མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས]]་ཀྱི་ལྟེ་གནས་མདུན་དུ་[[བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར]]་ཐོགས་ཏེ་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་ངོ་རྒོལ་སྤེལ། ཁོང་ལ་མྱུར་སྐྱོབ་བྱས་ཀྱང་ཉིན་དེའི་དགོང་མོ་བེལ་ཝིའུ་སྨན་ཁང་དུ་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར།<ref name="freetibet" /><ref name="tpi2" /> ལས་འགུལ་དེ་ནི་ཨ་མི་རི་ཀའི་ས་ཐོག་ཏུ་བྱུང་བའི་བོད་མིའི་རང་ལུས་མེར་སྲེག་ཐོག་མ་དེ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད།<ref name="ict" /> ཁོང་གི་འདས་གྲོངས་རྗེས་ནེའུ་ཡོག་དང་། [[རྡ་རམ་ས་ལ]]། སུད་སི། ཡོ་རོབ། ཐེ་ཝན། རྒྱ་གར་གྱི་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཏུ་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཀྱི་མཛད་སྒོ་དང་སྨོན་ལམ་ཚོགས།<ref name="geneva" /><ref name="tsamtruk" /> == མཚན་གྱི་སྐོར། == ཁོང་གི་ངོ་མའི་མཚན་ནི་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ཡིན་ཞིང་། སྤྱི་ཚོགས་ནང་«རང་བཙན་བློ་དགའ»་ཞེས་གྲགས་ཆེ། མཚན་དེའི་ནང་གི་«རང་བཙན»་ནི་ཁོང་གི་ལས་འགུལ་གྱི་དམིགས་ཡུལ་མཚོན་བྱེད་དུ་སྦྱར་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཨིན་ཡིག་གི་གསར་འགྱུར་ཁག་ཏུ་ ''Lobga Rangzen'' དང་ ''Rangzen Lobga'' གཉིས་ཀ་སྤྱོད།<ref name="tpie" /><ref name="tpi" /> == སྐུ་ཚེའི་སྔ་ཆ། == === འཁྲུངས་ཡུལ་དང་ནང་མི། === རང་བཙན་བློ་དགའ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡ ཉིན་བོད་[[མདོ་ཁམས]]་[[དཀར་མཛེས]]་ཁུལ་གྱི་རྫ་ཁོག (Dzakhog) ཏུ་འཁྲུངས།<ref name="tpie" /><ref name="tpi2" /> ཡབ་ཀྱི་མཚན་ལ་བསོད་ནམས་དར་རྒྱས་དང་། ཡུམ་གྱི་མཚན་ལ་རྡོ་རྗེ་ལྷ་མོ་ཞུ།<ref name="tpie" /> བོད་ཀྱི་གསར་འགྱུར་ཁང་ཁག་གི་སྙན་ཐོ་ལྟར་ན། ཁོང་གི་སྤུན་མཆེད་གསུམ་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་ནང་ཞུགས་རྗེས་རྒྱ་ནག་གི་བཙོན་ཁང་དུ་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་ཡོད་ཟེར།<ref name="tpi2" /> === རབ་བྱུང་དང་བཙན་བྱོལ་དུ་བྲོས་པ། === ཆུང་དུས་སུ་རང་ཡུལ་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་གྲྭ་པར་གྱུར།<ref name="tpie" /> ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ལོར་བོད་ནས་བྲོས་བྱོལ་གྱིས་[[རྒྱ་གར]]་དུ་སླེབས་ཤིང་། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་[[དགའ་ལྡན་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང]]་དུ་ཞུགས་ནས་ལོ་བཅུ་གསུམ་རིང་ནང་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་གནང་།<ref name="tpi2" /><ref name="ict" /> == ཨ་མི་རི་ཀར་གནས་སྤོས་པ། == ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༦ ལོར་རྒྱ་གར་ནས་ཨ་མི་རི་ཀར་གནས་སྤོས་ཏེ། ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་ཁུའིན་སི་ (Queens) ཁུལ་གྱི་ཇེག་སོན་ཧའེ་ཚེ་ (Jackson Heights) ནང་གནས་སྡོད་བྱས། ས་གནས་དེ་ནི་ཨ་མི་རི་ཀའི་ནང་བོད་མིའི་གྲངས་འབོར་ཆེ་ཤོས་ཁྲོད་གཏོགས་པའི་སྡོད་གནས་ཤིག་ཡིན།<ref name="documented" /><ref name="ict" /> ཨ་རིར་སླེབས་རྗེས་བཟོ་བསྐྲུན་ལས་རིགས་དང་། ཟས་རིགས་སྐྱེལ་འདྲེན། རླངས་འཁོར་གཏོང་མཁན་སོགས་ལས་ཀ་སྣ་ཚོགས་བྱས།<ref name="documented" /> གྲོགས་པོ་ཚོའི་ངག་ཐོག་ནས་ན། ཁོང་གིས་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་ནང་ཞུགས་ཆེད་ལས་ཀ་ཡང་ཡང་བཞག་མྱོང་བ་དང་། «ཁོང་གིས་ལས་ཀ་ཐེངས་ཉི་ཤུ་ཙམ་བཞག་སོང་» ཞེས་པའི་གཏམ་དཔེ་ཞིག་ཀྱང་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གྲགས་ཡོད།<ref name="documented" /> ཁོང་གིས་གྲོགས་པོ་ཁ་ཤས་དང་མཉམ་དུ་བོད་ཀྱི་སྒོར་གཞས་སྤེལ་བའི་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་ཀྱང་བཙུགས་ཤིང་། གཟའ་ལྷག་པ་དང་གཟའ་ཉི་མའི་དགོང་མོ་རེར་ནེའུ་ཡོག་གི་བོད་མི་སུམ་ཅུ་ལྷག་དང་མཉམ་དུ་གླིང་ག་ལ་འཛོམས་ནས་གཞས་དང་ཞབས་བྲོ་སྤེལ་བའི་གོམས་སྲོལ་ཡོད།<ref name="documented" /> == རང་བཙན་གྱི་ལས་འགུལ། == === ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན། === རང་བཙན་བློ་དགའ་ནི་ནེའུ་ཡོག་གི་བོད་མིའི་ལས་འགུལ་ཁྲོད་མིང་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གིས་ནེའུ་ཡོག་དང་ནིའུ་འཇར་སིའི་ས་གནས་[[བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས]]་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་བྱས་མྱོང་ཞིང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༣ ལོ་ནས་[[བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པ]]འི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་གཙོའི་འགན་བཞེས།<ref name="documented" /><ref name="tyc" /><ref name="sft" /> བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ལོར་བཙུགས་པའི་བོད་རང་བཙན་རྩོད་ལེན་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། བྱང་ཨ་མི་རི་ཀ་དང་ཡོ་རོབ་ཁུལ་དུ་ཡན་ལག་མང་པོ་ཡོད།<ref name="jn" /> === གོམ་བགྲོད་དང་ལས་འགུལ་ཁག === ཁོང་གིས་ཞུགས་མྱོང་བའི་ལས་འགུལ་གལ་ཆེ་བ་ཁག་ནི། * ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་«བོད་དོན་ཆེད་ཀྱི་གོམ་བགྲོད» (Walk for Tibet) ཞེས་པའི་ལས་འགུལ་ནང་ཞབས་ཞུ་བ་བྱས། * ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ནས་ཨ་རིའི་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་བར་མཻལ་ ༢༣༠ གོམ་བགྲོད་བྱས། * ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ལོར་ཕི་ལ་ཌེལ་ཕི་ཡ་ནས་ནེའུ་ཡོག་བར་མཻལ་ ༩༢ གོམ་བགྲོད་བྱས། * ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་བྱང་ཨ་མི་རི་ཀའི་བོད་དོན་ཞི་བདེའི་ལས་འགུལ་ཐེངས་དང་པོའི་གོ་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། རླངས་འཁོར་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུ་ལྷག་གིས་ལམ་བགྲོད་བྱས།<ref name="documented" /><ref name="jn" /> གྲོགས་པོ་ཚོས་བརྗོད་པ་ལྟར་ན། ཁོང་གི་སྐད་ཆ་ཕལ་ཆེ་བ་མཐའ་མར་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བ་ཞིག་ཡིན་ཟེར།<ref name="documented" /> == རྒྱབ་ལྗོངས། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་ཁྲིམས། == ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ ཉིན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་«མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་དང་ཡར་རྒྱས་གོང་སྤེལ་གྱི་ཁྲིམས» (Ethnic Unity and Progress Law) ལག་བསྟར་བྱས། ཁྲིམས་དེས་མི་རིགས་སོ་སོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོའི་ཚབ་ཏུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་«རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ངོ་བོ»་གཅིག་གྱུར་བྱེད་དགོས་པའི་བཙན་ཤེད་ཡོད་པར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད།<ref name="tsamtruk" /> བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་[[སྤེན་པ་ཚེ་རིང]]་མཆོག་གིས། ཁྲིམས་དེས་བོད་མིའི་སྐད་ཡིག་དང་ཆོས་ལུགས། རིག་གཞུང་བཅས་ལ་གནོད་སྐྱོན་འབྱུང་ངེས་ཡིན་པ་དང་། དེས་རང་བཙན་བློ་དགའ་ལ་ཐག་གཅོད་དེ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྗོད།<ref name="sikyong" /> == ༢༠༢༦ ལོའི་ངོ་རྒོལ་དང་འདས་གྲོངས། == === སྔོན་འགྲོའི་བརྙན་ཟིན། === ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢ ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོར་ཁོང་གིས་དྲ་ལམ་ཐོག་བརྙན་ཟིན་ཐུང་ངུ་ཁ་ཤས་སྤེལ། དེའི་ནང་རང་ཉིད་ཀྱི་ལས་འགུལ་དེ་སྒེར་གྱི་དོན་དབང་གིས་མ་ཡིན་པར་བོད་རང་བཙན་གྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་གསལ་བཤད་བྱས་ཤིང་། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་དུ་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས།<ref name="documented" /><ref name="tpi2" /> === ལས་འགུལ། === ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༦ ཙམ་ལ་ཁོང་གིས་ནེའུ་ཡོག་གི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ལྟེ་གནས་ཀྱི་མདུན་དུ་བོད་ཀྱི་ཆས་གོས་གྱོན་ནས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་ཐོགས་ཏེ་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་ངོ་རྒོལ་སྤེལ།<ref name="tyc" /><ref name="tpi2" /> ཁོང་གིས་ཐོགས་པའི་ལག་ཡིག་ཐོག་«བོད་རང་བཙན» (Free Tibet) དང་«རྒྱ་ནག་བོད་ནས་ཕྱིར་ཐོན» (China Out of Tibet) ཞེས་བྲིས་ཡོད།<ref name="tyc" /> སུད་སིའི་མཛད་སྒོའི་ཐོག་བོད་དོན་ལས་ཁུངས་ཛི་ནི་ཝའི་ལས་བྱེད་ཕུན་ཚོགས་སྟོབས་རྒྱལ་གྱིས་བརྗོད་པ་ལྟར་ན། ཁོང་གིས་སྐབས་དེར་སྐད་ཅོར་དང་འཕུར་རྒྱུག་གང་ཡང་མ་བྱས་པར་ཞི་འཇགས་ངང་བསྡད་ཅིང་། མཐའ་མར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཁང་པར་ཁ་ཕྱོགས་ནས་ཕྱག་འཚལ་བའི་རྣམ་པར་གྱུར་ཞེས་གསུངས།<ref name="zurich" /> ཁོང་ལ་མྱུར་སྐྱོབ་བྱས་ཏེ་བེལ་ཝིའུ་སྨན་ཁང་དུ་ཁྲིད་ཀྱང་། ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༧ དང་སྐར་མ་ ༤ ཙམ་ལ་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར། སྐབས་དེར་དགུང་ལོ་ ༥༢ ཡིན།<ref name="freetibet" /><ref name="documented" /> (ལུང་ཁུངས་འགའ་ཞིག་ལས་འདས་ཚེས་ ༧ ཚེས་ ༣ ཞེས་བཀོད་ཡོད།)<ref name="rfa" /> === མཐའ་མའི་འཕྲིན་ཡིག === ཁོང་གིས་བཞག་པའི་འཕྲིན་ཡིག་ནང་། རང་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་མྱ་ངན་བྱེད་མི་དགོས་པར་བོད་རང་བཙན་གྱི་འཐབ་རྩོད་མུ་མཐུད་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱས་ཤིང་། «རང་བཙན་མེད་པ་དེ་ནི་ང་ཚོའི་དཀའ་ངལ་ཡོད་ཚད་ཀྱི་རྩ་བ་རེད» ཅེས་དང་། མཇུག་ཏུ་«བོད་རྒྱལ་ལོ། བོད་རང་བཙན་རྒྱལ་ལོ།» ཞེས་བརྗོད་པར་གྲགས།<ref name="freetibet" /><ref name="tpi2" /> དེ་བཞིན་ཁོང་གིས་བོད་མི་རྣམས་ལ་རང་གི་ཕ་ཡུལ་དང་། སྐད་ཡིག རིག་གཞུང་། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་བཅས་ལ་བརྟན་པོར་འཛིན་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཡང་བྱས།<ref name="tsamtruk" /> ལུང་ཁུངས་གཞན་ཞིག་ལས་ཁོང་གིས་«ང་ཚོས་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་བརླག་མེད། རང་རེའི་རྒྱལ་ཁབ་ད་དུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གི་བཙན་འོག་ཏུ་ལྷག་ཡོད» ཅེས་གསུངས་པར་བཀོད།<ref name="tyc" /> == རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ། == === ནེའུ་ཡོག === གནས་ཚུལ་དེ་ཁྱབ་མ་ཐག་ཉིན་དེའི་དགོང་མོར་བོད་མི་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་བརྒྱ་ལྷག་གིས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ལྟེ་གནས་ཀྱི་མདུན་དུ་མར་མེའི་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ། དེ་རྗེས་ནེའུ་ཡོག་ཝུ་ཌི་སཡིཌ་ (Woodside) ཀྱི་བོད་མིའི་སྤྱི་ཁང་དུ་བདུན་རེའི་མཚམས་སུ་བོད་མི་བདུན་བརྒྱ་ལྷག་འཛོམས་ནས་སྨོན་ལམ་ཚོགས།<ref name="documented" /> === རྡ་རམ་ས་ལ་དང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས། === [[བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས]]་ཀྱིས་རྡ་རམ་ས་ལར་མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་ཚོགས་ཤིང་། སྲིད་སྐྱོང་དང་བཀའ་བློན་རྣམ་པ། ལས་བྱེད་ཡོངས་ནས་ཞུགས།<ref name="prayer" /> [[བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས]]་ཀྱིས་ཁོང་ལ་«རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ»་ཞེས་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་བ་དང་། ཁོང་གི་ལས་འགུལ་དེ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་བརྗེད་མི་སྲིད་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྗོད།<ref name="tpie" /> སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས་ཁོང་གི་བརྩོན་ཤུགས་ལ་བསྔགས་བརྗོད་ཞུས་པ་དང་ཆབས་ཅིག མིའི་ཚེ་སྲོག་གལ་ཆེན་ཡིན་སྟབས་བོད་མི་རྣམས་ནས་རང་སྲོག་གཅེས་འཛིན་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཡང་གནང་།<ref name="sikyong" /> ཆོས་རིག་བཀའ་བློན་གྱིས་ཀྱང་། རང་ལུས་མེར་སྲེག་བྱེད་མཁན་རྣམས་ནི་བོད་དོན་ལ་ཚབ་མི་ཐུབ་པའི་གྱོང་གུད་ཡིན་པས་དེ་འདྲའི་ལམ་ནས་མི་འགྲོ་བའི་འབོད་སྐུལ་བྱས།<ref name="prayer" /> ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་ནས་ཁོང་གི་བདུན་ཚིག་དྲུག་པའི་མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་དུ་ཞུགས།<ref name="bodasia" /> === ཡོ་རོབ་དང་རྒྱལ་སྤྱི། === * '''འཇར་མན།''' ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༣ ཉིན་བྷར་ལིན་སོགས་སུ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་སྨོན་ལམ་དང་ངོ་རྒོལ་སྤེལ།<ref name="geneva" /> * '''ཨོ་སི་ཊི་རི་ཡ།''' ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༣ ཉིན་ཝི་ཡེན་ནཱ་དང་། སཱལ་ཛི་བྷར྄ག གིརཱ་ཙི། ལིན་ཛི་བཅས་སུ་མཛད་སྒོ་ཚོགས།<ref name="geneva" /> * '''སུད་སི།''' ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༤ ཉིན་ཛི་ནི་ཝ་དང་། ཚེས་ ༥ ཉིན་རི་ཀོན་དུ་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་ཚོགས།<ref name="geneva" /> * '''ཟུ་རིཁ།''' ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༥ ཉིན་སུད་སིའི་བོད་རིགས་ཚོགས་པ་བཅུ་གསུམ་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་མི་གྲངས་བདུན་བརྒྱ་ལྷག་གིས་མར་མེའི་ཞི་རྒོལ་སྤེལ་ཏེ་རྒྱ་ནག་གི་གཞུང་ཚབ་ཁང་བར་གོམ་བགྲོད་བྱས།<ref name="zurich" /> * '''རྒྱ་གར་དང་གཞན།''' རྡ་རམ་ས་ལ་དང་། ལ་དྭགས། མཻ་སོར། བྷེང་ཀ་ལོར། ཐེ་ཝན་བཅས་སུའང་མཛད་སྒོ་ཚོགས།<ref name="tribune" /><ref name="tpi" /> === རྒྱལ་སྤྱིའི་ལན་འདེབས། === མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་མགྲིན་ཚབ་པས་གནས་ཚུལ་དེ་«ཧ་ཅང་སྐྱོ་གནས་ཤིག»་ཡིན་པར་བརྗོད།<ref name="documented" /> ཨེམ་ནེསི་རྒྱལ་སྤྱི་ (Amnesty International) དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་ (International Campaign for Tibet) སོགས་ཀྱིས་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་ཏེ་བོད་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནས་སྟངས་ལ་དོ་སྣང་སྤྲོད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱས།<ref name="ict" /><ref name="amnesty" /> བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པ་ (Students for a Free Tibet) ཡིས་ཁོང་གི་དྲན་གསོའི་ཆེད་«བོད་ཀྱི་དམ་བཅའ» (Tibet Pledge) ཞེས་པའི་ལས་འགུལ་ཞིག་གསར་འཛུགས་བྱས།<ref name="sft" /> == ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས། == ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོ་ནས་བཟུང་བོད་ནང་དང་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བོད་མི་ ༡༧༠ ལྷག་གིས་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ནང་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་བྱུང་བ་བཅུ་ལྷག་ཡོད།<ref name="ict" /><ref name="tpi" /> རང་བཙན་བློ་དགའི་ལས་འགུལ་དེ་ནི་ཨ་མི་རི་ཀའི་ས་ཐོག་ཏུ་བྱུང་བའི་བོད་མིའི་རང་ལུས་མེར་སྲེག་ཐོག་མ་དེ་ཡིན་ལ།<ref name="ict" /> མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཀྱི་སྒོ་མདུན་དུ་བྱུང་བའི་ཆ་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགྱུར་ནང་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་ཐོབ།<ref name="tsamtruk" /> == འདིའང་གཟིགས། == * [[བོད་ཀྱི་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་ངོ་རྒོལ]] * [[བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པ]] * [[བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས]] == ལུང་ཁུངས། == <references> <ref name="documented">Yee, Amy. [https://documentedny.com/2026/07/29/tibetan-activist-lobga-rangzen-self-immolation/ "Lobga Rangzen Dedicated His Life to Tibet. His Final Protest Made History"], ''Documented'', 29 July 2026.</ref> <ref name="freetibet">[https://freetibet.org/latest/tibetan-activist-lobga-rangzen-dies-in-self-immolation-protest-for-tibetan-independence/ "Activist Dies in Self-Immolation Protest for Tibetan Independence"], ''Free Tibet'', 3 July 2026.</ref> <ref name="ict">[https://savetibet.org/ict-mourns-passing-of-tibet-activist-lobga-rangzen-following-first-tibetan-self-immolation-on-us-soil-calls-for-action-on-tibet/ "ICT mourns passing of Tibet activist Lobga Rangzen following first Tibetan self-immolation on US soil, calls for action on Tibet"], ''International Campaign for Tibet'', July 2026.</ref> <ref name="tpie">[https://tibet.net/press-statement-of-the-tibetan-parliament-in-exile-on-the-self-immolation-protest-for-the-cause-of-tibet-by-patriotic-hero-rangzen-lobga/ "Press Statement of the Tibetan Parliament-in-Exile on the Self-Immolation Protest for the Cause of Tibet by Patriotic Hero Rangzen Lobga"], ''Central Tibetan Administration'', July 2026.</ref> <ref name="sikyong">[https://tibet.net/official-statement-by-sikyong-penpa-tsering-on-the-self-immolation-of-lobga-rangzen-outside-un-headquarters-new-york/ "Official Statement by Sikyong Penpa Tsering on the Self-Immolation of Lobga Rangzen Outside UN Headquarters, New York"], ''Central Tibetan Administration'', July 2026.</ref> <ref name="prayer">[https://tibet.net/central-tibetan-administration-holds-prayer-service-in-honour-of-tibetan-self-immolator-lobsang-paldens-martyrdom/ "Central Tibetan Administration Holds Prayer Service in Honour of Tibetan Self-Immolator Lobsang Palden's Martyrdom"], ''Central Tibetan Administration'', July 2026.</ref> <ref name="geneva">[https://tibet.net/the-flames-of-resistance-tibetan-diaspora-across-europe-under-the-office-of-tibet-geneva-unites-in-mourning-following-the-self-immolation-of-lobga-rangzen/ "The Flames of Resistance: Tibetan Diaspora Across Europe Under the Office of Tibet-Geneva Unites in Mourning Following the Self-Immolation of Lobga Rangzen"], ''Central Tibetan Administration'', July 2026.</ref> <ref name="zurich">[https://tibet.net/13-tibetan-associations-unite-in-zurich-in-a-powerful-candlelight-march-to-honour-pawo-lobga-rangzen-on-the-33rd-day-since-his-passing/ "13 Tibetan Associations Unite in Zurich in a Powerful Candlelight March to Honour Pawo Lobga Rangzen on the 33rd Day Since His Passing"], ''Central Tibetan Administration'', August 2026.</ref> <ref name="tpi">[https://www.thetibetpost.com/news/exile/tibetans-mourn-death-of-lobga-rangzen,-protest-china%E2%80%99s-repressive-policies-in-tibet "Tibetans mourn death of Lobga Rangzen, protest China's repressive policies in Tibet"], ''The Tibet Post International'', July 2026.</ref> <ref name="tpi2">[https://www.thetibetpost.com/news/exile/tibet-independence-activist-set-himself-on-fire-to-protest-china-s-repressive-policies-in-tibet "Tibet independence activist set himself on fire to protest China's repressive policies in Tibet"], ''The Tibet Post International'', July 2026.</ref> <ref name="tyc">[https://www.tibetanyouthcongress.org/martyr-lobga-rangzen-a-life-dedicated-to-tibets-freedom/ "Martyr Lobga Rangzen: A Life Dedicated to Tibet's Freedom"], ''Tibetan Youth Congress'', July 2026.</ref> <ref name="sft">[https://studentsforafreetibet.org/in-honor-of-pawo-lobga-rangzen-take-the-tibet-pledge/ "In honor of Pawo Lobga Rangzen: Take the Tibet Pledge"], ''Students for a Free Tibet'', July 2026.</ref> <ref name="jn">Norbu, Jamyang. [https://www.jamyangnorbu.com/blog/2026/07/28/tibetan-national-congress-a-brief-history/ "Tibetan National Congress (TNC): A Brief History"], ''Shadow Tibet'', 28 July 2026.</ref> <ref name="tribune">[https://www.tribuneindia.com/news/world/candlelight-vigils-held-in-dharamshala-ladakh-after-tibetan-activist-dies-following-self-immolation-outside-un-hq/ "Candlelight vigils held in Dharamshala, Ladakh after Tibetan activist dies following self-immolation outside UN HQ"], ''The Tribune'', 4 July 2026.</ref> <ref name="rfa">[https://www.rfa.org/english/tibet/2026/07/03/tibet-united-nations-self-immolation-china/ "Tibetan activist dies after setting himself on fire outside UN headquarters"], ''Radio Free Asia'', 3 July 2026.</ref> <ref name="amnesty">[https://www.amnesty.org/en/latest/news/2026/07/self-immolation-of-tibetan-man-outside-un-highlights-long-standing-chinese-repression/ "Self-immolation of Tibetan man outside UN highlights long-standing Chinese repression"], ''Amnesty International'', July 2026.</ref> <ref name="tsamtruk">[https://tsamtruk.com/2026/08/05/chinas-ethnic-unity-and-progress-law-cost-lobga-rangzen-his-life-at-the-uns-doorstep-after-over-160-self-immolations-is-the-un-finally-listening/ "China's 'Ethnic Unity and Progress Law' Cost Lobga Rangzen His Life at the UN's Doorstep"], ''Global Alliance for Tibet & Persecuted Minorities'', 5 August 2026.</ref> <ref name="bodasia">[https://www.bod.asia/ བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་བསྟན་པ་ཡར་འཕེལ་ལགས་དང་། སྤྱི་འཐུས་ག་རྒྱ་རྒྱལ་མཚན་ཆོས་སྐྱིད་ལགས་རྣམ་གཉིས་རྒྱལ་གཅེས་པ་རང་བཙན་བློ་དགའ་ལགས་ཀྱི་བདུན་ཚིག་དྲུག་པའི་མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་ལ་ཆེད་ཕེབས་གནང་བ།], ''བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས།'', ༢༠༢༦ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༣</ref> </references> == ཕྱིའི་དྲ་ཐག == * [https://tibet.net/ Central Tibetan Administration] — བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་དྲ་རྒྱ། * [https://tibetnetwork.org/lobga-rangzen/ "Lobga Rangzen"] — ''International Tibet Network'' * [https://documentedny.com/2026/07/29/tibetan-activist-lobga-rangzen-self-immolation/ "Lobga Rangzen Dedicated His Life to Tibet. His Final Protest Made History"] — ''Documented'' ཀྱི་ཞིབ་ཕྲའི་སྙན་ཐོ། [[Category:༡༩༧༤ ལོར་སྐྱེས་པ།]] [[Category:༢༠༢༦ ལོར་གྲོངས་པ།]] [[Category:བོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་བ།]] [[Category:དཀར་མཛེས་ཀྱི་མི་སྣ།]] [[Category:བཙན་བྱོལ་བོད་མི།]] [[Category:ཨ་མི་རི་ཀའི་བོད་རིགས།]] ====================================================================== རྩོམ་སྒྲིག་པར་དྲན་སྐུལ། ====================================================================== ** ༡། ལུང་ཁུངས་ཀྱི་སྐད་ཡིག ** ལུང་ཁུངས་རེ་རེའི་ཁ་བྱང་དང་། དཔར་ཁང་གི་མིང་། ཚེས་གྲངས་བཅས་ལུང་ཁུངས་རང་གི་ སྐད་ཡིག་ཇི་བཞིན་བཞག་ཡོད། ཨིན་ཡིག་གི་ལུང་ཁུངས་ཨིན་ཡིག་ཐོག་དང་། bod.asia ཀྱི་ལུང་ཁུངས་བོད་ཡིག་ཐོག་བཞག་ཡོད། ཕྱི་ལིངས་དྲ་ཐག་ཀྱང་དེ་བཞིན། ** ༢། Template མི་དགོས་པའི་སྒྲིག་བཀོད་ ** reflist དང་ cite web གཉིས་བོད་ཡིག་ཝི་ཀིར་མེད་པས་སྤངས་ཡོད། ཚབ་ཏུ་ MediaWiki རང་ལ་ཡོད་པའི་ ref ཡིག་རྟགས་དང་རེའུ་མིག་ཁོ་ན་བཀོལ་ཡོད། སྦྱར་རྗེས་ Show preview མནན་ནས་ལུང་ཁུངས་ཨང་གྲངས་འཆར་མིན་བལྟ་དགོས། ** ༣། ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ། (NPOV) ** «དཔའ་བོ»་དང་«རྒྱལ་གཅེས»་སོགས་ཝི་ཀིའི་རང་སྐད་དུ་མ་བཀོད་པར། སྒྲིག་འཛུགས་གང་ཞིག་གིས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེས་ལུང་འདྲེན་གྱི་ཚུལ་དུ་བཀོད་ཡོད། ** ༤། ད་དུང་ཞིབ་བཤེར་དགོས་པ། ** ཀ) འདས་ཚེས། RFA ཡིས་ ༧ ཚེས་ ༣ ཟེར་ཡང་གཞན་མང་པོས་ ༧ ཚེས་ ༢ ཟེར། ཁ) ལས་འགུལ་གྱི་ཆུ་ཚོད། ༥:༤༩ / ༥:༥༩ / ༦:༣༠ མི་མཐུན་པས་«༦ ཙམ»་བཞག ག) སྤུན་མཆེད་གསུམ་བཙོན་ཁང་དུ་གྲོངས་པ་དེ་ The Tibet Post International གཅིག་པུར་ལས་མེད། ང) «རྫ་ཁོག»་ནི་ཨིན་ཡིག་ DzaKhong ལས་ཕབ་བསྒྱུར་བྱས་པ་ཙམ། ཅ) སྡེ་ཚན་ (Category) གྱི་མིང་ཁག་ཡོད་མེད་བརྟག་དགོས། ཆ) bod.asia ཀྱི་ལུང་ཁུངས་ལ་དྲ་ཐག་ཁ་གསལ་ཞིག་བསྐྱར་འཚོལ་བྱེད་དགོས། fzck5vfmb24dpjqp6amszb8iccacoa7 162627 162626 2026-08-16T11:11:29Z Pecha-Gade 32551 /* == */ 162627 wikitext text/x-wiki '''རང་བཙན་བློ་དགའ''' (ཨིན་སྐད། ''Lobga Rangzen''; ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡ – ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢) ནི་ངོ་མའི་མཚན་ལ་'''བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན'''་ཞུ་ཞིང་། [[ཨ་མི་རི་ཀ]]འི་[[ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར]]་དུ་གནས་སྡོད་བྱེད་པའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ལས་འགུལ་བ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ནི་སྔོན་ཆད་གྲྭ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༣ ལོ་ནས་བཟུང་[[བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པ]] (Tibetan National Congress) ཡི་ནེའུ་ཡོག་དང་ནིའུ་འཇར་སིའི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་གཙོའི་འགན་བཞེས་མྱོང་།<ref name="documented" /><ref name="sft" /> ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ ཉིན་[[རྒྱ་ནག]]་གཞུང་གིས་«མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་དང་ཡར་རྒྱས་གོང་སྤེལ་གྱི་ཁྲིམས»་ཞེས་པ་ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་། ཕྱི་ཉིན་ ༧ ཚེས་ ༢ ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོར་རང་བཙན་བློ་དགའས་ནེའུ་ཡོག་གི་[[མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས]]་ཀྱི་ལྟེ་གནས་མདུན་དུ་[[བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར]]་ཐོགས་ཏེ་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་ངོ་རྒོལ་སྤེལ། ཁོང་ལ་མྱུར་སྐྱོབ་བྱས་ཀྱང་ཉིན་དེའི་དགོང་མོ་བེལ་ཝིའུ་སྨན་ཁང་དུ་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར།<ref name="freetibet" /><ref name="tpi2" /> ལས་འགུལ་དེ་ནི་ཨ་མི་རི་ཀའི་ས་ཐོག་ཏུ་བྱུང་བའི་བོད་མིའི་རང་ལུས་མེར་སྲེག་ཐོག་མ་དེ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད།<ref name="ict" /> ཁོང་གི་འདས་གྲོངས་རྗེས་ནེའུ་ཡོག་དང་། [[རྡ་རམ་ས་ལ]]། སུད་སི། ཡོ་རོབ། ཐེ་ཝན། རྒྱ་གར་གྱི་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཏུ་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཀྱི་མཛད་སྒོ་དང་སྨོན་ལམ་ཚོགས།<ref name="geneva" /><ref name="tsamtruk" /> == མཚན་གྱི་སྐོར། == ཁོང་གི་ངོ་མའི་མཚན་ནི་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ཡིན་ཞིང་། སྤྱི་ཚོགས་ནང་«རང་བཙན་བློ་དགའ»་ཞེས་གྲགས་ཆེ། མཚན་དེའི་ནང་གི་«རང་བཙན»་ནི་ཁོང་གི་ལས་འགུལ་གྱི་དམིགས་ཡུལ་མཚོན་བྱེད་དུ་སྦྱར་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཨིན་ཡིག་གི་གསར་འགྱུར་ཁག་ཏུ་ ''Lobga Rangzen'' དང་ ''Rangzen Lobga'' གཉིས་ཀ་སྤྱོད།<ref name="tpie" /><ref name="tpi" /> == སྐུ་ཚེའི་སྔ་ཆ། == === འཁྲུངས་ཡུལ་དང་ནང་མི། === རང་བཙན་བློ་དགའ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡ ཉིན་བོད་[[མདོ་ཁམས]]་[[དཀར་མཛེས]]་ཁུལ་གྱི་རྫ་ཁོག (Dzakhog) ཏུ་འཁྲུངས།<ref name="tpie" /><ref name="tpi2" /> ཡབ་ཀྱི་མཚན་ལ་བསོད་ནམས་དར་རྒྱས་དང་། ཡུམ་གྱི་མཚན་ལ་རྡོ་རྗེ་ལྷ་མོ་ཞུ།<ref name="tpie" /> བོད་ཀྱི་གསར་འགྱུར་ཁང་ཁག་གི་སྙན་ཐོ་ལྟར་ན། ཁོང་གི་སྤུན་མཆེད་གསུམ་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་ནང་ཞུགས་རྗེས་རྒྱ་ནག་གི་བཙོན་ཁང་དུ་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་ཡོད་ཟེར།<ref name="tpi2" /> === རབ་བྱུང་དང་བཙན་བྱོལ་དུ་བྲོས་པ། === ཆུང་དུས་སུ་རང་ཡུལ་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་གྲྭ་པར་གྱུར།<ref name="tpie" /> ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ལོར་བོད་ནས་བྲོས་བྱོལ་གྱིས་[[རྒྱ་གར]]་དུ་སླེབས་ཤིང་། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་[[དགའ་ལྡན་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང]]་དུ་ཞུགས་ནས་ལོ་བཅུ་གསུམ་རིང་ནང་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་གནང་།<ref name="tpi2" /><ref name="ict" /> == ཨ་མི་རི་ཀར་གནས་སྤོས་པ། == ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༦ ལོར་རྒྱ་གར་ནས་ཨ་མི་རི་ཀར་གནས་སྤོས་ཏེ། ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་ཁུའིན་སི་ (Queens) ཁུལ་གྱི་ཇེག་སོན་ཧའེ་ཚེ་ (Jackson Heights) ནང་གནས་སྡོད་བྱས། ས་གནས་དེ་ནི་ཨ་མི་རི་ཀའི་ནང་བོད་མིའི་གྲངས་འབོར་ཆེ་ཤོས་ཁྲོད་གཏོགས་པའི་སྡོད་གནས་ཤིག་ཡིན།<ref name="documented" /><ref name="ict" /> ཨ་རིར་སླེབས་རྗེས་བཟོ་བསྐྲུན་ལས་རིགས་དང་། ཟས་རིགས་སྐྱེལ་འདྲེན། རླངས་འཁོར་གཏོང་མཁན་སོགས་ལས་ཀ་སྣ་ཚོགས་བྱས།<ref name="documented" /> གྲོགས་པོ་ཚོའི་ངག་ཐོག་ནས་ན། ཁོང་གིས་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་ནང་ཞུགས་ཆེད་ལས་ཀ་ཡང་ཡང་བཞག་མྱོང་བ་དང་། «ཁོང་གིས་ལས་ཀ་ཐེངས་ཉི་ཤུ་ཙམ་བཞག་སོང་» ཞེས་པའི་གཏམ་དཔེ་ཞིག་ཀྱང་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གྲགས་ཡོད།<ref name="documented" /> ཁོང་གིས་གྲོགས་པོ་ཁ་ཤས་དང་མཉམ་དུ་བོད་ཀྱི་སྒོར་གཞས་སྤེལ་བའི་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་ཀྱང་བཙུགས་ཤིང་། གཟའ་ལྷག་པ་དང་གཟའ་ཉི་མའི་དགོང་མོ་རེར་ནེའུ་ཡོག་གི་བོད་མི་སུམ་ཅུ་ལྷག་དང་མཉམ་དུ་གླིང་ག་ལ་འཛོམས་ནས་གཞས་དང་ཞབས་བྲོ་སྤེལ་བའི་གོམས་སྲོལ་ཡོད།<ref name="documented" /> == རང་བཙན་གྱི་ལས་འགུལ། == === ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན། === རང་བཙན་བློ་དགའ་ནི་ནེའུ་ཡོག་གི་བོད་མིའི་ལས་འགུལ་ཁྲོད་མིང་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གིས་ནེའུ་ཡོག་དང་ནིའུ་འཇར་སིའི་ས་གནས་[[བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས]]་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་བྱས་མྱོང་ཞིང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༣ ལོ་ནས་[[བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པ]]འི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་གཙོའི་འགན་བཞེས།<ref name="documented" /><ref name="tyc" /><ref name="sft" /> བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ལོར་བཙུགས་པའི་བོད་རང་བཙན་རྩོད་ལེན་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། བྱང་ཨ་མི་རི་ཀ་དང་ཡོ་རོབ་ཁུལ་དུ་ཡན་ལག་མང་པོ་ཡོད།<ref name="jn" /> === གོམ་བགྲོད་དང་ལས་འགུལ་ཁག === ཁོང་གིས་ཞུགས་མྱོང་བའི་ལས་འགུལ་གལ་ཆེ་བ་ཁག་ནི། * ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་«བོད་དོན་ཆེད་ཀྱི་གོམ་བགྲོད» (Walk for Tibet) ཞེས་པའི་ལས་འགུལ་ནང་ཞབས་ཞུ་བ་བྱས། * ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ནས་ཨ་རིའི་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་བར་མཻལ་ ༢༣༠ གོམ་བགྲོད་བྱས། * ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ལོར་ཕི་ལ་ཌེལ་ཕི་ཡ་ནས་ནེའུ་ཡོག་བར་མཻལ་ ༩༢ གོམ་བགྲོད་བྱས། * ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་བྱང་ཨ་མི་རི་ཀའི་བོད་དོན་ཞི་བདེའི་ལས་འགུལ་ཐེངས་དང་པོའི་གོ་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། རླངས་འཁོར་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུ་ལྷག་གིས་ལམ་བགྲོད་བྱས།<ref name="documented" /><ref name="jn" /> གྲོགས་པོ་ཚོས་བརྗོད་པ་ལྟར་ན། ཁོང་གི་སྐད་ཆ་ཕལ་ཆེ་བ་མཐའ་མར་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བ་ཞིག་ཡིན་ཟེར།<ref name="documented" /> == རྒྱབ་ལྗོངས། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་ཁྲིམས། == ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ ཉིན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་«མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་དང་ཡར་རྒྱས་གོང་སྤེལ་གྱི་ཁྲིམས» (Ethnic Unity and Progress Law) ལག་བསྟར་བྱས། ཁྲིམས་དེས་མི་རིགས་སོ་སོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོའི་ཚབ་ཏུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་«རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ངོ་བོ»་གཅིག་གྱུར་བྱེད་དགོས་པའི་བཙན་ཤེད་ཡོད་པར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད།<ref name="tsamtruk" /> བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་[[སྤེན་པ་ཚེ་རིང]]་མཆོག་གིས། ཁྲིམས་དེས་བོད་མིའི་སྐད་ཡིག་དང་ཆོས་ལུགས། རིག་གཞུང་བཅས་ལ་གནོད་སྐྱོན་འབྱུང་ངེས་ཡིན་པ་དང་། དེས་རང་བཙན་བློ་དགའ་ལ་ཐག་གཅོད་དེ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྗོད།<ref name="sikyong" /> == ༢༠༢༦ ལོའི་ངོ་རྒོལ་དང་འདས་གྲོངས། == === སྔོན་འགྲོའི་བརྙན་ཟིན། === ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢ ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོར་ཁོང་གིས་དྲ་ལམ་ཐོག་བརྙན་ཟིན་ཐུང་ངུ་ཁ་ཤས་སྤེལ། དེའི་ནང་རང་ཉིད་ཀྱི་ལས་འགུལ་དེ་སྒེར་གྱི་དོན་དབང་གིས་མ་ཡིན་པར་བོད་རང་བཙན་གྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་གསལ་བཤད་བྱས་ཤིང་། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་དུ་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས།<ref name="documented" /><ref name="tpi2" /> === ལས་འགུལ། === ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༦ ཙམ་ལ་ཁོང་གིས་ནེའུ་ཡོག་གི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ལྟེ་གནས་ཀྱི་མདུན་དུ་བོད་ཀྱི་ཆས་གོས་གྱོན་ནས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་ཐོགས་ཏེ་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་ངོ་རྒོལ་སྤེལ།<ref name="tyc" /><ref name="tpi2" /> ཁོང་གིས་ཐོགས་པའི་ལག་ཡིག་ཐོག་«བོད་རང་བཙན» (Free Tibet) དང་«རྒྱ་ནག་བོད་ནས་ཕྱིར་ཐོན» (China Out of Tibet) ཞེས་བྲིས་ཡོད།<ref name="tyc" /> སུད་སིའི་མཛད་སྒོའི་ཐོག་བོད་དོན་ལས་ཁུངས་ཛི་ནི་ཝའི་ལས་བྱེད་ཕུན་ཚོགས་སྟོབས་རྒྱལ་གྱིས་བརྗོད་པ་ལྟར་ན། ཁོང་གིས་སྐབས་དེར་སྐད་ཅོར་དང་འཕུར་རྒྱུག་གང་ཡང་མ་བྱས་པར་ཞི་འཇགས་ངང་བསྡད་ཅིང་། མཐའ་མར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཁང་པར་ཁ་ཕྱོགས་ནས་ཕྱག་འཚལ་བའི་རྣམ་པར་གྱུར་ཞེས་གསུངས།<ref name="zurich" /> ཁོང་ལ་མྱུར་སྐྱོབ་བྱས་ཏེ་བེལ་ཝིའུ་སྨན་ཁང་དུ་ཁྲིད་ཀྱང་། ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༧ དང་སྐར་མ་ ༤ ཙམ་ལ་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར། སྐབས་དེར་དགུང་ལོ་ ༥༢ ཡིན།<ref name="freetibet" /><ref name="documented" /> (ལུང་ཁུངས་འགའ་ཞིག་ལས་འདས་ཚེས་ ༧ ཚེས་ ༣ ཞེས་བཀོད་ཡོད།)<ref name="rfa" /> === མཐའ་མའི་འཕྲིན་ཡིག === ཁོང་གིས་བཞག་པའི་འཕྲིན་ཡིག་ནང་། རང་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་མྱ་ངན་བྱེད་མི་དགོས་པར་བོད་རང་བཙན་གྱི་འཐབ་རྩོད་མུ་མཐུད་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱས་ཤིང་། «རང་བཙན་མེད་པ་དེ་ནི་ང་ཚོའི་དཀའ་ངལ་ཡོད་ཚད་ཀྱི་རྩ་བ་རེད» ཅེས་དང་། མཇུག་ཏུ་«བོད་རྒྱལ་ལོ། བོད་རང་བཙན་རྒྱལ་ལོ།» ཞེས་བརྗོད་པར་གྲགས།<ref name="freetibet" /><ref name="tpi2" /> དེ་བཞིན་ཁོང་གིས་བོད་མི་རྣམས་ལ་རང་གི་ཕ་ཡུལ་དང་། སྐད་ཡིག རིག་གཞུང་། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་བཅས་ལ་བརྟན་པོར་འཛིན་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཡང་བྱས།<ref name="tsamtruk" /> ལུང་ཁུངས་གཞན་ཞིག་ལས་ཁོང་གིས་«ང་ཚོས་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་བརླག་མེད། རང་རེའི་རྒྱལ་ཁབ་ད་དུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གི་བཙན་འོག་ཏུ་ལྷག་ཡོད» ཅེས་གསུངས་པར་བཀོད།<ref name="tyc" /> == རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ། == === ནེའུ་ཡོག === གནས་ཚུལ་དེ་ཁྱབ་མ་ཐག་ཉིན་དེའི་དགོང་མོར་བོད་མི་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་བརྒྱ་ལྷག་གིས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ལྟེ་གནས་ཀྱི་མདུན་དུ་མར་མེའི་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ། དེ་རྗེས་ནེའུ་ཡོག་ཝུ་ཌི་སཡིཌ་ (Woodside) ཀྱི་བོད་མིའི་སྤྱི་ཁང་དུ་བདུན་རེའི་མཚམས་སུ་བོད་མི་བདུན་བརྒྱ་ལྷག་འཛོམས་ནས་སྨོན་ལམ་ཚོགས།<ref name="documented" /> === རྡ་རམ་ས་ལ་དང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས། === [[བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས]]་ཀྱིས་རྡ་རམ་ས་ལར་མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་ཚོགས་ཤིང་། སྲིད་སྐྱོང་དང་བཀའ་བློན་རྣམ་པ། ལས་བྱེད་ཡོངས་ནས་ཞུགས།<ref name="prayer" /> [[བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས]]་ཀྱིས་ཁོང་ལ་«རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ»་ཞེས་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་བ་དང་། ཁོང་གི་ལས་འགུལ་དེ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་བརྗེད་མི་སྲིད་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྗོད།<ref name="tpie" /> སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས་ཁོང་གི་བརྩོན་ཤུགས་ལ་བསྔགས་བརྗོད་ཞུས་པ་དང་ཆབས་ཅིག མིའི་ཚེ་སྲོག་གལ་ཆེན་ཡིན་སྟབས་བོད་མི་རྣམས་ནས་རང་སྲོག་གཅེས་འཛིན་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཡང་གནང་།<ref name="sikyong" /> ཆོས་རིག་བཀའ་བློན་གྱིས་ཀྱང་། རང་ལུས་མེར་སྲེག་བྱེད་མཁན་རྣམས་ནི་བོད་དོན་ལ་ཚབ་མི་ཐུབ་པའི་གྱོང་གུད་ཡིན་པས་དེ་འདྲའི་ལམ་ནས་མི་འགྲོ་བའི་འབོད་སྐུལ་བྱས།<ref name="prayer" /> ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་ནས་ཁོང་གི་བདུན་ཚིག་དྲུག་པའི་མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་དུ་ཞུགས།<ref name="bodasia" /> === ཡོ་རོབ་དང་རྒྱལ་སྤྱི། === * '''འཇར་མན།''' ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༣ ཉིན་བྷར་ལིན་སོགས་སུ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་སྨོན་ལམ་དང་ངོ་རྒོལ་སྤེལ།<ref name="geneva" /> * '''ཨོ་སི་ཊི་རི་ཡ།''' ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༣ ཉིན་ཝི་ཡེན་ནཱ་དང་། སཱལ་ཛི་བྷར྄ག གིརཱ་ཙི། ལིན་ཛི་བཅས་སུ་མཛད་སྒོ་ཚོགས།<ref name="geneva" /> * '''སུད་སི།''' ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༤ ཉིན་ཛི་ནི་ཝ་དང་། ཚེས་ ༥ ཉིན་རི་ཀོན་དུ་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་ཚོགས།<ref name="geneva" /> * '''ཟུ་རིཁ།''' ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༥ ཉིན་སུད་སིའི་བོད་རིགས་ཚོགས་པ་བཅུ་གསུམ་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་མི་གྲངས་བདུན་བརྒྱ་ལྷག་གིས་མར་མེའི་ཞི་རྒོལ་སྤེལ་ཏེ་རྒྱ་ནག་གི་གཞུང་ཚབ་ཁང་བར་གོམ་བགྲོད་བྱས།<ref name="zurich" /> * '''རྒྱ་གར་དང་གཞན།''' རྡ་རམ་ས་ལ་དང་། ལ་དྭགས། མཻ་སོར། བྷེང་ཀ་ལོར། ཐེ་ཝན་བཅས་སུའང་མཛད་སྒོ་ཚོགས།<ref name="tribune" /><ref name="tpi" /> === རྒྱལ་སྤྱིའི་ལན་འདེབས། === མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་མགྲིན་ཚབ་པས་གནས་ཚུལ་དེ་«ཧ་ཅང་སྐྱོ་གནས་ཤིག»་ཡིན་པར་བརྗོད།<ref name="documented" /> ཨེམ་ནེསི་རྒྱལ་སྤྱི་ (Amnesty International) དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་ (International Campaign for Tibet) སོགས་ཀྱིས་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་ཏེ་བོད་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནས་སྟངས་ལ་དོ་སྣང་སྤྲོད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱས།<ref name="ict" /><ref name="amnesty" /> བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པ་ (Students for a Free Tibet) ཡིས་ཁོང་གི་དྲན་གསོའི་ཆེད་«བོད་ཀྱི་དམ་བཅའ» (Tibet Pledge) ཞེས་པའི་ལས་འགུལ་ཞིག་གསར་འཛུགས་བྱས།<ref name="sft" /> == ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས། == ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོ་ནས་བཟུང་བོད་ནང་དང་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བོད་མི་ ༡༧༠ ལྷག་གིས་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ནང་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་བྱུང་བ་བཅུ་ལྷག་ཡོད།<ref name="ict" /><ref name="tpi" /> རང་བཙན་བློ་དགའི་ལས་འགུལ་དེ་ནི་ཨ་མི་རི་ཀའི་ས་ཐོག་ཏུ་བྱུང་བའི་བོད་མིའི་རང་ལུས་མེར་སྲེག་ཐོག་མ་དེ་ཡིན་ལ།<ref name="ict" /> མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཀྱི་སྒོ་མདུན་དུ་བྱུང་བའི་ཆ་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགྱུར་ནང་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་ཐོབ།<ref name="tsamtruk" /> == འདིའང་གཟིགས། == * [[བོད་ཀྱི་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་ངོ་རྒོལ]] * [[བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པ]] * [[བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས]] == ལུང་ཁུངས། == <references> <ref name="documented">Yee, Amy. [https://documentedny.com/2026/07/29/tibetan-activist-lobga-rangzen-self-immolation/ "Lobga Rangzen Dedicated His Life to Tibet. His Final Protest Made History"], ''Documented'', 29 July 2026.</ref> <ref name="freetibet">[https://freetibet.org/latest/tibetan-activist-lobga-rangzen-dies-in-self-immolation-protest-for-tibetan-independence/ "Activist Dies in Self-Immolation Protest for Tibetan Independence"], ''Free Tibet'', 3 July 2026.</ref> <ref name="ict">[https://savetibet.org/ict-mourns-passing-of-tibet-activist-lobga-rangzen-following-first-tibetan-self-immolation-on-us-soil-calls-for-action-on-tibet/ "ICT mourns passing of Tibet activist Lobga Rangzen following first Tibetan self-immolation on US soil, calls for action on Tibet"], ''International Campaign for Tibet'', July 2026.</ref> <ref name="tpie">[https://tibet.net/press-statement-of-the-tibetan-parliament-in-exile-on-the-self-immolation-protest-for-the-cause-of-tibet-by-patriotic-hero-rangzen-lobga/ "Press Statement of the Tibetan Parliament-in-Exile on the Self-Immolation Protest for the Cause of Tibet by Patriotic Hero Rangzen Lobga"], ''Central Tibetan Administration'', July 2026.</ref> <ref name="sikyong">[https://tibet.net/official-statement-by-sikyong-penpa-tsering-on-the-self-immolation-of-lobga-rangzen-outside-un-headquarters-new-york/ "Official Statement by Sikyong Penpa Tsering on the Self-Immolation of Lobga Rangzen Outside UN Headquarters, New York"], ''Central Tibetan Administration'', July 2026.</ref> <ref name="prayer">[https://tibet.net/central-tibetan-administration-holds-prayer-service-in-honour-of-tibetan-self-immolator-lobsang-paldens-martyrdom/ "Central Tibetan Administration Holds Prayer Service in Honour of Tibetan Self-Immolator Lobsang Palden's Martyrdom"], ''Central Tibetan Administration'', July 2026.</ref> <ref name="geneva">[https://tibet.net/the-flames-of-resistance-tibetan-diaspora-across-europe-under-the-office-of-tibet-geneva-unites-in-mourning-following-the-self-immolation-of-lobga-rangzen/ "The Flames of Resistance: Tibetan Diaspora Across Europe Under the Office of Tibet-Geneva Unites in Mourning Following the Self-Immolation of Lobga Rangzen"], ''Central Tibetan Administration'', July 2026.</ref> <ref name="zurich">[https://tibet.net/13-tibetan-associations-unite-in-zurich-in-a-powerful-candlelight-march-to-honour-pawo-lobga-rangzen-on-the-33rd-day-since-his-passing/ "13 Tibetan Associations Unite in Zurich in a Powerful Candlelight March to Honour Pawo Lobga Rangzen on the 33rd Day Since His Passing"], ''Central Tibetan Administration'', August 2026.</ref> <ref name="tpi">[https://www.thetibetpost.com/news/exile/tibetans-mourn-death-of-lobga-rangzen,-protest-china%E2%80%99s-repressive-policies-in-tibet "Tibetans mourn death of Lobga Rangzen, protest China's repressive policies in Tibet"], ''The Tibet Post International'', July 2026.</ref> <ref name="tpi2">[https://www.thetibetpost.com/news/exile/tibet-independence-activist-set-himself-on-fire-to-protest-china-s-repressive-policies-in-tibet "Tibet independence activist set himself on fire to protest China's repressive policies in Tibet"], ''The Tibet Post International'', July 2026.</ref> <ref name="tyc">[https://www.tibetanyouthcongress.org/martyr-lobga-rangzen-a-life-dedicated-to-tibets-freedom/ "Martyr Lobga Rangzen: A Life Dedicated to Tibet's Freedom"], ''Tibetan Youth Congress'', July 2026.</ref> <ref name="sft">[https://studentsforafreetibet.org/in-honor-of-pawo-lobga-rangzen-take-the-tibet-pledge/ "In honor of Pawo Lobga Rangzen: Take the Tibet Pledge"], ''Students for a Free Tibet'', July 2026.</ref> <ref name="jn">Norbu, Jamyang. [https://www.jamyangnorbu.com/blog/2026/07/28/tibetan-national-congress-a-brief-history/ "Tibetan National Congress (TNC): A Brief History"], ''Shadow Tibet'', 28 July 2026.</ref> <ref name="tribune">[https://www.tribuneindia.com/news/world/candlelight-vigils-held-in-dharamshala-ladakh-after-tibetan-activist-dies-following-self-immolation-outside-un-hq/ "Candlelight vigils held in Dharamshala, Ladakh after Tibetan activist dies following self-immolation outside UN HQ"], ''The Tribune'', 4 July 2026.</ref> <ref name="rfa">[https://www.rfa.org/english/tibet/2026/07/03/tibet-united-nations-self-immolation-china/ "Tibetan activist dies after setting himself on fire outside UN headquarters"], ''Radio Free Asia'', 3 July 2026.</ref> <ref name="amnesty">[https://www.amnesty.org/en/latest/news/2026/07/self-immolation-of-tibetan-man-outside-un-highlights-long-standing-chinese-repression/ "Self-immolation of Tibetan man outside UN highlights long-standing Chinese repression"], ''Amnesty International'', July 2026.</ref> <ref name="tsamtruk">[https://tsamtruk.com/2026/08/05/chinas-ethnic-unity-and-progress-law-cost-lobga-rangzen-his-life-at-the-uns-doorstep-after-over-160-self-immolations-is-the-un-finally-listening/ "China's 'Ethnic Unity and Progress Law' Cost Lobga Rangzen His Life at the UN's Doorstep"], ''Global Alliance for Tibet & Persecuted Minorities'', 5 August 2026.</ref> <ref name="bodasia">[https://www.bod.asia/ བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་བསྟན་པ་ཡར་འཕེལ་ལགས་དང་། སྤྱི་འཐུས་ག་རྒྱ་རྒྱལ་མཚན་ཆོས་སྐྱིད་ལགས་རྣམ་གཉིས་རྒྱལ་གཅེས་པ་རང་བཙན་བློ་དགའ་ལགས་ཀྱི་བདུན་ཚིག་དྲུག་པའི་མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་ལ་ཆེད་ཕེབས་གནང་བ།], ''བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས།'', ༢༠༢༦ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༣</ref> </references> == ཕྱིའི་དྲ་ཐག == * [https://tibet.net/ Central Tibetan Administration] — བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་དྲ་རྒྱ། * [https://tibetnetwork.org/lobga-rangzen/ "Lobga Rangzen"] — ''International Tibet Network'' * [https://documentedny.com/2026/07/29/tibetan-activist-lobga-rangzen-self-immolation/ "Lobga Rangzen Dedicated His Life to Tibet. His Final Protest Made History"] — ''Documented'' ཀྱི་ཞིབ་ཕྲའི་སྙན་ཐོ། [[Category:༡༩༧༤ ལོར་སྐྱེས་པ།]] [[Category:༢༠༢༦ ལོར་གྲོངས་པ།]] [[Category:བོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་བ།]] [[Category:དཀར་མཛེས་ཀྱི་མི་སྣ།]] [[Category:བཙན་བྱོལ་བོད་མི།]] [[Category:ཨ་མི་རི་ཀའི་བོད་རིགས།]] ====================================================================== རྩོམ་སྒྲིག་པར་དྲན་སྐུལ། mtu97m9na2olwoi8j43gf0l3xg6cmq0 162628 162627 2026-08-16T11:11:58Z Pecha-Gade 32551 162628 wikitext text/x-wiki '''རང་བཙན་བློ་དགའ''' (ཨིན་སྐད། ''Lobga Rangzen''; ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡ – ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢) ནི་ངོ་མའི་མཚན་ལ་'''བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན'''་ཞུ་ཞིང་། [[ཨ་མི་རི་ཀ]]འི་[[ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར]]་དུ་གནས་སྡོད་བྱེད་པའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ལས་འགུལ་བ་ཞིག་ཡིན། ཁོང་ནི་སྔོན་ཆད་གྲྭ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༣ ལོ་ནས་བཟུང་[[བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པ]] (Tibetan National Congress) ཡི་ནེའུ་ཡོག་དང་ནིའུ་འཇར་སིའི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་གཙོའི་འགན་བཞེས་མྱོང་།<ref name="documented" /><ref name="sft" /> ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ ཉིན་[[རྒྱ་ནག]]་གཞུང་གིས་«མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་དང་ཡར་རྒྱས་གོང་སྤེལ་གྱི་ཁྲིམས»་ཞེས་པ་ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་། ཕྱི་ཉིན་ ༧ ཚེས་ ༢ ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོར་རང་བཙན་བློ་དགའས་ནེའུ་ཡོག་གི་[[མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས]]་ཀྱི་ལྟེ་གནས་མདུན་དུ་[[བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར]]་ཐོགས་ཏེ་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་ངོ་རྒོལ་སྤེལ། ཁོང་ལ་མྱུར་སྐྱོབ་བྱས་ཀྱང་ཉིན་དེའི་དགོང་མོ་བེལ་ཝིའུ་སྨན་ཁང་དུ་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར།<ref name="freetibet" /><ref name="tpi2" /> ལས་འགུལ་དེ་ནི་ཨ་མི་རི་ཀའི་ས་ཐོག་ཏུ་བྱུང་བའི་བོད་མིའི་རང་ལུས་མེར་སྲེག་ཐོག་མ་དེ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད།<ref name="ict" /> ཁོང་གི་འདས་གྲོངས་རྗེས་ནེའུ་ཡོག་དང་། [[རྡ་རམ་ས་ལ]]། སུད་སི། ཡོ་རོབ། ཐེ་ཝན། རྒྱ་གར་གྱི་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཏུ་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཀྱི་མཛད་སྒོ་དང་སྨོན་ལམ་ཚོགས།<ref name="geneva" /><ref name="tsamtruk" /> == མཚན་གྱི་སྐོར། == ཁོང་གི་ངོ་མའི་མཚན་ནི་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་ཡིན་ཞིང་། སྤྱི་ཚོགས་ནང་«རང་བཙན་བློ་དགའ»་ཞེས་གྲགས་ཆེ། མཚན་དེའི་ནང་གི་«རང་བཙན»་ནི་ཁོང་གི་ལས་འགུལ་གྱི་དམིགས་ཡུལ་མཚོན་བྱེད་དུ་སྦྱར་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཨིན་ཡིག་གི་གསར་འགྱུར་ཁག་ཏུ་ ''Lobga Rangzen'' དང་ ''Rangzen Lobga'' གཉིས་ཀ་སྤྱོད།<ref name="tpie" /><ref name="tpi" /> == སྐུ་ཚེའི་སྔ་ཆ། == === འཁྲུངས་ཡུལ་དང་ནང་མི། === རང་བཙན་བློ་དགའ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༤ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡ ཉིན་བོད་[[མདོ་ཁམས]]་[[དཀར་མཛེས]]་ཁུལ་གྱི་རྫ་ཁོག (Dzakhog) ཏུ་འཁྲུངས།<ref name="tpie" /><ref name="tpi2" /> ཡབ་ཀྱི་མཚན་ལ་བསོད་ནམས་དར་རྒྱས་དང་། ཡུམ་གྱི་མཚན་ལ་རྡོ་རྗེ་ལྷ་མོ་ཞུ།<ref name="tpie" /> བོད་ཀྱི་གསར་འགྱུར་ཁང་ཁག་གི་སྙན་ཐོ་ལྟར་ན། ཁོང་གི་སྤུན་མཆེད་གསུམ་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་ནང་ཞུགས་རྗེས་རྒྱ་ནག་གི་བཙོན་ཁང་དུ་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་ཡོད་ཟེར།<ref name="tpi2" /> === རབ་བྱུང་དང་བཙན་བྱོལ་དུ་བྲོས་པ། === ཆུང་དུས་སུ་རང་ཡུལ་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་གྲྭ་པར་གྱུར།<ref name="tpie" /> ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ལོར་བོད་ནས་བྲོས་བྱོལ་གྱིས་[[རྒྱ་གར]]་དུ་སླེབས་ཤིང་། རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་[[དགའ་ལྡན་བྱང་རྩེ་གྲྭ་ཚང]]་དུ་ཞུགས་ནས་ལོ་བཅུ་གསུམ་རིང་ནང་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་གནང་།<ref name="tpi2" /><ref name="ict" /> == ཨ་མི་རི་ཀར་གནས་སྤོས་པ། == ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༦ ལོར་རྒྱ་གར་ནས་ཨ་མི་རི་ཀར་གནས་སྤོས་ཏེ། ནེའུ་ཡོག་གྲོང་ཁྱེར་ཁུའིན་སི་ (Queens) ཁུལ་གྱི་ཇེག་སོན་ཧའེ་ཚེ་ (Jackson Heights) ནང་གནས་སྡོད་བྱས། ས་གནས་དེ་ནི་ཨ་མི་རི་ཀའི་ནང་བོད་མིའི་གྲངས་འབོར་ཆེ་ཤོས་ཁྲོད་གཏོགས་པའི་སྡོད་གནས་ཤིག་ཡིན།<ref name="documented" /><ref name="ict" /> ཨ་རིར་སླེབས་རྗེས་བཟོ་བསྐྲུན་ལས་རིགས་དང་། ཟས་རིགས་སྐྱེལ་འདྲེན། རླངས་འཁོར་གཏོང་མཁན་སོགས་ལས་ཀ་སྣ་ཚོགས་བྱས།<ref name="documented" /> གྲོགས་པོ་ཚོའི་ངག་ཐོག་ནས་ན། ཁོང་གིས་ངོ་རྒོལ་ལས་འགུལ་ནང་ཞུགས་ཆེད་ལས་ཀ་ཡང་ཡང་བཞག་མྱོང་བ་དང་། «ཁོང་གིས་ལས་ཀ་ཐེངས་ཉི་ཤུ་ཙམ་བཞག་སོང་» ཞེས་པའི་གཏམ་དཔེ་ཞིག་ཀྱང་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གྲགས་ཡོད།<ref name="documented" /> ཁོང་གིས་གྲོགས་པོ་ཁ་ཤས་དང་མཉམ་དུ་བོད་ཀྱི་སྒོར་གཞས་སྤེལ་བའི་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་ཀྱང་བཙུགས་ཤིང་། གཟའ་ལྷག་པ་དང་གཟའ་ཉི་མའི་དགོང་མོ་རེར་ནེའུ་ཡོག་གི་བོད་མི་སུམ་ཅུ་ལྷག་དང་མཉམ་དུ་གླིང་ག་ལ་འཛོམས་ནས་གཞས་དང་ཞབས་བྲོ་སྤེལ་བའི་གོམས་སྲོལ་ཡོད།<ref name="documented" /> == རང་བཙན་གྱི་ལས་འགུལ། == === ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན། === རང་བཙན་བློ་དགའ་ནི་ནེའུ་ཡོག་གི་བོད་མིའི་ལས་འགུལ་ཁྲོད་མིང་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན། ཁོང་གིས་ནེའུ་ཡོག་དང་ནིའུ་འཇར་སིའི་ས་གནས་[[བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས]]་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་བྱས་མྱོང་ཞིང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༣ ལོ་ནས་[[བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པ]]འི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་གཙོའི་འགན་བཞེས།<ref name="documented" /><ref name="tyc" /><ref name="sft" /> བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པ་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ལོར་བཙུགས་པའི་བོད་རང་བཙན་རྩོད་ལེན་གྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། བྱང་ཨ་མི་རི་ཀ་དང་ཡོ་རོབ་ཁུལ་དུ་ཡན་ལག་མང་པོ་ཡོད།<ref name="jn" /> === གོམ་བགྲོད་དང་ལས་འགུལ་ཁག === ཁོང་གིས་ཞུགས་མྱོང་བའི་ལས་འགུལ་གལ་ཆེ་བ་ཁག་ནི། * ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་«བོད་དོན་ཆེད་ཀྱི་གོམ་བགྲོད» (Walk for Tibet) ཞེས་པའི་ལས་འགུལ་ནང་ཞབས་ཞུ་བ་བྱས། * ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༡ ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ནས་ཨ་རིའི་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་བར་མཻལ་ ༢༣༠ གོམ་བགྲོད་བྱས། * ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ལོར་ཕི་ལ་ཌེལ་ཕི་ཡ་ནས་ནེའུ་ཡོག་བར་མཻལ་ ༩༢ གོམ་བགྲོད་བྱས། * ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་བྱང་ཨ་མི་རི་ཀའི་བོད་དོན་ཞི་བདེའི་ལས་འགུལ་ཐེངས་དང་པོའི་གོ་སྒྲིག་བྱས་ཏེ། རླངས་འཁོར་བརྒྱ་དང་སུམ་ཅུ་ལྷག་གིས་ལམ་བགྲོད་བྱས།<ref name="documented" /><ref name="jn" /> གྲོགས་པོ་ཚོས་བརྗོད་པ་ལྟར་ན། ཁོང་གི་སྐད་ཆ་ཕལ་ཆེ་བ་མཐའ་མར་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་བ་ཞིག་ཡིན་ཟེར།<ref name="documented" /> == རྒྱབ་ལྗོངས། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་ཁྲིམས། == ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ ཉིན་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་«མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་དང་ཡར་རྒྱས་གོང་སྤེལ་གྱི་ཁྲིམས» (Ethnic Unity and Progress Law) ལག་བསྟར་བྱས། ཁྲིམས་དེས་མི་རིགས་སོ་སོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོའི་ཚབ་ཏུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་«རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ངོ་བོ»་གཅིག་གྱུར་བྱེད་དགོས་པའི་བཙན་ཤེད་ཡོད་པར་སྐྱོན་བརྗོད་བྱེད།<ref name="tsamtruk" /> བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་སྲིད་སྐྱོང་[[སྤེན་པ་ཚེ་རིང]]་མཆོག་གིས། ཁྲིམས་དེས་བོད་མིའི་སྐད་ཡིག་དང་ཆོས་ལུགས། རིག་གཞུང་བཅས་ལ་གནོད་སྐྱོན་འབྱུང་ངེས་ཡིན་པ་དང་། དེས་རང་བཙན་བློ་དགའ་ལ་ཐག་གཅོད་དེ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྗོད།<ref name="sikyong" /> == ༢༠༢༦ ལོའི་ངོ་རྒོལ་དང་འདས་གྲོངས། == === སྔོན་འགྲོའི་བརྙན་ཟིན། === ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢ ཉིན་གྱི་ཕྱི་དྲོར་ཁོང་གིས་དྲ་ལམ་ཐོག་བརྙན་ཟིན་ཐུང་ངུ་ཁ་ཤས་སྤེལ། དེའི་ནང་རང་ཉིད་ཀྱི་ལས་འགུལ་དེ་སྒེར་གྱི་དོན་དབང་གིས་མ་ཡིན་པར་བོད་རང་བཙན་གྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་གསལ་བཤད་བྱས་ཤིང་། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་དུ་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་བྱས།<ref name="documented" /><ref name="tpi2" /> === ལས་འགུལ། === ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༦ ཙམ་ལ་ཁོང་གིས་ནེའུ་ཡོག་གི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ལྟེ་གནས་ཀྱི་མདུན་དུ་བོད་ཀྱི་ཆས་གོས་གྱོན་ནས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་ཐོགས་ཏེ་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་ངོ་རྒོལ་སྤེལ།<ref name="tyc" /><ref name="tpi2" /> ཁོང་གིས་ཐོགས་པའི་ལག་ཡིག་ཐོག་«བོད་རང་བཙན» (Free Tibet) དང་«རྒྱ་ནག་བོད་ནས་ཕྱིར་ཐོན» (China Out of Tibet) ཞེས་བྲིས་ཡོད།<ref name="tyc" /> སུད་སིའི་མཛད་སྒོའི་ཐོག་བོད་དོན་ལས་ཁུངས་ཛི་ནི་ཝའི་ལས་བྱེད་ཕུན་ཚོགས་སྟོབས་རྒྱལ་གྱིས་བརྗོད་པ་ལྟར་ན། ཁོང་གིས་སྐབས་དེར་སྐད་ཅོར་དང་འཕུར་རྒྱུག་གང་ཡང་མ་བྱས་པར་ཞི་འཇགས་ངང་བསྡད་ཅིང་། མཐའ་མར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཁང་པར་ཁ་ཕྱོགས་ནས་ཕྱག་འཚལ་བའི་རྣམ་པར་གྱུར་ཞེས་གསུངས།<ref name="zurich" /> ཁོང་ལ་མྱུར་སྐྱོབ་བྱས་ཏེ་བེལ་ཝིའུ་སྨན་ཁང་དུ་ཁྲིད་ཀྱང་། ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་ ༧ དང་སྐར་མ་ ༤ ཙམ་ལ་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར། སྐབས་དེར་དགུང་ལོ་ ༥༢ ཡིན།<ref name="freetibet" /><ref name="documented" /> (ལུང་ཁུངས་འགའ་ཞིག་ལས་འདས་ཚེས་ ༧ ཚེས་ ༣ ཞེས་བཀོད་ཡོད།)<ref name="rfa" /> === མཐའ་མའི་འཕྲིན་ཡིག === ཁོང་གིས་བཞག་པའི་འཕྲིན་ཡིག་ནང་། རང་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་མྱ་ངན་བྱེད་མི་དགོས་པར་བོད་རང་བཙན་གྱི་འཐབ་རྩོད་མུ་མཐུད་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱས་ཤིང་། «རང་བཙན་མེད་པ་དེ་ནི་ང་ཚོའི་དཀའ་ངལ་ཡོད་ཚད་ཀྱི་རྩ་བ་རེད» ཅེས་དང་། མཇུག་ཏུ་«བོད་རྒྱལ་ལོ། བོད་རང་བཙན་རྒྱལ་ལོ།» ཞེས་བརྗོད་པར་གྲགས།<ref name="freetibet" /><ref name="tpi2" /> དེ་བཞིན་ཁོང་གིས་བོད་མི་རྣམས་ལ་རང་གི་ཕ་ཡུལ་དང་། སྐད་ཡིག རིག་གཞུང་། མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་བཅས་ལ་བརྟན་པོར་འཛིན་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཡང་བྱས།<ref name="tsamtruk" /> ལུང་ཁུངས་གཞན་ཞིག་ལས་ཁོང་གིས་«ང་ཚོས་རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་བརླག་མེད། རང་རེའི་རྒྱལ་ཁབ་ད་དུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་ནག་གི་བཙན་འོག་ཏུ་ལྷག་ཡོད» ཅེས་གསུངས་པར་བཀོད།<ref name="tyc" /> == རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ། == === ནེའུ་ཡོག === གནས་ཚུལ་དེ་ཁྱབ་མ་ཐག་ཉིན་དེའི་དགོང་མོར་བོད་མི་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་བརྒྱ་ལྷག་གིས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ལྟེ་གནས་ཀྱི་མདུན་དུ་མར་མེའི་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ཀྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ། དེ་རྗེས་ནེའུ་ཡོག་ཝུ་ཌི་སཡིཌ་ (Woodside) ཀྱི་བོད་མིའི་སྤྱི་ཁང་དུ་བདུན་རེའི་མཚམས་སུ་བོད་མི་བདུན་བརྒྱ་ལྷག་འཛོམས་ནས་སྨོན་ལམ་ཚོགས།<ref name="documented" /> === རྡ་རམ་ས་ལ་དང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས། === [[བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས]]་ཀྱིས་རྡ་རམ་ས་ལར་མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་ཚོགས་ཤིང་། སྲིད་སྐྱོང་དང་བཀའ་བློན་རྣམ་པ། ལས་བྱེད་ཡོངས་ནས་ཞུགས།<ref name="prayer" /> [[བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས]]་ཀྱིས་ཁོང་ལ་«རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ»་ཞེས་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་བ་དང་། ཁོང་གི་ལས་འགུལ་དེ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་བརྗེད་མི་སྲིད་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྗོད།<ref name="tpie" /> སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས་ཁོང་གི་བརྩོན་ཤུགས་ལ་བསྔགས་བརྗོད་ཞུས་པ་དང་ཆབས་ཅིག མིའི་ཚེ་སྲོག་གལ་ཆེན་ཡིན་སྟབས་བོད་མི་རྣམས་ནས་རང་སྲོག་གཅེས་འཛིན་བྱེད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་ཡང་གནང་།<ref name="sikyong" /> ཆོས་རིག་བཀའ་བློན་གྱིས་ཀྱང་། རང་ལུས་མེར་སྲེག་བྱེད་མཁན་རྣམས་ནི་བོད་དོན་ལ་ཚབ་མི་ཐུབ་པའི་གྱོང་གུད་ཡིན་པས་དེ་འདྲའི་ལམ་ནས་མི་འགྲོ་བའི་འབོད་སྐུལ་བྱས།<ref name="prayer" /> ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་ནས་ཁོང་གི་བདུན་ཚིག་དྲུག་པའི་མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་དུ་ཞུགས།<ref name="bodasia" /> === ཡོ་རོབ་དང་རྒྱལ་སྤྱི། === * '''འཇར་མན།''' ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༣ ཉིན་བྷར་ལིན་སོགས་སུ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་སྨོན་ལམ་དང་ངོ་རྒོལ་སྤེལ།<ref name="geneva" /> * '''ཨོ་སི་ཊི་རི་ཡ།''' ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༣ ཉིན་ཝི་ཡེན་ནཱ་དང་། སཱལ་ཛི་བྷར྄ག གིརཱ་ཙི། ལིན་ཛི་བཅས་སུ་མཛད་སྒོ་ཚོགས།<ref name="geneva" /> * '''སུད་སི།''' ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༤ ཉིན་ཛི་ནི་ཝ་དང་། ཚེས་ ༥ ཉིན་རི་ཀོན་དུ་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་ཚོགས།<ref name="geneva" /> * '''ཟུ་རིཁ།''' ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༥ ཉིན་སུད་སིའི་བོད་རིགས་ཚོགས་པ་བཅུ་གསུམ་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་མི་གྲངས་བདུན་བརྒྱ་ལྷག་གིས་མར་མེའི་ཞི་རྒོལ་སྤེལ་ཏེ་རྒྱ་ནག་གི་གཞུང་ཚབ་ཁང་བར་གོམ་བགྲོད་བྱས།<ref name="zurich" /> * '''རྒྱ་གར་དང་གཞན།''' རྡ་རམ་ས་ལ་དང་། ལ་དྭགས། མཻ་སོར། བྷེང་ཀ་ལོར། ཐེ་ཝན་བཅས་སུའང་མཛད་སྒོ་ཚོགས།<ref name="tribune" /><ref name="tpi" /> === རྒྱལ་སྤྱིའི་ལན་འདེབས། === མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་མགྲིན་ཚབ་པས་གནས་ཚུལ་དེ་«ཧ་ཅང་སྐྱོ་གནས་ཤིག»་ཡིན་པར་བརྗོད།<ref name="documented" /> ཨེམ་ནེསི་རྒྱལ་སྤྱི་ (Amnesty International) དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་ (International Campaign for Tibet) སོགས་ཀྱིས་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་ཏེ་བོད་ནང་གི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནས་སྟངས་ལ་དོ་སྣང་སྤྲོད་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱས།<ref name="ict" /><ref name="amnesty" /> བོད་རང་བཙན་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པ་ (Students for a Free Tibet) ཡིས་ཁོང་གི་དྲན་གསོའི་ཆེད་«བོད་ཀྱི་དམ་བཅའ» (Tibet Pledge) ཞེས་པའི་ལས་འགུལ་ཞིག་གསར་འཛུགས་བྱས།<ref name="sft" /> == ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས། == ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལོ་ནས་བཟུང་བོད་ནང་དང་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བོད་མི་ ༡༧༠ ལྷག་གིས་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ནང་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་བྱུང་བ་བཅུ་ལྷག་ཡོད།<ref name="ict" /><ref name="tpi" /> རང་བཙན་བློ་དགའི་ལས་འགུལ་དེ་ནི་ཨ་མི་རི་ཀའི་ས་ཐོག་ཏུ་བྱུང་བའི་བོད་མིའི་རང་ལུས་མེར་སྲེག་ཐོག་མ་དེ་ཡིན་ལ།<ref name="ict" /> མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཀྱི་སྒོ་མདུན་དུ་བྱུང་བའི་ཆ་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགྱུར་ནང་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་ཐོབ།<ref name="tsamtruk" /> == འདིའང་གཟིགས། == * [[བོད་ཀྱི་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་ངོ་རྒོལ]] * [[བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་མང་གཙོ་ཚོགས་པ]] * [[བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས]] == ལུང་ཁུངས། == <references> <ref name="documented">Yee, Amy. [https://documentedny.com/2026/07/29/tibetan-activist-lobga-rangzen-self-immolation/ "Lobga Rangzen Dedicated His Life to Tibet. His Final Protest Made History"], ''Documented'', 29 July 2026.</ref> <ref name="freetibet">[https://freetibet.org/latest/tibetan-activist-lobga-rangzen-dies-in-self-immolation-protest-for-tibetan-independence/ "Activist Dies in Self-Immolation Protest for Tibetan Independence"], ''Free Tibet'', 3 July 2026.</ref> <ref name="ict">[https://savetibet.org/ict-mourns-passing-of-tibet-activist-lobga-rangzen-following-first-tibetan-self-immolation-on-us-soil-calls-for-action-on-tibet/ "ICT mourns passing of Tibet activist Lobga Rangzen following first Tibetan self-immolation on US soil, calls for action on Tibet"], ''International Campaign for Tibet'', July 2026.</ref> <ref name="tpie">[https://tibet.net/press-statement-of-the-tibetan-parliament-in-exile-on-the-self-immolation-protest-for-the-cause-of-tibet-by-patriotic-hero-rangzen-lobga/ "Press Statement of the Tibetan Parliament-in-Exile on the Self-Immolation Protest for the Cause of Tibet by Patriotic Hero Rangzen Lobga"], ''Central Tibetan Administration'', July 2026.</ref> <ref name="sikyong">[https://tibet.net/official-statement-by-sikyong-penpa-tsering-on-the-self-immolation-of-lobga-rangzen-outside-un-headquarters-new-york/ "Official Statement by Sikyong Penpa Tsering on the Self-Immolation of Lobga Rangzen Outside UN Headquarters, New York"], ''Central Tibetan Administration'', July 2026.</ref> <ref name="prayer">[https://tibet.net/central-tibetan-administration-holds-prayer-service-in-honour-of-tibetan-self-immolator-lobsang-paldens-martyrdom/ "Central Tibetan Administration Holds Prayer Service in Honour of Tibetan Self-Immolator Lobsang Palden's Martyrdom"], ''Central Tibetan Administration'', July 2026.</ref> <ref name="geneva">[https://tibet.net/the-flames-of-resistance-tibetan-diaspora-across-europe-under-the-office-of-tibet-geneva-unites-in-mourning-following-the-self-immolation-of-lobga-rangzen/ "The Flames of Resistance: Tibetan Diaspora Across Europe Under the Office of Tibet-Geneva Unites in Mourning Following the Self-Immolation of Lobga Rangzen"], ''Central Tibetan Administration'', July 2026.</ref> <ref name="zurich">[https://tibet.net/13-tibetan-associations-unite-in-zurich-in-a-powerful-candlelight-march-to-honour-pawo-lobga-rangzen-on-the-33rd-day-since-his-passing/ "13 Tibetan Associations Unite in Zurich in a Powerful Candlelight March to Honour Pawo Lobga Rangzen on the 33rd Day Since His Passing"], ''Central Tibetan Administration'', August 2026.</ref> <ref name="tpi">[https://www.thetibetpost.com/news/exile/tibetans-mourn-death-of-lobga-rangzen,-protest-china%E2%80%99s-repressive-policies-in-tibet "Tibetans mourn death of Lobga Rangzen, protest China's repressive policies in Tibet"], ''The Tibet Post International'', July 2026.</ref> <ref name="tpi2">[https://www.thetibetpost.com/news/exile/tibet-independence-activist-set-himself-on-fire-to-protest-china-s-repressive-policies-in-tibet "Tibet independence activist set himself on fire to protest China's repressive policies in Tibet"], ''The Tibet Post International'', July 2026.</ref> <ref name="tyc">[https://www.tibetanyouthcongress.org/martyr-lobga-rangzen-a-life-dedicated-to-tibets-freedom/ "Martyr Lobga Rangzen: A Life Dedicated to Tibet's Freedom"], ''Tibetan Youth Congress'', July 2026.</ref> <ref name="sft">[https://studentsforafreetibet.org/in-honor-of-pawo-lobga-rangzen-take-the-tibet-pledge/ "In honor of Pawo Lobga Rangzen: Take the Tibet Pledge"], ''Students for a Free Tibet'', July 2026.</ref> <ref name="jn">Norbu, Jamyang. [https://www.jamyangnorbu.com/blog/2026/07/28/tibetan-national-congress-a-brief-history/ "Tibetan National Congress (TNC): A Brief History"], ''Shadow Tibet'', 28 July 2026.</ref> <ref name="tribune">[https://www.tribuneindia.com/news/world/candlelight-vigils-held-in-dharamshala-ladakh-after-tibetan-activist-dies-following-self-immolation-outside-un-hq/ "Candlelight vigils held in Dharamshala, Ladakh after Tibetan activist dies following self-immolation outside UN HQ"], ''The Tribune'', 4 July 2026.</ref> <ref name="rfa">[https://www.rfa.org/english/tibet/2026/07/03/tibet-united-nations-self-immolation-china/ "Tibetan activist dies after setting himself on fire outside UN headquarters"], ''Radio Free Asia'', 3 July 2026.</ref> <ref name="amnesty">[https://www.amnesty.org/en/latest/news/2026/07/self-immolation-of-tibetan-man-outside-un-highlights-long-standing-chinese-repression/ "Self-immolation of Tibetan man outside UN highlights long-standing Chinese repression"], ''Amnesty International'', July 2026.</ref> <ref name="tsamtruk">[https://tsamtruk.com/2026/08/05/chinas-ethnic-unity-and-progress-law-cost-lobga-rangzen-his-life-at-the-uns-doorstep-after-over-160-self-immolations-is-the-un-finally-listening/ "China's 'Ethnic Unity and Progress Law' Cost Lobga Rangzen His Life at the UN's Doorstep"], ''Global Alliance for Tibet & Persecuted Minorities'', 5 August 2026.</ref> <ref name="bodasia">[https://www.bod.asia/ བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་བསྟན་པ་ཡར་འཕེལ་ལགས་དང་། སྤྱི་འཐུས་ག་རྒྱ་རྒྱལ་མཚན་ཆོས་སྐྱིད་ལགས་རྣམ་གཉིས་རྒྱལ་གཅེས་པ་རང་བཙན་བློ་དགའ་ལགས་ཀྱི་བདུན་ཚིག་དྲུག་པའི་མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་ལ་ཆེད་ཕེབས་གནང་བ།], ''བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས།'', ༢༠༢༦ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༣</ref> </references> == ཕྱིའི་དྲ་ཐག == * [https://tibet.net/ Central Tibetan Administration] — བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་དྲ་རྒྱ། * [https://tibetnetwork.org/lobga-rangzen/ "Lobga Rangzen"] — ''International Tibet Network'' * [https://documentedny.com/2026/07/29/tibetan-activist-lobga-rangzen-self-immolation/ "Lobga Rangzen Dedicated His Life to Tibet. His Final Protest Made History"] — ''Documented'' ཀྱི་ཞིབ་ཕྲའི་སྙན་ཐོ། [[Category:༡༩༧༤ ལོར་སྐྱེས་པ།]] [[Category:༢༠༢༦ ལོར་གྲོངས་པ།]] [[Category:བོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་བ།]] [[Category:དཀར་མཛེས་ཀྱི་མི་སྣ།]] [[Category:བཙན་བྱོལ་བོད་མི།]] [[Category:ཨ་མི་རི་ཀའི་བོད་རིགས།]] grju6zm5mt5g1z3wh9exnd4uwt2hsha