Wikipedia
brwiki
https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer
MediaWiki 1.46.0-wmf.21
first-letter
Media
Dibar
Kaozeal
Implijer
Kaozeadenn Implijer
Wikipedia
Kaozeadenn Wikipedia
Restr
Kaozeadenn Restr
MediaWiki
Kaozeadenn MediaWiki
Patrom
Kaozeadenn Patrom
Skoazell
Kaozeadenn Skoazell
Rummad
Kaozeadenn Rummad
TimedText
TimedText talk
Modulenn
Kaozeadenn modulenn
Event
Event talk
Keginerezh Breizh
0
1129
2186669
2186130
2026-03-30T13:15:37Z
Arko
540
vk
2186669
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Curnonsky chez Mélanie M Asselin.jpg|thumb|371x371px|Ar barnour war ar c'heginañ [[Curnonsky]] e preti [[Mélanie Rouat]] e [[Rieg]], dirak ur pladad [[rigadell]] gant ur voutailhad [[muskadig]]<ref>[https://www.retronews.fr/journal/paris-soir/6-octobre-1929/131/99139/5?from=%2Fsearch%23allTerms%3Dvin%26phrase%3DM%25C3%25A9lanie%2520Rouat%2520%26exact%3Dtrue%26sort%3Dscore%26publishedBounds%3Dfrom%26indexedBounds%3Dfrom%26slop%3D55%26advancedUi%3Dtrue%26page%3D1%26searchIn%3Dall%26total%3D13&index=3 Pennad-skrid ''"Gastronomie et Tourisme, A travers la Bretagne avec quatre cordons bleus."''], Paris-soir, 6 a viz Here 1929, p. 5/6, lennet d'an 29 a viz Du 2025.</ref>. Mélanie a ra war-dro an istr. Al legistri ne seblantont ket bezañ gant dienn. <small>Livadur gant Maurice Asselin, 1933, [[Mirdi Sant-Brieg]]<ref>{{Liamm web |titl=Maurice Asselin - Dans le domaine public en 2019 |url=http://aventdudomainepublic.org/Maurice-Asselin |site=aventdudomainepublic.org |lennet d'an=2023-04-11}}</ref></small>.]]
'''Keginerezh Breizh''' zo enni kalz meuzioù tennet eus henvoazioù keginañ [[Breizh]] kozh pe nevesoc'h, aozet gant danvezioù eus an [[arvor]] hag an [[argoad]] pe digaset eus ar bed. Un [[Sevenadur ar bobl|arz poblek]] eo koulz hag un [[hevlezouriezh]] adijinet gant keginerien veur.
Ar [[krampouezh|c'hamprouezh]], an [[istr]], ar [[kig-ha-farz|c'hig-ha-farz]], ar [[kaletez gant silzig|galetezenn gant silzig]], ar [[kouign-amann|gouign-amann]], ar [[Petit-Beurre]], ar [[Chistr Breizh|chistr]] hag ar [[Muskadig]] zo e-touez ar meuzioù ha diedoù arouezelañ. [[Ti-krampouezh|Tier-krampouezh]] a vez graet eus ar pretioù ma c'haller debriñ krampouezh eus Breizh. Kavet e vezont stank e Breizh hag en estrenvro.
== Ar meuzioù pennañ ==
=== Kigoù ===
Setu meuzioù ha boued dibar eus Breizh graet gant ur seurt kig hepken :
* [[boued-hoc'h]] : <br>
- Gwechall e veze debret boued-hoc'h alies awalc'h. War ar maez e veze debret gwadegennoù ha silzig gant ar familhoù pa veze [[Fest an hoc'h]], da lavaret eo pa veze lazhet ar pemoc'h.<br>
- [[Joskenn]] a gaver c'hoazh e ti kigerien [[Bro-Dreger]] (un hanter eus penn ur pemoc'h holenet, bervet ha rostet), debret e veze tomm da adlein pe yen da adverenn gant patatez krign gant ar gouerien. Ober a reer [[chotenn ha joskenn|chotenn]] anezhi er [[Bro-Vigoudenn|Vro Vigoudenn]], ha debret e veze da vare [[Meurlarjez]] eno, gant bara dous. E Breiz-Uhel e vez(e) debret ''museau'' yen gant ur chaous dre winêgrenn.<br>
- [[Galetez gant silzig]] zo ur silzigenn rollet en ur galetezenn, a-wechoù gant sezv pe getchup. Brudet eo ar meuz-se e [[Breizh-Uhel]], aes da zebriñ er-maez dindan ar meud, hag aes da gavout er stalioù, er marc'hadoù, er gouelioù pe c'hoazh er stadoù (en ardro ar [[Roazhon Park]] da skouer)<br>
- Meuzioù all gant kig-moc'h : [[anduilh giz ar Gemene]] ha giz [[Gougleiz (bro)|Gougleiz]], [[kig-sall]], [[fourmaj-kig]] ([[fourmaj-rous eus Breizh|fourmaj-rous]], pastez [[Hénaff]], fourmaj-kig Roazhon da skouer), [[silzig]] (re v[[Molenez]], re b[[Plouilio]]...), [[rilhetez]], [[gwadegenn (kegin)|gwadegenn]] Roazhon, [[lard sul]] Naoned, morzhed-hoc'h Montroulez, ''gogue d'Ancenis'', [[anduilhennig]] [[Kemperle]], ''casse'' Roazhon, ''porché'' [[Dol]]...
* [[kig-bevin]] ha [[kig leue]] : [[spilhenn Kastellbriant]], brudet eo marc'had al loened-korn [[Kastellbriant]] (foar Béré);
* [[kig-yar]] : [[ruilhad Sevigneg]] gant kig [[klujar-Spagn|skilyar]], ur meuz eus [[Gwitreg]] ; ar [[frigousse]] eus [[Bro-Roazhon]] gant kig-yar ha chistr. Gouennoù yer lec'hel zo evel [[yar goukoug Roazhon]], [[yar zu Gentieg]], [[Gwaz (evn)|gwaz]] [[Sulial]] hag all ;
* kig-houad : Houad giz Naoned ;
* [[kig-oan]] : brudet eo kig-oan pradeier sall [[Bae Menez-Mikael-ar-Mor]]<ref>E Breizh ha Normandi en em astenn Bae Menez-Mikael-ar-Mor.</ref> (un [[AOK]] gant Bro-C'hall hag un [[Anvadur orin gwarezet|AOG]] gant Europa en deus),
* kig-lapin : ar [[bardatte]], kaol farset gant lapin pe gad, ur meuz eus kouerien [[Bro-Naoned]].
Setu meuzioù fardet gant meur a gig :
* ar [[kig-ha-farz|c'hig-ha-farz]] eus [[Bro-Leon]] gant [[farz]] du pe wenn, lipig, kig-moc'h, kig-bevin, kig-sall, kaol, karotez, pour, irvin,
* [[krampouezh]] sall pe [[kaletez|galetez]] gant morzhed-hoc'h, silzig, anduilh, larjounezioù, kig-yar pe [[chorizo]]...
* ar [[podad]], ur meuz hengounel e Breizh evel en Europa. Podadoù liesseurt a zo e Breizh en hec'h-unan, gant kig-moc'h alies ha legumajoù goañv (kaol, karotez, irvin...), a-wechoù gant kig-bevin, sili-mor, legestr hag all. Ar podad giz Kemper, ar podad giz Roazhon, ar podad giz An Elven, podad Molenez gant bezin, podad Enez Sun... a zo e-touez ar re vrudetañ.
<Gallery mode="packed" >
Andouille de Guéméné.jpg|[[Anduilh giz ar Gemene]].
Agneau de prés salés du Mont Saint-Michel.jpg|Kig oan pradeier sall AOG [[Bae Menez-Mikael-ar-Mor]].
Chateaubriand of March Farms Nature-Fed Veal (4202805472).jpg|Spilhenn vevin [[kastellbriant (kig)|kastellbriant]] gant legumajoù munut.
Kig ha farz du léon.jpg|[[Kig-ha-farz]] Bro-Leon.
Galette saucisse 2.JPG|[[Galetez gant silzig]].
</gallery>
: Labelioù europat :<br>
[[Restr:European Union protected geographical indication (PGI) logo.svg|25px]] [[Lec'h orin gwarezet]] (LOG) gant : [[Yer Ankiniz]], [[Yer Gentieg]], [[Yer Breizh]], [[Fourmaj-rous eus Breizh]],<br>
[[Restr:Protected-designation-origin-logo-en.png|30px]] [[Anvadur orin gwarezet]] (AOG) gant : kig-oan pradeier sall Bae Menez-Mikael-ar-Mor.
=== Boued mor ===
Paot eo ar boued mor a gaver war aodoù Breizh : [[pesked]], [[kresteneged]], [[blotviled]] ha plant zoken (bezin, salikorn...). Holen a vez produet abaoe an Hemamzer. Abaoe ar Grennamzer e ya ar bigi pelloc'h evit pesketa. Brudet eo ar re a yae betek an [[Douar-Nevez]] betek an XX{{vet}} kantved evit [[moru]]eta. Hiliennoù ha [[temz-boued|temzoù-boued]] zo bet ijinet gant Bretoned evit ar boued-mor : [[amann gwenn]], [[kari Gosse]]...
Ar godailh a vez graet eus al lodenn eus ar pesked, kregin ha kresteneged lezet d'ar vartoloded gant ar mestraouer. Ar peurrest, boued mor fresk, a vez gwerzhet er stalioù pe er marc'hadoù. Ul lodenn all eus ar pesketadennoù a vez treuzfurmet e boestoù-mir pe "meuzioù fardet" gant embregerezhioù boued.
==== Pesked ====
Pesked a bep seurt a vez da vaez aodoù Breizh pe er stêrioù : [[sardin]], [[brizhilli]], [[draeneg]]ed, [[moru]] (ur skouer meuz : moru mod Sant-Maloù), [[Moulleg (pesk)|moulleg]], [[sili]] (keusteurenn silienn-vor), [[boultouz]]ed (boultouz mod Arvorig), [[beked]] (beked gant amann gwenn)... Boued kerañ Breizh eo ar [[stlaoñ]], pesked vihan lipous ha dibaotet eus al [[Liger]] hag ar [[Gwilen]]. Pretioù zo war ribl al Liger a servij c'hoazh, gwech an amzer, stlaoñ poazhet pe fritet.
Meuzioù gant meur a besk : ar [[kaoteriad|gaoteriad]] eus [[Kerne-Izel]], soubenn ar pesked...
<Gallery mode="packed" heights="110px">
Cotriade.jpg|[[Kaoteriad]].
Maquereaux au vin blanc.jpg|Brizhilli en ur plad.
Purple_asparagus_in_Beurre_blanc_sauce.jpg|Asperjez gant [[amann gwenn]], un hilienn ijinet gant [[Clémence Lefeuvre]].
Kari Gosse 8Y4A5085.jpg|Ijinet e voe [[kari Gosse]] gant an Aotrou Gosse, un apotiker eus [[An Oriant]] en XIX{{vet}} kantved.
Teufelsfisch 1111.JPG|Ur [[boultouz]] en ur stal-besked.
</gallery>
==== Kresteneged, blotviled ha pesked-kregin ====
* [[blotvil]]ed ha [[kregin]] a-leizh :
** [[istr]] plat ha don, produet e pep lec'h war aodoù Breizh. Brudet eo istr [[Kankaven]] e Bro-Sant-Maloù, re [[Bêlon]] e Bro-Gerne ha re "Prat-ar-Coum" e [[Lanniliz]] (Bro-Leon).
** [[Krogenn-Sant-Jakez|kregin-Sant-Jakez]] e pep lec'h ivez. Brudet eo re [[bae Sant-Brieg]].
** [[meskl]], produet e pep lec'h ivez. Meskl-park bae Menez-Mikael-ar-Mor a voe ar produ kentañ eus ar mor da vezañ roet dezhañ un [[anvadur orin gwarezet]] (AOG) e 2006. Brudet eo ivez meskl-park [[Pennestin]].
** [[bigorn]], [[pistronkenn|pistronked]], [[pilorenn|pilored]], [[kokez]], [[Solenoidea|kontelleged]], [[ourmel]], [[kilhog-mor|kilheien-mor]]...
* [[kresteneg]]ed a zo ivez er arvor pe er mor : [[krank]]ed, [[legestr|ligistri]], [[grilh-mor|grilhed-mor]], [[morgevnid]], [[grilh-traezh|grilhed-traezh]] lesanvet "dimezelled [[Loktudi]]", [[chevr]]...
* [[stivell]]ed,
* [[teureuged]].
Gallout a reont bezañ diskouezhet en ur [[pladennad boued-mor|bladennad boued-mor]], er pretioù pe er gêr. Meuz heverk all : kregin-Sant-Jakez mod Naoned.
<gallery mode="packed">
Huîtres de la Côte d'Émeraude (Bretagne).jpg|O tebriñ [[istr]] e [[Kankaven]], dirak ar parkoù istr.
Belon_oysters_at_Belon_river,_France.jpg|Istr Bêlon ha [[muskadig]], war ribl ar stêr [[Bêlon]] (Kerne).
Huitres Cancale.jpg|[[Ostrea edulis|Istr plat]] Kankaven.
Moules marinières 02.jpg|[[Meskl]] ar martolod (gant chalotez ha gwin gwenn).
</gallery>
<gallery mode="packed">
Früchte des Meeres, 2011 (01).jpg|Ur bladennad boued-mor doubl.
Crustacés Côte d'Émeraude (Bretagne).jpg|Kresteneged en ur stal e Bro-Sant-Maloù.
Shrimps at market in Valencia.jpg|Grilhed-traezh pe "dimezelled Loktudi".
Coquille Saint-Jacques à la crème.jpg|[[Krogenn-Sant-Jakez]] gant dienn.
</gallery>
En [[hevlezouriezh c'hall]], an dro-lavar ''"à l'armoricaine"'' a zo heñvel ouzh hini ''"à l'américaine"'' e galleg. Ober a ra an div dave d'an [[hilienn amerikan]] implijet evit keginañ ligistri, stivelled, boltouz... Ar boaz eo da gomz eus [[legestr mod Arvorig]] pa eo ul [[legestr]] breton (''Homarus gammarus'') a zo keginet, hag eus legestr mod Amerika pa eo ul legestr amerikan (''Homarus americanus'').
<Gallery mode="packed" >
Homard à l'américaine.jpg|[[Legestr mod Arvorig]].
Caissargues Resto Le XV Calamars et pommes de terre sautées.jpg|Stivell mod Arvorig hag avaloù-douar frinket gant kignen ha [[perisilh]].
Noix de Saint-Jacques aux poireaux et gingembre.JPG|[[Kregin-Sant-Jakez]] war deuzadell bour gant jinjebr.
Bulots 03.jpg|[[Kilhog-mor|Kilheien-mor]] gant [[maionez]].
</gallery>
:Labelioù europat :<br>
[[Restr:European Union protected geographical indication (PGI) logo.svg|25px]] Lec'h orin gwarezet (LOG) gant : Kregin-Sant-Jakez eus Aodoù-an-Arvor,<br>
[[Restr:Protected-designation-origin-logo-en.png|30px]] Anvadur orin gwarezet (AOG) gant : Meskl-park bae Menez-Mikael-ar-Mor.
=== Legumaj, edeier ha frouezh ===
[[Restr:Grandes Heures d'Anne de Bretagne - Ble de turquie.jpg|thumb|upright=0.5|[[Gwinizh-du]], [[Eureier binvidik kenañ Anna Vreizh|Eureier veur]] Anna Vreizh, XVI{{vet}} kantved.]]
[[Legumaj]], [[frouezh]] hag [[ed]]eier a bep seurt a vez gounezet ha keginet e Breizh. Setu seurtadoù hengounel ha/pe krouet e Breizh :
* legumaj ha traoù heñvelek : [[aval-douar|avaloù-douar]] ([[charlotte (avaloù-douar)|Charlotte]], Amandine, Apollo, Dolwen...), [[artichaod]] Camus (bervet pe poazhet ouzh ar vurezh, ha debret gant gwinêgrenn pe dienn-fresk), [[gwarelig Naoned]], [[chalotez]], [[ognon]] ([[ognon Rosko|ognon roz]] [[Rosko]] da skouer), fav munut ([[koko Pempoull]]...), [[kaol]], [[kaol-fleur]], [[kaol-pome]] (kaol [[An Oriant]] da skouer), [[kignen]], [[piz-bihan]], [[kistin]] [[Bro Redon]], [[pour]], [[irvin]], [[karotez]] (Chantenay), [[beler]] (Enez Gerveur), [[per-douar]] mouk Roazhon... [[Soubenn]] al legumaj a zo ur meuz klasel. Ar ''[[bardatte]]'' a zo ur meuz kaol farset hengounel eus Naoned.
* frouezh : [[aval]]où ([[renetez Arvorig]], Teint Frais, renetez gris an Oriant...), [[per]], [[kerez]] ([[kignez]]...), [[sivi]] (gounezet e [[Plougastell]] ha [[Bro-Naoned]] dreist-holl), [[tomatez]], [[sukrin]] ("petit-gris" Roazhon), [[mouar]], [[lus du]]...
* gant [[gwinizh]], [[gwinizh-du]], [[kerc'h]] ha [[segal]] e c'haller ober [[bleud]], ha gantañ [[bara]]. Gwechall e veze aozet meuzioù kozh ganto, mesket gant laezh alies : yodoù ([[yod kerc'h]]) ha soubennoù (ar [[brignen]], [[miton Roazhon]]...).
Ar [[Joniged]] a yae da Vreizh-Veur da werzhañ ognon Bro-Leon gwechall : Bro-Gembre, Kerne-Veur, Bro-Saoz, Bro-Skos, an inizi Angl-ha-Norman.
: Labelioù europat :<br>
[[Restr:European Union protected geographical indication (PGI) logo.svg|25px]] Lec'h orin gwarezet (LOG) gant Gwarelig Naoned, Bleud gwiniz-du Breizh,<br>
[[Restr:Protected-designation-origin-logo-en.png|30px]] Anvadur orin gwarezet (AOG) gant : Ognon Rosko, Koko Pempoul.
<gallery mode="packed" heights="110px" >
The story of Sioni Winiwns (12118569366).jpg|[[Joniged]] o fiseliñ ognon e [[Porthmadog]] e [[Bro-Gembre]] e 1958.
Coco de paimpol1.jpg|[[Koko Pempoull]], klor ha greun.
Au marché - mâche.JPG|[[Gwarelig Naoned]].
</gallery>
<gallery mode="packed" heights="110px" >
Fabrication de la bouillie d'avoine (yod kerc'h) - étape 6.jpg|[[Yod kerc'h]] mesket gant ar vazh-yod.
Cooked artichoke heart.jpg|Foñs artichaod poazhet.
Cross section of Reinette d'Armorique (Bretagne), National Fruit Collection (acc. 1948-203).jpg|Anavezet eo an avaloù [[renetez Arvorig]] abaoe ar Grennamzer <small>''Dastumad Broadel ar Frouezh'' ar Rouantelezh-Unanet</small>.
Festival de Cornouaille 2015 - Quais en fête 01.JPG|[[Sivi]] [[Plougastell]] a oa krouet er [[bloavezhioù 1750]].
</gallery>
=== Krampouezh ===
E [[Breizh-Izel]], [[krampouezh]] [[ed-du]] zo sall ha krampouezh [[gwinizh]] zo dous. E [[Breizh-Uhel]] ez eus kaoz eus [[kaletez]], ur seurt all eus krampouezh ed-du gant un toaz disheñvel. War ur [[pillig|billig]] pe en ur [[paelon|baelon]] e vezont poazhet. A bep seurt traoù a c'haller lakaat e-barzh. An [[ti-krampouezh|tier-krampouezh]] a zo pretioù breton lec'h ma vez servijet krampouezh sall ha dous, anavezet int evel un arouez eus keginerezh Breizh. Ar grampouezhenn glaselañ eo an "tri zra", ur vi, morzhed-hoc'h ha keuz e-barzh.
"Bleud ed-du Breizh" a zo ul [[Restr:European Union protected geographical indication (PGI) logo.svg|25px]] [[Lec'h orin gwarezet]] (LOG) gantañ abaoe 2010.
<gallery mode="packed">
Galette à la farine de blé noir de Bretagne.jpg|Ur plac'h o ledañ an toaz war ar [[pillig|billig]] gant ur [[rozell]],<br><small>(bl<sup>ioù</sup> 1900)</small>.
0 Crêperie An Diskuiz à Quimper.JPG|Ti-krampouezh "An Diskuizh" e Kemper.
Galette de sarrasin.jpg|Ur galetezenn [[ed-du]] "an Argoad" (vi, kebell-touseg, saladenn c'hlas).
Sarrasin La harpe Cl 2 J Weber.jpg|Greun ha bleud ed-du Breizh ha boued graet gantañ : krampouezh, bier ha mel.
</gallery>
[[Restr:Gros sel gris et fleur de sel.jpg|thumb|kleiz|140px|Holen bras ha flour-holen.]]
=== An danvezioù all ===
* [[holen]]-mor eus [[Paludoù-holen Gwenrann|Bro-Wenrann]]. [[Restr:European Union protected geographical indication (PGI) logo.svg|25px]] Ul label europat [[Lec'h orin gwarezet]] (LOG) en deus abaoe 2012.
* [[gwinêgr]] chistr pe win,
* [[bezhin]] ha [[salikorn]]. Pretioù ha stalioù zo a ginnig bremañ bezhin da zebriñ evel legumaj, holen dre vezhin, amann dre vezhin, bouilhoñs dre vezhin
== Gwastilli ha sukrerezh ==
* krampouezh gwinizh gant sukr, koñfitur, [[salidou]] (un toaz karamel gant amann sall eus [[Gourenez Kiberen]]), chokolad teuz pe kalz traoù all,
* [[farz]]où : farz breset, [[farz buan]], [[farz forn]], farz-pod, farz prunev, farz avaloù, farz rezin,
* gwestell awenet gant ar re kemeret gant ar vartoloded war vor gwechall : ar [[gwastell giz Naoned|wastell giz Naoned]] un adstumm eus ar [[gwastell-amann|wastell-amann]] krouet e 1820 hag adlañset adalek 1910 gant ar [[LU (gwispiderezh)|wispiderezh LU]], hag ar [[gwastell giz Breizh|wastell giz Breizh]] krouet er bloavezhioù 1860 en [[an Oriant|Oriant]]. Prunaoz, abrikez pe suraval a veze lakaet e-barzh evit stourm a-enep ar [[skorbut]].
* gwastilli all : [[kouign-amann]] eus [[Douarnenez]], [[parlementin Roazhon]], [[gwitregad]] eus [[Gwitreg]].
<gallery mode="packed" >
Crèpe bretonne au caramel au beurre salé.jpg|Ur grampouezhenn gant [[karamel gant amann sall]].
Kouign amann 01.jpg|Ur [[Kouign-amann|gouign-amann]].
Gâteau breton 8Y4A5039.jpg|Ur [[Gwastell giz Breizh|wastell giz Breizh]].
Gâteau nantais 02.jpg|Un tamm [[gwastell giz Naoned]]
Far-breton.jpg|[[Farz forn]] dre brunaoz.
</gallery>
* [[krakilin]] [[Sant-Maloù]], kouignoù skaotet
* bara briochet : ar [[gochtial]] eus [[Sant-Armael]], ar [[fouas Naoned|fouas]] eus [[an Hae-Foazer]]. Kouignoù an Ened a veze debret er Vro Vigoudenn da vare [[Meurlarjez]].
* [[bignez]], da skouer re [[Treger|Dreger]],
* [[gwispid]] a-leizh : ar [[krampouezh dantelez|c'hrampouezh dentelez]] lañset gant [[Katell Gornig]] e [[Kemper]] adalek 1886, ar [[Petit-Beurre]] krouet gant [[Louis Lefèvre-Utile]] e [[Naoned]] e 1886, ar [[galetez (gwispid)|galetez]] krouet e [[Pont-Aven]] e 1890 (ha war o lec'h galetez Sant-Mikael eus [[Bro-Raez]] krouet e 1905, galetez ar Vro Vigoudenn, galetez [[Fouenant]], gwispiderezh Filet Bleu e [[Sant-Evarzeg]], gwispiderezh [[Lokournan]]...), ar [[paled (gwispidenn)|paledoù]] amann rik krouet e Pont-Aven e 1920 (brudet eo ar merk [[Traou Mad]]), ar [[Biscuiterie Nantaise|BN]] krouet e Naoned e 1932...
<gallery mode="packed" >
Petit Beurre LU.JPG|Ur [[Petit-Beurre]] [[LU (gwispiderezh)|LU]].
ChocoBN.jpeg|Choco [[Biscuiterie nantaise|BN]].
Galette bretonne 01.jpg|[[galetez (gwispid)|Galetez]] amann rik.
Palet breton 01.jpg|[[Paled (gwispidenn)|Paledoù]].
</gallery>
* [[mel]], [[kaotigell]] ha [[koñfitur]],
* madigoù, sunigoù ha chokoladennoù : [[karamel gant amann sall]]<ref>Brud a gemeras a drugarez d'ar pastezer Henri Le Roux eus Kiberen.</ref> e stumm madigoù, sunigoù ("Niniche" [[Kiberen]] hag [[Ar Baol]]) pe dienn (salidou), [[lima Naoned]], [[toaz-frouezh]], [[Françoise de Foix#Boued|Françoise de Foix]], [[rigolette]]...
* [[skornenn]]où.
<gallery mode="packed" >
Caramels au beurre salé - La Mère Poulard.jpg|Ur voestad karamelennoù gant amann sall.
Magasin de niniches de Quiberon à Belle-Île-en-Mer.jpg|Ur stal "niniches" er [[Ar Gerveur|Gerveur]].
Crème de Salidou (caramel au beurre salé).jpg|Podad salidou.
Berlingot-bonbon.jpg|Limaioù.
</gallery>
Produioù chokolad a vez graet gant stalioù hag embregerezhioù zo. [[Grain de Sail]], e [[Montroulez]], a zegas e chokolad gant daou lestr-karg-dre-lien evit izelaat e louc'h karbon. Emañ o sevel un trede lestr hag a vo douger-endalc'herioù dre lien brasañ ar bed<ref>{{Liamm web |langue=fr |titl=''Grain de Sail : le plus gros voilier porte-conteneur au monde annoncé pour 2027'' |url=https://www.lineaires.com/les-produits/grain-de-sail-le-plus-gros-voilier-porte-conteneur-au-monde-annonce-pour-2027 |aozer=Thibaut Le Moal |lec'hienn=Linéaires |deiziad=24-10-2024 |lennet d'an=04-08-2025}}</ref>{{,}}<ref>{{Liamm web |langue=fr |titl=''Grain de Sail III : plus grand, plus innovant''|url=https://www.meretmarine.com/fr/construction-navale/grain-de-sail-iii-plus-grand-plus-innovant |aozer=Gaël Cogne |lec'hienn=Mer et Marine |deiziad=28-01-2025 |lennetd'an=04-08-2025}}</ref>.
== Boued-laezh ==
[[Restr:Curé nantais.JPG|thumb|[[Curé nantais]], keuz brudetañ Breizh.]]
Laezh-ribod a zo un evaj a veze graet war ar maez pa veze fardet [[amann]] gwechall. Debret e veze [[patatez]] gantañ, pe [[krampouezh]] [[gwinizh-du]]. Graet e veze ivez laezh-tev, pe gwell, ur seurt yaourt.
Hiziv e vez produet laezh ha [[laezhaj]]où en un doare artizanel pe industriel : [[amann]] (sall atav), [[yaourt]]où, [[dienn]] (pe koaven), laezh-ribod, [[keuz]]ioù evel [[Curé nantais]], keuzioù ar stroll Olga (Merzer ha Petit Breton paouezet e 2024, ar c'heuz gavr [[Petit Billy]]), keuzioù ar merk Paysan Breton (keuz baset da ledañ Madame Loïk, [[camembert]] Kergall, [[emmental]], [[brie (keuz)|brie]] Label Ruz), [[toma]] (hini [[Rewiz]], [[Karaez]], [[Gevrezeg]]...), crémet nantais, Menez Hom, rocher nantais, machecoulais, gourmelin, Gweltaz-Lambrizig, chandamour eus [[Ankiniz]], Ti Pavez, Trappe de Timadeuc... Ur c'heuz a oa fardet gant menec'h [[Abati ar Joa]] e [[Kempenieg]] met ne reont ket ken.
== An diedoù ==
=== Diedoù hep alkool ===
[[Restr:Breizh Cola in Japan ! Du Breizh Cola au Japon.jpg|thumb|[[Breizh Cola]] gwerzhet e [[Yokohama]] e Japan]]
* [[dour]] : [[dour melar]] ([[Plancoët]]), [[dour andon]] (Sainte-Alix e [[Plangoed]], Menez Are, Isabelle e [[Sant-Wazeg]]),
* [[chug-frouezh|chugoù-frouezh]] a bep seurt,
* [[siros]]où evel an [[Nantillais]],
* [[limonadez]],
* diedoù "kola" : [[Breizh Cola]], [[Brasserie de Bretagne|Britt Cola]] ha Beuk Cola,
* [[kafe]] a vez krazet e Breizh ivez.
=== Diedoù alkoolek ===
[[Restr:Muscadet Cru Communal.jpg|thumb|upright=1.15|Muskadig seim kentañ.]]
[[Restr:CidreBret.jpg|thumb|upright=1.15|Ur volennad sistr.]]
[[Chistr Breizh|Chistr]]-aval a oa an evaj boas e tost Breizh a-bezh en XIX{{vet}} hag en XX{{vet}} kantved, koulz er maezioù hag er c'hêrioù. Sistr Bro-Gerne AOK ha sistr Traoñ ar Renk eo ar re vrudetañ.
Ar gwini a vez gounezet e Breizh abaoe ar V{{vet}} kantved da nebeutañ <small>(''sellout ouzh ar pennad [[Gwiniegi Breizh]] evit gouzout muioc'h'')</small>. Produet e vez hiziv [[gwin]] [[gwin gwenn|gwenn]], [[gwin ruz|ruz]], [[gwin roz|roz]] pe [[gwin bouilh|bouilh]]. Gwinoù [[gwinieg Bro-Naoned|Bro-Naoned]] eo ar re vrudetañ, hag ar re nemeto aotreet da vezañ kenwerzhelet. En o zouez eo ar [[Muskadig]] an hini brudetañ, hag ivez ar [[gros-plant a vro-Naoned]], gwinoù gwenn sec'h anezho. Gwinoù eus [[gouennad]]où all zo ivez e Bro-Naoned : [[Cabernet]], Gamay, Merlot, Pinot Noir, [[Grolleau]], [[Sauvignon]], [[Berligou]] (ur ouennad eus amzer [[Duged Breizh]])... Nevez zo eo bet plantet gwini e lec'hioù all evel Traoñ ar Renk, [[Kemper]] ha [[Mor Bihan Gwened]].
An diedoù alkoolek all :
* [[sistr per]], da skouer chistr pêr [[Klegereg]] graet gant per Boreign<ref>[https://actu.fr/bretagne/cleguerec_56041/bretagne-cette-commune-est-la-capitable-du-chistr-per-cidre-de-poire_62951479.html Bretagne : cette commune est la capitable du chistr per (cidre de poire)] gant Pontivy Journal, 25 a viz Gouere 2025, gwelet d'an 8 a viz eurzh 2026.</ref>
* [[bier]], breserezhioù zo e Breizh abaoe ar XVII{{vet}} kantved<ref> ''Deux siècles de Bières en Bretagne'' gant Philippe Bonnet, Vincent Courtin ha Yoran Delacour, embannet gant [[Yoran Embanner]], 2007, p. 17, gwelet d'ar 16/01/2025.</ref>,
* [[lambig]] pe gwin-ardant ([[Fine de Bretagne|Lambig fin Breizh]] da skouer, un [[Anvadur Orin Kontrollet|AOK]] zo gantañ),
* [[avaleg]], a zo lambig ha chistr mesket (un AOK zo gantañ),
* [[chouchenn]] pe chufere, ur seurt [[mez]],
* [[wiski]]où : Warenghem ha Distillerie des Menhirs a zo ar strilherezhioù brudetañ.
Label europat :<br>
[[Restr:European Union protected geographical indication (PGI) logo.svg|25px]] [[Lec'h orin gwarezet]] (LOG) gant : Sistr Breizh (2000), Wiski Breizh (2015).
''Sellet ouzh ar pennadoù [[Chistr Breizh]], [[Bier Breizh]] ha [[Wiski Breizh]].''
=== Kokteloù ===
Ar [[godinette]], ijinet evit gouel "La Gallésie en fête" e [[Mousterfil]] gant [[Simone Morand]] e 1977, a vez graet gant sivi Plougastell, sukr, lambig, muskadig ha likor kastrilhez-du. Evel ar punch hag ar sangria eo ur [[koktel|c'hoktel]] "stroll", graet pa vez kalz kouvidi pe evit ur gouel pe ur festival.
Kokteloù "hinienel" a zo ivez :
* [[kir]] Breizh, gant likor kastrilhez-du ha chistr
* kir Gwaled, gant likor kastrilhez-du ha Muskadig
* ar c'hir keltiek : likor kastrilhez-du, muskadig ha chouchenn
An [[Nantillais]] a zo ur merk sirosoù eus Naoned implijet evit fardañ kalz kokteloù hep alkool pe gant alkool. Dasprenet eo bet an embregerezh e 2025 gant ar winieg Drouard eus [[Kastell-Tepaod]], ur produer muskadig ha gwinoù all.
== Al listri hag ar c'hinkladurezh taol ==
<gallery mode="packed" >
108 Musée du Léon.jpg|Ur gastelodennig, tasoù hag ur plad eus [[Lanniliz]], XVIII{{vet}} ha XIX{{vet}} kantved, <small>mirdi Bro-Leon e Lesneven.</small>
HR Quimper faience - Vizcaya Museum and Gardens - Miami, Florida - DSC08432.jpg|Asied, paotr e wiskamant hengounel e [[feilhañserezh Kemper]], <small>mirdi Vizcaya, [[Miami]], [[Florida]]</small>.
HR Quimper faience - Vizcaya Museum and Gardens - Miami, Florida - DSC08431.jpg|Asied, plac'h he gwiskamant hengounel e feilhañserezh Kemper, <small>mirdi Vizcaya, Miami, Florida.</small>
Odetta1.JPG|alt=Pichet en grès, manufacture HB, marque « Odetta » (vers 1930), localisation inconnue.|Picher e krag, merk « Odetta » (e-tro 1930), <small>michererezh [[Henriot Quimper|Henriot Kemper]]</small>.
Henriot E Laget.jpg|Soubenneg Henriot, deroù an XX{{vet}} kantved, <small>michererezh Henriot Kemper</small>.
</gallery>
<gallery caption="Asiedoù, mirdi [[Feilhañserezh Kemper]] :" mode="packed">
Quimper 58 Faïence Assiette à décor broderie vers 1920.JPG|Kinkladur doare broderezh, e-tro 1920.
Quimper 61 Faïence Assiette à décor scène bretonne Villot.JPG|Arvest breizhat.
Quimper07.jpg|Kinkladur gant laboused (e-tro 1920).
Quimper 69 Faïence Assiette décor aux serpents inspirée d'un dessin de Yan Dargent maufacture HB.JPG|Kinkladur gant naered, diwar un dresadenn gant [[Yan' Dargent]].
</gallery>
E familh ar prierezh eo ar [[poderezh]] hag ar [[feilhañserezh]] a gaver ar muiañ e Breizh. Sevel a ra ar poderezh artizanel d'ar Grennamzer. Diorren a ra un industriezh al listri e feilhañs adalek an XIX{{vet}} kantved a-drugarez da deknikoù gwellaet ha d'an touristerezh. E stalioù-labour an embregerezhioù eo ijinet ur "stil breton" gant arzourien vrudet pe dianav evit kinklañ an asiedoù, ar bolennoù, ar picheroù hag all.
=== Ar poderezh artizanel ===
Er su da Vreizh eo bet oberiant ar poderezh e Bro-Redon e-pad-pell. Gouzout a oarer e oa graet podoù er barrez anvet Ar Boderezh (bremañ e [[Sant-Yann-ar-Wern]]) abaoe an XI{{vet}} kantved, ha priajoù abaoe ar XV{{vet}} kantved. Ar podoù hag ar priajoù graet eno, asambles gant ar re produet e [[Malañseg]] (Bro-Gwened) hag [[Erbigneg]] (Bro-Naoned), o daou e Bro-Redon ivez, o deus pourvezet Kreizteiz Breizh a-bezh betek kreiz an XX{{vet}} kantved. Traezhoù a bep seurt a voe produet : evit tommañ ar [[soubenn]]où, lakaat al laezh, poazhañ ar [[keusteurenn|c'heusteurennoù]], grilhañ ar c'histin...<ref>{{fr}}[https://www.potiane.fr/PBCPPlayer.asp?ID=2234916 Les potières de Saint Jean] war lec'hienn www.potiane.fr, gwelet d'an 8 a viz C'hwevrer 2026.</ref> Kinklet eo bet lod anezho gant arzourien evel [[Mathurin Méheut]] (1941) hag [[Yvonne Jean-Haffen]]. En eil lodenn eus an XX{{vet}} kantved e voe kendalc'het d'ober priajoù dindan an anv "Saint-Jean-de-Bretagne" gant ur feilhañserezh krouet e-pad an Eil Brezel-bed, betek ar bloavezhioù 1980<ref name="Danilo">Denis Danilo ha Stéphane Batigne, ''Poterie traditionnelle de Bretagne Sud'', Stéphane Batigne Éditeur, 2022</ref>. Hiziv ez eus ur greizenn arz hag istor ar prierezh e Sant-Yann-ar-Wern anvet "Le Patiau", enni ur stal-labour feilhañs, ur mirdi hag ul lec'h diskouez.
En norzh da Vreizh e voe produet podoù ha listri ivez e kêriadenn [[Ar Boderezh]] (bremañ e [[Lambal]]), hag e Bro-Leon ([[Lanniliz]] ha [[Plouvien]]) en XIX{{vet}} kantved ha betek deroù an XX{{vet}} kantved.
=== Ar feilhañserezh ===
[[Restr:064 Assiettes décor breton.jpg|thumb|160px|Asiedoù e feilhañs gant "kinkladur breton".]]
[[Restr:Bols bretons féminins, Île aux Moines, Morbihan, France.jpg||thumb|kleiz|160px|Bolennoù breton gant anvioù-bihan a bep seurt, Feilhañserezh Pornizh.]]
Feilhañserezh a voe e [[Naoned]] kerkent ha 1647, hag e [[Roazhon]] etre 1748 ha 1844. Met al listri e [[feilhañs Kemper]] eo ar re a zo deuet da vezañ ar re vrudetañ. Abaoe ar XVII{{vet}} kantved e vez produet feilhañs e kêr-benn [[Bro-Gerne]], da skouer [[HB Kemper]] diazezet e 1690, pe Dumaine savet e 1791 ha deuet da vezañ Henriot e 1891, an div vichererezh vrudetañ. Menegomp ivez feilhañserezh "Saint-Jean-de-Bretagne" etre ar bloavezhioù 1940 hag ar bloavezhioù 1980 e Sant-Yann-ar-Wern, ha feilhañserezh [[Pornizh]] krouet e 1947 gant ur produadur industrieloc'h. Gant feilhañserezh Kemper eo e voe skignet ar stil klinkus breizhat avat, gant tresoù bleunioù, arvestoù maezioù, tudennoù e gwiskamant hengounel (paotr, plac'h, kouplad). Ganti e voe graet traezoù e krag ivez etre 1917 ha 1970, er stil [[Arz Nevez]], dindan ar merk "Odetta" (diwar anv ar stêr [[Oded]]).
Meur a arzourien vrudet pe dianav o deus lezet roud o dorn er c'hinkladurezh taol hag an arrebeuri kegin e Breizh. Kevezerezh a oa bet etre Henriot hag HB e Kemper betek o c'hendeuzadur e 1968, hag an dra-se oa gwir war an dachenn arzel dreist-holl. [[Mathurin Méheut]] a oa e penn an arzourien a laboure evit Henriot, pa oa roll [[René Quillivic (kizeller)|René Quillivic]] ha [[Louis Garin]] e HB. E Diskouezadeg etrebroadel an Arzoù-kinklañ hag oberiañ modern e Pariz e 1925, e oa kinklet ha kempennet pavilhon Breizh gant arzourien eus luskad ar [[Seiz Breur]]. E-barzh e oa arrebeuri (taolioù, ur ganastell vras, kadorioù...), armoù-kegin graet e [[feilhañserezh Kemper]], delwennigoù ha picheroù kizellet gant René Quillivic. Priourien vrudet all o deus fardet traezoù dibar a-hed an XX{{vet}} kantved <small>''(sellit ouzh ar rummad [[:rummad:Priourien Breizh|Priourien Breizh]]).''</small>
Ar [[bolenn vreizhat|volenn vreizhat]], graet e feilhañserezh, gant an anv-bihan skrivet e lizherennoù red hag he zudenn e gwiskamant hengounel, a gaver e ti kalz Bretoned kenkoulz ha touristed. Ijinet en XIX{{vet}} kantved, deuet eo da vezañ un elfenn eus sevenadur poblek Breizh da vat. Produet e vez e Kemper ha Pornizh dreist-holl.
== Labourioù ha gouelioù ==
=== Gwechall war ar maez ===
[[Restr:Gouel an Eost 2015 - Rata.JPG|thumb|Aozañ ar "rata", pred hengounel ar vederien, e-pad [[Gouel an Eost]] e [[Plougouloum]] (Bro-Leon).]]
Gwechall e Breizh-Izel e veze debret ar "wastell" pe ar "peurzorn" e dibenn an dornadeg, e-pad al labourioù er parkeier. E [[Bro-Naoned]] e veze debret ar [[bardatte]], ur meuz kaol farset, e dibenn an eostoù. E [[Bro-Dreger]] e veze debret ar [[chotenn ha joskenn|joskenn]] gant patatez krign da adlein ha da adverenn gant ar gouerien. Kavet e vez c'hoazh da brenañ e ti ar gigerien ha war ar marc'hadoù.
Pa veze lazhet ur pemoc'h ur wech ar bloaz e veze [[Fest an hoc'h]], d'ar goañv alies. Pedet e veze kerent hag amezeien da zebriñ silzig ha gwadegennoù.
Ar predoù eured a oa un dro da bediñ ur bern tud evit debriñ ar [[friko]] e banvezioù a bade deizioù.
=== Gouelioù kristen ha digristen ===
Gouelioù hengounel pe nevesoc'h e Breizh a zo an dro da zebriñ meuzioù dibar. Ur pred a-feson a vez debret e-pad sakramantoù zo : [[pask kentañ]], [[pask bras]], [[dimeziñ]], [[obidoù]] a-wechoù ivez. [[Drajez]] a vez servijet war an daol evit an tri kentañ, hag ur sac'hig anezho a vez roet d'ar gouvidi alies.
==== Nedeleg hag ar bloaz nevez ====
[[Restr:Bûche de Noël facile (2014-12-23).jpg|thumb|Ur c'hef ruilhet gant chokolad ha flamboez, ur skouer eus [[kef Nedeleg|ar c'hef]] servijet da geñver koan [[Nedeleg]].]]
Da ouel [[Nedeleg]] ha d'ar [[Sant-Jilvestr]] e vez debret ur pred fonnus ha lipous anvet [[fiskoan]], gant listri kaer war un daol kinklet brav. Debret e vez kig-yar Indez gant kistin ent-hengounel. Da zigeriñ ar pred e vez debret [[istr]], [[eog]] mogedet pe [[avu druz]]. Da glozañ anezhañ e vez debret ur wastell anvet [[kef Nedeleg]]. Evet e vez gwinoù mat hag a glot gant ar boued. An dro eo ivez evit debriñ chokoladennoù, frouezh arallvro, frouezh koñfizet ha traoù lipous all, ha da evañ ur banne digor-kalon har ur banne kloz-pred ma ne gemerer ket e oto goude.
==== Gouel ar Rouaned ====
Lidet e vez [[gouel ar Rouaned]] d’an eil Sul war-lerc’h Nedeleg, ha debret e vez [[gwastell ar rouaned]], ur wastell gant ur favenn e-barzh. Dont a ra an hini a ya ar favenn gantañ pe ganti da vezañ ar roue pe ar rouanez, ha lakaat a ra ar gurunenn war e benn / he fenn.
==== Yuniñ ====
Ober vijil eo heuliañ ar reolenn yuniñ a-raok ur gouel bras. Debret e veze ar [[soubenn vijil]] gwechall. Aliet e oa ivez gant an iliz dioueriñ debriñ kig d'ar Gwener hag e-pad ar [[Koraiz|C'horaiz]], met n'eo ket ur reolenn eus an Iliz er stêr strizh ken.
An deiz a-raok ma krogfe ar C'horaiz eo Meurzh an Ened, ha lidet e vez [[meurlarjez]], un digarez evit riboulat ha debriñ [[krampouezh]] ha [[bignez]]. [[chotenn ha joskenn|Chotenn]], un hanter eus penn ur pemoc'h holenet, bervet ha rostet, a veze debret an dro-mañ er [[Bro-Vigoudenn|Vro Vigoudenn]]. Kouignoù an Enez, etre bara ha brioch, a veze debret ivez.
==== Pask ====
Da Sul [[Pask|Fask]] e vez servijet morzhed-oan, un hengoun kristen. Debret e vez [[chokolad]] e stumm ur c'hloc'h bras alies evit aroueziañ kleier Roma, pe ur yar, a-wechoù leun a [[vi-PAsk|vioù-Pask]] bihan e chokolad. Gwerzhet e vez gant ar chokoladourien hag ar stalioù boued lapined e chokolad ivez bremañ, dre levezon ar broioù angl-ha-saoz, broioù protestant anezho. An hengoun eo ivez da guzhat vioù-Pask ha delwennigoù chokolad e stumm kleier, kregin, pesked hag all, ha da lakaat ar vugale da furchal anezho el liorzh pe er park. Deuet dreist e vez ar c'hoari-se gant ar vugale.
==== Halloween ====
[[Halloween]] a zo ur gouel a-orin pagan a vez lidet e Breizh abaoe ar bloavezhioù 1990 an deiz a-raok [[Gouel an Hollsent]], ha degaset en deus "hengounioù" boued nevez. Dre eo ar sitrouilhez arouez ar gouel-se eo bet tapet ar pleg gant tud zo da zebriñ [[potiron]] ha [[potimaron]], legumaj heñvel outo, e stumm soubenn, yod ha dienn. Madigoù a vez dastumet gant ar vugale a di da di, ur gustum degaset eus ar Stadoù-Unanet a vez heuliet mat gant ar Vretoned vihan hiziv.
== En estrenvro ==
[[Restr:Hervé's Crêperie Traditionelle - geo.hlipp.de - 2070.jpg|thumb|Un ti-krampouezh breton en Alamagn.]]
Anavezet eo keginerezh Breizh en estrenvro dre an [[ti-krampouezh|tier-krampouezh]] da gentañ, a zo niverus awalac'h, lec'h ma 'z eus tu debriñ krampouezh sall giz Breizh hag evañ ur volennad [[chistr Breizh|chistr]] pe [[laezh-ribod]], hag ur grampouezhenn sukret, gant [[karamel gant amann sall]] da skouer. Kinklet e vez alies an tier-krampouezh gant traezoù ha fotoioù a denn da Vreizh, ha lakaet sonerezh breizhat, evit kaout un aergelc'h a-feson, un tamm e-giz en ur [[pizzeria]] evit Italia.
Brudet eo Breizh evit he boued-mor ivez, he istr da skouer.
Berzh en deus graet ar [[kouign-amann|gouign-amann]] en estrenvro, e Bro-C'hall, er Stadoù-Unanet hag e Japan dreist-holl.<ref>{{Liamm web|url=https://www.ouest-france.fr/actu/actuDet_-Gastronomie.-Le-kouign-amann-a-la-conquete-de-l-Amerique_39382-2026955_actu.Htm|titl=À la conquête de l'Amérique|aozer=Jean-Laurent BrasRusso|deiziad=29 a viz Kerzu 2011|lec'hienn=ouest-france.fr}}</ref>{{,}}<ref>{{Liamm web|aozer1=Jean-Marie Pottier |url=http://www.slate.fr/story/103817/kouign-amann-etats-unis |titl=Le kouign-amann, «la pâtisserie française plus que centenaire dont personne n’a entendu parler» |deiz=2 |miz=Gouere |bloaz=2015 |lec'hienn=Slate|lennet d'an=13 a viz Gwengolo 2016}}.</ref>. Embann a reas an ''[[New York Times]]'' ur pennad-skrid diwar e benn e [[2011]], kinniget e oa ar gouign-amann evel "pastezerezh druzañ Europa a-bezh"<ref>Brendan Speiegel, [https://archive.nytimes.com/query.nytimes.com/gst/fullpage-9902E3DF1330F937A35751C1A9679D8B63.html « A Pastry From Brittany, Making Waves Stateside »], e ''The New York Times'', d'ar 4 a viz Kerzu 2011, lennet war archive.nytimes.com d'ar 27 a viz Eost 2018</ref>. E 2018 e voe lakaet e-barzh roll an 40 rekipe gwellañ a zo bet biskoazh gant ar gelaouenn ''Food & Wine''<ref>Thierry Peigné, [https://france3-regions.francetvinfo.fr/bretagne/finistere/etats-unis-kouign-amann-cite-parmi-40-meilleures-recettes-tous-temps-1531406.html « États-Unis : le kouign amann cité parmi les 40 meilleures recettes de tous les temps »], e ''France 3 Bretagne'', d'an 27 a viz Eost 2018, lennet war france3-regions.francetvinfo.fr d'ar 27 a viz Eost 2018.</ref>.
Estreget an tier-krampouezh a ginnig keginerezh Breizh en estrenvro. Da skouer eo bet digoret "Petit Crenn" e [[San Francisco (Kalifornia)|San Francisco]] (Kalifornia) gant ar vestrez-geginerez [[Dominique Crenn]]. Un "davarn cheuc'h" eo kentoc'h, ha kinnig a ra boued Breizh graet gant pesked, legumaj, ed du hag all.
== Tud vrudet ==
===Keginerien, ostizien ha barnourien war ar c'heginañ vrudet===
* {{XIXvet kantved}} : Julia Guillou, [[Ti-pañsion Gloaneg|Marie-Jeanne Le Glouannec]] hag [[Añjela goant|Angélique Satre]] (ostizezed brudet eus [[Skol Pont-Aven|Pont-Aven]]), [[Charles Monselet]] (kazetenner, barnour war ar c'heginañ), [[Katell Gornig]] (lañset ganti ar c'hrampouezh dantelez)
* {{XXvet kantved}}, hanterenn gentañ : [[Clémence Lefeuvre]] (pretiourez), [[Françoise de Foix|Constant Lerochais]] (pastezer), [[Édouard Nignon]], [[Mélanie Rouat]] (pretiourez)
* {{XXvet kantved}}, eil hanterenn : [[Jean-Paul Abadie]], [[Jean-Yves Bordier]] (artizan amanenner), [[Jean-Pierre Crouzil]], [[Patrick Jeffroy]], [[Henri Le Roux]] (mestr chokoladour), [[Simone Morand]] (dastumerez), [[Olivier Roellinger]]
*{{XXIvet kantved}} : [[Laurent Bacquer]], [[Nathalie Beauvais]], [[Olivier Bellin]], [[Patrick Bertron]], [[Adolphe Bosser]], [[Yves Camdeborde]], [[Nicolas Conraux]], [[Dominique Crenn]], [[Virginie Giboire]], [[Mathieu Guibert]], [[Sylvain Guillemot]], [[Jean Imbert]], [[Patrick Jeffroy]], [[Ronan Kervarrec]], [[Christophe Le Fur]], [[Christian Le Squer]], [[Philippe Léveillé]], [[Yvon Morvan]], [[Bruno Oger]], [[Alain Passard]], [[Hugo Roellinger]], [[Olivier Samson]], [[Laurent Saudeau]]
<!-- XXX Batifoulier ? [[Alain Senderens]] : Piv int ? -->
<Gallery mode="packed" heights="180px">
Les Hommes N 32 Charles Monselet.jpg|[[Charles Monselet]] e hevlezour gant André Gill, e nv 32 ''Les Hommes d’aujourd’hui''.
Clémence Lefeuvre photo.jpg|[[Clémence Lefeuvre]], "pabez an [[amann gwenn]]" evel ma skrivas ar barnour war ar c'heginañ [[Curnonsky]] e-barzh ''Paris-Soir'' d'ar 6 a viz Here 1929.
Édouard Nignon (1865-1934).jpg|Ar c'heginer [[Édouard Nignon]] gant Jean Patricot.
Olivier Roellinger - régionales 2021.jpg|[[Olivier Roellinger]], teir steredenn gant ar sturlevr Michelin.
Alain Passard de l'Arpège.jpg|[[Alain Passard]], teir steredenn gant ar sturlevr Michelin.
</gallery>
=== Mestroù-keginer steredennet ===
Un hanter-kant keginer breizhat bennak zo bet roet dezho ur steredenn da nebeutañ gant ar [[Sturlevr Michelin]], ar sturlevr keginerezh brudetañ er bed. Pemp preti zo teir steredenn ganto [[Restr:Etoile Michelin-3.svg|44 px]] : ''L'Arpège'' e Pariz ([[Alain Passard]]), ''Le V'' e Pariz ([[Christian Le Squer]]), ''La Côte d'Or'' preti [[Bernard Loiseau]] e [[Saulieu]] e [[Bourgogn]] ([[Patrick Bertron]]), ''L'Atelier Crenn'' e [[San Francisco (Kalifornia)|San Francisco]] e [[Kalifornia]] ([[Dominique Crenn]]), ''Le Coquillage'' e [[Sant-Meleg]] ([[Hugo Roellinger]])<ref>[https://www.elle.fr/Elle-a-Table/Les-dossiers-de-la-redaction/Dossier-de-la-redac/Cuisiner-les-algues-avec-Hugo-Roellinger Hugo Roellinger remporte une troisième étoile pour son restaurant Coquillage] gant Elle, 1{{añ}} a viz Ebrel 2025, gwelet d'an 10 a viz Meurzh 2026.</ref>. Pemp preti zo div steredenn ganto [[Restr:Etoile Michelin-2.svg|30 px]] : ''Anne de Bretagne'' e [[Plaen-Raez]] ([[Mathieu Guibert]]), ''Auberge des Glazicks'' e [[Ploudiern]] ([[Olivier Bellin]]), ''La Villa Archange'' e [[Lo Canet]] e [[Provañs]] ([[Bruno Oger]]), ''Le Saison'' e [[Sant-Gregor]] ([[Ronan Kervarrec]]) ha ''Miramonti l'altro'' e [[Concesio]] en [[Italia]] ([[Philippe Léveillé]]).
=== Roll ar greanterien ===
Produioù zo, krouet gant an industriourien vreizhat pell zo a-wechoù, pe nevesoc'h, zo deuet da vezañ arouezel : ar petit-beurre gant [[Lefèvre-Utile]], ar choco BN gant ar [[Biscuiterie Nantaise]], ar pastez Henaff, Breizh Cola gant [[Breserezh Lancelot]] (perc'hennet gant Agrial abaoe 2021)...
[[Restr:AstronautsEatingBurgers.jpg|thumb|right|Pred e-bourzh an SEE.]]
An industriezh c'hounezvouedel a c'hoari ur roll bras en ekonomiezh ar vro abaoe an XX{{vet}} kantved. Ar pezh a zo bet degaset gant an industriourien n'eo ket dizudi, un hentenn evit mirout ar boued e boestoù gant [[Nicolas Appert]] da skouer. En XX{{vet}} kantved e tiorras ar bouedvirerezh, ha kalz labouadegoù legumaj, pesked, kig-moc'h ha pastezerezh a zo bet er vro. Boued-laez nevez ha boued damheñvel a zo bet ijinet ivez : yaourtoù (Malo, Ker Ronan, Sojasun...), keuzioù nevez (Petit Billy, Madame Loïck...), amann (Paysan Breton, amann gant bezin gant Bordier...). Ar [[stroll Le Duff]], e Roazhon e sez sokial, a werzh [[boued paket buan]] war ar pemp kevandir ; brudet eo e isembregerezh [[Brioche dorée]] da skouer. Testeniekaet eo an embregerezh [[Stroll Jean Hénaff|Jean Hénaff]], eus [[Pouldreuzig]], evit pourveziñ ar [[savlec'h egor etrebroadel]] (SEE).
== Boued Breizh er sevenadur hag en arzoù ==
[[Restr:Musée de Nantes - Mosaïque LU 1.JPG|thumb|120px|Panell e pri-poazh ar [[LU (gwispiderezh)|wispiderezh LU]] evit diskouezadeg hollvedel 1900.]]
Kavout a reer boued Breizh er c'hanaouennoù ([[Son ar chistr]], Soubenn al laezh<ref>[https://web.archive.org/web/20160306230552/http://per.kentel.pagesperso-orange.fr/soubenn_al_laezh1.htm Pozioù Soubenn al laezh]</ref>...), el liverezh (''Le Jambon'', un divuhezenn livet gant [[Paul Gauguin|Gauguin]] er Pouldu, ''Pommes, nappe jaune'' gant [[Paul Sérusier|Sérusier]]...). E [[Pont-Aven]] e teuas kalz livourien eus broioù liesseurt en XIX{{vet}} hag XX{{vet}} kantved, anavezet dindan an anv [[Skol Pont-Aven]], abalamour d'ar gweledvaoù kaer, hag ar gouerien "arallvro" ivez. Evit desachañ anezho e veze servijet boued a galite gant prizioù izel gant ostizezed ar c'horn-bro. Brudet e oa ostaleri Julia Guillou, hini Angélique Marie Satre lesanvet « la belle Angèle », hag hini [[Ti-pañsion Gloaneg|Marie-Jeanne Gloanec]] lesanvet « la mère Gloanec ». ''[[Añjela goant]]'' zo un daolenn vrudet livet gant Paul Gauguin e 1889.
Tresourien evel [[Alfons Mucha]] zo bet galvet gant industriourien, eus Naoned dreist-holl ([[Biscuiterie nantaise|BN]], [[LU (gwispiderezh)|LU]]...), evit ijinañ bruderezhioù brav, o tresañ oberennoù arzel dudius. An tour LU, eus labouradeg kozh ar wispiderezh, a zo un elfenn vrudet eus glad savouriezh Naoned, deuet da vezañ ur greizenn sevenadur a vremañ hiziv.
Arzourien a-vremañ a vez galvet evit skeudennaouiñ produioù zo c'hoazh, evel Carmelo de la Pinta, ul livour eus [[Pont-Aven]], evit biorc'h [[breserezh Lancelot|Lancelot]], pe an tresour bannoù-treset [[Jean-Claude Fournier]] evit boutailhoù chistr Coat-Albret.
== Mirdioù ha gouelioù ==
[[Restr:Façade entrée du musée (c)Musée de la Fraise et du Patrimoine.jpg|thumb|Mirdi ar sivi hag ar glad Plougastell.]]
Boued :
* Mirdi ar sivi hag ar glad e Plougastell (Bro-Leon)
* Gouel ar C'hrampouezh e miz Gouere e [[Gourin]] (Bro-Gerne)
* Gouel [[ognon Rosko]] bep miz Eost abaoe 2003, ha Ti ar [[Joniged]] hag Ognon [[Rosko]] (Bro-Leon)
* Gouel ar [[fouas Naoned|fouas]] en [[An Hae-Foazer|Hae-Foazer]] e miz Gwengolo hag e [[Chantenay]] d'an 11 a viz Du (Bro-Naoned)
* Gouel an Dolgenn aour e miz Here e [[Redon]] (Bro-Roazhon, Bro-Naoned, Bro-Wened)
Evajoù :
* Mirdi an aval hag ar chistr e La Ville Hervy e [[Pleudehen]] (Bro-Zol)
* Mirdi gwinieg Naoned er [[Ar Palez|Palez]] (Bro-Naoned)
* Mirdi al lambig e [[Kemper]] (Bro-Gerne), digoret e 1995
Listri ha kinkladurezh taol :
* Mirdi ar Feilhañserezh e [[Kemper]] (Bro-Gerne)
* Le Patiau, kreizenn arz hag istor ar prierezh e [[Sant-Yann-ar-Wern]] (Bro-Redon)
== Diskouezadegoù ==
* ''"Quand les Bretons passent à table, 19e-20e siècle"'', [[Mirdi Breizh]], Roazhon, 1994
* ''"LU 1846-1957, un siècle d’innovation"'', Mirdi Naoned, Kastell Duged Breizh, 2020
* ''"Quand la crêpe devient bretonne"'', [[Abati Landevenneg]], 2020
== Levrioù ha pladennoù ==
[[Restr:Bretagne - Carte gastronomique de la France, Bourguignon Alain.jpg|thumb|Kartenn c'hall boued Breizh (1929, munud).]]
* {{fr}} ''Gastronomie bretonne d'hier et d'aujourd'hui'' gant [[Simone Morand]], Flammarion, 1965<ref>L'Almanach de la Bretagne gant [[Bernard Le Nail]], Larousse, Jacques Marseille, 2003, {{ISBN|2-03-575106-3}}.</ref>.
* {{fr}} ''La cuisine des pays celtes'' gant [[Riwanon Kervella]] (radskrid [[Alan Stivell]], tresadennoù Jiluk), Emb. Des Dessins et des Mots, dastumad « Terroirs », 16 a viz Here 2002, 140 p. (ISBN 978-2-95144417-1)
* {{fr}} ''Quand les bretons passent à table : Manières de boire et de manger en Bretagne, 19e-20e siècle'', Editions Apogée, kevredigezh Buhez, levr an diskouezadeg, 1994
* {{br}} {{fr}} ''Quand les Bretons passent à table, Kanomp ouzh taol'', pladenn kanoù da evañ ha da zebriñ, ''Tradition vivante de Bretagne 2'', embannet gant [[Dastum]] e 1994
* {{br}} ''Kig-ha-farz, ha bouedoù all a-wechall e Bro-Leon'', levr-CD gant [[Mikael Madeg]], 63 pajenn, CD 16 roudenn, 74 mn, Dastum Bro Leon, 2013, [https://www.dastum.bzh/article/kig-ha-farz-ha-bouedou-all-a-wechall-e-bro-leon/ Gwelet lec'hienn Dastum].
== Pennadoù kar ==
{{Porched|Boued ha Keginerezh}}
* [[Ti-krampouezh]]
* [[Levrioù kegin e brezhoneg]]
* [[Keuzioù Breizh]]
== Daveoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched Breizh}}
[[Rummad:Keginerezh Breizh|!]]
[[Rummad:Sevenadur Breizh]]
16l5i5mttt89f0zlfkpz8fz92pan0we
La Destruction de Jérusalem
0
7604
2186703
1962889
2026-03-30T19:36:55Z
Leonzia
88972
ouzhpennet, liamm misterioù ar grennamzer
2186703
wikitext
text/x-wiki
'''La Destruction de Jérusalem''' zo ur [[Misterioù ar Grennamzer|mister]] brezhonek ha n'haller ket gouzout pezavare ervat e oa bet savet ar [[skrid]] orin anezhañ abalamour ma'z eo bet kollet. Adkavet ez eus bet tammoù eus an destenn en un [[dornskrid]] gant [[Dom Louis Le Pelletier]] (1663 - 1733), ennañ danvez ar [[geriadur]] a voe embannet e [[1752]] gant Dom Ch. Taillandier.
C'hoant en doa Le Pelletier da lakaat war-wel gerioù [[krennvrezhoneg|krennvrezhonek]] diaes da gompren evit aesaat studi ar yezh kozh-se, setu perak n'en deus ket adskrivet penn da benn al levr, met meneget elfennoù dedennus da studiañ. N'haller ket gouzout piv a brezeg nag e pe urzh int bet skrivet er skrid orin. Ur c’holl dibar eo evit lennegezh Breizh, n'eus ket nemet pediñ evit ma vo adkavet ur skrid orin all pe dremen gant studiañ ar roudoù-mañ.
[[Roparz Hemon]] en deus dastumet [[frazenn]]où ar geriadur hag an dornskrid en ul levr anvet "La Destruction de Jérusalem", embannet e [[Dulenn]] gant [[The Dublin Institute for Advanced Studies]] e 1969.
Bez e kaver ivez, e-barzh al levr-se, ar pezh a chom eus "[[Amouroustet eun den coz]] pêvar huguent bloaz pehini so orguet à vez eur plac’h jaoanc hen oad a c’huezecq bloaz", roudoù ur [[pezh-c'hoari]] dastumet gant Le Pelletier ivez.
*'''Setu penaos e krog ar pezh c’hoari''' (e-barzh [[dornskrid]] Le Pelletier) ''':'''
<table cellpadding="0" cellspacing="0" width="700">
<tr>
<td width="350">
<p align="center">'''[[Krennvrezhoneg]]'''
</td>
<td width="350">
<p align="center">'''[[Brezhoneg]]'''
</td>
</tr>
<tr>
<td width="350">
Autrounez assezet ha clevet an feutou,<br>
Ha pebez maru a hoarvoe da Map Doe Roe ploeou :<br>
Dan payllart vyll Pylat, ha de holl Cannadou,<br>
Ha querz da Cayphas, hac Annas peur hassaou
En guyr da prydyry querz an punyssyon,<br>
A dleeff coezaff en hy. Ha pez dystructyon,<br>
Querz a troas da goelaff peur scaff Roe an anaffon :<br>
Dre no em castyzent, ha na mennent pardon.
[...]
Goude bout fynvezet ha dasorchet Iesu :<br>
Daou uguent bloaz goude, ha galhe ez ve mu<br>
Ez eaz Ierusalem, ha Bezlem e remu<br>
Enhy ne manas barr na ty na marr na ru.
</td>
<td width="350">
Aotrounez azezit ha klevit ar fedoù,<br>
Ha pebezh marv a c’hoarvoe da Vab Doue Roue ar ploeoù<br>
D'an pailhard vil Pilat, ha d'e holl Kannadoù<br>
Ha kerz da Gaïfa ha Anna peur aes
En gwir da prederiñ kerz ar punisïon<br>
A dlee kouezhañ amañ. Ha pebezh distruksïon,<br>
Kerz a troas da ouelañ peur skañv Roue an Anaon<br>
Dre n'o em kastizent, ha na mennent pardon.
[...]
Goude bout finvezet ha dasorc’het Jezu(z) :<br>
Daou-ugent vloaz goude, a c’hallfe e ve mu(i)<br>
Ez eas Jerusalem ha Bezleem e remu<br>
Enni ne vanas barr, na ti na barr na ru.
</td>
</tr>
</table>
*'''Notennoù :'''
'''1-''' C'hoarvoe: c'hoarvezas. Ar verb c'hoarvezout, a zo savet diwar ar verb bout, a veze displeget eveltañ.
'''1-''' Ploeoù : ret eo kompren "broadoù" kentoc’h
'''2-''' Kerz : bez e kaver "sertes" e-barzh geriadur [[Favereau]]
'''3-''' Dre n'o em : e Brezhoneg a-vremañ e vefe "dre n'en em", gwechall e oa displeget ar stumm emober :
- Ma em (am em)
- Da em (az em)
- E em
- He em
- Hon em
- Hoz em
- O em
Bremañ ne chom ken ar stumm "en em"
'''4-''' Finvezet : marvet, implijet eo c’hoazh, stummet diwar ar ger "fin".
{{DEFAULTSORT:Destruction de Jerusalem, La}}
[[Rummad:Lennegezh krennvrezhonek]]
jnobg8uhr6b1ds84m5i0o7xiuvck6s3
Pariz
0
14869
2186725
2183683
2026-03-31T06:48:49Z
Luke Skywaxter
90630
Emmanuel Grégoire
2186725
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Pariz
| anvYezh =
| Yezh =
| anvOfisiel = Paris
| skeudenn = Paris montage2.jpg
| alc'hwez =
| ardamezioù = Grandes_Armes_de_Paris.svg
| logo =
| bro = [[Enez-Frañs (proviñs)|Enez-Frañs]]
| rannvro = [[Enez-Frañs (rannvro)|Enez-Frañs]] <small>''([[prefeti]])''</small>
| departamant = Pariz <small>''([[prefeti]])''</small>
| arondisamant = [[Arondisamant Pariz|Pariz]] <small>''([[pennlec'h]])''</small>
| kanton = [[Pennlec'h]] 20 kanton<br />(an 20 arondisamant)
| etrekumuniezh =
| bro velestradurel =
| cp = eus 75001 da 75020 ha 75116
| maer = [[Emmanuel Grégoire]] ([[Parti Socialiste (Frañs)|PS]])
| amzer-gefridi =2026-2032
| gorread = 105.40
| hedred = 2.351828
| ledred = 48.856578
| uk =
| ubi = 28
| ubr = 131
| lec'hienn web = [http://www.paris.fr paris.fr]
| kartenn ebet = nann
}}
[[Kêr-benn]] [[Bro-C'hall]] eo '''Pariz''' (''{{lang|fr|Paris}}'' e [[galleg]], distaget [paʁi]). Departamant ha pennlec'h departamant eo ivez, ha pennlec'h [[rannvro]] [[Enez-Frañs (rannvro)|Enez-Frañs]] ivez. 2,187 milion a dud a zo o chom e kêr Pariz d'ar {{1añ}} a viz Genver 2020. Parizianed eo an anv a vez graet eus an annezidi.
Savet eo bet war unan eus [[kammdroenn]]où ar [[Saena]] (daoust ma tlefer envel anezhi an [[Yonne (stêr)|Yonne]] hervez an hidrologourien<ref>{{fr}} [https://www.fontaine-fourches.com/703.DOCUMENTS.Yonne.Sous.les.ponts.de.Paris.coule.l.Yonne.html ''Polémique : l'Yonne à Paris ?''] <small>Tizhet d'an 3 a viz Du 2021</small></ref>). [[Santez Jenovefa]] eo patronez Pariz, abaoe m'he doa graet da [[Attila]], roue an [[Huned]], chom hep tagañ ar gêr, gouez d'ar vojenn. [[Ger-ardamez]] Pariz, ''{{lang|la|Fluctuat, nec mergitur}}'' (O wintañ-diwintañ ned a ket da sankañ) a zo liammet ouzh un arouez kozh-tre, hini ar [[bag|vag]], ar "Scilicet" e anv, a zo bet ardamez marc'hadourien an dour, mistri ar gêr er [[Krennamzer|Grennamzer]]. Ur roll dibar en deus c'hoariet e istor Bro-C'hall abaoe ar Grennamzer ha betek hiziv.
Anavezet eo er bed a-bezh en abeg d'he [[monumant]]où bras ha bihan, niverus an holl anezho, evel an [[Tour Eiffel]] hag ar [[Bolz-enor Pariz|Bolz-enor]], ha d'he buhez sevenadurel ivez{{daveoù a vank}}. Un istor kozh a zo ganti hag ur roll armerzhel bras-tre kreñvaet gant he saviad ken eo deuet da vezañ un ahel a-bouez evit ar [[pellgehenterezh]] a-dreuz [[Europa]]{{daveoù a vank}}. Ul lec'h brudet evit ar [[giz|c'hiz]] hag ar [[pompad]] eo ouzhpenn. Bodañ a ra war an dro ar galloud politikel, armerzhel, sevenadurel ha barnerezhel e [[Frañs]].
== Douaroniezh ==
Hervez an [[EBSSA]] e oa {{formatnum:{{PoblansKumun|75|056}}}} a dud o chom e kêr Pariz e {{PoblansKumun|75|deiziad}}. Dre ma'z eo aet ar boblañs da leuniañ degadoù a gumunioù tro-dro (en {{XXvet kantved}} dreist-holl) eo bet termenet [[tolead kêr]] Pariz, {{formatnum:12089000}} a annezidi e 2008 ennañ.
== Anv ==
[[Restr:Grandes_Armes_de_Paris.svg|[[Ardamez Pariz]]|60px|left]]
=== Stummoù skrivet ===
{|
|- valign="top"
|
* '''Lutecia''' (J. Kezar)
* '''Oppidum Parisianorum''' (''Bell. Gall.'' VI, 3 4)
* '''Loukotokia''' (Strabon, ''Geographia'', IV, 3, 5)
* '''Lutecia''', pe '''Luticia Parisianorum''' (''It. Ant''.)
|
* '''Civ(itas) Par(isiorum)''' ː (''CIL'', XIII, 8974)
* '''Parisii''' (Amm. Marcell. ''Not. Gall; Not. Dign; Codex Theodosius'')
* '''Parisius''' (Vt Kantved; ''Not. Dign, Occ.'' XLII, 23)
* '''Parisius''' (Gregor a Dours)
|}
''Lutetia'' e oa e [[latin]] gant Julius Caesar, ''Commentariorum de bello gallico''<ref>{{la}} ''Lutetia Parisiorum'' e [https://www.thelatinlibrary.com/caesar/gallic/gall6.shtml liber VI, 3].</ref> ha Λουκοτοκίαν ''Lukotokia'' gant [[Strabon]], ''Geographia'', IV, 3, 5<ref>{{el}} [https://el.wikisource.org/wiki/%CE%93%CE%B5%CF%89%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%B9%CE%BA%CE%AC/%CE%94 Βικιθήκη]</ref>. Hep mar e teu ar stumm-se eus ar [[galianeg]] *''luco''-, "[[geun]]", rak gwall c'heuniek e oa al lerc'h da vare J. Caesar hervez e desteni, hogen n'eur ket evit displegañ al lostger ''-tecia''. E dibenn an [[Impalaeriezh roman]] e voe dilezet nebeut-ha-nebeut an anv latin-se.
=== Gerdarzh ===
Anvet eo bet Pariz diwar anv [[meuriad]] [[galia]]n, ar [[Parisii]]. Un nebeud [[martezeadenn]]où a zo bet kinniget evit displegañ an anv :
* Ar wrizienn [[galianeg|c'halianek]] "kwar" a dalvezfe evit [[mengleuz]], rak meur a hini a zo bet kleuziet er rannvro. ''<small>(daveoù, mar plij)</small>''
*''Par'' a c'hellfe bezañ ur ger [[galianeg|galianek]] evit lestr hag ul lestr eo [[Ardamezouriezh|ardamez]] Pariz. ''<small>(daveoù, mar plij)</small>''
*''Par'' a c'hellfe ivez bezañ ur ger [[galianeg|galianek]] ''pario'' evit kaoter, chaodouron. ''per'' en brezhoneg a-vremañ, hervez Xavier Delamarre<ref>{{fr}} Xavier Delamarre, ''Dictionnaire de la langue gauloise : une approche linguistique du vieux-celtique continental'', Errance, dastumadeg « Hespérides », 2003, eil embannadur., 440 p. (ISBN 2-87772-237-6)</ref>.
* ''Parisius'' a lenner war pezhioù-moneiz ar [[Meroveed|Veroveed]]. Eus anv ar boblad [[galia]]n [[Parisii]] e teu ar stumm-se : kement hag "oberourien", "artizaned" e talv an anv, diwar ar wrizienn [[yezhoù indezeuropek|indezeuropek]] ha galianek ''par-'' "ober", hervez Georges Dottin<ref>Georges Dottin : ''La langue gauloise'', p. 277 {{ISBN|2-05-100208-8}}</ref> ; ''Paris'' a zo bet miret e galleg adalek an {{XIIIvet kantved}}.
====Martezeadennoù all====
* An doueez egiptat [[Isis]], rak e talvezfe "''per Isis''" kloz pe templ Isis e [[egipteg]]. ''<small>(daveoù, mar plij)</small>''
* Hervez ur vojenn anavezet mat e [[Breizh]] e vije liammet Pariz gant [[Kêr-Is]] ha Pariz ur ger par da hini Is. ''<small>(daveoù, mar plij)</small>''
== Istor ==
=== [[Ragistor]] ===
An [[ostilh]]où koshañ evit kleuziañ bet kavet war [[ribl]] ar Saena a zo bet deiziataet 40 000 bloaz. War takad Bercy ez eus bet kavet roudoù ur [[kêriadenn|gêriadenn]], savet war-dro 4000 war vrec'h sec'h ar Saena. Lakaet eo bet war-wel [[pirogenn|pirogennoù]], [[priaj|priajoù]], [[gwareg]]où gant o [[bir|biroù]], ostilhoù graet e korn koulz hag e maen
=== [[Henamzer]] ===
[[Restr:Fontaine paris.JPG|thumbnail|right|250px|[[Feunteun Wallace]]]]
N'eus kazi keloù ebet eus ar prantad etre ar ragistor ha mare ar galianed-romaned. M'eo bet graet ul liamm etre ar ''Parisii'', ur [[meuriad]] [[Galia|galian]], hag ar gêr a vo anvet Pariz, ne anavezer ket pelec'h ha pegoulz o deus savet ar "Parisii" o c'hêr-benn. Gwelet eo bet "[[Lutetia]]", ar gêr seizet gant [[Labienus]], [[letanant]] [[Kezar]] e [[52 kt JK|- 52]] (troet e vez "Lutetia" da "Lutèce "e [[galleg]]). N'eus roud ebet eus ar gêr galian-se. Klasket e 'z eus bet e inizi ar Sen, enez ar Geoded, enez Saint-Loeiz pe war un [[enez]]enn a zo bet e genou ar stêr Bièvres. Nevez'zo eo bet kinniget ma vije bet ar gêriadenn e plas hini kavet e [[Nanterre]] tost d'ar Menez-Valerian. Ne oa ket Lutetia kêr-benn Galia, met [[Lugdunum]] ([[Lyon]]) eo bet hini ar C'halianed.
Ne oa ket kustum d'ar Romaned sevel o geodedoù e plas ar gêrioù galian ha setu perak ez eus bet ur gêr roman savet er c'hantved kentañ war ar [[ribl]]enn gleiz war dinaou ar Menez Sant-Jenovefa. Ar [[kibelldi|c'hibelldioù]] a zo bet kavet war ar boulouard Sant-Jermen, an arena e-kichen ar straed Monge, ar [[c'hoariva]] e-kichen Skol ar vezegiezh hag ar [[bered|vered]] e plas abati Port-Royal kozh. An ahel Norzh-Su (ar "cardo"") a oa ar straed Sant-Jakez troch'et gant an ahel Kornôg-Reter war-dro an niverennoù 172-174. Ar [[forom]] a oa e [[Norzh]] ar [[kroazhent|c'hroazhent]] betek ar straed Cujas. Kavet eo bet ur villa hag pevar [[ti|di]] etre ar straed Sant-Jakez hag ar straed Gay-Lussac e [[2006]].
=== Krennamzer ===
[[Restr:Armes ville de Paris-2.jpg|Ardamez Pariz|250px|thumb]]
Anv ez eus eus Pariz e fin ar {{IVe kantved}} hag e 508 e teu [[Hlodwig Iañ|Hlodvig]], roue ar [[Franked]] da staliañ e gêr-benn. Meneget eo iliz Sant-Jervaz er 4e kantved (war ar riblenn zehoù a-dreñv d'an [[Ti-kêr Pariz|Ti-kêr]] a-vremañ). En {{IXvet kantved}} ez eus anv eus ar mogerioù savet evit gwareziñ parrezioù Sant-Jervaz ha Sant-Jermen-Auxerre. Koulskoude e tismanstras an [[Normandi|Normaned]] an holl savadurioù war ar riblenn gleiz. Pa savas ar [[Kapeted|Gapeted]] war an tron e [[987]] e oant perc'henn war div gêr a-bouez, Pariz hag [[Orleañs]]. O zad-ioù, Euzen Iañ, en doa klasket difenn Pariz diouzh an Normaned.
War ar riblenn zehoù e kaver kêriadennoù bihan savet en {{XIvet kantved}} : Sant-Marzhin-ar Maezioù, Sant-Jermen-Auxerre, Sant-Jervaz. Dibab a reas [[Loeiz VI (Bro-C'hall)|Loeiz VI]], roue Bro-C'hall (e [[1108]]) evel sez pennañ e veli ha chom a reas eno muioc'h [[Fulup II (Bro-C'hall)|Fulup II]] ([[1190]]–[[1220]]). Er mare-se e voe adsavet [[karter]]ioù ar riblenn gleiz hag e savas Fulup II ur c'hlozadur mogerioù evit peder rannger war ar riblenn zehoù: ar C'hastellig (Châtelet), ar C'hoc'hu, ar Grev ha Sant-Jermen-Auxerre hag ar ranngerioù etre Menez Sant-Jenovefa ha straed ar Saena. Er {{XIVvet kantved}} e savas [[Charlez V (Bro-C'hall)|Charlez V]] ([[1371]]–[[1380]]) ur c'hlozadur ledanoc'h war ar riblenn zehoù ha betek Port-Royal war ar riblenn gleiz.
Er [[Krennamzer|Grennamzer]] e teu da vezañ Pariz ur gêr ma'z eus kalz [[artizan]]ed, micherourien, marc'hadourien enni hag ivez studierien. Broudet eo an [[diorroadur]] gant ezhommoù al lez ha re an Iliz. Temz-spered ar re vihan koulz hag hini ar [[bourc'hiz|vourc'hizien]] a lak anezho da abegiñ. Renet e vez dizurzhioù bras gant ar studierien ivez.
E [[1358]] e tarzhas ar c'hentañ devezh [[reveulzi]] a zo bet e Pariz : dre ma ne c'helle ket rediañ an [[Daofin]] (a vo [[Charlez V (Bro-C'hall)|Charlez V]]) da zoujañ ouzh e venozhioù e vroudas [[Étienne Marcel]] ur [[reveulzi]] evit kemer kontrol ar [[palez]] roueel (daou guzulier an Daofin a voe muntret) hag ar gêr. Hemañ, penn ar vourc'hizien, en doa kendrec'het ar bobl e veze gouarnet fall ar [[rouantelezh]]. Trec'het e oe gant al lu roueel pelloc'h.
E [[1382]] e c'hoarvez emsavadeg ar "Maillotins" (kas a raent melloù ganto) pa nac'he pobl vihan Parize vije paeet un [[tell|dell]] nevez.
E [[1413]], Simon Caboche, penn an tuad bourgognat, a renas ur reveulzi vras gant meur a lazhadeg tuidi an Armagnac e-doug ar [[Brezel Kant Vloaz]]. Seizet e oe kreñvlec'h ar [[Bastille]], met trec'het e oe ar g"Cabochidi" gant tuad Armagnac e [[1414]].
=== Eus Herri IV betek [[Monarkiezh Gouere]] ===
Dindan [[Herri IV a Vro-C'hall|Herri IV]] e oe savet savadurioù bras gant ur [[raktres]] [[savouriezh]] (Plasenn ar Roue, Plasenn ar Vosges hiziv). E warlec'hiad [[Loeiz XIII (Bro-C'hall)|Loeiz XIII]] a astennas klozadur ar riblenn zehou betek ar "boulouardoù" (ar re-se digoret goude m'eo bet dismantret ar [[moger]]ioù nevez gant [[Loeiz XIV (Bro-C'hall)|Loeiz XIV]], [[1643]]–[[1715]]). En {{XVIIIvet kantved}} e voe savet ur c'hlozadur evit kontrolliñ an [[tell-kêr|telloù-kêr]] diwar intrudu ar Feurmerien jeneral. Enklozet e oa an unneg [[arondisamant]] kentañ, met ne goloe ket an [[tolpad-kêr]] nemet ar c'hwec'h kentañ.
E [[1648]] e krogas ur prantad trubuillhoù e Bro-C'hall pa veze [[Anna Aostria]] ha [[Giulio Mazzarino|Mazzarino]], he c'hentañ ministr, o verañ ar rouantelezh en anv [[Loeiz XIV (Bro-C'hall)|Loeiz XIV]], hag eñ ur bugel. Anvet eo bet ar seurt emsavadeg padus-se, ar "Fronde" (fronder = abegiñ). Krogañ a reas un [[emsavadeg]] dibar e Pariz, [[devez ar bardelloù]] d'an [[26 a viz Eost]] [[1648]] diwar abeg harzherezh tri guzulier-parlamant. Evit gwir ez eus bet meur a zevezh ar bardelloù e Pariz ([[1588]], [[1648]], [[1830]], [[1832]], [[1848]], [[1851]], [[1871]], [[1944]]). E [[1652]] e klaskas ar [[Loeiz II Bourbon, priñs Condé|priñs Condé]] kemer Pariz gant harp ar [[Spagnol|Spagnoled]]. Harzet gant ar Barizianed dindan urzhioù [[Turenne]] ez eas Condé da benn mont tre gant harp dugez a Vontpensier a lakaas kanolioù ar [[Bastille]] tennañ war lu ar Roue.
Ne blije ket Paris da [[Loeiz XIV]] en devoa miret en e soñj devezh ar bardelloù pa voe rediet e vamm, ar Rouanez hag e vugale, da guitaat [[Palez al Louvre]] da vont da glask repu da gastell Sant-Jermen, pemp lev pelloc'h. Bihan e oa deuet palez al Louvre pa glaske ar roue bodañ an [[noblañs]] en-dro dezhañ. E [[1685]] e kuitaas Pariz al [[lez]] evit en em staliañ e [[Versailhez]]. Koll a reas Pariz darn eus e boblañs aet tostoc'h da greiz ar galloud.
Emsavadeg an ebenourien e penn ar straed Sant-Anton e-kichen kastell ar [[Bastille]] a zo bet ar darvoud a roas lañs d'an [[Dispac'h gall]] d'an [[14 a viz Gouere]] [[1789]]. Ar vicherourien, kounnaret gant diviz ar Roue gervel [[rejimant]]où evit evezhiañ ar gêr a lakaas ar sez dirak ar Bastille e-lec'h ma veze kaset tud hep bezañ barnet, met ne chome nemet pemp prizoniad ennañ. E-pad ur c'hantved e oe Fabourz Sant-Anton ul lec'h birvilh politikel dre ma veze meur a stalioù-labour eno. Betek [[1794]], bodad ar [[Kumun Pariz|Gumun]] staliet en [[ti-kêr]] hag harpet gant kevrennoù ar "Sans-Culottes" a vroudas ar [[renad]] nevez mont pelloc'h-pellañ war an tu kleiz.
Dizfiz a vage [[Napoléon Bonaparte]] ouzh "Pariz hag he zudachoù" ("populace") hag en deus soñjet staliañ ar gêr-benn e Lyon, met lakaat a reas da sevel monumantoù bras ([[Bolz-enor ar Steredenn]], Bolz-enor ar C'harigellerezh, Trepas meur Norzh al Louvre) a lakas da greskiñ brud ar gêr e Europa.
Er bloavezhioù [[1830]] e vez leuniet ar spas a chome betek mogerioù ar Feurmerien jeneral a oa [[harz]] melestradurel ar gêr. E [[1840]] e tivizas ar [[gouarnamant]] renet gant [[Adolphe Thiers]] sevel ur voger-tro nevez c'hwec'h kilometr pelloc'h c'hoazh er maezhioù.
[[Restr:paris_arc.jpg|thumb|center|650px|Pariz sellet diouzh estaj uhelañ ar [[Bolz-enor]], an tour Eiffel war an tu-dehou]]
=== Pariz modern ===
E-doug an {{XIXvet kantved}} e voe savet aveadurioù brasoc'h ha modernoc'h ([[koc'hu|koc'huioù]], lazhtioù, kanioù-skarzh, degas dour-evañ). E-pad an [[Eil Impalaeriezh c'hall|Eil Impalaeriezh]] (1852–1870) e voe anvet gant [[Napoleon III]] ar baron Haussmann da brefed Pariz. Hemañ a renas steuñvioù modernaat divent. Dismantret e voe karterioù kozh evit krouiñ straedoù ledanoc'h. War bep bali vras e voe staliet [[kazarn|kazarnioù]] evit bezañ prest da derriñ kement emsavadeg pobl. E savadurioù nevez mod ar vourc'hizien ne voe ket mui posupl da gavout tud a renkadoù disheñvel o chom asambles.Gant kresk prizioù al lojeiz e voe rediet an dud vunut da vont e karterioù ar Reter hag ar Su pa'z ae ar vourc'hizien da chom e kartieroù ar C'hornôg, darn anezho nevez-flamm. Krouet e voe [[liorzh]]où publik bras (Buttes-Chaumont, Parc Monceau, Bois de Boulogne et de Vincennes).
E [[1860]] e voe bodet gant ar gêr-benn ar c'humunioù a-raok ar mogerioù savet e 1840 (Auteuil, les Batignoles, Belleville, Bercy, Charonne, Grenelle, Ménilmontant, Passy, Vaugirard)
[[Restr:Panorama Paris December 2007.jpg|center|400px|thumb|Karter an Défense, kartier an aferioù, a-dreñv d'an Tour Eiffel]]
== Saotradur ==
Ken fall eo an aer e Pariz ma voe divizet aozañ un devezh e Meurzh 2014 o tifenn ouzh ur rumm gweturioù zo ruilhad un devezh-pad. Dre vurzhud e vije bet gwellaet dinoazded an aer abaoe.
== Gevelliñ ==
Ur gêr hepken zo gevellet gant Pariz : [[Roma]], abaoe [[1956]]. « Pariz hepken zo dellezek eus Roma ; Roma hepken zo dellezek eus Pariz » eo lugan ar c'hevelladenn. Skoulmet ez eus bet emglevioù kenlabour ha mignoniezh memestra gant kêrioù all ar bed :[[Tokyo]] e [[1982]], [[Tel Aviv]] e [[1985]], [[Berlin]] e [[1987]], [[Madrid]] e [[2000]] ha [[Dakar]] e [[2011]].
== Brezhoneg ==
[[Restr:Skol Diwan Pariz.jpg|thumb|right|Skol Diwan Pariz, Gouel Breizh, 21 a viz Mae 2011.]]
* Ur skol [[Diwan]] a voe etre [[2004]] ha [[2015]]
* kentelioù brezhoneg zo er ''[[Mission Bretonne]]''
* abadennoù zo e brezhoneg pe diwar-benn Breizh war gwagennoù [[Radio Bro]]
{{commons}}
== Levrlennadur ==
* Noël Duval, Patrick Perin, Jean-Charles Picard ː ''Topographie chrétienne des cités de la Gaule des origines au milieu du VIIIè siècle. VIII. Province ecclésiastique de Sens (Lugdunensis Senonia).'' De Boccard. Paris. 1992
*A.L.F. Rivet & Colin Smith ː ''The Place-Names of Roman Britain''. B.T. Batsford Ltd. London. 1979-1982<ref>Diwar-benn anv Parisii eus Breizh-Veur.</ref>
== Daveoù ==
{{Daveoù}}
{{Wikeriadur}}
[[Rummad:Pariz]]
[[Rummad:Kêrioù-penn Europa]]
[[Rummad:Departamantoù Enez-Frañs]]
[[Rummad:Pennlec'hioù departamantoù Bro-C'hall]]
d93614ohlvhqejj7rp2tavmsh3ga5s9
Ar Sent
0
15722
2186678
2182046
2026-03-30T15:12:17Z
~2026-19616-60
90620
2186678
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Ar Sent
| anvOfisiel = ''Le Saint''
| skeudenn = Le Saint mairie.JPG
| alc'hwez = An ti-kêr.
| ardamezioù = Blason ville fr Le Saint (Morbihan).svg
| bro = {{Kernev}}
| departamant = [[Mor-Bihan]]
| arondisamant = [[Arondisamant Pondi|Pondi]]
| etrekumuniezh = [[Roue Morvan Kumuniezh]]
| bro velestradurel = [[Bro Kornôg Kreiz Breizh|Kornôg Kreiz Breizh]]
| kanton = [[Kanton Gourin|Gourin]]
| cp = 56110
| maer = Natacha Sannier
| amzer-gefridi = 2026-
| gorread = 31.03
| hedred = -3.56111111111
| ledred = 48.0902777778
| uk = 156
| ubi = 73
| ubr = 223
| lec'hienn web =
}}
'''Ar Sent''' a zo ur gumun eus [[Bro-Gerne]] e [[kanton Gourin]] e departamant ar [[Mor-Bihan]], e kornôg [[Breizh]].
== Douaroniezh ==
* War lez ar [[Stêr-Laeron]] emañ ar gumun.
== Brezhoneg ==
* D'ar 24 a viz C'hwevrer [[2005]] e oa bet votet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant kuzul-kêr ar gumun.
* D'an 12 a viz Genver [[2006]] e oa bet roet d'ar gumun al label [[Ya d'ar brezhoneg]] live 1.
[[Restr:Ar Sent Panell.jpg|100px|thumb|left]]
{{clr|left}}
== Istor ==
=== Henamzer ===
* An hent roman eus [[Vorgium]] (Karaez bremañ) d'ar [[Pouldu]] a dreuze ar Sent<ref>{{fr}}[[Henri Guiriec]], ''La Région de l'Ellé - bas et haut Ellé'', e ti an aozer, 1939, (e [[galleg]]), pajennoù 16 ha 17.</ref>.
=== {{XVIIvet kantved}} ===
* [[Emsavadeg ar Bonedoù ruz]]: un digoll a 5 500 lur a voe paeet gant an drev hag he farrez [[Gourin (kumun)|Gourin]] d'an aotrou Le Moyne de Trevigny goude tagadenn e gastell e [[Sant-Hern]] d'an [[11 a viz Gouere]] [[1675]] e-pad [[Emsavadeg ar Bonedoù ruz|an emsavadeg]]<ref>{{fr}}[[Arthur Le Moyne de La Borderie]], ''La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675'', adembannet e ''Les Bonnets Rouges'', Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e [[galleg]]), pajennoù 106-109.</ref>.
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790 diwar un drev eus parrez [[Gourin (kumun)|Gourin]]; gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e [[Kanton Gourin (1790)|kanton Gourin]]; e [[distrig ar Faoued]] e oa; miret ha brasaet e voe [[kanton Gourin]] gant al lezenn eus an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 a viz Genver]] [[1801]]), dezhi an titl ''loi portant réduction du nombre de justices de paix''; lakaet e voe ar Sent en [[Arondisamant Pondi]] bet krouet e 1800<ref>{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajennoù 116 ha 351.</ref>{{fr}}{{,}}<ref>[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=30215 Cassini - EHESS - Ar Sent - Fichenn ar gumun]</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 176 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lâret eo 3,55 % eus he foblañs e 1911<ref name="memorialgenweb.org">{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56201&dpt=56&idsource=15196&table=bp03 Memorialgenweb – Monumant ar re varv]</ref>.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Repuidi-brezel: d'an [[10 Mezheven|10 a viz Even]] [[1940]] e oa 250 repuad er Sent<ref>{{fr}}Association Mémoire du canton du Faouët, ''1939-1945 en Centre-Bretagne'', Liv'Editions, Ar Faoued, 2004, levrenn I, pajenn 118</ref>.
* Mervel a reas 27 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref name="memorialgenweb.org"/>.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas daou vilour<ref name="memorialgenweb.org"/>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Le Saint les restes du château.jpg|Dismantroù ar c'hastell.
</gallery>
* Ar c'hastell, dismantret.
<gallery>
Eglise paroissiale de Le Saint.JPG|An iliz katolik.
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Samuel''.
<gallery>
Le Saint (56) Monument aux morts 01.JPG|Ar monumant.
</gallery>
* Monumant ar re varv a-dreñv d'an iliz katolik. Dioueliet e voe d’an [[1 a viz Here]] [[1922]]<ref>{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/66737/le-saint-presdeleglise/ Université de Lille]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1793 ==
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.7,0.8,0.9)
ImageSize = width:800 height:350
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:2500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1791
bar:1792
bar:1793
bar:1794
bar:1795
bar:1796
bar:1797
bar:1798
bar:1799
bar:1800 text:1800
bar:1801
bar:1802
bar:1803
bar:1804
bar:1805
bar:1806
bar:1807
bar:1808
bar:1809
bar:1810
bar:1811
bar:1812
bar:1813
bar:1814
bar:1815
bar:1816
bar:1817
bar:1818
bar:1819
bar:1820 text:1820
bar:1821
bar:1822
bar:1823
bar:1824
bar:1825
bar:1826
bar:1827
bar:1828
bar:1829
bar:1830
bar:1831
bar:1832
bar:1833
bar:1834
bar:1835
bar:1836
bar:1837
bar:1838
bar:1839
bar:1840 text:1840
bar:1841
bar:1842
bar:1843
bar:1844
bar:1845
bar:1846
bar:1847
bar:1848
bar:1849
bar:1850
bar:1851
bar:1852
bar:1853
bar:1854
bar:1855
bar:1856
bar:1857
bar:1858
bar:1859
bar:1860 text:1860
bar:1861
bar:1862
bar:1863
bar:1864
bar:1865
bar:1866
bar:1867
bar:1868
bar:1869
bar:1870
bar:1871
bar:1872
bar:1873
bar:1874
bar:1875
bar:1876
bar:1877
bar:1878
bar:1879
bar:1880 text:1880
bar:1881
bar:1882
bar:1883
bar:1884
bar:1885
bar:1886
bar:1887
bar:1888
bar:1889
bar:1890
bar:1891
bar:1892
bar:1893
bar:1894
bar:1895
bar:1896
bar:1897
bar:1898
bar:1899
bar:1900 text:1900
bar:1901
bar:1902
bar:1903
bar:1904
bar:1905
bar:1906
bar:1907
bar:1908
bar:1909
bar:1910
bar:1911
bar:1912
bar:1913
bar:1914
bar:1915
bar:1916
bar:1917
bar:1918
bar:1919
bar:1920 text:1920
bar:1921
bar:1922
bar:1923
bar:1924
bar:1925
bar:1926
bar:1927
bar:1928
bar:1929
bar:1930
bar:1931
bar:1932
bar:1933
bar:1934
bar:1935
bar:1936
bar:1937
bar:1938
bar:1939
bar:1940 text:1940
bar:1941
bar:1942
bar:1943
bar:1944
bar:1945
bar:1946
bar:1947
bar:1948
bar:1949
bar:1950
bar:1951
bar:1952
bar:1953
bar:1954
bar:1955
bar:1956
bar:1957
bar:1958
bar:1959
bar:1960 text:1960
bar:1961
bar:1962
bar:1963
bar:1964
bar:1965
bar:1966
bar:1967
bar:1968
bar:1969
bar:1970
bar:1971
bar:1972
bar:1973
bar:1974
bar:1975
bar:1976
bar:1977
bar:1978
bar:1979
bar:1980 text:1980
bar:1981
bar:1982
bar:1983
bar:1984
bar:1985
bar:1986
bar:1987
bar:1988
bar:1989
bar:1990
bar:1991
bar:1992
bar:1993
bar:1994
bar:1995
bar:1996
bar:1997
bar:1998
bar:1999
bar:2000 text:2000
bar:2001
bar:2002
bar:2003
bar:2004
bar:2005
bar:2006
bar:2007
bar:2008
bar:2009
bar:2010
bar:2011
bar:2012 text:2012
PlotData=
color:barra width:10 align:left
bar:1793 text:1793
bar:1800 text:1800
bar:1806 text:1806
bar:1821 text:1821
bar:1831 text:1831
bar:1836 text:1836
bar:1841 text:1841
bar:1846 text:1846
bar:1851 text:1851
bar:1856 text:1856
bar:1861 text:1861
bar:1866 text:1866
bar:1872 text:1872
bar:1876 text:1876
bar:1881 text:1881
bar:1886 text:1886
bar:1891 text:1891
bar:1896 text:1896
bar:1901 text:1901
bar:1906 text:1906
bar:1911 text:1911
bar:1921 text:1921
bar:1926 text:1926
bar:1931 text:1931
bar:1936 text:1936
bar:1946 text:1946
bar:1954 text:1954
bar:1962 text:1962
bar:1968 text:1968
bar:1975 text:1975
bar:1982 text:1982
bar:1990 text:1990
bar:1999 text:1999
bar:2006 text:2006
bar:2011 text:2011
bar:2012 text:2012
PlotData=
color:barra width:10 align:left
bar:1793 from:0 till: 1644
bar:1800 from:0 till: 1633
bar:1806 from:0 till: 1378
bar:1821 from:0 till: 1220
bar:1831 from:0 till: 1458
bar:1836 from:0 till: 1487
bar:1841 from:0 till: 1630
bar:1846 from:0 till: 1704
bar:1851 from:0 till: 1627
bar:1856 from:0 till: 1582
bar:1861 from:0 till: 1646
bar:1866 from:0 till: 1679
bar:1872 from:0 till: 1609
bar:1876 from:0 till: 1639
bar:1881 from:0 till: 1753
bar:1886 from:0 till: 1782
bar:1891 from:0 till: 1804
bar:1896 from:0 till: 1820
bar:1901 from:0 till: 1962
bar:1906 from:0 till: 2055
bar:1911 from:0 till: 2159
bar:1921 from:0 till: 2068
bar:1926 from:0 till: 2088
bar:1931 from:0 till: 2035
bar:1936 from:0 till: 1967
bar:1946 from:0 till: 1800
bar:1954 from:0 till: 1513
bar:1962 from:0 till: 1354
bar:1968 from:0 till: 1208
bar:1975 from:0 till: 1013
bar:1982 from:0 till: 881
bar:1990 from:0 till: 761
bar:1999 from:0 till: 696
bar:2006 from:0 till: 663
bar:2011 from:0 till: 670
bar:2012 from:0 till: 617
TextData=
fontsize:S pos:(50,10)
text:
</timeline>
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Gevelliñ ==
{{Commonscat|Le Saint|ar Sent}}
== Dave ha notennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan]]
[[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]]
[[Rummad:Kumunioù Kerne]]
[[Rummad:Repuidi-brezel er Mor-Bihan (1939-1945)]]
sf45lv57mr0mvf5rpuqwrballrliq3t
2186684
2186678
2026-03-30T17:08:20Z
T42N24T
22826
maered
2186684
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Ar Sent
| anvOfisiel = ''Le Saint''
| skeudenn = Le Saint mairie.JPG
| alc'hwez = An ti-kêr.
| ardamezioù = Blason ville fr Le Saint (Morbihan).svg
| bro = {{Kernev}}
| departamant = [[Mor-Bihan]]
| arondisamant = [[Arondisamant Pondi|Pondi]]
| etrekumuniezh = [[Roue Morvan Kumuniezh]]
| bro velestradurel = [[Bro Kornôg Kreiz Breizh|Kornôg Kreiz Breizh]]
| kanton = [[Kanton Gourin|Gourin]]
| cp = 56110
| maer = Natacha Sannier
| amzer-gefridi = 2026 -
| gorread = 31.03
| hedred = -3.56111111111
| ledred = 48.0902777778
| uk = 156
| ubi = 73
| ubr = 223
| lec'hienn web =
}}
'''Ar Sent''' zo ur gumun e [[Bro-Gerne]] e [[kanton Gourin]] e departamant ar [[Mor-Bihan]], e kornôg [[Breizh]].
== Douaroniezh ==
* War lez ar [[Stêr-Laeron]] emañ ar gumun.
=== Kumunioù amezek ===
{{Lec'hiadur kêr|kêr=''Ar Sent''|gwalarn=[[Gourin]]|norzh=|biz=[[Langoned]]|kornôg=|reter=|gevred=[[Ar Faoued]]|su=|mervent=[[Gwiskri]]|enklozadur=}}
== Istor ==
=== Henamzer ===
* An hent [[Impalaeriezh roman|roman]] eus [[Vorgium]] (Karaez bremañ) d'ar [[Pouldu]] a dreuze ar Sent<ref>{{fr}} [[Henri Guiriec]], ''La Région de l'Ellé - bas et haut Ellé'', e ti an aozer, 1939, pp. 16-17.</ref>.
=== {{XVIIvet kantved}} ===
* [[Emsavadeg ar Bonedoù ruz]] : un digoll a {{Formatnum:5500}} lur a voe paeet gant an drev hag he farrez, [[Gourin (kumun)|Gourin]], d'an aotrou Le Moyne de Trevigny goude tagadenn e gastell e [[Sant-Hern]] d'an [[11 a viz Gouere]] [[1675]] e-kerzh an emsavadeg<ref>{{fr}} [[Arthur Le Moyne de La Borderie]], ''Les Bonnets Rouges'', Fouenant : Yoran Embanner, 2012 {{ISBN|978-2-916579-34-4}}</ref>.
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Melestradurezh : krouet e voe ar gumun e 1790 diwar un drev eus parrez Gourin ; dre lezenn an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e [[Kanton Gourin (1790)|kanton Gourin]] ; e [[distrig ar Faoued]] e oa ; miret ha brasaet e voe [[kanton Gourin]] gant lezenn an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 a viz Genver]] [[1801]]), dezhi an titl ''Loi portant réduction du nombre de justices de paix'' ; lakaet e voe ar Sent en [[Arondisamant Pondi]] bet krouet e 1800<ref>{{fr}} Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pp. 116 ha 351 {{ISBN|978-2-84497-086-2}}</ref>{{,}}<ref> {{fr}} [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=30215 Cassini - EHESS - Ar Sent - Fichenn ar gumun]</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 176 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lâret eo 3,55% eus he foblañs e 1911<ref name="MG">{{fr}} [http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56201&dpt=56&idsource=15196&table=bp03 Memorialgenweb – Monumant ar re varv]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Repuidi-brezel : d'an [[10 Mezheven|10 a viz Even]] [[1940]] e oa 250 repuad er Sent<ref> {{fr}} Association Mémoire du canton du Faouët, ''1939-1945 en Centre-Bretagne'', Liv'Editions, Ar Faoued, 2004, levrenn I, p. 118 {{ISBN|978-2-84497-059-6}}</ref>.
* Mervel a reas 27 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref name="MG" />.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas daou vilour<ref name="MG" />.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery mode="packed" heights="150px">
Le Saint les restes du château.jpg|Dismantroù ar c'hastell.
Eglise paroissiale de Le Saint.JPG|An iliz katolik ''Sant-Samuel''.
Le Saint (56) Monument aux morts 01.JPG|Monumant ar re varv a-dreñv an iliz katolik.
</gallery>
* Dioueliet e voe monumant ar re vav d’an [[1 a viz Here]] [[1922]]<ref>{{fr}} [https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/66737/le-saint-presdeleglise/ Université de Lille]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1793 ==
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.7,0.8,0.9)
ImageSize = width:800 height:350
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:2500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1793
bar:1800 text:1800
bar:1806 text:06
bar:1821 text:21
bar:1831 text:31
bar:1836 text:36
bar:1841 text:41
bar:1846 text:46
bar:1851 text:51
bar:1856 text:56
bar:1861 text:61
bar:1866 text:66
bar:1872 text:72
bar:1876 text:76
bar:1881 text:81
bar:1886 text:86
bar:1891 text:91
bar:1896 text:96
bar:1901 text:1901
bar:1906 text:06
bar:1911 text:11
bar:1921 text:21
bar:1926 text:26
bar:1931 text:31
bar:1936 text:36
bar:1946 text:46
bar:1954 text:54
bar:1962 text:62
bar:1968 text:68
bar:1975 text:75
bar:1982 text:82
bar:1990 text:90
bar:1999 text:99
bar:2006 text:2006
bar:2011 text:11
bar:2016 text:16
bar:2021 text:21
bar:2023 text:23
PlotData=
color:barra width:10 align:left
bar:1793 from:0 till:1644
bar:1800 from:0 till:1633
bar:1806 from:0 till:1378
bar:1821 from:0 till:1220
bar:1831 from:0 till:1458
bar:1836 from:0 till:1487
bar:1841 from:0 till:1630
bar:1846 from:0 till:1704
bar:1851 from:0 till:1627
bar:1856 from:0 till:1582
bar:1861 from:0 till:1646
bar:1866 from:0 till:1679
bar:1872 from:0 till:1609
bar:1876 from:0 till:1639
bar:1881 from:0 till:1753
bar:1886 from:0 till:1782
bar:1891 from:0 till:1804
bar:1896 from:0 till:1820
bar:1901 from:0 till:1962
bar:1906 from:0 till:2055
bar:1911 from:0 till:2159
bar:1921 from:0 till:2068
bar:1926 from:0 till:2088
bar:1931 from:0 till:2035
bar:1936 from:0 till:1967
bar:1946 from:0 till:1800
bar:1954 from:0 till:1513
bar:1962 from:0 till:1354
bar:1968 from:0 till:1208
bar:1975 from:0 till:1013
bar:1982 from:0 till:881
bar:1990 from:0 till:761
bar:1999 from:0 till:696
bar:2006 from:0 till:663
bar:2011 from:0 till:630
bar:2016 from:0 till:591
bar:2021 from:0 till:600
bar:2023 from:0 till:612
TextData=
fontsize:S pos:(50,10)
text:
</timeline>
== Melestradurezh ==
=== Maered ===
* 1792 : Jacques Jicquel.
* 1803 : Joseph Jaouen.
* 1803 - 06/1813 : Jacques Quéré.
* 06/1813 - 1823 : Louis Cadic .
* 1823-1828 : Louis Le Courant.
* 1828-1854 : Michel Louis Canaff.
* 1854 - 07/1860 : Jean Le Cras.
* 07/1860 - 1864 : Samuel Marie Le Roux.
* 1865 - 10/1876 : Jean Louis Le Poulichet.
* 10/1876 - goude 1906 : Samuel Le Roux (mab da Samuel Marie Le Roux).
* 1971 - 06/1995 : Samuel Baniel.
* 06/1995 - 03/2014 : Yves Le Goff.
* 03/2014 - 04/07/2020 : Hélène Le Ny.
* 04/07/2020 - 29/03/2026 : Jérôme Régnier.
* 29/03/2026 - (''e-karg'') : Natacha Sannier.
=== Brezhoneg ===
[[Restr:Ar Sent Panell.jpg|left|100px|border]]
* D'ar 24 a viz C'hwevrer [[2005]] e oa bet votet ar garta ''[[Ya d'ar brezhoneg]]'' gant kuzul-kêr ar gumun.
* D'an 12 a viz Genver [[2006]] e oa bet roet d'ar gumun al label ''Ya d'ar brezhoneg'' live 1.
{{clr|left}}
{{Commonscat|Le Saint|ar Sent}}
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan]]
[[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]]
[[Rummad:Kumunioù Kerne]]
[[Rummad:Repuidi-brezel er Mor-Bihan (1939-1945)]]
rt678e94qlv7finuks7o7r9o6g1isu7
Badajoz
0
18659
2186712
2067190
2026-03-30T23:47:18Z
SpinnerLaserzthe2nd
63527
([[c:GR|GR]]) [[File:Flag of Badajoz.svg]] → [[File:Bandera de Badajoz.svg]]
2186712
wikitext
text/x-wiki
{{Implijoù all}}
{{databox}}{{commonscat}}
'''Badajoz''' ({{LFE-es|[baðaˈxoθ]}}) eo kêr-benn [[Proviñs Badajoz]] en [[Extremadura]] e [[Spagn]]. Tost da [[Portugal|Bortugal]] emañ, war lez kleiz ar stêr [[Guadiana]].
<gallery mode="packed">
Bandera de Badajoz.svg|Banniel
Provincia de Badajoz - Escudo.svg|[[Ardamezouriezh|Skoed]]
</gallery>
* [[Sturienn]] : ''Muy Noble y Muy Leal Ciudad'' ("Keoded hael-tre ha leal-tre").
==Douaroniezh==
*Gorread : 1 440,37 km²
*Poblañs ([[2022]]) : 150 146 a dud
*Stankter : 104 den/km²
== Istor ==
Meur a emgann hag a seziz a c'hoarvezas e Badajoz ; gwelout : [[Emgann Badajoz]].
{{Kumunioù Proviñs Badajoz}}
o90a6r6qv65hu7cpo65mf1y6f24tv2a
Caravaggio
0
26038
2186728
2186578
2026-03-31T07:40:05Z
Ziv
76088
([[c:GR|GR]]) [[File:Judith Beheading Holofernes by Caravaggio.jpg]] → [[File:Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg]] → File replacement: update from a old version to a newer one with better quality ([[c:c:GR]])
2186728
wikitext
text/x-wiki
{{implijoù all}}
{{databox}}
[[Restr:CARAVAGGIO, A boy peeling fruit (1593).jpg|thumb|''Ragazzo che monda un frutto'', 1592]]
'''Michelangelo Merisi da Caravaggio''' ([[Milano]], [[29 a viz Gwengolo]] [[1571]] – [[Porto Ercole]]<ref>Ur ''[[frazione]]'' eus [[Monte Argentario]] eo Porto Ercole.</ref>, [[18 a viz Gouere]] [[1610]]), anavezet gwelloc'h evel '''Caravaggio''', a oa ul [[livouriezh|livour]] [[italia]]n.
Unan eus livourien ar skol [[naturelouriezh (arz)|naturelouriezh]] italian eo, enebet ouzh ar skol [[ardaouegezh (arz)|ardaouegezh]] a rene war ar {{XVIvet kantved}}.
Adnevezet en deus an [[arz]] en e amzer ha kontet eo da vezañ unan eus ar c'hentañ arzourien al luskad [[barok]].
Brudet eo al livour koulz abalamour d'e arz ha d'e vuhez. Adalek [[1600]] e oa brudet e [[Roma]] evel un arzour dornet-kaer. Diwar neuze ne vankas ket al labour dezhañ, nemet ar berzh a rae a save d'e benn.
Bet eo un den feuls, brusk, hoalus ha dañjerus, enebour d'an urzh, a veze armet, a ouie en em gannañ, hag a lazhas ouzhpenn un den. Kraouiet e voe meur a wech peogwir e nac'he pourmen dizarm e straedoù Roma, goude ma oa difennet.
Ur pennad diwar e benn e [[1604]] a ziskleir e zoare-bevañ tri bloaz a-raok, a gont « en devoa labouret e-pad pemzektez hag e oa aet da gantren, miz pe zaou, e gleze gantañ ouzh e gostez, ur mevel ouzh e heul, eus an eil sal-dañs d'eben, prest da glask kann pe tabut, ken ne veze ket aes kaout afer outañ. »<ref>Hervez Floris Claes van Dijk, a veve e Roma e 1601 d'ar c'houlz ma laboure Caravaggio eno, meneget e : John Gash, ''Caravaggio'', p.13. Kavet e vo ar meneg kentañ a se e ''Het Schilder-Boek'', gant Carl (pe Karel) van Mander, eus 1604, troet en e hed el levr ''Caravaggio'' gant Howard Hibbard. Kentañ meneg eus anv Caravaggio en un dihell eus e amzer e Roma eo hini Prospero Orsi evel keneiler en ur brosesion e miz Here 1594 en enor da Sant Lukaz (gwelout H. Waga, ''Vita nota e ignota dei virtuosi al Pantheon'', Roma, 1992, Appendix I, pp. 219 ha 220 sqq.). Kentañ danevell eus e vuhez e Roma zo en un dihell eus an 11 a viz Gouhere 1597 pa voe test Caravaggio ha Prospero Orsi eus un torfed e-kichen San Luigi de' Francesi. (Gwelout ''The earliest account of Caravaggio in Rome'' gant Sandro Corradini ha Maurizio Marini, e-barzh ''The Burlington Magazine'', pp. 25-28).</ref>
E [[1606]] e rankas tec'hel eus Roma, pa oa klask warnañ abalamour m'en devoa lazhet un den en doa bet kann outañ.
E [[1608]] edo e [[Malta]], ma'z eas en [[Urzh Malta]], desket ma oa madik war ar relijion, met ne chomas nemet tri miz enni, taolet e voe er-maez anezhi dre m'en devoa lazhet ur c'hamarad eus an Urzh.
Neuze ez eas da [[Napoli]] e [[1609]], ma voe klasket e lazhañ, trawalc'h a enebourien en devoa evit se, hag ac'haleno da [[Sikilia]], ma ne reas nemet gounit enebourien nevez ken na varvas e 1610.
Ilizoù nevez ha palezioù ec'hon a veze savet e Roma war-dro dibenn ar {{XVIvet kantved}} ha deroù ar {{XVIIvet kantved}}, hag ezhomm a oa livadurioù. Edo an [[Iliz katolik roman|Iliz]] gant an [[Enepdisivouderezh]], ha klask a oa war-lerc'h ur gwir arz relijiel ac'h aje a-enep ar [[Protestantiezh|brotestantiezh]], hag evit se ne seblante ket dereat ken an doareoù-micher kozh (re an ardaouegezh), a bade abaoe kant vloaz, hag a gaved artifisiel.
Caravaggio a zegase nevezenti gant e naturalouriezh, un doare-ober savet diwar pizhsellout hag implij ''[[chiaroscuro]]'', eleze sklêrijenn ha teñvalijenn.
Brud ha levezon en doe Caravaggio en e vuhez, hogen ankounac'haet e voe er c'hantvedoù war-lerch e dremenvan. Ret e voe gortoz an {{XXvet kantved}} evit dizoleiñ pegen kreñv en doa levezonet arz ar C'hornôg. Koulskoude eo bras e levezon war an doare-livañ nevez a zeuas war-lerc'h an ardaouegezh, ar ''barocco''. Andre Berne-Joffroy, sekretour [[Paul Valéry]], a lavare diwar e benn : « Pezh a grog gant labour Caravaggio n'eo nemet al livouriezh vodern. »<ref>Meneget gant Gilles Lambert, en e levr "Caravaggio", p. 8.</ref>
== Buhez ==
=== An oad tener (1571-1592) ===
Ganet e oa Caravaggio e Milano<ref>Testeniekaet gant kavadenn ar baperenn-vadeziant eus parrez Santo Stefano e Brolo, e Milano, hervez ar gazetenn ''[[L'Unità]]'' e miz C'hwevrer 2007.</ref>. E dad, Fermo Merisi, a oa merour-ti ha kinkler-ti da Francesco Sforza, markiz [[Caravaggio (Italia)|Caravaggio]]. E vamm, Lucia Aratori, a oa he zud perc'henned er memes kornad.
E [[1576]] ez eas an tiegezh da chom da Garavaggio, ur gêr vihan e [[proviñs Bergamo]], evit tec'hel rak ar [[bosenn|vosenn]] a rae he reuz e Milano. Eno e varvas e dad, Fermo, bloaz goude, e [[1577]].
Krediñ a reer eo e Caravaggio e kreskas ar bugel, met daremprediñ ar re[[Sforza]] a rae e dud atav hag an tiegezh [[Colonna]] ivez. Tost e oa an div familh vras-se an eil ouzh eben, dimezioù a oa bet etre o bugale, ha skoazell a gavas Caravaggio diganto. Ar re Golonna a oa tud c'halloudus e Roma, hag e-kreiz ur rouedad tud a roas skoazell d'an arzour pa voe en diaezamant.
D'e 13 vloaz, e [[1584]], ec'h eas da Vilano da zeskiñ ar vicher livour gant [[Simone Peterzano]], a lavare bout diskibl da [[Tizian|Dizian]]. Hep mar ebet e reas anaoudegezh gant teñzorioù arzel Milano, gant ''[[Ar Goan Ziwezhañ (arz)|Ar Goan Ziwezhañ]]'' livet gant [[Leonardo da Vinci]] a-dra-sur, ha gant arz [[Lombardia]] dre vras, dezhañ un doare a roe talvoudegezh d'ar "sell didro hag an evezh ouzh ar munudoù naturel"<ref>Rosa Giorgi, ''Caravaggio: Master of light and dark - his life in paintings'', p. 12.</ref>, un arz a oa tostoc'h da naturelouriezh [[Alamagn]] eget d'an ardaouegezh a oa diouzh ar c'hiz e Roma.
Krediñ a reer e chomas ur pennad e Milano war-lerc'h echuet gantañ e bennad-diskibl, met marteze ez eas da [[Venezia]] hag e welas eno labour [[Giorgione]], a voe lavaret goude ne rae nemet e varmouzañ, ha hini Tizian.
E [[1589]] e tistroas da Garavaggio betek marv e vamm, ken na voe rannet peadra an tiegezh e [[1592]]. Neuze ez eas da Roma.
=== Roma (1592-1600) ===
;Gant Cesari
War-dro kreiz 1592 e tegouezhas e Roma, “en e noazh hag en ezhomm bras... hep annez na boued... diarc'hant.”<ref>Meneget hepmui e levr Robb, p. 35, diazezet war skridoù Mancini, Baglione ha Bellori, a lavar o-zri e vevas e vloavezhioù kentañ e Roma er baourentez (menegoù izeloc'h).</ref> Bod en doa kavet gant ur mignon d'e diegezh, an [[eskob]] Pucci. Evitañ e live hag e kopie taolennoù relijiel. Livañ a rae ivez e ti [[Cavalier d'Arpino]], ul livour anavezet ivez evel ''il Giuseppino'', ma reas eno oberennoù kentañ e yaouankiz : ''Fanciullo con canestro di frutta'' ("Ar paotrig e banerad frouezh", [[1593]]-[[1594]]) ha ''Bacchino malato'' ("Bacchus yaouank klañv", ''idem''). Kaoz zo bet c'hoazh gant lod istorourien eus ur veaj da Venezia evit displegañ levezonoù veneziat war e arz, dreist-holl en daolenn ''Riposo durante la fuga in Egitto'' ("Diskuizh e-kerzh an dec'hadeg da Egipt", [[1595]]-[[1596]]), met netra sur n'eus bet prouet.
N'ouzer ket gwall vat petra a reas e-pad e vloavezhioù kentañ e Roma. Brud en doa da vezañ un den feuls, brusk, troet da glask kann, ret dezhañ tec'hel a-zirak al lezenn alies.
Un nebeud mizioù diwezhatoc'h e labouras evit al livour [[Giuseppe Cesari]], a oa e barr e vrud da neuze, ha livour muiañ-karet ar [[pab]] [[Klemañs VIII]], “o livañ bleunioù ha frouezh”<ref>Giovanni Pietro Bellori, ''Le Vite de' pittori, scultori, et architetti moderni'', 1672 : "Michele a voe ret dezhañ mont da servij ar Marc'heg Giuseppe d'Arpino, a roe dezhañ da labour livañ bleunioù ha frouezh en un doare ken tost d'ar wirionez ma voe tizhet ganto ar gened a geromp kement hiriv."</ref> en e labouradeg. Eus ar mare-se ec'h anavezomp ''Ragazzo che monda un frutto'' ("Paotr o peliat ur frouezhenn", [[1592]], e gentañ livadur anavezet), ''Fanciullo con canestro di frutta'' ha ''Bacchino malato'', a lavarer e oa un [[emboltred]] graet war-lerc'h ur c'hleñved fall a echuas gant e zilez roet da Cesari. An teir zaolenn-se a ziskouez ar perzhioù a reas brud Caravaggio : studiet eo bet frouezh ar banerad gant ur c'helenner liorzhouriezh ha gallet en deus anavezout un torr war un delienn, a oa "un delienn vras gant un devadenn anat diwar foue damheñvel ouzh an antrakoz (''Glomerella cingulata'')", emezañ.<ref>{{en}} [http://www.hort.purdue.edu/newcrop/caravaggio/caravaggio_l.html ''Caravaggio's Fruit: A Mirror on Baroque Horticulture'']</ref>
<gallery>
Boy with a Basket of Fruit-Caravaggio (1593).jpg|''Fanciullo con canestro di frutta''
Caravaggio - Autoritratto in veste di Bacco (Bacchino malato), 1595 circa, 534.jpg|''Bacchino malato''
Michelangelo Caravaggio 025.jpg|''Riposo durante la fuga in Egitto''
</gallery>
;Klask fred
Caravaggio a guitaas Cesari e miz Genver [[1594]], mennet ma oa da ober e dreuz e-unan. Bihan e oa aet e yalc'h, met da neuze eo e reas anaoudegezh gant mignoned nevez evel al livour [[Prospero Orsi]] ([[1560]]-[[1630]]), an tisavour [[Onorio Longhi]] ([[1568]]-[[1619]]), hag al livour yaouank (17 vloaz dezhañ) [[Mario Minniti]] ([[1577]]-[[1640]]). Gant Orsi e kavas dastumerien taolennoù ; gant Longhi e pleustras straedoù kêr da noz, hag an emgannoù ; Minniti a voe patrom meur a livadur, ha diwezhatoc'h e sikouras Caravaggio da glask fred e Sikilia<ref>Catherine Puglisi, "Caravaggio", p. 79. Longhi a oa gant Caravaggio da noz an emgann marvus gant Ranuccio Tomassoni ; Robb, p. 341, a soñj edo Minniti ivez.</ref>.
[[Restr:Caravaggio (Michelangelo Merisi) - Good Luck - Google Art Project.jpg|thumb|''Buona ventura'', 1596-1597]]
En daolenn ''Buona ventura'' ("Chañs vat", [[1596]]-[[1597]]), an hini gentañ a livas ouzhpenn un den enni, e weler Mario louzet gant ur jipsianez a zo o lerezh e walenn. Nevez-flamm e oa an tem-se e Roma, ha berzh a reas er c'hantvedoù war-lerc'h. Da c'hortoz ne voe ket gwerzhet ker. En daolenn ''I bari'' ("An drucherien", [[1594]]) ez eus ur paotr tapet gant c'hoarierien c'hartoù, marteze kentañ pennoberenn Caravaggio. Evel ''Buona ventura'' e reas berzh bras, ha 50 eiladenn anezhi a chom. A zo abouesoc'h : sachañ a reas evezh ar [[kardinal|c'hardinal]] [[Francesco Maria Del Monte]], unan eus gwellañ anaoudeien el livouriezh e Roma. Evit Del Monte hag e vignoned arzgarourien binvidik e reas Caravaggio un toullad livadurioù evel ar ''Concerto'' ([[1595]]), ''Suonatore di liuto'' ("Soner lud", 1595-1596), ''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacco]]'' (1595-1597), ''Ragazzo morso da un ramarro'' ("Paotr dantet gant ur glazard", 1595-1596), ur skouer vat eus e zoare gwirheñvel, gant Minniti ha paotred yaouank all<ref>Deskrivet e voe paotred Caravaggio gant an arzvarnour Robert Hughes evel ''overripe bits of rough trade, with yearning mouths and hair like black ice cream'' ("tammoù re azv a zarempredoù feuls o c'henoù c'hoantek hag o blev par da zienn-skorn du")</ref> Kalz a dabut zo bet diwar-benn an alan a heñvelgarouriezh a glever el livadurioù-se<ref>Donald Posner an hini kentañ, e-barzh ''Caravaggio's Early Homo-erotic Works"''(Art Quarterly niv. 24, 1971, pp.301-26) o skrivañ diwar-benn doug Caravaggio d'ar grennarded ha levezon e vuhez reizhel war e arz. Ar vuhezskridourien heñvelgarourien a gav anat an aergelc'h a heñvelgarouriezh, met n'eo ket an holl a ya a-du gante. Mar klasker mont pelloc'h ganti war an hent-se e c'haller lenn Brian Tovar : [https://web.archive.org/web/20071219033744/http://emedia.art.sunysb.edu/britov/ess2.html ''Sins Against Nature: Homoeroticism and the epistemology of Caravaggio''] Evit lenn ur savboent kontrol, gwelout pennad Maurizio Calvesi, ''Caravaggio'' (ArtDossier 1986, en [[italianeg]]). Hervez Calvesi e kaver en oberennoù kentañ ar pezh a blije d'an Del Monte kentoc'h evit da Garavaggio, en un amzer ma ne rene ket c'hoazh ar meizad a soñjoù personel.</ref>.
<gallery>
The Cardsharps by Caravaggio.jpg|''I bari''
The musicians by Caravaggio.jpg|''Concerto''
Michelangelo Caravaggio 020.jpg|''Suonatore di liuto''
Baco, por Caravaggio.jpg|''Bacco''
Michelangelo Caravaggio 061.jpg|''Ragazzo morso da un ramarro''
</gallery>
[[Restr:Michelangelo Caravaggio 063.jpg|thumb|upright 0.8|''Maddalena penitente'']]
Gwirheñvelouriezh avat a gaver en-dro en taolennoù dezho un danvez relijiel, ha speredelezh ivez. Da gentañ e ''[[Maddalena penitente (Caravaggio)|Maddalena penitente]]'' ("Mari Maden e pinijenn", 1594-1595), ma weler [[Mari Madalen]] pa dro kein ouzh he buhez pec'herez, en he c'hoazez, o ouelañ dourek, he bravigoù a-skign en-dro dezhi. "Ne ziskoueze ket bezañ ul livadur relijiel tamm ebet... Ur plac'h en he c'hoazez war ur skabell goad izel o sec'hañ he blev... Pelec'h e oa ar morc'hed... ar glac'har... promesa ar silvidigezh ? ”<ref>Robb, p. 79. Robb a skriv da-heul Bellori, a gan meuleudi da livioù "gwir" Caravaggio hogen feukus e kav e naturalouriezh : "Plijet e oa (Caravaggio) gant dizoloidigezh an natur, n'en doa ket ezhomm da implij e empenn pelloc'h."</ref>
E doare sioul Lombardia e oa, ha ne oa ket flamminus evel doare Roma d'an ampoent. Oberennoù all a voe en doare-se : ''San Francesco d'Assisi in estasi'' ("[[Sant Frañsez a Asiz]] en e c'hoursav", 1594-95), ''[[Marta e Maria Maddalena]]'' (1598), ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]'' ("Aberzhidigezh [[Izaag]]", 1598), ''[[Santez Katell (Caravaggio)|Santa Caterina d'Alessandria]]'' (1598-99), ''Giuditta e Oloferne'' ("[[Judit ha Holofern (arz)|Judit ha Holofern]]", 1599).
Gant an oberennoù-se, goude ma ne voent gwelet nemet gant nebeut a dud, e kreskas brud Caravaggio e metoù an anaoudeien hag e genarzourien. Met evit kaout brud da vat e oa ret kaout labour evit ar foran, ha kement-se ne zeue nemet digant an Iliz.
<gallery>
Saint Francis of Assisi in Ecstasy-Caravaggio (c.1595).jpg|''San Francesco d'Assisi in estasi''
Caravaggio Martha&Mary.jpg|''Marta e Maria Maddalena''
Michelangelo Merisi da Caravaggio - The Sacrifice of Isaac - WGA04202.jpg|''Sacrificio di Isacco''
Michelangelo Caravaggio 060.jpg|''Santa Caterina d'Alessandria'''
Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''Giuditta e Oloferne''
</gallery>
;Brudetañ livour kêr Roma (1600-1606)
[[Restr:Michelangelo Caravaggio 040.jpg|thumb|''Vocazione di San Matteo'']]
[[Restr:The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|thumb|''Martirio di San Matteo'']]
E [[1599]], moarvat dre levezon Del Monte, e voe gopraet Caravaggio da ginklañ chapel Contarelli en iliz San Luigi dei Francesi ("Sant Loeiz ar C'hallaoued"). Kaoz a voe diwar-benn an div oberenn e voe gopraet evito, ''Vocazione di San Matteo'' ("Galvedigezh sant Vazhev", 1599-1600) ha ''Martirio di San Matteo'' ("Merzherinti sant Vazhev", 1600-01). Teñvalijenn Caravaggio ''(chiaroscuro)'' a zegase skrij en e daolennoù, hag e daol-sell lemm e lakae nerzh ha from a-leizh. Diwar-benn labour Caravaggio, e-touez an arzourien all, e oa daou du splann. Darn a ziskulie fazioù, deuet diwar e c'hoant da livañ hervez an natur, hep ober tresadennoù ; met an darn vuiañ a gane meuleudi dezhañ evel da salver an arz : livourien Roma neuze a oa troet gant an nevezinti, ar re yaouankañ a zeue war e dro, a gane meuleudi dezhañ dre ma oa an hini nemetañ a live hervez an natur, hag a lakae e oberoù da vurzhudoù.
Kenderc'hel a reas Caravaggio da zastum goproù uhel evit labourioù relijiel ma weled emgannoù, dibennañ tud, jahinañ, lazhañ. Gant pep taolenn nevez e kreske e vrud peurvuiañ, met un toulladig a voe nac'het gant lod tud goude ma oant bet graet war o goulenn, hag a-wechoù e rankent bezañ adlivet, pe neuze e veze ret klask prenerien arall dezho. An dalc'h bras a oa hennezh : ha pa veze meulet nerzh dramatek e daolennoù gant lod e kave da lod all e oant awenet izel, gant danvez gros ar vuhez<ref>A-zivout savboent Iliz an Enepdisivouderezh diwar-benn an dereadegezh en arzoù, gwelit Giorgi, p. 80. Evit monet pelloc'h, gwelit Gash, p.8 sqq. ; hag a-zivout perzh an dereadegezhh en nac'hañ ''Sant Vazhe gant an ael'' ha ''Marv ar Werc'hez'', gwelit Puglisi, pp. 179-188.</ref> En e livadur kentañ eus ''San Matteo e l'angelo''("Sant Vazhev hag an ael", 1602) e weler ar sant evel ur c'houer moal e benn ha lous e zivhar, gant un ael-krennard gwisket skañv un tamm dibalamour ; nac'het e voe an daolenn, ha ret hec'h adober (''San Matteo e l'angelo', 1602). Heñveldra a c'hoarvezas gant ''Conversione di san Paolo'' ("Distro sant Paol ouzh Doue", 1600-1601), tra ma voe degemeret un eil doare heñvelanvet eus ar memes danvez (1600-1601), ma weler marc'h ar sant kalz gwelloc'h eget ar sant e-unan, ar pezh a zegasas an diviz-se etre an arzour hag ur c'hargad en iliz ''Santa Maria del Popolo'' e Roma : "Petra zo kaoz hoc'h eus lakaet ur marc'h er c'hreiz, ha sant Paol war an douar ?" — "Abalamour !" — "Daoust ha Doue eo ar marc'h ?" — "N'eo ket, met e gouloù Doue emañ !"<ref>Meneget hep mammenn e Lambert, p. 66.</ref>.
Un oberenn direlijiel all, ''[[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor vincit omnia]]'', a voe graet e 1602 evit Vincenzo Giustiniani, un den eus kelc'hiad Del Monte. Hervez ur c'hounskrid eus ar {{XVIIvet kantved}} e oa graet hervez patrom ur paotr anvet Cecco, da lavarout eo [[Francesco]], marteze Francesco Boneri, un arzour anavezet er bloavezhioù 1610-1625, lesanvet [[Cecco Boneri|Cecco del Caravaggio]]<ref>Dibrouenn eo al liamme etre Boneri ha servijer ha patrom Caravaggio e deroù ar [[bloavezhioù 1600]], goude ma vez degemeret gant ar braz eus an dud ez eo Cecco del Caravaggio evit Francesco Boneri. Gwelit Robb, pp. 193-196.</ref> o tougen ur wareg ha saezhoù.
Gwelout a reer an dalc'h en ul lec'h all, e gwirionez daouduek an oberenn : war un dro eo [[Kupidon]] ha Cecco, evel Gwerc'hezed Caravaggio a oa war un dro Mamm Jezuz ha kourtezanezed Roma a oa bet patromoù eviti.
<gallery perrow="4">
Michelangelo Caravaggio 040.jpg|''Vocazione di San Matteo''
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|''Martirio di San Matteo''
Caravaggio (Michelangelo Merisi) (1571 - 1610) - The Evangelist Matthew - 365 - Gemäldegalerie.jpg|''San Matteo e l'angelo''
The Inspiration of Saint Matthew by Caravaggio.jpg|Eil doare
The Conversion of Saint Paul-Caravaggio (c. 1600-1).jpg|''Conversione di san Paolo''
Caravaggio-The Conversion on the Way to Damascus.jpg|Eil doare
Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|''Amor vincit omnia''
</gallery>
;Harlu ha marv (1606-1610)
E miz Mae [[1606]], Caravaggio a lazhas ur forbann anvet Ranuccio Tomassoni ; peogwir e oa klask warnañ dindan boan a varv e tec'has al livour da zomani Colonna er c'hreisteiz da Roma, hag ac'haleno da Napoli e-lec'h m'edo Costanza Colonna Sforza, intañvez Francesco Sforza, o chom en ur palez ma voe degemeret evel mab an hini en doa bet karg e ti he fried. Ur breur he doa Costanza, Ascanio e anv, ha hennezh a oa kardinal-gwarezour rouantelezh Napoli, hag ur breur all dezhi, Marzio, a oa kuzulier [[besroue]] [[Spagn]] ; ur c'hoar dezhi a oa dimezet d'un den eus an tiegezh Carafa, a renk uhel e Napoli, un anaoudegezh a c'hallfe displegañ perak e voe roet kement a fret da Garavaggio er gêr-se. Goude un nebeud mizioù e Napoli avat ec'h eas Caravaggio da Enez Malta m'edo sez {{Urzh Sant Yann Jeruzalem|Marc'heien Malta]].
Mab Costanza, Fabrizio Sforza Colonna, a oa marc'heg Malta ha jeneral galeoù an Urzh, a seblant endevout aozet e zonedigezh en enez e [[1607]]. Ker bamet e voe Alof de Wignacourt, anezhañ 54{{vet}} Mestr Meur an Urzh, gant labour Caravaggio evel livour ofisiel an Urzh m'e varc'hegas. Daoust da gement-se e voe harzet an arzour e miz Eost 1608 abalamour m'en devoa gloazet ur marc'heg. Skarzhet eus an Urzh e voe ha bac'het e [[Valletta]], met diflipañ a eure ha tec'hel da Sikilia.
Eno e labouras al livour (''Seppellimento di santa Lucia'' ("Beziadur santez Lusia", 1608), ''Resurrezione di Lazzaro'' ("Dasoc'h Lazar, 1609), ''Adorazione dei pastori'' ("Azeuladeg ar vesaerion", 1609), endra deue iskisoc'h-iskisañ e emzalc'h : kousket gwisket-holl hag armet-holl, distruj e labour kerkent goude an disterañ burutelladenn hag ober goap ouzh livourien Sikilia. Goude nav miz en enez e tistroas da Napoli.
E palez Costanza e Napoli e voe o chom pa zistroas di en hañv [[1609]]. Kaoz eus an darempredoù-se a gaver en holl vuhezskridoù<ref>Da skouer hini Catherine Puglisi, ''Caravaggio', p. 258, ha hini Helen Langdon, ''Caravaggio: A Life'', pennadoù 12 ha 15, ha Peter Robb, ''M: The Man Who Became Caravaggio'', pp. 398 sqq. ha 459 sqq., a ro resisadurioù.</ref>. Eno e voe arsailhet e miz Here, marteze gant tud a oa gopraet gant ar marc'heg en devoa gloazet e Malta ; distreset e voe e zremm. D'ar mare-se e livas ''Davide con la testa di Golia'' ("David gant penn Goliath", 1609-1610), penn ar [[ramz]] o vezañ un emboltred. Goude bloaz e Napoli e tistroas Caravaggio da Roma en hañv 1610, ha d'an 28 a viz Gouere e voe embannet gant un ''avviso'', ur gazetenn brevez, e oa marvet al livour.
<gallery>
Michelangelo Caravaggio 010.jpg|''Seppellimento di santa Lucia''
Michelangelo Caravaggio 006.jpg|''Resurrezione di Lazzaro''
Michelangelo Caravaggio 004.jpg|''Adorazione dei pastori''
Michelangelo Caravaggio 018.jpg|''Davide con la testa di Golia''
</gallery>
Klañv e oa Caravaggio da neuze, hogen meur a rendaet zo bet a-zivout pennabeg e dremenvan : un dial, [[kleñved Naplez]], [[Kleñved ar paludoù|malaria]], [[kleñved Malta]] hag all. Beziet e voe e bered San Sebastiano e Porto Ercole ; pa voe serret er bered e [[1956]] e voe treuzkaset e relegoù er bered Sant'Erasmo, e Porto Ercole bepred. Eno e voent dielfennet e [[2001]] gant skiantourien a un abeg all da dremenvan al livour : pistriet e vije bet gant ar [[plom]] a oa e livioù e vare ; anavezet mat eo ar c'hleñved-se evit degas feulster en dud<ref>{{en}} [https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jun/16/caravaggio-italy-remains-ravenna-art ''The Guardian'', 16/06/2010]</ref>. Enklaskoù all a lakaas da soñjal e vije bet marvet Caravaggio diwar [[sepsis]]<ref>Anvet "septikemiezh" gwechall.</ref> en devije bet dre ''[[Staphylococcus aureus]]'' a-c'houde un emgann e Napoli<ref>{{en}} [https://www.thelancet.com/journals/laninf/article/PIIS1473-3099(18)30571-1/fulltext ''The Lancet'', 17/08/2018]</ref>. E [[2002]], ar [[Vatikan]] a embannas dihelloù hag a skore un abeg all : peuzlazhet e vije bet Caravaggio dre ur ''vendetta'' paeet gant familh Raniccio Tomassoni, a oa bet muntret gant al livour abalamour d'ar batromez [[Fillide Melandroni]], ar vaouez yaouan a weler en dolenn ''Giuditta e Oloferne''<ref>{{en}} [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/italy/1396127/Red-blooded-Caravaggio-killed-love-rival-in-bungled-castration-attempt.html ''The Telegraph'', 02/06/2022]</ref>.
==Levezon==
Caravaggio "a lakaas an deñvalijenn en damsklêrijenn."<ref>Lambert, p. 11.</ref> ''Chiaroscuro'' a veze implijet a-werso, met Caravaggio an hini a ziazezas da vat an doare-se da livañ.
Adal ma voe diskouezet livadurioù Sant Vazhev e chapel Contarelli en iliz San Luigi dei Francesi e Roma e krogas o levezon war an arzourien yaouank, ar voe lesanvet ''i Caravaggisti''. Brud Caravaggio ne chomas ket war-lerc'h e dremenvan e 1610. An doareoù nevez degaset gantañ a voe implijet en doare ''barocco'', nemet ha pa voe implijet ar ''chiaroscuro'' e voe dilezet ar gwirvoud [[Bredoniezh|bredoniel]] a oa e taolennoù ar mestr.
Levezoniñ a reas doare-livañ e geneil [[Orazio Gentileschi]], ha hini e verc'h [[Artemisia Gentileschi]], hag a-bell hini ar C'hallaoued [[Georges de La Tour]] ha [[Simon Vouet]], koulz ha hini ar Spagnol [[José de Ribera]].
Koulskoude, meur a zek vloaz war-lerc'h, e veze lakaet e oberoù war-gont livourien "dereatoc"h", pe e veze graet fae warno. An doare barok, kenijinet gantañ, a oa aet war-raok, kemmet e oa ar gizioù, met ne oa ket bet savet stal ebet gant Caravaggio, evel en devoa graet [[Annibale Carraci]] ([[1560]]-[[1609]]), ha ne oa bet skol ebet o legadiñ e zoare-livañ da ziskibien feal.
Er [[bloavezhioù 1920]] ez eo an arzvarnour Roberto Longhi a roas brud en-dro da anv Caravaggio, hag a roas e lec'h dezhañ en istor liverezh Europa : "Ribera, [[Johannes Vermeer|Vermeer]], La Tour ha [[Rembrandt van Rijn|Rembrandt]] ne vije ket bet anezho panevetañ. Hag arz [[Eugène Delacroix|Delacroix]], [[Gustave Courbet|Courbet]] ha [[Édouard Manet|Manet]] a vije bet disheñvel-rik."<ref>Roberto Longhi, meneget e Lambert, ''op. cit.'', p. 15</ref> A-du gantañ e oa an istorour war an arzoù [[Bernard Berenson]] ([[1965]]-[[1959]]) pa skrive : ''War-bouez [[Michelangelo]] n'eus bet livour italian ebet dezhañ ken bras levezon.''<ref>Bernard Berenson, in Lambert, ''op. cit.', p. 8</ref>
E kalz a virdioù, e [[Stadoù-Unanet Amerika]] zoken ([[Detroit]] ha [[New York]]), e kaver livadurioù a-leizh graet e doare Caravaggio : un darvoud da noz, gouloù teñval, tud ordinal, livañ ar wirionez naturel. Livourien vodern evel an [[Norvegia|Norvegad]] [[Odd Nerdrum]] (bet ganet e [[1944]]) pe an [[Hungaria|Hungarad]] [[Tibor Csernus]] ([[1927]]-[[2007]]) n'o deus biskoazh kuzhet o deus klasket kevezañ gantañ, hag al livour stadunanat [[Dougl Ohlson]] ([[1936]]-[[2010]]) a oa anaoudek-meurbet ouzh Caravaggio.
Al livour (ha falser) [[Izelvroioù|izelvroat]] [[Han van Meegeren]] ([[1889]]-[[1947]]) en deus implijet taolennoù Caravaggio en e labour war ar Vistri Gozh. Ar filmaozer [[Bro-Saoz|Saoz]] [[Derek Jarman]] ([[1942]]-[[1994]]) en deus sevenet e [[1986]] ar film ''Caravaggio'' diwar-benn buhez an arzour<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0090798/?ref_=fn_al_tt_1 ''Internet Movie Database'']</ref>.
[[Restr:Uqueen3.jpg|thumb|''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'', lakaet war anv Caravaggio ("1603-1606" ?)]]
En deiz a hiziv ne chom nemet 77 taolenn a zo diwar zorn Caravaggio hep mar ebet. Unan, ''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'' ("Galvidigezh ar sent Pêr hag Andrev", 1603-1606), zo bet lakaet war anv Caravaggio e [[1943]] gant Roberto Longhi, hogen tennet eo bet eus roll oberennù an arzour e [[2009]]<ref>{{fr}} Ebert-Schifferer, Sybille : ''Caravage''. Paris : Éditions Hazan, 2009 {{ISBN|978-2-7541-0399-2}}</ref>. Prenet e oa bet gant ar roue [[Charlez Iañ (Bro-Saoz)|Charles I Bro-Saoz]] e [[1637]], gwerzhet da c'houde hag adprenet gant [[Charlez II (Bro-Saoz)|Charles II]] ha lakaet a-gostez e palez Hampton Court er mervent da [[Londrez]], ma kave d'an dud e oa un eillivadur. Un toullad livadurioù gant Caravaggio zo bet kollet moarvat abaoe e varv. [[Richard Francis Burton]] an hini en deus skrivet diwar-benn "un daolenn eus ar Rozera Santel (e mirdi personel dug meur [[Toskana]]) ma weled ur c'helc'hiad tregont den ''turpiter ligati''<ref>"Kenliammet en un doare mezhus"</ref>" ha ne chom roud ebet anezhi. Un daolenn all eus un ael a zo bet distrujet e-kerzh bombezadeg [[Dresden]], ha ne chom nemet luc'hskeudennoù gwenn-ha-du anezhi.
== Oberennoù ==
===Gwiriekaet (77 taolenn)===
Lod taolennoù zo bet graet meur a wech (da skouer : 8 taolenn zo anvet ''San Giovanni Battista'').
*1592 : ''Ragazzo che monda un frutto''
*1593-1594 : ''Fanciullo con canestro di frutta'' • ''[[Bacchino malato]]''
*1594 : ''[[I bari]]''
*1594-1595 : ''San Francesco in estasi'' • ''[[Maddalena penitente (Caravaggio)|Maddalena penitente]]'' • ''[[Al lennerez planedennoù|Buona ventura]]''
*1595 : ''[[Concerto]]''
*1595-1596 : ''Suonatore di liuto'' • ''Ragazzo morso da un ramarro'' • ''Riposo durante la fuga in Egitto''''
*1596-1597 : ''[[Al lennerez planedennoù|Buona ventura]]'' • ''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacco]]'' • ''Buona ventura''
*1597 : ''[[Riposo durante la fuga in Egitto]]'' • ''[[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)|Ritratto di Fillide Melandroni]]''
*1597-1598 : ''Canestra di frutta'' • ''Davide e Golia'' • ''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]''
*1597-1599 : ''[[Narciso (Caravaggio)|Narciso]]''
*1598 : ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]'' • ''[[Medusa (Caravaggio)|Testa di Medusa]]'' • ''La vocazione dei santi Pietro e Andrea'' • ''Cristo alla colonna'' • ''Conversione della Maddalena ([[Marta e Maria Maddalena]])'' • ''[[Yann ar Badezour, Toledo, Spagn|San Giovanni Battista]]''
*1598-1599 : ''[[Santez Katell (Caravaggio)|Santa Caterina d'Alessandria]]''
*1599 : ''Giuditta e Oloferne''
*1599-1600 : ''Vocazione di San Matteo''
*1600 : ''Conversione di san Paolo'' • ''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco d'Assisi]]''
*1600-1601 : ''Martirio di San Matteo'' • ''Conversione di San Paolo'' • ''Crocifissione di San Pietro'' • ''Incredulità di San Tommaso''
*1601-1602 : ''[[Koan en Emmaus|Cena in Emmaus]]''
*1602 : ''San Matteo e l'angelo'' • ''Cattura di Cristo'' • ''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]''
*1602-1603 : ''Coronazione di spine'' • ''[[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor vincit omnia]]''
*1602-1604 : ''Deposizione''
*1603 : ''[[Kurunidigezh gant spern|Incoronazione di spine]]'' • ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]''
*1604 : ''Morte della Vergine'' • ''[[Yann ar Badezour, Kansas City, Missouri|San Giovanni Battista]]'' • ''[[Yann ar Badezour, Galleria Nazionale d'Arte Antica, Roma|San Giovanni Battista]]''
*1604-1606 : ''Madonna dei pellegrini (Madonna di Loreto)''
*1605 : ''San Francesco in meditazione''
*1605-1606: ''Madonna dei palafrenieri (Madonna col Bambino e Sant'Anna)'' • ''Sacra Famiglia con San Giovanni Battista'' • ''San Gerolamo scrivente'' (Roma) • ''San Francesco in meditazione''
*1606 : ''[[Cena in Emmaus]]'' • ''[[Ecce Homo]]''
*1607 : ''Madonna del Rosario'' • ''[[Davide con la testa di Golia (Caravaggio Vienna)|Davide con la testa di Golia]]'' • ''Salomè con la testa del Battista'' • ''Sette opere di Misericordia'' • ''Crocefissione di Sant'Andrea'' • ''Flagellazione''
*1607-1608 : ''Flagellazione di Cristo'' • ''Giovanni Battista alla sorgente''
*1608 : ''Ritratto di Alof de Wignacourt'' • ''Decollazione di San Giovanni Battista'' • ''San Girolamo scrivente'' (Malta) • ''[[Kupidon en e gousk|Amorino dormiente]]'' • ''Seppellimento di Santa Lucia''
*1608-1609 : ''Ritratto di fra Antonio Martelli, Cavaliere di Malta''
*1609 : ''Resurrezione di Lazzaro'' • ''Adorazione dei pastori''
*1609-1610 : ''Annunciazione'' • ''Negazione di San Pietro'' • ''Martirio di Sant'Orsola'' • ''[[Davide con la testa di Golia (Caravaggio Roma)|Davide con la testa di Golia]]''
*1610 : ''[[Sant Yann-Vadezour (Caravaggio)|San Giovanni Battista]]''
[[Restr:Michelangelo Merisi da Caravaggio - Portrait of Pope Urban VIII. (Maffeo Barberini).jpg|thumb|upright 0.9|''Ritratto di Maffeo Barberini'']]
===Lakaet war e gont (10 taolenn)===
* ''Giove, Nettuno e Plutone'', Casino della Villa Ludovisi, Roma
* ''Ritratto di papa Paolo V'' ([[Paol V]]), Palazzo Borghese, Roma
* ''Ritratto di Maffeo Barberini (Il [[Urban VIII|papa Urbano VIII]])'', Firenze, dastumad prevez
* ''Salomè con la testa del Battista'', National Gallery, Londrez
* ''Salomè con la testa di san Giovanni nel bacile'', dastumad prevez
* ''San Giovanni Battista'', Nelson Gallery, [[Kansas City]]
* ''San Giovanni Battista'', Palazzo Corsini, Roma
* ''San Giovannino alla sorgente con agnello'', dastumad prevez
* ''San Girolamo'', [[Manati Montserrat]], [[Katalonia]]
* ''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'', palez Hampton Court, Londrez, tiegezh real Breizh-Veur
==Skeudennaoueg==
Amañ e kavor taolennoù ha n'int ket bet diskouezet uheloc'h. Diglok eo ar skeudennaoueg, evel-just.
===Taolennoù relijiel===
;An [[Testamant Kozh]]
<gallery>
David and Goliath by Caravaggio.jpg|''Davide e Golia'' (1597-1598)
The Sacrifice of Isaac by Caravaggio.jpg|''Sacrificio di Isacco'' (1598)
</gallery>
;An [[Testamant Nevez]]
<gallery>
Michelangelo Caravaggio 038.jpg|''Crocifissione di san Pietro'' (1600)
Michelangelo Caravaggio 035.jpg|''Natività con i santi Lorenzo e Francesco d'Assisi'' (1600)
The Incredulity of Saint Thomas by Caravaggio.jpg|''Incredulità di san Tommaso'' (1600-1601)
Supper at Emmaus by Caravaggio.jpg|''Cena di Emmaus'' (1601-1602)
Caravaggio - Taking of Christ - Odessa.jpg|''Cattura di Cristo'' (1602)
Michelangelo Merisi da Caravaggio, Saint John the Baptist (Youth with a Ram) (c. 1602, Yorck Project).jpg|''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]'' (1602))
The Deposition by Caravaggio.jpg|''Ar beziadur'' (1602-1603)
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|''Sacra Famiglia con san Giovannino'' (1605-1606)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1606).jpg|''[[Koan en Emmaus|Cena di Emmaus]]'' (1606)
1606 Caravaggio, Ecce Homo Palazzo Bianco, Genoa.jpg|''[[Ecce Homo]]'' (1606)
CaravaggioSalomeLondon.jpg| ''Salomè con la testa del Battista (1607))
Caravaggio Baptist Collezione Bonello, Malta.jpg|''Giovanni Battista alla sorgente'' (1607-1608)
Michelangelo Caravaggio 021.jpg|''Decollazione di san Giovanni Battista'' (1608)
The Denial of Saint Peter-Caravaggio (1610).jpg|''Negazione di san Pietro'' (1609-1610)
</gallery>
;Ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez]]
<gallery>
Michelangelo_Caravaggio 069.jpg|''Morte della Vergine'' (1604)
Madonna di Loreto-Caravaggio (c.1604-6).jpg|''Madonna dei pellegrini'' (1604-1606)
Madonna and Child with St. Anne-Caravaggio (c. 1605-6).jpg|''Madonna dei palafrenieri'' (1605-1606)
Michelangelo Caravaggio 066.jpg|''Madonna del Rosario'' (1607)
</gallery>
;Sent
<gallery>
The Calling of Saint Matthew by Carvaggio.jpg|''Vocazione di san Matteo'' (1599-1600)
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|''[[Merzherinti Mazhev|Martirio di san Matteo]]'' (1600-1601)
The Inspiration of Saint Matthew by Caravaggio.jpg|''San Matteo e l'angelo'' (1602)
Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|''San Girolamo scrivente ''(Roma, 1605)
Michelangelo Caravaggio 056.jpg|''San Girolamo scrivente'' (Malta, 1608)
</gallery>
===Taolennoù direlijiel===
;Mojennoù [[Henc'hes]] ha [[Henroma]]
<gallery>
Michelangelo Caravaggio 065.jpg|''Narciso'' (1597-1599)
Medusa by Carvaggio.jpg| ''[[Medusa (Caravaggio)|Testa di Medusa]]'' (1598)
</gallery>
;Poltredoù
<gallery>
Portrait of a Courtesan by Caravaggio.jpg|''[[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)|Ritratto di Cortigiana]]'' (1597)
</gallery>
;Dodennoù all
<gallery>
Canestra di frutta (Caravaggio).jpg|''Canestra di frutta'' (1597-1598)
Michelangelo Caravaggio 029.jpg|''Sette opere di Misericordia'' (1606-1607)
</gallery>
== Menegoù ==
=== Mammskridoù ===
* {{it}} Mancini, Giulio (1619-28) : ''Considerazioni sulla pittura''.
* {{it}} Baglione, Giovanni 1642) : ''[https://archive.org/details/bub_gb_zZr_4cyPppYC/page/n3/mode/2up Le vite de' pittori, scultori, architetti, ed intagliatori, dal pontificato di Gregorio 13. del 1572. sino a 'tempi di papa Urbano 8. nel 1642.]''.
* {{it}} Bellori, Giovanni Pietro (1672) : ''[https://archive.org/details/levitedepittoris00bell/page/n5/mode/2up Le Vite de' pittori, scultori et architetti moderni]''.
=== Levrioù diwar e benn ===
;{{en}}
* Calvesi, Maurizio : ''Caravaggio''. Firenze : Giunti Editore, 1998 {{ISBN|978-88-09-76268-8}}
* Friedlaender, Walter : ''Caravaggio Studies''. New York : Schocken Books Inc., 1970 {{ISBN|978-0-8052-0243-4}}
* Gash, John : ''Caravaggio''. London : Chaucer Press, 2004 {{ISBN|978-1-904449-22-5}}
* Giorgi, Rosa : ''Caravaggio: Master of light and dark - his life in paintings''. London : Dorling Kindersley, 1999 {{ISBN|978-0-7894-4138-6}}
* Hibbard, Howard : ''Caravaggio''. Cheltenham : Icon Publishing, 1983 {{ISBN|978-0-06-433322-1}}
* Lambert, Gilles : ''Caravaggio''. Los Angeles : Taschen America, 2000 {{ISBN|978-3-8228-6305-3}}
* Langdon, Helen : ''Caravaggio: A Life''. New York : Farrar, Straus and Giroux, 1999 {{ISBN|978-0-374-11894-5}}
* Moir, Alfred : ''The Italian Followers of Caravaggio''. Cambridge : Harvard University Press, 1967 (Div levrenn)<ref>ISBN ebet, peogwir e voe embannet [[ISBN|a-raok 1970]].</ref>
* Puglisi, Catherine : ''Caravaggio''. London : Phaidon Press, 1998 {{ISBN|978-0-7148-3966-0}}
* Robb, Peter Robb : ''M: The Man Who Became Caravaggio''. London : Henry Holt & Co., 2000 {{ISBN|978-0-8050-6356-1}}
* Spike, John Spike & Kahn Spike, Michèle : ''Caravaggio''. Nw York : Abbeville Press, 2001 {{ISBN|978-0-7892-0639-8}}
;{{fr}}
* Esteban, Claude : ''L'ordre donné à la nuit''. Lagrasse : Éditions Verdier, 2005 {{ISBN|978-2-86432-447-8}}
* Hilaire, Michel : ''Caravage, le sacré et la vie''. Paris : Éditions Herscher, 1995 {{ISBN|978-2-7335-0251-8}}
* Longhi, Roberto (1927) : ''Le Caravage''. Paris : Éditions du Regard, 2004 {{ISBN|978-2-84105-169-4}}
;{{it}}
* Macchi, Alberto : ''L'uomo Caravaggio - Atto unico''. Roma : AETAS, Roma 1995 {{ISBN|978-88-85172-19-7}}
== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Michelangelo Merisi da Caravaggio}}
* {{en}} [http://webexhibits.org/hockneyoptics/post/grundy7.html ''Caravaggio and the camera obscura'']
* {{en}} [https://www.caravaggio.org/ ''Caravaggio and his paintings'']
* {{fr}} [http://agora.qc.ca/mot.nsf/Dossiers/Caravage ''Caravage'']
* {{fr}} http://www.bergerfoundation.ch/Caravage/F/index.html ''Caravage'']
==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Caravaggio}}
[[Rummad:Livourien italian ar XVIvet kantved]]
[[Rummad:Livourien italian ar XVIIvet kantved]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1571]]
[[Rummad:Marvioù 1610]]
0v3agzokd59xixb2sopug30mirambve
Morzhell
0
33908
2186677
2185329
2026-03-30T13:52:58Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2186677
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Morzhell
| anvYezh = ''Mordèll''
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = ''Mordelles''
| skeudenn = Mordelles - hôtel de ville.jpg
| alc'hwez = An ti-kêr.
| ardamezioù = Ecu de gueules au croissant d'or.svg
| bro = [[Bro-Roazhon]]
| departamant = [[Il-ha-Gwilen]]
| arondisamant = [[Arondisamant Roazhon|Roazhon]]
| kanton = [[Kanton Reuz|Reuz]]
| etrekumuniezh = [[Roazhon Meurgêr]]
| bro velestradurel = [[Bro Roazhon (Voynet)|Bro Roazhon]]
| maer = Thierry Le Bihan
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 29.76
| hedred = -1.84594002
| ledred = 48.07474106
| uk = 33
| ubi = 19
| ubr = 51
}}
''' Morzhell ''' a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]]. Pennlec'h [[Kanton Morzhell]] e oa betek 2015.
== Douaroniezh ==
== Dezougen ==
<gallery>
Gare hermitage 01.jpg|Ti-gar [[Ar Peniti]]-Morzhell.
</gallery>
* Tost eus al linenn [[Hent-houarn Brest Roazhon|hent-houarn Brest Roazhon]] emañ Morzhell.
== Anv ==
* Erwan Vallerie : '''in Mauricellae parrochia''', 1031; '''Mozella''', 1080; '''Morzellae''', 1158; '''Morzelles''', 1300<ref>{{br}}[https://www.fr.brezhoneg.bzh/40-kerofis.htm OPAB]</ref>.
== Ardamezioù ==
''"En gul e greskenn en aour"''
== Istor ==
== {{XXvet kantved}} ==
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 121 milour eus ar gumun, hervez monumant ar re varv, eleze 5,30% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref name=":0"> Monumant ar re varv </ref>.
==== Trevadennoù ====
=== [[Maroko]] ===
* Lazhet e voe ul letanant eus ar gumun d’ar [[25 a viz Gouhere]] [[1932]] e [[Bou Ma]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6453135 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Pevarzek milour ha daou zen nann-soudard eus ar gumun a gollas o buhez, ha seizh den all eus ar gumun a varvas er c'hampoù-bac'h<ref name=":0" />.
== Brezhoneg ==
* 4,5 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 375</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Musée de Bretagne - Mordelles château d'Artois.jpg|Artois.
Musée de Bretagne - Mordelles Haichois 02.jpg|La Haichois.
Musée de Bretagne - Mordelles Ville-du-Bois 01.jpg|La ville-du-Bois.
</gallery>
* Kastelloù.
<gallery>
Mordelles - église Saint-Pierre.jpg|An iliz katolik.
MorzhellMonumantarrevarv.jpg|Monumant ar re varv.
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Pêr''.
* Monumant ar re varv e Plasenn an Iliz, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=11805 Memorial Genweb]</ref> ha kartenn-bost<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=11805 Memorial Genweb]</ref>.
* Plakenn ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=11806 Memorial Genweb]</ref>.
* Monumant ar seizh rezistant, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}} [https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=52533 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs 1962-2011 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=7500
|passo1=2000
|passo2=500
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2011
|p1=2268
|p2=2921
|p3=3869
|p4=5149
|p5=5362
|p6=5901
|p7=6628
|p8=7230
|mammenn=EBSSA
}}
== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll ar maerioù}}
{{Dilennad |Deroù= 1865 |Penn= 1874 |Anv= François Veillard |Strollad= - |Karg= - }}
{{Dilennad |Deroù= 1874 |Penn= 1919 |Anv= Paul de Farcy |Strollad= - |Karg= - }}
{{Dilennad |Deroù= 1919<ref>{{fr}}''[http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k646025d/f4 Les élections des maires : arrondissement de Rennes]'', [[L'Ouest-Éclair]], 11 Kerzu 1919, niv. 7269.</ref> |Penn= 1965 |Anv= Robert de Toulouse-Lautrec |Strollad= CNIP |Karg= Kuzulier-departamant <small>(1945-1966)</small><br />Prezidant Kuzul-departamant Il-ha-Gwilen <small>(1961-1966)</small>}}
{{Dilennad |Deroù= 1965 |Penn= 1977 |Anv= Emile Jeantil |Strollad= - |Karg= - }}
{{Dilennad |Deroù= 1977 |Penn= 1989 |Anv= Guy David |Strollad= - |Karg= - }}
{{Dilennad |Deroù= 1989 |Penn= 1995 |Anv= Guy Aufrère |Strollad= - |Karg= -}}
{{Dilennad |Deroù= 1995 |Penn= 2014 |Anv= Bernard Poirier |Strollad=[[Parti socialiste (Frañs)|PS]] |Karg= Ijinour gounezoniour }}
{{DilennadBremañ |Deroù= 1995 |Penn= |Anv= Thierry Le Bihan{{fr}}<ref>« [http://www.ouest-france.fr/thierry-le-bihan-installe-dans-ses-fonctions-de-maire-2072290 Thierry Le Bihan installé dans ses fonctions de maire] », ''[[Ouest-France]]'', 30 Meurzh 2014.</ref> |Strollad=Dehoù-diseurt |Karg= }}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}
== Tud vrudet ==
=== Tud bet ganet eno ===
*[[1892]] : [[Jeanne Coroller-Danio]], broadelourez ha skrivagnerez c'hallek († [[13 a viz Gouere]] [[1944]] e [[Pengilli]]).
*[[1909]] : [[Raffig Tullou]], kizeller ha broadelour.
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class="wikitable"
|[[Restr:D'Artois.gif|80px]]
|'''d'Artois'''
Aotrounez al lec'h se Morzhell
|''En sabel e c'hrizilher louanek en argant''
|-
|[[Restr:Beaumont de la Guichardaye.gif|80px]]
|'''de Beaumont'''
Aotrounez al lec'h se ha la Guichardaye
|Dougen a ra ''tri fod leinet gant un drailhenn''
(livioù disanvet)
|-
|[[Restr:De la Bintinaye.gif|80px]]
|'''de la Bintinaye'''
Aotrounez la Grignonnaye
|''En argant e deir sourin en gwad, e dreustell ivez en gwad balirant''
|-
|[[Restr:Chauvin de la Mulotaye.svg|80px]]
|'''Chauvin'''
Aotrounez la Mulotaye
|''En argant e deir greskenn en gul, an hini ouzh beg war e eneb''
|-
|[[Restr:Farcy de Pont-Farcy.gif|80px]]
|'''Farcy'''
Aotrounez la Ville-du-Bois; e Morzhell, ha lec'hioù all e Breizh
|''En aour plezhek en glazur, e gab en gul''
|-
|[[Restr:Machefer.gif|80px]]
|'''Machefer'''
Aotrounez la Macheferaye ha Verbois, e Morzhell
|''En sabel, e zri houarn-marc'h en arc'hant''
|}
== Brezhoneg ==
=== Deskadurezh ===
* E distro-skol 2024 e oa 51 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (5,3 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)<ref>{{br}}[https://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Kelenn]</ref>.
== Gevelliñ ==
== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Mordelles}}
* {{fr}}[https://web.archive.org/web/20110721024512/http://www.ville-mordelles.fr/ Lec'hienn ofisiel ar gumun]
* {{br}}[http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=35196 Morzhell war Geobreizh]
== Levrlennadur ==
* {{fr}}Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
== Daveoù ha notennoù ==
<references/>
[[Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen]]
pho57san7dfoisf8f9hj04djcy06jyy
Roll livadurioù Caravaggio
0
38204
2186729
2186579
2026-03-31T07:40:06Z
Ziv
76088
([[c:GR|GR]]) [[File:Judith Beheading Holofernes by Caravaggio.jpg]] → [[File:Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg]] → File replacement: update from a old version to a newer one with better quality ([[c:c:GR]])
2186729
wikitext
text/x-wiki
Amañ a vo kavet roll livadurioù [[Caravaggio]]'''.
===Taolennoù relijiel===
====An [[Testamant Kozh]]====
<gallery>
The Sacrifice of Isaac by Caravaggio.jpg|'' [[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)]]'' (1603)
Michelangelo Caravaggio 023.jpg|munudig
Michelangelo Caravaggio 024.jpg|munudig
David and Goliath by Caravaggio.jpg|''[[David]] ha [[Goliat]]'' (1600)
Michelangelo Caravaggio 018.jpg|''[[David]] gant penn [[Goliat]]''
Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''[[Judit (arz)|Judit]] o tibennañ [[Holofern]]'' (1599-1600)
</gallery>
====An [[Testamant Nevez]]====
<gallery>
Michelangelo_Caravaggio_035.jpg| ''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco]]''
Michelangelo Caravaggio 004.jpg|''Azeuladeg ar vesaerion''
Michelangelo Caravaggio 005.jpg|''Azeuladeg ar vesaerion'' (munudig)
Michelangelo_Caravaggio_025.jpg| [[Riposo durante la fuga in Egitto]] (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 026.jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 027.jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 028.jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|''An Tiegezh Santel gant Yann Vadezour''
Caravaggio_Baptist_Collezione_Bonello,_Malta.jpg| ''[[Yann ar Badezour e-tal ar Feunteun]]''
Michelangelo Merisi da Caravaggio, Saint John the Baptist (Youth with a Ram) (c. 1602, Yorck Project).jpg| '' Sant [[Yann-Vadezour]] yaouank (gant ur maout)''
Michelangelo Caravaggio 021.jpg|''Dibennidigezh Yann Vadezour'', 1608
CaravaggioSalomeLondon.jpg| ''[[Salome merc'h Herodiadez|Salome]] o terc'hel penn Yann ar Badezour'' (war-dro [[1607]])
Caravaggio Martha&Mary.jpg|''[[Marta e Maria Maddalena]]''
Michelangelo Caravaggio 006.jpg|''Lazar o sevel'', 1608-1609
Maria Magdalene by Caravaggio.jpg|''[[Maria Magdalene| Mari Madalen oc'h ober pinijenn]]''
Michelangelo Caravaggio 063.jpg-''[[Maddalena penitente (Caravaggio)]]'' (Mari Madalen)(war-dro 1598)
Michelangelo Caravaggio 064.jpg|munudig
Supper at Emmaus by Caravaggio.jpg|''Koan en Emmaus'' (1601), [[National Gallery]], [[Londrez]]
Michelangelo Caravaggio 011.jpg|''Koan en Emmaus'' (1601), [[National Gallery]], [[Londrez]]
Michelangelo Caravaggio 012.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 013.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 014.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 015.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 016.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1606).jpg|''[[Koan en Emmaus]]'' (1606)
1606 Caravaggio, Ecce Homo Palazzo Bianco, Genoa.jpg|''[[Ecce Homo]]'', Palazzo Rosso, [[Genoa]] (1606)
Caravaggio (Michelangelo Merisi) - Ecce Homo - Google Art Project.jpg|''Ecce Homo''
Caravaggio_-_Taking_of_Christ_-_Odessa.jpg|'' Krist trubardet '' (1602)
The Denial of Saint Peter-Caravaggio (1610).jpg|''Dinac'hadenn sant Pêr''
The Incredulity of Saint Thomas by Caravaggio.jpg|''Diskred Sant Tomaz''
The Incredulity of Saint Thomas by Caravaggio.jpg|''Diskred Sant [[Tomaz]]''
The Deposition by Caravaggio.jpg|''Jezuz distaget diouzh ar groaz''
Michelangelo_Caravaggio_038.jpg|''Kroazstagidigezh [[Simon Pêr]]''
</gallery>
=====Ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez]]=====
<gallery>
Madonna di Loreto-Caravaggio (c.1604-6).jpg|''Gwerc'hez ar birc'hirined''
Michelangelo Caravaggio 002.jpg|''Gwerc'hez ar birc'hirined'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 066.jpg|''Madonna ar Rozera''(1606-1607)
Michelangelo Caravaggio 067.jpg| (munudig)
Michelangelo Caravaggio 068.jpg| (munudig)
Michelangelo_Caravaggio_069.jpg|''Marv ar Werc'hez''
Michelangelo Caravaggio 070.jpg| (munudig)
</gallery>
=====Sent=====
<gallery>
Michelangelo Caravaggio 045.jpg|''Sant Vazhe hag an Ael'' (1602)
The Calling of Saint Matthew by Carvaggio.jpg|''Galvedigezh Sant Vazhev ''
The Inspiration of Saint Matthew by Caravaggio.jpg|''Awen Sant Vazhev''
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|[[Merzherinti Mazhev]]
Michelangelo Caravaggio 048.jpg|
Michelangelo Caravaggio 049.jpg|
Michelangelo Caravaggio 050.jpg|
Michelangelo Caravaggio 051.jpg|
Conversion on the Way to Damascus-Caravaggio (c.1600-1).jpg|'' [[War an Hent da Zamask]] ''
Michelangelo Caravaggio 037.jpg|'' [[War an Hent da Zamask]] '' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 010.jpg|''Beziadur Santez Lusia'', Iliz Santez Lusia, [[Siracusa]].
Michelangelo Caravaggio 056.jpg|''Sant Yerom o skrivañ''
Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|''Sant Yerom o skrivañ''
Michelangelo Caravaggio - Saint Jerome in his study (Hand detail).jpg| (munudig)
Michelangelo Caravaggio 060.jpg|''[[Santez Katell (Caravaggio)]]'' (1595-1596)
</gallery>
===Taolennoù disakr===
====Mojennoù Hellaz ha Roma====
<gallery>
Medusa by Carvaggio.jpg| ''[[Medusa (Caravaggio)|Medusa]]'' (1598), [[Mirdi an Ofisoù]], [[Firenze]]
Michelangelo Caravaggio 017.jpg|Penn [[Medusa]]
Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|'' [[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor Vincit Omnia]] '' (1602-1603)
Caravaggio - Amor Vincit - detail.jpg|''Omnia vincit Amor'' (1602)(munudenn)
Michelangelo Caravaggio 007.jpg|''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacchus]]''
Michelangelo Caravaggio 008.jpg|''Bacchus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 009.jpg|''Bacchus'' (munudig)
Caravaggio - Autoritratto in veste di Bacco (Bacchino malato), 1595 circa, 534.jpg|'' [[Bacchus bihan klañv]] ''
Michelangelo Caravaggio 065.jpg|''[[Narkis (Caravaggio)|Narkis]]''
</gallery>
====Poltredoù hag all====
<gallery>
Michelangelo Merisi da Caravaggio - Portrait of Pope Urban VIII. (Maffeo Barberini).jpg|[[Ar pab Urban VIII]]
Portrait_of_a_Courtesan_by_Caravaggio.jpg| [[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)]]
Michelangelo Caravaggio 020.jpg| ''Al ludour'', 1595, [[Mirdi ar Peniti]], [[Sant Petersbourg]].
1596 Caravaggio, The Lute Player New York.jpg| ''Al ludour'' (1596). Mirdi ar Peniti, Sant Petersbourg.
Michelangelo Merisi da Caravaggio - The Cardsharps.jpg|''[[I bari]]'' (An drucherien)
Michelangelo Caravaggio 019.jpg|[[:it:Canestra di frutta (Caravaggio)|Canestra di frutta]] (''Ar Banerad Frouezh'')
The Fortune Teller-Caravaggio (Rome).jpg| [[Al lennerez-planedennoù (Caravaggio) |''Al lennerez-planedennoù'']], [[1594]] (doare kentañ).
La Diseuse de bonne aventure, Caravaggio (Louvre INV 55) 02.jpg|[[Al lennerez-planedennoù (Caravaggio) |''Al lennerez-planedennoù'']], 1596-97 (eil doare)
Michelangelo Caravaggio 032.jpg|''Al lennerez-planedennoù'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 033.jpg|''Al lennerez-planedennoù'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 029.jpg|''Ar Seizh labour a druez''
Michelangelo Caravaggio 030.jpg|''Ar Seizh labour a druez'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 061.jpg|''Paotr yaouank dantet gant ur glazard''
Michelangelo Caravaggio 062.jpg|''Paotr yaouank e banerad frouezh ''
The_musicians_by_Caravaggio.jpg|''[[Concerto (Caravaggio)]]''
</gallery>
====Da glenkañ gwelloc'h====
<gallery>
Michelangelo Caravaggio 038.jpg|
Michelangelo Caravaggio 039.jpg|
Michelangelo Caravaggio 040.jpg|
Michelangelo Caravaggio 041.jpg|
Michelangelo Caravaggio 042.jpg|
Michelangelo Caravaggio 043.jpg|
Michelangelo Caravaggio 044.jpg|
Michelangelo Caravaggio 045.jpg|
Michelangelo Caravaggio 046.jpg|
Michelangelo Caravaggio 052.jpg|
Michelangelo Caravaggio 053.jpg|
Michelangelo Caravaggio 054.jpg|
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|
</gallery>
==Livadurioù all==
<gallery>
Bild-Ottavio Leoni, Caravaggio.jpg|''Caravaggio'', livet gant Ottavio Leoni
</gallery>
[[Rummad:Rolloù livadurioù|Caravaggio]]
[[Rummad:livadurioù Caravaggio]]
m3v95amgaoek1hgvtttp4ys198rs9kj
Sainte Tryphine et le Roi Arthur
0
39467
2186702
2054857
2026-03-30T19:30:38Z
Leonzia
88972
ouzhpennet, liamm misterioù ar grennamzer
2186702
wikitext
text/x-wiki
{{Stumm an titl|''Sainte Tryphine et le Roi Arthur''}}
'''''Sainte Tryphine et le roi Arthur''''' zo anv daou [[Arz ar c'hoariva|bezh-c'hoari]] [[brezhonek]], anvet ivez [[Misterioù ar Grennamzer|mister]], savet diwar-benn mojenn [[Trifina]] ha [[Konomor]] ; a-bell bras e tennont da [[mojenn Arzhur|vojenn Arzhur]] avat.
*Ur pezh anvet ''Sainte Tryphine et le roi Arthur – Mystère breton en deux journées et huit actes'', a voe dastumet, troet e galleg hag embannet gant [[Fañch an Uhel]] e [[Kemperle]] e[[1863]].
Adembannet eo bet e [[2002]] gant [[Presses Universitaires de Rennes]] ha [[Terre de Brume]] a-gevret, heñvel ouzh an embannadur orin ; ur rakskrid e galleg gant [[Françoise Morvan]] zo bet ouzhpennet.
*Ur pezh anvet ''Sainte Tréphine et le roi Arthur – Mystère en cinq actes'', a voe dastumet gant [[Charlez Gwennou]], troet e galleg gant [[Frañsez Jaffrennou|Taldir]] hag embannet e [[Montroulez]] e [[1899]].
==Ar skridoù==
Disheñvel-bras an eil diouzh egile eo an daou bezh.
{| cellspacing="15px"
|-
! ''Sainte Tryphine et le roi Arthur'' (1863) !! ''Sainte Tréphine et le roi Arthur'' (1899)
|- valign="top"
|
:PENNAD KENTA
:C'hoariel 1
''Ar roue Arzhur, Tryphina, ar gouarner, ann demezel a gampr, eur mevel,eur c'hannader, eur pach.''
<poem>
:Ar roue
Me eo ar roue Arzur, ann aotrou souverenn,
Breiz-Izel a zo oll dindan ma gourc'hemenn ;
Ia, me eo, a dra sur, roue ar Vretoned,
Ar gwir vestr hag aotrou d'ann noblans, d'ar brinsed.
Da genta, Brest so d'in, Mogeriou ha Kestel,
Landerne, Lezneven, Montroulez ha Kastel,
Sant-Briec, Sant-Malo, ar gear goz a Wened,
Roazon, kear-benn ar vro, hag ivez ann Naoned.
Lannuon, Landreger, Karaës, Castellin,
Ar Pont hag ar Faouet, ha Kemper-Kaourantin :
C'hoaz am euz goude-ze, Moncontour ha Corlay,
Lamball, ar C'hoz-Varc'had, Rostrenen, Kemperle ;
Lanveur, ar Roc'h-Derrien, Castelaudren, Pontre,
Pempoul, Guengamp, Callac, Hennebont hag Alre,
Pontivy, Guerlesquin, Dinam<ref name="SIC">: ''sic''.</ref> ha Colline,
Ha Loc-Mikaël-an-Trez, ar Goz-Iaudet ive.
Ar gear-hont a Raozon<ref name="SIC" />, eno ema bepred
Parlamant Breiz-Izel, hag ar presidanted ;
Adaleg penn-ar-bed beteg Pontorson
E tiz ma oll c'halloud, e pad ma levezon.
[...]
</poem>
|
:AKT KENTA
:Pennad kenta
''Daou baotr korn-boud, daou drompiller, eunn embanner, Pobl''
<poem>
:An Embanner
Selaouit va c’homziou gand evez, Bretoned…!
Ar Roue braz Arzul, (dre holl ra vo meulet !)
A zeu enn ho pete, he Rouanez gant'hañ.
Trifina, eur brinsez kaër e touez ar c’haërañ…
Grit d’hezo digemer evel m’az eo dleet :
Diskwellit, gan-e-hoc’h holl, pegemend int karet !
P’az oc’h holl sujidi eéun a frank a galon,
P’hoc’h euz ouz hor mestr mad eur garante wirion,
Na choumit, va zud keiz, na simud, na bouzar…
Grit ma vezo klevet, war vor ha war douar,
Holl ho moueziou, emberr, o krial enn eur vouez :
« Bevet Arzul-ar-Meur ! Bevet hor Rouanez !… »
:Eunn dichentil, ''e kreiz ar bobl''
Hervez ho kourc’hemen, e vezo gret Aotro,
Ha, mar karomp Arzul, emberr c’houi hen gwelo…
D’ar Rouanez ive lid gan-e-omp e vo gret,
Ra vezo deuet mad e-touez ar Vretoned… !
[...]
</poem>
|}
==Liammoù diavaez==
*[https://bibnum.univ-rennes2.fr/items/viewer/334#page/2/mode/1up Skrid F.-M. Luzel, 1863]
*[https://br.wikisource.org/wiki/Santez_Trifina Skrid Ch. Gwennou, 1899]
==Gwelet ivez==
*[[Demat]]
==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Fañch an Uhel]]
[[Rummad:pezhioù-c'hoari brezhonek]]
3x47ccl6zkyqqvjqp8m72m3mhz33f2t
Roll ar melestradurezhioù o deus embannet timbroù
0
42868
2186686
2186487
2026-03-30T17:27:59Z
Tanjee
563
/* Europa */
2186686
wikitext
text/x-wiki
Setu roll ar melestradurezhioù o deus embannet [[Timbr|timbroù]].
== [[Afrika]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Tiriad gall pobloù Afar hag Issa|Tiriad gall pobloù Afar hag Issa]]
*[[Timbroù Afrika ar C’heheder C’hall|Afrika ar C'heheder C'hall]]
*[[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg C'hall|Afrika ar C'hornaoueg C'hall]]
*[[Timbroù Afrika bortugalek|Afrika bortugalek]]
*[[Timbroù Afrika ar Reter alaman|Afrika ar Reter alaman]]
*[[Timbroù Afrika ar Reter italian|Afrika ar Reter italian]]
*[[Timbroù Afrika ar Reter saoz|Afrika ar Reter saoz]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|La Agüera]]
*[[Timbroù Anjouan|Anjouan]]
*[[Timbroù Aod an Aour|Aod an Aour]]
*[[Timbroù Aod an Niger|Aod an Niger]]
*[[Timbroù Djibouti|Aod c'hall ar Somalianed]]
*[[Timbroù Ascension|Ascension]]
*[[Timbroù Basoutoland|Basoutoland]]
*[[Timbroù Bechuanaland|Bechuanaland]]
*[[Timbroù Cyrenaica|Benghazi]]
*[[Timbroù Benin|Benin]]
*[[Timbroù Biafra|Biafra]]
*[[Timbroù Benin|Dahomey]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Cabo Juby]]
*[[Timbroù Cyrenaica|Cyrenaica]]
*[[Timbroù Diego-Suárez|Diego-Suárez]]
*[[Timbroù Djibouti|Djibouti]]
*[[Timbroù Egipt|Egipt]]
*[[Timbroù Egipt - Burevioù gall|Egipt - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Elobey, Annobón ha Corrisco|Elobey, Annobón ha Corrisco]]
*[[Timbroù Enez ar Reünion|Enez ar Reünion]]
*[[Timbroù Enezeg an Azorez|Enezeg an Azorez]]
*[[Timbroù Eritrea|Eritrea]]
*[[Timbroù Fernando Poo|Fernando Poo]]
*[[Timbroù Fezzan Ghadames|Fezzan Ghadames]]
*[[Timbroù Gambia|Gambia]]
*[[Timbroù Ginea Frañs|Ginea Frañs]]
*[[Timbroù Griqualand|Griqualand]]
*[[Timbroù Ifni|Ifni]]
*[[Timbroù Inhambane|Inhambane]]
*[[Timbroù Itron Varia Madagaskar|Itron Varia Madagaskar]]
*[[Timbroù Joubaland|Joubaland]]
*[[Timbroù Kab ar Spi Mat|Kab ar Spi Mat]]
*[[Timbroù Su Kasaï|Su Kasaï]]
*[[Timbroù Katanga|Katanga]]
*[[Timbroù Kenya hag Ouganda|Kenya hag Ouganda]]
*[[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika|Kenya Ouganda Tanganyika]]
*[[Timbroù Kionga|Kionga]]
*[[Timbroù Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika|Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika]]
*[[Timbroù Kongo Frañs|Kongo Frañs]]
*[[Timbroù Kongo Grenn|Kongo Grenn]]
*[[Timbroù Kongo Velgia|Kongo Velgia]]
*[[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Republik Demokratel Kongo]]
*[[Timbroù Kreizafrika saoz|Kreizafrika saoz]]
*[[Timbroù Lagos|Lagos]]
*[[Timbroù Lesotho|Lesotho]]
*[[Timbroù Lourenço Marques|Lourenço Marques]]
*[[Timbroù Maouritania|Maouritania]]
*[[Timbroù Maroko spagnol|Maroko spagnol]]
*[[Timbroù Mervent Afrika|Mervent Afrika]]
*[[Timbroù Moheli|Moheli]]
*[[Timbroù Mozambik|Mozambik]]
*[[Timbroù Postoù prevez Mozambik|Postoù prevez Mozambik]]
*[[Timbroù Namibia|Namibia]]
*[[Timbroù Natal|Natal]]
*[[Timbroù Niger|Niger]]
*[[Timbroù Nosy Be|Nosy Be]]
*[[Timbroù Nyasaland|Nyasaland]]
*[[Timbroù Obock|Obock]]
*[[Timbroù an Oubangi-Chari|Oubangi-Chari]]
*[[Timbroù Bro-Orañje|Bro-Orañje]]
*[[Timbroù Republik Nevez Suafrika|Republik Nevez Suafrika]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Rio de Oro]]
*[[Timbroù Rodezia|Rodezia]]
*[[Timbroù Rodezia an Norzh|Rodezia an Norzh]]
*[[Timbroù Rodezia ar Su|Rodezia ar Su]]
*[[Timbroù Rodezia ha Nyasaland|Rodezia ha Nyasaland]]
*[[Timbroù Ruanda-Urundi|Ruanda-Urundi]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Sahara ar C'hornôg]]
*[[Timbroù Sechelez|Sechelez]]
*[[Timbroù Senegal|Senegal]]
*[[Timbroù Senegal-Uhel ha Niger|Senegal-Uhel ha Niger]]
*[[Timbroù Senegambia ha Niger|Senegambia ha Niger]]
*[[Timbroù Somalia|Somalia]]
*[[Timbroù Somalia italian|Somalia italian]]
*[[Timbroù Somaliland saoz|Somaliland saoz]]
*[[Timbroù Soudan c'hall|Soudan c'hall]]
*[[Timbroù Stellaland|Stellaland]]
*[[Timbroù Stadoù emren Suafrika|Stadoù emren Suafrika]]
*[[Timbroù Swaziland|Swaziland]]
*[[Timbroù Tanganyika|Tanganyika]]
*[[Timbroù Tchad|Tchad]]
*[[Timbroù Tete|Tete]]
*[[Timbroù Transvaal|Transvaal]]
*[[Timbroù Tripolitania|Tripolitania]]
*[[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Zair]]
*[[Timbroù Zambezia|Zambezia]]
*[[Timbroù Zambia|Zambia]]
*[[Timbroù Zanzibar - Burevioù gall|Zanzibar - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Zanzibar|Zanzibar]]
*[[Timbroù Zoulouland|Zoulouland]]
</div>
== [[Amerika]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Antigua|Antigua]]
*[[Timbroù an Antilhez Bihanañ saoz|Antilhez Bihanañ saoz]]
*[[Timbroù Antilhez Danmark|Antilhez Danmark]]
*[[Timbroù an Antilhez Nederlandat|Antilhez Nederlandat]]
*[[Timbroù Antilhez Spagn|Antilhez Spagn]]
*[[Timbroù Aruba|Aruba]]
*[[Timbroù Bahamas|Bahamas]]
*[[Timbroù Barbuda|Barbuda]]
*[[Timbroù Belize|Belize]]
*[[Timbroù Bermuda|Bermuda]]
*[[Timbroù Bolivia|Bolivia]]
*[[Timbroù Brunswick-Nevez|Brunswick-Nevez]]
*[[Timbroù Chile|Chile]]
*[[Timbroù Corrientes|Corrientes]]
*[[Timbroù Costa Rica|Costa Rica]]
*[[Timbroù Curaçao|Curaçao]]
*[[Timbroù Dominika|Dominika]]
*[[Timbroù an Douar-Nevez|Douar-Nevez]]
*[[Timbroù Greunland|Greunland]]
*[[Timbroù Guatemala|Guatemala]]
*[[Timbroù Gwadeloup|Gwadeloup]]
*[[Timbroù Gwiana c'hall|Gwiana c'hall]]
*[[Timbroù Gwiana saoz|Gwiana saoz]]
*[[Timbroù Honduras Breizh-Veur|Honduras Breizh Veur]]
*[[Timbroù Inini|Inini]]
*[[Timbroù Inizi Cayman|Inizi Cayman]]
*[[Timbroù Inizi Gwerc’h Breizh-Veur|Inizi Gwerc’h Breizh-Veur]]
*[[Timbroù Inizi Maloù|Inizi Maloù]]
*[[Timbroù Jamaika|Jamaika]]
*[[Timbroù Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver|Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver]]
*[[Timbroù Martinik|Martinik]]
*[[Timbroù Montserrat|Montserrat]]
*[[Timbroù Nevis|Nevis]]
*[[Timbroù Panama|Panama]]
*[[Timbroù Paraguay|Paraguay]]
*[[Timbroù Perou|Perou]]
*[[Timbroù Enez ar Priñs-Edward|Enez ar Priñs-Edward]]
*[[Timbroù Sant Kitts|Sant Kitts]]
*[[Timbroù Sant Kitts ha Nevis|Sant Kitts ha Nevis]]
*[[Timbroù Santez-Lusia|Santez-Lusia]]
*[[Timbroù Sant-Martin|Sant-Martin]]
*[[Timbroù Sant-Pêr-ha-Mikelon|Sant-Pêr-ha-Mikelon]]
*[[Timbroù Skos Nevez|Skos Nevez]]
*[[Timbroù Stadoù-Unanet Kolombia|Stadoù-Unanet Kolombia]]
*[[Timbroù Surinam|Surinam]]
*[[Timbroù Tobago|Tobago]]
*[[Timbroù Inizi Turks ha Caicos|Inizi Turks ha Caicos]]
</div>
== [[Antarktika]] hag all ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|Antarktika - Tiriad Breizh-Veur]]
*[[Timbroù Antarktika – Tiriad Bro-C’hall|Antarktika - Tiriad Bro-C'hall]]
*[[Timbroù Tiriad Zeland-Nevez|Antarktika - Tiriad Zeland-Nevez]]
*[[Timbroù Georgia ar Su|Georgia ar Su]]
*[[Timbroù Saint Helena|Saint Helena]]
*[[Timbroù Tristan da Cunha|Tristan da Cunha]]
</div>
== [[Azia]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Abc'hazia|Abc'hazia]]
*[[Timbroù Âlwâr|Âlwâr]]
*[[Timbroù Annam ha Tonkin|Annam ha Tonkin]]
*[[Timbroù Armenia|Armenia]]
*[[Timbroù Azerbaidjan|Azerbaidjan]]
*[[Timbroù Bahawalpour|Bahawalpour]]
*[[Timbroù Bangkok|Bangkok]]
*[[Timbroù Bamra|Bamra]]
*[[Timbroù Barwani|Barwani]]
*[[Timbroù Batoum|Batoum]]
*[[Timbroù Bhopal|Bhopal]]
*[[Timbroù Bhor|Bhor]]
*[[Timbroù Bijawar|Bijawar]]
*[[Timbroù Borneo an Norzh|Borneo an Norzh]]
*[[Timbroù Bouchir|Bouchir]]
*[[Timbroù Brunei|Brunei]]
*[[Timbroù Bundi|Bundi]]
*[[Timbroù Chamba|Chambâ]]
*[[Timbroù Datia|Datia]]
*[[Timbroù Dhâr|Dhâr]]
*[[Timbroù Dungarpour|Dungarpour]]
*[[Timbroù Faridkot|Faridkot]]
*[[Timbroù Formoza (Taiwan)|Formoza (Taiwan)]]
*[[Timbroù Gwalior|Gwalior]]
*[[Timbroù Ginea-Nevez ar C'hornaoueg|Ginea-Nevez ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Holkar|Holkar]]
*[[Timbroù Hong Kong|Hong Kong]]
*[[Timbroù Hyderabad|Hyderabad]]
*[[Timbroù Indez Breizh-Veur|Indez Breizh-Veur]]
*[[Timbroù Indez-Sina c'hall|Indez-Sina c'hall]]
*[[Timbroù Jaipour|Jaipour]]
*[[Timbroù Jasdan|Jasdan]]
*[[Timbroù Jhalawar|Jhalawar]]
*[[Timbroù Jhind|Jhind]]
*[[Timbroù Kazac'hstan|Kazac'hstan]]
*[[Timbroù Kiav-Tchou|Kiav-Tchou]]
*[[Timbroù Kirgizstan|Kirgizstan]]
*[[Timbroù Kochin-Sina|Kochin-Sina]]
*[[Timbroù Labuan|Labuan]]
*[[Timbroù Las Bela|Las Bela]]
*[[Timbroù Inizi Maldivez|Inizi Maldivez]]
*[[Timbroù Manchukuo|Manchukuo]]
*[[Timbroù Morvi|Morvi]]
*[[Timbroù Nabha|Nabha]]
*[[Timbroù Nandgam|Nandgam]]
*[[Timbroù Nowanuggur|Nowanuggur]]
*[[Timbroù Orcha|Orcha]]
*[[Timbroù Pakhoi|Pakhoi]]
*[[Timbroù Pakistan|Pakistan]]
*[[Timbroù Patiala|Patiala]]
*[[Timbroù Penang|Penang]]
*[[Timbroù Perak|Perak]]
*[[Timbroù Perlis|Perlis]]
*[[Timbroù Pounch|Pounch]]
*[[Timbroù RSKS Treuzkaokazek|RSKS Treuzkaokazek]]
*[[Timbroù Inizi Ryūkyū|Inizi Ryūkyū]]
*[[Timbroù Sabah|Sabah]]
*[[Timbroù Sina – Burevioù alaman|Sina – Burevioù alaman]]
*[[Timbroù Sina - Burevioù gall|Sina - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Sina - Burevioù italian|Sina - Burevioù italian]]
*[[Timbroù Sina – Burevioù rusian|Sina – Burevioù rusian]]
*[[Timbroù Sina - Burevioù saoz|Sina - Burevioù saoz]]
*[[Timbroù Sirmoor|Sirmoor]]
*[[Timbroù Soruth|Soruth]]
*[[Timbroù Tadjikistan|Tadjikistan]]
*[[Timbroù Tibet|Tibet]]
*[[Timbroù Timor ar Reter|Timor ar Reter]]
*[[Timbroù Touva|Touva]]
*[[Timbroù Travancore|Travancore]]
*[[Timbroù Turkmenistan|Turkmenistan]]
*[[Timbroù Viet Nam ar Su|Viet Nam ar Su]]
*[[Timbroù Wadhwan|Wadhwan]]
</div>
== [[Europa (kevandir)|Europa]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Alamagn - Impalaeriezh|Alamagn - Impalaeriezh]]
*[[Timbroù Alamagn - Republik Weimar|Alamagn - Republik Weimar]]
*[[Timbroù Alamagn - IIIde Reich|Alamagn - IIIde Reich]]
*[[Timbroù Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed|Alamagn – Prantad 1945-1949]]
*[[Timbroù Alamagn ar C’hornaoueg|Alamagn ar C’hornaoueg]]
*[[Timbroù Alamagn ar Reter|Alamagn ar Reter]]
*[[Timbroù Aldernez|Aldernez]]
*[[Timbroù Allenstein|Allenstein]]
*[[Timbroù Arad|Arad]]
*[[Timbroù Fiume|(Inizi) Arbe ha Veglia]]
*[[Timbroù Aunus|Aunus]]
*[[Timbroù Baden|Baden]]
*[[Timbroù Barcelona|Barcelona]]
*[[Timbroù Bavaria|Bavaria]]
*[[Timbroù Belarus|Belarus]]
*[[Timbroù Bergedorf|Bergedorf]]
*[[Timbroù Berlin ar Reter|Berlin ar Reter]]
*[[Timbroù Bohemia ha Moravia|Bohemia ha Moravia]]
*[[Timbroù Bosnia ha Herzegovina|Bosnia ha Herzegovina]]
*[[Timbroù Brunswick|Brunswick]]
*[[Timbroù Campione|Campione]]
*[[Timbroù Danzig|Danzig]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Dedeagh]]
*[[Timbroù Epira|Epira]]
*[[Timbroù Euskal Herria|Euskal Herria]]
*[[Timbroù Fiume|Fiume]]
*[[Timbroù Galitsia|Galitsia]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Gres - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Gwernenez|Gwernenez]]
*[[Timbroù Hamburg|Hamburg]]
*[[Timbroù Hannover|Hannover]]
*[[Timbroù Heligoland|Heligoland]]
*[[Timbroù Ikaria|Ikaria]]
*[[Timbroù Ingria|Ingria]]
*[[Timbroù an Inizi Åland|Inizi Åland]]
*[[Timbroù Inizi Mor Egea|Inizi Mor Egea]]
*[[Timbroù an Inizi Faero|Inizi Faero]]
*[[Timbroù Inizi Mor Ionian|Inizi Mor Ionian]]
*[[Timbroù Republik Sokial Italia|Republik Sokial Italia]]
*[[Timbroù Italia|Italia]]
*[[Timbroù Iwerzhon|Iwerzhon]]
*[[Timbroù Jerzenez|Jerzenez]]
*[[Timbroù Jibraltar|Jibraltar]]
*[[Timbroù Karelia|Karelia]]
*[[Timbroù Karintia|Karintia]]
*[[Timbroù Katalonia|Katalonia]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Kavala]]
*[[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn|Kengevread Norzh Alamagn]]
*[[Timbroù Keoded Dieub Lubeck|Keoded Dieub Lubeck]]
*[[Timbroù Kiprenez|Kiprenez]]
*[[Timbroù Kreta - Burevioù aostrian|Kreta - Burevioù aostrian]]
*[[Timbroù Kreta - Burevioù gall|Kreta - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Kreta – Burevioù italian|Kreta - Burevioù italian]]
*[[Timbroù Kreta – Burevioù rusian|Kreta – Burevioù rusian]]
*[[Timbroù Kroatia|Kroatia]]
*[[Timbroù Lemnos|Lemnos]]
*[[Timbroù Liechtenstein|Liechtenstein]]
*[[Timbroù Lituania|Lituania]]
*[[Timbroù Bro-Ljubljana|Bro-Ljubljana]]
*[[Timbroù Rouantelezh Lombardia-Veneto|(Rouantelezh) Lombardia-Veneto]]
*[[Timbroù Makedonia|Makedonia]]
*[[Timbroù Manav|Manav]]
*[[Timbroù Marienwerder|Marienwerder]]
*[[Timbroù Mecklenbourg|Mecklenbourg]]
*[[Timbroù Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg|Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Lituania|Memel]]
*[[Timbroù Moldova|Moldova]]
*[[Timbroù Montenegro|Montenegro]]
*[[Timbroù Oldenburg|Oldenburg]]
*[[Timbroù Parma|Parma]]
*[[Timbroù Polonia|Polonia]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Port Lagos]]
*[[Timbroù Portugal|Portugal]]
*[[Timbroù Prusia|Prusia]]
*[[Timbroù Roenland-Pfalz|Roenland-Pfalz]]
*[[Timbroù Romagna|Romagna]]
*[[Timbroù Roumelia ar Reter|Roumelia ar Reter]]
*[[Timbroù Saarland|Saarland]]
*[[Timbroù Saksonia|Saksonia]]
*[[Timbroù Samos|Samos]]
*[[Timbroù Sardigna|Sardigna]]
*[[Timbroù Enez Saseno|(Enez) Saseno]]
*[[Timbroù Rouantelezh an Div Sikilia|(Rouantelezh) an Div Sikilia]]
*[[Timbroù Slovenia|Slovenia]]
*[[Timbroù Slovakia|Slovakia]]
*[[Timbroù Spagn|Spagn]]
*[[Timbroù Stadoù ar Pab|Stadoù ar Pab]]
*[[Timbroù Tiriad Dieub Trieste|Tiriad Dieub Trieste]]
*[[Timbroù Thessalia|Thessalia]]
*[[Timbroù Thüringen|Thüringen]]
*[[Timbroù Thurn ha Taksis|Thurn ha Taksis]]
*[[Timbroù Toskana|Toskana]]
*[[Timbroù Udine|Udine]]
*[[Timbroù Ukraina ar C'hornaoueg|Ukraina ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Vathy]]
*[[Timbroù Venezia Giulia|Venezia Giulia]]
*[[Timbroù Wenden|Wenden]]
*[[Timbroù Zadar|Zadar]]
</div>
== [[Okeania]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Aitutaki|Aitutaki]]
*[[Timbroù Aostralia ar Su|Aostralia ar Su]]
*[[Timbroù Inizi Cook|Inizi Cook]]
*[[Timbroù Inizi Fidji|Inizi Fidji]]
*[[Timbroù Gilbert hag Ellice|Gilbert hag Ellice]]
*[[Timbroù Enez ar Gouraleg Vras|Enez ar Gouraleg Vras]]
*[[Timbroù Guam|Guam]]
*[[Timbroù Hawaii|Hawaii]]
*[[Timbroù an Inizi Karolina|Inizi Karolina]]
*[[Timbroù Kiribati|Kiribati]]
*[[Timbroù Inizi Mariana|Inizi Mariana]]
*[[Timbroù Inizi Marshall|Inizi Marshall]]
*[[Timbroù Mikronezia|Mikronezia]]
*[[Timbroù Nauru|Nauru]]
*[[Timbroù Niue|Niue]]
*[[Timbroù Palau|Palau]]
*[[Timbroù Penrhyn|Penrhyn]]
*[[Timbroù Inizi Pitcairn|Inizi Pitcairn]]
*[[Timbroù Queensland|Queensland]]
*[[Timbroù Rarotonga|Rarotonga]]
*[[Timbroù Inizi Salomon|Inizi Salomon]]
*[[Timbroù Tahiti|Tahiti]]
*[[Timbroù Tasmania|Tasmania]]
*[[Timbroù Tiriadoù gall Okeania|Tiriadoù gall Okeania]]
*[[Timbroù Tuvalu|Tuvalu]]
*[[Timbroù Victoria|Victoria]]
*[[Timbroù Wallis-ha-Futuna|Wallis-ha-Futuna]]
*[[Timbroù Zeland-Nevez|Zeland-Nevez]]
</div>
== [[Reter-Kreiz]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Abou Dhabi|Abou Dhabi]]
*[[Timbroù Aden|Aden]]
*[[Timbroù Sandjak Alexandretta|(Sandjak) Alexandretta]]
*[[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|Arabia ar Su]]
*[[Timbroù Dubai|Dubai]]
*[[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Emirelezhioù Arab Unanet]]
*[[Timbroù Rouantelezh Hedjaz|Rouantelezh Hedjaz]]
*[[Timbroù Kastellórizo|Kastellórizo]]
*[[Timbroù Katar|Katar]]
*[[Timbroù Kilikia|Kilikia]]
*[[Timbroù Kurdistan|Kurdistan]]
*[[Timbroù Manama|Manama]]
*[[Timbroù Enez Rouad|Enez Rouad]]
*[[Timbroù ar Sav-Heol|Sav-Heol - Burevioù estren]]
*[[Timbroù Smyrna|Smyrna]]
*[[Timbroù Stadoù an Arsav-brezel|Stadoù an Arsav-brezel]]
*[[Timbroù Tiriad an Alawited|Tiriad an Alawited]]
*[[Timbroù Treuzjordania|Treuzjordania]]
*[[Timbroù Yemen|Yemen]]
*[[Timbroù Yemen an Norzh|Yemen an Norzh]]
*[[Timbroù Yemen ar Su|Yemen ar Su]]
</div>
== Pennad kar ==
*[[Istor an timbroù]]
[[Rummad:Timbrouriezh]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro| ]]
dc13aldg94jrjbrieglkjm4a8dh1b4z
2186737
2186686
2026-03-31T09:13:56Z
Tanjee
563
/* Europa */
2186737
wikitext
text/x-wiki
Setu roll ar melestradurezhioù o deus embannet [[Timbr|timbroù]].
== [[Afrika]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Tiriad gall pobloù Afar hag Issa|Tiriad gall pobloù Afar hag Issa]]
*[[Timbroù Afrika ar C’heheder C’hall|Afrika ar C'heheder C'hall]]
*[[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg C'hall|Afrika ar C'hornaoueg C'hall]]
*[[Timbroù Afrika bortugalek|Afrika bortugalek]]
*[[Timbroù Afrika ar Reter alaman|Afrika ar Reter alaman]]
*[[Timbroù Afrika ar Reter italian|Afrika ar Reter italian]]
*[[Timbroù Afrika ar Reter saoz|Afrika ar Reter saoz]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|La Agüera]]
*[[Timbroù Anjouan|Anjouan]]
*[[Timbroù Aod an Aour|Aod an Aour]]
*[[Timbroù Aod an Niger|Aod an Niger]]
*[[Timbroù Djibouti|Aod c'hall ar Somalianed]]
*[[Timbroù Ascension|Ascension]]
*[[Timbroù Basoutoland|Basoutoland]]
*[[Timbroù Bechuanaland|Bechuanaland]]
*[[Timbroù Cyrenaica|Benghazi]]
*[[Timbroù Benin|Benin]]
*[[Timbroù Biafra|Biafra]]
*[[Timbroù Benin|Dahomey]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Cabo Juby]]
*[[Timbroù Cyrenaica|Cyrenaica]]
*[[Timbroù Diego-Suárez|Diego-Suárez]]
*[[Timbroù Djibouti|Djibouti]]
*[[Timbroù Egipt|Egipt]]
*[[Timbroù Egipt - Burevioù gall|Egipt - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Elobey, Annobón ha Corrisco|Elobey, Annobón ha Corrisco]]
*[[Timbroù Enez ar Reünion|Enez ar Reünion]]
*[[Timbroù Enezeg an Azorez|Enezeg an Azorez]]
*[[Timbroù Eritrea|Eritrea]]
*[[Timbroù Fernando Poo|Fernando Poo]]
*[[Timbroù Fezzan Ghadames|Fezzan Ghadames]]
*[[Timbroù Gambia|Gambia]]
*[[Timbroù Ginea Frañs|Ginea Frañs]]
*[[Timbroù Griqualand|Griqualand]]
*[[Timbroù Ifni|Ifni]]
*[[Timbroù Inhambane|Inhambane]]
*[[Timbroù Itron Varia Madagaskar|Itron Varia Madagaskar]]
*[[Timbroù Joubaland|Joubaland]]
*[[Timbroù Kab ar Spi Mat|Kab ar Spi Mat]]
*[[Timbroù Su Kasaï|Su Kasaï]]
*[[Timbroù Katanga|Katanga]]
*[[Timbroù Kenya hag Ouganda|Kenya hag Ouganda]]
*[[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika|Kenya Ouganda Tanganyika]]
*[[Timbroù Kionga|Kionga]]
*[[Timbroù Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika|Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika]]
*[[Timbroù Kongo Frañs|Kongo Frañs]]
*[[Timbroù Kongo Grenn|Kongo Grenn]]
*[[Timbroù Kongo Velgia|Kongo Velgia]]
*[[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Republik Demokratel Kongo]]
*[[Timbroù Kreizafrika saoz|Kreizafrika saoz]]
*[[Timbroù Lagos|Lagos]]
*[[Timbroù Lesotho|Lesotho]]
*[[Timbroù Lourenço Marques|Lourenço Marques]]
*[[Timbroù Maouritania|Maouritania]]
*[[Timbroù Maroko spagnol|Maroko spagnol]]
*[[Timbroù Mervent Afrika|Mervent Afrika]]
*[[Timbroù Moheli|Moheli]]
*[[Timbroù Mozambik|Mozambik]]
*[[Timbroù Postoù prevez Mozambik|Postoù prevez Mozambik]]
*[[Timbroù Namibia|Namibia]]
*[[Timbroù Natal|Natal]]
*[[Timbroù Niger|Niger]]
*[[Timbroù Nosy Be|Nosy Be]]
*[[Timbroù Nyasaland|Nyasaland]]
*[[Timbroù Obock|Obock]]
*[[Timbroù an Oubangi-Chari|Oubangi-Chari]]
*[[Timbroù Bro-Orañje|Bro-Orañje]]
*[[Timbroù Republik Nevez Suafrika|Republik Nevez Suafrika]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Rio de Oro]]
*[[Timbroù Rodezia|Rodezia]]
*[[Timbroù Rodezia an Norzh|Rodezia an Norzh]]
*[[Timbroù Rodezia ar Su|Rodezia ar Su]]
*[[Timbroù Rodezia ha Nyasaland|Rodezia ha Nyasaland]]
*[[Timbroù Ruanda-Urundi|Ruanda-Urundi]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Sahara ar C'hornôg]]
*[[Timbroù Sechelez|Sechelez]]
*[[Timbroù Senegal|Senegal]]
*[[Timbroù Senegal-Uhel ha Niger|Senegal-Uhel ha Niger]]
*[[Timbroù Senegambia ha Niger|Senegambia ha Niger]]
*[[Timbroù Somalia|Somalia]]
*[[Timbroù Somalia italian|Somalia italian]]
*[[Timbroù Somaliland saoz|Somaliland saoz]]
*[[Timbroù Soudan c'hall|Soudan c'hall]]
*[[Timbroù Stellaland|Stellaland]]
*[[Timbroù Stadoù emren Suafrika|Stadoù emren Suafrika]]
*[[Timbroù Swaziland|Swaziland]]
*[[Timbroù Tanganyika|Tanganyika]]
*[[Timbroù Tchad|Tchad]]
*[[Timbroù Tete|Tete]]
*[[Timbroù Transvaal|Transvaal]]
*[[Timbroù Tripolitania|Tripolitania]]
*[[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Zair]]
*[[Timbroù Zambezia|Zambezia]]
*[[Timbroù Zambia|Zambia]]
*[[Timbroù Zanzibar - Burevioù gall|Zanzibar - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Zanzibar|Zanzibar]]
*[[Timbroù Zoulouland|Zoulouland]]
</div>
== [[Amerika]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Antigua|Antigua]]
*[[Timbroù an Antilhez Bihanañ saoz|Antilhez Bihanañ saoz]]
*[[Timbroù Antilhez Danmark|Antilhez Danmark]]
*[[Timbroù an Antilhez Nederlandat|Antilhez Nederlandat]]
*[[Timbroù Antilhez Spagn|Antilhez Spagn]]
*[[Timbroù Aruba|Aruba]]
*[[Timbroù Bahamas|Bahamas]]
*[[Timbroù Barbuda|Barbuda]]
*[[Timbroù Belize|Belize]]
*[[Timbroù Bermuda|Bermuda]]
*[[Timbroù Bolivia|Bolivia]]
*[[Timbroù Brunswick-Nevez|Brunswick-Nevez]]
*[[Timbroù Chile|Chile]]
*[[Timbroù Corrientes|Corrientes]]
*[[Timbroù Costa Rica|Costa Rica]]
*[[Timbroù Curaçao|Curaçao]]
*[[Timbroù Dominika|Dominika]]
*[[Timbroù an Douar-Nevez|Douar-Nevez]]
*[[Timbroù Greunland|Greunland]]
*[[Timbroù Guatemala|Guatemala]]
*[[Timbroù Gwadeloup|Gwadeloup]]
*[[Timbroù Gwiana c'hall|Gwiana c'hall]]
*[[Timbroù Gwiana saoz|Gwiana saoz]]
*[[Timbroù Honduras Breizh-Veur|Honduras Breizh Veur]]
*[[Timbroù Inini|Inini]]
*[[Timbroù Inizi Cayman|Inizi Cayman]]
*[[Timbroù Inizi Gwerc’h Breizh-Veur|Inizi Gwerc’h Breizh-Veur]]
*[[Timbroù Inizi Maloù|Inizi Maloù]]
*[[Timbroù Jamaika|Jamaika]]
*[[Timbroù Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver|Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver]]
*[[Timbroù Martinik|Martinik]]
*[[Timbroù Montserrat|Montserrat]]
*[[Timbroù Nevis|Nevis]]
*[[Timbroù Panama|Panama]]
*[[Timbroù Paraguay|Paraguay]]
*[[Timbroù Perou|Perou]]
*[[Timbroù Enez ar Priñs-Edward|Enez ar Priñs-Edward]]
*[[Timbroù Sant Kitts|Sant Kitts]]
*[[Timbroù Sant Kitts ha Nevis|Sant Kitts ha Nevis]]
*[[Timbroù Santez-Lusia|Santez-Lusia]]
*[[Timbroù Sant-Martin|Sant-Martin]]
*[[Timbroù Sant-Pêr-ha-Mikelon|Sant-Pêr-ha-Mikelon]]
*[[Timbroù Skos Nevez|Skos Nevez]]
*[[Timbroù Stadoù-Unanet Kolombia|Stadoù-Unanet Kolombia]]
*[[Timbroù Surinam|Surinam]]
*[[Timbroù Tobago|Tobago]]
*[[Timbroù Inizi Turks ha Caicos|Inizi Turks ha Caicos]]
</div>
== [[Antarktika]] hag all ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|Antarktika - Tiriad Breizh-Veur]]
*[[Timbroù Antarktika – Tiriad Bro-C’hall|Antarktika - Tiriad Bro-C'hall]]
*[[Timbroù Tiriad Zeland-Nevez|Antarktika - Tiriad Zeland-Nevez]]
*[[Timbroù Georgia ar Su|Georgia ar Su]]
*[[Timbroù Saint Helena|Saint Helena]]
*[[Timbroù Tristan da Cunha|Tristan da Cunha]]
</div>
== [[Azia]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Abc'hazia|Abc'hazia]]
*[[Timbroù Âlwâr|Âlwâr]]
*[[Timbroù Annam ha Tonkin|Annam ha Tonkin]]
*[[Timbroù Armenia|Armenia]]
*[[Timbroù Azerbaidjan|Azerbaidjan]]
*[[Timbroù Bahawalpour|Bahawalpour]]
*[[Timbroù Bangkok|Bangkok]]
*[[Timbroù Bamra|Bamra]]
*[[Timbroù Barwani|Barwani]]
*[[Timbroù Batoum|Batoum]]
*[[Timbroù Bhopal|Bhopal]]
*[[Timbroù Bhor|Bhor]]
*[[Timbroù Bijawar|Bijawar]]
*[[Timbroù Borneo an Norzh|Borneo an Norzh]]
*[[Timbroù Bouchir|Bouchir]]
*[[Timbroù Brunei|Brunei]]
*[[Timbroù Bundi|Bundi]]
*[[Timbroù Chamba|Chambâ]]
*[[Timbroù Datia|Datia]]
*[[Timbroù Dhâr|Dhâr]]
*[[Timbroù Dungarpour|Dungarpour]]
*[[Timbroù Faridkot|Faridkot]]
*[[Timbroù Formoza (Taiwan)|Formoza (Taiwan)]]
*[[Timbroù Gwalior|Gwalior]]
*[[Timbroù Ginea-Nevez ar C'hornaoueg|Ginea-Nevez ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Holkar|Holkar]]
*[[Timbroù Hong Kong|Hong Kong]]
*[[Timbroù Hyderabad|Hyderabad]]
*[[Timbroù Indez Breizh-Veur|Indez Breizh-Veur]]
*[[Timbroù Indez-Sina c'hall|Indez-Sina c'hall]]
*[[Timbroù Jaipour|Jaipour]]
*[[Timbroù Jasdan|Jasdan]]
*[[Timbroù Jhalawar|Jhalawar]]
*[[Timbroù Jhind|Jhind]]
*[[Timbroù Kazac'hstan|Kazac'hstan]]
*[[Timbroù Kiav-Tchou|Kiav-Tchou]]
*[[Timbroù Kirgizstan|Kirgizstan]]
*[[Timbroù Kochin-Sina|Kochin-Sina]]
*[[Timbroù Labuan|Labuan]]
*[[Timbroù Las Bela|Las Bela]]
*[[Timbroù Inizi Maldivez|Inizi Maldivez]]
*[[Timbroù Manchukuo|Manchukuo]]
*[[Timbroù Morvi|Morvi]]
*[[Timbroù Nabha|Nabha]]
*[[Timbroù Nandgam|Nandgam]]
*[[Timbroù Nowanuggur|Nowanuggur]]
*[[Timbroù Orcha|Orcha]]
*[[Timbroù Pakhoi|Pakhoi]]
*[[Timbroù Pakistan|Pakistan]]
*[[Timbroù Patiala|Patiala]]
*[[Timbroù Penang|Penang]]
*[[Timbroù Perak|Perak]]
*[[Timbroù Perlis|Perlis]]
*[[Timbroù Pounch|Pounch]]
*[[Timbroù RSKS Treuzkaokazek|RSKS Treuzkaokazek]]
*[[Timbroù Inizi Ryūkyū|Inizi Ryūkyū]]
*[[Timbroù Sabah|Sabah]]
*[[Timbroù Sina – Burevioù alaman|Sina – Burevioù alaman]]
*[[Timbroù Sina - Burevioù gall|Sina - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Sina - Burevioù italian|Sina - Burevioù italian]]
*[[Timbroù Sina – Burevioù rusian|Sina – Burevioù rusian]]
*[[Timbroù Sina - Burevioù saoz|Sina - Burevioù saoz]]
*[[Timbroù Sirmoor|Sirmoor]]
*[[Timbroù Soruth|Soruth]]
*[[Timbroù Tadjikistan|Tadjikistan]]
*[[Timbroù Tibet|Tibet]]
*[[Timbroù Timor ar Reter|Timor ar Reter]]
*[[Timbroù Touva|Touva]]
*[[Timbroù Travancore|Travancore]]
*[[Timbroù Turkmenistan|Turkmenistan]]
*[[Timbroù Viet Nam ar Su|Viet Nam ar Su]]
*[[Timbroù Wadhwan|Wadhwan]]
</div>
== [[Europa (kevandir)|Europa]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Alamagn - Impalaeriezh|Alamagn - Impalaeriezh]]
*[[Timbroù Alamagn - Republik Weimar|Alamagn - Republik Weimar]]
*[[Timbroù Alamagn - IIIde Reich|Alamagn - IIIde Reich]]
*[[Timbroù Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed|Alamagn – Prantad 1945-1949]]
*[[Timbroù Alamagn ar C’hornaoueg|Alamagn ar C’hornaoueg]]
*[[Timbroù Alamagn ar Reter|Alamagn ar Reter]]
*[[Timbroù Aldernez|Aldernez]]
*[[Timbroù Allenstein|Allenstein]]
*[[Timbroù Arad|Arad]]
*[[Timbroù Fiume|(Inizi) Arbe ha Veglia]]
*[[Timbroù Aunus|Aunus]]
*[[Timbroù Baden|Baden]]
*[[Timbroù Barcelona|Barcelona]]
*[[Timbroù Bavaria|Bavaria]]
*[[Timbroù Belarus|Belarus]]
*[[Timbroù Bergedorf|Bergedorf]]
*[[Timbroù Berlin ar Reter|Berlin ar Reter]]
*[[Timbroù Bohemia ha Moravia|Bohemia ha Moravia]]
*[[Timbroù Bosnia ha Herzegovina|Bosnia ha Herzegovina]]
*[[Timbroù Brunswick|Brunswick]]
*[[Timbroù Campione|Campione]]
*[[Timbroù Danzig|Danzig]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Dedeagh]]
*[[Timbroù Epira|Epira]]
*[[Timbroù Euskal Herria|Euskal Herria]]
*[[Timbroù Fiume|Fiume]]
*[[Timbroù Galitsia|Galitsia]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Gres - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Gwernenez|Gwernenez]]
*[[Timbroù Hamburg|Hamburg]]
*[[Timbroù Hannover|Hannover]]
*[[Timbroù Heligoland|Heligoland]]
*[[Timbroù Ikaria|Ikaria]]
*[[Timbroù Ingria|Ingria]]
*[[Timbroù an Inizi Åland|Inizi Åland]]
*[[Timbroù Inizi Mor Egea|Inizi Mor Egea]]
*[[Timbroù an Inizi Faero|Inizi Faero]]
*[[Timbroù Inizi Mor Ionian|Inizi Mor Ionian]]
*[[Timbroù Republik Sokial Italia|Republik Sokial Italia]]
*[[Timbroù Italia|Italia]]
*[[Timbroù Iwerzhon|Iwerzhon]]
*[[Timbroù Jerzenez|Jerzenez]]
*[[Timbroù Jibraltar|Jibraltar]]
*[[Timbroù Karelia|Karelia]]
*[[Timbroù Karintia|Karintia]]
*[[Timbroù Katalonia|Katalonia]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Kavala]]
*[[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn|Kengevread Norzh Alamagn]]
*[[Timbroù Keoded Dieub Lubeck|Keoded Dieub Lubeck]]
*[[Timbroù Kiprenez|Kiprenez]]
*[[Timbroù Kreta - Burevioù aostrian|Kreta - Burevioù aostrian]]
*[[Timbroù Kreta - Burevioù gall|Kreta - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Kreta – Burevioù italian|Kreta - Burevioù italian]]
*[[Timbroù Kreta – Burevioù rusian|Kreta – Burevioù rusian]]
*[[Timbroù Kroatia|Kroatia]]
*[[Timbroù Lemnos|Lemnos]]
*[[Timbroù Liechtenstein|Liechtenstein]]
*[[Timbroù Lituania|Lituania]]
*[[Timbroù Bro-Ljubljana|Bro-Ljubljana]]
*[[Timbroù Rouantelezh Lombardia-Veneto|(Rouantelezh) Lombardia-Veneto]]
*[[Timbroù Makedonia|Makedonia]]
*[[Timbroù Manav|Manav]]
*[[Timbroù Marienwerder|Marienwerder]]
*[[Timbroù Mecklenbourg|Mecklenbourg]]
*[[Timbroù Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg|Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Lituania|Memel]]
*[[Timbroù Modena|Modena]]
*[[Timbroù Moldova|Moldova]]
*[[Timbroù Montenegro|Montenegro]]
*[[Timbroù Oldenburg|Oldenburg]]
*[[Timbroù Parma|Parma]]
*[[Timbroù Polonia|Polonia]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Port Lagos]]
*[[Timbroù Portugal|Portugal]]
*[[Timbroù Prusia|Prusia]]
*[[Timbroù Roenland-Pfalz|Roenland-Pfalz]]
*[[Timbroù Romagna|Romagna]]
*[[Timbroù Roumelia ar Reter|Roumelia ar Reter]]
*[[Timbroù Saarland|Saarland]]
*[[Timbroù Saksonia|Saksonia]]
*[[Timbroù Samos|Samos]]
*[[Timbroù Sardigna|Sardigna]]
*[[Timbroù Enez Saseno|(Enez) Saseno]]
*[[Timbroù Rouantelezh an Div Sikilia|(Rouantelezh) an Div Sikilia]]
*[[Timbroù Slovenia|Slovenia]]
*[[Timbroù Slovakia|Slovakia]]
*[[Timbroù Spagn|Spagn]]
*[[Timbroù Stadoù ar Pab|Stadoù ar Pab]]
*[[Timbroù Tiriad Dieub Trieste|Tiriad Dieub Trieste]]
*[[Timbroù Thessalia|Thessalia]]
*[[Timbroù Thüringen|Thüringen]]
*[[Timbroù Thurn ha Taksis|Thurn ha Taksis]]
*[[Timbroù Toskana|Toskana]]
*[[Timbroù Udine|Udine]]
*[[Timbroù Ukraina ar C'hornaoueg|Ukraina ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Vathy]]
*[[Timbroù Venezia Giulia|Venezia Giulia]]
*[[Timbroù Wenden|Wenden]]
*[[Timbroù Zadar|Zadar]]
</div>
== [[Okeania]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Aitutaki|Aitutaki]]
*[[Timbroù Aostralia ar Su|Aostralia ar Su]]
*[[Timbroù Inizi Cook|Inizi Cook]]
*[[Timbroù Inizi Fidji|Inizi Fidji]]
*[[Timbroù Gilbert hag Ellice|Gilbert hag Ellice]]
*[[Timbroù Enez ar Gouraleg Vras|Enez ar Gouraleg Vras]]
*[[Timbroù Guam|Guam]]
*[[Timbroù Hawaii|Hawaii]]
*[[Timbroù an Inizi Karolina|Inizi Karolina]]
*[[Timbroù Kiribati|Kiribati]]
*[[Timbroù Inizi Mariana|Inizi Mariana]]
*[[Timbroù Inizi Marshall|Inizi Marshall]]
*[[Timbroù Mikronezia|Mikronezia]]
*[[Timbroù Nauru|Nauru]]
*[[Timbroù Niue|Niue]]
*[[Timbroù Palau|Palau]]
*[[Timbroù Penrhyn|Penrhyn]]
*[[Timbroù Inizi Pitcairn|Inizi Pitcairn]]
*[[Timbroù Queensland|Queensland]]
*[[Timbroù Rarotonga|Rarotonga]]
*[[Timbroù Inizi Salomon|Inizi Salomon]]
*[[Timbroù Tahiti|Tahiti]]
*[[Timbroù Tasmania|Tasmania]]
*[[Timbroù Tiriadoù gall Okeania|Tiriadoù gall Okeania]]
*[[Timbroù Tuvalu|Tuvalu]]
*[[Timbroù Victoria|Victoria]]
*[[Timbroù Wallis-ha-Futuna|Wallis-ha-Futuna]]
*[[Timbroù Zeland-Nevez|Zeland-Nevez]]
</div>
== [[Reter-Kreiz]] ==
<div style="column-count:5;">
*[[Timbroù Abou Dhabi|Abou Dhabi]]
*[[Timbroù Aden|Aden]]
*[[Timbroù Sandjak Alexandretta|(Sandjak) Alexandretta]]
*[[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|Arabia ar Su]]
*[[Timbroù Dubai|Dubai]]
*[[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Emirelezhioù Arab Unanet]]
*[[Timbroù Rouantelezh Hedjaz|Rouantelezh Hedjaz]]
*[[Timbroù Kastellórizo|Kastellórizo]]
*[[Timbroù Katar|Katar]]
*[[Timbroù Kilikia|Kilikia]]
*[[Timbroù Kurdistan|Kurdistan]]
*[[Timbroù Manama|Manama]]
*[[Timbroù Enez Rouad|Enez Rouad]]
*[[Timbroù ar Sav-Heol|Sav-Heol - Burevioù estren]]
*[[Timbroù Smyrna|Smyrna]]
*[[Timbroù Stadoù an Arsav-brezel|Stadoù an Arsav-brezel]]
*[[Timbroù Tiriad an Alawited|Tiriad an Alawited]]
*[[Timbroù Treuzjordania|Treuzjordania]]
*[[Timbroù Yemen|Yemen]]
*[[Timbroù Yemen an Norzh|Yemen an Norzh]]
*[[Timbroù Yemen ar Su|Yemen ar Su]]
</div>
== Pennad kar ==
*[[Istor an timbroù]]
[[Rummad:Timbrouriezh]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro| ]]
38fk1tnbhh4wqsvuyiz450laxa8o8um
Roll buhezskridoù brezhonek ar sent
0
45314
2186721
2042371
2026-03-31T06:26:57Z
Leonzia
88972
/* Sant Izidor Sevilla */ tudennoù disheñvel
2186721
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
[[Buhezskrid]]où [[sant|sent]] pe [[sentbuhezskrid]]où a zo bet savet e [[latin]] hag e [[galleg]] da-c'houde aboe an [[9vet kantved]]. Gant an [[teskad]] buhezskridoù ''Buhez ar Sent'' (skrivet Buhez ar Zent a-wechoù) hag embannet evit ar wech kentañ e [[1752]] gant [[Glaoda Marigo]] e krog an [[Iliz katolik roman|Iliz katolik]] pourveziñ sentbuhezskridoù e brezhoneg. Un nebeud buhezskridoù brezhonek a zo bet savet diwar-benn [[gwenvidig|gwenvidien]] vrudet zo ivez.<br:>
Savet eo bet ivez meur a gantik o tibunañ buhez ur sant evit ar [[pardon]]ioù lidet en [[iliz]]où pe [[chapel]]ioù.
==[[Teskad]]où==
* [[Glaoda Marigo]], ''Buhez ar Sœnt evit gloar Doue, evit enor ar Sœnt, evit santification an Eneou'', [[Kemper]] : Simon Périer, 1752.
* Jak ar C'hromm, ''Buhez er Sœnt guet reflexioneu spirituel aveit peb dé ag er blai laqueit é breton dré an eutru Crom'', [[Gwened]] : [[Lamarzelle]], [[1839]]. Adembannet e 1856, 1860 ha 1878.
* [[Yann-Vari Perrot]], ''Buhez ar zent'', [[Montroulez]] : Ar Gwazioù, [[1911]].
==Buhezskridoù hervez anvioù ar Sent pe ar wenvidien==
==[[Santez Anna]]==
==[[Santez Janed Ark]]==
*[[Yves-Marie Madec]] ; [[Yann-Vari Ugen]], ''Buhez santez Jenne d'Arc'', Pariz : Lethielleux, 1909. Adembannet e Kemper, 1910
==[[Santez Katell]]==
== [[Santez Sesilia]] ==
* Pier an Arbouled (Pierre Larboulette, ''Buhe Santés Cecile patronez paes [[Teis|Teix]]'', Gwened, 1856
==[[Santez Tereza ar Mabig Jezuz]]==
*[[Jelvestr Seveno|Sylvestre Séveno]], ''Histor burzudus an c'hoar Tereza ar Mabig Jezuz'', Henbont : Normand, 1915
==[[Sant Erwan]]==
*[[Frañsez Gwilhouzig]], ''Bue sant Erwan laket e brezonek'', Sant-Brieg : Prudhomme, 1894
==[[Sant Frañsez a Asiz]]==
*Lan Inizan, ''Buhez St-Fransez a Assiz'', Landerne : Desmoulins, 1889. Adembannet e 1891 ha 1905 (e Brest gant Derrien)
*[[Yves-Marie Madec]], ''Buhez sant Fransez a Asiz'', [[An Oriant]], 1928
*[[Lan Inizan]] ; Tad Eujen (Gwilherm ar C'hev), ''Buhez St-Fransez a Asiz'', [[Rosko]] : Ar Vuhez kristen, 1942
*Tad Eujen [[Gwilherm ar C'hev]], ''Buhez skeudennet Sant-Frañsez a Asiz'', 1182-1226, Rosko : Ar Vuhez kristen, 1947
==[[Isidoro Sevilla|Sant Izidor Sevilla]]==
== Sant Izidor an arer ==
*Louis Pourchasse, ''Sant Isidor patron al labourision'', Gwened : Galles, 1768
==Gwenvidig [[Juluan Maner]]==
*Jakez Bleuzen, ''Buez an tad meurbed enorus Juluan Maner'', Kemper : Kerangal, 1876
*[[J. M. Uguen]], ''[[Buhez an Tad Julian Maner]], jezuist, misioner Breiz'', Brest : Moulerez ar C'hastell, 1933
==Gwenvidig [[Mikael Nobletz]]==
*Jakez Bleuzen, ''Buez an aotrou Mikael Nobletz'', Brest : Kemper : Lefournier ha Salaün, 1879
*Yann-Vari Ugen, ''Buhez Mikael an Nobletz, misioner Breiz'', Brest : Ar C'hastell, 1929
==[[Maodez|Sant Vodez]]==
*Gwilhom ar Yaouank (Guillaume Le Jeune), ''Buhez sant Vodez hag istor [[Henvig|Hanvic]]'', [[Turgn]] : 1918
==[[Sant Servez]]==
*Vincent Roudaut, ''Buhez an autrou sant Servez, escop [[Tongerenn|Tongr]]'', [[Montroulez]], Lanoe, 1890
==[[Sant Tenenan]]==
*Gwilhom ar Yaouank (Guillaume Le Jeune), ''Buhez sant Tenenan'', Turgn : 1919
==[[Sant Visant Ferrer]]==
*[[Jelvestr Seveno|Sylvestre Séveno]], ''Buhé sant Uisant Ferrié'', [[Gwened]] : Lafolye, 1921
[[Rummad:Sentvuhezoniezh]]
gmcrioa1x9k58ltsymm8oeiib3ekpyy
2186724
2186721
2026-03-31T06:44:36Z
Kestenn
14086
2186724
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
[[Buhezskrid]]où [[sant|sent]] pe [[sentbuhezskrid]]où a zo bet savet e [[latin]] hag e [[galleg]] da-c'houde aboe an [[9vet kantved]]. Gant an [[teskad]] buhezskridoù ''Buhez ar Sent'' (skrivet Buhez ar Zent a-wechoù) hag embannet evit ar wech kentañ e [[1752]] gant [[Glaoda Marigo]] e krog an [[Iliz katolik roman|Iliz katolik]] pourveziñ sentbuhezskridoù e brezhoneg. Un nebeud buhezskridoù brezhonek a zo bet savet diwar-benn [[gwenvidig|gwenvidien]] vrudet zo ivez. Savet eo bet ivez meur a gantik o tibunañ buhez ur sant evit ar [[pardon]]ioù lidet en [[iliz]]où pe [[chapel]]ioù.
==[[Teskad]]où==
* [[Glaoda Marigo]], ''Buhez ar Sœnt evit gloar Doue, evit enor ar Sœnt, evit santification an Eneou'', [[Kemper]] : Simon Périer, 1752.
* Jak ar C'hromm, ''Buhez er Sœnt guet reflexioneu spirituel aveit peb dé ag er blai laqueit é breton dré an eutru Crom'', [[Gwened]] : [[Lamarzelle]], [[1839]]. Adembannet e 1856, 1860 ha 1878.
* [[Yann-Vari Perrot]], ''Buhez ar zent'', [[Montroulez]] : Ar Gwazioù, [[1911]].
==Buhezskridoù hervez anvioù ar Sent pe ar wenvidien==
==[[Santez Anna]]==
==[[Santez Janed Ark]]==
*[[Yves-Marie Madec]] ; [[Yann-Vari Ugen]], ''Buhez santez Jenne d'Arc'', Pariz : Lethielleux, 1909. Adembannet e Kemper, 1910
==[[Santez Katell]]==
== [[Santez Sesilia]] ==
* Pier an Arbouled (Pierre Larboulette, ''Buhe Santés Cecile patronez paes [[Teis|Teix]]'', Gwened, 1856
==[[Santez Tereza ar Mabig Jezuz]]==
*[[Jelvestr Seveno|Sylvestre Séveno]], ''Histor burzudus an c'hoar Tereza ar Mabig Jezuz'', Henbont : Normand, 1915
==[[Sant Erwan]]==
*[[Frañsez Gwilhouzig]], ''Bue sant Erwan laket e brezonek'', Sant-Brieg : Prudhomme, 1894
==[[Sant Frañsez a Asiz]]==
*Lan Inizan, ''Buhez St-Fransez a Assiz'', Landerne : Desmoulins, 1889. Adembannet e 1891 ha 1905 (e Brest gant Derrien)
*[[Yves-Marie Madec]], ''Buhez sant Fransez a Asiz'', [[An Oriant]], 1928
*[[Lan Inizan]] ; Tad Eujen (Gwilherm ar C'hev), ''Buhez St-Fransez a Asiz'', [[Rosko]] : Ar Vuhez kristen, 1942
*Tad Eujen [[Gwilherm ar C'hev]], ''Buhez skeudennet Sant-Frañsez a Asiz'', 1182-1226, Rosko : Ar Vuhez kristen, 1947
==[[Isidoro Sevilla|Sant Izidor Sevilla]]==
== Sant Izidor an arer ==
*Louis Pourchasse, ''Sant Isidor patron al labourision'', Gwened : Galles, 1768
==Gwenvidig [[Juluan Maner]]==
*Jakez Bleuzen, ''Buez an tad meurbed enorus Juluan Maner'', Kemper : Kerangal, 1876
*[[J. M. Uguen]], ''[[Buhez an Tad Julian Maner]], jezuist, misioner Breiz'', Brest : Moulerez ar C'hastell, 1933
==Gwenvidig [[Mikael Nobletz]]==
*Jakez Bleuzen, ''Buez an aotrou Mikael Nobletz'', Brest : Kemper : Lefournier ha Salaün, 1879
*Yann-Vari Ugen, ''Buhez Mikael an Nobletz, misioner Breiz'', Brest : Ar C'hastell, 1929
==[[Maodez|Sant Vodez]]==
*Gwilhom ar Yaouank (Guillaume Le Jeune), ''Buhez sant Vodez hag istor [[Henvig|Hanvic]]'', [[Turgn]] : 1918
==[[Sant Servez]]==
*Vincent Roudaut, ''Buhez an autrou sant Servez, escop [[Tongerenn|Tongr]]'', [[Montroulez]], Lanoe, 1890
==[[Sant Tenenan]]==
*Gwilhom ar Yaouank (Guillaume Le Jeune), ''Buhez sant Tenenan'', Turgn : 1919
==[[Sant Visant Ferrer]]==
*[[Jelvestr Seveno|Sylvestre Séveno]], ''Buhé sant Uisant Ferrié'', [[Gwened]] : Lafolye, 1921
[[Rummad:Sentvuhezoniezh]]
t4l7napprwucplyzfredeb0qekb6hxq
2186745
2186724
2026-03-31T10:38:56Z
Leonzia
88972
/* Santez Katell */ ouzhpennet, liamm Buhez Santez Katell
2186745
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
[[Buhezskrid]]où [[sant|sent]] pe [[sentbuhezskrid]]où a zo bet savet e [[latin]] hag e [[galleg]] da-c'houde aboe an [[9vet kantved]]. Gant an [[teskad]] buhezskridoù ''Buhez ar Sent'' (skrivet Buhez ar Zent a-wechoù) hag embannet evit ar wech kentañ e [[1752]] gant [[Glaoda Marigo]] e krog an [[Iliz katolik roman|Iliz katolik]] pourveziñ sentbuhezskridoù e brezhoneg. Un nebeud buhezskridoù brezhonek a zo bet savet diwar-benn [[gwenvidig|gwenvidien]] vrudet zo ivez. Savet eo bet ivez meur a gantik o tibunañ buhez ur sant evit ar [[pardon]]ioù lidet en [[iliz]]où pe [[chapel]]ioù.
==[[Teskad]]où==
* [[Glaoda Marigo]], ''Buhez ar Sœnt evit gloar Doue, evit enor ar Sœnt, evit santification an Eneou'', [[Kemper]] : Simon Périer, 1752.
* Jak ar C'hromm, ''Buhez er Sœnt guet reflexioneu spirituel aveit peb dé ag er blai laqueit é breton dré an eutru Crom'', [[Gwened]] : [[Lamarzelle]], [[1839]]. Adembannet e 1856, 1860 ha 1878.
* [[Yann-Vari Perrot]], ''Buhez ar zent'', [[Montroulez]] : Ar Gwazioù, [[1911]].
==Buhezskridoù hervez anvioù ar Sent pe ar wenvidien==
==[[Santez Anna]]==
==[[Santez Janed Ark]]==
*[[Yves-Marie Madec]] ; [[Yann-Vari Ugen]], ''Buhez santez Jenne d'Arc'', Pariz : Lethielleux, 1909. Adembannet e Kemper, 1910
==[[Santez Katell]]==
* [[Buhez Santez Katell]]
== [[Santez Sesilia]] ==
* Pier an Arbouled (Pierre Larboulette, ''Buhe Santés Cecile patronez paes [[Teis|Teix]]'', Gwened, 1856
==[[Santez Tereza ar Mabig Jezuz]]==
*[[Jelvestr Seveno|Sylvestre Séveno]], ''Histor burzudus an c'hoar Tereza ar Mabig Jezuz'', Henbont : Normand, 1915
==[[Sant Erwan]]==
*[[Frañsez Gwilhouzig]], ''Bue sant Erwan laket e brezonek'', Sant-Brieg : Prudhomme, 1894
==[[Sant Frañsez a Asiz]]==
*Lan Inizan, ''Buhez St-Fransez a Assiz'', Landerne : Desmoulins, 1889. Adembannet e 1891 ha 1905 (e Brest gant Derrien)
*[[Yves-Marie Madec]], ''Buhez sant Fransez a Asiz'', [[An Oriant]], 1928
*[[Lan Inizan]] ; Tad Eujen (Gwilherm ar C'hev), ''Buhez St-Fransez a Asiz'', [[Rosko]] : Ar Vuhez kristen, 1942
*Tad Eujen [[Gwilherm ar C'hev]], ''Buhez skeudennet Sant-Frañsez a Asiz'', 1182-1226, Rosko : Ar Vuhez kristen, 1947
==[[Isidoro Sevilla|Sant Izidor Sevilla]]==
== Sant Izidor an arer ==
*Louis Pourchasse, ''Sant Isidor patron al labourision'', Gwened : Galles, 1768
==Gwenvidig [[Juluan Maner]]==
*Jakez Bleuzen, ''Buez an tad meurbed enorus Juluan Maner'', Kemper : Kerangal, 1876
*[[J. M. Uguen]], ''[[Buhez an Tad Julian Maner]], jezuist, misioner Breiz'', Brest : Moulerez ar C'hastell, 1933
==Gwenvidig [[Mikael Nobletz]]==
*Jakez Bleuzen, ''Buez an aotrou Mikael Nobletz'', Brest : Kemper : Lefournier ha Salaün, 1879
*Yann-Vari Ugen, ''Buhez Mikael an Nobletz, misioner Breiz'', Brest : Ar C'hastell, 1929
==[[Maodez|Sant Vodez]]==
*Gwilhom ar Yaouank (Guillaume Le Jeune), ''Buhez sant Vodez hag istor [[Henvig|Hanvic]]'', [[Turgn]] : 1918
==[[Sant Servez]]==
*Vincent Roudaut, ''Buhez an autrou sant Servez, escop [[Tongerenn|Tongr]]'', [[Montroulez]], Lanoe, 1890
==[[Sant Tenenan]]==
*Gwilhom ar Yaouank (Guillaume Le Jeune), ''Buhez sant Tenenan'', Turgn : 1919
==[[Sant Visant Ferrer]]==
*[[Jelvestr Seveno|Sylvestre Séveno]], ''Buhé sant Uisant Ferrié'', [[Gwened]] : Lafolye, 1921
[[Rummad:Sentvuhezoniezh]]
rflq03hk8zlze6rm34oekb8yok8of9n
2186746
2186745
2026-03-31T10:42:18Z
Leonzia
88972
ouzhpennet, liamm Buhez ar Sent pennad-skrid diwer benn an oberenn dre vras
2186746
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
[[Buhezskrid]]où [[sant|sent]] a zo bet savet e [[latin]] hag e [[galleg]] da-c'houde aboe an [[9vet kantved]]. Gant an [[teskad]] buhezskridoù ''[[Buhez ar Sent]]'' (skrivet Buhez ar Zent a-wechoù) hag embannet evit ar wech kentañ e [[1752]] gant [[Glaoda Marigo]] e krog an [[Iliz katolik roman|Iliz katolik]] pourveziñ sentbuhezskridoù e brezhoneg. Un nebeud buhezskridoù brezhonek a zo bet savet diwar-benn [[gwenvidig|gwenvidien]] vrudet zo ivez. Savet eo bet ivez meur a gantik o tibunañ buhez ur sant evit ar [[pardon]]ioù lidet en [[iliz]]où pe [[chapel]]ioù.
==[[Teskad]]où==
* [[Glaoda Marigo]], ''Buhez ar Sœnt evit gloar Doue, evit enor ar Sœnt, evit santification an Eneou'', [[Kemper]] : Simon Périer, 1752.
* Jak ar C'hromm, ''Buhez er Sœnt guet reflexioneu spirituel aveit peb dé ag er blai laqueit é breton dré an eutru Crom'', [[Gwened]] : [[Lamarzelle]], [[1839]]. Adembannet e 1856, 1860 ha 1878.
* [[Yann-Vari Perrot]], ''Buhez ar zent'', [[Montroulez]] : Ar Gwazioù, [[1911]].
==Buhezskridoù hervez anvioù ar Sent pe ar wenvidien==
==[[Santez Anna]]==
==[[Santez Janed Ark]]==
*[[Yves-Marie Madec]] ; [[Yann-Vari Ugen]], ''Buhez santez Jenne d'Arc'', Pariz : Lethielleux, 1909. Adembannet e Kemper, 1910
==[[Santez Katell]]==
* [[Buhez Santez Katell]]
== [[Santez Sesilia]] ==
* Pier an Arbouled (Pierre Larboulette, ''Buhe Santés Cecile patronez paes [[Teis|Teix]]'', Gwened, 1856
==[[Santez Tereza ar Mabig Jezuz]]==
*[[Jelvestr Seveno|Sylvestre Séveno]], ''Histor burzudus an c'hoar Tereza ar Mabig Jezuz'', Henbont : Normand, 1915
==[[Sant Erwan]]==
*[[Frañsez Gwilhouzig]], ''Bue sant Erwan laket e brezonek'', Sant-Brieg : Prudhomme, 1894
==[[Sant Frañsez a Asiz]]==
*Lan Inizan, ''Buhez St-Fransez a Assiz'', Landerne : Desmoulins, 1889. Adembannet e 1891 ha 1905 (e Brest gant Derrien)
*[[Yves-Marie Madec]], ''Buhez sant Fransez a Asiz'', [[An Oriant]], 1928
*[[Lan Inizan]] ; Tad Eujen (Gwilherm ar C'hev), ''Buhez St-Fransez a Asiz'', [[Rosko]] : Ar Vuhez kristen, 1942
*Tad Eujen [[Gwilherm ar C'hev]], ''Buhez skeudennet Sant-Frañsez a Asiz'', 1182-1226, Rosko : Ar Vuhez kristen, 1947
==[[Isidoro Sevilla|Sant Izidor Sevilla]]==
== Sant Izidor an arer ==
*Louis Pourchasse, ''Sant Isidor patron al labourision'', Gwened : Galles, 1768
==Gwenvidig [[Juluan Maner]]==
*Jakez Bleuzen, ''Buez an tad meurbed enorus Juluan Maner'', Kemper : Kerangal, 1876
*[[J. M. Uguen]], ''[[Buhez an Tad Julian Maner]], jezuist, misioner Breiz'', Brest : Moulerez ar C'hastell, 1933
==Gwenvidig [[Mikael Nobletz]]==
*Jakez Bleuzen, ''Buez an aotrou Mikael Nobletz'', Brest : Kemper : Lefournier ha Salaün, 1879
*Yann-Vari Ugen, ''Buhez Mikael an Nobletz, misioner Breiz'', Brest : Ar C'hastell, 1929
==[[Maodez|Sant Vodez]]==
*Gwilhom ar Yaouank (Guillaume Le Jeune), ''Buhez sant Vodez hag istor [[Henvig|Hanvic]]'', [[Turgn]] : 1918
==[[Sant Servez]]==
*Vincent Roudaut, ''Buhez an autrou sant Servez, escop [[Tongerenn|Tongr]]'', [[Montroulez]], Lanoe, 1890
==[[Sant Tenenan]]==
*Gwilhom ar Yaouank (Guillaume Le Jeune), ''Buhez sant Tenenan'', Turgn : 1919
==[[Sant Visant Ferrer]]==
*[[Jelvestr Seveno|Sylvestre Séveno]], ''Buhé sant Uisant Ferrié'', [[Gwened]] : Lafolye, 1921
[[Rummad:Sentvuhezoniezh]]
i0d6lrvwu5vzuzsd8qvd71q0xhzzfv1
2186747
2186746
2026-03-31T10:45:20Z
Leonzia
88972
stumm an titl, live 3
2186747
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
[[Buhezskrid]]où [[sant|sent]] a zo bet savet e [[latin]] hag e [[galleg]] da-c'houde aboe an [[9vet kantved]]. Gant an [[teskad]] buhezskridoù ''[[Buhez ar Sent]]'' (skrivet Buhez ar Zent a-wechoù) hag embannet evit ar wech kentañ e [[1752]] gant [[Glaoda Marigo]] e krog an [[Iliz katolik roman|Iliz katolik]] pourveziñ sentbuhezskridoù e brezhoneg. Un nebeud buhezskridoù brezhonek a zo bet savet diwar-benn [[gwenvidig|gwenvidien]] vrudet zo ivez. Savet eo bet ivez meur a gantik o tibunañ buhez ur sant evit ar [[pardon]]ioù lidet en [[iliz]]où pe [[chapel]]ioù.
==[[Teskad]]où==
* [[Glaoda Marigo]], ''Buhez ar Sœnt evit gloar Doue, evit enor ar Sœnt, evit santification an Eneou'', [[Kemper]] : Simon Périer, 1752.
* Jak ar C'hromm, ''Buhez er Sœnt guet reflexioneu spirituel aveit peb dé ag er blai laqueit é breton dré an eutru Crom'', [[Gwened]] : [[Lamarzelle]], [[1839]]. Adembannet e 1856, 1860 ha 1878.
* [[Yann-Vari Perrot]], ''Buhez ar zent'', [[Montroulez]] : Ar Gwazioù, [[1911]].
==Buhezskridoù hervez anvioù ar Sent pe ar wenvidien==
===[[Santez Anna]]===
===[[Santez Janed Ark]]===
*[[Yves-Marie Madec]] ; [[Yann-Vari Ugen]], ''Buhez santez Jenne d'Arc'', Pariz : Lethielleux, 1909. Adembannet e Kemper, 1910
===[[Santez Katell]]===
* [[Buhez Santez Katell]]
=== [[Santez Sesilia]] ===
* Pier an Arbouled (Pierre Larboulette, ''Buhe Santés Cecile patronez paes [[Teis|Teix]]'', Gwened, 1856
===[[Santez Tereza ar Mabig Jezuz]]===
*[[Jelvestr Seveno|Sylvestre Séveno]], ''Histor burzudus an c'hoar Tereza ar Mabig Jezuz'', Henbont : Normand, 1915
===[[Sant Erwan]]===
*[[Frañsez Gwilhouzig]], ''Bue sant Erwan laket e brezonek'', Sant-Brieg : Prudhomme, 1894
===[[Sant Frañsez a Asiz]]===
*Lan Inizan, ''Buhez St-Fransez a Assiz'', Landerne : Desmoulins, 1889. Adembannet e 1891 ha 1905 (e Brest gant Derrien)
*[[Yves-Marie Madec]], ''Buhez sant Fransez a Asiz'', [[An Oriant]], 1928
*[[Lan Inizan]] ; Tad Eujen (Gwilherm ar C'hev), ''Buhez St-Fransez a Asiz'', [[Rosko]] : Ar Vuhez kristen, 1942
*Tad Eujen [[Gwilherm ar C'hev]], ''Buhez skeudennet Sant-Frañsez a Asiz'', 1182-1226, Rosko : Ar Vuhez kristen, 1947
===[[Isidoro Sevilla|Sant Izidor Sevilla]]===
=== Sant Izidor an arer ===
*Louis Pourchasse, ''Sant Isidor patron al labourision'', Gwened : Galles, 1768
===Gwenvidig [[Juluan Maner]]===
*Jakez Bleuzen, ''Buez an tad meurbed enorus Juluan Maner'', Kemper : Kerangal, 1876
*[[J. M. Uguen]], ''[[Buhez an Tad Julian Maner]], jezuist, misioner Breiz'', Brest : Moulerez ar C'hastell, 1933
===Gwenvidig [[Mikael Nobletz]]===
*Jakez Bleuzen, ''Buez an aotrou Mikael Nobletz'', Brest : Kemper : Lefournier ha Salaün, 1879
*Yann-Vari Ugen, ''Buhez Mikael an Nobletz, misioner Breiz'', Brest : Ar C'hastell, 1929
===[[Maodez|Sant Vodez]]===
*Gwilhom ar Yaouank (Guillaume Le Jeune), ''Buhez sant Vodez hag istor [[Henvig|Hanvic]]'', [[Turgn]] : 1918
===[[Sant Servez]]===
*Vincent Roudaut, ''Buhez an autrou sant Servez, escop [[Tongerenn|Tongr]]'', [[Montroulez]], Lanoe, 1890
===[[Sant Tenenan]]===
*Gwilhom ar Yaouank (Guillaume Le Jeune), ''Buhez sant Tenenan'', Turgn : 1919
===[[Sant Visant Ferrer]]===
*[[Jelvestr Seveno|Sylvestre Séveno]], ''Buhé sant Uisant Ferrié'', [[Gwened]] : Lafolye, 1921
[[Rummad:Sentvuhezoniezh]]
4b1sfh4wc0r1fcdx9zavgfkp7l56gtn
Proviñs Venezia
0
50173
2186714
2080130
2026-03-31T00:25:57Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2186714
wikitext
text/x-wiki
'''Proviñs Venezia''' a oa unan eus 7 proviñs rannvro [[Veneto]], en [[Italia]], ha kêr [[Venezia]] e oa ar pennlec'h anezhi.
Abaoe 2015 eo deuet da vezañ [[Meurgêr Venezia]]<ref>{{it}} [https://www.normattiva.it/uri-res/N2Ls?urn:nir:stato:legge:2014-04-07;56 LEGGE 7 aprile 2014, n. 56. Disposizioni sulle città metropolitane, sulle province, sulle unioni e fusioni di comuni.]</ref>.
{| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=250 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|+<big>'''Proviñs Venezia'''</big><br /> ''' '''
|-
| style="background:#f9f9f9;" align="center" colspan=2 |
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" style="padding-top: 0.5em;"
|-
| align="center" colspan=2 | <br /><small> </small>
|}
|-
|Lec'hiadur en [[Italia]]
|[[Restr:Venezia posizione.svg|right|thumb|200px]]
|-
|Stad
|{{Italia}}
|-
|Rannvro
|{{R. Veneto}}
|-
| '''[[Yezh ofisiel]]'''
| [[Italianeg]]
|-
| '''[[Kêr-benn]]'''
| [[Venezia]]
|-
| '''Berradur'''
|VE
|-
| '''Prezidant ar broviñs'''<br /><small>''(presidente)''</small>||Francesca Zaccariotto ([[Lega Nord]])
|-
|'''Gorread'''
|2 462 km²
|-
|'''Poblañs'''<br /> -Stankter
|853 787 <small> (31.12.2008) </small><br /> 346,8 a./km²
|-
|'''Lec'hienn'''
| [https://web.archive.org/web/20190416170717/http://www.provincia.venezia.it/ Pr. Venezia]
|}
{{Veneto}}
Sed amañ listenn an 43 c'humun eus ar broviñs:
== A ==
* [[Annone Veneto]]
== C ==
* [[Campagna Lupia]]
* [[Campolongo Maggiore]]
* [[Camponogara]]
* [[Caorle]]
* [[Cavallino-Treporti]]
* [[Cavarzere]]
* [[Ceggia]]
* [[Chioggia]]
* [[Cinto Caomaggiore]]
* [[Cona]]
* [[Concordia Sagittaria]]
== D ==
* [[Dolo (Italia)|Dolo]]
== E ==
* [[Eraclea]]
== F ==
* [[Fiesso d'Artico]]
* [[Fossalta di Piave]]
* [[Fossalta di Portogruaro]]
* [[Fossò]]
== G ==
* [[Gruaro]]
== J ==
* [[Jesolo]]
== M ==
* [[Marcon]]
* [[Martellago]]
* [[Meolo]]
* [[Mira (Italia)|Mira]]
* [[Mirano]]
* [[Musile di Piave]]
== N ==
* [[Noale]]
* [[Noventa di Piave]]
== P ==
* [[Pianiga]]
* [[Portogruaro]]
* [[Pramaggiore]]
== Q ==
* [[Quarto d'Altino]]
== S ==
* [[Salzano]]
* [[San Donà di Piave]]
* [[San Michele al Tagliamento]]
* [[Santa Maria di Sala]]
* [[Santo Stino di Livenza]]
* [[Scorzè]]
* [[Spinea]]
* [[Stra]]
== T ==
* [[Teglio Veneto]]
* [[Torre di Mosto]]
== V ==
* [[Venezia]]
* [[Vigonovo]]
[[Rummad:Proviñs Venezia]]
[[Rummad:Proviñsoù kozh Italia|Venezia]]
q1ozfb7nc2o6p2hxdu6uei2yncwofo8
Noli me tangere
0
68440
2186683
2167074
2026-03-30T16:31:01Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2186683
wikitext
text/x-wiki
{{Stumm an titl|''Noli me tangere''}}
[[Restr:Chapel of John the Baptist IMG 0480.JPG|thumb|<div class="center">Al lec'h ma vije bet distaget<br>''Noli me tangere''<br><small>Chapel Sant Yann-Vadezour, [[Iliz ar Bez Santel]], [[Jeruzalem]]</small></div>]]
[[Restr:Noli me tangere - Capella dei Scrovegni - Padua 2016.jpg|thumb|<div class="center">''Noli me Tangere''<br>[[Giotto di Bondone|Giotto]], ~[[1304]]<br><small>Chapel ar re Scrovegni, [[Padova]]</small></div>]]
[[Restr:Correggio Noli Me Tangere.jpg|thumb|<div class="center">''Noli me Tangere''<br>[[Antonio da Correggio]], ~[[1525]]<br><small>[[Mirdi ar Prado]], [[Madrid]]</small></div>]]
{{Commonscat|Noli me tangere}}
'''''Noli me tangere''''' zo ur frazenn [[latin]] hag a dalv "Na stok ket ouzhin". Lavaret eo bet gant [[Jezuz]] da [[Mari Madalen (santez)|Vari Madalen]] pa voe anavezet ganti, goude an [[Dasorc'hidigezh]], hervez a lenner en [[Aviel Yann]] (XX-17)<ref>[https://web.archive.org/web/20130428080736/http://speedbible.com/vulgate/B43C020.htm Ar Bibl latin]</ref>, hini ar ''[[Vulgat]]a'', troet e latin gant [[Hieronimos]] diwar an henc'hresianeg.
== Ster ha troidigezhioù ==
''Μή μου ἅπτου'' ''mê mou haptou'' eo ar bomm er skrid [[henc'hresianeg|henc'hresianek]] orin, ar pezh a dalvez kement ha ''diskrog diouzhin'' pe ''paouez a gregiñ ennon''<ref>[http://www.dtl.org/bible/article/touch.htm ''Touch Me Not'', gant Gary F. Zeolla]</ref>{,}}<ref>[http://www.angelfire.com/nt/theology/greekverbs.html ''Greek Verbs'']</ref>.<br>E latin eo un urzh en unander : ''Arabat '''dit''' stekiñ ouzhin<ref>[http://lapoesieetsesentours.blogspirit.com/archive/2009/12/25/balise-55.html#ld Blog ''P/oésie'']</ref>.''<br>Diemglev zo e gwirionez war-sigur ster resis al lavarenn :
:• ha da Vari Madalen hepken e vefe bet distaget, ar pezh a glotfe gant an [[teal ha c'hwial|teal]] a zo kustum er [[yezhoù semitek]] ?
:• pe d'e heulierien e komzas Jezus-Krist, ar pezh a glotfe gant ar [[teal ha c'hwial|c'hwial]] ? Met n'eo ket al liester a zo nag er skrid henc'hresianeg nag er skrid latin.
Meur a droidigezh zo eta ; setu amañ un nebeud anezho :
=== E brezhoneg ===
* ''Ar Bibl'', Guillaume Le Coat, 1897 (nevesaet gant ''Unvaniezh ar Bibl en Anjev'', bloavezh ebet)<ref>[http://bibl.monsite-orange.fr/index.html Ar Bibl e brezhoneg]</ref> : "Na stok ket ennon".
* [https://web.archive.org/web/20220807221855/https://worldbibles.org/linkWindow.php?st=eng&language=bre&name=Breton&id=27592&url=http%3A%2F%2Fetabetapi.com%2Fread%2Fbrtg%2FMatt%2F1 ''World Bibles''] : "Na stok ket ennon".
=== E galleg ===
{| class="wikitable"
! Levr !! Troidigezh !! Bloavezh !! ''Noli me tangere''
|-
| ''La Bible''<ref>[http://www.e-rara.ch/gep_g/content/zoom/1965236 ''Bibliothèque de Genève'']</ref> || Pierre de Vingles || 1535 || ''Ne me touche point''
|-
| ''Le Nouveau Testament''<ref>[http://www.e-rara.ch/gep_g/content/zoom/1007755 ''Bibliothèque de Genève'']</ref> || [[Jean Calvin]] || 1562 || ''Ne me touche point''
|-
| ''La Bible, qui est toute la Saincte Escriture du Vieil & du Nouveau Testament''<ref>[http://www.e-rara.ch/gep_g/content/zoom/1007127 ''Bibliothèque de Genève'']</ref> || Jean Calvin || 1588 || ''Ne me touche point''
|-
| ''Le Nouveau Testament de Notre Seigneur Jésus-Christ''<ref>[http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k106221h/f458.image ''Gallica'']</ref>|| Isaac Lemaistre de Sacy || 1667 || ''Ne me touchez pas''
|-
| ''Nouveau Testament''<ref>[http://books.google.fr/books?id=Qm0GAAAAQAAJ&pg=PP7#v=snippet&q=Chapitre%20XX&f=false ''Google Books'']</ref> || Isaac de Beausobre & Jacques Lenfant || 1718 || ''Ne me touchez point''
|-
| ''Les Évangiles''<ref>[http://books.google.fr/books?id=0mQNAAAAYAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false ''Google Books'']</ref> || Félicité Robert de Lamennais || 1846 || ''Ne me touchez point''
|-
| ''La Sainte Bible''<ref>[http://books.google.fr/books?id=-olAAAAAIAAJ&printsec=frontcover#v=snippet&q=Chapitre%20XX&f=false ''Google Books'']</ref> || Jean-Frédéric Osterwald || 1847 || ''Ne me touche point''
|-
| ''La Sainte Bible''<ref>[http://books.google.ca/books?id=K88WAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_atb#v=onepage&q&f=true ''Google Books'']</ref> || David Martin || 1859 || ''Ne me touche point''
|-
| ''La Sainte Bible''<ref>[http://www.bibliquest.org/Bible/BibleJNDhtm-nt04-Jean.htm#nt04_20 ''BibliQuest'']</ref> || John Nelson Darby || 1872 || ''Ne me touche pas''
|-
| ''Le Nouveau Testament de Notre Seigneur Jésus-Christ''<ref>[http://archive.org/stream/LeNouveauTestamentDeNotreSeigneur/nt#page/n237/mode/2up ''Internet Archive'']</ref> || Hugues Oltramare || 1872 || ''Ne me touche pas''
|-
| ''La Bible française de Calvin''<ref>[http://archive.org/stream/labiblefranaise01reusgoog#page/n389/mode/1up ''American Libraries'']</ref>|| Jean Calvin|| 1897 || ''Ne me touche point''
|-
| ''La Sainte Bible''<ref>[https://web.archive.org/web/20130310110412/http://bible.catholique.org/evangile-selon-saint-jean/3283-chapitre-20 ''Catholique.org'']</ref> || Augustin Crampon || 1923 || ''Ne me touchez point''
|-
| ''La Sainte Bible commentée d'après la Vulgate et les textes originaux''<ref>[http://archive.org/stream/lasaintebibletex07fill#page/596/mode/2up ''Internet Archive'']</ref> || Louis-Claude Fillion || 1925 || ''Ne me touche pas''
|-
| ''Traduction Œcuménique de la Bible''<ref>[https://web.archive.org/web/20160304212711/http://lire.la-bible.net/index.php?reference=Jean%2020%3A1&versions%5B%5D=TOB ''Alliance biblique française'']</ref>|| (Labour a-stroll) || 1976 || ''Ne me retiens pas''
|-
| ''Bible de la liturgie catholique''<ref>[http://www.aelf.org/bible-liturgie/Jn/Evangile+de+J%C3%A9sus-Christ+selon+saint+Jean/chapitre/20 Association Épiscopale Liturgique pour les pays Francophones'']</ref> || (Labour a-stroll) || 1980 || ''Cesse de me tenir''
|-
| ''Évangiles de l'ACÉBAC''<ref name="Interbible">[http://www.interbible.org/interBible/ecritures/bu/index.php ''Interbible'']</ref>|| Éditions Bellarmin || 1983 || ''Ne me retiens pas''
|-
| ''La Bible en français courant''<ref name="Interbible"/>|| Société biblique française || 1997 || ''Ne me retiens pas''
|-
| ''Bible pastorale de Maredsous''<ref>[https://web.archive.org/web/20130316115247/http://www.knowhowsphere.net/Main.aspx?BASEID=marp ''Informatique et Bible'']</ref> || ''Abbaye de Maredsous'' || 1998 || ''Ne me retiens pas''
|-
| ''Bible à la Colombe''<ref>[https://web.archive.org/web/20160304212717/http://lire.la-bible.net/index.php?reference=Jean+20:1&versions%5B%5D=Colombe ''Alliance biblique française'']</ref> || ''American Bible Society'' || 2000 || ''Ne me touche pas''
|-
| ''La Nouvelle Bible Segond''<ref>[http://lire.la-bible.net/index.php?reference=Jean+20%3A1&versions%5B%5D=NBS ''Alliance biblique française'']</ref> || ''Société biblique française'' || 2002 || ''Cesse de t'accrocher à moi''
|-
| ''La bible de Jérusalem''<ref>[https://web.archive.org/web/20131228143950/http://bibliotheque.editionsducerf.fr/par%20page/84/TM.htm ''La Bible de Jérusalem'']</ref> || Éditions du Cerf || 2003 || ''Ne me touche pas''
|-
| ''La Bible Parole de Vie''<ref>[https://web.archive.org/web/20160304211725/http://lire.la-bible.net/index.php?reference=Jean%2020%3A1&versions%5B%5D=PDV ''Alliance biblique française]</ref> || ''Aliance biblique française'' || 2006 || ''Ne me retiens pas''
|-
| ''La Bible King James française''<ref>[https://web.archive.org/web/20120210182652/http://kingjamesfrancaise.net/la-bible-king-james-francaise/44-nouveau-testament/103-evangile-selon-saint-jean.html?start=19 ''King James Française'']</ref> || Nadine Stratford || 2006 || ''Ne me touche pas''
|-
| ''La Bible''<ref>[http://nachouraqui.tripod.com/id60.htm ''Le Pacte Neuf'']</ref> || André Chouraqui || 2007 || ''Ne me touche pas''
|}
== Skrid ar ''Vulgata'' ==
Setu amañ skrid latin ar ''Vulgata'', hag un droidigezh vrezhonek anezhañ.
{|
|+ <big>'''Arroudenn eus Aviel Yann, pennad XX : ar gwerzadoù 11-18'''</big>
|-
| valign="top" bgcolor="#F0FFFF" |
'''11.''' ''Maria autem stabat ad monumentum foris plorans dum ergo fleret inclinavit se et prospexit in monumentum''
| valign="top" bgcolor="#F5F5F5" |
Met edo Mari er-maez e-kichen ar bez, o ouelañ dourek, hag en ur ouelañ e stouas evit gwelet diabarzh ar bez
|-
| valign="top" bgcolor="#F0FFFF" |
'''12.''' ''et vidit duos angelos in albis sedentes unum ad caput et unum ad pedes ubi positum fuerat corpus Iesu''
| valign="top" bgcolor="#F5F5F5" |
ha hi gwelet daou ael gwisket e gwenn, azezet an eil ouzh ar penn hag egile ouzh an treid el lec'h ma oa bet lakaet korf Jezuz.
|-
| valign="top" bgcolor="#F0FFFF" |
'''13.''' ''dicunt ei illi mulier quid ploras dicit eis quia tulerunt Dominum meum et nescio ubi posuerunt eum''
| valign="top" bgcolor="#F5F5F5" |
Hag i ha lavaret dezhi, "Maouez, petra zo kaoz dit da ouelañ ?" Hi a lavaras dezho, "Abalamour m'o deus kemeret ma Aotrou, ha n'ouzon ket pelec'h o deus e lakaet".
|-
| valign="top" bgcolor="#F0FFFF" |
'''14.''' ''hæc cum dixisset conversa est retrorsum et videt Iesum stantem et non sciebat quia Iesus est''
| valign="top" bgcolor="#F5F5F5" |
Goude bezañ lavaret kement-se e troas hag e welas Jezuz en e sav, ha ne ouie ket e oa Jezuz.
|-
| valign="top" bgcolor="#F0FFFF" |
'''15.''' ''dicit ei Iesus mulier quid ploras quem quaeris illa existimans quia hortulanus esset dicit ei domine si tu sustulisti eum dicito mihi ubi posuisti eum et ego eum tollam''
| valign="top" bgcolor="#F5F5F5" |
Jezuz a lavaras dezhi, "Maouez, perak e ouelez ? Piv a glaskez ?" Hi, a soñje dezhi e oa-eñ al liorzhour, a lavaras dezhañ, "Aotrou, mard eo te en deus e gaset, lavar din pelec'h ec'h eus e lakaet, hag en e gemerin".
|-
| valign="top" bgcolor="#F0FFFF" |
'''16.''' ''dicit ei Iesus Maria conversa illa dicit ei rabboni quod dicitur magister''
| valign="top" bgcolor="#F5F5F5" |
Jezuz a lavaras dezhi, "Mari". Hi a droas hag a lavaras dezhañ, "Rabboni", ar pezh a dalvez « Mestr ».
|-
| valign="top" bgcolor="#F0FFFF" |
'''17.''' ''dicit ei Iesus '''noli me tangere''' nondum enim ascendi ad Patrem meum vade autem ad fratres meos et dic eis ascendo ad Patrem meum et Patrem vestrum et Deum meum et Deum vestrum''
| valign="top" bgcolor="#F5F5F5" |
Jezuz a lavaras dezhi, "'''Na stok ket ouzhin''', rak n'on ket pignet davet ma Zad, met kae davet ma breudeur ha lavar dezho e pignan war-du ma Zad hag ho Tad ha ma Doue hag ho Toue".
|-
| valign="top" bgcolor="#F0FFFF" |
'''18.''' ''venit Maria Magdalene adnuntians discipulis quia vidi Dominum et haec dixit mihi''
| valign="top" bgcolor="#F5F5F5" |
Mont a reas Mari Madalen da gemenn d'an diskibien, "Gwelet em eus an Aotrou, ha setu ar pezh en deus lavaret din".
|-
|}
== ''Noli me tangere'' en arz ==
Meur a [[arz]]our zo bet awenet gant an darvoudenn a zo kontet en Aviel Yann :
* ''[[Mestr an Dasorc'hidigezh]]'', ul livour [[italia]]n dizanv eus skol [[Rimini]], a labouras etre [[1300]] ha [[1350]] — Mirdi ar Vatikan
* [[Duccio di Buoninsegna]] (~[[1255]]-[[1319]]), livour italian — ''Museo dell'Opera Metropolitana del Duomo'', [[Siena]] (~[[1310]])
* [[Giotto di Bondone]] ([[1267]]-[[1337]], livour ha kizellour italian — ''Cappella Scrovegni'', [[Padova]] ha penniliz ''San Francesco'' [[Assisi]] ([[1320]])
* [[Fra Angelico]] (~[[1400]]-[[1455]]), livour italian — Kouent San Marco, [[Firenze]] (~[[1441]])
* [[Hans Memling]] (~[[1437]]-[[1494]]), livour alaman — ''Alte Pinakothek'', München ([[1480]])
* [[Martin Schongauer]] (~[[1450]]-[[1491]]), livour hag engraver [[elzas]]at — ''[[Mirdi Unterlinden]]'', [[Colmar]] ([[1473]])
* [[Bramantino]] (~[[1450]]-~[[1530]], livour italian — ''Pinacoteca del Castello Sforzesco'', [[Milano]] (~[[1507]])
* [[Tilman Riemenschneider]] (~[[1460]]-[[1531]]), kizellour [[alaman]] — ''Staatliche Museum'', [[Berlin]] ([[1490]]-[[1492]])
* [[Jacob Cornelisz van Oostsanen]] (kent [[1470]]-[[1533]]), livour hag engraver flandrezat — ''Museumlandschaft Hessen'', [[Kassel (Alamagn)|Kassel]] ([[1507]])
* [[Hans Baldung]] (~[[1484]]-[[1545]]), livour hag engraver alaman — ''Hessisches Landesmuseum'', [[Darmstadt]] ([[1539]])
* [[Andrea del Sarto]] ([[1486]]-[[1531]]), livour italian — ''San Salvi Museo'', Firenze (~[[1510]])
* [[Tizian]] ([[1488]]-[[1576]]), livour italian — [[National Gallery, Londrez]] (~[[1514]])
* [[Antonio da Correggio]] (~[[1489]]-[[1534]]), livour italian — ''Museo del Prado'', [[Madrid]] (~[[1525]])
* [[Hans Holbein ar Yaouankañ]] ([[1497]]-[[1543]]), livour hag engraver alaman — ''Royal Collection - Hampton Court,'' Londrez ([[1524]])
* [[Agnolo Bronzino]] ([[1503]]-[[1572]]), livour italian — ''Casa Buonarroti'', Firenze ([[1531]])
* [[Lambert Sustris]] (~[[1515]]~[[1590]]), livour flandrezat — ''Musée des Beaux-Arts, [[Lille]] (etre [[1548]] ha [[1553]])
* [[Paolo Veronese]] ([[1528]]-[[1588]]), livour italian — ''Musée des Beaux-Arts'', [[Grenoble]] (~[[1580]])
* [[Federico Barocci]] ([[1535]]-[[1612]]), livour italian — ''[[Alte Pinakothek]]'', [[München]] ([[1590]]), hag Ofisoù [[Firenze]] (1590)
* [[Giovanni Paolo Lomazzo]] ([[1538]]-[[1592]]), livour italian — ''Pinacoteca Civica'', [[Venezia]] ([[1568]])
* [[Lavinia Fontana]] ([[1552]]-[[1614]]), livourez italian —, ''Galleria degli Uffizi'', Firenze ([[1581]])
* [[Pieter Brueghel yaouank]] ([[1565]]-[[1636]]), livour [[brabant]]at — ''Musée historique lorrain'', [[Nancy]] ([[1630]])
* [[Battistello Caracciolo]] ([[1578]]-[[1635]]), livour italian — ''Museo Civico'', [[Prato]] (~[[1620]])
* [[Nicolas Poussin]] ([[1594]]-[[1665]]), livour gall — ''Museo del Prado'', Madrid ([[1653]])
* [[Gian Lorenzo Bernini]] ([[1598]]-[[1680]]), livour ha kizeller italian — Iliz ''Santi Domenico e Sisto'', [[Roma]] ([[1649]] ; gant Bernini e voe treset ar c'hizelladur ''Noli me tangere'', hogen gant e zeskard E. Antonio Raggi e voe graet al labour<ref>[http://romanchurches.wikia.com/wiki/Santi_Domenico_e_Sisto ''Santi Domenico e Sisto'']</ref>.)
* [[Jan Brueghel yaouank]] ([[1601]]-[[1678]]), livour flamank — ''Musée des Beaux-Arts'', Nancy (~[[1620]])
* [[Alonso Cano]] ([[1601]]-[[1667]]), livour ha kizellour [[spagnol]] — ''Szépmûvészeti Múzeum'', [[Budapest]]'' (~[[1640]])
* [[Laurent de La Hyre]] ([[1606]]-[[1656]]), livour gall — ''Mirdi an Arzoù-Kaer'', Grenoble ([[1656]])
* [[Eustache Le Sueur]] ([[1616]]-[[1655]]), livour gall — ''[[Mirdi al Louvre]]'', [[Pariz]] ([[1651]])
* [[Gregorio de Ferrari]] (~[[1647]]-[[1726]]), livour italian — ''Galleria di Palazzo Bianco'', [[Genova]] (~[[1685]])
* [[William Etty]] ([[1787]]-[[1849]]), livour [[saoz]] — ''Tate Gallery'', London ([[1834]])
* [[Aleksandr Andreyevitch Ivanov]] ([[1806]]-[[1858]]), livour [[rus]] — ''Русский музей (ar Mirdi Rusian")'', [[Sant-Petersbourg]] ([[1835]])
* [[Maurice Denis]] ([[1870]]-[[1943]], livour hag engraver gall — (1895-1896, ''Musée du Prieuré'', [[Saint-Germain-en-Laye]] ([[1896]])
==Livadurioù==
<gallery>
Duccio di Buoninsegna 001.jpg|[[Duccio di Buoninsegna]], ~1310
Noli me tangere, fresco by Fra Angelico.jpg|[[Fra Angelico]], ~1441
Schongauer, Martin - Noli me tangere (detail).JPG|[[Martin Schongauer]], 1473
Botticelli, pala delle convertite, predella 01, noli me tangere.jpg|[[Sandro Botticelli]], 1491-93
Fra bartolomeo 09 Noli Me Tangere.jpg|[[Fra Bartolomeo]], ~1506
Tizian 050.jpg|[[Tizian]], ~1514
Noli me tangere by Pontorno - 2.jpg|[[Pontormo]], 1531
Noli me tangere by Hans Holbein d. J. - Hampton Court Palace.jpg|[[Hans Holbein ar Yaouankañ]], 1532-33
Hans Baldung 005.jpg|[[Hans Baldung]], 1539
Le Christ en jardinier apparaît aux trois Marie ou Noli Me tangere - Il Bronzino - Musée du Louvre Peintures INV 130 ; MR 79.jpg|[[Angelo Bronzino]], 1561
Paolo Veronese 015.jpg|[[Paolo Veronese]], ~1580
Alexander Ivanov - Christ's Appearance to Mary Magdalene after the Resurrection - Google Art Project.jpg|[[Aleksandr Ivanov]], 1835
</gallery>
==Lennegezh==
*''Noli me tangere'', romant [[spagnolek]] gant ar skrivagner [[Filipinez|filipina]]t [[José Rizal]] e [[1887]].
*''Noli me tangere'', sonedenn [[Sveden|svedek]] gant [[Carl Johan Gustaf Snoilsky]] ([[1841]]–[[1903]]).
== Sterioù deveret ''Noli me tangere'' ==
Meur a dra zo bet anvet diwar an droidigezh ''Na stok ket ouzhin''.
* Anv ur blantenn, ''Impatiens noli-tangere'', a vann hec'h hadoù pa vez stoket outi.
* Anv ul loen, ar fasm ("bazh-an-diaoul") ''Epidares nolimetangere'', a ya e darsonn p'en em sant an arvar<ref>[https://labibledesphasmes.wixsite.com/monsite/post/2019/01/17/epidares-nolimetangere ''Epidares nolimetangere'']</ref>.
* Anv ur c'hleñved, ''Noli me tangere'', a zo un angreizh kroc'henel a vez gwashaet gant forzh pe antred a lakaer warnañ<ref>Geriadur galleg ''Le Robert''.</ref>
==Banniel==
[[Restr:Flag of the Alabama Secession Convention (reproduction, reverse).svg|thumb|Tu gin banniel Alabama e 1861]]
E [[1861]] e voe graet ur banniel nevez da [[Alabama]], ha war an tu gin e oa skrivet ''Noli me tangere'' dindan ur barr [[kotoñs]].
== Levrlennadur ==
* Marianne Alphant & Daniel Arasse & Guy Lafon : ''L'apparition à Marie-Madeleine'', Desclée de Brouwer, 2001, 125 pajenn {{ISBN|978-2-220-04988-5}}
== Liammoù diavaez ==
* {{es}} [https://web.archive.org/web/20110308052743/http://www.gooachi.com/blog.php?fich=Maria_Magdalena Mari Madalen: Perak e c'houlennas Jezuz diganti choù hep stekiñ outañ?]
* {{es}} [http://www.historia-del-arte-erotico.com/arte_sacro/noli_me_tangere/home.htm Noli me tangere en arz]
== Daveennoù ==
{{Daveoù|bannoù=4}}
[[Rummad:Lavaroù latin]]
[[Rummad:Jezuz el livadurioù]]
[[Rummad:Vulgat]]
ak3ltcrxzgpyo3rkvlpjzu3iz7u2jmi
Samfylkingin
0
80358
2186727
1661568
2026-03-31T06:57:00Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2186727
wikitext
text/x-wiki
''' Samfylkingin''' ([[islandeg]] a dalvez Emglev sokial-demokrat) a zo ur strollad politikel sokial-demokrat [[Island|islandat]]. Ur strollad eus an tu kleiz kreiz eo. Krouet eo bet an Emglev e [[1999]], hag ennañ ez eus bet kendeuzet pevar strollad e miz Mae [[2000]] : ''Alþýðuflokkurinn'' (Strollad sokial-demokrat), ''Alþýðubandalagið'' (Unvaniezh ar bobl), ''Samtök um kvennalista'' (Unvaniezh ar maouezed) ha ''Þjóðvaki'' (Emsav broadel). Dont a reas da vezañ strollad politikel brasañ Island goude dilennadeg ar parlamant e [[2009]]. [[Jóhanna Sigurðardóttir]] (hag a zo ezel eus an Emglev) eo a zo kentañ ministrez [[Island]]. Dilennet eo bet da brezidantez an Emglev d'an [[28 a viz Meurzh]] [[2009]] (98% eus mouezhioù izili ar strollad).
== En dilennadegoù ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
! Dilennadeg
! Niver a vouezhioù
! Dregantad
! Dileuridi
! Disoc'h
|-
| Dilennadeg parlamant Island, 1999
| 44 378
| 26,8%
| 17
| align="left" | Trec'h Strollad ar frankiz
|-
| Dilennadeg parlamant Island, 2003
| 56 700
| 31,0%
| 20
| align="left" | Trec'h Strollad ar frankiz
|-
| Dilennadeg parlamant Island, 2007
| 48 742
| 26,8%
| 18
| align="left" | Trec'h Strollad ar frankiz
|-
| Dilennadeg parlamant Island, 2009
| '''55 758'''
| '''29,8%'''
| '''20'''
| align="left" | Trec'h
|}
== Liamm diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20060424070854/http://www.samfylking.is/ Lec'hienn ofisiel]
{{Strolladoù politikel Island}}
[[Rummad:Strolladoù politikel Island]]
i0kevb18gge48esyqzkh3yu7gaoc3m8
Ronan Le Flécher
0
83253
2186716
1953391
2026-03-31T04:17:40Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2186716
wikitext
text/x-wiki
Ganet eo '''Ronan Le Flécher''' d'an eil a viz Genver 1973 e [[Kemperle]]. Kazetenner eo evit [[Armor Magazine]], [[Radio Bro]], [[Breizhmag]], [[Bretons]], [[Bretagne Magazine]], [[Univers Celtes]], [[Musiques Celtiques]], [[L'Interceltique]], LeCoq Gourmand. Bep sizhun evit ar gelaouenn sizhuniek [[Ya !]] e vez brezhonekaet pennadoù savet gantañ e galleg. "Degemer mat e Breizh" en deus souhetet da Liliane Bethencourt war [https://web.archive.org/web/20110612022201/http://blog.breizh.bz/ Blog Breizh], ul lec'hienn aozet ha renet gantañ. Pennkazetenner an [[Agence Bretagne Presse]] eo Ronan Le Flecher. Emañ o vevañ e [[Rieg]], [[Roazhon]] hag [[Pariz]].
{{DEFAULTSORT:Flecher, Ronan Le}}
[[Rummad:Kazetennerien Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1973]]
1xxsq6bb99hg1fnudy1yvwpcwe2y511
Eau Claire (Wisconsin)
0
86286
2186717
2095292
2026-03-31T05:17:31Z
CommonsDelinker
424
Lakaet eo bet ar restr [[c:File:SargeBoydBandshellInOwenPark,_Eau_Claire.jpg]] e-lec’h SargeBoydBandshellInOwenPark.JPG gant [[c:User:CommonsDelinker]] evit an abeg-mañ: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]]
2186717
wikitext
text/x-wiki
{{pennad zo| Eau Claire}}
[[Restr:WIMap-doton-Eau Claire.png|right|250px|border]]
'''Eau Claire''' zo ur gêr lec'hiet e kornôg-kreiz [[Stadoù SUA|stad]] [[Wisconsin (stad)|Wisconsin]], en [[Stadoù-Unanet Amerika]]. 61,704 annezad a oa eno er bloaz [[2000]]. Krouet eo bet anv [[Wisconsin (stad)|Wisconsin]] en ur mod ofisiel e [[1856]].
<gallery mode="packed" heights="150px">
Eau Claire - Water Street looking west 2005.jpg
SargeBoydBandshellInOwenPark, Eau Claire.jpg
</gallery>
<gallery mode="packed" heights="150px">
Eau Claire - Chippewa River looking south east.jpg
2009-0711-EauClaire-CH.jpg
Eau Claire - Federal Building 2005.jpg
Clarence Chamberlin house.jpg
</gallery>
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20110504215332/http://www.ci.eau-claire.wi.us/ Lec'hienn ofisiel]
[[Rummad:Kêrioù Wisconsin]]
bbuu3j7b12t02lhe3cnyyk792zt3m1h
Proviñsoù Spagn
0
92867
2186713
2054672
2026-03-30T23:47:20Z
SpinnerLaserzthe2nd
63527
([[c:GR|GR]]) [[File:Flag of Badajoz.svg]] → [[File:Bandera de Badajoz.svg]]
2186713
wikitext
text/x-wiki
[[File:Provincias de España.svg|thumb|upright=2|Proviñsoù Spagn.]]
Setu amañ roll an 50 [[proviñs]] a zo e [[Spagn]], gant o c'hêr-benn, ar gumuniezh emren ma'z int lodek anezhe, ha roll o c'humunioù.
{|class="wikitable sortable"
|-
!Proviñs
!Kêr-benn
!Kumuniezh emren
|-
|[[File:Álava.svg|25px]] '''[[Araba|Araba/Álava]]'''
|[[File:Flag of Vitoria.svg|border|25px]] [[Gasteiz|Vitoria-Gasteiz]]
|[[File:Flag of the Basque Country.svg|25px]] [[Kumuniezh Emren Euskadi|Euskadi]]
|-
|[[File:Bandera provincia Albacete.svg|25px]] '''[[Proviñs Albacete|Albacete]]'''
|[[File:Albacete-Bandera.svg|25px]] [[Albacete]]
|[[File:Bandera Castilla-La Mancha.svg|border|25px]] [[Kastilha-La Mancha]]
|-
|'''[[Proviñs Alicante|Alacant/Alicante]]'''<ref name="noFlags">N'eus banniel ofisiel ebet evit Proviñs Alicante, Castellón, La Coruña, Las Palmas, Santa Cruz de Tenerife, Valencia, Zamora.</ref>
|[[Restr:Bandera d'Alacant.svg|25px]] [[Alicante|Alacant]]
|[[Restr:Flag of the Land of Valencia (official).svg|25px]] [[Kumuniezh València]]
|-
|[[File:Flag Almería Province.svg|25px]] '''[[Proviñs Almería|Almería]]'''
|[[File:Bandera de Almería.svg|border|25px]] [[Almería]]
|[[File:Flag of Andalucía.svg|25px]] [[Andalouzia]]
|-
|[[File:Flag of Asturias.svg|25px]] '''[[Asturiez]]'''
|[[File:Uvieu flag.svg|25px]] [[Oviedo]]
|[[File:Flag of Asturias.svg|25px]] [[Asturiez]]
|-
|[[File:Bandera de la provincia de Ávila.svg|25px]] '''[[Proviñs Ávila|Ávila]]'''
|[[File:Bandera de Ávila.svg|25px]] [[Ávila]]
|[[File:Flag_of_Castile_and_León.svg|25px]] [[Kastilha ha León]]
|-
|[[Restr:Provincia de Badajoz - Bandera.svg|25px]] '''[[Proviñs Badajoz|Badajoz]]'''
|[[Restr:Bandera de Badajoz.svg|25px]] [[Badajoz]]
|[[Restr:Flag of Extremadura with COA.svg|25px]] [[Extremadura]]
|-
|[[Restr:Flag of Barcelona province(official).svg|25px]] '''[[Proviñs Barcelona|Barcelona]]'''
|[[Restr:Flag of Barcelona.svg|border|25px]] [[Barcelona]]
|[[Restr:Flag of Catalonia.svg|25px]] [[Kumuniezh Emren Katalonia|Katalonia]]
|-
|[[Restr:Flag Burgos Province.svg|25px]] '''[[Proviñs Burgos|Burgos]]'''
|[[Restr:Bandera de la ciudad de Burgos (España).svg|25px]] [[Burgos]]
|[[Restr:Flag_of_Castile_and_León.svg|25px]] [[Kastilha ha León]]
|-
|[[Restr:Bandera de Cáceres.svg|25px]] '''[[Proviñs Cáceres|Cáceres]]'''
|[[Restr:Bandera de Cáceres.svg|25px]] [[Cáceres]]
|[[Restr:Flag of Extremadura with COA.svg|25px]] [[Extremadura]]
|-
|[[Restr:Flag Cádiz Province.svg|25px]] '''[[Proviñs Cádiz|Cádiz]]'''
|[[Restr:Bandera de Cádiz.svg|25px]] [[Cádiz]]
|[[Restr:Flag of Andalucía.svg|25px]] [[Andalouzia]]
|-
|[[Restr:Flag of Cantabria.svg|border|25px]] '''[[Kantabria]]'''
|[[Restr:Santander.svg|border|25px]] [[Santander (Spagn)|Santander]]
|[[Restr:Flag of Cantabria.svg|border|25px]] [[Kantabria]]
|-
|'''[[Proviñs Castelló|Castellón]]'''<ref name="noFlags"/>
|[[Restr:Bandera de Castelló de la Plana-2.svg|25px]] [[Castelló de la Plana]]
|[[Restr:Flag of the Land of Valencia (official).svg|25px]] [[Kumuniezh València]]
|-
|[[Restr:Bandera Provincial de Ciudad Real.png|25px]] '''[[Proviñs Ciudad Real|Ciudad Real]]'''
|[[Restr:Flag of Ciudad Real.jpg|25px]] [[Ciudad Real]]
|[[Restr:Bandera Castilla-La Mancha.svg|border|25px]] [[Kastilha-La Mancha]]
|-
|[[Restr:Provincia de Córdoba - Bandera.svg|25px]] '''[[Proviñs Córdoba (Spagn)|Córdoba]]'''
|[[Restr:Flag of Córdoba, Spain.svg|25px]] [[Córdoba (Spagn)|Córdoba]]
|[[Restr:Flag of Andalucía.svg |25px]] [[Andalouzia]]
|-
|'''[[Proviñs A Coruña|La Coruña]]'''<ref name="noFlags"/>
|[[A Coruña|La Coruña]]
|[[Restr:Flag of Galicia.svg|border|25px]] [[Galiza]]
|-
|[[Restr:Flag Cuenca Province.svg|25px]] '''[[Proviñs Cuenca|Cuenca]]'''
|[[Restr:Bandera de Cuenca.svg|25px]] [[Cuenca (Spagn)|Cuenca]]
|[[Restr:Bandera Castilla-La Mancha.svg|border|25px]] [[Kastilha-La Mancha]]
|-
|[[Restr:Bandera de la provincia de Gerona.png|25px]] '''[[Proviñs Girona|Gerona]]'''
|[[Restr:Bandera de Gerona.png|25px]] [[Girona]] (''Gerona'')
|[[Restr:Flag of Catalonia.svg|25px]] [[Kumuniezh Emren Katalonia|Katalonia]]
|-
|[[Restr:Bandera de la provincia de Granada (España).svg|25px]] '''[[Proviñs Granada|Granada]]'''
|[[Restr:Bandera de Granada (Granada).svg|25px]] [[Granada (Spagn)|Granada]]
|[[Restr:Flag of Andalucía.svg |25px]] [[Andalouzia]]
|-
|[[Restr:Bandera provincia de Guadalajara, Castilla-La Mancha, España.png|25px]] '''[[Proviñs Guadalajara|Guadalajara]]'''
|[[Restr:Bandera de Guadalajara.svg|25px]] [[Guadalajara (Spagn)|Guadalajara]]
|[[Restr:Bandera Castilla-La Mancha.svg|border|25px]] [[Kastilha-La Mancha]]
|-
|[[Restr:Gipuzkoa flag.svg|25px]] '''[[Gipuzkoa]]'''
|[[Restr:Bandera de San Sebastián.svg|border|25px]] [[Donostia|Donostia-San Sebastián]]
|[[Restr:Flag of the Basque Country.svg|25px]] [[Kumuniezh Emren Euskadi|Euskadi]]
|-
|[[Restr:Bandera de la Provincia De Huelva.svg|border|25px]] '''[[Proviñs Huelva|Huelva]]'''
|[[Restr:Flag of the City of Huelva (official).PNG|border|25px]] [[Huelva]]
|[[Restr:Flag of Andalucía.svg |25px]] [[Andalouzia]]
|-
|[[Restr:Flag of Huesca (province).svg|border|25px]] '''[[Proviñs Huesca|Huesca]]'''
|[[Restr:Flag of Huesca.svg|25px]] [[Huesca]]
|[[Restr:Flag of Aragon.svg|25px|Bandera de Aragón]] [[Aragon]]
|-
|[[Restr:Flag of the Balearic Islands.svg|25px]] '''[[Balearez|Illes Balears]]'''
|[[Restr:Flag of Mallorca.svg|25px|Palma]] [[Palma (Mallorca)|Palma]]
|[[Restr:Flag of the Balearic Islands.svg|25px]] [[Balearez|Illes Balears]]
|-
|[[Restr:Bandera_de_la_provincia_de_Jaén.svg|25px]] '''[[Proviñs Jaén (Spagn)|Jaén]]'''
|[[Restr:Bandera Jaén.svg|25px]] [[Jaén (Spagn)|Jaén]]
|[[Restr:Flag of Andalucía.svg |25px]] [[Andalouzia]]
|-
|[[Restr:Bandera de León.svg|25px]] '''[[Proviñs León|León]]'''
|[[Restr:Bandera de León (ciudad).svg|25px]] [[León (Spagn)|León]]
|[[Restr:Flag_of_Castile_and_León.svg|25px]] [[Kastilha ha León]]
|-
|[[Restr:Bandera de la provincia de Lérida.svg|25px]] '''[[Proviñs Lleida|Lleida]]'''
|[[Restr:Flag of Lleida.svg|25px]] [[Lleida|Lérida]]
|[[Restr:Flag of Catalonia.svg|25px]] [[Kumuniezh Emren Katalonia|Katalonia]]
|-
|[[Restr:Lugo (provincia).svg|25px]] '''[[Proviñs Lugo|Lugo]]'''
|[[Restr:Flag of the City of Lugo, Spain (official).PNG|border|25px]] [[Lugo]]
|[[Restr:Flag of Galicia.svg|border|25px]] [[Galiza]]
|-
|[[Restr:Flag of the Community of Madrid.svg|25px|Bandera de la Comunidad de Madrid]] '''[[Proviñs Madrid|Madrid]]'''
|[[Madrid]]
|[[Restr:Flag of the Community of Madrid.svg|25px|Bandera de la Comunidad de Madrid]] Kumuniezh Madrid
|-
|[[Restr:Flag Málaga Province.svg|25px]] '''[[Proviñs Málaga|Málaga]]'''
|[[Restr:Flag of Málaga, Spain.svg|25px|]] [[Málaga]]
|[[Restr:Flag of Andalucía.svg |25px]] [[Andalouzia]]
|-
|[[Restr:Flag of the Region of Murcia.svg|25px|Bandera de la Región de Murcia]] '''[[Rannvro Murcia|Murcia]]'''
|[[Restr:Flag of Murcia.svg|25px]] [[Murcia (Spagn)|Murcia]]
|[[Restr:Flag of the Region of Murcia.svg|25px|Bandera de la Región de Murcia]] [[Rannvro Murcia|Murcia]]
|-
|[[Restr:Bandera de Navarra.svg|25px]] '''[[Navarra|Navarra/Nafarroa]]'''
|[[Restr:Bandera Pamplona.svg|25px]] [[Iruñea]] (''Pamplona'')
|[[Restr:Bandera de Navarra.svg|25px]] [[Navarra|Navarra/Nafarroa]]
|-
|[[Restr:Provincia de Ourense - Bandera.svg|25px]] '''[[Proviñs Ourense|Orense]]'''
|[[Restr:Bandera de Ourense.svg|25px]] [[Ourense|Orense]]
|[[Restr:Flag of Galicia.svg|border|25px]] [[Galiza]]
|-
|[[Restr:Palencia prov bandera.png|25px]] '''[[Proviñs Palencia|Palencia]]'''
|[[Restr:Palencia.PNG|25px]] [[Palencia]]
|[[Restr:Flag_of_Castile_and_León.svg|25px]] [[Kastilha ha León]]
|-
|'''[[Proviñs Las Palmas|Las Palmas]]'''<ref name="noFlags"/>
|[[Restr:Flag of Las Palmas de Gran Canaria.svg|border|25px]] [[Las Palmas de Gran Canaria]]
|[[Restr:Flag of the Canary Islands.svg|border|25px]] [[Kanariez]]
|-
|[[Restr:Flag of the Province of Pontevedra.PNG|border|25px]] '''[[Proviñs Pontevedra|Pontevedra]]'''
|[[Restr:Bandera de Pontevedra.svg|25px]] [[Pontevedra]]
|[[Restr:Flag of Galicia.svg|border|25px]] [[Galiza]]
|-
|[[Restr:Flag of La Rioja (with coat of arms).svg|25px]] '''[[La Rioja (Spagn)|La Rioja]]'''
|[[Restr:Bandera de Logroño.png|border|25px]] [[Logroño]]
|[[Restr:Flag of La Rioja (with coat of arms).svg|25px]] La Rioja
|-
|[[Restr:Bandera de la provincia de Salamanca.svg|25px]] '''[[Proviñs Salamanca|Salamanca]]'''
|[[Restr:Bandera de Salamanca.svg|25px]] [[Salamanca]]
|[[Restr:Flag_of_Castile_and_León.svg|25px]] [[Kastilha ha León]]
|-
|[[Restr:Flag Segovia province.svg|25px]] '''[[Proviñs Segovia|Segovia]]'''
|[[Restr:Bandera de Segovia.svg|25px]] [[Segovia]]
|[[Restr:Flag_of_Castile_and_León.svg|25px]] [[Kastilha ha León]]
|-
|[[Restr:Bandera-diputacion-sevilla.jpg|20px]] '''[[Proviñs Sevilla|Sevilla]]'''
|[[Restr:Flag of Sevilla, Spain.svg|20px]] [[Sevilla]]
|[[Restr:Flag of Andalucía.svg|25px]] [[Andalouzia]]
|-
|[[Restr:Flag Soria province.svg|border|25px]] '''[[Proviñs Soria|Soria]]'''
|[[Restr:Bandera de Soria.svg|border|25px]] [[Soria]]
|[[Restr:Flag_of_Castile_and_León.svg|25px]] [[Kastilha ha León]]
|-
|[[Restr:Bandera actual de la provincia de Tarragona.svg|25px]] '''[[Proviñs Tarragona|Tarragona]]'''
|[[Restr:Bandera de Tarragona.svg|25px]] [[Tarragona]]
|[[Restr:Flag of Catalonia.svg|25px]] [[Kumuniezh Emren Katalonia|Katalonia]]
|-
|'''[[Proviñs Santa Cruz de Tenerife|Santa Cruz de Tenerife]]'''<ref name="noFlags"/>
|[[Restr:Banderastacruztfe.png|border|25px]] [[Santa Cruz de Tenerife]]
|[[Restr:Flag of the Canary Islands.svg|border|25px]] [[Kanariez]]
|-
|[[Restr:Teruel (provincia).svg|border|25px]] '''[[Proviñs Teruel|Teruel]]'''
|[[Restr:Bandera de Teruel.svg|25px]] [[Teruel]]
|[[Restr:Flag of Aragon.svg|25px|Bandera de Aragón]] [[Aragón]]
|-
|[[Restr:Bandera antigua de la provincia de Toledo.svg|25px]] '''[[Proviñs Toledo|Toledo]]'''
|[[Restr:Bandera de Toledo.svg|25px]] [[Toledo]]
|[[Restr:Bandera Castilla-La Mancha.svg|border|25px]] [[Kastilha-La Mancha]]
|-
|'''[[Proviñs Valencia|València]]'''<ref name="noFlags"/>
|[[Restr:Flag of the Land of Valencia (official).svg|25px]] [[València]]
|[[Restr:Flag of the Land of Valencia (official).svg|25px]] [[Kumuniezh València]]
|-
|[[Restr:Bandera de la provincia de Valladolid.svg|25px]] '''[[Proviñs Valladolid|Valladolid]]'''
|[[Restr:Bandera valladolid.svg|25px]] [[Valladolid]]
|[[Restr:Flag_of_Castile_and_León.svg|25px]] [[Kastilha ha León]]
|-
|[[Restr:Bizkaikobanderea.svg|25px]] '''[[Bizkaia|Vizcaya]]'''
|[[Restr:Flag of Bilbao.svg|border|25px]] [[Bilbo]]
|[[Restr:Flag of the Basque Country.svg|25px]] [[Kumuniezh Emren Euskadi|Euskadi]]
|-
|'''[[Proviñs Zamora|Zamora]]'''<ref name="noFlags"/>
|[[Restr:Bandera de Zamora.svg|25px]] [[Zamora (Spagn)|Zamora]]
|[[Restr:Flag_of_Castile_and_León.svg|25px]] [[Kastilha ha León]]
|-
|[[Restr:Flag of Zaragoza province (with coat of arms).svg|border|25px]] '''[[Proviñs Zaragoza|Zaragoza]]'''
|[[Restr:Bandera de Zaragoza.svg|25px]] [[Zaragoza]]
|[[Restr:Flag of Aragon.svg|25px|Bandera de Aragón]] [[Aragón]]
|}
*Kêrioù [[Ceuta]] ha [[Melilla]] zo [[kêrioù emren eus Spagn]] ha n’int ket proviñsoù.
==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Proviñsoù Spagn|Proviñsoù Spagn]]
g0iv7i2tvc356npqf1h8rg6mqxrt4ps
Saintonge
0
98069
2186730
2096609
2026-03-31T08:14:37Z
Deltaspace42
90632
([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Saintogne in France (1789).svg]] → [[File:Saintonge in France (1789).svg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Saintonge is misspelled
2186730
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Saintonge in France (1789).svg|thumb|Sede pelec'h emañ '''Saintonge''' e [[Bro-C'hall]].]]
'''Saintonge''' (distaget {{IPA|[sɛ̃tɔ̃ʒ]}} e galleg, ''Séntunjhe'' e [[santonjeg]], pe '''Sentoñj''' a-wezhioù e brezhoneg) zo ur broviñs kozh eus kornôg [[Bro-C'hall]]. Etre tri departamant e voe rannet e 1791 : ar [[Charente-Maritime|Charente Izelañ]], dezhañ an darn vuiañ, ar [[Charente (departamant)|Charente]] ha an [[Deux-Sèvres]].
== Douaroniezh ==
Etre proviñsoù [[Aunis]] er gwalarn, hag [[Angoumois]] er gevred, emañ. En hanternoz dezhi emañ [[Poatev]], hag er c'hreisteiz emañ [[Gwienna]].
Aet eo d'ober ul lodenn eus departamant [[Charente-Maritime]], er rannvro [[Akitania-Nevez]] (goude bezañ bet ul lodenn eus ar rannvro [[Poitou-Charentes]] enteuzet en un tiriad kalz brasoc'h).
== Istor ==
[[Restr:Map France 1477-br.svg|thumb|[[Bro-C'hall]] er XVvet kantved.]]Padout a reas betek krouidigezh an [[departamantoù gall]] e 1790. [[Saintes]] e oa ar gêr-benn.
[[Restr:Blason Saintonge.svg|thumb|75px|kleiz|Skoed-ardamez ar Saintonge.]]
{{clr|left}}
== Yezh ==
Ar [[santonjeg]] zo bet anavezet evel yezh rannvroel c'hall.
== Pennad kar ==
* [[Santones]]
[[Rummad:Proviñsoù kozh Bro-C'hall]]
q878ooy2kns7sh8s0gp6lumw1ztvw6r
2186744
2186730
2026-03-31T10:22:17Z
T42N24T
22826
+
2186744
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
{{Infobox/Titl|Saintonge|ddd|talbenn default|000}}
|-
| colspan="2" |
{| width="100%"
|-
| width="50%" | [[Restr:Flag of Saintonge.svg|120px|center]]
| width="50%" | [[Restr:Blason Saintonge.svg|80px|center]]
|}
|-
| colspan="2" | [[Restr:Saintonge in France (1789).svg|260px|center]]{{legend|#c22335|Saintonge e Bro-C'hall.}}
----
|-
| '''Statud''' || Proviñs e [[Rouantelezh Bro-C'hall]]
|-
| '''Kêr-benn''' || [[Saintes]]
|-
| '''Yezhoù''' || [[Santonjeg]], [[galleg]]
|}
[[Restr:Map France 1477-br.svg|thumb|Bro-C'hall er XV{{vet}} kantved.]]
'''Saintonge''' (distaget {{LFE|/sɛ̃tɔ̃ʒ/}} e [[galleg]] ; ''Séntunjhe'' eo an anv [[santonjek]] ; « ''Sentoñj'' » a gaver a-wezhioù e brezhoneg) zo ur proviñs kozh e kornôg [[Bro-C'hall]].
== Douaroniezh ==
Etre proviñsoù [[Aunis]] er gwalarn hag [[Angoumois]] er gevred emañ. En hanternoz dezhi emañ [[Poatev]], hag er c'hreisteiz emañ [[Gwienna]].
Ul lodenn eus departamant ar Charente-Maritime eo, er rannvro [[Nouvelle-Aquitaine]] abaoe ar 1{{añ}} a viz Genver [[2016]] goude bezañ bet ul lodenn eus ar rannvro [[Poitou-Charentes]] enteuzet en un tiriad kalz brasoc'h.
[[Restr:Carte de la Saintonge.svg|thumb|upright 1.5|center|Saintonge hag an departamantoù a vremañ]]
== Istor ==
Eus ''[[Santones]]'', anv [[latin]] ur bobl [[Galia|c'halian]], e teu anv ar proviñs.
[[Saintes]] e oa [[kêr-benn]] Saintonge, a badas betek krouidigezh an departamantoù gall e [[1790]].
Etre tri [[departamant gall]] e voe rannet e [[1791]] : ar [[Charente-Maritime]], dezhañ an darn vuiañ, ar [[Charente (departamant)|Charente]] hag an [[Deux-Sèvres]].
== Yezh ==
Ar santonjeg zo bet anavezet evel yezh rannvroel c'hall<ref>{{Fr}} [https://www.culture.gouv.fr/thematiques/langue-francaise-et-langues-de-france/agir-pour-les-langues/promouvoir-les-langues-de-france/langues-regionales ''Langues régionales – Ministère de la Culture''].</ref>.
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
== Pennad kar ==
* [[Santones]]
[[Rummad:Proviñsoù kozh Bro-C'hall]]
evmn6as9cbwc5lzkancmupn0mbf35sl
Buhez Genovefa a Vraban
0
102272
2186706
1956957
2026-03-30T19:49:48Z
Leonzia
88972
ouzhpennet, liamm misterioù ar grennamzer
2186706
wikitext
text/x-wiki
'''Buhez Genovefa a Vraban''' (an anv war ar golo), pe '''Buhez Skouerius Jenovefa Kontez a Vraban''' (an anv e-barzh al levr) zo ur romantig gant [[Glaoda ar Prad|Klaoda 'r Prat]], embannet gant [[Emgleo Sant Iltud]], e 1926.
Triwec'h pajennad ha pevar-ugent zo el levr, rannet e seitek pennad, ur skeudenn e deroù pep hini. Ur rakskrid zo hogen taolenn ebet nag en deroù nag e dibenn al levrig. Er rakskrid e lavar an oberour eo savet e labour diwar "Gontadennoù ar Chaloni Schmid", ha bet aotre gantañ, emezañ, ''d'he zrei, e brezhoneg.''
==An istor==
Diazezet eo war ur vojenn grennamzerel, hini [[Jenovefa a Vraban]]. Meneget ez eus ivez gwerzennoù eus [[Buez Santez Genovefa]], ur pezh-c'hoari, anvet ivez ur [[Misterioù ar Grennamzer|mister]], embannet e [[Lannuon]] e 1864.
==Ar pennadoù==
Seitek pennad zo el levr, setu o anvioù er skritur orin:
*Pennad 1 : E ti he zud - Hec'h eured
*Pennad 2 : Sifroa o vont d'ar brezel
*Pennad 3 : Jenovefa zo tamallet e gaou
*Pennad 4 : Jenovefa en toull teñval
*Pennad 5 : Jenovefa a deu da veza mamm
*Pennad 6 : Jenovefa a glev anv eus he barnedigez
*Pennad 7 : Jenovefa a zo kaset d'ar maro
*Pennad 8 : Eun heiez a vag Jenovefa hag he mab
*Pennad 9 : Buhez Jenovefa er gouelec'h
*Pennad 10 : Jenovefa o skolia he mab Benoni
*Pennad 11 : Jenovefa a gav eur gwiskamant tomm a-ben ar goanv
*Pennad 12 : Jenovefa a gouez klanv
*Pennad 13 : Jenovefa war c'hed eus ar maro
*Pennad 14 : Rann-galon Sifroa o kredi eo maro Jenovefa
*Pennad 15 : Sifroa a gav Jenovefa
*Pennad 16 : Jenovefa a zizro d'he c'hastell
*Pennad 17 : Penaos ec'h echu istor Jenovefa a Vraban
[[Rummad:Levrioù brezhonek]]
[[Rummad:Glaoda ar Prad]]
[[Rummad:Levrioù 1926]]
8uiq8m38j8luuokydes7e0u6iigpke3
2186707
2186706
2026-03-30T19:57:22Z
Leonzia
88972
frazenn - an oberenn, hag an embannadurioù
2186707
wikitext
text/x-wiki
'''Buhez Genovefa a Vraban''' a zo ur pezh-c'hoari, anvet ivez ur [[Misterioù ar Grennamzer|mister]], adembannet meur a wech.
Al levr, Buhez Genovefa a Vraban (an anv war ar golo), pe '''Buhez Skouerius Jenovefa Kontez a Vraban''' (an anv e-barzh al levr) zo ur romantig gant [[Glaoda ar Prad|Klaoda 'r Prat]], embannet gant [[Emgleo Sant Iltud]], e 1926. Triwec'h pajennad ha pevar-ugent zo el levr, rannet e seitek pennad, ur skeudenn e deroù pep hini. Ur rakskrid zo hogen taolenn ebet nag en deroù nag e dibenn al levrig. Er rakskrid e lavar an oberour eo savet e labour diwar "Gontadennoù ar Chaloni Schmid", ha bet aotre gantañ, emezañ, ''d'he zrei, e brezhoneg.''
==An istor==
Diazezet eo war ur vojenn grennamzerel, hini [[Jenovefa a Vraban]]. Meneget ez eus ivez gwerzennoù eus [[Buez Santez Genovefa]], ur pezh-c'hoari, anvet ivez ur [[Misterioù ar Grennamzer|mister]], embannet e [[Lannuon]] e 1864.
==Ar pennadoù==
Seitek pennad zo el levr, setu o anvioù er skritur orin:
*Pennad 1 : E ti he zud - Hec'h eured
*Pennad 2 : Sifroa o vont d'ar brezel
*Pennad 3 : Jenovefa zo tamallet e gaou
*Pennad 4 : Jenovefa en toull teñval
*Pennad 5 : Jenovefa a deu da veza mamm
*Pennad 6 : Jenovefa a glev anv eus he barnedigez
*Pennad 7 : Jenovefa a zo kaset d'ar maro
*Pennad 8 : Eun heiez a vag Jenovefa hag he mab
*Pennad 9 : Buhez Jenovefa er gouelec'h
*Pennad 10 : Jenovefa o skolia he mab Benoni
*Pennad 11 : Jenovefa a gav eur gwiskamant tomm a-ben ar goanv
*Pennad 12 : Jenovefa a gouez klanv
*Pennad 13 : Jenovefa war c'hed eus ar maro
*Pennad 14 : Rann-galon Sifroa o kredi eo maro Jenovefa
*Pennad 15 : Sifroa a gav Jenovefa
*Pennad 16 : Jenovefa a zizro d'he c'hastell
*Pennad 17 : Penaos ec'h echu istor Jenovefa a Vraban
[[Rummad:Levrioù brezhonek]]
[[Rummad:Glaoda ar Prad]]
[[Rummad:Levrioù 1926]]
1u2ki1k9du4pse695k3hhxyf7rferdz
2186708
2186707
2026-03-30T19:58:52Z
Leonzia
88972
embannet e 1926
2186708
wikitext
text/x-wiki
'''Buhez Genovefa a Vraban''' a zo ur pezh-c'hoari, anvet ivez ur [[Misterioù ar Grennamzer|mister]], adembannet meur a wech.
Al levr, Buhez Genovefa a Vraban (an anv war ar golo), pe '''Buhez Skouerius Jenovefa Kontez a Vraban''' (an anv e-barzh al levr) zo ur romantig gant [[Glaoda ar Prad|Klaoda 'r Prat]], embannet gant [[Emgleo Sant Iltud]], e 1926. Triwec'h pajennad ha pevar-ugent zo el levr, rannet e seitek pennad, ur skeudenn e deroù pep hini. Ur rakskrid zo hogen taolenn ebet nag en deroù nag e dibenn al levrig. Er rakskrid e lavar an oberour eo savet e labour diwar "Gontadennoù ar Chaloni Schmid", ha bet aotre gantañ, emezañ, ''d'he zrei, e brezhoneg.''
Diazezet eo war ur vojenn grennamzerel, hini [[Jenovefa a Vraban]]. Meneget ez eus ivez gwerzennoù eus [[Buez Santez Genovefa]], ur pezh-c'hoari, anvet ivez ur [[Misterioù ar Grennamzer|mister]], embannet e [[Lannuon]] e 1864.
Seitek pennad zo el levr embannet e 1926, setu o anvioù er skritur orin:
*Pennad 1 : E ti he zud - Hec'h eured
*Pennad 2 : Sifroa o vont d'ar brezel
*Pennad 3 : Jenovefa zo tamallet e gaou
*Pennad 4 : Jenovefa en toull teñval
*Pennad 5 : Jenovefa a deu da veza mamm
*Pennad 6 : Jenovefa a glev anv eus he barnedigez
*Pennad 7 : Jenovefa a zo kaset d'ar maro
*Pennad 8 : Eun heiez a vag Jenovefa hag he mab
*Pennad 9 : Buhez Jenovefa er gouelec'h
*Pennad 10 : Jenovefa o skolia he mab Benoni
*Pennad 11 : Jenovefa a gav eur gwiskamant tomm a-ben ar goanv
*Pennad 12 : Jenovefa a gouez klanv
*Pennad 13 : Jenovefa war c'hed eus ar maro
*Pennad 14 : Rann-galon Sifroa o kredi eo maro Jenovefa
*Pennad 15 : Sifroa a gav Jenovefa
*Pennad 16 : Jenovefa a zizro d'he c'hastell
*Pennad 17 : Penaos ec'h echu istor Jenovefa a Vraban
[[Rummad:Levrioù brezhonek]]
[[Rummad:Glaoda ar Prad]]
[[Rummad:Levrioù 1926]]
2r37z03kpuxhw4tlskst3i07kkaijnn
2186709
2186708
2026-03-30T20:02:55Z
Leonzia
88972
an tem ha goude, ar pennadoù
2186709
wikitext
text/x-wiki
'''Buhez Genovefa a Vraban''' a zo ur pezh-c'hoari, anvet ivez ur [[Misterioù ar Grennamzer|mister]], adembannet meur a wech.
Al levr, Buhez Genovefa a Vraban (an anv war ar golo), pe '''Buhez Skouerius Jenovefa Kontez a Vraban''' (an anv e-barzh al levr) zo ur romantig gant [[Glaoda ar Prad|Klaoda 'r Prat]], embannet gant [[Emgleo Sant Iltud]], e 1926. Diazezet eo war ur vojenn grennamzerel, hini [[Jenovefa a Vraban]]. Meneget ez eus ivez gwerzennoù eus [[Buez Santez Genovefa]], ur pezh-c'hoari, anvet ivez ur [[Misterioù ar Grennamzer|mister]], embannet e [[Lannuon]] e 1864.
Triwec'h pajennad ha pevar-ugent zo el levr, rannet e seitek pennad, ur skeudenn e deroù pep hini. Ur rakskrid zo hogen taolenn ebet nag en deroù nag e dibenn al levrig. Er rakskrid e lavar an oberour eo savet e labour diwar "Gontadennoù ar Chaloni Schmid", ha bet aotre gantañ, emezañ, ''d'he zrei, e brezhoneg.''
Seitek pennad zo el levr embannet e 1926, setu o anvioù er skritur orin:
*Pennad 1 : E ti he zud - Hec'h eured
*Pennad 2 : Sifroa o vont d'ar brezel
*Pennad 3 : Jenovefa zo tamallet e gaou
*Pennad 4 : Jenovefa en toull teñval
*Pennad 5 : Jenovefa a deu da veza mamm
*Pennad 6 : Jenovefa a glev anv eus he barnedigez
*Pennad 7 : Jenovefa a zo kaset d'ar maro
*Pennad 8 : Eun heiez a vag Jenovefa hag he mab
*Pennad 9 : Buhez Jenovefa er gouelec'h
*Pennad 10 : Jenovefa o skolia he mab Benoni
*Pennad 11 : Jenovefa a gav eur gwiskamant tomm a-ben ar goanv
*Pennad 12 : Jenovefa a gouez klanv
*Pennad 13 : Jenovefa war c'hed eus ar maro
*Pennad 14 : Rann-galon Sifroa o kredi eo maro Jenovefa
*Pennad 15 : Sifroa a gav Jenovefa
*Pennad 16 : Jenovefa a zizro d'he c'hastell
*Pennad 17 : Penaos ec'h echu istor Jenovefa a Vraban
[[Rummad:Levrioù brezhonek]]
[[Rummad:Glaoda ar Prad]]
[[Rummad:Levrioù 1926]]
exfe9tqwdbsg5u2j796hfi3etm6h91y
2186710
2186709
2026-03-30T20:05:31Z
Leonzia
88972
Buez Santez Genovefa = Buhez Genovefa a Vraban
2186710
wikitext
text/x-wiki
'''Buhez Genovefa a Vraban''' a zo ur pezh-c'hoari, anvet ivez ur [[Misterioù ar Grennamzer|mister]], adembannet meur a wech.
Al levr, Buhez Genovefa a Vraban (an anv war ar golo), pe '''Buhez Skouerius Jenovefa Kontez a Vraban''' (an anv e-barzh al levr) zo ur romantig gant [[Glaoda ar Prad|Klaoda 'r Prat]], embannet gant [[Emgleo Sant Iltud]], e 1926. Diazezet eo war ur vojenn grennamzerel, hini [[Jenovefa a Vraban]]. Meneget ez eus ivez gwerzennoù eus Buez Santez Genovefa, ur pezh-c'hoari, anvet ivez ur [[Misterioù ar Grennamzer|mister]], embannet e [[Lannuon]] e 1864.
Triwec'h pajennad ha pevar-ugent zo el levr, rannet e seitek pennad, ur skeudenn e deroù pep hini. Ur rakskrid zo hogen taolenn ebet nag en deroù nag e dibenn al levrig. Er rakskrid e lavar an oberour eo savet e labour diwar "Gontadennoù ar Chaloni Schmid", ha bet aotre gantañ, emezañ, ''d'he zrei, e brezhoneg.''
Seitek pennad zo el levr embannet e 1926, setu o anvioù er skritur orin:
*Pennad 1 : E ti he zud - Hec'h eured
*Pennad 2 : Sifroa o vont d'ar brezel
*Pennad 3 : Jenovefa zo tamallet e gaou
*Pennad 4 : Jenovefa en toull teñval
*Pennad 5 : Jenovefa a deu da veza mamm
*Pennad 6 : Jenovefa a glev anv eus he barnedigez
*Pennad 7 : Jenovefa a zo kaset d'ar maro
*Pennad 8 : Eun heiez a vag Jenovefa hag he mab
*Pennad 9 : Buhez Jenovefa er gouelec'h
*Pennad 10 : Jenovefa o skolia he mab Benoni
*Pennad 11 : Jenovefa a gav eur gwiskamant tomm a-ben ar goanv
*Pennad 12 : Jenovefa a gouez klanv
*Pennad 13 : Jenovefa war c'hed eus ar maro
*Pennad 14 : Rann-galon Sifroa o kredi eo maro Jenovefa
*Pennad 15 : Sifroa a gav Jenovefa
*Pennad 16 : Jenovefa a zizro d'he c'hastell
*Pennad 17 : Penaos ec'h echu istor Jenovefa a Vraban
[[Rummad:Levrioù brezhonek]]
[[Rummad:Glaoda ar Prad]]
[[Rummad:Levrioù 1926]]
1ca7rmjcqafulwocqhaqgj09za40x2j
2186718
2186710
2026-03-31T06:08:55Z
Leonzia
88972
ouzhpennet, databox
2186718
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Buhez Genovefa a Vraban''' a zo ur pezh-c'hoari, anvet ivez ur [[Misterioù ar Grennamzer|mister]], adembannet meur a wech.
Al levr, Buhez Genovefa a Vraban (an anv war ar golo), pe '''Buhez Skouerius Jenovefa Kontez a Vraban''' (an anv e-barzh al levr) zo ur romantig gant [[Glaoda ar Prad|Klaoda 'r Prat]], embannet gant [[Emgleo Sant Iltud]], e 1926. Diazezet eo war ur vojenn grennamzerel, hini [[Jenovefa a Vraban]]. Meneget ez eus ivez gwerzennoù eus Buez Santez Genovefa, ur pezh-c'hoari, anvet ivez ur [[Misterioù ar Grennamzer|mister]], embannet e [[Lannuon]] e 1864.
Triwec'h pajennad ha pevar-ugent zo el levr, rannet e seitek pennad, ur skeudenn e deroù pep hini. Ur rakskrid zo hogen taolenn ebet nag en deroù nag e dibenn al levrig. Er rakskrid e lavar an oberour eo savet e labour diwar "Gontadennoù ar Chaloni Schmid", ha bet aotre gantañ, emezañ, ''d'he zrei, e brezhoneg.''
Seitek pennad zo el levr embannet e 1926, setu o anvioù er skritur orin:
*Pennad 1 : E ti he zud - Hec'h eured
*Pennad 2 : Sifroa o vont d'ar brezel
*Pennad 3 : Jenovefa zo tamallet e gaou
*Pennad 4 : Jenovefa en toull teñval
*Pennad 5 : Jenovefa a deu da veza mamm
*Pennad 6 : Jenovefa a glev anv eus he barnedigez
*Pennad 7 : Jenovefa a zo kaset d'ar maro
*Pennad 8 : Eun heiez a vag Jenovefa hag he mab
*Pennad 9 : Buhez Jenovefa er gouelec'h
*Pennad 10 : Jenovefa o skolia he mab Benoni
*Pennad 11 : Jenovefa a gav eur gwiskamant tomm a-ben ar goanv
*Pennad 12 : Jenovefa a gouez klanv
*Pennad 13 : Jenovefa war c'hed eus ar maro
*Pennad 14 : Rann-galon Sifroa o kredi eo maro Jenovefa
*Pennad 15 : Sifroa a gav Jenovefa
*Pennad 16 : Jenovefa a zizro d'he c'hastell
*Pennad 17 : Penaos ec'h echu istor Jenovefa a Vraban
[[Rummad:Levrioù brezhonek]]
[[Rummad:Glaoda ar Prad]]
[[Rummad:Levrioù 1926]]
ennb1rqfticf8xtrvp3x44udhrwa5b2
2186719
2186718
2026-03-31T06:11:45Z
Leonzia
88972
skrivet eo, e frazenn kentañ
2186719
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Buhez Genovefa a Vraban''' a zo ur pezh-c'hoari, anvet ivez ur [[Misterioù ar Grennamzer|mister]], adembannet meur a wech.
Al levr, Buhez Genovefa a Vraban (an anv war ar golo), pe '''Buhez Skouerius Jenovefa Kontez a Vraban''' (an anv e-barzh al levr) zo ur romantig gant [[Glaoda ar Prad|Klaoda 'r Prat]], embannet gant [[Emgleo Sant Iltud]], e 1926. Diazezet eo war ur vojenn grennamzerel, hini [[Jenovefa a Vraban]]. Meneget ez eus ivez gwerzennoù eus Buez Santez Genovefa, ur pezh-c'hoari, embannet e [[Lannuon]] e 1864.
Triwec'h pajennad ha pevar-ugent zo el levr, rannet e seitek pennad, ur skeudenn e deroù pep hini. Ur rakskrid zo hogen taolenn ebet nag en deroù nag e dibenn al levrig. Er rakskrid e lavar an oberour eo savet e labour diwar "Gontadennoù ar Chaloni Schmid", ha bet aotre gantañ, emezañ, ''d'he zrei, e brezhoneg.''
Seitek pennad zo el levr embannet e 1926, setu o anvioù er skritur orin:
*Pennad 1 : E ti he zud - Hec'h eured
*Pennad 2 : Sifroa o vont d'ar brezel
*Pennad 3 : Jenovefa zo tamallet e gaou
*Pennad 4 : Jenovefa en toull teñval
*Pennad 5 : Jenovefa a deu da veza mamm
*Pennad 6 : Jenovefa a glev anv eus he barnedigez
*Pennad 7 : Jenovefa a zo kaset d'ar maro
*Pennad 8 : Eun heiez a vag Jenovefa hag he mab
*Pennad 9 : Buhez Jenovefa er gouelec'h
*Pennad 10 : Jenovefa o skolia he mab Benoni
*Pennad 11 : Jenovefa a gav eur gwiskamant tomm a-ben ar goanv
*Pennad 12 : Jenovefa a gouez klanv
*Pennad 13 : Jenovefa war c'hed eus ar maro
*Pennad 14 : Rann-galon Sifroa o kredi eo maro Jenovefa
*Pennad 15 : Sifroa a gav Jenovefa
*Pennad 16 : Jenovefa a zizro d'he c'hastell
*Pennad 17 : Penaos ec'h echu istor Jenovefa a Vraban
[[Rummad:Levrioù brezhonek]]
[[Rummad:Glaoda ar Prad]]
[[Rummad:Levrioù 1926]]
2cv8ycd8npve3a5oyyd0vm93cuzc0x4
2186720
2186719
2026-03-31T06:12:07Z
Leonzia
88972
italek
2186720
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Buhez Genovefa a Vraban''' a zo ur pezh-c'hoari, anvet ivez ur [[Misterioù ar Grennamzer|mister]], adembannet meur a wech.
Al levr, Buhez Genovefa a Vraban (an anv war ar golo), pe '''Buhez Skouerius Jenovefa Kontez a Vraban''' (an anv e-barzh al levr) zo ur romantig gant [[Glaoda ar Prad|Klaoda 'r Prat]], embannet gant [[Emgleo Sant Iltud]], e 1926. Diazezet eo war ur vojenn grennamzerel, hini [[Jenovefa a Vraban]]. Meneget ez eus ivez gwerzennoù eus ''Buez Santez Genovefa'', ur pezh-c'hoari, embannet e [[Lannuon]] e 1864.
Triwec'h pajennad ha pevar-ugent zo el levr, rannet e seitek pennad, ur skeudenn e deroù pep hini. Ur rakskrid zo hogen taolenn ebet nag en deroù nag e dibenn al levrig. Er rakskrid e lavar an oberour eo savet e labour diwar "Gontadennoù ar Chaloni Schmid", ha bet aotre gantañ, emezañ, ''d'he zrei, e brezhoneg.''
Seitek pennad zo el levr embannet e 1926, setu o anvioù er skritur orin:
*Pennad 1 : E ti he zud - Hec'h eured
*Pennad 2 : Sifroa o vont d'ar brezel
*Pennad 3 : Jenovefa zo tamallet e gaou
*Pennad 4 : Jenovefa en toull teñval
*Pennad 5 : Jenovefa a deu da veza mamm
*Pennad 6 : Jenovefa a glev anv eus he barnedigez
*Pennad 7 : Jenovefa a zo kaset d'ar maro
*Pennad 8 : Eun heiez a vag Jenovefa hag he mab
*Pennad 9 : Buhez Jenovefa er gouelec'h
*Pennad 10 : Jenovefa o skolia he mab Benoni
*Pennad 11 : Jenovefa a gav eur gwiskamant tomm a-ben ar goanv
*Pennad 12 : Jenovefa a gouez klanv
*Pennad 13 : Jenovefa war c'hed eus ar maro
*Pennad 14 : Rann-galon Sifroa o kredi eo maro Jenovefa
*Pennad 15 : Sifroa a gav Jenovefa
*Pennad 16 : Jenovefa a zizro d'he c'hastell
*Pennad 17 : Penaos ec'h echu istor Jenovefa a Vraban
[[Rummad:Levrioù brezhonek]]
[[Rummad:Glaoda ar Prad]]
[[Rummad:Levrioù 1926]]
0j176lk7akpip2feyj2sxauktiyxvzr
2186742
2186720
2026-03-31T09:19:51Z
T42N24T
22826
+
2186742
wikitext
text/x-wiki
{{Stumm an titl|''Buhez Genovefa a Vraban''}}
{{databox}}
'''''Buhez Genovefa a Vraban''''' zo ur [[Misterioù ar Grennamzer|mister]] a zo bet embannet meur a wech.
''Buhez Genovefa a Vraban'' (an anv a zo war ar golo) ha '''Buhez Skouerius Jenovefa Kontez a Vraban''' (an anv a zo e-barzh al levr) zo ur [[romant]]ig gant [[Glaoda ar Prad|Klaoda 'r Prat]] a zo bet embannet a-bennadoù e r gazetenn ''[[Feiz ha Breiz]]'' adalek miz Mae [[1924]] betek miz C'hwevrer [[1925]], hag e stumm ul levr, skeudennaouet gant an dimezell O. de Villers, gant [[Emgleo Sant Iltud]] e [[1926]].
Diazezet eo an istor war ur vojenn [[krennamzer|grennamzerel]], hini [[Jenovefa a Vraban]]. Meneget ez eus ivez gwerzennoù eus ''Buez Santez Genovefa'', ur [[arz ar c'hoariva|pezh-c'hoari]] embannet e [[Lannuon]] e [[1864]].
Triwec'h pajenn ha pevar-ugent zo el levr, rannet dre seitek pennad, ur skeudenn e deroù pep hini. Ur rakskrid zo, anvet ''D'al lenner'', met taolenn ebet nag en deroù nag e dibenn al levrig. Er rakskrid e lavar an oberour ez eo savet e labour diwar "Gontadennoù ar Chaloni Schmid", ha bet aotre gantañ, emezañ, "d'he zrei, e brezhoneg".
Seitek pennad zo el levr embannet e 1926, setu amañ o anvioù er skritur orin.
# ''E ti he zud - Hec'h eured'' – pajenn 3.
# ''Sifroa o vont d'ar brezel'' – p. 5.
# ''Jenovefa a zo tamallet e gaou'' – p. 9.
# ''Jenovefa en toull teñval'' – p. 13.
# ''Jenovefa a deu da veza mamm'' – p. 17.
# ''Jenovefa a glev ano eus he barnedigez'' – p. 21.
# ''Jenovefa a zo kaset d'ar maro'' – p. 27.
# ''Eun heiez a vag Jenovefa hag he mab'' – p. 33.
# ''Buhez Jenovefa er gouelec'h'' – p. 37.
# ''Jenovefa o skolia he mab Benoni'' – p. 43.
# ''Jenovefa a gav eur gwiskamant tomm a-benn ar goanv'' – p. 51.
# ''Jenovefa a gouez klanv'' – p. 57.
# ''Jenovefa war c'hed eus ar maro'' – p. 65.
# ''Rann-galon Sifroa o kredi eo maro Jenovefa'' – p. 71.
# ''Sifroa a gav Jenovefa'' – p. 77.
# ''Jenovefa a zizro d'he c'hastell'' – p. 85.
# ''Penaos ec'h echu istor Jenovefa a Vraban'' – p. 93.
== Liammoù diavaez ==
* {{cite web|url=https://bibliotheque.idbe.bzh/ViewerJS/#../data/nouveaux_telechargemets/buhez_skouerius_jenovefa_kontez_a_vraban.pdf|title=Al levr|accessdate=31 a viz Meurzh 2026}}
[[Rummad:Levrioù brezhonek]]
[[Rummad:Glaoda ar Prad]]
[[Rummad:Levrioù 1926]]
5fj56s5evopng823e6670di5aphruwg
2186743
2186742
2026-03-31T09:39:14Z
T42N24T
22826
notenn
2186743
wikitext
text/x-wiki
{{Stumm an titl|''Buhez Genovefa a Vraban''}}
{{databox}}
'''''Buhez Genovefa a Vraban''''' zo ur [[Misterioù ar Grennamzer|mister]] a zo bet embannet meur a wech.
''Buhez Genovefa a Vraban'' (an anv a zo war ar golo) ha '''Buhez Skouerius Jenovefa Kontez a Vraban''' (an anv a zo e-barzh al levr) zo ur [[romant]]ig gant [[Glaoda ar Prad|Klaoda 'r Prat]] a zo bet embannet a-bennadoù e r gazetenn ''[[Feiz ha Breiz]]'' adalek miz Mae [[1924]] betek miz C'hwevrer [[1925]], hag e stumm ul levr, skeudennaouet gant an dimezell O. de Villers<ref>Gant O. de Villers ivez ez eo bet skeudennaouet ''Toull al lakez'' gant [[Lan Inizan]], bet embannet e [[1930]] ; gwelit [https://br.wikisource.org/wiki/Toull_al_lakez Wikimammenn].</ref>, gant [[Emgleo Sant Iltud]] e [[1926]].
Diazezet eo an istor war ur vojenn [[krennamzer|grennamzerel]], hini [[Jenovefa a Vraban]]. Meneget ez eus ivez gwerzennoù eus ''Buez Santez Genovefa'', ur [[arz ar c'hoariva|pezh-c'hoari]] embannet e [[Lannuon]] e [[1864]].
Triwec'h pajenn ha pevar-ugent zo el levr, rannet dre seitek pennad, ur skeudenn e deroù pep hini. Ur rakskrid zo, anvet ''D'al lenner'', met taolenn ebet nag en deroù nag e dibenn al levrig. Er rakskrid e lavar an oberour ez eo savet e labour diwar "Gontadennoù ar Chaloni Schmid", ha bet aotre gantañ, emezañ, "d'he zrei, e brezhoneg".
Seitek pennad zo el levr embannet e 1926, setu amañ o anvioù er skritur orin.
# ''E ti he zud - Hec'h eured'' – pajenn 3.
# ''Sifroa o vont d'ar brezel'' – p. 5.
# ''Jenovefa a zo tamallet e gaou'' – p. 9.
# ''Jenovefa en toull teñval'' – p. 13.
# ''Jenovefa a deu da veza mamm'' – p. 17.
# ''Jenovefa a glev ano eus he barnedigez'' – p. 21.
# ''Jenovefa a zo kaset d'ar maro'' – p. 27.
# ''Eun heiez a vag Jenovefa hag he mab'' – p. 33.
# ''Buhez Jenovefa er gouelec'h'' – p. 37.
# ''Jenovefa o skolia he mab Benoni'' – p. 43.
# ''Jenovefa a gav eur gwiskamant tomm a-benn ar goanv'' – p. 51.
# ''Jenovefa a gouez klanv'' – p. 57.
# ''Jenovefa war c'hed eus ar maro'' – p. 65.
# ''Rann-galon Sifroa o kredi eo maro Jenovefa'' – p. 71.
# ''Sifroa a gav Jenovefa'' – p. 77.
# ''Jenovefa a zizro d'he c'hastell'' – p. 85.
# ''Penaos ec'h echu istor Jenovefa a Vraban'' – p. 93.
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{cite web|url=https://bibliotheque.idbe.bzh/ViewerJS/#../data/nouveaux_telechargemets/buhez_skouerius_jenovefa_kontez_a_vraban.pdf|title=Buhez Genovefa a Vraban|accessdate=31 a viz Meurzh 2026}}
[[Rummad:Levrioù brezhonek]]
[[Rummad:Glaoda ar Prad]]
[[Rummad:Levrioù 1926]]
gyum69lfg02027xrhi1p3kwa260f71l
Buez Santez Nonn
0
104613
2186700
2186063
2026-03-30T19:27:00Z
Leonzia
88972
ouzhpennet, liamm misterioù ar grennamzer
2186700
wikitext
text/x-wiki
{{Stumm an titl|''Buez Santez Nonn}}
{{databox}}
[[Restr:Llansantffraid, Ceredigion - Church of St Ffraid, Llan-Non, Ceredigion, Wales 22.jpg|thumb|Nonn ha Dewi, iliz St. Ffraed, Llansantffraid, Ceredigion]]
[[Restr:Saint Non's Chapel - Fenster 2a St.Non.jpg|thumb|Erruet eo Nonn ha Dewy e Breizh]]
'''''Buez Santez Nonn''''' zo bet skrivet er bloavezhioù [[1480]]-[[1500]]<ref>[http://devri.bzh/corpus/n/ Devri]</ref>, ennañ skrid ur [[Misterioù ar Grennamzer|mister]] brezhonek eus ar {{XVvet kantved}} diwar benn buhez santez [[Nonn]] hag he mab [[Divi]].
==Embannadurioù==
*E [[1837]] e oa bet embannet ivez [[Buhez Santez Nonn]] gant an Abad Sionnet ha troet e galleg gant [[Yann-Frañsez ar Gonideg]]<ref>[http://books.google.fr/books?id=uzUJAAAAQAAJ&pg=PR50&lpg=PR50&dq=Buez+Santez+Nonn&source=bl&ots=KmAYKIK4DC&sig=YN4Mek2eTlY1Xk2-2svxKI1xpUI&hl=fr&sa=X&ei=46EKUomPEfPL0AW3vYD4CQ&ved=0CHcQ6AEwDQ#v=onepage&q=Buez%20Santez%20Nonn&f=false]</ref>.
*E [[1887]] e oa bet embannet “La vie de sainte Nonne” gant [[Émile Ernault]], e-barzh ''[[Revue Celtique]]''<ref>[http://vanhamel.nl/wiki/Émile_Ernault] (gwelet d'ar 14.08.2013).</ref>. E 1999 eo bet adimplijet e labour gant Yves Le Berre, hep bezañ meneget nemeur anv Ernault en e levr.
*Adembannet eo bet gant [[Yves Le Berre]], [[Bernard Tanguy]] hag [[Yves-Pascal Castel]], e brezhoneg ha displegadurioù e galleg en ul levr divyezhek , gant [[Kreizenn an Enklaskoù Breizhek ha Keltiek]] (KEBK) ha [[Minihi Levenez]] e [[1999]]. Titl al levr a zo : '''''Buez Santez Nonn mystère breton – Vie de Sainte Nonne.'''''
== Levrlennadur ==
*''Buez Santez Nonn – mystère breton, Vie de sainte Nonne''. Yves Le Berre, Bernard Tanguy, Yves-Pascal Castel. Brest, Kreizenn an Enklaskoù Breizhek ha Keltiek (KEBK)-[[Minihi Levenez]], 1999, 197 p.
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Pezhioù-c'hoari brezhonek]]
[[Rummad:Levrioù brezhonek-gallek]]
14rycrnshe4d433oupvr5isvk97p526
Le Grand Mystère de Jésus
0
104615
2186699
2186596
2026-03-30T19:24:57Z
Leonzia
88972
ouzhpennet, liamm misterioù ar grennamzer
2186699
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Le Grand Mystère de Jésus''' pe Burzud bras Jezuz, zo ur [[Misterioù ar Grennamzer|mister]] [[brezhonek]] eus ar XVIvet kantved.
==Embannadurioù==
*E 1530 e [[Pariz]], gant ar [[Breizhad]] anvet Eozen Quillévéré,
*E 1622 e [[Montroulez]] gant Georges Allienne, hervez a skriv [[Kervarker]] en e rakskrid da embannadur 1865;
*E 1865 e Pariz gant [[Didier (ti-embann)]], gant ur rakskrid hag un droidigezh c'hallek diwar zorn Kervarker.
==Skridvarn==
Hervez [[Henri d'Arbois de Jubainville]], e oa savet ar mister war patrom ur skrid gallek (« l'imitation d'une composition française » ) ha ne oa ket ken kozh ha ma sonje da Gervarker ( « il ne remonte pas à la date reculée »)<ref>[[Henri d'Arbois de Jubainville]], « Encore un mot sur ''le Grand mystère de Jésus », ''Revue critique d'histoire et de littérature'', Librairie A. Franck, premier semestre 1867, partie 2, [http://books.google.fr/books?id=qXUqAAAAYAAJ&pg=RA2-PA384&dq=la+villemarqu%C3%A9+critique&lr=#v=onepage&q=la%20villemarqu%C3%A9%20critique&f=false p. 381-384].</ref>.
== Levrlennadur ==
*Skrid ''Le Grand Mystère de Jésus'', adembannet gant [[Didier (ti-embann)]] e Pariz e 1865<ref>''Le Grand Mystère de Jésus'' [http://books.google.fr/books?id=wE0AAAAAcAAJ&pg=PA19&hl=fr&source=gbs_selected_pages&cad=3#v=onepage&q=dez%20mat&f=false hervez Googlebooks]</ref>.
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Grand Mystere de Jesus, le}}
[[Rummad:Pezhioù-c'hoari brezhonek]]
1q3721hn3megytzssjp4iirn6fznhge
Fillide Melandroni
0
114559
2186731
1958904
2026-03-31T08:17:17Z
Ziv
76088
([[c:GR|GR]]) [[File:Caravaggio Judith Beheading Holofernes.jpg]] → [[File:Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg]] → File replacement: update from a old version to a newer one with better quality ([[c:c:GR]])
2186731
wikitext
text/x-wiki
[[File:Caravaggio 356.jpg| thumb| [[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)]] <br> ''Poltred Fillide Melandroni''<br />
Mont a reas an oberenn aet da goll e 1945). ]]
'''Fillide Melandroni''', ganet e 1581 e [[Siena]], a greder peurvuiañ, marvet e 1618, a oa ur [[kourtizanez|gourtizanez]] italian eus ar {{XVIIvet kantved}}.
Deuet e oa da-heul he zud da chom da Roma. Daremprediñ a reas tud pinvidik eus an Iliz ha metoù an arc'hant bras, kardinaled, hag an arc'hantour [[Vincenzo Giustiniani]], unan eus harperien al livour [[Caravaggio]]. Kourtizanez e oa er palezioù, ha [[gast]] war ar straedoù. Berzh a rae e [[Roma]], ha kerc'het e veze d'ar festoù aozet gant tud uhel. [[Serc'h]] e oa bet da Garavaggio, a greder, ha marteze d'ar [[kardinal| c'hardinal]] Del Monte.
Hi eo a weler e meur a boltred graet gant Caravaggio e dibenn ar bloavezhioù 1590: evel [[Santez Katell]] en daolenn [[Santa Caterina d'Alessandria]], Mari en daolenn ''Marta ha Mari'' ([[Marta e Maria Maddalena]]), Judit en daolenn [[Judit ha Holofern (arz)| Judit ha Holofern]] ([[Giuditta e Oloferne]]). Marteze e veze gwelet ivez en oberennoù kollet niverus al livour, met goude 1599 n'eus ket keloù anezhi ken.
E miz C'hwevrer 1599 e voe dastumet Fillide gant polis ar pab, hag a-gevret ganti e oa Ranuccio Tomassoni, ur paotr yaouank hag a seblante bout hec'h [[houlier]]. Hennezh a deue eus un tiegezh mat, met kavet e veze e anv e dihelloù ar polis gant anvioù gisti goude ma ne oa ket pratik dezho. Harzet e oa bet dre ma oa bet dizurzh gante en un abadenn malarjez trouzus-bras en he zi.
E-touez mignoned Fillide e oa Anna Bianchini, ur gourtizanez all, hag a weler en [[Mari Madalen]] e [[Conversione della Maddalena]], hag ivez en [[Marta]] en daolenn [[Marta ha Mari]] (pa oa Fillide en Mari), hag en [[gwerc'hez Vari |mamm Jezuz]] en daolenn ''Riposo durante la fuga in Egitto''.
Krediñ a reer e oa bet [[serc'h]] d'ar [[c'hlezeataer]] Ranuccio Tomassoni, un den hag a voe lazhet gant Caravaggio en 1606. Terni Tomassoni, breur da Ranuccio, an hini a oa [[houlier]] ganti. Deskiñ a reas Fillide ar vicher da veur a gourtizanez all.
En 1612 e rankas Fillide kuitaat Roma, dre ma oa bet lakaet klask warni gant tiegezh ar barzh hag alvokad apostolek [[Giulio Strozzi]], he [[serc'heg]] d'an ampoent.
Mervel a eure Fillide en 1618, da seizh vloaz ha tregont, hag an Iliz a nac'has outi bout beziet e douar santel.
==Poltredoù==
Poltredet e voe meur a wech gant al livour [[Caravaggio]] :
*''[[Ritratto di Cortigiana]]'' (1597), graet evit an arc'hantour [[Vincenzo Giustiniani]]. E [[Berlin]] edo ar poltred er Mirdi Kaiser Friedrich. Kollet pe distrujet eo bet e-pad an [[eil brezel-bed]].
* ''[[Marta_e_Maria_Maddalena]]'' (1598), Institute of Arts (Detroit)
* [[Santa Caterina d'Alessandria]] (1598), war ziskouez e [[Madrid]], er [[Mirdi Thyssen-Bornemisza]] (Madrid).
*[[Judit ha Holofern (arz) |Giuditta e Oloferne]]. Evezh a daoler ouzh genoù heuget Judit, [[intañvez]] yaouank, hag ouzh tres drouk he [[matezh]], ur [[gwrac'h|wrac'h]] roufennet ha [[dizant]] anezhi.
*''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco]]'', 1600, eoullivadur, 268 cm × 197 cm. War ziskouez e oa e [[Palermo]], en Oratorio di San Lorenzo, pa voe laeret e 1969.
<gallery>
Michelangelo Caravaggio 060.jpg|''[[Santa Caterina d'Alessandria]]''
Caravaggio_Martha%26Mary.jpg| [[Marta_e_Maria_Maddalena]]
Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''Judit o tibennañ Olofern''
Michelangelo_Caravaggio_035.jpg|''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco]]'', 1600.
</gallery>
==Liamm diavaez==
*http://www.cultorweb.com/Caravaggio/Fi.html
{{DEFAULTSORT:Melandroni, Fillide}}
[[Rummad:kourtizanezed]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1581]]
[[Rummad:Marvioù 1618]]
llp8fu19devj0385xp0wlvaqynoq6k3
Montmorillon
0
117299
2186670
1732351
2026-03-30T13:24:59Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2186670
wikitext
text/x-wiki
{{Labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Montmorillon
| anvYezh =
| Yezh =
| anvOfisiel = Montmorillon
| skeudenn = Montmorillon pano.jpg
| alc'hwez =
| ardamezioù = Blason ville fr Montmorillon (Vienne).svg
| logo =
| bro =
| rannvro = [[Akitania-Nevez]]
| departamant = [[Vienne (departamant)|Vienne]]
| arondisamant = [[Arondisamant Montmorillon|Montmorillon]] <small>([[pennlec'h]])</small>
| kanton = [[Kanton Montmorillon|Montmorillon]] <small>([[pennlec'h]])</small>
| etrekumuniezh = Communauté de communes du Montmorillonnais
| bro velestradurel =
| maer = Yves Bouloux
| amzer-gefridi = 2014-2020
| gorread = 57
| ledred = 46.4269
| hedred = 0.8717
| uk =
| ubi = 82
| ubr = 168
}}
'''Montmorillon''' zo ur [[kumun c'hall|gumun]] en departamant [[Vienne (departamant)|Vienne]] hag er rannvro [[Akitania-Nevez]], e kornôg [[Bro-C'hall]]. Pennlec'h [[arondisamant Montmorillon]] eo.
Er bloavezh {{PoblansKumun|86|deiziad}} e oa {{formatnum:{{PoblansKumun|86|165}}}} a annezidi hag a reer ''Montmorillonnais'' anezho e [[galleg]].
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Montmorillon pont.JPG|Pont dreist ar Gartempe.
Octogone de Montmorillon.JPG|Chapel « l'Octogone ».
Hôtel de ville de Montmorillon.jpg|An ti-kêr.
</gallery>
== Kêrioù gevellet ==
* {{Gevelliñ|Wadern|Alamagn|Germany|bloavezh=1968}}
* {{Gevelliñ|Medina del Campo|Spagn|Spain|bloavezh=1994}}
* {{Gevelliñ|Safané|Burkina Faso|Burkina Faso|bloavezh=1997}}
* {{Gevelliñ|Gościno|Polonia|Poland|bloavezh=2003}}
* {{Gevelliñ|Putna|Roumania|Romania|bloavezh=2013}}
== Tud dibar ==
* [[Régine Deforges]] (1935-2014), skrivagnerez, bet ganet e Montmorillon.
==Notennoù ha daveennoù==
<references/>
==Liammoù diavaez==
{{Commonscat|Montmorillon}}
*[https://web.archive.org/web/20170504193718/http://www.montmorillon.fr/ Lec'hienn ar gumun]
[[Rummad:Kumunioù Vienne|Montmorillon]]
a0g7xci6l5846lds94tqjw1j5prv19w
Virginia Military Institute
0
130395
2186689
2125228
2026-03-30T17:58:13Z
Dishual
612
2186689
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:Virginia Military Institute full logo.png|thumb|]]
Ar '''Virginia Military Institute''', berraet e '''VMI''', zo ur skol-veur milourel ('''''Military college''''') stadunanat harpet hag arc'hantaouet gant ar Stad, graet evit studiañ an Istor gant ur sell milourel ha strategel dreist-holl, kement ha sevel ofiserien ar vro. E [[Lexington]] ([[Virginia]]) emañ. An hini koshañ eus c'hwec'h skol-veur milourel [[Stadoù-Unanet Amerika]] eo.
[[Restr:Vmi 164.jpg|thumb|An ofiserien deraouad]]
== Alumni ==
Graet e vez ''Alumni'' eus an deskarded e skolioù milourel Stadoù-Unanet Amerika.
==== ''Alumni'' brudet ====
{| class="wikitable sortable"
|-
! scope="col" width="160px" |Anv
! Bloavezh
! Notennoù
|-
| [[Chesty Puller|Lewis Burwell "Chesty" Puller]]
| 1922
| Emezeliñ a reas en-dro goude bezañ kuitaet ar skol goude ur vloaz evit dont da vezañ soudard en [[USMC]] e 1918 ; tizhout a reas ar renk a [[letanant jeneral]]. Bez e voe ar Marines enoretañ en istor ar c'horfad.
|-
| [[Edward M. Almond]]
| 1915
| Penn [[X Korfad (Stadoù-Unanet Amerika)|Xvet Corps]] an U.S. Army e-pad [[Brezel Korea]]
|-
| [[Thomas Marshall Boyd]]
| 1968
| Harper d'an [[Attorney General]] e-pad ren ar prezidanted [[Ronald Reagan]] ha [[George H.W. Bush]]
|-
| [[James E. Brown III]]
| 1976
| Ezel hag ez-prezidant ar [[Society of Experimental Test Pilots]] ezel d'ar [[Royal Aeronautical Society]]
|-
| [[William A. Brown]]
| 1980
| Bez-amiral en [[US Navy]], kannad penn, [[United States Transportation Command]] (USTRANSCOM)
|-
| [[Josiah Bunting III]]
| 1963
| Superintendent (rener) ar VMI, 1995–2002
|-
| [[Withers Burress]]
| 1914
| Kelenner war ar skiantoù milourel hag ar strategiezhioù brezel er VMI ; penn-rener 100{{Vet}} rann-arme troadegiezh an [[US Army|U.S. Army]]<ref>{{cite web | title = Withers Alexander Burress | publisher = Arlington National Cemetery |url=http://www.arlingtoncemetery.net/waburress.htm | accessdate = 2 a viz Gwengolo 2013}}</ref>
|-
| [[Harry F. Byrd, Jr.]]
| 1935
| Senedour Virginia (1965–83)
|-
| [[Richard E. Byrd]]
| 1908
| Bezamiral an U.S. Navy, ergerzhour ar poloù, enoret gant ar Medal of Honor (1926)
|-
| [[Tom C. Clark]]
| 1921
| Ezel d'al lez-varn uhel [[Supreme Court of the United States]] (1949–67), United States Attorney General (1945–49)
|-
| [[Dabney Coleman]]
| 1949
| Aktour e filmoù hag er skinwel
|-
| [[Harold Coyle]]
| 1974
|[[Major]] en U.S. Army ; skrivagner danevelloù
|-
| [[Charles Allen Culberson]]
| 1874
| Senedour SUA ; gouarnour Texas<ref>{{cite web | title = Texas Governor Charles Allen Culberson | publisher = National Governors Association | url = http://www.nga.org/cms/home/governors/past-governors-bios/page_texas/col2-content/main-content-list/title_culberson_charles.html | accessdate = November 1, 2013}}</ref>
|-
| [[Samuel C. Cumming]]
| 1917
| Enoret en [[United States Marine Corps|USMC]], [[major jeneral]] e-pad an [[Eil Brezel-bed]]
|-
| [[Jonathan Myrick Daniels]]
| 1961
| Stourmer evit ar gwirioù keodedel, unan eus 15 merzherien a-vremañ an Iliz Anglikan [[Anglican Church]]
|-
| [[James U. Downs]]
| 1963
| Ezel al lez-varn justis uhel eus [[Norzh Carolina]], 1983–2013; breutaer e [[Hickory, Norzh Carolina|Hickory]] ha [[Franklin, Norzh Carolina]]
|-
| [[Richard Thomas Walker Duke]]
| 1844
| [[Koronal]] el [[Lu Stadoù Kengevreet Amerika]] ; ezel kannad an [[U.S. House of Representatives]] ha Virginia [[House of Delegates]]
|-
| [[John D. Ewing]]
| 1913
| Embanner ar ''[[The Times (Shreveport)|Shreveport Times]]'', 1931–1952
|-
| [[Benjamin Franklin Ficklin]]
| 1849
| Unan eus krouerien ar [[Pony Express]]
|-
| [[Robert Flowers]]
| 1969
| Letanant jeneral ha [[komandant]] en [[U.S. Army Corps of Engineers]]
|-
| [[Lee S. Gerow]]
| 1913
| Brigadier jeneral en U.S. Army ; harper ar penn jeneral evit ar [[85th Infantry Division (Staoù-Unanet Amerika)|85th Infantry Division]]. Breur yaouankañ ar jeneral [[Leonard T. Gerow]].
|-
| [[Leonard T. Gerow]]
| 1911
| Jeneral en U.S. Army ; penn jeneral ar V{{Vet}} Korfad (1943–1945) ha d'an [[U.S. Fifteenth Army]] (1945–1948). Enoret gant [[Dwight D. Eisenhower|Eisenhower]] ha [[Omar Bradley|Bradley]].<ref name="Weigley1990">{{cite book|last=Weigley |first=Russell Frank|title=Eisenhower's Lieutenants: The Campaign of France and Germany 1944–1945|url=https://books.google.com/books?id=UJZyPwAACAAJ|accessdate=24 September 2012|date=1 August 1990|publisher=Indiana University Press|isbn=978-0-253-20608-4|pages=758, n.6}}</ref> Penn an argad war Omaha Beach<ref name="Balkoski2006">{{cite book|first=Joseph|last=Balkoski|title=Omaha Beach: D-Day, June 6, 1944|url=https://books.google.com/books?id=y_rQJbuQ-OoC|accessdate=12 October 2012|date=10 July 2006|publisher=Stackpole Books|isbn=978-0-8117-3376-2|pages=15–16}}</ref> hag e [[emgann an Ardennes]].
|-
| [[Ryan Glynn]]
| 1995
| C'hoarier baseball a-vicher e Japan
|-
| [[Billy Guin]]
| 1949
|
|-
| [[George W. Hardy, Jr.]]
| 1920
|
|-
| [[James Hickey (soldier)|James B. Hickey]]
| 1982
| Koronal ha komandant e-pad an [[Oberiadur-brezel Red Dawn|oberiadur-brezel ''Red Dawn'']], a harzas [[Saddam Hussein]]
|-
| [[Thomas G. Jones|Thomas Goode Jones]]
| 1863
| Kuitaat a reas ar skol a-raok echuiñ e studioù evit emezeliñ el [[Lu Stadoù Kengevreet Amerika]] ; gloazet peder gwech e-pad an emgannoù ; gouarnour Alabama<ref>{{cite web|title=Alabama Governor Thomas Goode Jones|publisher=National Governors Association | url = http://www.nga.org/cms/home/governors/past-governors-bios/page_alabama/col2-content/main-content-list/title_jones_thomas.html | accessdate = 28 Aug 2013}}</ref>.
|-
| [[John P. Jumper]]
| 1966
| Jeneral ha Chief of Staff en U.S. Air Force, war e leve
|-
| [[Charles E. Kilbourne]]
| 1894
| Enoret gant ar Medal of Honor hag ar Service Cross; letanant jeneral en U.S. Army
|-
| [[James H. Lane (general)|James H. Lane]]
| 1854
| [[Brigadier General (CSA)|Jeneral brigadenn]] el [[Lu Stadoù Kengevreet Amerika]], a gemeras perzh en [[Pickett's Charge|Argadenn Pickett]], ijinour trevour ha kelenner, krouer ar [[Virginia Tech]]
|-
| [[W. Patrick Lang]]
| 1962
| Ofiser en U.S. Army Special Forces war e leve, skrivagner
|-
| [[Cary D. Langhorne]]
| 1894
| Enoret gant ar Medal of Honor
|-
|}
== Pennadoù kar ==
* [[Emgann New Market]]
== Liammoù diavaez ==
* [http://www.vmi.edu/ Lec'hienn ofisiel ar VMI]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Skolioù SUA]]
[[Rummad:Virginia]]
cwg0870ww1npbb655ssk2xixy54m5bd
2186690
2186689
2026-03-30T18:01:31Z
Dishual
612
/* Alumni brudet */
2186690
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:Virginia Military Institute full logo.png|thumb|]]
Ar '''Virginia Military Institute''', berraet e '''VMI''', zo ur skol-veur milourel ('''''Military college''''') stadunanat harpet hag arc'hantaouet gant ar Stad, graet evit studiañ an Istor gant ur sell milourel ha strategel dreist-holl, kement ha sevel ofiserien ar vro. E [[Lexington]] ([[Virginia]]) emañ. An hini koshañ eus c'hwec'h skol-veur milourel [[Stadoù-Unanet Amerika]] eo.
[[Restr:Vmi 164.jpg|thumb|An ofiserien deraouad]]
== Alumni ==
Graet e vez ''Alumni'' eus an deskarded e skolioù milourel Stadoù-Unanet Amerika.
==== ''Alumni'' brudet ====
{| class="wikitable sortable"
|-
! scope="col" width="160px" |Anv
! Bloavezh
! Notennoù
|-
| [[Chesty Puller|Lewis Burwell "Chesty" Puller]]
| 1922
| Emezeliñ a reas en-dro goude bezañ kuitaet ar skol goude ur vloaz evit dont da vezañ soudard en [[USMC]] e 1918 ; tizhout a reas ar renk a [[letanant jeneral]]. Bez e voe ar Marines enoretañ en istor ar c'horfad.
|-
| [[Edward M. Almond]]
| 1915
| Penn [[X Korfad (Stadoù-Unanet Amerika)|Xvet Corps]] an U.S. Army e-pad [[Brezel Korea]]
|-
| [[Thomas Marshall Boyd]]
| 1968
| Harper d'an [[Attorney General]] e-pad ren ar prezidanted [[Ronald Reagan]] ha [[George H.W. Bush]]
|-
| [[James E. Brown III]]
| 1976
| Ezel hag ez-prezidant ar [[Society of Experimental Test Pilots]] ezel d'ar [[Royal Aeronautical Society]]
|-
| [[William A. Brown]]
| 1980
| Bez-amiral en [[US Navy]], kannad penn, [[United States Transportation Command]] (USTRANSCOM)
|-
| [[Josiah Bunting III]]
| 1963
| Superintendent (rener) ar VMI, 1995–2002
|-
| [[Withers Burress]]
| 1914
| Kelenner war ar skiantoù milourel hag ar strategiezhioù brezel er VMI ; penn-rener 100{{Vet}} rann-arme troadegiezh an [[US Army|U.S. Army]]<ref>{{cite web | title = Withers Alexander Burress | publisher = Arlington National Cemetery |url=http://www.arlingtoncemetery.net/waburress.htm | accessdate = 2 a viz Gwengolo 2013}}</ref>
|-
| [[Harry F. Byrd, Jr.]]
| 1935
| Senedour Virginia (1965–83)
|-
| [[Richard E. Byrd]]
| 1908
| Bezamiral an U.S. Navy, ergerzhour ar poloù, enoret gant ar Medal of Honor (1926)
|-
| [[Tom C. Clark]]
| 1921
| Ezel d'al lez-varn uhel [[Supreme Court of the United States]] (1949–67), United States Attorney General (1945–49)
|-
| [[Dabney Coleman]]
| 1949
| Aktour e filmoù hag er skinwel
|-
| [[Harold Coyle]]
| 1974
|[[Major]] en U.S. Army ; skrivagner danevelloù
|-
| [[Charles Allen Culberson]]
| 1874
| Senedour SUA ; gouarnour Texas<ref>{{cite web | title = Texas Governor Charles Allen Culberson | publisher = National Governors Association | url = http://www.nga.org/cms/home/governors/past-governors-bios/page_texas/col2-content/main-content-list/title_culberson_charles.html | accessdate = November 1, 2013}}</ref>
|-
| [[Samuel C. Cumming]]
| 1917
| Enoret en [[United States Marine Corps|USMC]], [[major jeneral]] e-pad an [[Eil Brezel-bed]]
|-
| [[Jonathan Myrick Daniels]]
| 1961
| Stourmer evit ar gwirioù keodedel, unan eus 15 merzherien a-vremañ an Iliz Anglikan [[Anglican Church]]
|-
| [[James U. Downs]]
| 1963
| Ezel al lez-varn justis uhel eus [[Norzh Carolina]], 1983–2013; breutaer e [[Hickory, Norzh Carolina|Hickory]] ha [[Franklin, Norzh Carolina]]
|-
| [[Richard Thomas Walker Duke]]
| 1844
| [[Koronal]] el [[Lu Stadoù Kengevreet Amerika]] ; ezel kannad an [[U.S. House of Representatives]] ha Virginia [[House of Delegates]]
|-
| [[John D. Ewing]]
| 1913
| Embanner ar ''[[The Times (Shreveport)|Shreveport Times]]'', 1931–1952
|-
| [[Benjamin Franklin Ficklin]]
| 1849
| Unan eus krouerien ar [[Pony Express]]
|-
| [[Robert Flowers]]
| 1969
| Letanant jeneral ha [[komandant]] en [[U.S. Army Corps of Engineers]]
|-
| [[Lee S. Gerow]]
| 1913
| Brigadier jeneral en U.S. Army ; harper ar penn jeneral evit ar [[85th Infantry Division (Staoù-Unanet Amerika)|85th Infantry Division]]. Breur yaouankañ ar jeneral [[Leonard T. Gerow]].
|-
| [[Leonard T. Gerow]]
| 1911
| Jeneral en U.S. Army ; penn jeneral ar V{{Vet}} Korfad (1943–1945) ha d'an [[U.S. Fifteenth Army]] (1945–1948). Enoret gant [[Dwight D. Eisenhower|Eisenhower]] ha [[Omar Bradley|Bradley]].<ref name="Weigley1990">{{cite book|last=Weigley |first=Russell Frank|title=Eisenhower's Lieutenants: The Campaign of France and Germany 1944–1945|url=https://books.google.com/books?id=UJZyPwAACAAJ|accessdate=24 September 2012|date=1 August 1990|publisher=Indiana University Press|isbn=978-0-253-20608-4|pages=758, n.6}}</ref> Penn an argad war Omaha Beach<ref name="Balkoski2006">{{cite book|first=Joseph|last=Balkoski|title=Omaha Beach: D-Day, June 6, 1944|url=https://books.google.com/books?id=y_rQJbuQ-OoC|accessdate=12 October 2012|date=10 July 2006|publisher=Stackpole Books|isbn=978-0-8117-3376-2|pages=15–16}}</ref> hag e [[emgann an Ardennes]].
|-
| [[Ryan Glynn]]
| 1995
| C'hoarier baseball a-vicher e Japan
|-
| [[Billy Guin]]
| 1949
|
|-
| [[George W. Hardy, Jr.]]
| 1920
|
|-
| [[James Hickey (soldier)|James B. Hickey]]
| 1982
| Koronal ha komandant e-pad an [[Oberiadur-brezel Red Dawn|oberiadur-brezel ''Red Dawn'']], a harzas [[Saddam Hussein]]
|-
| [[Thomas G. Jones|Thomas Goode Jones]]
| 1863
| Kuitaat a reas ar skol a-raok echuiñ e studioù evit emezeliñ el [[Lu Stadoù Kengevreet Amerika]] ; gloazet peder gwech e-pad an emgannoù ; gouarnour Alabama<ref>{{cite web|title=Alabama Governor Thomas Goode Jones|publisher=National Governors Association | url = http://www.nga.org/cms/home/governors/past-governors-bios/page_alabama/col2-content/main-content-list/title_jones_thomas.html | accessdate = 28 Aug 2013}}</ref>.
|-
| [[John P. Jumper]]
| 1966
| Jeneral ha Chief of Staff en U.S. Air Force, war e leve
|-
| [[Charles E. Kilbourne]]
| 1894
| Enoret gant ar Medal of Honor hag ar Service Cross; letanant jeneral en U.S. Army
|-
| [[James H. Lane (general)|James H. Lane]]
| 1854
| [[Brigadier General (CSA)|Jeneral brigadenn]] el [[Lu Stadoù Kengevreet Amerika]], a gemeras perzh en [[Argadenn Pickett]], ijinour trevour ha kelenner, krouer ar [[Virginia Tech]]
|-
| [[W. Patrick Lang]]
| 1962
| Ofiser en U.S. Army Special Forces war e leve, skrivagner
|-
| [[Cary D. Langhorne]]
| 1894
| Enoret gant ar Medal of Honor
|-
|}
== Pennadoù kar ==
* [[Emgann New Market]]
== Liammoù diavaez ==
* [http://www.vmi.edu/ Lec'hienn ofisiel ar VMI]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Skolioù SUA]]
[[Rummad:Virginia]]
7ufqlucbj7vvlczuihfkf1bs5rn8d1p
2186691
2186690
2026-03-30T18:02:25Z
Dishual
612
/* Alumni brudet */
2186691
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:Virginia Military Institute full logo.png|thumb|]]
Ar '''Virginia Military Institute''', berraet e '''VMI''', zo ur skol-veur milourel ('''''Military college''''') stadunanat harpet hag arc'hantaouet gant ar Stad, graet evit studiañ an Istor gant ur sell milourel ha strategel dreist-holl, kement ha sevel ofiserien ar vro. E [[Lexington]] ([[Virginia]]) emañ. An hini koshañ eus c'hwec'h skol-veur milourel [[Stadoù-Unanet Amerika]] eo.
[[Restr:Vmi 164.jpg|thumb|An ofiserien deraouad]]
== Alumni ==
Graet e vez ''Alumni'' eus an deskarded e skolioù milourel Stadoù-Unanet Amerika.
==== ''Alumni'' brudet ====
{| class="wikitable sortable"
|-
! scope="col" width="160px" |Anv
! Bloavezh
! Notennoù
|-
| [[Chesty Puller|Lewis Burwell "Chesty" Puller]]
| 1922
| Emezeliñ a reas en-dro goude bezañ kuitaet ar skol goude ur vloaz evit dont da vezañ soudard en [[USMC]] e 1918 ; tizhout a reas ar renk a [[letanant jeneral]]. Bez e voe ar Marines enoretañ en istor ar c'horfad.
|-
| [[Edward M. Almond]]
| 1915
| Penn [[X Korfad (Stadoù-Unanet Amerika)|Xvet Corps]] an U.S. Army e-pad [[Brezel Korea]]
|-
| [[Thomas Marshall Boyd]]
| 1968
| Harper d'an [[Attorney General]] e-pad ren ar prezidanted [[Ronald Reagan]] ha [[George H.W. Bush]]
|-
| [[James E. Brown III]]
| 1976
| Ezel hag ez-prezidant ar [[Society of Experimental Test Pilots]] ezel d'ar [[Royal Aeronautical Society]]
|-
| [[William A. Brown]]
| 1980
| Bez-amiral en [[US Navy]], kannad penn, [[United States Transportation Command]] (USTRANSCOM)
|-
| [[Josiah Bunting III]]
| 1963
| Superintendent (rener) ar VMI, 1995–2002
|-
| [[Withers Burress]]
| 1914
| Kelenner war ar skiantoù milourel hag ar strategiezhioù brezel er VMI ; penn-rener 100{{Vet}} rann-arme troadegiezh an [[US Army|U.S. Army]]<ref>{{cite web | title = Withers Alexander Burress | publisher = Arlington National Cemetery |url=http://www.arlingtoncemetery.net/waburress.htm | accessdate = 2 a viz Gwengolo 2013}}</ref>
|-
| [[Harry F. Byrd, Jr.]]
| 1935
| Senedour Virginia (1965–83)
|-
| [[Richard E. Byrd]]
| 1908
| Bezamiral an U.S. Navy, ergerzhour ar poloù, enoret gant ar Medal of Honor (1926)
|-
| [[Tom C. Clark]]
| 1921
| Ezel d'al lez-varn uhel [[Supreme Court of the United States]] (1949–67), United States Attorney General (1945–49)
|-
| [[Dabney Coleman]]
| 1949
| Aktour e filmoù hag er skinwel
|-
| [[Harold Coyle]]
| 1974
|[[Major]] en U.S. Army ; skrivagner danevelloù
|-
| [[Charles Allen Culberson]]
| 1874
| Senedour SUA ; gouarnour Texas<ref>{{cite web | title = Texas Governor Charles Allen Culberson | publisher = National Governors Association | url = http://www.nga.org/cms/home/governors/past-governors-bios/page_texas/col2-content/main-content-list/title_culberson_charles.html | accessdate = November 1, 2013}}</ref>
|-
| [[Samuel C. Cumming]]
| 1917
| Enoret en [[United States Marine Corps|USMC]], [[major jeneral]] e-pad an [[Eil Brezel-bed]]
|-
| [[Jonathan Myrick Daniels]]
| 1961
| Stourmer evit ar gwirioù keodedel, unan eus 15 merzherien a-vremañ an Iliz Anglikan [[Anglican Church]]
|-
| [[James U. Downs]]
| 1963
| Ezel al lez-varn justis uhel eus [[Norzh Carolina]], 1983–2013; breutaer e [[Hickory, Norzh Carolina|Hickory]] ha [[Franklin, Norzh Carolina]]
|-
| [[Richard Thomas Walker Duke]]
| 1844
| [[Koronal]] el [[Lu Stadoù Kengevreet Amerika]] ; ezel kannad an [[U.S. House of Representatives]] ha Virginia [[House of Delegates]]
|-
| [[John D. Ewing]]
| 1913
| Embanner ar ''[[The Times (Shreveport)|Shreveport Times]]'', 1931–1952
|-
| [[Benjamin Franklin Ficklin]]
| 1849
| Unan eus krouerien ar [[Pony Express]]
|-
| [[Robert Flowers]]
| 1969
| Letanant jeneral ha [[komandant]] en [[U.S. Army Corps of Engineers]]
|-
| [[Lee S. Gerow]]
| 1913
| Brigadier jeneral en U.S. Army ; harper ar penn jeneral evit ar [[85th Infantry Division (Staoù-Unanet Amerika)|85th Infantry Division]]. Breur yaouankañ ar jeneral [[Leonard T. Gerow]].
|-
| [[Leonard T. Gerow]]
| 1911
| Jeneral en U.S. Army ; penn jeneral ar V{{Vet}} Korfad (1943–1945) ha d'an [[U.S. Fifteenth Army]] (1945–1948). Enoret gant [[Dwight D. Eisenhower|Eisenhower]] ha [[Omar Bradley|Bradley]].<ref name="Weigley1990">{{cite book|last=Weigley |first=Russell Frank|title=Eisenhower's Lieutenants: The Campaign of France and Germany 1944–1945|url=https://books.google.com/books?id=UJZyPwAACAAJ|accessdate=24 September 2012|date=1 August 1990|publisher=Indiana University Press|isbn=978-0-253-20608-4|pages=758, n.6}}</ref> Penn an argad war Omaha Beach<ref name="Balkoski2006">{{cite book|first=Joseph|last=Balkoski|title=Omaha Beach: D-Day, June 6, 1944|url=https://books.google.com/books?id=y_rQJbuQ-OoC|accessdate=12 October 2012|date=10 July 2006|publisher=Stackpole Books|isbn=978-0-8117-3376-2|pages=15–16}}</ref> hag e [[emgann an Ardennes]].
|-
| [[Ryan Glynn]]
| 1995
| C'hoarier baseball a-vicher e Japan
|-
| [[Billy Guin]]
| 1949
|
|-
| [[George W. Hardy, Jr.]]
| 1920
|
|-
| [[James Hickey (soldier)|James B. Hickey]]
| 1982
| Koronal ha komandant e-pad an [[Oberiadur-brezel Red Dawn|oberiadur-brezel ''Red Dawn'']], a harzas [[Saddam Hussein]]
|-
| [[Thomas G. Jones|Thomas Goode Jones]]
| 1863
| Kuitaat a reas ar skol a-raok echuiñ e studioù evit emezeliñ el [[Lu Stadoù Kengevreet Amerika]] ; gloazet peder gwech e-pad an emgannoù ; gouarnour Alabama<ref>{{cite web|title=Alabama Governor Thomas Goode Jones|publisher=National Governors Association | url = http://www.nga.org/cms/home/governors/past-governors-bios/page_alabama/col2-content/main-content-list/title_jones_thomas.html | accessdate = 28 Aug 2013}}</ref>.
|-
| [[John P. Jumper]]
| 1966
| Jeneral ha Chief of Staff en U.S. Air Force, war e leve
|-
| [[Charles E. Kilbourne]]
| 1894
| Enoret gant ar Medal of Honor hag ar Service Cross; letanant jeneral en U.S. Army
|-
| [[James H. Lane (general)|James H. Lane]]
| 1854
| [[Jeneral brigadenn (CSA)|Jeneral brigadenn]] el [[Lu Stadoù Kengevreet Amerika]], a gemeras perzh en [[Argadenn Pickett]], ijinour trevour ha kelenner, krouer ar [[Virginia Tech]]
|-
| [[W. Patrick Lang]]
| 1962
| Ofiser en [[United States Army Special Forces|U.S. Army Special Forces]] war e leve, skrivagner
|-
| [[Cary D. Langhorne]]
| 1894
| Enoret gant ar [[Medal of Honor]]
|-
|}
== Pennadoù kar ==
* [[Emgann New Market]]
== Liammoù diavaez ==
* [http://www.vmi.edu/ Lec'hienn ofisiel ar VMI]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Skolioù SUA]]
[[Rummad:Virginia]]
hvyk0460yy9jmvc3xnsjshaam4jsyvl
Yann-Wilhoù Herri
0
133479
2186722
1971486
2026-03-31T06:41:49Z
Leonzia
88972
vi koukou
2186722
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Skrivagner
| anv = Yann-Wilhoù Herri
| skeudenn =
| ment =
| alc'hwez =
| anv mat = Jean-Guillaume Herry
| anv pluenn =
| obererezh = Skrivagner
| deiziad ganet = d'ar {{deiziad|14|Kerzu|1803}}
| lec'h ganet = e [[Mellag]], {{Kernev}},<br>{{Breizh}}
| deiziad marv = d'ar {{deiziad|12|Genver|1880}}
| lec'h marv = e [[Kemperle]], {{Kernev}},<br>{{Breizh}}
| yezh = [[Brezhoneg]]
| luskad =
| rumm =
| enorioù =
| oberennoù pennañ =
| traoù ouzhpenn =
| sinadur =
| ment sinadur =
| lec'hienn =
}}
'''Yann-Wilhoù Herri''', pe '''Iann-Wilhou Herry'''<ref>Evel a lenner el levr [https://quimper.bibliossimo.info/pmb/opac_css/doc_num.php?explnum_id=1902 ''Eun dibab toniou evit kanaouennou santel ha gwersiou Breiz-Izel'' (1842)]</ref>, (''Jean-Guillaume Henry''), ganet d'ar [[14 a viz Kerzu]] [[1803]] e [[Mellag]] ha marvet d'an [[12 a viz Genver]] [[1880]] e [[Kemperle]], oa ur beleg ha yezhour breizhat eus [[Kerne-Izel]].
Ganet e oa en un tiegezh dalc'het gant e dad, a oa maer. Tomm e oa e dud ouzh ar relijion hag ouzh ar renad kozh. Studiañ a reas e [[Kemper]] kent bezañ beleget e [[1828]]. Kaset e voe da gure da [[Lesneven]]. Fall e oa e yec'hed, ha kaset e voe da aluzener da ospital [[Kemperle]].
Amzer en doa da skrivañ, ha treiñ a reas buhez sant [[Izidor]] e brezhoneg, embannet e [[1839]], ar bloaz ma voe embannet [[Barzaz Breiz]] [[Kervarker]]. Hervez [[Fañch an Uhel]] hag [[Anatol ar Braz]] eo Herri e oa gwir oberour ar Barzaz Breiz, evel en dije lâret Kervarker da F. an Uhel e [[1890]] hervez un disklêriadur skrivet gant F. an Uhel war gein ur golo-lizher.
A-dra-sur eo bet kuzulier Kervarker evit skrivañ ar yezh, met n'en deus ket gallet ober evit embannadur kentañ Barzaz Breiz, pa ne skrive ket c'hoazh e doare ar Gonideg.
Un adwel a reas, pe un ouzhpennig, da ''[[Sainte Tryphine et le Roi Arthur]]'', ar mister embannet gant Fañch an Uhel.
E-kichen iliz Mellag emañ e vez.
==Oberennoù==
*1838 - ''Buez sant Isidor''
*1842 - ''Kanaouennou santel dilennet ha reizet evid Eskopti Kemper''<ref>[https://archive.org/details/kanaouennousant00diocgoog Ar skrid]</ref>
*1858 - ''Buez hor Zalver Jezus Krist graet gant skridou tud santel ha gouiziek'', E Kemperle, moulet e ti Guffanti-Breton.
*1864 - ''Kalon Mari''
*1865 - ''Kantikou eskopti Kemper ha Leon''
*1867 - ''Bennoz eur maner nevez'' (Kendalc’h keltiek etrevroadel - Sant Brieg)
*1872 - ''Buez ann Duk a Vourdel Herri V''<ref>[http://bibnum.univ-rennes2.fr/files/original/39621_9fe988d051.pdf Buez ann Duk a Vourdel Herri V]</ref>
==Troidigezhioù==
*1849 - ''Skrituriou Sakr. Genes, pe levr ar c’heneliez'', E Kemperle, moulet e ti Guffanti-Breton.
*1860 - ''Skrituriou Sakr. Levr ann Exod ha meur a bennad euz al levriou all, bete maro Josue''
==Liamm diavaez==
*[https://br.wikisource.org/wiki/Oberour:Yann-Wilhou_Herri Wikimammenn]
*[http://precol.fr/HENRY-Jean-Guillaume-1803-1880 ''Prêtres et religieux collecteurs'']
==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Herri, Yann Wilhou}}
[[Rummad:Saverien kantikoù]]
[[Rummad:Beleien Breizh]]
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]
[[Rummad:Troourien vrezhonek]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1803]]
[[Rummad:Marvioù 1880]]
9wjss0ammre1wkk5txuzmtb5d38hw7s
2186723
2186722
2026-03-31T06:43:18Z
Leonzia
88972
Fazi - Disc’hraet kemmoù [[Special:Diff/2186722|2186722]] a-berzh [[Special:Contributions/Leonzia|Leonzia]] ([[User talk:Leonzia|kaozeal]])
2186723
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Skrivagner
| anv = Yann-Wilhoù Herri
| skeudenn =
| ment =
| alc'hwez =
| anv mat = Jean-Guillaume Henry
| anv pluenn =
| obererezh = Skrivagner
| deiziad ganet = d'ar {{deiziad|14|Kerzu|1803}}
| lec'h ganet = e [[Mellag]], {{Kernev}},<br>{{Breizh}}
| deiziad marv = d'ar {{deiziad|12|Genver|1880}}
| lec'h marv = e [[Kemperle]], {{Kernev}},<br>{{Breizh}}
| yezh = [[Brezhoneg]]
| luskad =
| rumm =
| enorioù =
| oberennoù pennañ =
| traoù ouzhpenn =
| sinadur =
| ment sinadur =
| lec'hienn =
}}
'''Yann-Wilhoù Herri''', pe '''Iann-Wilhou Herry'''<ref>Evel a lenner el levr [https://quimper.bibliossimo.info/pmb/opac_css/doc_num.php?explnum_id=1902 ''Eun dibab toniou evit kanaouennou santel ha gwersiou Breiz-Izel'' (1842)]</ref>, (''Jean-Guillaume Henry''), ganet d'ar [[14 a viz Kerzu]] [[1803]] e [[Mellag]] ha marvet d'an [[12 a viz Genver]] [[1880]] e [[Kemperle]], oa ur beleg ha yezhour breizhat eus [[Kerne-Izel]].
Ganet e oa en un tiegezh dalc'het gant e dad, a oa maer. Tomm e oa e dud ouzh ar relijion hag ouzh ar renad kozh. Studiañ a reas e [[Kemper]] kent bezañ beleget e [[1828]]. Kaset e voe da gure da [[Lesneven]]. Fall e oa e yec'hed, ha kaset e voe da aluzener da ospital [[Kemperle]].
Amzer en doa da skrivañ, ha treiñ a reas buhez sant [[Izidor]] e brezhoneg, embannet e [[1839]], ar bloaz ma voe embannet [[Barzaz Breiz]] [[Kervarker]]. Hervez [[Fañch an Uhel]] hag [[Anatol ar Braz]] eo Herri e oa gwir oberour ar Barzaz Breiz, evel en dije lâret Kervarker da F. an Uhel e [[1890]] hervez un disklêriadur skrivet gant F. an Uhel war gein ur golo-lizher.
A-dra-sur eo bet kuzulier Kervarker evit skrivañ ar yezh, met n'en deus ket gallet ober evit embannadur kentañ Barzaz Breiz, pa ne skrive ket c'hoazh e doare ar Gonideg.
Un adwel a reas, pe un ouzhpennig, da ''[[Sainte Tryphine et le Roi Arthur]]'', ar mister embannet gant Fañch an Uhel.
E-kichen iliz Mellag emañ e vez.
==Oberennoù==
*1838 - ''Buez sant Isidor''
*1842 - ''Kanaouennou santel dilennet ha reizet evid Eskopti Kemper''<ref>[https://archive.org/details/kanaouennousant00diocgoog Ar skrid]</ref>
*1858 - ''Buez hor Zalver Jezus Krist graet gant skridou tud santel ha gouiziek'', E Kemperle, moulet e ti Guffanti-Breton.
*1864 - ''Kalon Mari''
*1865 - ''Kantikou eskopti Kemper ha Leon''
*1867 - ''Bennoz eur maner nevez'' (Kendalc’h keltiek etrevroadel - Sant Brieg)
*1872 - ''Buez ann Duk a Vourdel Herri V''<ref>[http://bibnum.univ-rennes2.fr/files/original/39621_9fe988d051.pdf Buez ann Duk a Vourdel Herri V]</ref>
==Troidigezhioù==
*1849 - ''Skrituriou Sakr. Genes, pe levr ar c’heneliez'', E Kemperle, moulet e ti Guffanti-Breton.
*1860 - ''Skrituriou Sakr. Levr ann Exod ha meur a bennad euz al levriou all, bete maro Josue''
==Liamm diavaez==
*[https://br.wikisource.org/wiki/Oberour:Yann-Wilhou_Herri Wikimammenn]
*[http://precol.fr/HENRY-Jean-Guillaume-1803-1880 ''Prêtres et religieux collecteurs'']
==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Herri, Yann Wilhou}}
[[Rummad:Saverien kantikoù]]
[[Rummad:Beleien Breizh]]
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]
[[Rummad:Troourien vrezhonek]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1803]]
[[Rummad:Marvioù 1880]]
gz59b05dc7wf9d8zuldaxp4dma0vyzl
2186726
2186723
2026-03-31T06:53:24Z
Leonzia
88972
ouzhpennet, liamm misterioù ar grennamzer
2186726
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Skrivagner
| anv = Yann-Wilhoù Herri
| skeudenn =
| ment =
| alc'hwez =
| anv mat = Jean-Guillaume Henry
| anv pluenn =
| obererezh = Skrivagner
| deiziad ganet = d'ar {{deiziad|14|Kerzu|1803}}
| lec'h ganet = e [[Mellag]], {{Kernev}},<br>{{Breizh}}
| deiziad marv = d'ar {{deiziad|12|Genver|1880}}
| lec'h marv = e [[Kemperle]], {{Kernev}},<br>{{Breizh}}
| yezh = [[Brezhoneg]]
| luskad =
| rumm =
| enorioù =
| oberennoù pennañ =
| traoù ouzhpenn =
| sinadur =
| ment sinadur =
| lec'hienn =
}}
'''Yann-Wilhoù Herri''', pe '''Iann-Wilhou Herry'''<ref>Evel a lenner el levr [https://quimper.bibliossimo.info/pmb/opac_css/doc_num.php?explnum_id=1902 ''Eun dibab toniou evit kanaouennou santel ha gwersiou Breiz-Izel'' (1842)]</ref>, (''Jean-Guillaume Henry''), ganet d'ar [[14 a viz Kerzu]] [[1803]] e [[Mellag]] ha marvet d'an [[12 a viz Genver]] [[1880]] e [[Kemperle]], oa ur beleg ha yezhour breizhat eus [[Kerne-Izel]].
Ganet e oa en un tiegezh dalc'het gant e dad, a oa maer. Tomm e oa e dud ouzh ar relijion hag ouzh ar renad kozh. Studiañ a reas e [[Kemper]] kent bezañ beleget e [[1828]]. Kaset e voe da gure da [[Lesneven]]. Fall e oa e yec'hed, ha kaset e voe da aluzener da ospital [[Kemperle]].
Amzer en doa da skrivañ, ha treiñ a reas buhez sant [[Izidor]] e brezhoneg, embannet e [[1839]], ar bloaz ma voe embannet [[Barzaz Breiz]] [[Kervarker]]. Hervez [[Fañch an Uhel]] hag [[Anatol ar Braz]] eo Herri e oa gwir oberour ar Barzaz Breiz, evel en dije lâret Kervarker da F. an Uhel e [[1890]] hervez un disklêriadur skrivet gant F. an Uhel war gein ur golo-lizher.
A-dra-sur eo bet kuzulier Kervarker evit skrivañ ar yezh, met n'en deus ket gallet ober evit embannadur kentañ Barzaz Breiz, pa ne skrive ket c'hoazh e doare ar Gonideg.
Un adwel a reas, pe un ouzhpennig, da ''[[Sainte Tryphine et le Roi Arthur]]'', ar [[Misterioù ar Grennamzer|mister]] embannet gant Fañch an Uhel.
E-kichen iliz Mellag emañ e vez.
==Oberennoù==
*1838 - ''Buez sant Isidor''
*1842 - ''Kanaouennou santel dilennet ha reizet evid Eskopti Kemper''<ref>[https://archive.org/details/kanaouennousant00diocgoog Ar skrid]</ref>
*1858 - ''Buez hor Zalver Jezus Krist graet gant skridou tud santel ha gouiziek'', E Kemperle, moulet e ti Guffanti-Breton.
*1864 - ''Kalon Mari''
*1865 - ''Kantikou eskopti Kemper ha Leon''
*1867 - ''Bennoz eur maner nevez'' (Kendalc’h keltiek etrevroadel - Sant Brieg)
*1872 - ''Buez ann Duk a Vourdel Herri V''<ref>[http://bibnum.univ-rennes2.fr/files/original/39621_9fe988d051.pdf Buez ann Duk a Vourdel Herri V]</ref>
==Troidigezhioù==
*1849 - ''Skrituriou Sakr. Genes, pe levr ar c’heneliez'', E Kemperle, moulet e ti Guffanti-Breton.
*1860 - ''Skrituriou Sakr. Levr ann Exod ha meur a bennad euz al levriou all, bete maro Josue''
==Liamm diavaez==
*[https://br.wikisource.org/wiki/Oberour:Yann-Wilhou_Herri Wikimammenn]
*[http://precol.fr/HENRY-Jean-Guillaume-1803-1880 ''Prêtres et religieux collecteurs'']
==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Herri, Yann Wilhou}}
[[Rummad:Saverien kantikoù]]
[[Rummad:Beleien Breizh]]
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]
[[Rummad:Troourien vrezhonek]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1803]]
[[Rummad:Marvioù 1880]]
19q42wekdbe7yycag4ghxpoydrhxaas
Buhez Santez Barba
0
156938
2186701
2085493
2026-03-30T19:28:43Z
Leonzia
88972
ouzhpennet, liamm misterioù ar grennamzer
2186701
wikitext
text/x-wiki
'''Buhez Santez Barba''' zo ur [[Misterioù ar Grennamzer|mister]] [[krennvrezhonek]] diwar-benn buhez ha merzherenti [[Santez Barba]], merc'h ar roue Dioscurus a [[Nikomedia]]. Moullet e oa bet evit ar wezh kentañ e [[1557]] hag un eil gwezh e [[1608]].
==Istor==
Barba, deuet da vout kristen, zo gwardet gant he zad pagan en un tour didro, gant aon e raje anaoudegezh gant ar bed bras. Barba a gendrec'h saverien an tour da lakaat tri frenestr e-lec'h daou. He zad a gompren emañ an tri frenestr evit an [[Trinded|Drinded]] hag he deus nac'het doueed kozh hec'h hendadoù. Klask a ra lazhañ anezhi met savetaet eo gant Doue ha kaset d'ar menezioù e-lec'h m'en em gav gant Gwegen ha Riwalen. Riwalen, a seblante bezañ drouk, a guzh anezhi diouzh he zad, met Gwegen a drubard anezhi a-raok bezañ troet en ur roc'h. Jahinet eo Barba a-raok bezañ dibennet gant he zad.
==Da lenn==
*{{fr}} Émile Ernault, ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k736792/f20.item.r=Ernault+barbe.langFR Le mystère de Sainte Barbe. Tragédie bretonne, texte de 1557, publié avec traduction française, introduction et dictionnaire étymologique du breton moyen]''. Pariz, 1888. Gant an droidigezh e galleg. War lec'hienn ar Bibliothèque Nationale de France.
*[http://people.pwf.cam.ac.uk/dwew2/buhez_sante_barba.txt Treuzskrivadenn an destenn vrezhonek gant David Willis]
*[[iarchive:LeMystreDeSainte-barbe|Embannadenn eus 1887 diwar Internet Archive]]
[[Rummad:Lennegezh krennvrezhonek]]
imn3g2f3jb10x9mx905xdl1ue1y0e93
Ar Varn diwezhañ (pezh-c'hoari)
0
167815
2186704
2113700
2026-03-30T19:37:40Z
Leonzia
88972
ouzhpennet, liamm misterioù ar grennamzer
2186704
wikitext
text/x-wiki
{{Stumm an titl|''Ar Varn diwezhañ'' (pezh-c'hoari)}}
'''''Ar Varn diwezhañ''''' zo ur [[arz ar c'hoariva|pezh-c'hoari]] [[brezhonek]], anvet ivez [[Misterioù ar Grennamzer|mister]], 5 643 gwerzenn ennañ, eus an {{XVIIIvet kantved}}.
Gant [[Roparz Hemon]] e voe studiet ha troet e galleg ; embannet e voe e labour gant [[Skol]] e [[Sant-Brieg]] e [[1998]]<ref>[https://web.archive.org/web/20231101140729/https://www.brezhoneg.org/fr/livres/ar-varn-diwezhan-le-jugement-dernier Kuzul ar Brezhoneg]</ref>.
==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Pezhioù-c'hoari brezhonek]]
6yuo5ammpanxjd8wr825ww2g0nhh28d
Lezennoù war an armoù e Frañs
0
169233
2186673
2159238
2026-03-30T13:33:05Z
Kestenn
14086
/* Fichennaouegoù nevez */
2186673
wikitext
text/x-wiki
Meur a lezenn, ordrenañs pe dekred war implij ha perc'henniezh an armoù a zo bet e [[Bro-C'hall|Frañs]] abaoe ar XVI{{Vet}} kantved, e-sell da izelaat an niver a dorfedoù pe da aesaat kontrol ar [[Stad]] war ar boblañs da geñver brezelioù da skouer. Hervez un istimadur graet e 2008 e oa tro 20 milion a [[Arm-tan|armoù-tan]] er vro ha war-dro 3 milion anezho disklêriet nemetken. E 2005, diwar 2.105 den lazhet gant un arm-tan e Frañs, 36 a oa abalamour d'ur gwallzarvoud, 124 goude un dagadenn ha 1.653 goude un emlazh<ref>{{Fr}} BESSE DESMOULIÈRES Raphaëlle, ''[https://www.lemonde.fr/societe/article/2008/10/01/combien-d-armes-a-feu-circulent-en-france_1099601_3224.html Combien d'armes à feu circulent en France ?]'', e ''Le Monde'', 01/10/2008 (lennet d'ar 24/12/2023)</ref>.
== Renad Kozh ==
Abaoe deroù ar XVI{{Vet}} kantved ez eus bet embannet lezennoù ha lakaet harzoù war berc'henniezh hag implij an armoù-tan e [[Rouantelezh Bro-C'hall|Rouantelezh Frañs]]. E 1563 e lavare ar roue [[Charlez IX (Bro-C'hall)|Charlez IX]] e oa an armoù-tan abeg da veur a laeroñsi ha torfed<ref>{{Fr}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9693107x/f13.image# ''<nowiki>La déclaration faicte par le Roy, de sa majorité, tenant son lict de justice en sa cour de parlement de Roüen [...]</nowiki>'' war lec'hienn ar BNF], lennet d'ar 24/12/2023</ref>. 85 bann a voe embannet gant rouaned Frañs etre 1516 ha 1785 war an danvez-mañ. Nac'het e oa da dud an [[Trede-urzh|Trede-stad]] kaout armoù-tan, nemet e vijent soudarded. E [[Breizh]] e c'halle an noblañs kemer divizoù lec'hel evit berzañ dougen an armoù, evel da skouer e 1560, 1563 ha 1565 e kêrioù [[Roazhon]] ha [[Naoned]]. Adalek ar XVII{{Vet}} kantved e renas [[Breujoù Breizh]] war an divizoù-se. Alies e azasae ar vodadeg he divizoù war reoù rouaned Frañs<ref>{{Fr}} LE BEC Julien, ''Le Parlement de Bretagne et la réglementation du port d'armes (1554-1789)'', e ''Annales de Bretagne et des pays de l'Ouest'' 122-3, 2015, pajennoù 130-149</ref>.
== Dispac'h Gall ==
Gant an [[Dispac'h Gall]] e voe torret privilajoù an noblañs. Forzh piv en doe droad da chaseal ha da gaout armoù. Pa voe anv da sevel ur [[Bonreizh|Vonreizh]] evit Frañs e kinnigas [[Honoré-Gabriel Riqueti de Mirabeau|Mirabeau]] enbarzhiñ enni ur pennad 10 a embanne en doa pep hini gwir da gaout un arm, betek-gouzout e vije bet un dañjer evit buhez pe frankiz ur sitoaian pe meur a hini. Ne voe ket skrivet er Vonreizh a-benn ar fin, ken anat e seblante da izili ar bodad-labour war an destenn<ref>{{Fr}} Hervez [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4410991z/f4.item.r=paisible.zoom komzoù Mirabeau, treuzskrivet er ''Gazette nationale ou Le Moniteur universel''], abadenn an 18 a viz Eost 1789, kavet war lec'hienn ar BNF</ref><ref>{{Fr}} Hervez Jean-Jacques Buigné e ''La Gazette des armes'', niv. 404, p.10</ref>.
== Brezel-bed Kentañ ==
Ar Stad a Seziz embannet d'an 2 a viz Eost 1914 a redie an dud da reiñ d'ar Stad o armoù ha munisionoù hag a roe aotre d'an arme, archerien hag all, klask ha tapout anezho. Echuiñ a reas ar stad a seziz d'an 12 a viz Here 1919.
== Dekred-lezenn an 18 a viz Ebrel 1939 ==
Goude trubuilhoù politikel eil hanter ar bloavezhioù 1930 hag evit prientiñ ur brezel e voe embannet d'an 18 a viz 1939 un dekred-lezenn<ref>{{Fr}} ''[https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/LEGITEXT000006071834 Décret du 18 avril 1939 fixant le régime des matériels de guerre, armes et munitions]'' war lec'hienn Légifrance</ref> hag a renke an armoù e 8 rummad :
* '''1<sup>añ</sup> rummad :''' armoù-tan hag o munisionoù savet evit brezeliñ war zouar, mor pe en aer ;
* '''2<sup>vet</sup> rummad :''' dafar da zougen pe implijout an armoù-tan er brezel ;
* '''3<sup>de</sup> rummad :''' dafar evit en em wareziñ a-enep d'ar gazoù-emgann;
* '''4<sup>re</sup> rummad :''' armoù-tan d'en em zifenn hag o munisionoù ;
* '''5<sup>vet</sup> rummad :''' armoù gwenn ;
* '''6<sup>vet</sup> rummad :''' armoù-chase hag o munisionoù ;
* '''7<sup>vet</sup> rummad :''' armoù tennañ, armoù foarioù, saloñs hag o munisionoù ;
* '''8<sup>vet</sup> rummad :''' armoù ha munisionoù istorel ha dastumadegoù.
Kemmet e voe an dekred-se meur a wech betek bezañ torret gant pennad 5 ordrenañs an 20 a viz Kerzu 2004.
== Eil Brezel-bed ==
[[Restr:Affiche interdiction des armes.jpg|thumb|Skritell embannet d'an 18 a viz Meurzh 1942 gant [[renad Vichy]] evit berzhañ perc'henniezh ha treuzdougen an armoù-tan da sitoaianed Frañs.]]
Daou ordrenañs a verzhas perc'henniezh an armoù e Frañs en [[Eil Brezel-bed]] : an hini gentañ d'an 10 a viz Mae 1940 pa voe aloubet ar vro gant an [[Wehrmacht|arme alaman]], hag an eil d'ar 5 a viz Meurzh 1942. Rediet e voe an dud da reiñ o armoù en tier-kêr, e tier an archerien hag er ''[[Kommandantur|c'hKommandanturioù]]''. Hervez un istimadur eus fin ar bloavezh 1941 e voe roet tro 700.000 arm d'ar poent-se. 100.000 anezho a voe kaset da [[Alamagn]]<ref>{{Fr}} ''Le recensement des armes de chasse'', e ''Le Saint-Hubert, organe officiel du Saint-Hubert-Club de France'', <abbr>n<sup>o</sup></abbr> 6, <abbr>40<sup>vet</sup></abbr> bloavezh, Du-Kerzu 1941, <abbr>p.</abbr> 65</ref>.
== Goude an Eil Brezel-bed ==
Goude ar brezel e voe torret ordrenañsoù [[renad Vichy]] hag adembannet dekred-lezenn 1939 gant un nebeud cheñchamantoù :
* difennet e oa d'ar siviled kaout armoù eus ar rummadoù 1 da 4, nemet e vijent [[Sportoù tennañ|tennerien sport]] ha gant ma implijjent o armoù e [[Stand tennañ|standoù tennañ]] ar ''Fédération Française de Tir'' ;
* savet e voe ur fichennaoueg e pep departamant evit renabliñ an dud perc'henn war armoù ar rummadoù 1 da 4.
Hervez an endro e voe cheñchet an dekred-se, da c'hortoz a-wechoù, da vare [[Brezel Aljeria]] pe darvoudoù [[Aleria]] ([[Korsika]]) e 1975 da skouer.
== Hiziv an deiz ==
Abaoe ar 6 a viz Gwengolo 2013 e vez renket an armoù e pevar rummad evit doujañ ouzh [[emglevioù Schengen]] hag an normoù european. Ne vez ket kemeret e kont ken ar mod da implijout an arm-mañ-arm evel e dekred 1939, met e live dañjerusted gwir.
=== Rummad A : armoù difennet d'ar siviled ===
* Armoù-skoaz < 60 cm ([[Lamm (arm-tan)|lamm]] pleget)
* [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|Armoù aotomatek]] (memes ar re gemmet e damaotomatek)
* Munisionoù < 20 mm ([[Obuz|obuzioù]])
* Kanolioù flour gant [[Munision|munisionoù]] < 8 mm
* Armoù kuzhet (e bizhier-bale, [[Gouriz|gourizoù]], ha kement zo)
* [[Geriaoueg an armoù-tan#Karger|Kargerioù]] armoù-dorn > 20 tenn
* Kargerioù armoù gant munisionoù skoet en o c'hreiz > 10 tenn
* Kargerioù armoù gant munisionoù skoet war o zro > 30 tenn
=== Rummad B : armoù a ranker goulenn an aotre da gaout anezho, implijet er sportoù tennañ ===
* Armoù-skoaz etre 60 ha 80 cm (lamm pleget)
* Armoù-skoaz dezho ur c'hanol < 60 cm
* Armoù-skoaz a c'haller plegañ o lamm
* [[Karabinenn|Karabinennoù]] damaotomatek dezho ur c'harger a c'haller tennañ
* Armoù tennata dre zorn > 11 tenn
* [[Revolver|Revolverioù]] ha [[Pistolenn|pistolennoù]]
* Munisionoù zo : [[7,62 × 39 mm M43]], [[5,45 × 39 mm M74]], [[5,56 × 45 mm NATO]], [[12,7 × 99 mm NATO]], [[14,5 × 114 mm]]
* [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù-pomp]] dezho ul lamm a c'haller plegañ pe > 5 tenn (4 + 1 kambret)
=== Rummad C : armoù a ranker diskleriañ ===
* Armoù-skoaz > 80 cm (lamm pleget)
* Armoù-skoaz dezho ur c'hanol > 60 cm
* Karabinennoù damaotomatek ≤ 3 zenn
* Armoù tennata dre zorn < 11 tenn
* Armoù un tenn dre ganol (dezho ur c'hanol da wintañ da skouer)
* Fuzuilhoù-pomp n'haller ket plegañ o lamm ha dezho un dalc'had ≤ 5 tenn (4 + 1 kambret)
* Munisionoù dezho ur vannadell hep metal
* Armoù-tennañ-gwenn, gaz, alarm
* Armoù nann-biroteknikel > 20 joul
* Armoù disoudardet
=== Rummad D : armoù a ranker lakaat da enrollañ pe a c'haller gwerzhañ ha kaout en ur mod dieub ===
* Sistemoù entanañ ijinet a-raok 1900
* Armoù gant [[Poultr-tarzh|poultr du]]
* An holl armoù etre 2 hag 20 joul
== Fichennaouegoù nevez ==
Adalek 2011 e vez implijet ar fichennaoueg [[FINIADA]] (''Fichier national des personnes interdites d'acquisition et de détention d'armes''), enni renablet an holl dud difennet dezho kaout un arm dre abegoù justis, melestradurezh pe medisinourezh.
D'an 28 a viz Ebrel 2020 e voe divizet lakaat e plas an [[Sistem Titouriñ war an Armoù|SIA ''(Système d'Information sur les Armes)'']] e-lec'h ma ranko bezañ renablet tamm-ha-tamm an holl armoù eus ar rummadoù A, B ha C gant o ferc'henned.
== Dougen ha treuzdougen armoù-tan ==
Alies e vez mesket '''dougen an armoù''', da lavaret eo kaout un arm warnañ prest da vezañ implijet, en ul lec'h publik, renket en un [[Geriaoueg an armoù-tan#Holster|holster]] da skouer, ha '''treuzdougen an armoù''', da lavaret kas anezho eus an eil lec'h d'egile.
An '''dougen armoù''' e Frañs zo aotreet d'un nebeud rummadoù tud a ra ur vicher stag ouzh ar surentez (polis, archerien) pe d'ar [[Chaseal|chaseourien]] pa jiboesaont. An '''treuzdougen armoù''' zo aotreet d'an holl dud o deus un arm-tan (chaseourien gante un aotre da chase, [[Sportoù tennañ|tennerien sport]] gante ul lisañs) en ur zoujañ ouzh reolennoù zo : pa vezont treuzdouget e rank an armoù bezañ diskarget, dibosupl da implijout war ar prim (en ur zivontañ o [[Kulasenn (armoù-tan)|c'hulasenn]] pe en ur lakaat ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Morailh-pontig|morailh-pontig]] warno da skouer) ha renket en ur gwisk pe ur voest. Ret eo gellet abegiñ treuzdougen un arm : aotreet eo etre ti un tenner sport hag ar stand tennañ pe stal un [[Geriaoueg an armoù-tan#Armeurer|armeurer]] da skouer.
== Gwelet ivez ==
* [[Feulster gant armoù-tan]]
* [[Sistem Titouriñ war an Armoù|SIA]]
* [[Trafikerezh armoù]]
* [[Lobi an armoù-tan]]
== Daveennoù ==
[[Rummad:Armoù-tan]]
[[Rummad:Lezennoù]]
[[Rummad:Gwir an hiniennoù]]
[[Rummad:Gwir gall]]
<references />{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Sportoù tennañ]]
[[Rummad:Hoplologiezh]]
g1gx5kaouqwwgvahhhfrcpt074921gh
2186674
2186673
2026-03-30T13:33:24Z
Kestenn
14086
/* Dougen ha treuzdougen armoù-tan */
2186674
wikitext
text/x-wiki
Meur a lezenn, ordrenañs pe dekred war implij ha perc'henniezh an armoù a zo bet e [[Bro-C'hall|Frañs]] abaoe ar XVI{{Vet}} kantved, e-sell da izelaat an niver a dorfedoù pe da aesaat kontrol ar [[Stad]] war ar boblañs da geñver brezelioù da skouer. Hervez un istimadur graet e 2008 e oa tro 20 milion a [[Arm-tan|armoù-tan]] er vro ha war-dro 3 milion anezho disklêriet nemetken. E 2005, diwar 2.105 den lazhet gant un arm-tan e Frañs, 36 a oa abalamour d'ur gwallzarvoud, 124 goude un dagadenn ha 1.653 goude un emlazh<ref>{{Fr}} BESSE DESMOULIÈRES Raphaëlle, ''[https://www.lemonde.fr/societe/article/2008/10/01/combien-d-armes-a-feu-circulent-en-france_1099601_3224.html Combien d'armes à feu circulent en France ?]'', e ''Le Monde'', 01/10/2008 (lennet d'ar 24/12/2023)</ref>.
== Renad Kozh ==
Abaoe deroù ar XVI{{Vet}} kantved ez eus bet embannet lezennoù ha lakaet harzoù war berc'henniezh hag implij an armoù-tan e [[Rouantelezh Bro-C'hall|Rouantelezh Frañs]]. E 1563 e lavare ar roue [[Charlez IX (Bro-C'hall)|Charlez IX]] e oa an armoù-tan abeg da veur a laeroñsi ha torfed<ref>{{Fr}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9693107x/f13.image# ''<nowiki>La déclaration faicte par le Roy, de sa majorité, tenant son lict de justice en sa cour de parlement de Roüen [...]</nowiki>'' war lec'hienn ar BNF], lennet d'ar 24/12/2023</ref>. 85 bann a voe embannet gant rouaned Frañs etre 1516 ha 1785 war an danvez-mañ. Nac'het e oa da dud an [[Trede-urzh|Trede-stad]] kaout armoù-tan, nemet e vijent soudarded. E [[Breizh]] e c'halle an noblañs kemer divizoù lec'hel evit berzañ dougen an armoù, evel da skouer e 1560, 1563 ha 1565 e kêrioù [[Roazhon]] ha [[Naoned]]. Adalek ar XVII{{Vet}} kantved e renas [[Breujoù Breizh]] war an divizoù-se. Alies e azasae ar vodadeg he divizoù war reoù rouaned Frañs<ref>{{Fr}} LE BEC Julien, ''Le Parlement de Bretagne et la réglementation du port d'armes (1554-1789)'', e ''Annales de Bretagne et des pays de l'Ouest'' 122-3, 2015, pajennoù 130-149</ref>.
== Dispac'h Gall ==
Gant an [[Dispac'h Gall]] e voe torret privilajoù an noblañs. Forzh piv en doe droad da chaseal ha da gaout armoù. Pa voe anv da sevel ur [[Bonreizh|Vonreizh]] evit Frañs e kinnigas [[Honoré-Gabriel Riqueti de Mirabeau|Mirabeau]] enbarzhiñ enni ur pennad 10 a embanne en doa pep hini gwir da gaout un arm, betek-gouzout e vije bet un dañjer evit buhez pe frankiz ur sitoaian pe meur a hini. Ne voe ket skrivet er Vonreizh a-benn ar fin, ken anat e seblante da izili ar bodad-labour war an destenn<ref>{{Fr}} Hervez [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4410991z/f4.item.r=paisible.zoom komzoù Mirabeau, treuzskrivet er ''Gazette nationale ou Le Moniteur universel''], abadenn an 18 a viz Eost 1789, kavet war lec'hienn ar BNF</ref><ref>{{Fr}} Hervez Jean-Jacques Buigné e ''La Gazette des armes'', niv. 404, p.10</ref>.
== Brezel-bed Kentañ ==
Ar Stad a Seziz embannet d'an 2 a viz Eost 1914 a redie an dud da reiñ d'ar Stad o armoù ha munisionoù hag a roe aotre d'an arme, archerien hag all, klask ha tapout anezho. Echuiñ a reas ar stad a seziz d'an 12 a viz Here 1919.
== Dekred-lezenn an 18 a viz Ebrel 1939 ==
Goude trubuilhoù politikel eil hanter ar bloavezhioù 1930 hag evit prientiñ ur brezel e voe embannet d'an 18 a viz 1939 un dekred-lezenn<ref>{{Fr}} ''[https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/LEGITEXT000006071834 Décret du 18 avril 1939 fixant le régime des matériels de guerre, armes et munitions]'' war lec'hienn Légifrance</ref> hag a renke an armoù e 8 rummad :
* '''1<sup>añ</sup> rummad :''' armoù-tan hag o munisionoù savet evit brezeliñ war zouar, mor pe en aer ;
* '''2<sup>vet</sup> rummad :''' dafar da zougen pe implijout an armoù-tan er brezel ;
* '''3<sup>de</sup> rummad :''' dafar evit en em wareziñ a-enep d'ar gazoù-emgann;
* '''4<sup>re</sup> rummad :''' armoù-tan d'en em zifenn hag o munisionoù ;
* '''5<sup>vet</sup> rummad :''' armoù gwenn ;
* '''6<sup>vet</sup> rummad :''' armoù-chase hag o munisionoù ;
* '''7<sup>vet</sup> rummad :''' armoù tennañ, armoù foarioù, saloñs hag o munisionoù ;
* '''8<sup>vet</sup> rummad :''' armoù ha munisionoù istorel ha dastumadegoù.
Kemmet e voe an dekred-se meur a wech betek bezañ torret gant pennad 5 ordrenañs an 20 a viz Kerzu 2004.
== Eil Brezel-bed ==
[[Restr:Affiche interdiction des armes.jpg|thumb|Skritell embannet d'an 18 a viz Meurzh 1942 gant [[renad Vichy]] evit berzhañ perc'henniezh ha treuzdougen an armoù-tan da sitoaianed Frañs.]]
Daou ordrenañs a verzhas perc'henniezh an armoù e Frañs en [[Eil Brezel-bed]] : an hini gentañ d'an 10 a viz Mae 1940 pa voe aloubet ar vro gant an [[Wehrmacht|arme alaman]], hag an eil d'ar 5 a viz Meurzh 1942. Rediet e voe an dud da reiñ o armoù en tier-kêr, e tier an archerien hag er ''[[Kommandantur|c'hKommandanturioù]]''. Hervez un istimadur eus fin ar bloavezh 1941 e voe roet tro 700.000 arm d'ar poent-se. 100.000 anezho a voe kaset da [[Alamagn]]<ref>{{Fr}} ''Le recensement des armes de chasse'', e ''Le Saint-Hubert, organe officiel du Saint-Hubert-Club de France'', <abbr>n<sup>o</sup></abbr> 6, <abbr>40<sup>vet</sup></abbr> bloavezh, Du-Kerzu 1941, <abbr>p.</abbr> 65</ref>.
== Goude an Eil Brezel-bed ==
Goude ar brezel e voe torret ordrenañsoù [[renad Vichy]] hag adembannet dekred-lezenn 1939 gant un nebeud cheñchamantoù :
* difennet e oa d'ar siviled kaout armoù eus ar rummadoù 1 da 4, nemet e vijent [[Sportoù tennañ|tennerien sport]] ha gant ma implijjent o armoù e [[Stand tennañ|standoù tennañ]] ar ''Fédération Française de Tir'' ;
* savet e voe ur fichennaoueg e pep departamant evit renabliñ an dud perc'henn war armoù ar rummadoù 1 da 4.
Hervez an endro e voe cheñchet an dekred-se, da c'hortoz a-wechoù, da vare [[Brezel Aljeria]] pe darvoudoù [[Aleria]] ([[Korsika]]) e 1975 da skouer.
== Hiziv an deiz ==
Abaoe ar 6 a viz Gwengolo 2013 e vez renket an armoù e pevar rummad evit doujañ ouzh [[emglevioù Schengen]] hag an normoù european. Ne vez ket kemeret e kont ken ar mod da implijout an arm-mañ-arm evel e dekred 1939, met e live dañjerusted gwir.
=== Rummad A : armoù difennet d'ar siviled ===
* Armoù-skoaz < 60 cm ([[Lamm (arm-tan)|lamm]] pleget)
* [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|Armoù aotomatek]] (memes ar re gemmet e damaotomatek)
* Munisionoù < 20 mm ([[Obuz|obuzioù]])
* Kanolioù flour gant [[Munision|munisionoù]] < 8 mm
* Armoù kuzhet (e bizhier-bale, [[Gouriz|gourizoù]], ha kement zo)
* [[Geriaoueg an armoù-tan#Karger|Kargerioù]] armoù-dorn > 20 tenn
* Kargerioù armoù gant munisionoù skoet en o c'hreiz > 10 tenn
* Kargerioù armoù gant munisionoù skoet war o zro > 30 tenn
=== Rummad B : armoù a ranker goulenn an aotre da gaout anezho, implijet er sportoù tennañ ===
* Armoù-skoaz etre 60 ha 80 cm (lamm pleget)
* Armoù-skoaz dezho ur c'hanol < 60 cm
* Armoù-skoaz a c'haller plegañ o lamm
* [[Karabinenn|Karabinennoù]] damaotomatek dezho ur c'harger a c'haller tennañ
* Armoù tennata dre zorn > 11 tenn
* [[Revolver|Revolverioù]] ha [[Pistolenn|pistolennoù]]
* Munisionoù zo : [[7,62 × 39 mm M43]], [[5,45 × 39 mm M74]], [[5,56 × 45 mm NATO]], [[12,7 × 99 mm NATO]], [[14,5 × 114 mm]]
* [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù-pomp]] dezho ul lamm a c'haller plegañ pe > 5 tenn (4 + 1 kambret)
=== Rummad C : armoù a ranker diskleriañ ===
* Armoù-skoaz > 80 cm (lamm pleget)
* Armoù-skoaz dezho ur c'hanol > 60 cm
* Karabinennoù damaotomatek ≤ 3 zenn
* Armoù tennata dre zorn < 11 tenn
* Armoù un tenn dre ganol (dezho ur c'hanol da wintañ da skouer)
* Fuzuilhoù-pomp n'haller ket plegañ o lamm ha dezho un dalc'had ≤ 5 tenn (4 + 1 kambret)
* Munisionoù dezho ur vannadell hep metal
* Armoù-tennañ-gwenn, gaz, alarm
* Armoù nann-biroteknikel > 20 joul
* Armoù disoudardet
=== Rummad D : armoù a ranker lakaat da enrollañ pe a c'haller gwerzhañ ha kaout en ur mod dieub ===
* Sistemoù entanañ ijinet a-raok 1900
* Armoù gant [[Poultr-tarzh|poultr du]]
* An holl armoù etre 2 hag 20 joul
== Fichennaouegoù nevez ==
Adalek 2011 e vez implijet ar fichennaoueg [[FINIADA]] (''Fichier national des personnes interdites d'acquisition et de détention d'armes''), enni renablet an holl dud difennet dezho kaout un arm dre abegoù justis, melestradurezh pe medisinourezh.
D'an 28 a viz Ebrel 2020 e voe divizet lakaat e plas an [[Sistem Titouriñ war an Armoù|SIA ''(Système d'Information sur les Armes)'']] e-lec'h ma ranko bezañ renablet tamm-ha-tamm an holl armoù eus ar rummadoù A, B ha C gant o ferc'henned.
== Dougen ha treuzdougen armoù-tan ==
Alies e vez mesket '''dougen an armoù''', da lavaret eo kaout un arm warnañ prest da vezañ implijet, en ul lec'h publik, renket en un [[Geriaoueg an armoù-tan#Holster|holster]] da skouer, ha '''treuzdougen an armoù''', da lavaret kas anezho eus an eil lec'h d'egile.
An '''dougen armoù''' e Frañs zo aotreet d'un nebeud rummadoù tud a ra ur vicher stag ouzh ar surentez (polis, archerien) pe d'ar [[Chaseal|chaseourien]] pa jiboesaont. An '''treuzdougen armoù''' zo aotreet d'an holl dud o deus un arm-tan (chaseourien gante un aotre da chase, [[Sportoù tennañ|tennerien sport]] gante ul lisañs) en ur zoujañ ouzh reolennoù zo : pa vezont treuzdouget e rank an armoù bezañ diskarget, dibosupl da implijout war ar prim (en ur zivontañ o [[Kulasenn (armoù-tan)|c'hulasenn]] pe en ur lakaat ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Morailh-pontig|morailh-pontig]] warno da skouer) ha renket en ur gwisk pe ur voest. Ret eo gellet abegiñ treuzdougen un arm : aotreet eo etre ti un tenner sport hag ar [[stand tennañ]] pe stal un [[Geriaoueg an armoù-tan#Armeurer|armeurer]] da skouer.
== Gwelet ivez ==
* [[Feulster gant armoù-tan]]
* [[Sistem Titouriñ war an Armoù|SIA]]
* [[Trafikerezh armoù]]
* [[Lobi an armoù-tan]]
== Daveennoù ==
[[Rummad:Armoù-tan]]
[[Rummad:Lezennoù]]
[[Rummad:Gwir an hiniennoù]]
[[Rummad:Gwir gall]]
<references />{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Sportoù tennañ]]
[[Rummad:Hoplologiezh]]
oomj7tbb723tx78zdc91pupcualvga5
2186675
2186674
2026-03-30T13:37:10Z
Kestenn
14086
2186675
wikitext
text/x-wiki
Meur a lezenn, ordrenañs pe dekred war implij ha perc'henniezh an armoù a zo bet e [[Bro-C'hall|Frañs]] abaoe ar XVI{{Vet}} kantved, e-sell da izelaat an niver a dorfedoù pe da aesaat kontrol ar [[Stad]] war ar boblañs da geñver brezelioù da skouer. Hervez un istimadur graet e 2008 e oa tro 20 milion a [[Arm-tan|armoù-tan]] er vro ha war-dro 3 milion anezho disklêriet nemetken. E 2005, diwar 2.105 den lazhet gant un arm-tan e Frañs, 36 a oa abalamour d'ur gwallzarvoud, 124 goude un dagadenn ha 1.653 goude un emlazh<ref>{{Fr}} BESSE DESMOULIÈRES Raphaëlle, ''[https://www.lemonde.fr/societe/article/2008/10/01/combien-d-armes-a-feu-circulent-en-france_1099601_3224.html Combien d'armes à feu circulent en France ?]'', e ''Le Monde'', 01/10/2008 (lennet d'ar 24/12/2023)</ref>.
== Renad Kozh ==
Abaoe deroù ar XVI{{Vet}} kantved ez eus bet embannet lezennoù ha lakaet harzoù war berc'henniezh hag implij an armoù-tan e [[Rouantelezh Bro-C'hall|Rouantelezh Frañs]]. E 1563 e lavare ar roue [[Charlez IX (Bro-C'hall)|Charlez IX]] e oa an armoù-tan abeg da veur a laeroñsi ha torfed<ref>{{Fr}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9693107x/f13.image# ''<nowiki>La déclaration faicte par le Roy, de sa majorité, tenant son lict de justice en sa cour de parlement de Roüen [...]</nowiki>'' war lec'hienn ar BNF], lennet d'ar 24/12/2023</ref>. 85 bann a voe embannet gant rouaned Frañs etre 1516 ha 1785 war an danvez-mañ. Nac'het e oa da dud an [[Trede-urzh|Trede-stad]] kaout armoù-tan, nemet e vijent soudarded. E [[Breizh]] e c'halle an noblañs kemer divizoù lec'hel evit berzañ dougen an armoù, evel da skouer e 1560, 1563 ha 1565 e kêrioù [[Roazhon]] ha [[Naoned]]. Adalek ar XVII{{Vet}} kantved e renas [[Breujoù Breizh]] war an divizoù-se. Alies e azasae ar vodadeg he divizoù war reoù rouaned Frañs<ref>{{Fr}} LE BEC Julien, ''Le Parlement de Bretagne et la réglementation du port d'armes (1554-1789)'', e ''Annales de Bretagne et des pays de l'Ouest'' 122-3, 2015, pajennoù 130-149</ref>.
== Dispac'h Gall ==
Gant an [[Dispac'h Gall]] e voe torret privilajoù an noblañs. Forzh piv en doe droad da chaseal ha da gaout armoù. Pa voe anv da sevel ur [[Bonreizh|Vonreizh]] evit Frañs e kinnigas [[Honoré-Gabriel Riqueti de Mirabeau|Mirabeau]] enbarzhiñ enni ur pennad 10 a embanne en doa pep hini gwir da gaout un arm, betek-gouzout e vije bet un dañjer evit buhez pe frankiz ur sitoaian pe meur a hini. Ne voe ket skrivet er Vonreizh a-benn ar fin, ken anat e seblante da izili ar bodad-labour war an destenn<ref>{{Fr}} Hervez [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4410991z/f4.item.r=paisible.zoom komzoù Mirabeau, treuzskrivet er ''Gazette nationale ou Le Moniteur universel''], abadenn an 18 a viz Eost 1789, kavet war lec'hienn ar BNF</ref><ref>{{Fr}} Hervez Jean-Jacques Buigné e ''La Gazette des armes'', niv. 404, p.10</ref>.
== Brezel-bed Kentañ ==
Ar Stad a Seziz embannet d'an 2 a viz Eost 1914 a redie an dud da reiñ d'ar Stad o armoù ha munisionoù hag a roe aotre d'an arme, archerien hag all, klask ha tapout anezho. Echuiñ a reas ar stad a seziz d'an 12 a viz Here 1919.
== Dekred-lezenn an 18 a viz Ebrel 1939 ==
Goude trubuilhoù politikel eil hanter ar bloavezhioù 1930 hag evit prientiñ ur brezel e voe embannet d'an 18 a viz 1939 un dekred-lezenn<ref>{{Fr}} ''[https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/LEGITEXT000006071834 Décret du 18 avril 1939 fixant le régime des matériels de guerre, armes et munitions]'' war lec'hienn Légifrance</ref> hag a renke an armoù e 8 rummad :
* '''1<sup>añ</sup> rummad :''' armoù-tan hag o munisionoù savet evit brezeliñ war zouar, mor pe en aer ;
* '''2<sup>vet</sup> rummad :''' dafar da zougen pe implijout an armoù-tan er brezel ;
* '''3<sup>de</sup> rummad :''' dafar evit en em wareziñ a-enep d'ar gazoù-emgann;
* '''4<sup>re</sup> rummad :''' armoù-tan d'en em zifenn hag o munisionoù ;
* '''5<sup>vet</sup> rummad :''' armoù gwenn ;
* '''6<sup>vet</sup> rummad :''' armoù-chase hag o munisionoù ;
* '''7<sup>vet</sup> rummad :''' armoù tennañ, armoù foarioù, saloñs hag o munisionoù ;
* '''8<sup>vet</sup> rummad :''' armoù ha munisionoù istorel ha dastumadegoù.
Kemmet e voe an dekred-se meur a wech betek bezañ torret gant pennad 5 ordrenañs an 20 a viz Kerzu 2004.
== Eil Brezel-bed ==
[[Restr:Affiche interdiction des armes.jpg|thumb|Skritell embannet d'an 18 a viz Meurzh 1942 gant [[renad Vichy]] evit berzhañ perc'henniezh ha treuzdougen an armoù-tan da sitoaianed Frañs.]]
Daou ordrenañs a verzhas perc'henniezh an armoù e Frañs en [[Eil Brezel-bed]] : an hini gentañ d'an 10 a viz Mae 1940 pa voe aloubet ar vro gant an [[Wehrmacht|arme alaman]], hag an eil d'ar 5 a viz Meurzh 1942. Rediet e voe an dud da reiñ o armoù en tier-kêr, e tier an archerien hag er ''[[Kommandantur|c'hKommandanturioù]]''. Hervez un istimadur eus fin ar bloavezh 1941 e voe roet tro 700.000 arm d'ar poent-se. 100.000 anezho a voe kaset da [[Alamagn]]<ref>{{Fr}} ''Le recensement des armes de chasse'', e ''Le Saint-Hubert, organe officiel du Saint-Hubert-Club de France'', <abbr>n<sup>o</sup></abbr> 6, <abbr>40<sup>vet</sup></abbr> bloavezh, Du-Kerzu 1941, <abbr>p.</abbr> 65</ref>.
== Goude an Eil Brezel-bed ==
Goude ar brezel e voe torret ordrenañsoù [[renad Vichy]] hag adembannet dekred-lezenn 1939 gant un nebeud cheñchamantoù :
* difennet e oa d'ar siviled kaout armoù eus ar rummadoù 1 da 4, nemet e vijent [[Sportoù tennañ|tennerien sport]] ha gant ma implijjent o armoù e [[Stand tennañ|standoù tennañ]] ar ''Fédération Française de Tir'' ;
* savet e voe ur fichennaoueg e pep departamant evit renabliñ an dud perc'henn war armoù ar rummadoù 1 da 4.
Hervez an endro e voe cheñchet an dekred-se, da c'hortoz a-wechoù, da vare [[Brezel Aljeria]] pe darvoudoù [[Aleria]] ([[Korsika]]) e 1975 da skouer.
== Hiziv an deiz ==
Abaoe ar 6 a viz Gwengolo 2013 e vez renket an armoù e pevar rummad evit doujañ ouzh [[emglevioù Schengen]] hag an normoù european. Ne vez ket kemeret e kont ken ar mod da implijout an arm-mañ-arm evel e dekred 1939, met e live dañjerusted gwir.
=== Rummad A : armoù difennet d'ar siviled ===
* Armoù-skoaz < 60 cm ([[Lamm (arm-tan)|lamm]] pleget)
* [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|Armoù aotomatek]] (memes ar re gemmet e damaotomatek)
* Munisionoù < 20 mm ([[Obuz|obuzioù]])
* Kanolioù flour gant [[Munision|munisionoù]] < 8 mm
* Armoù kuzhet (e bizhier-bale, [[Gouriz|gourizoù]], ha kement zo)
* [[Geriaoueg an armoù-tan#Karger|Kargerioù]] armoù-dorn > 20 tenn
* Kargerioù armoù gant munisionoù skoet en o c'hreiz > 10 tenn
* Kargerioù armoù gant munisionoù skoet war o zro > 30 tenn
=== Rummad B : armoù a ranker goulenn an aotre da gaout anezho, implijet er sportoù tennañ ===
* Armoù-skoaz etre 60 ha 80 cm (lamm pleget)
* Armoù-skoaz dezho ur c'hanol < 60 cm
* Armoù-skoaz a c'haller plegañ o lamm
* [[Karabinenn|Karabinennoù]] damaotomatek dezho ur c'harger a c'haller tennañ
* Armoù tennata dre zorn > 11 tenn
* [[Revolver|Revolverioù]] ha [[Pistolenn|pistolennoù]]
* Munisionoù zo : [[7,62 × 39 mm M43]], [[5,45 × 39 mm M74]], [[5,56 × 45 mm NATO]], [[12,7 × 99 mm NATO]], [[14,5 × 114 mm]]
* [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù-pomp]] dezho ul lamm a c'haller plegañ pe > 5 tenn (4 + 1 kambret)
=== Rummad C : armoù a ranker diskleriañ ===
* Armoù-skoaz > 80 cm (lamm pleget)
* Armoù-skoaz dezho ur c'hanol > 60 cm
* Karabinennoù damaotomatek ≤ 3 zenn
* Armoù tennata dre zorn < 11 tenn
* Armoù un tenn dre ganol (dezho ur c'hanol da wintañ da skouer)
* Fuzuilhoù-pomp n'haller ket plegañ o lamm ha dezho un dalc'had ≤ 5 tenn (4 + 1 kambret)
* Munisionoù dezho ur vannadell hep metal
* Armoù-tennañ-gwenn, gaz, alarm
* Armoù nann-biroteknikel > 20 joul
* Armoù disoudardet
=== Rummad D : armoù a ranker lakaat da enrollañ pe a c'haller gwerzhañ ha kaout en ur mod dieub ===
* Sistemoù entanañ ijinet a-raok 1900
* Armoù gant [[Poultr-tarzh|poultr du]]
* An holl armoù etre 2 hag 20 joul
== Fichennaouegoù nevez ==
Adalek 2011 e vez implijet ar fichennaoueg [[FINIADA]] (''Fichier national des personnes interdites d'acquisition et de détention d'armes''), enni renablet an holl dud difennet dezho kaout un arm dre abegoù justis, melestradurezh pe medisinourezh.
D'an 28 a viz Ebrel 2020 e voe divizet lakaat e plas an [[Sistem Titouriñ war an Armoù|SIA ''(Système d'Information sur les Armes)'']] e-lec'h ma ranko bezañ renablet tamm-ha-tamm an holl armoù eus ar rummadoù A, B ha C gant o ferc'henned<ref>{{Fr}} ''[https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/R61698 Espace détenteurs du système d'information sur les armes (SIA)]'', Service-public.gouv.fr (lennet d'an 30/03/2026)</ref>.
== Dougen ha treuzdougen armoù-tan ==
Alies e vez mesket '''dougen an armoù''', da lavaret eo kaout un arm warnañ prest da vezañ implijet, en ul lec'h publik, renket en un [[Geriaoueg an armoù-tan#Holster|holster]] da skouer, ha '''treuzdougen an armoù''', da lavaret kas anezho eus an eil lec'h d'egile.
An '''dougen armoù''' e Frañs zo aotreet d'un nebeud rummadoù tud a ra ur vicher stag ouzh ar surentez (polis, archerien) pe d'ar [[Chaseal|chaseourien]] pa jiboesaont. An '''treuzdougen armoù''' zo aotreet d'an holl dud o deus un arm-tan (chaseourien gante un aotre da chase, [[Sportoù tennañ|tennerien sport]] gante ul lisañs) en ur zoujañ ouzh reolennoù zo : pa vezont treuzdouget e rank an armoù bezañ diskarget, dibosupl da implijout war ar prim (en ur zivontañ o [[Kulasenn (armoù-tan)|c'hulasenn]] pe en ur lakaat ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Morailh-pontig|morailh-pontig]] warno da skouer) ha renket en ur gwisk pe ur voest. Ret eo gellet abegiñ treuzdougen un arm : aotreet eo etre ti un tenner sport hag ar [[stand tennañ]] pe stal un [[Geriaoueg an armoù-tan#Armeurer|armeurer]] da skouer.
== Gwelet ivez ==
* [[Feulster gant armoù-tan]]
* [[Sistem Titouriñ war an Armoù|SIA]]
* [[Trafikerezh armoù]]
* [[Lobi an armoù-tan]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù|Bannoù = 2}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Armoù-tan]]
[[Rummad:Lezennoù]]
[[Rummad:Gwir an hiniennoù]]
[[Rummad:Gwir gall]]
[[Rummad:Sportoù tennañ]]
[[Rummad:Hoplologiezh]]
fe8gjmygga5z982sza9hwvfpw7wfm20
2186676
2186675
2026-03-30T13:37:50Z
Kestenn
14086
2186676
wikitext
text/x-wiki
Meur a lezenn, ordrenañs pe dekred war implij ha perc'henniezh an armoù a zo bet e [[Bro-C'hall|Frañs]] abaoe ar XVI{{Vet}} kantved, e-sell da izelaat an niver a dorfedoù pe da aesaat kontrol ar [[Stad]] war ar boblañs da geñver brezelioù da skouer. Hervez un istimadur graet e 2008 e oa tro 20 milion a [[Arm-tan|armoù-tan]] er vro ha war-dro 3 milion anezho disklêriet nemetken. E 2005, diwar 2.105 den lazhet gant un arm-tan e Frañs, 36 a oa abalamour d'ur gwallzarvoud, 124 goude un dagadenn ha 1.653 goude un emlazh<ref>{{Fr}} BESSE DESMOULIÈRES Raphaëlle, ''[https://www.lemonde.fr/societe/article/2008/10/01/combien-d-armes-a-feu-circulent-en-france_1099601_3224.html Combien d'armes à feu circulent en France ?]'', e ''Le Monde'', 01/10/2008 (lennet d'ar 24/12/2023)</ref>.
== Renad Kozh ==
Abaoe deroù ar XVI{{Vet}} kantved ez eus bet embannet lezennoù ha lakaet harzoù war berc'henniezh hag implij an armoù-tan e [[Rouantelezh Bro-C'hall|Rouantelezh Frañs]]. E 1563 e lavare ar roue [[Charlez IX (Bro-C'hall)|Charlez IX]] e oa an armoù-tan abeg da veur a laeroñsi ha torfed<ref>{{Fr}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9693107x/f13.image# ''<nowiki>La déclaration faicte par le Roy, de sa majorité, tenant son lict de justice en sa cour de parlement de Roüen [...]</nowiki>'' war lec'hienn ar BNF], lennet d'ar 24/12/2023</ref>. 85 bann a voe embannet gant rouaned Frañs etre 1516 ha 1785 war an danvez-mañ. Nac'het e oa da dud an [[Trede-urzh|Trede-stad]] kaout armoù-tan, nemet e vijent soudarded. E [[Breizh]] e c'halle an noblañs kemer divizoù lec'hel evit berzañ dougen an armoù, evel da skouer e 1560, 1563 ha 1565 e kêrioù [[Roazhon]] ha [[Naoned]]. Adalek ar XVII{{Vet}} kantved e renas [[Breujoù Breizh]] war an divizoù-se. Alies e azasae ar vodadeg he divizoù war reoù rouaned Frañs<ref>{{Fr}} LE BEC Julien, ''Le Parlement de Bretagne et la réglementation du port d'armes (1554-1789)'', e ''Annales de Bretagne et des pays de l'Ouest'' 122-3, 2015, pajennoù 130-149</ref>.
== Dispac'h Gall ==
Gant an [[Dispac'h Gall]] e voe torret privilajoù an noblañs. Forzh piv en doe droad da chaseal ha da gaout armoù. Pa voe anv da sevel ur [[Bonreizh|Vonreizh]] evit Frañs e kinnigas [[Honoré-Gabriel Riqueti de Mirabeau|Mirabeau]] enbarzhiñ enni ur pennad 10 a embanne en doa pep hini gwir da gaout un arm, betek-gouzout e vije bet un dañjer evit buhez pe frankiz ur sitoaian pe meur a hini. Ne voe ket skrivet er Vonreizh a-benn ar fin, ken anat e seblante da izili ar bodad-labour war an destenn<ref>{{Fr}} Hervez [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4410991z/f4.item.r=paisible.zoom komzoù Mirabeau, treuzskrivet er ''Gazette nationale ou Le Moniteur universel''], abadenn an 18 a viz Eost 1789, kavet war lec'hienn ar BNF</ref><ref>{{Fr}} Hervez Jean-Jacques Buigné e ''La Gazette des armes'', niv. 404, p.10</ref>.
== Brezel-bed Kentañ ==
Ar Stad a Seziz embannet d'an 2 a viz Eost 1914 a redie an dud da reiñ d'ar Stad o armoù ha munisionoù hag a roe aotre d'an arme, archerien hag all, klask ha tapout anezho. Echuiñ a reas ar stad a seziz d'an 12 a viz Here 1919.
== Dekred-lezenn an 18 a viz Ebrel 1939 ==
Goude trubuilhoù politikel eil hanter ar bloavezhioù 1930 hag evit prientiñ ur brezel e voe embannet d'an 18 a viz 1939 un dekred-lezenn<ref>{{Fr}} ''[https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/LEGITEXT000006071834 Décret du 18 avril 1939 fixant le régime des matériels de guerre, armes et munitions]'' war lec'hienn Légifrance</ref> hag a renke an armoù e 8 rummad :
* '''1<sup>añ</sup> rummad :''' armoù-tan hag o munisionoù savet evit brezeliñ war zouar, mor pe en aer ;
* '''2<sup>vet</sup> rummad :''' dafar da zougen pe implijout an armoù-tan er brezel ;
* '''3<sup>de</sup> rummad :''' dafar evit en em wareziñ a-enep d'ar gazoù-emgann;
* '''4<sup>re</sup> rummad :''' armoù-tan d'en em zifenn hag o munisionoù ;
* '''5<sup>vet</sup> rummad :''' armoù gwenn ;
* '''6<sup>vet</sup> rummad :''' armoù-chase hag o munisionoù ;
* '''7<sup>vet</sup> rummad :''' armoù tennañ, armoù foarioù, saloñs hag o munisionoù ;
* '''8<sup>vet</sup> rummad :''' armoù ha munisionoù istorel ha dastumadegoù.
Kemmet e voe an dekred-se meur a wech betek bezañ torret gant pennad 5 ordrenañs an 20 a viz Kerzu 2004.
== Eil Brezel-bed ==
[[Restr:Affiche interdiction des armes.jpg|thumb|Skritell embannet d'an 18 a viz Meurzh 1942 gant [[renad Vichy]] evit berzhañ perc'henniezh ha treuzdougen an armoù-tan da sitoaianed Frañs.]]
Daou ordrenañs a verzhas perc'henniezh an armoù e Frañs en [[Eil Brezel-bed]] : an hini gentañ d'an 10 a viz Mae 1940 pa voe aloubet ar vro gant an [[Wehrmacht|arme alaman]], hag an eil d'ar 5 a viz Meurzh 1942. Rediet e voe an dud da reiñ o armoù en tier-kêr, e tier an archerien hag er ''[[Kommandantur|c'hKommandanturioù]]''. Hervez un istimadur eus fin ar bloavezh 1941 e voe roet tro 700.000 arm d'ar poent-se. 100.000 anezho a voe kaset da [[Alamagn]]<ref>{{Fr}} ''Le recensement des armes de chasse'', e ''Le Saint-Hubert, organe officiel du Saint-Hubert-Club de France'', <abbr>n<sup>o</sup></abbr> 6, <abbr>40<sup>vet</sup></abbr> bloavezh, Du-Kerzu 1941, <abbr>p.</abbr> 65</ref>.
== Goude an Eil Brezel-bed ==
Goude ar brezel e voe torret ordrenañsoù [[renad Vichy]] hag adembannet dekred-lezenn 1939 gant un nebeud cheñchamantoù :
* difennet e oa d'ar siviled kaout armoù eus ar rummadoù 1 da 4, nemet e vijent [[Sportoù tennañ|tennerien sport]] ha gant ma implijjent o armoù e [[Stand tennañ|standoù tennañ]] ar ''Fédération Française de Tir'' ;
* savet e voe ur fichennaoueg e pep departamant evit renabliñ an dud perc'henn war armoù ar rummadoù 1 da 4.
Hervez an endro e voe cheñchet an dekred-se, da c'hortoz a-wechoù, da vare [[Brezel Aljeria]] pe darvoudoù [[Aleria]] ([[Korsika]]) e 1975 da skouer.
== Hiziv an deiz ==
Abaoe ar 6 a viz Gwengolo 2013 e vez renket an armoù e pevar rummad evit doujañ ouzh [[emglevioù Schengen]] hag an normoù european. Ne vez ket kemeret e kont ken ar mod da implijout an arm-mañ-arm evel e dekred 1939, met e live dañjerusted gwir.
=== Rummad A : armoù difennet d'ar siviled ===
* Armoù-skoaz < 60 cm ([[Lamm (arm-tan)|lamm]] pleget)
* [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|Armoù aotomatek]] (memes ar re gemmet e damaotomatek)
* Munisionoù < 20 mm ([[Obuz|obuzioù]])
* Kanolioù flour gant [[Munision|munisionoù]] < 8 mm
* Armoù kuzhet (e bizhier-bale, [[Gouriz|gourizoù]], ha kement zo)
* [[Geriaoueg an armoù-tan#Karger|Kargerioù]] armoù-dorn > 20 tenn
* Kargerioù armoù gant munisionoù skoet en o c'hreiz > 10 tenn
* Kargerioù armoù gant munisionoù skoet war o zro > 30 tenn
=== Rummad B : armoù a ranker goulenn an aotre da gaout anezho, implijet er sportoù tennañ ===
* Armoù-skoaz etre 60 ha 80 cm (lamm pleget)
* Armoù-skoaz dezho ur c'hanol < 60 cm
* Armoù-skoaz a c'haller plegañ o lamm
* [[Karabinenn|Karabinennoù]] damaotomatek dezho ur c'harger a c'haller tennañ
* Armoù tennata dre zorn > 11 tenn
* [[Revolver|Revolverioù]] ha [[Pistolenn|pistolennoù]]
* Munisionoù zo : [[7,62 × 39 mm M43]], [[5,45 × 39 mm M74]], [[5,56 × 45 mm NATO]], [[12,7 × 99 mm NATO]], [[14,5 × 114 mm]]
* [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù-pomp]] dezho ul lamm a c'haller plegañ pe > 5 tenn (4 + 1 kambret)
=== Rummad C : armoù a ranker diskleriañ ===
* Armoù-skoaz > 80 cm (lamm pleget)
* Armoù-skoaz dezho ur c'hanol > 60 cm
* Karabinennoù damaotomatek ≤ 3 zenn
* Armoù tennata dre zorn < 11 tenn
* Armoù un tenn dre ganol (dezho ur c'hanol da wintañ da skouer)
* Fuzuilhoù-pomp n'haller ket plegañ o lamm ha dezho un dalc'had ≤ 5 tenn (4 + 1 kambret)
* Munisionoù dezho ur vannadell hep metal
* Armoù-tennañ-gwenn, gaz, alarm
* Armoù nann-biroteknikel > 20 joul
* Armoù disoudardet
=== Rummad D : armoù a ranker lakaat da enrollañ pe a c'haller gwerzhañ ha kaout en ur mod dieub ===
* Sistemoù entanañ ijinet a-raok 1900
* Armoù gant [[Poultr-tarzh|poultr du]]
* An holl armoù etre 2 hag 20 joul
== Fichennaouegoù nevez ==
Adalek 2011 e vez implijet ar fichennaoueg [[FINIADA]] (''Fichier national des personnes interdites d'acquisition et de détention d'armes''), enni renablet an holl dud difennet dezho kaout un arm dre abegoù justis, melestradurezh pe medisinourezh.
D'an 28 a viz Ebrel 2020 e voe divizet lakaat e plas an [[Sistem Titouriñ war an Armoù|SIA ''(Système d'Information sur les Armes)'']] e-lec'h ma ranko bezañ renablet tamm-ha-tamm an holl armoù eus ar rummadoù A, B ha C gant o ferc'henned<ref>{{Fr}} ''[https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/R61698 Espace détenteurs du système d'information sur les armes (SIA)]'', Service-public.gouv.fr (lennet d'an 30/03/2026)</ref>.
== Dougen ha treuzdougen armoù-tan ==
Alies e vez mesket '''dougen an armoù''', da lavaret eo kaout un arm warnañ prest da vezañ implijet, en ul lec'h publik, renket en un [[Geriaoueg an armoù-tan#Holster|holster]] da skouer, ha '''treuzdougen an armoù''', da lavaret kas anezho eus an eil lec'h d'egile.
An '''dougen armoù''' e Frañs zo aotreet d'un nebeud rummadoù tud a ra ur vicher stag ouzh ar surentez (polis, archerien) pe d'ar [[Chaseal|chaseourien]] pa jiboesaont. An '''treuzdougen armoù''' zo aotreet d'an holl dud o deus un arm-tan (chaseourien gante un aotre da chase, [[Sportoù tennañ|tennerien sport]] gante ul lisañs) en ur zoujañ ouzh reolennoù zo : pa vezont treuzdouget e rank an armoù bezañ diskarget, dibosupl da implijout war ar prim (en ur zivontañ o [[Kulasenn (armoù-tan)|c'hulasenn]] pe en ur lakaat ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Morailh-pontig|morailh-pontig]] warno da skouer) ha renket en ur gwisk pe ur voest. Ret eo gellet abegiñ treuzdougen un arm : aotreet eo etre ti un tenner sport hag ar [[stand tennañ]] pe stal un [[Geriaoueg an armoù-tan#Armeurer|armeurer]] da skouer.
== Gwelet ivez ==
* [[Feulster gant armoù-tan]]
* [[Sistem Titouriñ war an Armoù|SIA]]
* [[Trafikerezh armoù]]
* [[Lobi an armoù-tan]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù|bannoù = 2}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Armoù-tan]]
[[Rummad:Lezennoù]]
[[Rummad:Gwir an hiniennoù]]
[[Rummad:Gwir gall]]
[[Rummad:Sportoù tennañ]]
[[Rummad:Hoplologiezh]]
8rfh1b3byoxyvhm6udzgwhagrqc2lha
Porched:Armoù-tan
0
170211
2186660
2186515
2026-03-30T12:00:35Z
Kestenn
14086
2186660
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2"
| align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align="left" valign="center"|
<div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
</div>
<div align="center" style="font-size:100%;">
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.
'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
</div>
| align="right" valign="center"|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}<div style="text-align:center;">
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==
=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Benelli M4]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] ''•'' [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M1917 Enfield]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón (fuzuilh)|Mondragón]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[SVT-40|SVT 40]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]]
=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]
=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]]
=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]
=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]
=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù-pomp]] ===
[[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]
=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]]
=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]]
=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==
=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • '''CZ :''' [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] •• '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • '''SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Zigana]]
=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]]
== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]
== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8.8 cm Flak 18/36/37/41|Kanol 88 mm]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]
== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]
== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]
== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Ribauldequin]]
== Armoù hiron ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Thompson/Center Contender]]
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div>
|-
| align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]
=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]
=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===
* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Winchester]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Wheatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.416 Rigby]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S|8 × 64 mm]] • [[8 × 68 mm S]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm SR|12,7 × 81 mm]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Finland}} : [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
|}
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div>
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]
=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]]
=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===
==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • {{Belgia}} : [[FN Herstal]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]]
==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]
==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]
=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Nikolai Fiodorovitch Makarov|Nikolai Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Eugene M. Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Oliver Winchester]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[Sniper]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Winchester ankounac'haet]]
==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''
==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]
=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''
=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]
==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[Jean Quiquampoix]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div>
[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]
==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]
'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]
'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]
==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]
|}
<br>
{{Porchedoù roll}}
[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]
2wineughv1l72ak831kzj4ria9a1te2
2186666
2186660
2026-03-30T13:07:10Z
Kestenn
14086
/* Istor, lezenn ha kevredigezh */
2186666
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2"
| align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align="left" valign="center"|
<div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
</div>
<div align="center" style="font-size:100%;">
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.
'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
</div>
| align="right" valign="center"|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}<div style="text-align:center;">
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==
=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Benelli M4]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] ''•'' [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M1917 Enfield]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón (fuzuilh)|Mondragón]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[SVT-40|SVT 40]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]]
=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]
=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]]
=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]
=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]
=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù-pomp]] ===
[[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]
=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]]
=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]]
=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==
=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • '''CZ :''' [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] •• '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • '''SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Zigana]]
=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]]
== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]
== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8.8 cm Flak 18/36/37/41|Kanol 88 mm]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]
== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]
== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]
== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Ribauldequin]]
== Armoù hiron ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Thompson/Center Contender]]
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div>
|-
| align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]
=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]
=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===
* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Winchester]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Wheatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.416 Rigby]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S|8 × 64 mm]] • [[8 × 68 mm S]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm SR|12,7 × 81 mm]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Finland}} : [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
|}
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div>
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]
=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]]
=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===
==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • {{Belgia}} : [[FN Herstal]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]]
==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]
==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]
=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Nikolai Fiodorovitch Makarov|Nikolai Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Eugene M. Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Oliver Winchester]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Sniper]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Winchester ankounac'haet]]
==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''
==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]
=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''
=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]
==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[Jean Quiquampoix]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div>
[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]
==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]
'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]
'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]
==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]
|}
<br>
{{Porchedoù roll}}
[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]
pvb8ordnhp0g5n49xqzgvnk20fx84m6
Timbroù Alamagn ar Reter
0
175538
2186732
2186489
2026-03-31T08:21:50Z
Tanjee
563
2186732
wikitext
text/x-wiki
[[File:Stamps of Germany (DDR) 1963, MiNr 0968.jpg|thumb|150px|right|Walter Ulbricht (1963)]]
D’ar 27 a viz Gouere e krogas da vont endro Melestradurezh kreiz alaman ar Servijoù Kehentiñ (''Deutsche Zentralverwaltung für das Nachrichtenwesen'' en alamaneg ) e-barzh an takad aloubadet gant ar Sovieded. Etre ar bloaz 1945 ha 1946 e voe embannet timbroù rannvroel e [[Berlin ar Reter]], [[Mecklenburg-Pomerania ar C'hornaoueg]], [[Thüringen]], [[Saks|Saksonia]] met e 1948 e teuas er-maez timbroù a voe implijet e reter Alamagn, dindan beli arme an [[Unaniezh Soviedel]], warno an alc’hwez <small>DEUTSCHE POST</small>.
C’hwitet o doa dilennidi Kevredidi ar C'hornôg ha re an Unvaniezh Soviedel da lakaat e pleustr ur moneiz unan evit Alamagn a-bezh, ha d’ar 21 a viz Even 1948 e voe savet an [[Deutschmark]] en Alamagn ar C'hornôg, tra ma veze ijinet un ''Deutschmark ar Reter'' d’ar 24 a viz Even. Gant an diviz-se e voe lakaet war-wel disparti etre div lodenn ar vro.
Krouet e voe [[Republik Kevreadel Alamagn]] d'an 23 a viz Mae 1949, hag embannet ez-ofisiel [[Republik Demokratel Alamagn]] ("Alamagn ar Reter") d’'ar 7 a viz Here 1949. Er Stad nevez-se e voe dalc’het anv ar velestradurezh « Deutsche Post » pa teue da vezañ « Deutsche Bundespost » e RKA ha Deusche Bundespost Berlin e [[Berlin ar C’hornôg]]
An timbr kentañ (e 1950) dindan anv '''Deutsche Demokratische Republik''' (berraet e '''DDR''') a oa bet savet war batrom ar re a veze embannet abaoe 1948 evit brudañ Foar [[Leipzig]]. An treuzkas lizhiri dre nij a grogas e 1950 ivez, gant an Unaniezh Soviedel da gentañ ha gant broioù all goude. An draempredoù etre an div Stad alaman a sente ouzh reolennoù [[Unvaniezh Postoù ar Bed]].
Hervez ar c’hatalog [[Katalogoù timbroù|Yvert & Tellier]] ez eus bet embannet war-dro 2 970 timbr-post gant Alamagn ar Reter etre 1950 ha 1990, hep kontañ an timbroù-servij hag an timbroù dre-nij. Ur sammad bras-meurbet eo, pa ouezer e voe embannet nemet 1 300 timbr e-pad an hevelep koulzad gant ar Bundespost, en ur vro poblet muioc’h koulskoude.
[[File:Stamps of Germany (DDR) 1964, MiNr 1070 A.jpg|thumb|180px|left|Deiz-ha-bloaz ar Republik (1964)]]
== Sperrwert ==
Un darn vras eus an timbroù embannet a oa gwerzhet d’ar varc’hadourien en estrenvro evit degas [[teulennoù]]. Daoust ma oant reizh, ne oa ket bet savet an timbroù-se evit bezañ skignet e-touez an dud dre vras. Ijinet e voe produiñ timbroù a veze moullet un niver izel anezho evit uhelaat o zalvoudegezh en un doare artifisiel. Anvet e oant bet ‘’’Sperrwert’’’ (= talvoud e dalc’h). Ar c’hentañ Sperrwert a voe timbr 5 pfennig gant poltred [[Friedrich von Schiller]] e 1955 (Y&T #200). An timbr 25 pfennig eus ar rummad « Kreizennoù-stummañ implijidi ar servij-postoù » (e 1981) a oa unan anezho ivez. Pa voe moullet etre 4.5 milion ha 16 milion a skwerenn eus ar re 5 p., 10 p., 15 p. ha 20 p. ne voe nemet 2 vilion eus an timbr 25 p. (Y&T #2245 ).
== Temoù an timbroù ==
[[File:Stamp of Germany (DDR) 1958 MiNr 672.JPG|thumb|200 px|right|Ar gazetenn ''Rote Fahne'' (1958)]]
[[File:Stamps of Germany (DDR) 1970, 1569.jpg| thumb|200 px|left|25vet deiz-ha-bloaz an dieubidigezh diouzh ar faskouriezh (1970)]]
Gant an niver bras-kenañ a dimbroù ebannet e c’heller kompren e voe liesseurt an danvez skeudennaouet war timbroù Alamagn ar Reter e-pad 40 vloaz. Posubl eo renkañ an temoù dre renkadoù :
* Politikerezh : ur renad sokialour e oa hini Republik Demokratel Alaman, savet war dismantroù ar faskouriezh, gant skoazell an Unvaniezh Soviedel. Lidet e veze bep an amzer deiz-ha-bloaz ar Republik, harozed hag harozeded pe brederourien ar sokialouriezh ([[Karl Marx]], [[Lenin]], [[Karl Liebknecht]], [[Ernst Thälmann]]…), politikerezh ar gouarnamant (ar Raktres Pembloaziek, kendalc’h ar Peoc’h…), mignoniezh gant ar broioù sokialour all (Sina, Rusia, Tchekoslovakia, Viet Nam…), mont en dro ar strollad komunour [[Sozialistische Einheitspartei Deutschlands|S.E.D.]] … Poltred ar Prezidanted ([[Wilhelm Pieck ]] ha [[Walter Ulbricht]] a voe dibabet da skeudennaouiñ an timbroù-boutin e 1950 hag e 1961.
* Tudennoù emsav al labourerien : 15 rummad timbroù embannet etre 1974 ha 1990.
* Sevenadur Alamagn : livadurioù mirdi [[Dresden]], tudennoù ([[Alexander von Humboldt]], [[Gerhart Hauptmann]]), gizioù ar vro (1964), savadurioù (1968), kontadennoù hengounel (1970), tourioù-tan (1974)…
* An [[Eil Brezel-bed]] : stourmerien enepfaskour, deiz-ha-bloaz dieubidigezh ar c’hampoù-bac’h (1955 ha 1960), savadur-koun Plasenn an Eñvor e [[Treblinka]] (1973)…
* An natur : plantennoù (1974), pesked (1966), evned (1967), jiboez (1968), mein (1969), zoo Leipzig (1978) …
* An egor hag ar c'henlabour war an dachenn-se gant an Unvaniezh Soviedel (1978).
* Timbroù-lidañ a bep seurt : tudennoù istorel ar bed holl ([[Albert Schweitzer]], [[Louis Braille]], e 1975, [[Maksim Gorkiy]] e 1953 hag e 1968), foar Leipzig
[[File:Stamps of Germany (DDR) 1982, MiNr 2737.jpg| thumb|200 px|right|Fleurennoù (1982)]]
== Unvanidigezh Alamagn ==
Gant unvanidigezh Alamagn d'an 3 a viz Here 1990 e voe kendeuzet melestradurezh Alamagn ar Reter hag ar Bundespost. Un timbr gouestlet da 42vet c’hendalc’h Kevread Etrebroadel an Aeronaotik e [[Dresden]] a voe an timbr diwezhañ embannet gant Alamagn ar Reter. Tennet e oa bet dija al lizherennoù DDR (Deutsche Demokratische Republik) abaoe kreiz ar bloaz, erlerc’hiet gant '''Deutsche Post'''. Divoneizet e voe timbroù Alamagn ar Reter d’an 12 a viz Kerzu 1991 d’an diwezhañ.
== Pennadoù kar ==
*[[Timbroù Alamagn - Impalaeriezh]]
*[[Timbroù Alamagn - IIIde Reich]]
*[[Timbroù Alamagn - Republik Weimar]]
*[[Timbroù Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed]]
*[[Timbroù Alamagn ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Alamagn]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Alamagn ar Reter, Timbroù]]
[[Rummad:Timbroù Alamagn|Alamagn ar Reter]]
[[Rummad:Republik Demokratel Alamagn]]
0ezq3ef2f5l1kv27hujyod37puk1c60
2186749
2186732
2026-03-31T10:57:27Z
Dakbzh
58931
+ Danielle Casanova.
2186749
wikitext
text/x-wiki
[[File:Stamps of Germany (DDR) 1963, MiNr 0968.jpg|thumb|150px|right|Walter Ulbricht (1963)]]
D’ar 27 a viz Gouere e krogas da vont endro Melestradurezh kreiz alaman ar Servijoù Kehentiñ (''Deutsche Zentralverwaltung für das Nachrichtenwesen'' en alamaneg ) e-barzh an takad aloubadet gant ar Sovieded. Etre ar bloaz 1945 ha 1946 e voe embannet timbroù rannvroel e [[Berlin ar Reter]], [[Mecklenburg-Pomerania ar C'hornaoueg]], [[Thüringen]], [[Saks|Saksonia]] met e 1948 e teuas er-maez timbroù a voe implijet e reter Alamagn, dindan beli arme an [[Unaniezh Soviedel]], warno an alc’hwez <small>DEUTSCHE POST</small>.
C’hwitet o doa dilennidi Kevredidi ar C'hornôg ha re an Unvaniezh Soviedel da lakaat e pleustr ur moneiz unan evit Alamagn a-bezh, ha d’ar 21 a viz Even 1948 e voe savet an [[Deutschmark]] en Alamagn ar C'hornôg, tra ma veze ijinet un ''Deutschmark ar Reter'' d’ar 24 a viz Even. Gant an diviz-se e voe lakaet war-wel disparti etre div lodenn ar vro.
Krouet e voe [[Republik Kevreadel Alamagn]] d'an 23 a viz Mae 1949, hag embannet ez-ofisiel [[Republik Demokratel Alamagn]] ("Alamagn ar Reter") d’'ar 7 a viz Here 1949. Er Stad nevez-se e voe dalc’het anv ar velestradurezh « Deutsche Post » pa teue da vezañ « Deutsche Bundespost » e RKA ha Deusche Bundespost Berlin e [[Berlin ar C’hornôg]]
An timbr kentañ (e 1950) dindan anv '''Deutsche Demokratische Republik''' (berraet e '''DDR''') a oa bet savet war batrom ar re a veze embannet abaoe 1948 evit brudañ Foar [[Leipzig]]. An treuzkas lizhiri dre nij a grogas e 1950 ivez, gant an Unaniezh Soviedel da gentañ ha gant broioù all goude. An draempredoù etre an div Stad alaman a sente ouzh reolennoù [[Unvaniezh Postoù ar Bed]].
Hervez ar c’hatalog [[Katalogoù timbroù|Yvert & Tellier]] ez eus bet embannet war-dro 2 970 timbr-post gant Alamagn ar Reter etre 1950 ha 1990, hep kontañ an timbroù-servij hag an timbroù dre-nij. Ur sammad bras-meurbet eo, pa ouezer e voe embannet nemet 1 300 timbr e-pad an hevelep koulzad gant ar Bundespost, en ur vro poblet muioc’h koulskoude.
[[File:Stamps of Germany (DDR) 1964, MiNr 1070 A.jpg|thumb|180px|left|Deiz-ha-bloaz ar Republik (1964)]]
== Sperrwert ==
Un darn vras eus an timbroù embannet a oa gwerzhet d’ar varc’hadourien en estrenvro evit degas [[teulennoù]]. Daoust ma oant reizh, ne oa ket bet savet an timbroù-se evit bezañ skignet e-touez an dud dre vras. Ijinet e voe produiñ timbroù a veze moullet un niver izel anezho evit uhelaat o zalvoudegezh en un doare artifisiel. Anvet e oant bet ‘’’Sperrwert’’’ (= talvoud e dalc’h). Ar c’hentañ Sperrwert a voe timbr 5 pfennig gant poltred [[Friedrich von Schiller]] e 1955 (Y&T #200). An timbr 25 pfennig eus ar rummad « Kreizennoù-stummañ implijidi ar servij-postoù » (e 1981) a oa unan anezho ivez. Pa voe moullet etre 4.5 milion ha 16 milion a skwerenn eus ar re 5 p., 10 p., 15 p. ha 20 p. ne voe nemet 2 vilion eus an timbr 25 p. (Y&T #2245 ).
== Temoù an timbroù ==
[[File:Stamp of Germany (DDR) 1958 MiNr 672.JPG|thumb|200 px|right|Ar gazetenn ''Rote Fahne'' (1958)]]
[[File:Stamps of Germany (DDR) 1970, 1569.jpg| thumb|200 px|left|25vet deiz-ha-bloaz an dieubidigezh diouzh ar faskouriezh (1970)]]
Gant an niver bras-kenañ a dimbroù ebannet e c’heller kompren e voe liesseurt an danvez skeudennaouet war timbroù Alamagn ar Reter e-pad 40 vloaz. Posubl eo renkañ an temoù dre renkadoù :
* Politikerezh : ur renad sokialour e oa hini Republik Demokratel Alaman, savet war dismantroù ar faskouriezh, gant skoazell an Unvaniezh Soviedel. Lidet e veze bep an amzer deiz-ha-bloaz ar Republik, harozed hag harozeded pe brederourien ar sokialouriezh ([[Karl Marx]], [[Lenin]], [[Karl Liebknecht]], [[Ernst Thälmann]]…), politikerezh ar gouarnamant (ar Raktres Pembloaziek, kendalc’h ar Peoc’h…), mignoniezh gant ar broioù sokialour all (Sina, Rusia, Tchekoslovakia, Viet Nam…), mont en dro ar strollad komunour [[Sozialistische Einheitspartei Deutschlands|S.E.D.]] … Poltred ar Prezidanted ([[Wilhelm Pieck ]] ha [[Walter Ulbricht]] a voe dibabet da skeudennaouiñ an timbroù-boutin e 1950 hag e 1961.
* Tudennoù emsav al labourerien : 15 rummad timbroù embannet etre 1974 ha 1990.
* Sevenadur Alamagn : livadurioù mirdi [[Dresden]], tudennoù ([[Alexander von Humboldt]], [[Gerhart Hauptmann]]), gizioù ar vro (1964), savadurioù (1968), kontadennoù hengounel (1970), tourioù-tan (1974)…
* An [[Eil Brezel-bed]] : stourmerien enepfaskour, ar rezistantez c'hall [[Danielle Casanova]], deiz-ha-bloaz dieubidigezh ar c’hampoù-bac’h (1955 ha 1960), savadur-koun Plasenn an Eñvor e [[Treblinka]] (1973)…
* An natur : plantennoù (1974), pesked (1966), evned (1967), jiboez (1968), mein (1969), zoo Leipzig (1978) …
* An egor hag ar c'henlabour war an dachenn-se gant an Unvaniezh Soviedel (1978).
* Timbroù-lidañ a bep seurt : tudennoù istorel ar bed holl ([[Albert Schweitzer]], [[Louis Braille]], e 1975, [[Maksim Gorkiy]] e 1953 hag e 1968), foar Leipzig
[[File:Stamps of Germany (DDR) 1982, MiNr 2737.jpg| thumb|200 px|right|Fleurennoù (1982)]]
== Unvanidigezh Alamagn ==
Gant unvanidigezh Alamagn d'an 3 a viz Here 1990 e voe kendeuzet melestradurezh Alamagn ar Reter hag ar Bundespost. Un timbr gouestlet da 42vet c’hendalc’h Kevread Etrebroadel an Aeronaotik e [[Dresden]] a voe an timbr diwezhañ embannet gant Alamagn ar Reter. Tennet e oa bet dija al lizherennoù DDR (Deutsche Demokratische Republik) abaoe kreiz ar bloaz, erlerc’hiet gant '''Deutsche Post'''. Divoneizet e voe timbroù Alamagn ar Reter d’an 12 a viz Kerzu 1991 d’an diwezhañ.
== Pennadoù kar ==
*[[Timbroù Alamagn - Impalaeriezh]]
*[[Timbroù Alamagn - IIIde Reich]]
*[[Timbroù Alamagn - Republik Weimar]]
*[[Timbroù Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed]]
*[[Timbroù Alamagn ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Alamagn]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Alamagn ar Reter, Timbroù]]
[[Rummad:Timbroù Alamagn|Alamagn ar Reter]]
[[Rummad:Republik Demokratel Alamagn]]
n4a850ag3ed1yc32fwjcl3dz5cdk7p8
Timbroù faltazi
0
176087
2186711
2178462
2026-03-30T22:21:16Z
Tanjee
563
/* Timbroù faos Clive Harold Feigenbaum */
2186711
wikitext
text/x-wiki
[[File:1914 Christmas Seal.JPG|thumb|left|150px|Luduennig Nedeleg (1914)]]
[[File:1p bogus stamp of Staffa.jpg|thumb|right|200 px|Falstimbr Staffa]]
E-barzh bedig-bed an dimbrawourien e vez anvet '''Timbroù Luduennig''' (e saozneg ''Cinderella'') ar vignetennoù a zo heñvel o stumm ouzh an timbroù-post met n’int ket bet embannet gant melestradurezh un aotrouniezh anavezet evit kas lizhiri d’ul lec’h d’eben.
An timbroù faltazi-mañ a zo liesseurt kenañ, ken kozh hag an timbroù gwir marteze.
Dre vras ne glask ket ar saverien timbroù Luduennig touellañ ar pratikoù, met brudañ anv un embregerezh pe un degouezh bennak, lakaat an darn vrasañ da dizoloeiñ ur stourm sokial, sevenadurel pe bolitikel. Mar klaskont gwerzhañ anezho n’eo ket ar pal dastum arc’hant bras evit dont da vezañ pinvidik met implij ar sammadoù evit mad an holl.
En o c’hichen ez tudennoù mennet mat o deus embannet dizalc’hiezh un tiriad hag aet da benntiern anezhañ, o tennañ gounid eus amresisted al lezennoù, eus ur feur-emglev bennak sinet e-kreiz ar Grennamzer… ha madelezh ur Stad a asantas degemer ur rouantelezh folklorel. Klask a reont reiñ d’o douaroù neuz ur Stad gwirion : banniel, paper moneiz ha timbroù eveljust.
An darn vrasañ eus an timbroù faltazi-mañ a zo aes ober an diforc’h etrezo hag ar re wir, pa ‘z eus kaoz eus kelaouiñ an dud war un degouezh pe skoazellañ tud en dienez. N’eus meneg ebet eus anv ur vro, n’eo ket skrivet “Postoù” warne, n’eus talvoud-gwerzh ebet pe unan na glot ket gant an timbroù gwir.
Diaesoc’h avat evit a sell ar falstimbroù savet dindan un anv faltazi, pe rannvroioù a glask bezañ dizalc’h diouzh ur Stad anavezet. Heñvel tre e c’hell bezañ ouzh an timbroù boutin : dianav eo d’an darn vrasañ anv ar vro na moneiz an talvoud-gwerzh, a ro da forzh piv soñjal en ur vro pell-pell e Su Amerika, e reter Azia… Touellet ez eus bet un toullad tud gant timbroù embannet ur 1añ a viz Ebrel. Diaes eo kavout seurt timbroù kachedet rak n’int ket bet implijet gant melestradurezh ar postoù, hag ijinet ez eus bet ur moneiz a-wechoù.
An diforc’h brasañ o vezañ e ro an timbroù-post peget war ul lizher ar gwir da resev ur servij digant ur velestradurezh, da lavaret eo kas anezhañ d’ar chomlec’h merket. Riskl bras e rankfe paeañ un taos mui ar frejoù-postañ reizh an nep a resevfe ul lizher gant falstimbroù….
== Deveradurezh ==
Anvet e voe seurt brizh timbroù diwar anv Luduennig (Cinderella e saozneg), an harozez eus ar gontadenn bobl a veze sellet outi evel an izelañ en he familh. Heñvel e veze sellet ouzh timbroù Luduennig evel izeloc'h eget timbroù-post.
Erinnofilia (diwar an alamaneg “Errinern” = derc’hel soñj) a vez graet eus an diduamant eo an dastum timbroù luduennig.
== Timbroù lec’hel ==
[[File:1871 Rzhev Zemstvo stamp Schmidt14.jpg|thumb|left|150px|Zemstvo (1871)]]
Arrabat kemmeskañ anezho gant an timbroù lec’hel, bet embannet gant embregerezhioù prevez pe diwar urzhioù pennadurezhioù tiez-kêr, pa oa dic’houest melestradurezh ar Stad d’ober war dro ar c’has lizhiri war ar maezioù da skouer.
An timbroù lec'hel a servij d'ar paeañ an treuzdougen eus ul lec'h bennak (hep ajañs postel broadel) d’an ti-post tostañ e kêr. Ar boaz a oa pegañ an timbr lec’hel war tu-gin ar golo-lizher tra ma oa an timbr “broadel” er c’horn dehou.
Zemstvo a vez graet eus ar re embannet e Rusia etre 1860 ha 1917. En Alamagn, er Stadoù-Unanet, Hawai’i… e oa puilh an timbroù lec’hel ivez e fin an {{XIXvet kantved}}. En {{XXvet kantved}} e vezont kavet en inizi Mor Breizh (Lundy, Enez Herm).
== Pobloù minorelet ==
Un darn mat eus ar vignetennoù faltazi a vez embannet gant ur strollad politikel disrannour (pe dindan e anv) pe gant melestradurezh ur Stad nann-anavezet gant an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Klasket e vez reiñ un tamm brud d’o stourm evit bezañ ur Stad par d’ar re all, pe lakaat an dud da grediñ ez eo war-nes bezañ dieub ar vro.
Da ziwall zo koulskoude rak broioù nann-anavezet gant ar gumuniezh etrebroadel (sk. [[Pount]] pe [[Somaliland]] en Afrika ar Reter, [[Treuznistria]] en Europa, [[Taiwan]] … a embann timbroù a c’heller ober gante er vro, gant skoazell ur framm ofisiel estren a-wechoù ([[Republik Turk Kiprenez an Norzh]] sikouret gant [[Turkia]], [[Manchukuo]] gant Japan gwechall). Timbroù [[Katanga (Stad)|Katanga]] ha re [[Biafra]], alese Stadoù afrikan disrannour gwastet gant ar brezel er bloavezhioù 1960, a grakvevas un toullad mizioù, o deus kavet o flas er c’hatalogoù timbroù koulskoude.
Diouzh an tu all, an timbroù liesliv moullet gantanv un emirelezh vihan ([[Umm al-Qaywayn]], [[Ras al-Khaima]]…) embannet, kachedet ha gwerzhet en Europa e fin ar bloavezhioù 1960, a vefe timbroù reizh…
[[File:Selorepacre.JPG|thumb|150px|right|Timbr Acre (1899)]]
*'''Abc’hazia'''
Abaoe 1992 eo Abc'hazia ur rannvro distag eus Jorjia, anavezet evel dizalc'h gant seizh Stad (Rusia dreist-holl).
Embannet ez eus bet timbroù gant an alc’hwez "Aԥсны Republik Abkhazia", met kavet e vez kalz timbroù faos ivez, produet er-maez ar vro.
*Pennad kar : [[Timbroù Abc'hazia]]
*'''Republik Acre'''
’’Republik Acre’’ ( ''República de Acre'' e spagnoleg, ''República do Acre'' e portugaleg ) pe ''Stad Dizalc'h Acre'' a oa anvioù ur vro disrannour e [[Bolivia]] etre 1899 ha 1903, ganet diwar un tabut diwar-benn an harzoù gant ar Brazil.
Staget e voe ar rannvro ouzh [[Brazil]] e 1903 ha dont a reas da vezañ "Stad Acre".
*'''Aceh'''
[[File:Atjeh11.jpg|thumb|200px|left|Timbr Ajeh (1882)]]
E penn-kentañ an {{XIXvet kantved]], ar Rouantelezh-Unanet hag an Izelvroioù a rannas etrezo rannvroioù Gevred Azia a felle dezho trevadenniñ. Evit mirout outo evit mirout outo da enebiñ an eil rouantelezh ouzh eben e voe sinet ur feur-emglev e Londrez e 1824. Gouestlet e oa ur mellad da sultanelezh [[Aceh]] war enez [[Sumatra]] a ranke menel dieub. Torret e voe an emglev koulskoude gant [[Feur-emglev Sumatra]] (1871) a zigoras hent an drevadenniñ da armeoù [[Den Haag]]. Ar brezel a darzhas etre pobl sultanelezh [[Aceh]] hag an Izelvroioù a voe an hiraat hini en [[Indez Nederlandat ar Reter ]] (1873-1904). Er c'henarroud-mañ, un timbr “Ajeh” zo deuet war-wel e 1882.
*'''Republik Mirdita'''
[[File:A postage stamp from the Republic of Mirdita (1921).jpg|thumb|right|200px|Timbr Mirdita (1921)]]
Republik Mirdita (‘’ Republika e Mirdita’’ ) a oa ur republik nann-annavezet gant Stadoù all Europa, embannet e norzh Albania gant [[Marka Gjoni]] gant skoazell [[Yougoslavia]]. Padout a reas etre ar 17 a viz Gouere hag an 20 a viz Gwengolo 1921.
*'''Inizi Maluku ar Su'''
[[File:Stamp of Indonesia - 1950 - Colnect 933975 - 1 - Temple series Smelt type 1949 - black overprint.jpeg|thumb|left|150 px|Timbr Maluku ar Su (1950)]]
Pa voe anavezet gant an Izelvroioù gwir [[Indez Nederlandat ar Reter]] da vezañ dizalc’h e savas en inizi Buru, Seram hag Ambon ur stourmadeg evit bezañ dieub er-maez Stad nevez [[Indonezia]]. Embannet e voe Republik Maluku ar Su d’ar 25 a viz Ebrel 1950. Mouget e voe an emsav e miz Du gant arme [[Jakarta]] ha rediet ar gouarnamant disrannour da guitaat ar vro.
95 timbr a voe embannet e 1950 gant an alc’hwez <small>REPUBLIK MALUKU SELATAN</small> a lakaas an dud da grediñ e oant gwir.
Moullet en [[Aostria]] gant an embregerezh J. & H. Stolow, ar falstimbroù-se a glaske sachañ evezh an dastumerien timbroù ekzotek : pesked morioù ar Su, deiz-ha-bloaz an [[Unvaniezh Postoù ar Bed |U.P.B.]], loened a bep seurt…
*'''Republik Arab Saharoui Demokratel'''
Embannet ez eus bet er-maez kornôg Afrika –ha lakaet e gwerzh dre internet - falstimbroù gant ar meneg '''Sahara Occ. R.A.S.D.''' gant tud tost ouzh ar strollad armet [[Talbenn Polisario]] eus Sahara ar C’hornaoueg. Klemm zo bet savet gant pennadurezhioù [[Maroko]] dirak an aozadurioù etrebroadel evit ma vefe paouezet gant an embann-se, er-maez ar reolennoù etrebroadel hervezo.
*'''Tibet'''
Embannet e veze timbroù e [[Tibet]] e penn-kentañ an {{XIXvet kantved}}, met an timbroù kaer gant poltred an [[Dalai Lama]] a voe embannet e 1974.
Savet war intrudu ar gouarnamant tibetan en harlu, timbroù Luduennig int.
*Pennad kar : [[Timbroù Tibet]]
*'''Treuznistria'''
[[File:CinderellaStampPMR.jpg|thumb|right|200px|Timbr faos Treuznistria (1991)]]
Anvet ‘’Pridnestrovia’’ gant ar rusianegerien ha Transnistria gant ar roumanegerien, emañ Treuznistria skoachet etre Moldova hag Ukraina. Ur vro emren, disranour eus Moldova eo abaoe 1991 ha tarzhadenn an [[Unvaniezh Soviedel]], nann-anavezet gant izili an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Ur bern timbroù gant an alc’hwez ПМР a vez kavet e gwerzh, ha diaes eo gouzout hag int bet implijet (er vro hepken) pe get.
*Pennad kar : [[Timbroù Treuznistria]]
*'''Unvaniezh Soviedel'''
[[File:StampDagestan.jpg|thumb|200px|left|Luduennig Daghestan]]
Goude dismantr an Unvaniezh Soviedel e 1992 e voe kinniget d’an dastumerien prenañ timbroù an URSS dreistmoullet gant anv ur republik disrannour sañset : [[Karelia]], [[Chechenia]], [[Daghestan]], [[Bachkiria]]… Memes ma teuas un strobad republikoù da vezañ dizalc’h ([[Kazac’hstan]], [[Ukraina]], [[Moldova]]…), n’eus prouenn ebet e vije bet graet gante evit postañ lizhiri.
*'''Europa'''
Er Stadoù Europa a anavez stourmoù disrannour pe emrenour (Katalonia, Bro-Euskadi, Breizh…) ez eus bet klasket embann timbroù faltazi evit brudañ ar stourm evit ar yezh da skouer.
*Pennad kar : [[Timbroù faltazi Breizh]]
== Korrvroadoù : broioù n’eus ket anezho ==
Dre youl un den hepken ez eus bet embannet dieubidigezh tiriadoù bihan amañ hag a-hont, ha dre ma oa amresis lezennoù ar Stad e oant dindan he beli ez-ofisiel eo deuet a-benn da zerc’hel penn a-wechoù. Douaroù nebeut anavezet a oa c'hoazh en {{XIXvet kantved}} ha istorioù kaer skiantourien pa avanturourien wir a blantas mennozhioù marvailhus e penn tud zo en Europa.
Tro 400 korrvroad a vefe er bed, eus Amerika an Norzh (Beremagne) betek Aostralia (Hutt River), betek al loar zoken ! Pa n’eus ket gant an istrogelled a gaver e penn an avantur un doare achap an tailhoù e vez sellet ouzh ar rouantelezhioù-se evel ur farsadenn a sacho an douristed evit ma vefe dispignet arc’hant e-barzh ar vro.
*'''Rouantelezh Sedang'''
[[File:Kingdom of Sedang stamp - Anhhua.jpg|thumb|150px|right|Timbr Sedang]]
E dibenn an {{XIXvet kantved}} e tivizas an avanturour gall [[Marie-Charles David de Mayréna]] sevel un ergerzhadeg e diabarzh [[Indez-Sina c'hall]], ur vro nebeut anavezet d’ar c’houlz-se. En ur rannvro meneziek poblet gant ar Sedang (e vietnameg : Người Xơ Đăng pe Xê Đăng ), e teuas a-benn da vezañ dilennet roue dindan anv Mari Iañ ha da embann dizalc'hiezh an tiriad. Evit reiñ d’ar vro neuz an dizalc'hiezh e ijinas ur banniel, ur c'han broadel, hag e lakaas moullañ timbroù gant an alc’hwez “Deh Sedang” e 1888.
Ar pennadurezhioù gall en Indez-Sina a nac'has anavezout aotrouniezh Rouantelezh Sedang ha gourdrouzet e voe ar roue da vezañ harzet. Mervel a reas en harlu d'an 11 a viz Gwengolo 1890.
*'''Occussi Ambeno'''
[[File:1976 Occussi-Ambeno stamp - Teresa Teng.jpg|thumb|150px|left|Timbr Occussi-Ambeno (1977)]]
Betek ar bloaz 1975 e oa lodenn reter enez Timor un drevadenn bortugalat, ha porzh Occussi Ambeno ( [[Oecusse]] bremañ ) un enklozadur portugalat el lodenn dindan dalc’h [[Indonezia]]. Pa voe embannet dizalc’hidigezh trevadennoù Portugal - hag en o zouez Timor Leste d'an 28 a viz Du - e voe aloubet ar vro gant e Indonezia d'ar 7 a viz Du, ha porzh Oecusse d'ar 14 a viz Kerzu.
Er bloavezhioù 1970 ec’h ijinas [[Bruce R. Henderson]] eus [[Zeland-Nevez]], e oa bet adtapet e aotrouniezh gant an tiriad (bihan-tre) ha gantañ e voe produet timbroù gant an anv "Sultanat State of Occusi-Ambeno".
*Pennad kar : [[Timbroù Timor Leste]]
*'''Priñselezh Trinidad'''
[[File:Stamp of the Principality of Trinidad 1893 5f.jpg|thumb|right|150 px|Timbr Trinidad (1893)]]
E 1893 e veajas ar skrivagner hag avanturour gall-stadunanat [[James Harden-Hickey]] betek enez [[Trindade e Martim Vaz|Trinidad]], ur 1,100 kilometr er reter d’ar [[Brazil]]. Divizout a reas sevel eno ur Stad dizalc’h, war skouer [[Napoleon III]] e Bro-C’hall, hag embann dindan ar groaz ez eo anvet James 1añ, Priñs Trinidad. Tresañ a reas timbroù, ar banniel hag ar skoed-ardamez.
E miz Gouere 1895 e klaskas ar Saozon lakaat o c’hrabanoù war an enezeg, hogen dont a reas Brazil da lakaat anezho da zerc’hel soñj e oa bet dizoloet ar vro gant merdeerien Portugal e 1502 hag e ranke bezañ dindan e riegezh. Lakaet e voe un termen da hunvreoù James 1añ, priñs un tiriad didud, en harlu.
*'''Priñselezh Sealand'''
[[File:Sealand Briefmarkenblock.jpg|thumb|left|300px|Sealand 1970]]
D'an 2 a viz Gwengolo 1967 e voe disklêriet dizalc'h [[Priñselezh Sealand|Sealand]] gant [[Roy Bates]], war ul leurenn e [[Mor an Hanternoz]), pell awalc’h eus kostez Bro-Saoz evit bezañ er-maez lezennoù ar Rouantelezh-Unanet ! Poblet eo bet gant pemp den d’ar muiañ, o kenvevañ war 550 m². Kenstaget e voe ouzh kontelezh [[Sussex]] e 1987 (hepken).
Un toullad vignetennoù a voe embannet gant an alc’hwez <small>SEALAND</small> e 1969 pa voe lakaet war droad ur servij postañ etre ar briñselezh ha [[Brusel]] e [[Belgia]]. E-pad mizioù e voent degemeret al lizhiri peget warne “timbroù” Sealand gant servij Postoù ar Rouantelezh ha kaset d'an degemererien evit netra.
*'''Priñselezh Seborga'''
[[File:Principato di Seborga - Foglietto di francobolli.jpg|thumb|right|400 px|Priñselezh Seborga]]
En Italia e voe embannet e 1963 riegezh “Priñselezh Seborga” (principato di Seborga en italianeg) war abeg e vije bet direizh stagadenn ar gumun, perc’herenniezh an Iliz betek an {{XVIIIvet kantved}} , gant Rouantelezh [[Sardigna]] hag [[Italia]].
Diehan e klaskas ar briñsed diskouez d’an holl e oa e oa Seborga er-maez Stad Italia, en ur ijinañ tremenoù-hent, pezhioù moneiz, « timbroù » gant arouez ar vroig disrannour, ha zoken sevel konsuldiez…
[[https://www.principatodiseborga.com/fr/les-timbres Lec’hienn Seborga]]
== Pesk Ebrel ==
[[File:Moresnet.jpg| thumb|left|150 px|Timbr Moens (1867)]]
« Moresnet Neptu » a oa un tiriad bihan nepell eus kêr [[Aachen]] (Alamagn). Dre [[Feur-Emglev Vienna]] e 1816 e tivizas an Izelvroioù, Prusia ha (diwezhatoc’h) Belgia e chomfe neptu an takd hag e vefe fiziet e velestradurezh e komiserien eus pep Stad. Padout a reas an emglev betek ma voe sinet [[Feur-emglev Versailhez]] ha fiziet Moresnet e Belgia e 1919.
[[File:Stamp of Capacua.jpg|thumb|right|100px|Timbr faltazi Capacua]]
E 1863 e voe krouet gant an timbrawour belgiat [[Jean-Baptiste Moens]] (1833-1908) ar gelaouenn ''Le Timbre-poste'', an hini gentañ o plediñ gant an timbroù en Europa. Alas, kopiet e voe he fennadoù-skrid gant ar Gall Pierre Mahé, e penn ar gelaouenn ''Le Timbrophile''. Evit prouiñ dizonestiz an den hag ober goap outañ, Moens a embannas ur pennad d'ar 1añ a viz Ebrel 1867, o tisplegañ e oa bet embannet pevar timbr dindan anv "Commune Libre de Moresnet" gant an embregerezh ''Vish et Lirva'' (Vish = Pesk e flandrezeg, Lirva = Ebrel penn-da-benn). An deiz war-lerc'h e voe embannet ur pennad diwar-benn an danvez-se gant Le Timbrophile ivez !
Hogen merourien an tiriad, gant ar c’hoant embann dizalc’hidigezh Moresnet hag ober eus ar vro ur Stad esperanteger (!), a lakaas moullañ ur rummad 8 timbr divyezhek (galleg hag alamaneg) d'ar 5 a viz Gwengolo 1886. Kelaouet e voe ar pennadurezhioù prusian ha belgiat ha d'an 19 a viz Here e voe divizet tennañ anezho diouzh ar gwerzh.
E miz Ebrel 1883 e voe lennet e « Le Timbre-Poste » e oa bet embannet pemp timbr gant ur broviñs bolivian he disklêriet he dizalc’hiezh : Republik Capacua. Pa voe studiet pizh an timbroù, an dastumerien gredus a lennas “1-4-83” e skoed bihan an traoñ…
== Propaganda Brezel ==
[[File:World War I propaganda stamp.jpg|thumb|250px|left|Propaganda a-enep Alamagn (1915)]]
[[File:PRO PATRIA, 241e Rt d'Infanterie.jpg|thumb|150px|right|Evit ar Vro ! (1915]]
Falstimbroù gant luganioù kalonek a zo bet peget ouzh lizhiri kaset da brizonidi brezel, pe soudarded o servij en estrenvro. Galvet e veze ar bobl da brenañ anezho evit skoazellañ “ar strivoù brezel” pe mad an dud taget gant ar brezel.
An daou vrezel-bed a roas an tu da embann un toullad vignetennoù broadelour. E Bro-C’hall e voe skeudannaouet Jeneraled al Lu (ar Marichal [[Foch]]), distro Elzas-Loren er Stad-C’hall. Er Rouantelezh Unanet e voe lakaet an dud da zerc’hel soñj eus al [[Lusitania]]. En Alamagn e teuas war wel meur a vignetennoù evit derc'hel soñj eus an trevadennoù alaman kollet e 1918, tra ma c'houlenne lod all stagañ ar pezh a chome eus Aostria ouzh Alamagn
E-pad an Eil Brezel-bed e teuas er-maez e Bro-C'hall un timbr faos gant skeudenn [[Pétain]], produet gant an [[FFI]].
War intrudu ar Stadoù-Unanet e voe treset timbroù gant penn [[Hitler]] heñvel ouzh re ar rummad boutin, hogen kemmet dre lakaat ur penn-marv en e lec’h hag eilerc’hiet an enskrivadur Deutsches Reich gant ''Futsches Reich'' (= Reich distrujet).
Diouzh o zu, an Nazied a savas un timbr awenet gant hini ar Rouantelezh Unanet embannet da vare kurunadur [[George VI (roue ar Rouantelezh-Unanet)|George VI]] e 1937, o kinnig ar roue saoz e-kichen [[Stalin]], ha [[Steredenn David]] er c’hornioù uhel.
<gallery mode="packed" heights="200px" caption="Timbroù propaganda an Eil Brezel-bed (1944)">
FutschesReich-Vergleich.png|Timbr orin Alamagn ha hini ar Stadoù-Unanet
Block of 1944 German propaganda parody stamps.jpg|Timbr Alamagn (IIIde Reich)
German propaganda stamp.jpg|Timbr Alamagn (IIIde Reich)
</gallery>
==Vignetennoù evit brudañ ur stourmadeg==
Diniver eo ar strolladoù, sindikadoù, kevredigezhioù o deus klasket brudañ o vennozhioù dre hanterouriezh ar pegsunioù.
[[File:Boulanger-france.jpg|thumb|left|150px|Ar Jeneral Boulanger (1887)]]
E 1887 ar jeneral [[Boulanger]], Maodiern ar Brezel, a glaskas tapout ar galloud E Bro-C’hall. Diwar e intrudu e voe moullet en Alamagn ur rummad pegsunioù gant e boltred.
[[File:Objecteurs.jpg| thumb|right|150px|Stourm an objekourien]]
Timbroù dastum arc'hant gant kemennadennoù enep-stad a zo deuet war wel e-barzh ar sindikadoù labour evel ar re moullet gant ‘’Confederación Nacional del Trabajo’’ hag an ‘’Industrial Workers of the World’’’.
==Vignetennoù evit lidañ gouelioù==
Da vare Nedeleg e vez produet timbroù luduennig gant poltred an Tad Nedeleg, ur wezenn sapr… pe lidañ un deiz-ha-bloaz.
==Vignetennoù evit lidañ nijadennoù==
Da-geñver nijadennoù kentañ pe abadennoù aerlu kentañ e veze embannet pegsunioù koun liesseurt e Bro-C'hall hag en Alamagn.
Gant ar saloñsoù aer liesseurt e c'hall ar c'hevredigezhioù lec'hel moullañ timbroù heñvel-tre ouzh ar re wir a-wechoù.
Deiz-ha-bloaz an [[Entente Cordiale]] (1904-2004), beaj Bleriot etre Bro-C’hall ha Bro-Saoz ha nijadenn gentañ ar [[Concorde]] (1909-1969) a ro tro da voullañ ur follenn nav timbr kranellet ha pegus.
==Vignetennoù evit brudañ diskouezadegoù==
[[File:1924 Waterlow sample stamp.jpg|thumb|left|200px|Waterlow (1924)]]
[[File:Spain-Cinderella Stamp-1929 Barcelona Expo.jpg|thumb|right|150px|Barselona (1929)]]
Brudañ diskouezadegoù, foaroù hengounel (Foar Paris, Foar Lyon), degouezhoù etrebroadel a voe abeg embann vignetennoù abaoe fin an {{XIXvet kantved}}.
== Vignetennoù evit sikour an dud en dienez ==
[[File:"Stamp" out tuberculosis (6876047189).jpg|thumb|left|150px|Timbr eneptuberkuloz (S.U.A.)]]
Ar [[Luskad Etrebroadel ar Groaz Ruz hag ar C'hreskloar Ruz|Groaz Ruz]] ha servijoù o gouarnamant plediñ gant ar yec’hed o deus komprenet abred-tre pouez treuzkas kemennadennoù dre an timbroù ha dastum sammadoù arc’hant evit ober war-dro an dud klañv.
Pep bloaz betek ar bloavezhioù 1970 e veze embannet vignetennoù a-enep an tuberkuloz e Bro-C’hall. Gant ar ''Mutualité Postale'' e veze graet meuleudigezh an "aer c’hlan".
== Timbroù faos Clive Harold Feigenbaum==
[[File:20c bogus airmail stamp of Nagaland.jpg|thumb|right|200px|Falstimbr Nagaland]]
Unan eus ar Stadoù bihanañ en [[India]] eo an [[Nagaland]], eno ar bobl [[Naga]], gristenekaet hag o prezeg ur yezh tibetek-burmek. Ur youl dizalc’hiezh zo abaoe dekbloavezhioù, trawalc’h evit ma embannfe an embregour dizonest [[Clive Harold Feigenbaum]] un toullad falstimbroù dindan an alc’hwez Nagaland.
Etre 1962 ha 1969 e lakaas e gwerzh timbroù dindan anv Calf of Man, un enezenn didud e su Mannav, hag enezennoù Pabay, Sanda, Stroma, Staffa, Soay e Skos.
N’eus mui kaoz eus faltazi met eus embann ar pezh a seblant bezañ timbroù evit touellañ an dastumerien. E saozneg e reer gant ar ger « Bogus » evit ober anv anezho.
== Dastumadenn ==
N’eus roud ebet eus an timbroù Luduennig er c’hatalogoù timbrawouriezh, nemet e vefe en ur stagadenn distag d’an embannadur.
Diaesoc’h eo neuze kregiñ un dastumadenn, en ur c’houzout ne veze ket moullet kement hag an timbroù gwir.
Kluboù dastumerien timbroù Luduennig zo er Rouantelezh-Unanet hag e Bro-C’hall (''Arc-en-Ciel'').
Er Stadoù-Unanet, ar ''Christmas Seal & Charity Stamp Society'' zo ur gevredigezh a nann-kenwerzhel a zastum timbroù luduennig, timbroù madelezhus... Krouet e oa bet ar gevredigezh e 1931 gant W.L. Kinkead, dastumer timbroù ha prezidant an ''New Jersey Tuberculosis League''.
== Liammoù diavaez ==
*[https://unpo.org Kuzul ar Pobloù Minorelet]
*[https://philapostelbretagne.wordpress.com/2016/09/14/connaissez-vous-le-moresnet-neutre-3 Moresnet]
*[https://www.angelfire.com/country/mevu/Geir-article-on-BRH.pdf Bruce Henderson]
*[https://www.lemonde.fr/mondephilatelique/article/2020/04/20/redonda-auckland-island-burhou-des-iles-desertes-mais-des-iles-timbrees_6037130_5470897.html Pennad e Le Monde]
*[https://philapostel.net/erinnophilie Musée de la Poste]
*[https://vignetteaec.com Klub dastumerien "Arc en Ciel"]
*[https://www.flickr.com/groups cinderella-stamp-club]
== Levrlennadur ==
*« L'Etat c'est moi. Histoire des monarchies privées, principautés de fantaisie et autre républiques pirates » Bruno Fuligni Les Editions de Paris Max Chaleil 1997 ISBN 2-905291-69-9
*Ronan Ménardeau, « Sealand, ar briñselezh war neuñv », Bremañ, niv. 413, C'hwevrer-Meurzh 2017, p. 22.
*Williams, L.N. & M. Cinderella Stamps. London: William Heinemann, 1970 ISBN 0-434-86640-7 152p.
[[Rummad:Timbrouriezh|Timbroù faltazi]]
qyr73cu1vq2kk82gy3flwedmws6i97n
Arm a-wenn
0
179176
2186664
2184920
2026-03-30T12:39:15Z
Kestenn
14086
2186664
wikitext
text/x-wiki
{{Droukveskañ|Arm gwenn}}
[[Restr:Flober and blank gun.jpg|thumb|Ur bistolenn a-wenn Ekol Firat, kopienn ar [[Beretta 92]] (en traoñ, a-zehoù) hag he munisionoù [[9 mm P.A.K.]] (en nec'h, a-gleiz).]]
Un '''arm a-wenn'''<ref>Diwar geriadur M. Ménard, p. 164a, ''"tennañ a-wenn"''.</ref>, pe '''arm-diwall''', zo un dra damheñvel ouzh un [[arm-tan]] gwir, savet evit tennañ [[Munision gwenn|munisionoù a-wenn]], bannadelloù-kemenn pe danvez hegus ([[gaz]] CS<ref>Gaz CS : ar gaz [[Klor|Cl]][[Karbon|C]]<sub>6</sub>[[Hidrogen|H]]<sub>4</sub>CH=C(C[[Nitrogen|N]])2, bet kevanaozet gant ar [[kimiezh|gimiourien]] [[Breizh-Veur|vreizhveuriat]] Roger Corson ha Ben Stoughton, alese an anv, er bloaz [[1928]].</ref>, [[pebr]]).
N'hallont ket tennañ munisionoù gwir, sañset, a-drugarez d'un nebeud kemmoù : disheñvel eo hirder o [[Geriaoueg an armoù-tan#Kambr|c'hambr]], pe strishoc'h eo treuzkiz diabarzh o c'hanol da skouer.
Implijet e vezont da skouer e bed ar sinema e Bro-C'hall, m'eo ur redi ober gante<ref>{{fr}}''[https://www.armesgarcia.fr/post/legislation-armes-cinema Utiliser des armes au cinéma & au théâtre - Notice réglementaire]'', Armes Garcia (lennet d'ar 16/02/2026)</ref>, pa c'hall skipailhoù ar filmoù er Stadoù-Unanet ober gant armoù gwir enne munisionoù a-wenn. Implijet e vez an armoù a-wenn evel armoù-difenn nann-varvus ivez, er broioù m'eo aotreet.
== Lezenn ==
Hervez al [[Lezennoù war an armoù e Frañs|lezenn e Bro-C'hall]], an armoù a-wenn zo renket er rummad C. Evit ar sinema ez eus bet krouet e 2024 ur rummad anvet "armoù-arvest", ennañ an armoù gwir kemmet evit tennañ munisionoù a-wenn. An armoù-arvest a chom en o rummad orin (C evit ur [[Fuzuilh flour he c'hanol|fuzuilh-chase]], B evit ur [[Pistolenn|bistolenn]] da skouer) hag un aotre ispisial a ranker kaout evit o frenañ<ref>{{fr}}BUIGNE Jean-Jacques, ''[https://www.armes-ufa.com/spip.php?article3499 Nouveau décret : Armes à blanc, armes d’alarme et armes de signalisation]'', UFA, 28/06/2024 (lennet d'ar 16/02/2025)</ref>.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Armoù]]
[[Rummad:Sinema]]
jhcc1qdv738gdlg491tr7rkp5n2pciw
Renetez Arvorig
0
179464
2186715
2186075
2026-03-31T02:17:28Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2186715
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
An avaloù '''[[renetez Arvorig]]''' a zo ur ouenn gozh [[avaloù kontell]] a gaver stank e [[Breizh]]<ref>[https://books.google.nl/books?id=WGXHCQAAQBAJ&pg=PA170&dq=%22Reinette+d%27Armorique%22&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwj72MOT8-3qAhUCKuwKHaoiDIYQ6AEwAHoECAYQAg#v=onepage&q=%22Reinette%20d'Armorique%22&f=false Nathalie Beauvais, ''Bretagne'', Hachette Pratique, 2015 p.170]</ref>, anavezet er Grennamzer dija<ref>[https://jardinage.ooreka.fr/astuce/voir/728891/pommier-reinette-d-armorique ''Pommier Reinette d'Armorique'' war al lec'hienn Ooreka]</ref>
[[Restr:Cross section of Reinette d'Armorique (Bretagne), National Fruit Collection (acc. 1948-203).jpg|thumb|Gwelloù a bep seurt, Dastumad broadel ar frouezh ar Rouantelezh-Unanet.]]
Gallout a ra bezañ implijet evit ober [[sistr]] ivez<ref name=OuestFrance2017>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/cherrueix-35120/l-armorique-le-nouveau-breuvage-de-la-cidrerie-5074092 ''L'Armorique, le nouveau breuvage de la cidrerie''] gant [[Ouest France]], 17 a viz Even 2017.</ref>
== Deskrivadur ==
Un dalc'h a-zivilh zo d'ar wezenn. Hir ha soupl eo he brankigoù, ar pezh a glot mat ouzh al lec'hioù avelek.
Emstrujus eo ar seurtad, met evit kaout ur frouezhadur gwelloc'h e c'haller implijout [[golden delicious]] ha [[rouanez-ar-renetez]] evel pollenered<ref>[https://www.grandiflora.fr/pommier-reinette-darmorique-malus-domestica-a2849.html ''Pommier 'Reinette d'Armorique' - Malus domestica'' sur le site Grandiflora]</ref>.
Diwezhat kenañ eo ar bleuniadur (dibenn miz Mae). Buan eo ar frouezhiadur met kreñv eo ar pebelladur. Dastumet e vez ar frouezh e deroù miz Du ha mirout a c'hallont bezañ etre miz C'hwevrer ha miz Even<ref>[https://www.mordusdelapomme.fr/spip.php?article67 ''Reinette d'Armorique'' war lec'hienn ''Les Mordus de la Pomme'']</ref>. Gwechall e Bro-Roazhon a veze miret an avaloù-se ''"en tombe"'', da lavaret eo ur foz tapiset gant plouz ha goloet gant plouz<ref>https://web.archive.org/web/20200727124840/http://www.ecomusee-rennes-metropole.fr/conserver-les-collections/vegetaux/item/reinette-d-armorique.html Ekomirdi Bro-Roazhon, ''Renetez Arvorig''</ref>.
Ar frouezh a zo melen marbret ha brizhellet e gell. Trenkik, krak ha frondus eo ar vouedenn<ref name=CNAC1994>''Bretagne - Produits du terroir et recettes traditionnelles'', rann "Pommes Reinette d'Armorique et Chailleux", gant Kuzul broadel ar geginouriezh , Pariz, Embannadurioù Albin Michel/CNAC, L’inventaire du patrimoine culinaire de la France, 1994, 426 p., p.203-206 {{ISBN|2-226-07488-0}}.</ref>.
Ar ouenn-se a zo [[avaloù kontell]] mat, ha kenkoulz int evel [[avaloù sistr]]<ref>[https://web.archive.org/web/20200727171358/https://avalouplabenneg.bzh/l-association/varietes-du-verger/32-non-categorise/fiches-pommiers/216-reinette-d-armorique.html ''Reinette d'Armorique'' war lec'hienn gwerjez mirva Lokmaria]</ref> evit ober ur [[sistr]]<ref name=OuestFrance2017 /> gwenn ha frondus.
== Produadur ==
Hervez Kuzul broadel ar geginouriezh e oa tro 1500 tonenn produet e 1994, hag aet eo zr produiñ war gresk abaoe<ref name=CNAC1994 />.
== Pennadoù kar ==
{{porched|Boued ha Keginerezh}}
* [[renetez]]
* [[labour-douar Breizh]]
* [[keginerezh Breizh]]
== Daveoù ==
{{daveoù}}
{{porched Breizh}}
[[Rummad:Avaloù]]
[[Rummad:Labour-douar e Breizh]]
sq3hletchtv6hk9arjsm6psramhwikg
Fort-17
0
179700
2186663
2186517
2026-03-30T12:38:23Z
Kestenn
14086
2186663
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|Fort-17|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Fort-17.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur bistolenn '''Fort-17''' kambret e [[9 × 18 mm Makarov|9 mm Makarov]]
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig
|-
! scope="row" |Bro
|{{Ukraina}}
|-
! scope="row" |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek, daou-ober
|-
! scope="row" |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil berr
|-
! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]]
|[[9 × 18 mm Makarov|9 mm Makarov]]<br>[[.380 ACP]]<br>[[.22 Long Rifle]]<br>[[9 mm P.A.K.]]
|-
! scope="row" |Produer orin
|[[Fort (embregerezh)|Fort]]
|-
! scope="row" |Mare produiñ
|Abaoe 2004
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel
|-
! scope="row" |Mas (hep kartouchenn)
|0,680 kg
|-
! scope="row" |Hirder
|180 mm
|-
! scope="row" |Hirder ar c'hanol
|95 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope="row" |Hed-tenn pleustrek
|50 m
|-
! scope="row" |Tizh mont e-maez ar boledoù
|320 m/s
|-
! scope="row" |Endalc'h
|Kargerioù fiñv<br>10 kartouchenn (.22 LR)<br>15 kartouchenn (9 mm Makarov)<br>16 kartouchenn (.380 ACP)
|-
! scope="row" |Adstummoù
|Fort-17S, Fort-17R
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn
|-
! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''Fort-17''' zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù DA (Double Action, Daou-Ober)|daou-ober]] produet gant an embregerezh ukrainat [[Fort (embregerezh)|Fort]] abaoe 2004. Un adstumm eus ar [[Fort-12]] eo, gant ur framm e polimer ha dornikelloù a c'hall bezañ azasaet ouzh dorn an tenner<ref>{{en}} POPENKER Maxim, [https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/ukraine-semi-automatic-pistols/fort-17-eng/ ''Fort 17''], Modern Firearms (lennet d'an 28/03/2026)</ref>. Kambret eo an arm e [[9 × 18 mm Makarov|9 mm Makarov]], [[.380 ACP]] pe [[.22 Long Rifle]]. Un adstumm anvet Fort-17S, kambret e .22 LR, zo bet soñjet evit ar [[sportoù tennañ]] ; unan all, anvet Fort-17R, zo nann-varvus abalamour dezhañ bezañ kambret e [[9 mm P.A.K.|9 mm P.A.K]]<ref>{{Uk}}{{En}} Hervez [https://gunsweek.b-cdn.net/sites/default/files/archive/contents/gun-industry/articles/fort-new-firearms-ukraine/RPC_FORT_-_2025_Catalogue.pdf?utm_source=gunsweek&utm_medium=textlink&utm_campaign=vast+catalog&utm_content=4524b&utm_term=RPC+Fort katalog 2025 an embregerezh], pellgarget d'an 28/03/2026 diwar lec'hienn Gunsweek (pp. 25-63)</ref>. Implijet e vez ar Fort-17 gant meur a nerzh Stad e [[Ukraina]], an [[Nerzhioù lu Ukraina|arme]] en o zouez.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Ukraina]]
[[Rummad:Armoù brezel Ukraina]]
jes409ib093o7mz1ghx7olo3waj3iav
Surf Nazis Must Die
0
179706
2186658
2186649
2026-03-30T11:59:34Z
Dishual
612
2186658
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''Surf Nazis Must Die''''' zo ur film [[film korvoiñ|korvoiñ]] [[Film birvidik|birvidik]] [[Faltazi Apokaliptek ha goude Apokalips|goude Apokalips]] [[stadunanat]] embannet e 1987 ha filmaozet gant Peter George. An aktourien eo Gail Neely, Barry Brenner ha Robert Harden. Produet eo bet gant ''The Institute'', un embregerezh produiñ filmoù perc'hennet ha krouet gant George, Craig A. Colton ha [[Robert Tinnell]], hag embannet eo bet gant [[Troma Entertainment]], un embregerezh produiñ hag embann filmoù gant boujedoù izel ha filmoù korvoiñ.
==An aktourien==
Ur [[Kren-douar|c'hren-douar]] a zo bet hag arvorioù [[Kalifornia]] a zo bet drismantret. An [[Traezhenn|traezhennoù]] a zo troet da lec'hioù dañjerus gant [[gang|gangoù]] feuls e penn an traoù. Unan anezho a zo savet gant [[neveznazied]] renet gant Adolf, ar "[[Führer]] eus an traezhennoù" emzisklêriet. Klask a ra bezañ mestr war an traezhennoù dre forzh tagañ gangoù pe strolladoù peoc'hus [[Surf|surferien]].
E-keit an amzer-se, ul labourer en ur puzh eoul-du [[Afroamerikaned|afromaerikan]] anvet Leroy a zo lazhet gant ar surferien nazi pa oa o redek war un draezhenn. Mamm Leroy, "Mama" Washington, a zo kounnaret bras gant marv he mab, hag he deus c'hoant un digoll. Goude bezañ kavet ur [[arm-dorn]] ha [[Greunadenn (arm|greunadennoù]], e ya da stourm an nazied en un ti-leve.
==An aktourien==
* Gail Neely evel Eleanor "Mama" Washington
* Robert Harden evel Leroy
* Barry Brenner evel Ricky Jackson/"Adolf"
* Dawn Wildsmith evel Eva
* [[Michael Sonye]] evel Mengele
* Joel Hile evel Hook
* Gene Mitchell evel Brutus
* Tom Shell evel Gregory/"Smeg"
* Bobbie Bresee evel Mamm Smeg
* Tom Demenkoff evel Ariel
== Liammoù diavaez ==
* [https://www.imdb.com/title/tt0094077/ Surf Nazis Must Die] war [[IMDb]]
[[Rummad:Filmoù 1987]]
[[Rummad:Filmoù SUA]]
[[Rummad:Filmoù birvidik]]
[[Rummad:Filmoù Troma Entertainment]]
6bw8dw7w4391gxn5vjnz5aww9ia9o5e
2186659
2186658
2026-03-30T11:59:55Z
Dishual
612
/* An aktourien */
2186659
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''Surf Nazis Must Die''''' zo ur film [[film korvoiñ|korvoiñ]] [[Film birvidik|birvidik]] [[Faltazi Apokaliptek ha goude Apokalips|goude Apokalips]] [[stadunanat]] embannet e 1987 ha filmaozet gant Peter George. An aktourien eo Gail Neely, Barry Brenner ha Robert Harden. Produet eo bet gant ''The Institute'', un embregerezh produiñ filmoù perc'hennet ha krouet gant George, Craig A. Colton ha [[Robert Tinnell]], hag embannet eo bet gant [[Troma Entertainment]], un embregerezh produiñ hag embann filmoù gant boujedoù izel ha filmoù korvoiñ.
==An aktourien==
Ur [[Kren-douar|c'hren-douar]] a zo bet hag arvorioù [[Kalifornia]] a zo bet drismantret. An [[Traezhenn|traezhennoù]] a zo troet da lec'hioù dañjerus gant [[gang|gangoù]] feuls e penn an traoù. Unan anezho a zo savet gant [[Neveznaziegezh|neveznazied]] renet gant Adolf, ar "[[Führer]] eus an traezhennoù" emzisklêriet. Klask a ra bezañ mestr war an traezhennoù dre forzh tagañ gangoù pe strolladoù peoc'hus [[Surf|surferien]].
E-keit an amzer-se, ul labourer en ur puzh eoul-du [[Afroamerikaned|afromaerikan]] anvet Leroy a zo lazhet gant ar surferien nazi pa oa o redek war un draezhenn. Mamm Leroy, "Mama" Washington, a zo kounnaret bras gant marv he mab, hag he deus c'hoant un digoll. Goude bezañ kavet ur [[arm-dorn]] ha [[Greunadenn (arm|greunadennoù]], e ya da stourm an nazied en un ti-leve.
==An aktourien==
* Gail Neely evel Eleanor "Mama" Washington
* Robert Harden evel Leroy
* Barry Brenner evel Ricky Jackson/"Adolf"
* Dawn Wildsmith evel Eva
* [[Michael Sonye]] evel Mengele
* Joel Hile evel Hook
* Gene Mitchell evel Brutus
* Tom Shell evel Gregory/"Smeg"
* Bobbie Bresee evel Mamm Smeg
* Tom Demenkoff evel Ariel
== Liammoù diavaez ==
* [https://www.imdb.com/title/tt0094077/ Surf Nazis Must Die] war [[IMDb]]
[[Rummad:Filmoù 1987]]
[[Rummad:Filmoù SUA]]
[[Rummad:Filmoù birvidik]]
[[Rummad:Filmoù Troma Entertainment]]
haan79prcxiaw3bu0ee5jaus42btw7z
Gergana Peycheva
0
179707
2186661
2186657
2026-03-30T12:00:44Z
Dakbzh
58931
+ Kampionad bulgar ''Fonnapl'' (Maouezi).
2186661
wikitext
text/x-wiki
'''Gergana Peycheva''' ([[bulgareg]]:'''Гергана Пейчева''') a zo bet ganet d'an 30 a viz Gouhere [[2003]] e [[Sofia]] ([[Bulgaria]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] bulgar eo.<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) ha Stummer FIDE eo abaoe 2020, Mestr FIDE (FM) e oa abaoe 2018, Mestrez FIDE (WFM) abaoe 2017, Danvez Mestrez (WCM) abaoe 2014<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2197}} edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Meurzh 2026,{{formatnum:2141}} he renk Elo ''Fonnapl'' ha {{formatnum:2153}} he renk Elo ''Luc'hedenn'' <ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2348}} eo he [[renk Elo]] ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Du 2021.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad europat ar Skolioù (Merc'hed) ====
Trec'h e voe er rummad e-dan unnek vloaz e 2014<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr133994.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&flag=30 European School Chess Championships 2014 Girls under 11]</ref>.
==== Kampionad bulgar ''Fonnapl'' (Maouezi) ====
* Trec'h e voe e 2019<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr482203.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Individual Rapid Chess Championship - Women – 2019]</ref>.
* Trec'h e voe e 2022<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr611378.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Women Individual Rapid Chess Championship 2022]</ref>.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Bulgaria.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Daveenn
|-
|Gouhere hag Eost 2022||2||29||{{India}} [[Chennai]]||5,5/10 (+3, =5, -1)||<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr653632.aspx?lan=1&art=20&fed=BUL&flag=30 44th Olympiad Chennai 2022 Women – chess Results]</ref>.
|-
|}
{{EloChart|Q2916711}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?page=1&pid=159737 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Gergana_Peycheva He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Peycheva, Gergana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 2003]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù bulgar]]
692s4mj4jw1xmk88n0lenkjocmp3nrv
2186679
2186661
2026-03-30T15:17:55Z
Dakbzh
58931
+ Daveenn.
2186679
wikitext
text/x-wiki
'''Gergana Peycheva''' ([[bulgareg]]:'''Гергана Пейчева''') a zo bet ganet d'an 30 a viz Gouhere [[2003]] e [[Sofia]] ([[Bulgaria]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] bulgar eo.<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) ha Stummer FIDE eo abaoe 2020, Mestr FIDE (FM) e oa abaoe 2018, Mestrez FIDE (WFM) abaoe 2017, Danvez Mestrez (WCM) abaoe 2014<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2197}} edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Meurzh 2026,{{formatnum:2141}} he renk Elo ''Fonnapl'' ha {{formatnum:2153}} he renk Elo ''Luc'hedenn'' <ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2348}} eo he [[renk Elo]] ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Du 2021.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad europat ar Skolioù (Merc'hed) ====
Trec'h e voe er rummad e-dan unnek vloaz e 2014<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr133994.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&flag=30 European School Chess Championships 2014 Girls under 11]</ref>.
==== Kampionad bulgar ''Fonnapl'' (Maouezi) ====
* Trec'h e voe e 2019<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr482203.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Individual Rapid Chess Championship - Women – 2019]</ref>.
* Trec'h e voe e 2022<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr611378.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Women Individual Rapid Chess Championship 2022]</ref>.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Bulgaria.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Daveenn
|-
|Gouhere hag Eost 2022||2||29||{{India}} [[Chennai]]||5,5/10 (+3, =5, -1)||<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr653632.aspx?lan=1&art=20&fed=BUL&flag=30 44th Olympiad Chennai 2022 Women – chess Results]</ref>{{,}}<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
|-
|}
{{EloChart|Q2916711}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?page=1&pid=159737 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Gergana_Peycheva He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Peycheva, Gergana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 2003]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù bulgar]]
577qj8pt6d7fmg4yl50mj8iy05z993y
2186680
2186679
2026-03-30T15:30:02Z
Dakbzh
58931
+ Kampionad europat ar Maouezi - 2021.
2186680
wikitext
text/x-wiki
'''Gergana Peycheva''' ([[bulgareg]]:'''Гергана Пейчева''') a zo bet ganet d'an 30 a viz Gouhere [[2003]] e [[Sofia]] ([[Bulgaria]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] bulgar eo.<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) ha Stummer FIDE eo abaoe 2020, Mestr FIDE (FM) e oa abaoe 2018, Mestrez FIDE (WFM) abaoe 2017, Danvez Mestrez (WCM) abaoe 2014<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2197}} edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Meurzh 2026,{{formatnum:2141}} he renk Elo ''Fonnapl'' ha {{formatnum:2153}} he renk Elo ''Luc'hedenn'' <ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2348}} eo he [[renk Elo]] ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Du 2021.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad europat ar Skolioù (Merc'hed) ====
Trec'h e voe er rummad e-dan unnek vloaz e 2014<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr133994.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&flag=30 European School Chess Championships 2014 Girls under 11]</ref>.
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
Tapout a reas an 33{{vet}} plas e miz Eost 2021 en [[Iasi]] ([[Roumania]])<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
==== Kampionad bulgar ''Fonnapl'' (Maouezi) ====
* Trec'h e voe e 2019<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr482203.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Individual Rapid Chess Championship - Women – 2019]</ref>.
* Trec'h e voe e 2022<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr611378.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Women Individual Rapid Chess Championship 2022]</ref>.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Bulgaria.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Daveenn
|-
|Gouhere hag Eost 2022||2||29||{{India}} [[Chennai]]||5,5/10 (+3, =5, -1)||<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr653632.aspx?lan=1&art=20&fed=BUL&flag=30 44th Olympiad Chennai 2022 Women – chess Results]</ref>{{,}}<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
|-
|}
{{EloChart|Q2916711}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?page=1&pid=159737 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Gergana_Peycheva He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Peycheva, Gergana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 2003]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù bulgar]]
q8yoid3wrjqp2ln6yytue33u5yfp7xd
2186681
2186680
2026-03-30T15:38:06Z
Dakbzh
58931
+ Olimpiad ar Re Yaouank (kemmesk) - 2019.
2186681
wikitext
text/x-wiki
'''Gergana Peycheva''' ([[bulgareg]]:'''Гергана Пейчева''') a zo bet ganet d'an 30 a viz Gouhere [[2003]] e [[Sofia]] ([[Bulgaria]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] bulgar eo.<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) ha Stummer FIDE eo abaoe 2020, Mestr FIDE (FM) e oa abaoe 2018, Mestrez FIDE (WFM) abaoe 2017, Danvez Mestrez (WCM) abaoe 2014<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2197}} edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Meurzh 2026,{{formatnum:2141}} he renk Elo ''Fonnapl'' ha {{formatnum:2153}} he renk Elo ''Luc'hedenn'' <ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2348}} eo he [[renk Elo]] ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Du 2021.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad europat ar Skolioù (Merc'hed) ====
Trec'h e voe er rummad e-dan unnek vloaz e 2014<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr133994.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&flag=30 European School Chess Championships 2014 Girls under 11]</ref>.
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
Tapout a reas an 33{{vet}} plas e miz Eost 2021 en [[Iasi]] ([[Roumania]])<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
==== Kampionad bulgar ''Fonnapl'' (Maouezi) ====
* Trec'h e voe e 2019<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr482203.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Individual Rapid Chess Championship - Women – 2019]</ref>.
* Trec'h e voe e 2022<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr611378.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Women Individual Rapid Chess Championship 2022]</ref>.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Olimpiadoù echedoù ar Re Yaouank e-dan c'hwezek vloaz (kemmesk) ====
C'hoari a reas e skipailh Bulgaria e [[Turkia]] e 2019<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Bulgaria.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Daveenn
|-
|Gouhere hag Eost 2022||2||29||{{India}} [[Chennai]]||5,5/10 (+3, =5, -1)||<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr653632.aspx?lan=1&art=20&fed=BUL&flag=30 44th Olympiad Chennai 2022 Women – chess Results]</ref>{{,}}<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
|-
|}
{{EloChart|Q2916711}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?page=1&pid=159737 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Gergana_Peycheva He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Peycheva, Gergana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 2003]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù bulgar]]
7b9qt4drwv7whdysx3mrjedh9jr7sdr
2186695
2186681
2026-03-30T18:30:38Z
Dakbzh
58931
+ Kampionez Texas - 2023.
2186695
wikitext
text/x-wiki
'''Gergana Peycheva''' ([[bulgareg]]:'''Гергана Пейчева''') a zo bet ganet d'an 30 a viz Gouhere [[2003]] e [[Sofia]] ([[Bulgaria]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] bulgar eo.<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) ha Stummer FIDE eo abaoe 2020, Mestr FIDE (FM) e oa abaoe 2018, Mestrez FIDE (WFM) abaoe 2017, Danvez Mestrez (WCM) abaoe 2014<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2197}} edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Meurzh 2026,{{formatnum:2141}} he renk Elo ''Fonnapl'' ha {{formatnum:2153}} he renk Elo ''Luc'hedenn'' <ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2348}} eo he [[renk Elo]] ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Du 2021.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad europat ar Skolioù (Merc'hed) ====
Trec'h e voe er rummad e-dan unnek vloaz e 2014<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr133994.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&flag=30 European School Chess Championships 2014 Girls under 11]</ref>.
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
Tapout a reas an 33{{vet}} plas e miz Eost 2021 en [[Iasi]] ([[Roumania]])<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
==== Kampionad bulgar ''Fonnapl'' (Maouezi) ====
* Trec'h e voe e 2019<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr482203.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Individual Rapid Chess Championship - Women – 2019]</ref>.
* Trec'h e voe e 2022<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr611378.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Women Individual Rapid Chess Championship 2022]</ref>.
==== Kampionad [[Texas]] ar Maouezi ====
Trec'h e voe e miz Meurzh 2023 e Brownsville, 5,5/6<ref>{{en}}[
https://texaschess.org/fm-gergana-peycheva-wins-texas-womens-championship/ FM Gergana Peycheva Wins Texas Women’s Championship - Texas Chess Association, d'ar 27 a viz Meurzh 2023]</ref>.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Olimpiadoù echedoù ar Re Yaouank e-dan c'hwezek vloaz (kemmesk) ====
C'hoari a reas e skipailh Bulgaria e [[Turkia]] e 2019<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Bulgaria.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Daveenn
|-
|Gouhere hag Eost 2022||2||29||{{India}} [[Chennai]]||5,5/10 (+3, =5, -1)||<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr653632.aspx?lan=1&art=20&fed=BUL&flag=30 44th Olympiad Chennai 2022 Women – chess Results]</ref>{{,}}<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
|-
|}
{{EloChart|Q2916711}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?page=1&pid=159737 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Gergana_Peycheva He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Peycheva, Gergana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 2003]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù bulgar]]
sztak6z1g4wwc5lwsfivo7emuvi263j
2186696
2186695
2026-03-30T18:32:02Z
Dakbzh
58931
2186696
wikitext
text/x-wiki
'''Gergana Peycheva''' ([[bulgareg]]:'''Гергана Пейчева''') a zo bet ganet d'an 30 a viz Gouhere [[2003]] e [[Sofia]] ([[Bulgaria]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] bulgar eo.<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) ha Stummer FIDE eo abaoe 2020, Mestr FIDE (FM) e oa abaoe 2018, Mestrez FIDE (WFM) abaoe 2017, Danvez Mestrez (WCM) abaoe 2014<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2197}} edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Meurzh 2026,{{formatnum:2141}} he renk Elo ''Fonnapl'' ha {{formatnum:2153}} he renk Elo ''Luc'hedenn'' <ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2348}} eo he [[renk Elo]] ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Du 2021.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad europat ar Skolioù (Merc'hed) ====
Trec'h e voe er rummad e-dan unnek vloaz e 2014<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr133994.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&flag=30 European School Chess Championships 2014 Girls under 11]</ref>.
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
Tapout a reas an 33{{vet}} plas e miz Eost 2021 en [[Iasi]] ([[Roumania]])<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
==== Kampionad bulgar ''Fonnapl'' (Maouezi) ====
* Trec'h e voe e 2019<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr482203.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Individual Rapid Chess Championship - Women – 2019]</ref>.
* Trec'h e voe e 2022<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr611378.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Women Individual Rapid Chess Championship 2022]</ref>.
==== Kampionad [[Texas]] ar Maouezi ====
Trec'h e voe e miz Meurzh 2023 e [[Brownsville (Texas)|Brownsville]], 5,5/6<ref>{{en}}[
https://texaschess.org/fm-gergana-peycheva-wins-texas-womens-championship/ FM Gergana Peycheva Wins Texas Women’s Championship - Texas Chess Association, d'ar 27 a viz Meurzh 2023]</ref>.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Olimpiadoù echedoù ar Re Yaouank e-dan c'hwezek vloaz (kemmesk) ====
C'hoari a reas e skipailh Bulgaria e [[Turkia]] e 2019<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Bulgaria.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Daveenn
|-
|Gouhere hag Eost 2022||2||29||{{India}} [[Chennai]]||5,5/10 (+3, =5, -1)||<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr653632.aspx?lan=1&art=20&fed=BUL&flag=30 44th Olympiad Chennai 2022 Women – chess Results]</ref>{{,}}<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
|-
|}
{{EloChart|Q2916711}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?page=1&pid=159737 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Gergana_Peycheva He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Peycheva, Gergana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 2003]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù bulgar]]
dqoavpjo3getco6f463oa4xvypbgywr
2186697
2186696
2026-03-30T19:01:48Z
Dakbzh
58931
+ Kampionad europat ar Maouezi - 2023.
2186697
wikitext
text/x-wiki
'''Gergana Peycheva''' ([[bulgareg]]:'''Гергана Пейчева''') a zo bet ganet d'an 30 a viz Gouhere [[2003]] e [[Sofia]] ([[Bulgaria]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] bulgar eo.<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) ha Stummer FIDE eo abaoe 2020, Mestr FIDE (FM) e oa abaoe 2018, Mestrez FIDE (WFM) abaoe 2017, Danvez Mestrez (WCM) abaoe 2014<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2197}} edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Meurzh 2026,{{formatnum:2141}} he renk Elo ''Fonnapl'' ha {{formatnum:2153}} he renk Elo ''Luc'hedenn'' <ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2348}} eo he [[renk Elo]] ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Du 2021.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad europat ar Skolioù (Merc'hed) ====
Trec'h e voe er rummad e-dan unnek vloaz e 2014<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr133994.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&flag=30 European School Chess Championships 2014 Girls under 11]</ref>.
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
Tapout a reas an 33{{vet}} plas e miz Eost 2021 en [[Iasi]] ([[Roumania]])<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
==== Kampionad bulgar ''Fonnapl'' (Maouezi) ====
* Trec'h e voe e 2019<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr482203.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Individual Rapid Chess Championship - Women – 2019]</ref>.
* Trec'h e voe e 2022<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr611378.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Women Individual Rapid Chess Championship 2022]</ref>.
==== Kampionad [[Texas]] ar Maouezi ====
Trec'h e voe e miz Meurzh 2023 e [[Brownsville (Texas)|Brownsville]], 5,5/6<ref>{{en}}[
https://texaschess.org/fm-gergana-peycheva-wins-texas-womens-championship/ FM Gergana Peycheva Wins Texas Women’s Championship - Texas Chess Association, d'ar 27 a viz Meurzh 2023]</ref>.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Olimpiadoù echedoù ar Re Yaouank e-dan c'hwezek vloaz (kemmesk) ====
C'hoari a reas e skipailh Bulgaria e [[Turkia]] e 2019<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Bulgaria.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Daveenn
|-
|Gouhere hag Eost 2022||2||29||{{India}} [[Chennai]]||5,5/10 (+3, =5, -1)||<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr653632.aspx?lan=1&art=20&fed=BUL&flag=30 44th Olympiad Chennai 2022 Women – chess Results]</ref>{{,}}<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
|-
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Bulgaria.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Bro ha kêr||Disoc'h||Notenn haDaveenn
|-
|Du 2023||3||{{Montenegro}} [[Budva]]||5,5/9 (+4, =3, -2)||He zre'ch war [[Lela Javakhishvili]] ([[Jorjia]]) a roas an trec'h d'he skipailh<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=2611944 Chess Games]</ref>.
|-
|}
{{EloChart|Q2916711}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?page=1&pid=159737 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Gergana_Peycheva He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Peycheva, Gergana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 2003]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù bulgar]]
lm41rii2abk1kmzywfw5r7tfzfiss8i
2186705
2186697
2026-03-30T19:47:48Z
Dakbzh
58931
/* Kampionad Texas ar Maouezi */
2186705
wikitext
text/x-wiki
'''Gergana Peycheva''' ([[bulgareg]]:'''Гергана Пейчева''') a zo bet ganet d'an 30 a viz Gouhere [[2003]] e [[Sofia]] ([[Bulgaria]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] bulgar eo.<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) ha Stummer FIDE eo abaoe 2020, Mestr FIDE (FM) e oa abaoe 2018, Mestrez FIDE (WFM) abaoe 2017, Danvez Mestrez (WCM) abaoe 2014<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2197}} edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Meurzh 2026,{{formatnum:2141}} he renk Elo ''Fonnapl'' ha {{formatnum:2153}} he renk Elo ''Luc'hedenn'' <ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2348}} eo he [[renk Elo]] ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Du 2021.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad europat ar Skolioù (Merc'hed) ====
Trec'h e voe er rummad e-dan unnek vloaz e 2014<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr133994.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&flag=30 European School Chess Championships 2014 Girls under 11]</ref>.
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
Tapout a reas an 33{{vet}} plas e miz Eost 2021 en [[Iasi]] ([[Roumania]])<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
==== Kampionad bulgar ''Fonnapl'' (Maouezi) ====
* Trec'h e voe e 2019<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr482203.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Individual Rapid Chess Championship - Women – 2019]</ref>.
* Trec'h e voe e 2022<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr611378.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Women Individual Rapid Chess Championship 2022]</ref>.
==== Kampionad [[Texas]] ar Maouezi ====
Trec'h e voe e miz Meurzh 2023 e [[Brownsville (Texas)|Brownsville]], 5,5/6<ref>{{en}}[https://texaschess.org/fm-gergana-peycheva-wins-texas-womens-championship/ FM Gergana Peycheva Wins Texas Women’s Championship - Texas Chess Association, d'ar 27 a viz Meurzh 2023]</ref>.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Olimpiadoù echedoù ar Re Yaouank e-dan c'hwezek vloaz (kemmesk) ====
C'hoari a reas e skipailh Bulgaria e [[Turkia]] e 2019<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Bulgaria.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Daveenn
|-
|Gouhere hag Eost 2022||2||29||{{India}} [[Chennai]]||5,5/10 (+3, =5, -1)||<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr653632.aspx?lan=1&art=20&fed=BUL&flag=30 44th Olympiad Chennai 2022 Women – chess Results]</ref>{{,}}<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
|-
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Bulgaria.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Bro ha kêr||Disoc'h||Notenn haDaveenn
|-
|Du 2023||3||{{Montenegro}} [[Budva]]||5,5/9 (+4, =3, -2)||He zre'ch war [[Lela Javakhishvili]] ([[Jorjia]]) a roas an trec'h d'he skipailh<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=2611944 Chess Games]</ref>.
|-
|}
{{EloChart|Q2916711}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?page=1&pid=159737 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Gergana_Peycheva He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Peycheva, Gergana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 2003]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù bulgar]]
ek5e4xeg34p4ue1ash7wpa5sxesnnde
2186748
2186705
2026-03-31T10:50:27Z
Dakbzh
58931
2186748
wikitext
text/x-wiki
'''Gergana Peycheva''' ([[bulgareg]]:'''Гергана Пейчева''') a zo bet ganet d'an 30 a viz Gouhere [[2003]] e [[Sofia]] ([[Bulgaria]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] bulgar eo.<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) ha Stummer FIDE eo abaoe 2020, Mestr FIDE (FM) e oa abaoe 2018, Mestrez FIDE (WFM) abaoe 2017, Danvez Mestrez (WCM) abaoe 2014<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2197}} edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Meurzh 2026,{{formatnum:2141}} he renk Elo ''Fonnapl'' ha {{formatnum:2153}} he renk Elo ''Luc'hedenn'' <ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2348}} eo he [[renk Elo]] ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Du 2021.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad europat ar Skolioù (Merc'hed) ====
Trec'h e voe er rummad e-dan unnek vloaz e 2014<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr133994.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&flag=30 European School Chess Championships 2014 Girls under 11]</ref>.
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
Tapout a reas an 33{{vet}} plas e miz Eost 2021 en [[Iasi]] ([[Roumania]])<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
==== Kampionad bulgar ''Fonnapl'' (Maouezi) ====
* Trec'h e voe e 2019<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr482203.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Individual Rapid Chess Championship - Women – 2019]</ref>.
* Trec'h e voe e 2022<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr611378.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Women Individual Rapid Chess Championship 2022]</ref>.
==== Kampionad [[Texas]] ar Maouezi ====
Trec'h e voe e miz Meurzh 2023 e [[Brownsville (Texas)|Brownsville]], 5,5/6<ref>{{en}}[https://texaschess.org/fm-gergana-peycheva-wins-texas-womens-championship/ FM Gergana Peycheva Wins Texas Women’s Championship - Texas Chess Association, d'ar 27 a viz Meurzh 2023]</ref>.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Olimpiadoù echedoù ar Re Yaouank e-dan c'hwezek vloaz (kemmesk) ====
C'hoari a reas e skipailh Bulgaria e [[Turkia]] e 2019<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Bulgaria.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Daveenn
|-
|Gouhere hag Eost 2022||2||29||{{India}} [[Chennai]]||5,5/10 (+3, =5, -1)||<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr653632.aspx?lan=1&art=20&fed=BUL&flag=30 44th Olympiad Chennai 2022 Women – chess Results]</ref>{{,}}<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
|-
|}
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Bulgaria.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Bro ha kêr||Disoc'h||Notenn haDaveenn
|-
|Du 2023||3||{{Montenegro}} [[Budva]]||5,5/9 (+4, =3, -2)||He zre'ch war [[Lela Javakhishvili]] ([[Jorjia]]) a roas an trec'h d'he skipailh<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=2611944 Chess Games]</ref>.
|-
|}
{{EloChart|Q2916711}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?page=1&pid=159737 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Gergana_Peycheva He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Peycheva, Gergana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 2003]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù bulgar]]
d26uyz4wcb2olr3n3q9br3nq3jsku41
2186750
2186748
2026-03-31T11:09:40Z
Dakbzh
58931
+ Olimpiad Budapest - 2024.
2186750
wikitext
text/x-wiki
'''Gergana Peycheva''' ([[bulgareg]]:'''Гергана Пейчева''') a zo bet ganet d'an 30 a viz Gouhere [[2003]] e [[Sofia]] ([[Bulgaria]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] bulgar eo.<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) ha Stummer FIDE eo abaoe 2020, Mestr FIDE (FM) e oa abaoe 2018, Mestrez FIDE (WFM) abaoe 2017, Danvez Mestrez (WCM) abaoe 2014<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2197}} edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Meurzh 2026,{{formatnum:2141}} he renk Elo ''Fonnapl'' ha {{formatnum:2153}} he renk Elo ''Luc'hedenn'' <ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2348}} eo he [[renk Elo]] ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Du 2021.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad europat ar Skolioù (Merc'hed) ====
Trec'h e voe er rummad e-dan unnek vloaz e 2014<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr133994.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&flag=30 European School Chess Championships 2014 Girls under 11]</ref>.
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
Tapout a reas an 33{{vet}} plas e miz Eost 2021 en [[Iasi]] ([[Roumania]])<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
==== Kampionad bulgar ''Fonnapl'' (Maouezi) ====
* Trec'h e voe e 2019<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr482203.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Individual Rapid Chess Championship - Women – 2019]</ref>.
* Trec'h e voe e 2022<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr611378.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Women Individual Rapid Chess Championship 2022]</ref>.
==== Kampionad [[Texas]] ar Maouezi ====
Trec'h e voe e miz Meurzh 2023 e [[Brownsville (Texas)|Brownsville]], 5,5/6<ref>{{en}}[https://texaschess.org/fm-gergana-peycheva-wins-texas-womens-championship/ FM Gergana Peycheva Wins Texas Women’s Championship - Texas Chess Association, d'ar 27 a viz Meurzh 2023]</ref>.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Olimpiadoù echedoù ar Re Yaouank e-dan c'hwezek vloaz (kemmesk) ====
C'hoari a reas e skipailh Bulgaria e [[Turkia]] e 2019<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoari a reas div wezh e skipailh Bulgaria.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Daveenn
|-
|Gouhere hag Eost 2022||2||29||{{India}} [[Chennai]]||5,5/10 (+3, =5, -1)||<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr653632.aspx?lan=1&art=20&fed=BUL&flag=30 44th Olympiad Chennai 2022 Women – chess Results]</ref>{{,}}<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
|-
|Gwengolo 2024|| ||30||{{Hungaria}} [[Budapest]]||4/17 (+2, =4, -1)||<ref>{{en}}[https://www.365chess.com/players/Gergana_Peycheva/?p=1&start=40 – He c'hoari e 365 Chess]</ref>.
|-
|}
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Bulgaria.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Bro ha kêr||Disoc'h||Notenn haDaveenn
|-
|Du 2023||3||{{Montenegro}} [[Budva]]||5,5/9 (+4, =3, -2)||He zre'ch war [[Lela Javakhishvili]] ([[Jorjia]]) a roas an trec'h d'he skipailh<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=2611944 Chess Games]</ref>.
|-
|}
{{EloChart|Q2916711}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?page=1&pid=159737 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Gergana_Peycheva He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Peycheva, Gergana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 2003]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù bulgar]]
etppdsbtgf7982mzlnktqx7lqqu5hhq
2186751
2186750
2026-03-31T11:10:24Z
Dakbzh
58931
/* Olimpiadoù ar Maouezi */
2186751
wikitext
text/x-wiki
'''Gergana Peycheva''' ([[bulgareg]]:'''Гергана Пейчева''') a zo bet ganet d'an 30 a viz Gouhere [[2003]] e [[Sofia]] ([[Bulgaria]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] bulgar eo.<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) ha Stummer FIDE eo abaoe 2020, Mestr FIDE (FM) e oa abaoe 2018, Mestrez FIDE (WFM) abaoe 2017, Danvez Mestrez (WCM) abaoe 2014<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2197}} edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Meurzh 2026,{{formatnum:2141}} he renk Elo ''Fonnapl'' ha {{formatnum:2153}} he renk Elo ''Luc'hedenn'' <ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2348}} eo he [[renk Elo]] ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Du 2021.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad europat ar Skolioù (Merc'hed) ====
Trec'h e voe er rummad e-dan unnek vloaz e 2014<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr133994.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&flag=30 European School Chess Championships 2014 Girls under 11]</ref>.
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
Tapout a reas an 33{{vet}} plas e miz Eost 2021 en [[Iasi]] ([[Roumania]])<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
==== Kampionad bulgar ''Fonnapl'' (Maouezi) ====
* Trec'h e voe e 2019<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr482203.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Individual Rapid Chess Championship - Women – 2019]</ref>.
* Trec'h e voe e 2022<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr611378.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Women Individual Rapid Chess Championship 2022]</ref>.
==== Kampionad [[Texas]] ar Maouezi ====
Trec'h e voe e miz Meurzh 2023 e [[Brownsville (Texas)|Brownsville]], 5,5/6<ref>{{en}}[https://texaschess.org/fm-gergana-peycheva-wins-texas-womens-championship/ FM Gergana Peycheva Wins Texas Women’s Championship - Texas Chess Association, d'ar 27 a viz Meurzh 2023]</ref>.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Olimpiadoù echedoù ar Re Yaouank e-dan c'hwezek vloaz (kemmesk) ====
C'hoari a reas e skipailh Bulgaria e [[Turkia]] e 2019<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoari a reas div wezh e skipailh Bulgaria.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Daveenn
|-
|Gouhere hag Eost 2022||2||29||{{India}} [[Chennai]]||5,5/10 (+3, =5, -1)||<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr653632.aspx?lan=1&art=20&fed=BUL&flag=30 44th Olympiad Chennai 2022 Women – Chess Results]</ref>{{,}}<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
|-
|Gwengolo 2024|| ||30||{{Hungaria}} [[Budapest]]||4/17 (+2, =4, -1)||<ref>{{en}}[https://www.365chess.com/players/Gergana_Peycheva/?p=1&start=40 – He c'hoari e 365 Chess]</ref>.
|-
|}
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Bulgaria.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Bro ha kêr||Disoc'h||Notenn haDaveenn
|-
|Du 2023||3||{{Montenegro}} [[Budva]]||5,5/9 (+4, =3, -2)||He zre'ch war [[Lela Javakhishvili]] ([[Jorjia]]) a roas an trec'h d'he skipailh<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=2611944 Chess Games]</ref>.
|-
|}
{{EloChart|Q2916711}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?page=1&pid=159737 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Gergana_Peycheva He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Peycheva, Gergana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 2003]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù bulgar]]
5k0q3rdxdhz9mbgk0rix1dajoidgshs
2186752
2186751
2026-03-31T11:11:49Z
Dakbzh
58931
/* Olimpiadoù ar Maouezi */
2186752
wikitext
text/x-wiki
'''Gergana Peycheva''' ([[bulgareg]]:'''Гергана Пейчева''') a zo bet ganet d'an 30 a viz Gouhere [[2003]] e [[Sofia]] ([[Bulgaria]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] bulgar eo.<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) ha Stummer FIDE eo abaoe 2020, Mestr FIDE (FM) e oa abaoe 2018, Mestrez FIDE (WFM) abaoe 2017, Danvez Mestrez (WCM) abaoe 2014<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2197}} edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Meurzh 2026,{{formatnum:2141}} he renk Elo ''Fonnapl'' ha {{formatnum:2153}} he renk Elo ''Luc'hedenn'' <ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2348}} eo he [[renk Elo]] ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Du 2021.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad europat ar Skolioù (Merc'hed) ====
Trec'h e voe er rummad e-dan unnek vloaz e 2014<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr133994.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&flag=30 European School Chess Championships 2014 Girls under 11]</ref>.
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
Tapout a reas an 33{{vet}} plas e miz Eost 2021 en [[Iasi]] ([[Roumania]])<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
==== Kampionad bulgar ''Fonnapl'' (Maouezi) ====
* Trec'h e voe e 2019<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr482203.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Individual Rapid Chess Championship - Women – 2019]</ref>.
* Trec'h e voe e 2022<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr611378.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Women Individual Rapid Chess Championship 2022]</ref>.
==== Kampionad [[Texas]] ar Maouezi ====
Trec'h e voe e miz Meurzh 2023 e [[Brownsville (Texas)|Brownsville]], 5,5/6<ref>{{en}}[https://texaschess.org/fm-gergana-peycheva-wins-texas-womens-championship/ FM Gergana Peycheva Wins Texas Women’s Championship - Texas Chess Association, d'ar 27 a viz Meurzh 2023]</ref>.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Olimpiadoù echedoù ar Re Yaouank e-dan c'hwezek vloaz (kemmesk) ====
C'hoari a reas e skipailh Bulgaria e [[Turkia]] e 2019<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoari a reas div wezh e skipailh Bulgaria.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Daveenn
|-
|Gouhere hag Eost 2022||2||29||{{India}} [[Chennai]]||5,5/10 (+3, =5, -1)||<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr653632.aspx?lan=1&art=20&fed=BUL&flag=30 44th Olympiad Chennai 2022 Women – Chess Results]</ref>{{,}}<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
|-
|Gwengolo 2024|| ||30||{{Hungaria}} [[Budapest]]||4/17 (+2, =4, -1)||<ref>{{en}}[https://www.365chess.com/players/Gergana_Peycheva/?p=1&start=40 He c'hoari e 365 Chess]</ref>.
|-
|}
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Bulgaria.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Bro ha kêr||Disoc'h||Notenn haDaveenn
|-
|Du 2023||3||{{Montenegro}} [[Budva]]||5,5/9 (+4, =3, -2)||He zre'ch war [[Lela Javakhishvili]] ([[Jorjia]]) a roas an trec'h d'he skipailh<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=2611944 Chess Games]</ref>.
|-
|}
{{EloChart|Q2916711}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?page=1&pid=159737 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Gergana_Peycheva He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Peycheva, Gergana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 2003]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù bulgar]]
mt3vv9slyh84jz4zlh28e5uctmm8afw
9 mm P.A.K.
0
179708
2186662
2026-03-30T12:36:52Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "{| class="infobox" {{Infobox/Titl|9 mm P.A.|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:9 mm P.AK..jpg|frameless|250x250px]]<br>Ur gartouchenn '''9 mm P.A.K.''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! scope="row" |Doare korf an douilhez |kreuzenn, eeun |- ! scope="row" |Doare skeiñ |e-kreiz |- ! scope="row" |Bro orin |{{Alamagn}} |- ! cols..."
2186662
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|9 mm P.A.|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:9 mm P.AK..jpg|frameless|250x250px]]<br>Ur gartouchenn '''9 mm P.A.K.'''
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! scope="row" |Doare korf an douilhez
|kreuzenn, eeun
|-
! scope="row" |Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! scope="row" |Bro orin
|{{Alamagn}}
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
|-
! scope="row" |Ø korf an douilhez
|9,55 mm
|-
! scope="row" |Ø strad
|9,5 mm
|-
! scope="row" |Tevder ar strad
|1,25 mm
|-
! scope="row" |Hirder an douilhez
|22,50 mm
|-
! scope="row" |Hirder ar gartouchenn
|22,70 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! scope="row" |Gwask ar gazoù d'ar muiañ
|400 bar
|-
! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|SP
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall
|D
|}
An '''9 mm P.A.''' (evit ''Pistole Automatik'', en alamaneg), anvet ivez '''9 × 22 mm''', pe '''9 mm P.A.K.''' (he doare [[munision gwenn]], an hini anavezetañ) zo ur rummad [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]] armoù-dorn nann-varvus a-orin eus [[Alamagn]].
== Doareoù ==
Doareoù disheñvel eus an 9 mm P.A. a gaver, pep hini ur pal disheñvel. Disheñvelaet e vezont gant liv o beg, met n'eo ket unvan ar reolennoù war al livioù-mañ er bed a-bezh.
* 9 mm P.A.K. (''Pistole Automatik Knall'', "pistolenn aotomatek a-wenn") : munisionoù gwenn, gwer (klasel) pe melen (hag a brodu ur flammenn brasoc'h e beg ar c'hanol) ;
* 9 mm R : munisionoù gwenn evit ar [[Revolver|revolverioù]] ;
* 9 mm P.A. CS ha P.A. CN : munisionoù enne gazoù daeraouiñ CS ha CN ;
* 9 mm PV : munisionoù enne gazoù daeraouiñ gant pebr ;
* 9 mm P.A. Tehkrim ha PP9RP : munisionoù enne bannadelloù nann-varvus e kaoutchoug.
== Implij ==
Kartouchennoù 9 mm P.A. zo a c'hall bezañ implijet e armoù dezhe kanolioù klasel er broioù m'eo aotreet, evit tennañ boledoù kaoutchoug. Kalz armoù all kambret evit ar gartouchenn-mañ o deus ur c'hanol dall, ennañ un toullig hepken evit lezel aezhennoù tarzhadenn an tenn da vont er-maez memestra.
Ar c'hartouchennoù P.A.K. (a-wenn) a vez implijet e bed ar sinema, evit pleustriñ en arme pe boaziañ chas (polis, arme) da darzhadennoù an armoù-tan. Ar c'hartouchennoù P.A. all (gaz, bannadell nann-varvus) a vez implijet evel doare d'en em zifenn.
== Pennad kar ==
* [[Arm a-wenn]]
* [[Munision gwenn]]
== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-viii/tabviiical-fr-page10.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù Alamagn]]
5g2z89adl4tlbkhj9xr3p0ne807vt1m
9 mm P.A.
0
179709
2186665
2026-03-30T12:39:48Z
Kestenn
14086
Adkas war-du [[9 mm P.A.K.]]
2186665
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[9 mm P.A.K.]]
jpli4632e8wz9i2gd6p9bxr18qnmo52
SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)
0
179710
2186667
2026-03-30T13:07:41Z
Kestenn
14086
Adkas war-du [[Sistem Titouriñ war an Armoù]]
2186667
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[Sistem Titouriñ war an Armoù]]
d32m4j966j0s4ilkc180403jgjxy0ln
Drajez
0
179711
2186668
2026-03-30T13:11:35Z
Arko
540
Boulc'hañ
2186668
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
An '''drajez''' a zo madigoù graet gant un [[alamandez]]enn wisket gant siros sukr. Neuz ar [[porselen]] o deus, flour o gorre, ha gant a bep seurt livioù (gwenn, roz, glas sklaer, etc). Profet e vezont hent-hengounel e kalz broioù gant ur sevenadur kristen, da geñver ar badeziantoù, an eured, ar pask bihan pe ar pask bras. Drajez all a vez kinniget a-wechoù : gant chokolad e-lec'h an alamandezenn, met gant ar memes neuz.
== Istor ==
Kozh eo orinoù an drajez. Da vare ar Romaned e veze profet madigoù graet gant un alamandezenn wisket gant mel ha bleud (ne oa ket bet dizoloet ar sukr d'ar mare-se), profet da geñver ar ganedigezhioù hag an euredoù. Er Grennamzer e oa graet madigoù gant ur frouezhenn sec'h c'holoet gant mel. Un alamandezenn a oa ar frouezhenn-se e [[Verdun]] ([[Loren]], en [[Impalaeriezh santel roman german]]) peogwir e oa ur gêr a varc'hadourien, hag enporzhiet e oa ar frouezh-se ganto eus ar Sav-heol d'ar mare-se. Dont a reas ar gêr lorenat da vezañ ul lec'h produiñ drajez a-bouez adalek an XII{{vet}} kantved, hag ezporzhañ a reas an drajez d'an [[Izelvroioù]], da [[Kergustentin|Gergustentin]] ha da [[Rusia]]. Kaset e veze drajez da lezioù Europa, ha plijout a raent d'an noblañs.
Adalek an XIX{{vet}} kantved e teuas ar produiñ drajez da vezañ industriel. Kumun [[Casinos]] e [[Proviñs València]] a zo ul lec'h produiñ a-bouez hiziv.
[[Rummad:Madigoù]]
0c7tqg6vudg3939qhshp00ui5yszl89
Sistem Titouriñ war an Armoù
0
179712
2186671
2026-03-30T13:28:30Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "Ar '''Sistem Titouriñ war an Armoù''' (e galleg, en ur mod ofisiel : '''''SIA,'' ''Système d'information sur les armes''''') zo ur benveg niverel bet lakaet e plas e [[Bro-C'hall]] gant an [[SCAE]] (''Service central des armes et explosifs'', "Servij kreiz an armoù hag an danvezioù-tarzh"), dindan beli [[Ministrerezh an Diabarzh]], adalek 2020. E bal eo renabliñ armoù ar [[Lezennoù war an armoù e Frañs#Hiziv an deiz|rummadoù A1, B ha C]] e Bro-C'hall hag o..."
2186671
wikitext
text/x-wiki
Ar '''Sistem Titouriñ war an Armoù''' (e galleg, en ur mod ofisiel : '''''SIA,'' ''Système d'information sur les armes''''') zo ur benveg niverel bet lakaet e plas e [[Bro-C'hall]] gant an [[SCAE]] (''Service central des armes et explosifs'', "Servij kreiz an armoù hag an danvezioù-tarzh"), dindan beli [[Ministrerezh an Diabarzh]], adalek 2020.
E bal eo renabliñ armoù ar [[Lezennoù war an armoù e Frañs#Hiziv an deiz|rummadoù A1, B ha C]] e Bro-C'hall hag o ferc'henned. Gellet a ra bezañ implijet gant <ref>{{Fr}} ''[https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/R61698 Espace détenteurs du système d'information sur les armes (SIA)]'', Service-public.gouv.fr (lennet d'an 30/03/2026)</ref>:
*ar perc'henned armoù-tan : [[Chaseal|chaseourien]], tennerien sport ([[ball-trap]], [[biatlon]] ha [[sportoù tennañ]] dre vras), pe tud a fell dezhe mirout un arm bet kavet pe resevet digant o familh ;
*an [[Armerezh|armeurerien]] ;
*aozadurioù Stad : servijoù surentez ([[Polis broadel (Bro-C'hall)|polis]], [[Archeriezh vroadel (Bro-C'hall)|archeriezh]]), prefetioù, servijoù titouriñ.
Lakaet eo bet e plas adalek 2020 tamm-ha-tamm evit kemer plas fichennaouegoù all evel [[AGRIPPA (fichennaoueg)|AGRIPPA]]. Un diaz roadennoù, ennañ renablet an doareoù armoù hag o ferzhioù teknikel, hag ul levr polis niverel (''Livre de police numérique'') hag a gemer plas marilh paper an armeurerien, zo stag ouzh an SIA.
== Liamm diavaez ==
* {{Fr}} [https://sia.detenteurs.interieur.gouv.fr/realms/detenteurs/protocol/openid-connect/auth?response_type=code&scope=openid%20email&client_id=detenteurs-oidc-client-app&state=NDP6GC4mB8yXehqLBnyo7Phk0Is&redirect_uri=https%3A%2F%2Fsia.detenteurs.interieur.gouv.fr%2Fespace-detenteurs%2Fredirect_uri&nonce=RL5vMF0URbdn4jE2yjgQqfHfOsJZK7veJBPKBXZk0r0 Lec'hienn an SIA evit ar perc'henned armoù-tan]
==Daveennoù==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Diazoù roadennoù]]
[[Rummad:Lezennoù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Sportoù tennañ]]
[[Rummad:Chase]]
mm4y5x8rx14fgf2f715roumv71tk0lq
2186672
2186671
2026-03-30T13:31:28Z
Kestenn
14086
2186672
wikitext
text/x-wiki
Ar '''Sistem Titouriñ war an Armoù''' (e galleg, en ur mod ofisiel : '''''SIA,'' ''Système d'information sur les armes''''') zo ur benveg niverel bet lakaet e plas e [[Bro-C'hall]] gant an [[SCAE]] (''Service central des armes et explosifs'', "Servij kreiz an armoù hag an danvezioù-tarzh"), dindan beli [[Ministrerezh an Diabarzh]], adalek 2020.
E bal eo renabliñ armoù ar [[Lezennoù war an armoù e Frañs#Hiziv an deiz|rummadoù A1, B ha C]] e Bro-C'hall hag o ferc'henned. Gellet a ra bezañ implijet gant <ref>{{Fr}} ''[https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/R61698 Espace détenteurs du système d'information sur les armes (SIA)]'', Service-public.gouv.fr (lennet d'an 30/03/2026)</ref>:
*ar perc'henned armoù-tan : [[Chaseal|chaseourien]], tennerien sport ([[ball-trap]], [[biatlon]] ha [[sportoù tennañ]] dre vras), pe tud a fell dezhe mirout un arm bet kavet pe resevet digant o familh ;
*an [[Armerezh|armeurerien]] ;
*aozadurioù Stad : servijoù surentez ([[Polis broadel (Bro-C'hall)|polis]], [[Archeriezh vroadel (Bro-C'hall)|archeriezh]]), prefetioù, servijoù titouriñ.
Lakaet eo bet e plas adalek 2020 tamm-ha-tamm evit kemer plas fichennaouegoù all evel [[AGRIPPA (fichennaoueg)|AGRIPPA]]. Un diaz roadennoù, ennañ renablet an doareoù armoù hag o ferzhioù teknikel, hag ul levr polis niverel (''Livre de police numérique'') hag a gemer plas marilh paper an armeurerien, zo stag ouzh an SIA.
== Liamm diavaez ==
* {{Fr}} [https://sia.detenteurs.interieur.gouv.fr/realms/detenteurs/protocol/openid-connect/auth?response_type=code&scope=openid%20email&client_id=detenteurs-oidc-client-app&state=NDP6GC4mB8yXehqLBnyo7Phk0Is&redirect_uri=https%3A%2F%2Fsia.detenteurs.interieur.gouv.fr%2Fespace-detenteurs%2Fredirect_uri&nonce=RL5vMF0URbdn4jE2yjgQqfHfOsJZK7veJBPKBXZk0r0 Lec'hienn an SIA evit ar perc'henned armoù-tan]
== Pennadoù kar ==
* [[Lezennoù war an armoù e Frañs]]
* [[FINIADA]]
* [[Trafikerezh armoù|Trafikerezh armoù-tan]]
* [[Kod ar surentez diabarzh (Bro-C'hall)|Kod ar surentez diabarzh]]
==Daveennoù==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Diazoù roadennoù]]
[[Rummad:Lezennoù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Sportoù tennañ]]
[[Rummad:Chase]]
2q7u0jesdabk9kk9caz66mx0j1jv5yj
Kofi Yamgnane
0
179713
2186682
2026-03-30T16:15:19Z
Huñvreüs
54570
boulc’het
2186682
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kofi Yamgnane''', bet ganet d’an {{deiziad|11|Here|1945}} e [[Bassar]] ([[Togo]]), zo ur politikour breizhat ha togoat.
Bet eo sekretour stad e karg eus an enframmañ (1991-1993), kuzulier rannvro [[rannvro Breizh|Breizh]] (1992-1997), kannad [[Penn-ar-Bed]] (1997-2002), ha maer [[Sant-Kouled]] (1989-2001).
== Buhez ==
Pa oa yaouank, o vevañ e Bassar, e voe kaset da Vreizh evit studiañ abalamour d’e live uhel<ref name=objectiftogo>{{fr}} {{cite web |url=https://www.lemonde.fr/afrique/article/2009/07/02/kofi-yamgnane-objectif-togo_1214427_3212.html |title=Kofi Yamgnane : objectif Togo |publisher=Le Monde |month=Gouere |year=2009}}</ref> ha tapout a reas un aotreegezh war ar jedoniezh. Dont a reas da ijinour e DDE Penn-ar-Bed, e [[Kemper]]. E 1975 e tapas ar vroadelezh c’hall. Studiañ a reas war-lerc’h en École des Mines de [[Nancy]] (1979-1981).
Dimezet eo gant Anne-Marie, ur Vreizhadez kelennerez war ar jedoniezh. Daou vugel o deus: Amina, ginekologourez, ha Kwame, ijinour war ar stlenneg.
== Red-micher ==
=== Breizh ===
E 1983 e voe dilennet da guzulier kêr e Sant-Kouled. Emezelañ a reas d’ar [[Strollad Sokialour Bro-C'hall|Strollad Sokialour]]. E 1989 e voa dilennet da vaer Sant-Kouled, unan eus maered kentañ a orin eus Afrika e pennvro Bro-C’hall. Lizherennoù a voe kaset d’ar Sant-Koulediz, Kofi Yamgnane en o zouesk, enno kunujennoù [[Gouennelouriezh|gouennelour]]. E 2021 e embannas un nebeut anezho en e levr ''Mémoires d'Outre-haine''.
Kuzulier rannvro Breizh a voe etre 1992 ha 1997, ha kuzulier departamant Penn-ar-Bed etre 1994 ha 2008.
=== Bro-C’hall ===
E 1991 e voe anvet da sekretour Stad karget eus an enframmañ e gouarnamant [[Édith Cresson|Cresson]], hag e 1992 e hini [[Pierre Bérégovoy|Bérégovoy]].
Kannad Penn-ar-Bed e voe etre 1997 ha 2002.
=== Togo ===
Klask a reas mont da brezidant Togo, hep dont a-benn.
== Kudennoù gant ar justis ==
E 2022 e voe kondaonet da 18 miz bac’h gant goursez, un dell-gastiz a {{formatnum:5000}} € ha 5 bloaz a andilennadusted evit bezañ harzet div vaouez eus [[Maroko]] da dapout ar vroadelezh c’hall en eskemm eus {{formatnum:3000}} €.
== Enorioù ==
* Breizhad ar bloaz ([[Bretons]]) (1990)
* Komandour al [[Lejion a enor (Bro-C'hall)|Lejion a enor]] (2013)
* Marc’heg komandour [[Urzh an Impalaeriezh Vreizhveurat]] (1992)
* Priz ar fent politikel (1992) evit bezañ disklêriet bezañ ur ''Breizhat deuet war-lerc’h al lanv du''
== Levrioù ==
* 1993 - ''Droits, devoirs et crocodile'', Laffont
* 1996 - ''Combattre le Front national'', levr skrivet a-stroll, Vinci
* 2002 - ''Europe Afrique, nous grandirons ensemble'', Laffont
* 2013 - ''Afrique, introuvable démocratie'', Dialogues
* 2021 - ''Mémoires d'outre-haine'', Locus Solus, 2021, {{isbn|978-2-36833-320-4}}.
== Daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1945]]
[[Rummad:Kannaded Breizh]]
[[Rummad:Komandourien al Lejion a enor Bro-C'hall]]
[[Rummad:Maered Breizh]]
40j0hbc5zd88f06g3zcunln43sp2yla
2186687
2186682
2026-03-30T17:30:41Z
T42N24T
22826
ISBN
2186687
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kofi Yamgnane''', bet ganet d’an {{deiziad|11|Here|1945}} e [[Bassar]] ([[Togo]]), zo ur politikour breizhat ha togoat.
Bet eo sekretour-[[Stad]] e karg eus an enframmañ (1991-1993), kuzulier rannvro [[rannvro Breizh|Breizh]] (1992-1997), kannad [[Penn-ar-Bed]] (1997-2002), ha maer [[Sant-Kouled]] (1989-2001).
== Buhez ==
Pa oa yaouank, o vevañ e Bassar, e voe kaset da Vreizh evit studiañ abalamour d’e live uhel<ref name="LM">{{fr}} {{cite web |url=https://www.lemonde.fr/afrique/article/2009/07/02/kofi-yamgnane-objectif-togo_1214427_3212.html |title=Kofi Yamgnane : objectif Togo |publisher=Le Monde |month=Gouere |year=2009}}</ref> ha tapout a reas un aotreegezh war ar [[matematik]]. Dont a reas da ijinour e DDE (''Direction Départementale de l'Équipement'') Penn-ar-Bed, e [[Kemper]]. E 1975 e tapas ar vroadelezh c’hall. Studiañ a reas war-lerc’h en École des Mines [[Nancy]] (1979-1981).
Dimezet eo gant Anne-Marie, ur Vreizhadez kelennerez war ar matematik. Daou vugel o deus : Amina, [[ginekologiezh|ginekologourez]], ha Kwame, ijinour war ar [[stlenneg]].
== Red-micher ==
=== Breizh ===
E 1983 e voe dilennet da guzulier-kêr e Sant-Kouled. Emezelañ a reas ouzh ar [[Strollad Sokialour Bro-C'hall|Strollad Sokialour]]. E 1989 e voe dilennet da vaer Sant-Kouled, unan eus maered kentañ a orin eus [[Afrika]] e pennvro Bro-C’hall. Lizheroù a voe kaset da Sant-Koulediz, Kofi Yamgnane en o zouesk, enno kunujennoù [[Gouennelouriezh|gouennelour]]. E 2021 e embannas un nebeud anezho en e levr ''Mémoires d'Outre-haine''.
Kuzulier rannvro Breizh a voe etre 1992 ha 1997, ha kuzulier departamant Penn-ar-Bed etre 1994 ha 2008.
=== Bro-C’hall ===
E 1991 e voe anvet da sekretour-Stad karget eus an enframmañ e gouarnamant [[Édith Cresson]], hag e 1992 e hini [[Pierre Bérégovoy]].
Kannad Penn-ar-Bed e voe etre 1997 ha 2002.
=== Togo ===
Klask a reas mont da brezidant Togo, hep dont a-benn.
== Kudennoù gant ar justis ==
E 2022 e voe kondaonet da 18 miz bac’h gant goursez, un dell-gastiz a {{formatnum:5000}} € ha 5 bloaz a andilennadusted evit bezañ harzet div vaouez eus [[Maroko]] da dapout ar vroadelezh c’hall en eskemm eus {{formatnum:3000}} €.
== Enorioù ==
* Breizhad ar bloaz ([[Bretons]]) (1990).
* Marc’heg komandour [[Urzh an Impalaeriezh Vreizhveurat]] (1992).
* Priz ar fent politikel (1992) evit bezañ disklêriet bezañ ur ''Breizhat deuet war-lerc’h al lanv du''.
* Komandour al [[Lejion a enor (Bro-C'hall)|Lejion a enor]] (2013).
== Levrioù ==
* 1993 - ''Droits, devoirs et crocodile'', Pariz : Robert Laffont {{ISBN|978-2-221-07366-7}}
* 1996 - ''Combattre le Front national'', levr skrivet a-stroll, Pariz : Vinci {{ISBN|978-2-910313-07-4}}
* 2002 - ''Europe Afrique, nous grandirons ensemble'', Pariz : Robert Laffont {{ISBN|978-2-221-09812-7}}
* 2013 - ''Afrique, introuvable démocratie'', Brest : Dialogues {{ISBN|978-2-918135-65-4}}
* 2021 - ''Mémoires d'outre-haine'', Kastellin : Locus Solus, 2021, {{ISBN|978-2-36833-320-4}}
== Daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1945]]
[[Rummad:Kannaded Breizh]]
[[Rummad:Komandourien al Lejion a enor Bro-C'hall]]
[[Rummad:Maered Breizh]]
rnd91cvw8meueqh74q7zpobiqrxfwir
Timbroù Ukraina ar C'hornaoueg
0
179714
2186685
2026-03-30T17:26:04Z
Tanjee
563
Pajenn krouet gant : "[[File:Ukraine 1918-1923 70k Kiev type III overprint strip of 5.jpg|thumb|right|upright 1.2|Timbroù Rusia (1918)]] [[File:Stamp of ZUPR 1918.jpg|thumb|left|upright 0.7|Timbr Aostria dreistmoullet (1918)]] [[File:ZUNR Stamp 5.svg| thumb|right|upright 0.8|Timbr Aostria dreistmoullet (1919)]] Republik Pobl Ukraina ar C’hornaoueg (ukraineg: Західноукраїнська Народна Республіка, berradur ЗУНР pe ZUNR) a oa bet ur Stad berrbad lede..."
2186685
wikitext
text/x-wiki
[[File:Ukraine 1918-1923 70k Kiev type III overprint strip of 5.jpg|thumb|right|upright 1.2|Timbroù Rusia (1918)]]
[[File:Stamp of ZUPR 1918.jpg|thumb|left|upright 0.7|Timbr Aostria dreistmoullet (1918)]]
[[File:ZUNR Stamp 5.svg| thumb|right|upright 0.8|Timbr Aostria dreistmoullet (1919)]]
Republik Pobl Ukraina ar C’hornaoueg (ukraineg: Західноукраїнська Народна Республіка, berradur ЗУНР pe ZUNR) a oa bet ur Stad berrbad ledet war tiriadoù reter Galitsia etre miz Du 1918 betek miz Gouere 1919.
E dibenn ar Brezel-bed kentañ e tarzhas impalaeriezh [[Aostria-Hungaria]] : goude un emsavadeg e voe diazezet ur gouarnamant ukrainat e [[Lviv]] (Galitsia) d'ar 1añ a viz Du 1918. Ar memes tra a c'hoarvezas e [[Rutenia]] Iskarpatek d'an 19 a viz Du 1918. Daoust d’ar brezel a savas etre [[Polonia]] hag Ukraina e chomas oberiant gouarnamant Republik Pobl Ukraina ar C'hornaoueg. D'ar 1añ a viz Kerzu 1918 e voe sinet gant ar sekretouriezh stad un emglev gant [[Republik Pobl Ukraina]] evit unvaniñ an tiriadoù.
E miz Genver 1919 e troas ar ZUNR da [[oblast]] emren Republik Pobl Ukraina (RPU), met derc’hel a reas gouarnamant ar ZUNR da vont en-dro betek 1923.
An timbroù implijet e 1918 e Kornôg Ukraina a oa ar memes re hag e Republik Pobl Ukraina, da lâret eo timbroù Impalaeriezh Rusia dreistmoullet gant un tribac’h.
Diwezhatoc'h e voe moullet (e Lviv ha [[Kolomyia]]) al lizherennoù "UKR H P" (1918) ha goude-se "3 y. H.P." (1919) war an timbroù kozh a oa bet graet gant postoù Aostria.
== Pennadoù kar ==
*[[Timbroù Ukraina]]
*[[Timbroù Aostria]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Ukraina ar C’hornaoueg, Timbroù]]
borubtb6bbds132r6zdje6shgs54q30
2186688
2186685
2026-03-30T17:35:36Z
T42N24T
22826
v-k
2186688
wikitext
text/x-wiki
[[File:Ukraine 1918-1923 70k Kiev type III overprint strip of 5.jpg|thumb|upright 1.2|Timbroù Rusia (1918)]]
[[File:Stamp of ZUPR 1918.jpg|thumb|left|upright 0.7|Timbr Aostria dreistmoullet (1918)]]
[[File:ZUNR Stamp 5.svg| thumb|upright 0.8|Timbr Aostria dreistmoullet (1919)]]
Republik Pobl Ukraina ar C’hornaoueg ([[ukraineg]] : Західноукраїнська Народна Республіка, berradur ЗУНР ''ZUNR'') a oa bet ur [[Stad]] verrbad ledet war tiriadoù reter Galitsia etre miz Du 1918 betek miz Gouere 1919.<br>
E dibenn ar [[Brezel-bed kentañ]] e tarzhas [[Impalaeriezh Aostria-Hungaria]] : goude un emsavadeg e voe diazezet ur gouarnamant ukrainat e [[Lviv]] (Galitsia) d'ar 1añ a viz Du 1918. Ar memes tra a c'hoarvezas e [[Rutenia]] Iskarpatek d'an 19 a viz Du 1918. Daoust d’ar brezel a savas etre [[Polonia]] hag Ukraina e chomas oberiant gouarnamant Republik Pobl Ukraina ar C'hornaoueg. D'ar 1{{añ}} a viz Kerzu 1918 e voe sinet gant ar sekretouriezh-Stad un emglev gant [[Republik Pobl Ukraina]] evit unvaniñ an tiriadoù.
E miz Genver 1919 e troas ar ZUNR da [[oblast]] emren Republik Pobl Ukraina (RPU), met derc’hel a reas gouarnamant ar ZUNR da vont en-dro betek 1923.
An timbroù implijet e 1918 e Kornôg Ukraina a oa ar memes re hag e Republik Pobl Ukraina, da lavaret eo timbroù an [[Impalaeriezh rusian]] dreistmoullet gant un tribac’h.
Diwezhatoc'h e voe moullet (e Lviv ha [[Kolomyia]]) al lizherennoù "UKR H P" (1918) ha goude-se "3 y. H.P." (1919) war an timbroù kozh a oa bet graet gant postoù [[Aostria]].
== Pennadoù kar ==
*[[Timbroù Ukraina]]
*[[Timbroù Aostria]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Ukraina ar C’hornaoueg, Timbroù]]
r1quooj5fci8ofvyigvhocgzfcijkmj
Markovtsy
0
179715
2186692
2026-03-30T18:03:38Z
Dishual
612
Pajenn krouet gant : "{{databox}} [[Restr:Flag of the 1st Officer General Markov Regiment.svg|thumb|Banniel an unvezioù Markovited.]] '''Markovtsy''' a oa anv unvezioù milourel eus [[Lu ar Youlidi]] (adanvet goude-se [[Nerzhioù lu Su Rusia]] ha [[Lu Wrangel|Tirlu Rusia]]), hag a oa bet krouet gant harp pennoù al [[Luskad Gwenn]] e su Rusia ha dreist-holl hini al letanant jeneral [[Sergei Markov]]. Deiziad krouidigezh ar c'hentañ unvez Markovour – ar 1añ rejimant ofiserien Jenera..."
2186692
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:Flag of the 1st Officer General Markov Regiment.svg|thumb|Banniel an unvezioù Markovited.]]
'''Markovtsy''' a oa anv unvezioù milourel eus [[Lu ar Youlidi]] (adanvet goude-se [[Nerzhioù lu Su Rusia]] ha [[Lu Wrangel|Tirlu Rusia]]), hag a oa bet krouet gant harp pennoù al [[Luskad Gwenn]] e su Rusia ha dreist-holl hini al letanant jeneral [[Sergei Markov]].
Deiziad krouidigezh ar c'hentañ unvez Markovour – ar [[1añ rejimant ofiserien Jeneral Markov]] – d'ar 17 a viz Du 1917 – a oa bet devezh bizitadenn [[Mikhail Alekseyev|Alekseyev]] e klañvdi niverenn 2 [[Novocherkassk]] e straed Barochnaya. Ofiserien a oa en em vodet evit sevel un unvez youlidi.
[[Restr:Un Drozdov & Markov.jpg|thumb|Ar jeneral [[Alexander Kutepov]] gwisket evel ur fuzuilher Drozdov hag ar c'habiten eus ar rejimant troadegiezh Markovour e 1919. Skeudnen livez gant Pierre Robike]]
[[Restr:Добровольцы.jpg|thumb|left|250px|Markovited o tont-tre ur gêr aloubet e 1919.]]
Miz Du 1917, an unvez [[kanolierezh]] a oa bet krouet, ur wech c'hoazh gant asant ar jeenral Markov. Savet e oa bet gant yaouaerien eus skolioù kanolierezh Mikhailovsky ha Konstantinovsky, ar re-se a voe diazez evit savdidgiezh ar vrigadenn kanolierezh Jeneral Markov.
[[Rummad:Brezel diabarzh Rusia]]
[[Rummad:Luskad Gwenn Rusia]]
[[Rummad:Enepkomunouriezh]]
5wdgwvogq9kllvtergognv1w4fx2rxr
2186693
2186692
2026-03-30T18:05:14Z
Dishual
612
2186693
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Flag of the 1st Officer General Markov Regiment.svg|thumb|Banniel an unvezioù Markovited.]]
'''Markovtsy''' a oa anv unvezioù milourel eus [[Lu ar Youlidi]] (adanvet goude-se [[Nerzhioù lu Su Rusia]] ha [[Lu Wrangel|Tirlu Rusia]]), hag a oa bet krouet gant harp pennoù al [[Luskad Gwenn]] e su Rusia ha dreist-holl hini al letanant jeneral [[Sergei Markov]].
Deiziad krouidigezh ar c'hentañ unvez Markovour – ar [[1añ rejimant ofiserien Jeneral Markov]] – d'ar 17 a viz Du 1917 – a oa bet devezh bizitadenn [[Mikhail Alekseyev|Alekseyev]] e klañvdi niverenn 2 [[Novocherkassk]] e straed Barochnaya. Ofiserien a oa en em vodet evit sevel un unvez youlidi.
[[Restr:Un Drozdov & Markov.jpg|thumb|Ar jeneral [[Alexander Kutepov]] gwisket evel ur fuzuilher Drozdov hag ar c'habiten eus ar rejimant troadegiezh Markovour e 1919. Skeudnen livez gant Pierre Robike]]
[[Restr:Добровольцы.jpg|thumb|left|250px|Markovited o tont-tre ur gêr aloubet e 1919.]]
Miz Du 1917, an unvez [[kanolierezh]] a oa bet krouet, ur wech c'hoazh gant asant ar jeenral Markov. Savet e oa bet gant yaouaerien eus skolioù kanolierezh Mikhailovsky ha Konstantinovsky, ar re-se a voe diazez evit savdidgiezh ar vrigadenn kanolierezh Jeneral Markov.
[[Rummad:Brezel diabarzh Rusia]]
[[Rummad:Luskad Gwenn Rusia]]
[[Rummad:Enepkomunouriezh]]
spzp543mhywwtxhwri9uwq58r0ra7r9
2186694
2186693
2026-03-30T18:10:30Z
Dishual
612
2186694
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Flag of the 1st Officer General Markov Regiment.svg|thumb|Banniel an unvezioù Markovited.]]
'''Markovtsy''' a oa anv unvezioù milourel eus [[Lu ar Youlidi]] (adanvet goude-se [[Nerzhioù lu Su Rusia]] ha [[Lu Wrangel|Tirlu Rusia]]), hag a oa bet krouet gant harp pennoù al [[Luskad Gwenn]] e su Rusia ha dreist-holl hini al letanant jeneral [[Sergei Markov]].
Deiziad krouidigezh ar c'hentañ unvez Markovour – ar [[1añ rejimant ofiserien Jeneral Markov]] – d'ar 17 a viz Du 1917 – a oa bet devezh bizitadenn [[Mikhail Alekseyev|Alekseyev]] e klañvdi niverenn 2 [[Novocherkassk]] e straed Barochnaya. Ofiserien a oa en em vodet evit sevel un unvez youlidi.
[[Restr:Un Drozdov & Markov.jpg|thumb|Ar jeneral [[Alexander Kutepov]] gwisket evel ur fuzuilher Drozdov hag ar c'habiten eus ar rejimant troadegiezh Markovour e 1919. Skeudnen livez gant Pierre Robike]]
[[Restr:Добровольцы.jpg|thumb|left|250px|Markovited o tont-tre ur gêr aloubet e 1919.]]
Miz Du 1917, an unvez [[kanolierezh]] a oa bet krouet, ur wech c'hoazh gant asant ar jeneral Markov. Savet e oa bet gant yaouaerien eus skolioù kanolierezh Mikhailovsky ha Konstantinovsky, ar re-se a voe diazez evit savdidgiezh ar vrigadenn kanolierezh Jeneral Markov.
[[Rummad:Brezel diabarzh Rusia]]
[[Rummad:Luskad Gwenn Rusia]]
[[Rummad:Enepkomunouriezh]]
qxkyd17ovmhgzkqdbj9fxgu4ciq1z4j
2186698
2186694
2026-03-30T19:09:59Z
T42N24T
22826
v-k
2186698
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Markov sl1917.jpg|thumb|S. L. Markov e 1917]]
[[Restr:Un Drozdov & Markov.jpg|thumb|Ar jeneral [[Alexander Kutepov]] gwisket evel ur fuzuilher Drozdov hag ar c'habiten eus ar rejimant troadegiezh Markovour e 1919. Skeudenn livet gant Pierre Robike]]
'''Markovtsy''' ([[ruseg]] : Ма́рковцы) a oa anv unvezioù milourel eus [[Lu ar Youlidi]] (adanvet goude-se [[Nerzhioù lu Su Rusia]] ha [[Lu Wrangel|Tirlu Rusia]]), hag a oa bet krouet gant harp pennoù al [[Luskad Gwenn]] e su Rusia ha dreist-holl hini al letanant jeneral [[Sergei Markov|Sergei Leonidovitch Markov]] ([[1878]]-[[1918]].
Deiziad krouidigezh ar c'hentañ unvez Markovour – ar [[1añ rejimant ofiserien Jeneral Markov]] – d'ar 17 a viz Du 1917 – a oa bet devezh gweladenn ar jeneral [[Mic'hail Alekseyev]] ([[1857]]-1918) e klañvdi niverenn 2, straed Barochnaya e [[Novocherkassk]] en [[Oblast Rostov]]. Ofiserien a oa en em vodet evit sevel un unvez youlidi.
E miz Du 1917, an unvez [[kanolierezh]] a oa bet krouet, ur wech c'hoazh gant asant ar jeneral Markov. Savet e oa bet gant yaouaerien eus skolioù kanolierezh Mikhailovsky ha Konstantinovsky, ar re-se a voe diazez evit savdidigezh ar vrigadenn kanolierezh ''Jeneral Markov''.
<gallery mode="packed" heights="180px">
Flag of the 1st Officer General Markov Regiment.svg|Banniel an unvezioù Markovited.
Добровольцы.jpg|Markovited o tont-tre ur gêr aloubet e 1919.
</gallery>
[[Rummad:Brezel diabarzh Rusia]]
[[Rummad:Luskad Gwenn Rusia]]
[[Rummad:Enepkomunouriezh]]
5r8plaameczf4ew1kmtg5lez7rhnz6u
David Malcolm Lewis
0
179716
2186733
2026-03-31T08:45:32Z
Dishual
612
Lañs disterig
2186733
wikitext
text/x-wiki
'''David Malcolm Lewis''' [[ Fellow of the British Academy|FBA]], ganet d'ar 7 a viz Even 1928, e [[Londrez]] hag aet da Anaon d'an 12 a viz Gouhere 1994, en [[Oxford]], a oa un istorour ha kelenner Istor arbennikaet war an [[Henamzer]] e [[Skol-veur Oxford]]. Brudet-mat eo bet evit e labour ramzel e div lodenn war an henenskrivadurioù hag Aten hag Attica klasel. Desket mat e oa ha puilh e ouizigezhioù war ar skriturioù kozh hag alies e oa pedet gant skolveuridi all da sikour pe reiñ e ali war al levrioù da vezañ embannet hag a blede gant istor [[Henc'hres|Henc'hresi]].
{{DEFAULTSORT:Lewis, David Malcolm}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1928]]
[[Rummad:Marvioù 1994]]
[[Rummad:Tud eus Londrez]]
[[Rummad:Istorourien Bro-Saoz]]
3lyf2hko4103ftnsoe24uhffq2qvfib
2186734
2186733
2026-03-31T08:45:54Z
Dishual
612
2186734
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''David Malcolm Lewis''' [[ Fellow of the British Academy|FBA]], ganet d'ar 7 a viz Even 1928, e [[Londrez]] hag aet da Anaon d'an 12 a viz Gouhere 1994, en [[Oxford]], a oa un istorour ha kelenner Istor arbennikaet war an [[Henamzer]] e [[Skol-veur Oxford]]. Brudet-mat eo bet evit e labour ramzel e div lodenn war an henenskrivadurioù hag Aten hag Attica klasel. Desket mat e oa ha puilh e ouizigezhioù war ar skriturioù kozh hag alies e oa pedet gant skolveuridi all da sikour pe reiñ e ali war al levrioù da vezañ embannet hag a blede gant istor [[Henc'hres|Henc'hresi]].
{{DEFAULTSORT:Lewis, David Malcolm}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1928]]
[[Rummad:Marvioù 1994]]
[[Rummad:Tud eus Londrez]]
[[Rummad:Istorourien Bro-Saoz]]
n912nphfszrw12865ragbbb05l7q56v
2186735
2186734
2026-03-31T08:47:54Z
Kestenn
14086
2186735
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''David Malcolm Lewis''' [[ Fellow of the British Academy|FBA]], ganet d'ar 7 a viz Even 1928, e [[Londrez]] hag aet da Anaon d'an 12 a viz Gouhere 1994, en [[Oxford]], a oa un istorour ha kelenner Istor arbennikaet war an [[Henamzer]] e [[Skol-veur Oxford]]. Brudet-mat eo bet evit e labour ramzel e div lodenn war an henenskrivadurioù hag Aten hag Attica klasel. Desket mat e oa ha puilh e ouizigezhioù war ar skriturioù kozh hag alies e oa pedet gant skolveuridi all da sikour pe reiñ e ali war al levrioù da vezañ embannet hag a blede gant istor [[Henc'hres]].
{{DEFAULTSORT:Lewis, David Malcolm}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1928]]
[[Rummad:Marvioù 1994]]
[[Rummad:Tud eus Londrez]]
[[Rummad:Istorourien Bro-Saoz]]
f7s1uimpsw7k6s5sk8idni406ve22oy
Timbroù Modena
0
179717
2186736
2026-03-31T09:13:05Z
Tanjee
563
Pajenn krouet gant : "[[File:StampModena1852Michel1.jpg|thumb|upright 0.7|left|Timbr kentañ Modena (1852)]] [[Dugelezh Modena ha Reggio]] (en italianeg ''Ducato di Modena e Reggio'') a oa unan eus ar stadoù kozh dizalc'h a oa en Italia etre 1452 ha 1859. Pa darzhas ar brezel etre [[Aostria]] ha [[Rouantelezh Sardigna]] e miz Ebrel 1859 e savas an dug [[Francesco V Modena|Francesco V]] a-du gant Aostria met rediet e voe da zilezel e garg ha da guitaat Modena. Ur vodadeg a zivizas staga..."
2186736
wikitext
text/x-wiki
[[File:StampModena1852Michel1.jpg|thumb|upright 0.7|left|Timbr kentañ Modena (1852)]]
[[Dugelezh Modena ha Reggio]] (en italianeg ''Ducato di Modena e Reggio'') a oa unan eus ar stadoù kozh dizalc'h a oa en Italia etre 1452 ha 1859.
Pa darzhas ar brezel etre [[Aostria]] ha [[Rouantelezh Sardigna]] e miz Ebrel 1859 e savas an dug [[Francesco V Modena|Francesco V]] a-du gant Aostria met rediet e voe da zilezel e garg ha da guitaat Modena. Ur vodadeg a zivizas stagañ Modena ouzh Rouantelezh Sardigna da gentañ hag ouzh Rouantelezh Italia dre ur votadeg all e 1860. Ul lodenn eus rannvro [[Emilia Romagna]] eo bremañ.
[[File:StampModena1859Michel7.jpg| thumb|upright 0.8|right|Timbr proviñs Modena (1859)]]
Un toullad timbroù warno ur skoed-ardamez Modena (un erer kurunnennet) a voe embannet gant Postoù an dugelezh e 1852, pep hini anezho a voe moullet war un tamm paper livet : gwer (5 c.), roz (10 c.), melen (15 c.) … Ur [[filigran]] '''A''' a oa bet enframmet a-dreñv pep a dimbr, diwar anv an den en doa savet ar paper (Amici).
'''POSTE ESTENSI''' e oa an alc’hwez, diwar anv an [[Tiegezh Este]].
Kalz-kalz timbroù gant fazioù moullañ warno a c’heller kavout, ha ma vefent diwar anv ar moneiz (CNET pe CENE e lec’h CENT), pe dre ankounac’haat ur pik goude CENT. Rouez-kenañ eo seurt timbroù ha kaer-spontus o friz hiriv.
Ur rummad timbroù-post gant skoed [[Tierniezh Savoia]] (ha Sardigna) ha timbroù-taos evit kas kazetennoù a voe lakaet er-maez e 1859 gant ar gouarnamant berrbad, pa veze implijet timbroù Sardigna e Modena dija. Aet eo da get ar menegoù diwar-benn an dugelezh ha deuet e oa an an alc’hwez da vezañ ''Provincie Modonesi''.
== Pennad kar ==
* [[Timbroù Italia]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Modena, Timbroù]]
[[Rummad:Timbroù Italia|Modena]]
1f94xqhvl6wpixrrxz968za7m22mxms
Band of Brothers (ministirad)
0
179718
2186738
2026-03-31T09:15:56Z
Kestenn
14086
Lañs dister. Da vezañ kendalc'het.
2186738
wikitext
text/x-wiki
{{Pennad zo|Band of Brothers}}
{{Stumm an titl|''Band of Brothers'' (ministirad)}}
'''''Band of Brothers''''' zo ur ministirad skinwel, ennañ dek rann, ha skignet adalek 2001. Savet eo bet gant [[Tom Hanks]] ha [[Steven Spielberg]] diwar al levr heñvelanvet bet skrivet gant an istorour stadunanat [[Stephen E. Ambrose]].
Heuliañ a ra hentad harzlammerien an Easy Company, ur gompagnunezh eus ar 506{{vet}} Rejimant Troadegiezh Harzlammet eus [[101st Airborne Division|101{{vet}} Rannarme Harzlammerien]] Stadoù-Unanet Amerika, eus o mare pleustriñ e [[Camp Toccoa]] ([[Georgia]]) e 1942, betek dibenn an [[Eil Brezel-bed]], e [[Berchtesgaden]].
=== Pennaktoured ===
* [[Damian Lewis]] : ar major [[Richard D. Winters]]
* [[Ron Livingston]] : ar c'habiten [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
* [[Scott Grimes]] : ar serjant [[Donald Malarkey]]
* [[Donnie Wahlberg]] : an isletanant [[Carwood Lipton]]
* [[Neal McDonough]] : al letanant [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
* [[Frank John Hughes]] : ar pennserjant [[William Guarnere|William « Wild Bill » Guarnere]]
* [[Shane Taylor]] : ar c'haporal [[Eugene Roe|Eugene « Doc » Roe]]
* [[Rick Gomez]] : ar serjant [[George Luz]]
* [[Dexter Fletcher]] : ar pennserjant John Martin
* [[Ross McCall]] : ar c'haporal [[Joseph Liebgott]]
* [[Michael Cudlitz]] : ar serjant Denver « Bull » Randleman
* [[James Madio]] : ar serjant Frank Perconte
* [[Rick Warden]] : an isletanant Harry Welsh
* [[Eion Bailey]] : ar soudard [[David Kenyon Webster]]
* [[Kirk Acevedo]] : ar pennserjant Joseph Toye
* [[Matthew Leitch]] : ar serjant Floyd « Tab » Talbert
* [[Richard Speight Jr.]] : ar serjant Warren « Skip » Muck
* [[Matthew Settle]] : ar c'habiten [[Ronald Speirs]]
<gallery perrow="6" mode="packed" caption="Luc'hskeudennoù ar pennaktoured">
Restr:Damian Lewis Berlin 2015.jpg|[[Damian Lewis]] e roll [[Richard D. Winters]]
Restr:RonLivingstonMay10.jpg|[[Ron Livingston]] e roll [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
Restr:Scott Grimes by Gage Skidmore 2.jpg|[[Scott Grimes]] e roll [[Donald Malarkey]]
Restr:Donnie Wahlberg 2010.jpg|[[Donnie Wahlberg]] e roll [[Carwood Lipton]]
Restr:Neal McDonough 2015 (2).jpg|alt=Neal McDonough e roll Lynn « Buck » Compton|[[Neal McDonough]] e roll [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
Restr:Rick Gomez.jpg|[[Rick Gomez]] e roll [[George Luz]]
Restr:Dexter Fletcher.jpg|[[Dexter Fletcher]] e roll John Martin
Restr:Michael Cudlitz 2016 (cropped).jpg|alt=Michael Cudlitz e roll Denver « Bull » Randleman|[[Michael Cudlitz]] e roll Denver « Bull » Randleman
Restr:Eion Bailey in 2008 (BW Headshot).jpg|[[Eion Bailey]] e roll [[David Kenyon Webster]]
Restr:Kirk acevedo 2018 MCCC.jpg|[[Kirk Acevedo]] e roll Joseph Toye
Restr:Richard Speight Jr. by Gage Skidmore 2016 (cropped).jpg|[[Richard Speight Jr.]] e roll Warren « Skip » Muck
Restr:Matthew Settle cropped.jpg|[[Matthew Settle]] e roll [[Ronald Speirs]]
</gallery>
== Rannoù ==
== Degemer ==
== Levrlennadur ==
* {{fr}} Stephen E. Ambrose, ''Band of Brothers'', Touchstone, 1992, 336 p. (embannadur kentañ), ISBN 978-0743224543. Troet eo bet e meur yezh dibaoe, galleg en o zouez.
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0185906/ Fichenn IMDB]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
20yh8um32j7iu0kb6lysyo27rpfbv5x
2186739
2186738
2026-03-31T09:17:44Z
Kestenn
14086
2186739
wikitext
text/x-wiki
{{Pennad zo|Band of Brothers}}
{{Stumm an titl|''Band of Brothers'' (ministirad)}}
'''''Band of Brothers''''' zo ur ministirad skinwel, ennañ dek rann, ha skignet adalek 2001. Savet eo bet gant [[Tom Hanks]] ha [[Steven Spielberg]] diwar al levr heñvelanvet bet skrivet gant an istorour stadunanat [[Stephen E. Ambrose]].
Heuliañ a ra hentad harzlammerien an Easy Company, ur gompagnunezh eus ar 506{{vet}} Rejimant Troadegiezh Harzlammet eus [[101st Airborne Division|101{{vet}} Rannarme Harzlammerien]] Stadoù-Unanet Amerika, eus o mare pleustriñ e [[Camp Toccoa]] ([[Georgia]]) e 1942, betek dibenn an [[Eil Brezel-bed]], e [[Berchtesgaden]].
== Pennaktoured ==
* [[Damian Lewis]] : ar major [[Richard D. Winters]]
* [[Ron Livingston]] : ar c'habiten [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
* [[Scott Grimes]] : ar serjant [[Donald Malarkey]]
* [[Donnie Wahlberg]] : an isletanant [[Carwood Lipton]]
* [[Neal McDonough]] : al letanant [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
* [[Frank John Hughes]] : ar pennserjant [[William Guarnere|William « Wild Bill » Guarnere]]
* [[Shane Taylor]] : ar c'haporal [[Eugene Roe|Eugene « Doc » Roe]]
* [[Rick Gomez]] : ar serjant [[George Luz]]
* [[Dexter Fletcher]] : ar pennserjant John Martin
* [[Ross McCall]] : ar c'haporal [[Joseph Liebgott]]
* [[Michael Cudlitz]] : ar serjant Denver « Bull » Randleman
* [[James Madio]] : ar serjant Frank Perconte
* [[Rick Warden]] : an isletanant Harry Welsh
* [[Eion Bailey]] : ar soudard [[David Kenyon Webster]]
* [[Kirk Acevedo]] : ar pennserjant Joseph Toye
* [[Matthew Leitch]] : ar serjant Floyd « Tab » Talbert
* [[Richard Speight Jr.]] : ar serjant Warren « Skip » Muck
* [[Matthew Settle]] : ar c'habiten [[Ronald Speirs]]
<gallery perrow="6" mode="packed" caption="Luc'hskeudennoù ar pennaktoured">
Restr:Damian Lewis Berlin 2015.jpg|[[Damian Lewis]] e roll [[Richard D. Winters]]
Restr:RonLivingstonMay10.jpg|[[Ron Livingston]] e roll [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
Restr:Scott Grimes by Gage Skidmore 2.jpg|[[Scott Grimes]] e roll [[Donald Malarkey]]
Restr:Donnie Wahlberg 2010.jpg|[[Donnie Wahlberg]] e roll [[Carwood Lipton]]
Restr:Neal McDonough 2015 (2).jpg|alt=Neal McDonough e roll Lynn « Buck » Compton|[[Neal McDonough]] e roll [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
Restr:Rick Gomez.jpg|[[Rick Gomez]] e roll [[George Luz]]
Restr:Dexter Fletcher.jpg|[[Dexter Fletcher]] e roll John Martin
Restr:Michael Cudlitz 2016 (cropped).jpg|alt=Michael Cudlitz e roll Denver « Bull » Randleman|[[Michael Cudlitz]] e roll Denver « Bull » Randleman
Restr:Eion Bailey in 2008 (BW Headshot).jpg|[[Eion Bailey]] e roll [[David Kenyon Webster]]
Restr:Kirk acevedo 2018 MCCC.jpg|[[Kirk Acevedo]] e roll Joseph Toye
Restr:Richard Speight Jr. by Gage Skidmore 2016 (cropped).jpg|[[Richard Speight Jr.]] e roll Warren « Skip » Muck
Restr:Matthew Settle cropped.jpg|[[Matthew Settle]] e roll [[Ronald Speirs]]
</gallery>
== Rannoù ==
== Degemer ==
== Levrlennadur ==
* {{fr}} Stephen E. Ambrose, ''Band of Brothers'', Touchstone, 1992, 336 p. (embannadur kentañ), ISBN 978-0743224543. Troet eo bet e meur yezh dibaoe, galleg en o zouez.
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0185906/ Fichenn IMDB]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Stiradoù skinwel 2001]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel brezel]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel SUA]]
qci89biyun4wjk7a31v4qspi8nvqm7f
2186740
2186739
2026-03-31T09:18:52Z
Kestenn
14086
2186740
wikitext
text/x-wiki
{{Pennad zo|Band of Brothers}}
{{Stumm an titl|''Band of Brothers'' (ministirad)}}
'''''Band of Brothers''''' zo ur ministirad skinwel brezel stadunanat, ennañ dek rann, skignet adalek 2001. Savet eo bet gant [[Tom Hanks]] ha [[Steven Spielberg]] diwar al [[Band of Brothers (levr)|levr heñvelanvet]] bet skrivet gant an istorour stadunanat [[Stephen E. Ambrose]].
Heuliañ a ra hentad harzlammerien an Easy Company, ur gompagnunezh eus ar 506{{vet}} Rejimant Troadegiezh Harzlammet eus [[101st Airborne Division|101{{vet}} Rannarme Harzlammerien]] Stadoù-Unanet Amerika, eus o mare pleustriñ e [[Camp Toccoa]] ([[Georgia]]) e 1942, betek dibenn an [[Eil Brezel-bed]], e [[Berchtesgaden]].
== Pennaktoured ==
* [[Damian Lewis]] : ar major [[Richard D. Winters]]
* [[Ron Livingston]] : ar c'habiten [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
* [[Scott Grimes]] : ar serjant [[Donald Malarkey]]
* [[Donnie Wahlberg]] : an isletanant [[Carwood Lipton]]
* [[Neal McDonough]] : al letanant [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
* [[Frank John Hughes]] : ar pennserjant [[William Guarnere|William « Wild Bill » Guarnere]]
* [[Shane Taylor]] : ar c'haporal [[Eugene Roe|Eugene « Doc » Roe]]
* [[Rick Gomez]] : ar serjant [[George Luz]]
* [[Dexter Fletcher]] : ar pennserjant John Martin
* [[Ross McCall]] : ar c'haporal [[Joseph Liebgott]]
* [[Michael Cudlitz]] : ar serjant Denver « Bull » Randleman
* [[James Madio]] : ar serjant Frank Perconte
* [[Rick Warden]] : an isletanant Harry Welsh
* [[Eion Bailey]] : ar soudard [[David Kenyon Webster]]
* [[Kirk Acevedo]] : ar pennserjant Joseph Toye
* [[Matthew Leitch]] : ar serjant Floyd « Tab » Talbert
* [[Richard Speight Jr.]] : ar serjant Warren « Skip » Muck
* [[Matthew Settle]] : ar c'habiten [[Ronald Speirs]]
<gallery perrow="6" mode="packed" caption="Luc'hskeudennoù ar pennaktoured">
Restr:Damian Lewis Berlin 2015.jpg|[[Damian Lewis]] e roll [[Richard D. Winters]]
Restr:RonLivingstonMay10.jpg|[[Ron Livingston]] e roll [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
Restr:Scott Grimes by Gage Skidmore 2.jpg|[[Scott Grimes]] e roll [[Donald Malarkey]]
Restr:Donnie Wahlberg 2010.jpg|[[Donnie Wahlberg]] e roll [[Carwood Lipton]]
Restr:Neal McDonough 2015 (2).jpg|alt=Neal McDonough e roll Lynn « Buck » Compton|[[Neal McDonough]] e roll [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
Restr:Rick Gomez.jpg|[[Rick Gomez]] e roll [[George Luz]]
Restr:Dexter Fletcher.jpg|[[Dexter Fletcher]] e roll John Martin
Restr:Michael Cudlitz 2016 (cropped).jpg|alt=Michael Cudlitz e roll Denver « Bull » Randleman|[[Michael Cudlitz]] e roll Denver « Bull » Randleman
Restr:Eion Bailey in 2008 (BW Headshot).jpg|[[Eion Bailey]] e roll [[David Kenyon Webster]]
Restr:Kirk acevedo 2018 MCCC.jpg|[[Kirk Acevedo]] e roll Joseph Toye
Restr:Richard Speight Jr. by Gage Skidmore 2016 (cropped).jpg|[[Richard Speight Jr.]] e roll Warren « Skip » Muck
Restr:Matthew Settle cropped.jpg|[[Matthew Settle]] e roll [[Ronald Speirs]]
</gallery>
== Rannoù ==
== Degemer ==
== Levrlennadur ==
* {{fr}} Stephen E. Ambrose, ''Band of Brothers'', Touchstone, 1992, 336 p. (embannadur kentañ), ISBN 978-0743224543. Troet eo bet e meur yezh dibaoe, galleg en o zouez.
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0185906/ Fichenn IMDB]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Stiradoù skinwel 2001]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel brezel]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel SUA]]
i0mkoafv67zwfbg2rtfzwubmq40cfo6
2186741
2186740
2026-03-31T09:19:27Z
Kestenn
14086
/* Liammoù diavaez */
2186741
wikitext
text/x-wiki
{{Pennad zo|Band of Brothers}}
{{Stumm an titl|''Band of Brothers'' (ministirad)}}
'''''Band of Brothers''''' zo ur ministirad skinwel brezel stadunanat, ennañ dek rann, skignet adalek 2001. Savet eo bet gant [[Tom Hanks]] ha [[Steven Spielberg]] diwar al [[Band of Brothers (levr)|levr heñvelanvet]] bet skrivet gant an istorour stadunanat [[Stephen E. Ambrose]].
Heuliañ a ra hentad harzlammerien an Easy Company, ur gompagnunezh eus ar 506{{vet}} Rejimant Troadegiezh Harzlammet eus [[101st Airborne Division|101{{vet}} Rannarme Harzlammerien]] Stadoù-Unanet Amerika, eus o mare pleustriñ e [[Camp Toccoa]] ([[Georgia]]) e 1942, betek dibenn an [[Eil Brezel-bed]], e [[Berchtesgaden]].
== Pennaktoured ==
* [[Damian Lewis]] : ar major [[Richard D. Winters]]
* [[Ron Livingston]] : ar c'habiten [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
* [[Scott Grimes]] : ar serjant [[Donald Malarkey]]
* [[Donnie Wahlberg]] : an isletanant [[Carwood Lipton]]
* [[Neal McDonough]] : al letanant [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
* [[Frank John Hughes]] : ar pennserjant [[William Guarnere|William « Wild Bill » Guarnere]]
* [[Shane Taylor]] : ar c'haporal [[Eugene Roe|Eugene « Doc » Roe]]
* [[Rick Gomez]] : ar serjant [[George Luz]]
* [[Dexter Fletcher]] : ar pennserjant John Martin
* [[Ross McCall]] : ar c'haporal [[Joseph Liebgott]]
* [[Michael Cudlitz]] : ar serjant Denver « Bull » Randleman
* [[James Madio]] : ar serjant Frank Perconte
* [[Rick Warden]] : an isletanant Harry Welsh
* [[Eion Bailey]] : ar soudard [[David Kenyon Webster]]
* [[Kirk Acevedo]] : ar pennserjant Joseph Toye
* [[Matthew Leitch]] : ar serjant Floyd « Tab » Talbert
* [[Richard Speight Jr.]] : ar serjant Warren « Skip » Muck
* [[Matthew Settle]] : ar c'habiten [[Ronald Speirs]]
<gallery perrow="6" mode="packed" caption="Luc'hskeudennoù ar pennaktoured">
Restr:Damian Lewis Berlin 2015.jpg|[[Damian Lewis]] e roll [[Richard D. Winters]]
Restr:RonLivingstonMay10.jpg|[[Ron Livingston]] e roll [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
Restr:Scott Grimes by Gage Skidmore 2.jpg|[[Scott Grimes]] e roll [[Donald Malarkey]]
Restr:Donnie Wahlberg 2010.jpg|[[Donnie Wahlberg]] e roll [[Carwood Lipton]]
Restr:Neal McDonough 2015 (2).jpg|alt=Neal McDonough e roll Lynn « Buck » Compton|[[Neal McDonough]] e roll [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
Restr:Rick Gomez.jpg|[[Rick Gomez]] e roll [[George Luz]]
Restr:Dexter Fletcher.jpg|[[Dexter Fletcher]] e roll John Martin
Restr:Michael Cudlitz 2016 (cropped).jpg|alt=Michael Cudlitz e roll Denver « Bull » Randleman|[[Michael Cudlitz]] e roll Denver « Bull » Randleman
Restr:Eion Bailey in 2008 (BW Headshot).jpg|[[Eion Bailey]] e roll [[David Kenyon Webster]]
Restr:Kirk acevedo 2018 MCCC.jpg|[[Kirk Acevedo]] e roll Joseph Toye
Restr:Richard Speight Jr. by Gage Skidmore 2016 (cropped).jpg|[[Richard Speight Jr.]] e roll Warren « Skip » Muck
Restr:Matthew Settle cropped.jpg|[[Matthew Settle]] e roll [[Ronald Speirs]]
</gallery>
== Rannoù ==
== Degemer ==
== Levrlennadur ==
* {{fr}} Stephen E. Ambrose, ''Band of Brothers'', Touchstone, 1992, 336 p. (embannadur kentañ), ISBN 978-0743224543. Troet eo bet e meur yezh dibaoe, galleg en o zouez.
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0185906/ Fichenn IMDB]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Stiradoù skinwel 2001]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel brezel]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel SUA]]
d4oiomaeasncdgwupki4j9ocsz8s5cv