Wikipedia
brwiki
https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer
MediaWiki 1.46.0-wmf.21
first-letter
Media
Dibar
Kaozeal
Implijer
Kaozeadenn Implijer
Wikipedia
Kaozeadenn Wikipedia
Restr
Kaozeadenn Restr
MediaWiki
Kaozeadenn MediaWiki
Patrom
Kaozeadenn Patrom
Skoazell
Kaozeadenn Skoazell
Rummad
Kaozeadenn Rummad
TimedText
TimedText talk
Modulenn
Kaozeadenn modulenn
Event
Event talk
Yezhoù himalayek ar c'hornôg
0
7785
2186813
1464539
2026-03-31T18:45:59Z
Psubhashish
20072
video +
2186813
wikitext
text/x-wiki
[[File:OpenSpeaks-rnp-Marcha-K.S. Bharwal-Bimla Bharwal-Wedding Ceremony.webm|thumb|Ur c'houblad eus India a gomz diwar-benn o eured e rannyezh miz Meurzh Rangpo]]
Un is-skourr eus ar [[yezhoù tibetek-kinaorek]] eo '''yezhoù himalayek ar c'hornôg''', komzet e [[Nepal]] hag en [[India]].
Isrannet e vez ar [[Yezh|yezhoù]] er skourr-mañ evel-hen:
* '''Yezhoù almorek''' (''almora'')
** [[Byangsieg]]
** [[Tchaodangsieg]]
** [[Darmiyeg]]
** [[Rangkaseg]]
* '''Yezhoù ar reter'''
** [[Baramoueg]]
** [[Tameg (sinek-tibetek)|Tameg]]
* '''Yezhoù djangalek''' (''janggali'')
** [[Rawateg]]
* '''Yezhoù kanaorek''' (''kanauri'')
** [[Gareg]]
** [[Tchitkoulieg]]
** [[Djangchoungeg]]
** [[Kinnaoreg]]
** [[Pataneg]]
** [[Tinaneg]]
** [[Boteg]]
** [[Kanacheg]]
** [[Choumtchoeg]]
** [[Sounameg]]
** [[Toukpeg]]
== Gwelet ivez ==
* [[Yezhoù sinek-tibetek]]
* [[Yezhoù tibetek-burmek]]
[[Rummad:Yezhoù himalayek ar c'hornôg]]
laz4talqzmijx5unhbmgqx3nri6g0of
UNESCO
0
11495
2186805
2143443
2026-03-31T17:20:01Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186805
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
{{databox}}
'''UNESCO''' (''United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization'', "Aozadur Desavadurel, Skiantel ha Sevenadurel ar Broadoù Unanet, ADSSBU") zo bet krouet d'ar [[16 a viz Kerzu]] [[1945]] ha diazezet e [[Pariz]]. Ur rann eus [[Aozadur ar Broadoù Unanet]] (ABU) eo.
Pal an aozadur eo mirout ar peoc'h ha sikour ar surentez dre obererezhioù war tachennoù lies evel an [[deskadurezh]], ar [[skiant]]où, ha degas reizhadurioù e bed ar [[sevenadur]] evit reiñ harp d'an doujañs hollvedel d'ar justis, galloud ar Gwir, ha doujañs da Wirioù Mab-Den ha kement frankiz embannet dre Garta Aozadur ar Broadoù Unanet.
==Orin==
Da heul un disentez gant [[Kevredigezh ar Broadoù]] e [[1921]] e voe krouet e [[1922]] ur Bodad Etrebroadel ar C'henober Speredel staliet e [[Genève]]. E [[1925]] e voe staliet Ensavadur Etrebroadel ar C'henober Speredel e [[Pariz]] evel skourr pennañ ar Bodad. Abalamour d'an [[Eil Brezel-bed]] ne c'hallas mui labourat, setu e voe krouet UNESCO d'ar {{deiziad|16|Du|1945}}.
== Palioù an aozadur ==
Termenet eo bet e balioù evel-mañ :
<blockquote>"[...] kemer perzh e mirout ar peoc'h er bed dre lakaat fetisoc'h [[kenlabour]] etre ar [[broad]]où en ur blediñ gant an [[deskadurezh]], ar [[skiant]], ar [[sevenadur]] hag ar [[kemmennadur|c'hemmenadur]] evit ma vo doujet evit pep hini hag e pep lec'h hep ma vo graet diforc'hioù e-keñver ar ouenn, ar rev, ar relijion d'ar justis, d'al lezenn, da [[gwirioù an Den|wirioù an Den]] ha d'ar frankizoù-diazez a vez anavezet gant Karta ar Broadoù unanet evel perzhioù an holl bobloù".</blockquote>
Obererezh an UNESCO a vez meret o heuliañ 5 program bras : an [[deskadurezh]], ar [[skiant]]où rik ha naturel, ar skiantoù kevredigezhel, ar [[sevenadur]] hag an Ditour.
Emañ sez an UNESCO e [[Pariz]] hag ez eus tremen 50 [[burev]] hag [[ensavadur]] ouzhpenn er bed a-bezh. 191 [[riez]] a zo bet degemeret evel izili (kontet e 2005).
Savet en deus an aozadur-mañ roll ar [[Glad bedel]] ennañ un niver bras a [[monumant|vonumantoù]], [[kêr]]ioù, [[savadur]]ioù ha [[gweledva]]où renket e meur a [[rummad]].
Krouet en deus e [[1992]] ar program [[Roll Memor ar bed|Memor ar bed]] evit ma vo doujet d'ar glad teulel ha ma vo miret anezhañ evit mad ar remziadoù da zont ha ma vo lakaet aesoc'h da dizhout gant ar gwerin.
E [[1998]] en deus disklêriet an ABU e vo an [[dekved]] 2001-2010 lakaet evel "Dekved broudañ aergelc'h an difeulster hag ar peoc'h evit bugale ar bed". Fiziet eo bet an aozañ en UNESCO.
<gallery mode="packed" heights="150px">
Emblem of the United Nations.svg|Skoed ardamez an Unesco
UNESCO logo English.svg|Logo an Unesco e saozneg
Flag of UNESCO.svg|Banniel an UNESCO
Man and the Biosphere Programme Logo.svg|Logo ar program MAB (''Man and the Biosphere'')
</gallery>
==Pennad kar==
*[[Glad bedel]]
[[Rummad:Aozadurioù etrebroadel]]
[[Rummad:ABU]]
nm8s0ovu8uut7i1t82cmcs88h8airmw
Patrom:Pegement a bennadoù brezhonek e Wikipedia
10
16979
2186841
2182912
2026-04-01T07:11:12Z
Kestenn
14086
2186841
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" align="center" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF"
|colspan="13" align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Pegement a bennadoù zo bet savet er Wikipedia brezhonek d'ar c'hentañ deiz eus ar miz <span style="color:#008000;"><small>[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Patrom:Pegement_a_bennadoù_brezhonek_e_Wikipedia&action=submit (kemmañ)]</small><BR />(Renk ar wiki brezhonek da zeiz kentañ ar miz)</span> - <span style="color:#000080;">(Pennadoù bet ouzhpennet e-kerzh ar miz a-raok)</span>
|- align="center"
|Bloaz||width=50|Genver||width=50|C'hwevrer||width=50|Meurzh||width=50|Ebrel||width=50|Mae||width=50|Mezheven||width=50|Gouere||width=50|Eost||width=50|Gwengolo||width=50|Here||width=50|Du||width=50|Kerzu
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2005'''
||49<br>
||56<br><span style="color:#000080;">+7</span>
||91<br><span style="color:#000080;">+35</span>
||135<br><span style="color:#000080;">+44</span>
||227<br><span style="color:#000080;">+92</span>
||363<br><span style="color:#000080;">+136</span>
||468<br><span style="color:#000080;">+105</span>
||638<span style="color:#008000;"> (84)</span><br><span style="color:#000080;">+170</span>
||768<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;">+130</span>
||1 273<span style="color:#008000;"> (70)</span><br><span style="color:#000080;">+505</span>
||1 925<span style="color:#008000;"> (63)</span><br><span style="color:#000080;">+652</span>
||2 512<span style="color:#008000;"> (58)</span><br><span style="color:#000080;">+587</span>
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2006'''
||3 470<span style="color:#008000;"> (57)</span><br><span style="color:#000080;">+958</span>
||4 000<span style="color:#008000;"> (55)</span><br><span style="color:#000080;">+530</span>
||4 662<span style="color:#008000;"> (51)</span><br><span style="color:#000080;">+662</span>
||5 652<span style="color:#008000;"> (50)</span><br><span style="color:#000080;">+990</span>
||6 332<span style="color:#008000;"> (50)</span><br><span style="color:#000080;">+680</span>
||6 579<span style="color:#008000;"> (51)</span><br><span style="color:#000080;">+247</span>
||7 208<span style="color:#008000;"> (52)</span><br><span style="color:#000080;">+629</span>
||7 769<span style="color:#008000;"> (50)</span><br><span style="color:#000080;">+561</span>
||8 373<span style="color:#008000;"> (50)</span><br><span style="color:#000080;">+604</span>
||8 944<span style="color:#008000;"> (52)</span><br><span style="color:#000080;">+571</span>
||9 891<span style="color:#008000;"> (51)</span><br><span style="color:#000080;">+947</span>
||10 785<span style="color:#008000;"> (51)</span><br><span style="color:#000080;">+894</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2007'''
||11 220<span style="color:#008000;"> (53)</span><br><span style="color:#000080;">+435</span>
||12 056<span style="color:#008000;"> (54)</span><br><span style="color:#000080;">+836</span>
||12 390<span style="color:#008000;"> (54)</span><br><span style="color:#000080;">+334</span>
||13 010<span style="color:#008000;"> (53)</span><br><span style="color:#000080;">+620</span>
||13 537<span style="color:#008000;"> (54)</span><br><span style="color:#000080;">+527</span>
||14 008<span style="color:#008000;"> (54)</span><br><span style="color:#000080;">+471</span>
||14 393<span style="color:#008000;"> (56)</span><br><span style="color:#000080;">+385</span>
||14 971<span style="color:#008000;"> (56)</span><br><span style="color:#000080;">+578</span>
||15 652<span style="color:#008000;"> (56)</span><br><span style="color:#000080;">+681</span>
||16 416<span style="color:#008000;"> (54)</span><br><span style="color:#000080;">+764</span>
||16 902<span style="color:#008000;"> (55)</span><br><span style="color:#000080;">+486</span>
||17 304<span style="color:#008000;"> (55)</span><br><span style="color:#000080;">+402</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2008'''
||17 735<span style="color:#008000;"> (54)</span><br><span style="color:#000080;">+431</span>
||18 421<span style="color:#008000;"> (53)</span><br><span style="color:#000080;">+686</span>
||18 874<span style="color:#008000;"> (53)</span><br><span style="color:#000080;">+453</span>
||19 196<span style="color:#008000;"> (54)</span><br><span style="color:#000080;">+322</span>
||19 549<span style="color:#008000;"> (55)</span><br><span style="color:#000080;">+353</span>
||19 794<span style="color:#008000;"> (56)</span><br><span style="color:#000080;">+245</span>
||20 190<span style="color:#008000;"> (56)</span><br><span style="color:#000080;">+396</span>
||20 552<span style="color:#008000;"> (56)</span><br><span style="color:#000080;">+362</span>
||20 828<span style="color:#008000;"> (56)</span><br><span style="color:#000080;">+276</span>
||21 195<span style="color:#008000;"> (56)</span><br><span style="color:#000080;">+367</span>
||21 850<span style="color:#008000;"> (55)</span><br><span style="color:#000080;">+655</span>
||22 338<span style="color:#008000;"> (55)</span><br><span style="color:#000080;">+488</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2009'''
||22 888<span style="color:#008000;"> (55)</span><br><span style="color:#000080;">+550</span>
||23 361<span style="color:#008000;"> (56)</span><br><span style="color:#000080;">+473</span>
||23 815<span style="color:#008000;"> (55)</span><br><span style="color:#000080;">+454</span>
||24 337<span style="color:#008000;"> (55)</span><br><span style="color:#000080;">+522</span>
||24 769<span style="color:#008000;"> (55)</span><br><span style="color:#000080;">+432</span>
||25 280<span style="color:#008000;"> (54)</span><br><span style="color:#000080;">+511</span>
||26 653<span style="color:#008000;"> (54)</span><br><span style="color:#000080;">+1373</span>
||27 910<span style="color:#008000;"> (52)</span><br><span style="color:#000080;">+1257</span>
||28 937<span style="color:#008000;"> (52)</span><br><span style="color:#000080;">+1027</span>
||29 544<span style="color:#008000;"> (52)</span><br><span style="color:#000080;">+607</span>
||30 107<span style="color:#008000;"> (52)</span><br><span style="color:#000080;">+563</span>
||30 599<span style="color:#008000;"> (52)</span><br><span style="color:#000080;">+492</span>
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2010'''
||31 100<span style="color:#008000;"> (52)</span><br><span style="color:#000080;">+501</span>
||31 550<span style="color:#008000;"> (52)</span><br><span style="color:#000080;">+450</span>
||31 935<span style="color:#008000;"> (52)</span><br><span style="color:#000080;">+385</span>
||32 563<span style="color:#008000;"> (52)</span><br><span style="color:#000080;">+628</span>
||33 141<span style="color:#008000;"> (54)</span><br><span style="color:#000080;">+578</span>
||33 616<span style="color:#008000;"> (55)</span><br><span style="color:#000080;">+475</span>
||34 267<span style="color:#008000;"> (55)</span><br><span style="color:#000080;">+651</span>
||34 722<span style="color:#008000;"> (55)</span><br><span style="color:#000080;">+455</span>
||35 017<span style="color:#008000;"> (55)</span><br><span style="color:#000080;">+295</span>
||35 389<span style="color:#008000;"> (56)</span><br><span style="color:#000080;">+372</span>
||35 746<span style="color:#008000;"> (56)</span><br><span style="color:#000080;">+357</span>
||36 051<span style="color:#008000;"> (56)</span><br><span style="color:#000080;">+305</span>
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2011'''
||36 313<span style="color:#008000;"> (57)</span><br><span style="color:#000080;">+262</span>
||36 686<span style="color:#008000;"> (57)</span><br><span style="color:#000080;">+373</span>
||36 872<span style="color:#008000;"> (57)</span><br><span style="color:#000080;">+176</span>
||37 072<span style="color:#008000;"> (58)</span><br><span style="color:#000080;">+200</span>
||37 301<span style="color:#008000;"> (58)</span><br><span style="color:#000080;">+229</span>
||37 645<span style="color:#008000;"> (59)</span><br><span style="color:#000080;">+344</span>
||38 109<span style="color:#008000;"> (60)</span><br><span style="color:#000080;">+464</span>
||38 543<span style="color:#008000;"> (59)</span><br><span style="color:#000080;">+434</span>
||
||
||39 804<span style="color:#008000;"> (62)</span><br><span style="color:#000080;">+1261</span>
||40 186<span style="color:#008000;"> (62)</span><br><span style="color:#000080;">+382</span>
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2012'''
||40 566<span style="color:#008000;"> (62)</span><br><span style="color:#000080;">+380</span>
||40 770<span style="color:#008000;"> (62)</span><br><span style="color:#000080;">+204</span>
||41 033<span style="color:#008000;"> (62)</span><br><span style="color:#000080;">+263</span>
||
||42 014<span style="color:#008000;"> (62)</span><br><span style="color:#000080;">+981</span>
||42 412<span style="color:#008000;"> (62)</span><br><span style="color:#000080;">+398</span>
||42 894<span style="color:#008000;"> (62)</span><br><span style="color:#000080;">+482</span>
||43 305<span style="color:#008000;"> (62)</span><br><span style="color:#000080;">+411</span>
||43 561<span style="color:#008000;"> (62)</span><br><span style="color:#000080;">+256</span>
||43 783<span style="color:#008000;"> (64)</span><br><span style="color:#000080;">+222</span>
||44 189<span style="color:#008000;"> (64)</span><br><span style="color:#000080;">+406</span>
||44 499<span style="color:#008000;"> (64)</span><br><span style="color:#000080;">+310</span>
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2013'''
||44 717<span style="color:#008000;"> (63)</span><br><span style="color:#000080;">+218</span>
||45 056<span style="color:#008000;"> (64)</span><br><span style="color:#000080;">+339</span>
||45 231<span style="color:#008000;"> (64)</span><br><span style="color:#000080;">+175</span>
||45 397<span style="color:#008000;"> (64)</span><br><span style="color:#000080;">+166</span>
||45 559<span style="color:#008000;"> (64)</span><br><span style="color:#000080;">+162</span>
||45 732<span style="color:#008000;"> (67)</span><br><span style="color:#000080;">+173</span>
||45 977<span style="color:#008000;"> (69)</span><br><span style="color:#000080;">+245</span>
||46 191<span style="color:#008000;"> (69)</span><br><span style="color:#000080;">+214</span>
||46 415<span style="color:#008000;"> (69)</span><br><span style="color:#000080;">+224</span>
||46 648<span style="color:#008000;"> (70)</span><br><span style="color:#000080;">+233</span>
||46 945<span style="color:#008000;"> (71)</span><br><span style="color:#000080;">+297</span>
||47 190<span style="color:#008000;"> (70)</span><br><span style="color:#000080;">+245</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2014'''
||47 410<span style="color:#008000;"> (70)</span><br><span style="color:#000080;">+220</span>
||47 605<span style="color:#008000;"> (70)</span><br><span style="color:#000080;">+205</span>
||47 887<span style="color:#008000;"> (70)</span><br><span style="color:#000080;">+282</span>
||48 269<span style="color:#008000;"> (70)</span><br><span style="color:#000080;">+382</span>
||49 083<span style="color:#008000;"> (71)</span><br><span style="color:#000080;">+814</span>
||49 392<span style="color:#008000;"> (71)</span><br><span style="color:#000080;">+309</span>
||
||50 138<span style="color:#008000;"> (71)</span><br><span style="color:#000080;">+746</span>
||50 513<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+375</span>
||50 755<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+242</span>
||51 204<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+449</span>
||51 612<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+408</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2015'''
||52 002<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+390</span>
||52 473<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+471</span>
||53 042<span style="color:#008000;"> (71)</span><br><span style="color:#000080;">+569</span>
||53 478<span style="color:#008000;"> (71)</span><br><span style="color:#000080;">+436</span>
||53 733<span style="color:#008000;"> (71)</span><br><span style="color:#000080;">+255</span>
||53 990<span style="color:#008000;"> (71)</span><br><span style="color:#000080;">+257</span>
||54 254<span style="color:#008000;"> (71)</span><br><span style="color:#000080;">+354</span>
||54 388<span style="color:#008000;"> (71)</span><br><span style="color:#000080;">+134</span>
||54 804<span style="color:#008000;"> (71)</span><br><span style="color:#000080;">+416</span>
||55 414<span style="color:#008000;"> (71)</span><br><span style="color:#000080;">+610</span>
||55 772<span style="color:#008000;"> (71)</span><br><span style="color:#000080;">+358</span>
||56 000<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+228</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2016'''
||56 513<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+513</span>
||57 034<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+521</span>
||57 448<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+414</span>
||57 895<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+447</span>
||58 244<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+349</span>
||58 562<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+318</span>
||58 832<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+270</span>
||59 245<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+413</span>
||59 620<span style="color:#008000;"> (72)</span><br><span style="color:#000080;">+375</span>
||59 865<span style="color:#008000;"> (73)</span><br><span style="color:#000080;">+245</span>
||60 210<span style="color:#008000;"> (73)</span><br><span style="color:#000080;">+345</span>
||60 534<span style="color:#008000;"> (73)</span><br><span style="color:#000080;">+324</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2017'''
||60 759<span style="color:#008000;"> (73)</span><br><span style="color:#000080;">+225</span>
||61 064<span style="color:#008000;"> (73)</span><br><span style="color:#000080;">+305</span>
||61 378<span style="color:#008000;"> (74)</span><br><span style="color:#000080;">+314</span>
||61 792<span style="color:#008000;"> (74)</span><br><span style="color:#000080;">+414</span>
||61 972<span style="color:#008000;"> (74)</span><br><span style="color:#000080;">+180</span>
||62 152<span style="color:#008000;"> (74)</span><br><span style="color:#000080;">+180</span>
||62 378<span style="color:#008000;"> (74)</span><br><span style="color:#000080;">+226</span>
||62 602<span style="color:#008000;"> (74)</span><br><span style="color:#000080;">+224</span>
||62 959<span style="color:#008000;"> (74)</span><br><span style="color:#000080;">+357</span>
||63 082<span style="color:#008000;"> (74)</span><br><span style="color:#000080;">+123</span>
||63 230<span style="color:#008000;"> (74)</span><br><span style="color:#000080;">+148</span>
||63 398<span style="color:#008000;"> (74)</span><br><span style="color:#000080;">+168</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2018'''
||63 612<span style="color:#008000;"> (75)</span><br><span style="color:#000080;">+214</span>
||63 779<span style="color:#008000;"> (76)</span><br><span style="color:#000080;">+167</span>
||63 979<span style="color:#008000;"> (76)</span><br><span style="color:#000080;">+200</span>
||64 226<span style="color:#008000;"> (77)</span><br><span style="color:#000080;">+247</span>
||64 485<span style="color:#008000;"> (76)</span><br><span style="color:#000080;">+259</span>
||64 751<span style="color:#008000;"> (76)</span><br><span style="color:#000080;">+266</span>
||64 959<span style="color:#008000;"> (76)</span><br><span style="color:#000080;">+208</span>
||65 160<span style="color:#008000;"> (76)</span><br><span style="color:#000080;">+201</span>
||65 373<span style="color:#008000;"> (76)</span><br><span style="color:#000080;">+213</span>
||65 555<span style="color:#008000;"> (77)</span><br><span style="color:#000080;">+182</span>
||65 686<span style="color:#008000;"> (77)</span><br><span style="color:#000080;">+131</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2019'''
||
||66 163<span style="color:#008000;"> (77)</span><br><span style="color:#000080;">+477</span>
||66 316<span style="color:#008000;"> (77)</span><br><span style="color:#000080;">+163</span>
||66 486<span style="color:#008000;"> (78)</span><br><span style="color:#000080;">+170</span>
||66 633<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;">+147</span>
||66 748<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;">+115</span>
||66 940<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;">+192</span>
||67 031<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;">+91</span>
||67 099<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;">+68</span>
||67 189<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;">+90</span>
||67 307<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;">+118</span>
||67 419<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;">+112</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2020'''
||67 526<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;">+107</span>
||67 664<span style="color:#008000;"> (80)</span><br><span style="color:#000080;">+138</span>
||67 767<span style="color:#008000;"> (81)</span><br><span style="color:#000080;">+103</span>
||67 865<span style="color:#008000;"> (81)</span><br><span style="color:#000080;">+98</span>
||68 069<span style="color:#008000;"> (81)</span><br><span style="color:#000080;">+204</span>
||68 279<span style="color:#008000;"> (81)</span><br><span style="color:#000080;">+210</span>
||68 409<span style="color:#008000;"> (82)</span><br><span style="color:#000080;">+130</span>
||68 510<span style="color:#008000;"> (82)</span><br><span style="color:#000080;">+101</span>
||68 581<span style="color:#008000;"> (82)</span><br><span style="color:#000080;">+71</span>
||68 657<span style="color:#008000;"> (81)</span><br><span style="color:#000080;">+76</span>
||68 734<span style="color:#008000;"> (81)</span><br><span style="color:#000080;">+77</span>
||68 842<span style="color:#008000;"> (81)</span><br><span style="color:#000080;">+108</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2021'''
||68 981<span style="color:#008000;"> (82)</span><br><span style="color:#000080;">+139</span>
||69 126<span style="color:#008000;"> (82)</span><br><span style="color:#000080;">+145</span>
||69 276<span style="color:#008000;"> (83)</span><br><span style="color:#000080;">+150</span>
||69 378<span style="color:#008000;"> (83)</span><br><span style="color:#000080;">+102</span>
||69 463<span style="color:#008000;"> (83)</span><br><span style="color:#000080;">+85</span>
||69 560<span style="color:#008000;"> (83)</span><br><span style="color:#000080;">+97</span>
||69 662<span style="color:#008000;"> (83)</span><br><span style="color:#000080;">+102</span>
||69 760<span style="color:#008000;"> (83)</span><br><span style="color:#000080;">+98</span>
||69 916<span style="color:#008000;"> (83)</span><br><span style="color:#000080;">+156</span>
||70 030<span style="color:#008000;"> (83)</span><br><span style="color:#000080;">+114</span>
||70 215<span style="color:#008000;"> (83)</span><br><span style="color:#000080;">+185</span>
||70 354<span style="color:#008000;"> (83)</span><br><span style="color:#000080;">+139</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2022'''
||70 531<span style="color:#008000;"> (83)</span><br><span style="color:#000080;">+177</span>
||70 677<span style="color:#008000;"> (83)</span><br><span style="color:#000080;">+146</span>
||70 996<span style="color:#008000;"> (83)</span><br><span style="color:#000080;">+319</span>
||71 195<span style="color:#008000;"> (83)</span><br><span style="color:#000080;">+199</span>
||71 425<span style="color:#008000;"> (84)</span><br><span style="color:#000080;">+230</span>
||71 629<span style="color:#008000;"> (84)</span><br><span style="color:#000080;">+204</span>
||71 929<span style="color:#008000;"> (84)</span><br><span style="color:#000080;">+300</span>
||72 313<span style="color:#008000;"> (84)</span><br><span style="color:#000080;">+384</span>
||73 044<span style="color:#008000;"> (82)</span><br><span style="color:#000080;">+731</span>
||74 371<span style="color:#008000;"> (82)</span><br><span style="color:#000080;">+1327</span>
||75 287<span style="color:#008000;"> (82)</span><br><span style="color:#000080;">+916</span>
||76 031<span style="color:#008000;"> (81)</span><br><span style="color:#000080;">+744</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2023'''
||76 793<span style="color:#008000;"> (81)</span><br><span style="color:#000080;">+762</span>
||77 534<span style="color:#008000;"> (81)</span><br><span style="color:#000080;">+741</span>
||78 385<span style="color:#008000;"> (82)</span><br><span style="color:#000080;">+851</span>
||78 893<span style="color:#008000;"> (82)</span><br><span style="color:#000080;">+508</span>
||79 484<span style="color:#008000;"> (82)</span><br><span style="color:#000080;" >+591</span>
||
||80 974<span style="color:#008000;"> (81)</span><br><span style="color:#000080;" >+1490</span>
||82 679<span style="color:#008000;"> (81)</span><br><span style="color:#00080;" >+1705</span>
||83 253<span style="color:#008000;"> (81)</span><br><span style="color:#00080;" >+574</span>
||
||84 255<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#008000;" >+1002</span>
||85 189<span style="color:#008000;"> (79) </span><br><span style="color:#008000;" >+934</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2024'''
||85 521<span style="color:#008000;"> (78) </span><br><span style="color:#000080;" >+332</span>
||85 829<span style="color:#008000;"> (78)</span><br><span style="color:#000080;">+308</span>
||86 006<span style="color:#008000;"> (78)</span><br><span style="color:#000080;" >+177</span>
||86 147<span style="color:#008000;"> (78)</span><br><span style="color:#000080;" >+141</span>
||86 261<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;" >+114</span>
||86 416<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;" >+155</span>
||86 501<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;" >+85</span>
||86 606<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;" >+105</span>
||86 729<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;" >+123</span>
||86 930<span style="color:#008000;"> (79)</span><br><span style="color:#000080;" >+201</span>
||87 079<span style="color:#008000;"> (80)</span><br><span style="color:#000080;" >+149</span>
||87 224<span style="color:#008000;"> (81)</span><br><span style="color:#000080;" >+145</span>
||
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2025'''
||87 366<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+142</span>
||87 629<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+263</span>
||87 820<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+191</span>
||88 061<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+241</span>
||88 306<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+245</span>
||88 561<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+255</span>
||88 765<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+204</span>
||88 955<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+190</span>
||89 149<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+194</span>
||89 405<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+256</span>
||89 659<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+254</span>
||89 933<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+274</span>
|- background-color:#CCCCCC" align="center"
|align="left"|'''2026'''
||90 211<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+278</span>
||90 462<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+251</span>
||90 688<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+226</span>
||90 901<span style="color:#008000;"> (81) </span><br><span style="color:#000080;" >+213</span>
|}
<noinclude>
[[Rummad:Patromoù]]
</noinclude>
38nirqoidwzad6gjn3xzjvnoeg57708
Saena
0
21566
2186798
2080986
2026-03-31T17:18:12Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186798
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:MapSeine.png|thumb|upright 1.4|{{legend|#3131cf|Ar Saena e pennvro Frañs}}]]
Ar '''Saena''' (''Seine'' e [[galleg]]) zo ur [[stêr]] e [[Bro-C'hall]], an eil hirañ goude al [[Liger]] gant 774,76 [[metr|km]] dezhi<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.sandre.eaufrance.fr/geo/CoursEau_Carthage2017/----0010|title=''Sandre''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref> a-dreuz trizek [[departamant gall|departamant]] ha 350 [[kumun c'hall|kumun]].
Eienañ a ra war harzoù [[Pladenn Langres]] ([[Côte-d'Or]]) kent redek war-du ar [[gwalarn]] en ur dreuziñ [[Troyes]], [[Pariz]], [[Rouan|Rouen]] ha [[An Havr Nevez|Le Havre]] hag en em deurel e [[Mor Breizh]].
Tost da 30% eus poblañs Bro-C'hall a vev e diazad doureier ar Saena, a zo 76 441 km² e c'horread<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.eau-seine-normandie.fr/sites/public_file/inline-images/carte_littorale_0_0.png |title=''Agence de l'Eau – Seine-Normandie''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref> (14,05% eus gorread pennvro Frañs).
== Anv ==
Stumm brezhonekaet an anv gallek ''Seine'' eo ''Saena'', a gaver e [[geriadur Gregor Rostren]] ([[1732]])<ref>{{cite web|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k62358566/f259.image |title=p. 241 / ''cygne''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>.
Testeniekaet eo an anv [[latin]] ''Sequana'', skrivet gant [[Caius Julius Caesar]] e ''[[De Bello Gallico|Commentarii de bello Gallico]]'' (58 kJK)<ref>{{la}} Caius Julius Caesar. ''Commentarii de bello Gallico'', {{cite web|url=https://la.wikisource.org/wiki/Commentarii_de_bello_Gallico/Liber_I |title=I, 1|accessdate=29 Genver 2023}}</ref> ; adskrivet eo bet gant an [[douaroniezh|douaroniour]] [[Pomponius Mela]] e ''De situ orbis libri III'' ([[43]])<ref>{{la}} {{cite web|url=https://remacle.org/bloodwolf/erudits/mela/livre3la.htm |title=III, 2 ''Galliae ora exterior''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref> ha gant [[Plinius an Henañ]] en e ''[[Naturalis Historia|Naturalis Historiæ]]'' ([[74]])<ref>{{la}} {{cite web|url=https://la.wikisource.org/wiki/Naturalis_Historia/Liber_IV |title=IV, 31, ''105''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>.
Un treuzskrivadur Σηκοάνα ''Sikoána'' en [[henc'hresianeg]] zo roet gant [[Strabon]] en e Γεωγραφικά ''Geôgraphiká'' ([[23]])<ref>{{el}} {{cite web|url=https://el.wikisource.org/wiki/%CE%93%CE%B5%CF%89%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%B9%CE%BA%CE%AC/%CE%94 |title=IV, 1.14|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>.
Da vare ar [[Meroveed|Veroveed]] ([[457]]-[[751]]) e veze skrivet ''Sequana'' ([[558]])<ref name="EN">{{fr}} Nègre, Ernest. ''Toponymie de la France'', levrenn I : ''Formations préceltiques, celtiques, romanes''. Genève : Librairie Droz, 1990, pp. 43-44 {{ISBN|978-2-600-02883-7}}.</ref>, ''Segona'' ha ''Sigona''<ref name="EN" /> ; ''Super fluvium Sigona'' e oa e [[717]]<ref name="SH">{{fr}} Stein, Henri & Hubert, Jean. ''Dictionnaire topographique du département de Seine-et-Marne''. Paris : Imprimerie Nationale, 1954, {{cite web|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k96129891.texteImage# |title=pp. 516 ha 672|accessdate=29 Genver 2023}}</ref> ; pelloc'h e kaver ''Secana'' ha ''Sequana'' en-dro e-kerzh ren [[Fulup II an Aogust|Philippe II Auguste]] ([[1165]]-[[1223]], ren [[1180]]-1223)<ref>{{fr}} Delisle, Léopold. ''Catalogue des actes de Philippe-Auguste''. Paris : Auguste Durand, 1856, {{cite web|url=https://archive.org/details/cataloguedesacte00deli/page/n773/mode/2upp |title=p. 639|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>, ha ''Secana'' c'hoazh e-tro [[1350]]<ref name="SH" />. Diwezhatoc'h ez eas vogalenn wan an eil silabenn da get, ar pezh a roas an anv skrivet ''Saine'' ha ''Seine''<ref>Deroy, Louis & Mulon, Marianne. ''Dictionnaire de noms de lieux''. Paris : Le Robert, 1992, pp. 439b-440a {{ISBN|978-2-85036-195-1}}</ref>.
Ur stêr anvet ''Saine'' zo e [[departamant gall|departamant]] ar [[Jura (departamant)|Jura]] ; redek a ra e tachenn gozh ar bobl [[Galia|c'halian]] [[Sequani]]. Ne c'heller ket bezañ asur avat e teu anv ar stêr Saena eus o yezh [[Kelted|keltiek]] pe [[kentkeltieg|gentkeltiek]], pa rank ar soniad [[yezhoù indezeuropek|indezeuropek]] {{LFE|/kw/}} treiñ d'ar soniad {{LFE|/p/}} e [[galianeg]] ; droukvesket marteze anv ar stêr *''sepana'' gant hini ar boblad ''Sequani'' gant Caesar.
==Istor==
[[Restr:Petit-andely-depuis-chateau-gaillard.jpg|thumb|upright 1.4|Ar Saena izel o kildreiñ e-kichen [[Les Andelys]] ([[Eure (departamant)|Eure]])]]
C'hwec'h milion a vloaziadoù zo e krogas istor ar Saena. Da neuze e treuze ar stêr un [[argompezenn]] briellek ec'hon, hag [[trovan|istrovanel]] e oa an [[hin]] (evel e [[Florida]] hag [[Uruguay]] hiziv). E dibenn ar [[Pliosen|Plioken]], un 3 milion a vloaziadoù zo, e yenaas an hin hag ec'h uhelaas an douar abalamour ma oa bountet gant kreskidigezh ar [[Pireneoù]] hag an [[Alpoù]].
Ur stêr hepken e oa al Liger adalek he eienenn hag ar Saena betek [[Orleañs|Orléans]] ; dispartiet e voent diwezhatoc'h, met liammet c'hoazh dre ar stêr Loing da vare ar [[Miosen|Mioken]]<ref>{{fr}} Étienne, Robert & Larue, Jean-Pierre. ''Contribution à l'étude des liaisons Loire-Seine : mise en évidence par l'étude des minéraux lourds de l'antécédence de la Loire en Sologne (Bassin Parisien, France)''. In : ''Physio-Géo'', levrenn 5, 2011, pp. 269-291 • {{cite web|url=https://journals.openedition.org/physio-geo/2181 |title=Lenn en-linenn|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>.
Pelloc'h, e-kerzh ar skornadurioù a c'hoarvezas 1,8 milion a vloaziadoù zo, ec'h izelaas live ar mor : Mor Breizh a droas da draoñienn ar [[Roen]], ar [[Meuse (stêr)|Maas]], ar [[Somme (stêr)|Somme]] hag an [[Tavoez|Thames]] tra man echue ar Saena a-vaez da Vreizh ; skornet e veze hogozik a-hed ar bloaz, ha 40 gwech kreñvoc'h eget hiziv e oa he c'has, p'edo o strivañ evit kleuzañ he gwele. Kemm-digemm e voe red ar stêr e-pad tost da zaou vilion a vloaziadoù, betek ar skornadur diwezhañ (Skornadur Würm, -115 000 – -11 700) ma voe stummet an draoñienn a anavomp hiziv ha ma sioulaas ar stêr goude tizhet he strad izelañ, eleze an ildraoñ ma c'hall redek distriv.<ref>{{fr}} Chaib, Jérôme. ''Vallée de la Seine : entre naissance et renaissance''. In : ''Études normandes'', niv. 56-2, 2007, pp.40-41 • {{cite web|url=https://www.persee.fr/doc/etnor_0014-2158_2007_num_56_2_1676 |title=Lenn en-linenn|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>.
War-zisvarr zoken eo gwele ar Saena : ker gwanaet e oa deuet kas ar stêr ma oa bet ret dezhi tremen dre an douaroù blotañ, alese ar c'hildroioù niverus a ra etre Pariz hag an aber.
;Darvoudoù
[[Restr:Fulton Plaque.jpg|thumb|E koun R. Fulton]]
*Er bloaz [[820]] e savas ur bagad [[Vikinged]] gant ar Saena ; pa zilestrjont e voent faezhet gant gwarded an arvor hag ec'h ejont kuit. E miz Mae [[841]], Vikinged renet gant Ásgeirr a zizalbadas [[manati]] [https://www.google.com/maps/place/49%C2%B031'41.0%22N+0%C2%B046'05.0%22E/@49.5280556,0.7658669,11z/data=!4m5!3m4!1s0x0:0x52b70208385c57e6!8m2!3d49.5280556!4d0.7680556?hl=fr Saint-Wandrille] kent lakaat kêr Rouen en arigrap hag he zangwallañ ; goude-se e kendalc'hjont da sevel gant ar stêr betek [[Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)|Saint-Denis]] ma preizhjont an [[abati]]. Lod prizonidi a voe dasprenet hag an nemorant a voe miret da [[sklaverezh|sklaved]]. Pinvidik e oa Ásgeirr pa zistroas d'e vro, ar pezh a lakaas ur penn all, [[Ragnarr Loðbrók]], da seveniñ brasoc'h ur gur c'hoazh : lakaat seziz war Baris<ref name="JM">{{en}} Mark, Joshua J. (2018). {{cite web|url=https://www.worldhistory.org/Viking_Raids_on_Paris// |title=''Viking Raids on Paris''|accessdate=29 Gen 2023}}</ref>. Er bloaz [[845]] hervez ''Annales Bertiniani'' ({{IXvet kantved}})<ref>{{la}} {{fr}} ''Les annales de Saint-Bertin''. Paris : 1871 {{cite web|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k215043h/f82.item.zoom |title=pp. 60-61|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>, e dibenn miz Meurzh, ez erruas Ragnarr en aber ar Saena gant 120 ''knǫrr'' kent sevel gant ar stêr ; ar roue gall [[Karl Voal|Charles II]] a bostas timat div rannarme war glannoù ar Saena, met faezhet e voe an hini vihanañ, ha dre ma ne oa [[pont]] ebet dreist ar stêr e c'hallas ar Vikinged lakaat seziz war Baris. Ar roue a baeas truaj d'ar Vikinged en eskemm ouzh ar peoc'h, ar pezh a vroudas an alouberien da genderc'hel gant o argadennoù e [[Frankia]] hag e [[Bro-Saoz]]<ref>{{en}} Ferguson, Robert. ''The Vikings: A History''. New York : Penguin Books, 2010, pp. 96-104 {{ISBN|978-0-14-311801-5}}</ref>. Er bloaz [[885]] e tistroas ar Vikinged war ar Saena ; kemer Rouen a rejont d'ar [[25 a viz Gouere]] kent sezizañ Paris arre adalek miz Du 885 betek miz Gouere [[886]].<ref>{{la}} {{fr}} {{cite web|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k215043h/f343.item.zoom |title=''Annales Bertiniani'', pp. 321''sqq.''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>
*E miz Meurzh [[1314]], ar roue gall [[Fulup IV (Bro-C'hall)|Philippe IV]] a lakaas [[Jacques de Molay]], mestr diwezhañ [[Urzh an Templ]], da vezañ devet war un enez er Saena e-tal [[iliz-veur Notre-Dame]] e Paris<ref>{{en}} Lea, Henry Charles. ''A History of the Inquisition of the Middle Ages''. New York : The Macmillan Company, 1906, {{cite web|url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2a/A_history_of_the_Inquisition_of_the_Middle_Ages%2C_volume_3.djvu/page341-635px-A_history_of_the_Inquisition_of_the_Middle_Ages%2C_volume_3.djvu.jpg |title=levrenn III, p. 325|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>.
*Goude devadenn [[Janed Ark]] e [[1431]] e Rouen e voe stlapet he ludu er Saena a-ziwar ar pont anvet [[Matilda Bro-Saoz|Empress Matilda]]<ref>Dindan veli ar Saozon e oa an Normandi d'ar mare-se.</ref>{{,}}<ref>{{fr}} Charlier, Philippe. ''Médecin des morts – Récits de paléopathologie''. Paris : Fayard, 2006, p. 307 {{ISBN|978-2-213-62722-9}}</ref>.
*D'an [[Deiziadur republikan gall|21 Thermidor ar bloaz XI]] ([[9 a viz Eost]] [[1803]]), an ijinour [[stadunanat]] [[Robert Fulton]] ([[1765]]-[[1815]]) a savas hag a vleinas e "garr-dour kaset gant an tan", ar vag-dre-dan gentañ, war ar Saena kent sevel unan kalz brasoc'h, an ''North River'', a voe ar c'hentañ bag-dre-dan genwerzhel<ref>{{en}} Dickinson, Henry Winram. ''Robert Fulton, Engineer and Artist: His Life and Works''. London : John Lane, 1913, {{cite web|url=https://archive.org/details/robertfultoneng01dickgoog/page/n164/mode/2up |title=p. 126|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>.
*D'ar [[17 a viz Here]] [[1961]] e c'hoarvezas [[Lazhadeg Pariz (1961)|Lazhadeg Paris]], ma voe stlapet etre 200 ha 300 manifester [[Aljeria]]n er Saena gant ar boliserien c'hall <ref>{{fr}} Enaudi, Jean-Luc. ''La Bataille de Paris (17 octobre 1961)''. Paris : Seuil, 1991 {{ISBN|978-2-02-013547-4}}</ref>.
==Diazad doureier==
[[Restr:Bassin Seine.png|thumb|upright 1.4|Diazad doureier ar Saena]]
E [[Diazad Pariz|Diazad Paris]] e red ar pep hirañ eus ar Saena goude eienet war an harzoù etre Pladenn Langres hag an Auxois (latin : ''pagus Alesiensis'', "bro [[Alesia]]", ma c'hoarvezas [[Emgann Alesia]])<ref name="SS">{{fr}} {{cite web|url=http://www.source-seine.fr/ |title=''Association des Sources de la Seine''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>. Un diazad gouelezennek eo diazad Paris, da lavaret eo ur gleuzenn ec'hon goloet a wiskadoù bruzun roc'helloù, kregin, hag all, a oa en aer, en dour pe er skorn kent kouezhañ dre ar [[pounnerder]] ; digor war Mor Breizh hag ar [[Meurvor Atlantel]] eo ar gleuzenn-se. Reier razek, priellek ha traezhek, koulz ha margoù (ur meskaj kalkit [[Kalkiom|Ca]][[Karbon|C]][[Oksigen|O]]<sub>3</sub> ha pri) a bep eil zo aet a-wiskadoù er [[Mezozoeg]] hag er [[Kenozoeg|C'henozoeg]], eleze etre -252,17 ha -2,58 milion a vloaziadoù.
E kreiz an diazad-se emañ diazad douereier ar Saena ; dre an adsterioù e tastum doureier ar glaveier kent o c'has da Vor Breizh<ref name="BG">{{fr}} Billen, Gilles & al.. ''Le bassin de la Seine''. Paris : PIREN-Seine, 2009 {{ISBN|978-2-918251-00-2}} • {{cite web|url=https://www.piren-seine.fr/sites/default/files/piren_documents/fascicules/Collection_AESN_PIREN-Seine_01_-_bassin_Seine.pdf |title=Lenn en-linenn|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>. N'eus lec'h ebet uheloc'h eget 300 metr ennañ<ref>War-bouez e veg pellañ ar Su, m'emañ an Haut-Folin, ur menez 901 m dezhañ e [[Saône-et-Loire]].</ref>, ha war-ildraoñ eo war-du e greiz. Dre-se ez eo war-ildraoñ ivez an dourredennoù : etre 0,1 ha 0,3 m dre gilometr. An holl zourredennoù-se, ar Saena en o zouez, a red tamm-pe-damm war-du ar gwalarn etre rizennoù ar reter kent troc'hañ a-dreuz pladennoù ar c'hreiz<ref name="BG" />.
Ul lodenn vihan eus diazad doureier ar Saena zo e penn su [[Hainaut (proviñs)|Proviñs Hainaut]] e [[Belgia]].
== Red ==
Eienañ a ra ar Saena e [[Source-Seine]], 446 m a-us live ar mor, war harzoù Pladenn Langres en departamant Côte-d'Or, un 30 km bennak er gwalarn da [[Dijon|Zijon]]. Redek a ra a-hed 774,76 km a [[gevred|c'hevred]] da walarn kent erruout e Mor Breizh dre un [[aber]] etre Le Havre ha [[Honfleur]] ([[Seine-Maritime]]).
===Eienennoù===
[[Restr:Source Seine.jpg|thumb|Eienenn ofisiel ar Saena]]
Seizh eienenn zo d'ar stêr Saena. Abaoe [[1864]] ez eo ar Stad c'hall perc'hennez warno. E [[1865]] e voe kleuzet ur vougev evit gwareziñ an eienenn bennañ, a zo merket gant delwenn un [[Nimfezed|nymfenn]] da aroueziañ ar stêr<ref name="SS" />.
Adalek [[1836]] betek [[1967]] e voe furchet al lec'hienn ha dizoloet un neved galian-ha-roman a zo bet darempredet adalek ar I{{añ}} kantved kJK (da vare C. J. Caesar) betek ar {{IVe kantved}}. Tost da 1 500 traezenn a voe kavet eno, pezh a ziskouez e oa ul lec'h meur en [[impalaeriezh roman]]. Da [[Sequana (doueez)|Sequana]], [[doue]]ez c'halian ar stêr, e oa gouestlet an neved evel m'en diskouez an niver bras a ''ex-voto'' e [[prenn]] [[derv]] a voe dizouaret etre [[1963]] ha 1967 ; da c'houlenn ma vefe pareet o c'hleñvedoù ha roet o goulennoù dezho e teue ar bric'hirined hag ar pirc'hirinezed<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://archeologie.dijon.fr/sanctuaire-sources-de-seine-1 |title=''Musée archéologique de Dijon''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>.
===Rannoù===
Pemp rann zo d'ar Saena, a grec'h da draoñ.
#Saena vihan (''Petite Seine''), adalek Source-Seine (Côte-d'Or) betek [[Montereau-Fault-Yonne]] ([[Seine-et-Marne]]) ma kember gant ar stêr [[Yonne (stêr)|Yonne]] ;
#Saena uhel (''Haute Seine''), adalek Montereau-Fault-Yonne betek Paris ;
#Saena Paris (''Seine parisienne'') ;
#Saena izel (''Basse Seine''), adalek Paris betek Rouen ;
#Saena vorel (''Seine maritime''), adalek Rouen betek Mor Breizh.
===Departamatoù treuzet===
*Saena vihan : Côte-d'Or (27 kumun), [[Aube (departamant)|Aube]] (56), [[Marne (departamant)|Marne]] (0), Seine-et-Marne (45).
*Saena uhel : Seine-et-Marne, [[Essonne (departamant)|Essonne]] (16), [[Val-de-Marne]] (9).
*Treuz Paris : Paris (1).
*Saena izel : [[Hauts-de-Seine]] (17), [[Seine-Saint-Denis]] (4), [[Val-d'Oise]] (8), [[Yvelines]] (52), [[Eure (departamant)|Eure]] (52), Seine-Maritime (60).
*Saena vorel : Seine-Maritime war al lez dehou (Le Havre) ha [[Calvados]] (3) war al lez kleiz (Honfleur).
[[Restr:Revue régionale illustrée juin 1901 100503 (confluence).jpg|thumb|upright 1.4|Kember an Aube hag ar Saena]]
[[Restr:Villabé - 2016-06-06 - IMG 1022.jpg|thumb|upright 1.4|An Essonne]]
[[Restr:Paris Île de la Cité Île St Louis Jussieu Jardin des Plantes Panthéon Quartier Latin Louvre Palais Royal Les Halles Hôtel de Ville.jpg|thumb|upright 1.4|Ar Saena e kreiz-kêr Paris]]
[[Restr:L'Eure.jpg|thumb|upright 1.4|An Eure nepell diouzh ar c'hember]]
===Adstêrioù===
{| class="wikitable"
|+ Adstêrioù ar Saena a grec'h da draoñ
|-
! Rann !! Departamant !! Lez dehou !! Lez kleiz
|-
| rowspan="11"| '''Saena vihan''' || rowspan="2"| (21) Côte-d'Or || Revinson ||rowspan="2" align="center"| —
|-
| Brévon
|-
| rowspan="3"| (10) Aube || Ource || Laigne
|-
| Arce || Sarce
|-
| Barse || Hozain
|-
| (52) Marne || Aube || align="center"| —
|-
| rowspan="2"|(10) Aube || Noxe || Faverolle
|-
| Resson || Ardusson
|-
| rowspan="3"|(77) Seine-et-Marne || Ruisseau des Méances || Orvin
|-
| Voulzie || Yonne
|-
| Auxence ||
|- bgcolor="#aaa"
|colspan="4"|
|-
|rowspan="7"|'''Saena uhel'''|| rowspan="3"|(77) Seine-et-Marne || Vallée Javot || Loing
|-
| Châtelet || Ru de la Mare aux Évées
|-
| Almont || École
|-
| rowspan="2"| (91) Essonne || rowspan="2" align="center"| — || Essonne
|-
| Orge
|-
| rowspan="2"|Val-de-Marne || Yerres || rowspan="2" align="center"| —
|-
| Marne
|- bgcolor="#aaa"
|colspan="4"|
|-
| '''Saena Paris'''|| (75) Paris || align="center"| — || Bièvre
|- bgcolor="#aaa"
|colspan="4"|
|-
| rowspan="11"| '''Saena izel''' || (92) Hauts-de-Seine || align="center"| — || Ru de Marivel
|-
| rowspan="2"| (93) Seine-Saint-Denis || Ru de Montfort || rowspan="2" align="center"| —
|-
| la Vieille Mer
|-
| rowspan="3"| (78) Yvelines || Oise || Ru d'Orgeval
|-
| Aubette de Meulan || Mauldre
|-
| Epte || Vaucouleurs
|-
| rowspan="2"| (27) Eure || Gambon || Eure
|-
| Andelle || Risle
|-
| rowspan="3"| (76) Seine-Maritime || Aubette || rowspan="3"| Oison
|-
| Robec
|-
| Cailly
|- bgcolor="#aaa"
|colspan="4"|
|-
| rowspan="5"| '''Saena vorel''' || rowspan="5"| (76) Seine-Maritime || Austreberthe ||rowspan="5" align="center"| —
|-
| Sainte-Gertrude
|-
| Télhuet
|-
| Commerce
|-
| Lézarde
|}
*Saena ha Yonne [https://www.lepoint.fr/eureka/ce-n-est-pas-la-seine-qui-coule-a-paris-25-03-2023-2513527_4706.php?fbclid=IwAR0MBn3LMA9luxtrErIj_QqytNkYkvbdOCCBrk1-RcENCjG2y6ktbe2JZX8].
===Aber===
Un aber a reer en [[douaroniezh]] eus lodenn draoñ ur stêr ma vez oberiant [[tre ha lanv|mareoù]] ar [[mor]] pe ar [[meurvor]] m'en em daol ar stêr.
A-hed 170 km diwezhañ ar Saena<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.seine-aval.fr/question/fiche-estuaire/ |title=''Où commence et où finit l’estuaire de la Seine ?''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref> en em led hec'h aber, eus [[stankell]]-[[skluz]] [[Poses]] (Eure, 46 km en argrec'h da Rouen) a-dreuz 7 kildroenn betek Bae ar Saena e Mor Breizh. War-dro 135 m eo ledander ar stêr e Poses goude ar stankell, ha 2,5 km eo pa dremen dirak Honfleur.
Teir rann zo en aber adalek Poses, hervez ma'z eo dous pe sall dour ar stêr<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.seine-aval.fr/wp-content/uploads/2017/01/Estuaire-de-la-Seine.pdf |title=''L'estuaire de la Seine''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>.
#An aber-stêr, etre stankell-skluz Poses ha [[Vieux-Port]] (Eure, un 35 km bennak a-raok genoù ar stêr) ; en dour dous e c'hoarvez lanv ha tre.
#An aber-kreiz, etre Vieux-Port ha Honfleur, m'en em vesk an dourioù dous hag ar re sall.
#An aber-mor, adalek Honfleur betek rann reterel Bae ar Saena ; atav e vez sall an dourioù eno.
*Ul landarzh a c'hoarveze gwechall war ar Saena a-live gant Caudebec-en-Caux ([[Rives-en-Seine]] hiziv) : pa veze lanv bras da vare al [[Loar]] nevez pe al loargann e save ar mor enep red ar stêr, ar pezh a c'hane ur wagenn uhel pe uheloc'h, a save war-du an argrec'h en ur greñvaat seul strishoc'h ma oa ar stêr. Gwall wanaet ez eo bet landarzh ar Saena gant labourioù ravellerezh e [[1963]]<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.seine-aval.fr/question/fiche-mascaret/ |title=''Le mascaret est-il encore visible ?''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>, goude ma voe lazhet un den gantañ e [[1961]]<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://figaronautisme.meteoconsult.fr/actus-nautisme-loisirs/2018-12-06/49419-sur-la-seine-le-mascaret-englouti-de-caudebec |title=''Sur la Seine... le mascaret englouti de Caudebec''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>.
<gallery mode="packed" heights="220px">
Bore on the Seine - 1.jpg|Landarzh war ar Saena, [[1920]]
</gallery>
==Temz an dour==
===Kas===
Setu amañ kas miziek keitat ar Saena muzuliet a-hed 48 vloaz e [[Poissy]] (78), en traoñ da Baris<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.hydro.eaufrance.fr/sitehydro/H3000002/synthese |title=''HydroPortail''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>. Da 502,3 m³/s (502 300 [[litr]] bep [[eilenn]]) e sav ar c'has keitat war ar maread muzuliet.
{| align="center"
|+ '''Kas miziek keitat ar Saena, 01/01/1975 — 31/12/2022 e m³/s
|-
|
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.1,0.85,0.1)
ImageSize = width:800 height:350
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:1100
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:Gen text:Genver
bar:C'hwe text:C'hwevrer
bar:Meu text:Meurzh
bar:Ebr text:Ebrel
bar:Mae text:Mae
bar:Mez text:Even
bar:Gou text:Gouere
bar:Eos text:Eost
bar:Gwe text:Gwengolo
bar:Her text:Here
bar:Du text:Du
bar:Ker text:Kerzu
PlotData=
color:barra width:50 align:left
bar:Gen from:0 till: 775 fontsize:S text: 775 shift:(-10,90)
bar:C'hwe from:0 till: 990 fontsize:S text: 990 shift:(-10,120)
bar:Meu from:0 till: 802 fontsize:S text: 802 shift:(-10,95)
bar:Ebr from:0 till: 652 fontsize:S text: 652 shift:(-10,75)
bar:Mae from:0 till: 447 fontsize:S text: 447 shift:(-10,50)
bar:Mez from:0 till: 348 fontsize:S text: 348 shift:(-10,35)
bar:Gou from:0 till: 283 fontsize:S text: 283 shift:(-10,25)
bar:Eos from:0 till: 249 fontsize:S text: 249 shift:(-10,20)
bar:Gwe from:0 till: 244 fontsize:S text: 244 shift:(-10,20)
bar:Her from:0 till: 311 fontsize:S text: 311 shift:(-10,30)
bar:Du from:0 till: 349 fontsize:S text: 349 shift:(-10,35)
bar:Ker from:0 till: 583 fontsize:S text: 583 shift:(-10,65)
TextData=
fontsize:M pos:(50,20)
text:"Mammenn : Hydro Portail"
</timeline>
|}
===Dourgreskoù===
{| align="right" width:240px style="background-color:#f0f0f0; border:1px solid #aaa; font-size:90%;"
|-
! Dourgreskoù bras e Paris
|- align="center"
| colspan="2" | [[Restr:Paris 1910 Inondation gare Saint-Lazare.jpg|240px]]
Porzh-houarn Saint-Lazare, 1910
----
|-
|
*{{Deiziad|28|Genver|1910}} : 8,68 m
*{{Deiziad|10|Genver|1919}} : 6,09 m
*{{Deiziad|5|Genver|1920}} : 6,63 m
*{{Deiziad|6|Genver|1924}} : 7,30 m
*{{Deiziad|8|Genver|1926}} : 6,04 m
*{{Deiziad|2|Kerzu|1930}} : 6,06 m
*{{Deiziad|16|C'hwevrer|1945}} : 6,83 m
*{{Deiziad|23|Genver|1955}} : 7,10 m
*{{Deiziad|19|Genver|1959}} : 6,20 m
*{{Deiziad|14|Genver|1982}} : 6,13 m
|}
Evel en holl stêrioù ez eo kemm-digemm kas hag uhelder ar Saena hervez ar c'hlavegezh : ker serc'h e voe an hañvezh e [[1719]] ma voe ar Saena en hec'h izelañ e Paris : 26,25 m a-us live ar mor ; diwar al live-se e voe termenet ar zero (0) e skeul an dourgreskoù e pont an Tournelle, etre al lez kleiz hag an Île Saint-Louis<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.herodote.net/Mortelles_canicules-synthese-2294-22.php |title=''Mortelles canicules''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>. E Paris e vez muzuliet ez-ofisiel an dourgreskoù abaoe [[1876]] gant ar skeul a zo e pont Austerlitz, 1 km er argrec'h d'an Île Saint-Louis.
Meur a wech he deus ar Saena koeñvet a-hed an Istor. Koshañ dourgresk ar stêr a zo testeniekaet eo er bloaz [[358]], a zo meneget gant an impalaer roman [[Juuan II|Flavius Claudius Iulianus]] en e skrid ''Misopogon''<ref>{{en}} [https://en.wikisource.org/wiki/Misopogon Pennad 5]</ref>.<ref>{{fr}} Lacour-Veyranne, Charlotte. ''Les colères de la Seine''. Paris :Musée Carnavalet, 1997 {{ISBN|978-2-87900-191-3}}</ref>. E miz C'hwevrer [[582]] e c'hoarvezas unan all, a zo meneget gant [[Gregor Teurgn|Grégoire de Tours]] en e ''Historia Francorum''<ref>{{la}} {{cite web|url=https://la.wikisource.org/wiki/Historia_Francorum |title=Levrenn VI : ''Aquae vero extra solitum invaluerunt, nam tantam inundationem Sequana''...|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>. Bras-spontus ez eo bet dourgresk ar bloaz [[1658]] (8,81 m)<ref name="MF">{{fr}} {{cite web|url=http://pluiesextremes.meteo.fr/france-metropole/-Evenements-memorables-.html |title=''Météo France''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>.
Biskoazh n'eus bet unan ker bras abaoe, met 10 dourgresk pouezus a voe en {{XXvet kantved}}, muzuliet e pont an Tournelle, hini [[1910]] o vezañ 0,13 m hepken izeloc'h eget hini 1658<ref name="MF" />.
Hogozik ker bras all e voe hini [[1910]], pa dizhas 8,50 war skeul ar pont Austerlitz ; e Poses e savas kas ar stêr da 3 000 m³/s, da lavaret eo 6 gwech muioc'h eget he c'has keitat eno (480 m³/s)<ref>Roadoù Hydro Portail</ref>.
E miz Mezheven [[2016]] e kreskas ar Saena en-dro, betek 6,10 m e Paris<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.lepoint.fr/societe/crue-a-paris-pic-a-6-10-m-cette-nuit-on-n-ira-pas-plus-haut-04-06-2016-2044326_23.php#11 |title=''Agenve France Presse''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref> ; divoas e voe an darvoudenn pa c'hoarvezas en hañv, padal ez eo e miz Genver e vez dourioù ar Saena en o uhelañ. Ur dourgresk all a c'hoarvezas e dibenn miz Genver [[2018]] betek 5,84 m, e Paris bepred.
===Terkoù===
Peder mirlenn zo bet terket etre ar [[bloavezhioù 1960]] hag ar [[bloavezhioù 1990]] evit reoliañ red ar Saena etre he dourgreskoù hag he liveoù izelañ, ha neuze gwareziñ kêr Baris.
{| class="wikitable" style="margin:auto;"
|+ Mirlennoù ar Saena
|-
! Mirlenn !! Departamant !! Bloaz !! Gorread !! Ec'honad !! Lec'hiadur
|-
| Pannecière || [[Nièvre (departamant)|Nièvre]] || [[1949]] || 5,2 km² || 80 [[Mega|M]]m³ || {{coord|47|09|15|N|3|53|44|E}}<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.seinegrandslacs.fr/sites/default/files/media/downloads/sgl_plaquette_panneciere_juillet2015_bd.pdf |title=''Seine Grands Lacs''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>
|-
| Orient || Aube || [[1966]] || 23 km² || 208 Mm³ || {{coord|48|16|19|N|4|20|23|E}}<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.seinegrandslacs.fr/sites/default/files/media/downloads/sgl_plaquette_seine_juillet2015_bd_0.pdf |title=''Seine Grands Lacs''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>
|-
| Marne<ref>Der-Chantecocq.</ref> || Marne & [[Haute-Marne]] || [[1974]] || 48 km² || 349 Mm³ || {{coord|48|34|57|N|4|45|33|E}}<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.seinegrandslacs.fr/sites/default/files/media/downloads/sgl_plaquette_marne_juillet2015_bd.pdf |title=''Seine Grands Lacs''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>
|-
| Aube<ref>Div virlenn zo : Temple hag Armance</ref> || Aube || [[1990]] || 23,2 km² || 170 M³ || {{coord|48|20|42|N|4|28|42|E}}<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.seinegrandslacs.fr/sites/default/files/media/downloads/sgl_plaquette_aube_juillet2015_bd.pdf |title=''Seine Grands Lacs''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>
|}
===Bageadusted===
[[Marcilly-sur-Seine]] (Marne) eo ar gumun gentañ war ribl ar Saena ma c'haller bageal, 245 km en ardraoñ d'an eienenn (57 km goude Troyes neuze) ha 530 km bageadus betek ar mor ; e skluz Marcilly emañ "PK<sub>1</sub> 0" (''Point Kilométrique'') ar stêr, eleze deroù an troc'had ma c'heller bageal betek ar pont Marie e Paris (Île Saint-Louis)<ref>{{fr}} Devisme, Philippe & Join-Lambert, Patrick. ''La Seine amont de Paris à Marcilly''. Grafocarte-Navicarte, 1999.</ref> m'emañ ar "PK<sub>2</sub> 0", deroù an troc'had betek ar mor<ref>{{fr}} Devisme, Philippe & Join-Lambert, Patrick. ''La Seine aval du Havre à Paris''. Grafocarte-Navicarte, 2010</ref>.
E Paris n'eo ar Saena nemet 24 m a-us live ar mor, 446 km en argrec'h d'he genoù : gorrek e red neuze, hag aes eo bageal warni. Adalek Rouen e krog ar Saena vorel, 123 km he hirder, ma c'heller merdeiñ betek Le Havre ha Mor Breizh<ref>{{fr}} {{cite web|url=http://www.fluviacarte.com/fr/voies-navigables/region-bassin-de-la-seine-5/voie-seine-maritime-85 |title=''Fluviacarte''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>
<gallery mode="packed" heights="250px">
Peniches sur la Seine a Boulogne P1000112.JPG|Kobiri e Bouloge-Billancourt
Barge and river lock P1050316.JPG|Ar gobar ''Sequana'' en ur skluz
</gallery>
;Ar Saena vageadus
Etre Marcilly-sur-Seine ha Mor Breizh ez eus 35 ehan, 31 ''porzh'', 27 skluz hag 1 pont-fiñv ; lod anvioù a gaver meur a wech abalamour da gildroennoù ar stêr.
*'''Saena vihan''' (argrec'h) (19 km) : PK 1 Marcilly-sur-Seine — 1 skluz — PK 10 [[Pont-sur-Seine]] — 3 skluz + 1 pont-fiñv — PK 19 ''[[Nogent-sur-Seine]]''.
*'''Saena vihan''' (ardraoñ) (48 km) : PK 19 ''Nogent-sur-Seine'' — 5 skluz — PK 46 [[Bray-sur-Seine]] (Seine-et-Marne) — 1 skluz — PK 61 [[Marolles-sur-Seine]] — 1 skluz — PK 68 ''Montereau-Fault-Yonne'' & kember gant ar Yonne.
*'''Saena uhel''' (98 km) : PK 68 ''Montereau-Fault-Yonne'' — 1 skluz — PK 81 ''[[Saint-Mammès]]'' & kember gant kanol al Loing — 1 skluz — PK 86 [[Thomery]] (Seine-et-Marne) — PK 90 ''[[Avon (Seine-et-Marne)|Avon]]'' — PK 93 [[Samois-sur-Seine]] — PK 101 ''[[Chartrettes]]'' — 1 skluz — PK 108 [[Vaux-le-Pénil]] — PK 109 [[Melun]] — 1 skluz — PK 109.8 ''Melun-La-Reine-Blanche'' — PK 111.8 ''[[Boissettes]]'' — PK 119 ''[[Saint-Fargeau-Ponthierry]]'' — 1 skluz — PK 129 ''[[Saintry-sur-Seine]] - [[Morsang-sur-Seine]]'' (Essonne) — 1 skluz — PK 145 ''[[Draveil]]'' — PK 148 ''[[Vigneux-sur-Seine]]'' — 1 skluz — PK 151 [[Villeneuve-le-Roi]] (Val-de-Marne) — PK 157 ''[[Villeneuve-Saint-Georges]]'' — 1 skluz — PK 163 [[Charenton-le-Pont]] & kember gant ar Marne — PK 168 Paris Arsenal (Paris) [PK 0 ar Saena izel] & kember gant ar ganol Saint-Martin.
*'''Saena izel''' (242 km) : PK 0 Paris Arsenal — PK 13 ''[[Boulogne-Billancourt]]'' (Hauts-de-Seine) — PK 17 ''[[Suresnes]]'' — 1 skluz — PK 24 ''[[Asnières-sur-Seine]]'' — PK 29 [[Villeneuve-la-Garenne]] (brec'h kleiz ar stêr) & kember gant ar ganol Saint-Denis — PK 32 [[Épinay-sur-Seine]] (Seine-Saint-Denis) (brec'h dehou ar stêr) — PK 35 ''[[Gennevilliers]]'' (Hauts-de-Seine) — 1 skluz — PK 45 [[Rueil-Malmaison]] — PK 48 [[Bougival]] (Yvelines) — 1 skluz — PK 68.9 ''[[Conflans-Sainte-Honorine]] (Boat Paradise)'' — PK 69.5 [[Conflans-Sainte-Honorine]] — PK 72 Conflans : kember gant an Oise — 1 skluz — PK 73 [[Andrésy]] — PK 74 [[Achères (Yvelines)|Achères]] — PK 76 [[Carrière-sous-Poissy]] — PK 78 ''[[Poissy]]'' — PK 80 ''[[Villennes-sur-Seine]]'' — PK 81.3 ''Carrière-sous-Poissy'' — PK 85.3 ''[[Triel-sur-Seine]]'' — PK 87.5 ''[[Vaux-sur-Seine]]'' — PK 88 ''[[Verneuil-sur-Seine]]'' — PK 89.5 ''Verneuil-sur-Seine'' — PK 90 ''[[Vaux-sur-Seine]]'' — PK 93 [[Meulan-en-Yvelines]] — PK 110 ''[[Limay]]'' — PK 120 ''[[Saint-Martin-la-Garenne]]'' — 1 skluz — PK 139 ''[[Bonnières-sur-Seine]]'' — PK 140 ''[[Bennecourt]]'' — PK 150 [[Vernon (Eure)|Vernon]] (Eure) — 1 skluz — PK 174 Les Andelys (chanter) — PK 176 ''Les Andelys'' — PK 184 ''[[Venables]]''<ref>[[Les Trois Lacs]] hiziv.</ref> — PK 186 [[Heudebouville]] — PK 191 [[Saint-Pierre-du-Vauvray]] — PK 200.5 Poses — 1 skluz — PK 218 ''[[Saint-Aubin-lès-Elbeuf]]'' (Seine-Maritime) — PK 242 Rouen (Île Lacroix).
*'''Saena vorel''' (123 km) : PK 242 Rouen (Île Lacroix) — PK 244 ''Rouen'' (Bassin Saint-Gervais) — PK 260 [[La Bouille]] — PK 278 [[Duclair]] — PK 310 Caudebec-en-Caux — PK 339 Tancarville-le-Bas & kember kanol Tancarville — 1 skluz — PK 356 ''Honfleur'' — PK 366 ''Le Havre'' & kember kanol Tancarville.
Stank eo an tremenerezh kenwerzhel war ar Saena etre Paris ha Le Havre ''via'' Rouen. Daou borzh-kenwerzh bras zo war ar Saena izel : Gennevilliers (PK 35) ha Rouen, ar porzh-[[ed]]où pouezusañ en [[Europa]], ma vez treuzlestret ar marc'hadourezhioù eus kobaroù ar stêr da listri-karg ar mor ha ''[[vice versa]]''. Porzhioù-mor eo Rouen ha Le Havre, daoust da Rouen bezañ 6 eurvezh bageal diouzh genoù ar Saena. Porzhioù bras zo ivez war ar Saena vihan : Nogent-sur-Seine (PK 19 ar Saena vihan) ha Montereau-Fault-Yonne (PK 68) ; ur porzh bras all war ar Saena izel eo Limay (PK 110).
===Pontoù===
Bez' ez eus 286 pont dreist ar Saena, 37 anezho e Paris.
* Saena vihan : 149 • Saena uhel : 36 • Saena izel : 92 • Saena vorel : 9.
Tri font zo dreist aber ar Saena adalek Rouen : hini Brotonne (hirder : 1,278 m ; uhelder : 125 m), 58 km en ardraoñ da Rouen ; hini [[Tancarville]] (1,420 km ; 123,5 m) en ardraoñ 28 km goude Vieux-Port ; hini Normandie (2,141 km ; 214,77 m), a zo 28 km goude pont Tancarville ha 2 km a-raok Honfleur. Uhel eo ar pontoù-se evit reiñ tremen d'al listri-karg.
<gallery mode="packed" heights="180px">
Source-Seine FR21 pont IMF2248.jpg|Ar pont kentañ, e Source-Seine
Sena 2010.JPG|Ar ''Pont des Arts'' e Pariz
Le Stenstraum passant sous le pont de Normandie.jpg|Ar pont diwezhañ, dreist an aber
Yonne Seine w.jpg|Kember ar Saena (kleiz, pont 2 wareg dezhañ) hag ar Yonne (dehou, pont 3 gwareg dezhañ) e [[Montereau-Fault-Yonne]]
</gallery>
== Ar Saena en arzoù ==
<gallery mode="packed" heights="180px">
Joseph Mallord William Turner - Quillebeuf, at the Mouth of Seine - WGA23172.jpg|''Quillebeuf, at the Mouth of Seine'', [[William Turner]] ([[1833]])
Johan Barthold Jongkind - Boot wasplaats de buurt van de Pont Neuf, Parijs.jpg|''Boot wasplaats de buurt van de Pont Neuf, Parijs''<ref>"Bag-kannañ e-kichen ar ''Pont Neuf'', Paris."</ref>, [[Johan Jongkind]] ([[1850]])
G. Caillebotte - Le pont d'Argenteuil.jpg|''Le pont d'Argenteuil'', [[Gustave Caillebotte]] ([[1885]])
Seine affluents Ferrary Petit Palais.jpg|''La Seine et ses affluents'', [[Maurice Ferrary]] ([[1898]])
</gallery>
==Liammoù diavaez==
*{{fr}} {{cite web|url=https://www.eau-seine-normandie.fr/ |title=''Agence de l'Eau Seine-Normandie''|accessdate=29 Genver 2023}}
*{{fr}} {{cite web|url=https://www.hydro.eaufrance.fr/ |title=''Hydro Portail''|accessdate=29 Genver 2023}}
*{{fr}} {{cite web|url=http://www.fluviacarte.com/fr/voies-navigables/region-bassin-de-la-seine-5 |title=''Fluviacarte''|accessdate=29 Genver 2023}}
*{{fr}} {{cite web|url=https://www.seine-aval.fr/wp-content/uploads/2017/01/GIP-Seine-Aval-2008-profils.pdf |title=''Compilation des profils bathymétriques de la Seine (transversaux et longitudinaux), de 1824 à 2005''|accessdate=29 Genver 2023}}
==Notennoù==
{{Daveoù|bannoù=2}}
{{Commonscat|Seine River}}
[[Rummad:Stêrioù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Saena]]
33zuiwqrhtbjo2finyl9ajmp22v5c2x
2186799
2186798
2026-03-31T17:19:41Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186799
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:MapSeine.png|thumb|upright 1.4|{{legend|#3131cf|Ar Saena e pennvro Frañs}}]]
Ar '''Saena''' (''Seine'' e [[galleg]]) zo ur [[stêr]] e [[Bro-C'hall]], an eil hirañ goude al [[Liger]] gant 774,76 [[metr|km]] dezhi<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.sandre.eaufrance.fr/geo/CoursEau_Carthage2017/----0010|title=''Sandre''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref> a-dreuz trizek [[departamant gall|departamant]] ha 350 [[kumun c'hall|kumun]].
Eienañ a ra war harzoù [[Pladenn Langres]] ([[Côte-d'Or]]) kent redek war-du ar [[gwalarn]] en ur dreuziñ [[Troyes]], [[Pariz]], [[Rouan]] hag [[an Havr-Nevez]] hag en em deurel e [[Mor Breizh]].
Tost da 30% eus poblañs Bro-C'hall a vev e diazad doureier ar Saena, a zo 76 441 km² e c'horread<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.eau-seine-normandie.fr/sites/public_file/inline-images/carte_littorale_0_0.png |title=''Agence de l'Eau – Seine-Normandie''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref> (14,05% eus gorread pennvro Frañs).
== Anv ==
Stumm brezhonekaet an anv gallek ''Seine'' eo ''Saena'', a gaver e [[geriadur Gregor Rostren]] ([[1732]])<ref>{{cite web|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k62358566/f259.image |title=p. 241 / ''cygne''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>.
Testeniekaet eo an anv [[latin]] ''Sequana'', skrivet gant [[Caius Julius Caesar]] e ''[[De Bello Gallico|Commentarii de bello Gallico]]'' (58 kJK)<ref>{{la}} Caius Julius Caesar. ''Commentarii de bello Gallico'', {{cite web|url=https://la.wikisource.org/wiki/Commentarii_de_bello_Gallico/Liber_I |title=I, 1|accessdate=29 Genver 2023}}</ref> ; adskrivet eo bet gant an [[douaroniezh|douaroniour]] [[Pomponius Mela]] e ''De situ orbis libri III'' ([[43]])<ref>{{la}} {{cite web|url=https://remacle.org/bloodwolf/erudits/mela/livre3la.htm |title=III, 2 ''Galliae ora exterior''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref> ha gant [[Plinius an Henañ]] en e ''[[Naturalis Historia|Naturalis Historiæ]]'' ([[74]])<ref>{{la}} {{cite web|url=https://la.wikisource.org/wiki/Naturalis_Historia/Liber_IV |title=IV, 31, ''105''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>.
Un treuzskrivadur Σηκοάνα ''Sikoána'' en [[henc'hresianeg]] zo roet gant [[Strabon]] en e Γεωγραφικά ''Geôgraphiká'' ([[23]])<ref>{{el}} {{cite web|url=https://el.wikisource.org/wiki/%CE%93%CE%B5%CF%89%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%B9%CE%BA%CE%AC/%CE%94 |title=IV, 1.14|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>.
Da vare ar [[Meroveed|Veroveed]] ([[457]]-[[751]]) e veze skrivet ''Sequana'' ([[558]])<ref name="EN">{{fr}} Nègre, Ernest. ''Toponymie de la France'', levrenn I : ''Formations préceltiques, celtiques, romanes''. Genève : Librairie Droz, 1990, pp. 43-44 {{ISBN|978-2-600-02883-7}}.</ref>, ''Segona'' ha ''Sigona''<ref name="EN" /> ; ''Super fluvium Sigona'' e oa e [[717]]<ref name="SH">{{fr}} Stein, Henri & Hubert, Jean. ''Dictionnaire topographique du département de Seine-et-Marne''. Paris : Imprimerie Nationale, 1954, {{cite web|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k96129891.texteImage# |title=pp. 516 ha 672|accessdate=29 Genver 2023}}</ref> ; pelloc'h e kaver ''Secana'' ha ''Sequana'' en-dro e-kerzh ren [[Fulup II an Aogust|Philippe II Auguste]] ([[1165]]-[[1223]], ren [[1180]]-1223)<ref>{{fr}} Delisle, Léopold. ''Catalogue des actes de Philippe-Auguste''. Paris : Auguste Durand, 1856, {{cite web|url=https://archive.org/details/cataloguedesacte00deli/page/n773/mode/2upp |title=p. 639|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>, ha ''Secana'' c'hoazh e-tro [[1350]]<ref name="SH" />. Diwezhatoc'h ez eas vogalenn wan an eil silabenn da get, ar pezh a roas an anv skrivet ''Saine'' ha ''Seine''<ref>Deroy, Louis & Mulon, Marianne. ''Dictionnaire de noms de lieux''. Paris : Le Robert, 1992, pp. 439b-440a {{ISBN|978-2-85036-195-1}}</ref>.
Ur stêr anvet ''Saine'' zo e [[departamant gall|departamant]] ar [[Jura (departamant)|Jura]] ; redek a ra e tachenn gozh ar bobl [[Galia|c'halian]] [[Sequani]]. Ne c'heller ket bezañ asur avat e teu anv ar stêr Saena eus o yezh [[Kelted|keltiek]] pe [[kentkeltieg|gentkeltiek]], pa rank ar soniad [[yezhoù indezeuropek|indezeuropek]] {{LFE|/kw/}} treiñ d'ar soniad {{LFE|/p/}} e [[galianeg]] ; droukvesket marteze anv ar stêr *''sepana'' gant hini ar boblad ''Sequani'' gant Caesar.
==Istor==
[[Restr:Petit-andely-depuis-chateau-gaillard.jpg|thumb|upright 1.4|Ar Saena izel o kildreiñ e-kichen [[Les Andelys]] ([[Eure (departamant)|Eure]])]]
C'hwec'h milion a vloaziadoù zo e krogas istor ar Saena. Da neuze e treuze ar stêr un [[argompezenn]] briellek ec'hon, hag [[trovan|istrovanel]] e oa an [[hin]] (evel e [[Florida]] hag [[Uruguay]] hiziv). E dibenn ar [[Pliosen|Plioken]], un 3 milion a vloaziadoù zo, e yenaas an hin hag ec'h uhelaas an douar abalamour ma oa bountet gant kreskidigezh ar [[Pireneoù]] hag an [[Alpoù]].
Ur stêr hepken e oa al Liger adalek he eienenn hag ar Saena betek [[Orleañs|Orléans]] ; dispartiet e voent diwezhatoc'h, met liammet c'hoazh dre ar stêr Loing da vare ar [[Miosen|Mioken]]<ref>{{fr}} Étienne, Robert & Larue, Jean-Pierre. ''Contribution à l'étude des liaisons Loire-Seine : mise en évidence par l'étude des minéraux lourds de l'antécédence de la Loire en Sologne (Bassin Parisien, France)''. In : ''Physio-Géo'', levrenn 5, 2011, pp. 269-291 • {{cite web|url=https://journals.openedition.org/physio-geo/2181 |title=Lenn en-linenn|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>.
Pelloc'h, e-kerzh ar skornadurioù a c'hoarvezas 1,8 milion a vloaziadoù zo, ec'h izelaas live ar mor : Mor Breizh a droas da draoñienn ar [[Roen]], ar [[Meuse (stêr)|Maas]], ar [[Somme (stêr)|Somme]] hag an [[Tavoez|Thames]] tra man echue ar Saena a-vaez da Vreizh ; skornet e veze hogozik a-hed ar bloaz, ha 40 gwech kreñvoc'h eget hiziv e oa he c'has, p'edo o strivañ evit kleuzañ he gwele. Kemm-digemm e voe red ar stêr e-pad tost da zaou vilion a vloaziadoù, betek ar skornadur diwezhañ (Skornadur Würm, -115 000 – -11 700) ma voe stummet an draoñienn a anavomp hiziv ha ma sioulaas ar stêr goude tizhet he strad izelañ, eleze an ildraoñ ma c'hall redek distriv.<ref>{{fr}} Chaib, Jérôme. ''Vallée de la Seine : entre naissance et renaissance''. In : ''Études normandes'', niv. 56-2, 2007, pp.40-41 • {{cite web|url=https://www.persee.fr/doc/etnor_0014-2158_2007_num_56_2_1676 |title=Lenn en-linenn|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>.
War-zisvarr zoken eo gwele ar Saena : ker gwanaet e oa deuet kas ar stêr ma oa bet ret dezhi tremen dre an douaroù blotañ, alese ar c'hildroioù niverus a ra etre Pariz hag an aber.
;Darvoudoù
[[Restr:Fulton Plaque.jpg|thumb|E koun R. Fulton]]
*Er bloaz [[820]] e savas ur bagad [[Vikinged]] gant ar Saena ; pa zilestrjont e voent faezhet gant gwarded an arvor hag ec'h ejont kuit. E miz Mae [[841]], Vikinged renet gant Ásgeirr a zizalbadas [[manati]] [https://www.google.com/maps/place/49%C2%B031'41.0%22N+0%C2%B046'05.0%22E/@49.5280556,0.7658669,11z/data=!4m5!3m4!1s0x0:0x52b70208385c57e6!8m2!3d49.5280556!4d0.7680556?hl=fr Saint-Wandrille] kent lakaat kêr Rouen en arigrap hag he zangwallañ ; goude-se e kendalc'hjont da sevel gant ar stêr betek [[Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)|Saint-Denis]] ma preizhjont an [[abati]]. Lod prizonidi a voe dasprenet hag an nemorant a voe miret da [[sklaverezh|sklaved]]. Pinvidik e oa Ásgeirr pa zistroas d'e vro, ar pezh a lakaas ur penn all, [[Ragnarr Loðbrók]], da seveniñ brasoc'h ur gur c'hoazh : lakaat seziz war Baris<ref name="JM">{{en}} Mark, Joshua J. (2018). {{cite web|url=https://www.worldhistory.org/Viking_Raids_on_Paris// |title=''Viking Raids on Paris''|accessdate=29 Gen 2023}}</ref>. Er bloaz [[845]] hervez ''Annales Bertiniani'' ({{IXvet kantved}})<ref>{{la}} {{fr}} ''Les annales de Saint-Bertin''. Paris : 1871 {{cite web|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k215043h/f82.item.zoom |title=pp. 60-61|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>, e dibenn miz Meurzh, ez erruas Ragnarr en aber ar Saena gant 120 ''knǫrr'' kent sevel gant ar stêr ; ar roue gall [[Karl Voal|Charles II]] a bostas timat div rannarme war glannoù ar Saena, met faezhet e voe an hini vihanañ, ha dre ma ne oa [[pont]] ebet dreist ar stêr e c'hallas ar Vikinged lakaat seziz war Baris. Ar roue a baeas truaj d'ar Vikinged en eskemm ouzh ar peoc'h, ar pezh a vroudas an alouberien da genderc'hel gant o argadennoù e [[Frankia]] hag e [[Bro-Saoz]]<ref>{{en}} Ferguson, Robert. ''The Vikings: A History''. New York : Penguin Books, 2010, pp. 96-104 {{ISBN|978-0-14-311801-5}}</ref>. Er bloaz [[885]] e tistroas ar Vikinged war ar Saena ; kemer Rouen a rejont d'ar [[25 a viz Gouere]] kent sezizañ Paris arre adalek miz Du 885 betek miz Gouere [[886]].<ref>{{la}} {{fr}} {{cite web|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k215043h/f343.item.zoom |title=''Annales Bertiniani'', pp. 321''sqq.''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>
*E miz Meurzh [[1314]], ar roue gall [[Fulup IV (Bro-C'hall)|Philippe IV]] a lakaas [[Jacques de Molay]], mestr diwezhañ [[Urzh an Templ]], da vezañ devet war un enez er Saena e-tal [[iliz-veur Notre-Dame]] e Paris<ref>{{en}} Lea, Henry Charles. ''A History of the Inquisition of the Middle Ages''. New York : The Macmillan Company, 1906, {{cite web|url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2a/A_history_of_the_Inquisition_of_the_Middle_Ages%2C_volume_3.djvu/page341-635px-A_history_of_the_Inquisition_of_the_Middle_Ages%2C_volume_3.djvu.jpg |title=levrenn III, p. 325|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>.
*Goude devadenn [[Janed Ark]] e [[1431]] e Rouen e voe stlapet he ludu er Saena a-ziwar ar pont anvet [[Matilda Bro-Saoz|Empress Matilda]]<ref>Dindan veli ar Saozon e oa an Normandi d'ar mare-se.</ref>{{,}}<ref>{{fr}} Charlier, Philippe. ''Médecin des morts – Récits de paléopathologie''. Paris : Fayard, 2006, p. 307 {{ISBN|978-2-213-62722-9}}</ref>.
*D'an [[Deiziadur republikan gall|21 Thermidor ar bloaz XI]] ([[9 a viz Eost]] [[1803]]), an ijinour [[stadunanat]] [[Robert Fulton]] ([[1765]]-[[1815]]) a savas hag a vleinas e "garr-dour kaset gant an tan", ar vag-dre-dan gentañ, war ar Saena kent sevel unan kalz brasoc'h, an ''North River'', a voe ar c'hentañ bag-dre-dan genwerzhel<ref>{{en}} Dickinson, Henry Winram. ''Robert Fulton, Engineer and Artist: His Life and Works''. London : John Lane, 1913, {{cite web|url=https://archive.org/details/robertfultoneng01dickgoog/page/n164/mode/2up |title=p. 126|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>.
*D'ar [[17 a viz Here]] [[1961]] e c'hoarvezas [[Lazhadeg Pariz (1961)|Lazhadeg Paris]], ma voe stlapet etre 200 ha 300 manifester [[Aljeria]]n er Saena gant ar boliserien c'hall <ref>{{fr}} Enaudi, Jean-Luc. ''La Bataille de Paris (17 octobre 1961)''. Paris : Seuil, 1991 {{ISBN|978-2-02-013547-4}}</ref>.
==Diazad doureier==
[[Restr:Bassin Seine.png|thumb|upright 1.4|Diazad doureier ar Saena]]
E [[Diazad Pariz|Diazad Paris]] e red ar pep hirañ eus ar Saena goude eienet war an harzoù etre Pladenn Langres hag an Auxois (latin : ''pagus Alesiensis'', "bro [[Alesia]]", ma c'hoarvezas [[Emgann Alesia]])<ref name="SS">{{fr}} {{cite web|url=http://www.source-seine.fr/ |title=''Association des Sources de la Seine''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>. Un diazad gouelezennek eo diazad Paris, da lavaret eo ur gleuzenn ec'hon goloet a wiskadoù bruzun roc'helloù, kregin, hag all, a oa en aer, en dour pe er skorn kent kouezhañ dre ar [[pounnerder]] ; digor war Mor Breizh hag ar [[Meurvor Atlantel]] eo ar gleuzenn-se. Reier razek, priellek ha traezhek, koulz ha margoù (ur meskaj kalkit [[Kalkiom|Ca]][[Karbon|C]][[Oksigen|O]]<sub>3</sub> ha pri) a bep eil zo aet a-wiskadoù er [[Mezozoeg]] hag er [[Kenozoeg|C'henozoeg]], eleze etre -252,17 ha -2,58 milion a vloaziadoù.
E kreiz an diazad-se emañ diazad douereier ar Saena ; dre an adsterioù e tastum doureier ar glaveier kent o c'has da Vor Breizh<ref name="BG">{{fr}} Billen, Gilles & al.. ''Le bassin de la Seine''. Paris : PIREN-Seine, 2009 {{ISBN|978-2-918251-00-2}} • {{cite web|url=https://www.piren-seine.fr/sites/default/files/piren_documents/fascicules/Collection_AESN_PIREN-Seine_01_-_bassin_Seine.pdf |title=Lenn en-linenn|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>. N'eus lec'h ebet uheloc'h eget 300 metr ennañ<ref>War-bouez e veg pellañ ar Su, m'emañ an Haut-Folin, ur menez 901 m dezhañ e [[Saône-et-Loire]].</ref>, ha war-ildraoñ eo war-du e greiz. Dre-se ez eo war-ildraoñ ivez an dourredennoù : etre 0,1 ha 0,3 m dre gilometr. An holl zourredennoù-se, ar Saena en o zouez, a red tamm-pe-damm war-du ar gwalarn etre rizennoù ar reter kent troc'hañ a-dreuz pladennoù ar c'hreiz<ref name="BG" />.
Ul lodenn vihan eus diazad doureier ar Saena zo e penn su [[Hainaut (proviñs)|Proviñs Hainaut]] e [[Belgia]].
== Red ==
Eienañ a ra ar Saena e [[Source-Seine]], 446 m a-us live ar mor, war harzoù Pladenn Langres en departamant Côte-d'Or, un 30 km bennak er gwalarn da [[Dijon|Zijon]]. Redek a ra a-hed 774,76 km a [[gevred|c'hevred]] da walarn kent erruout e Mor Breizh dre un [[aber]] etre Le Havre ha [[Honfleur]] ([[Seine-Maritime]]).
===Eienennoù===
[[Restr:Source Seine.jpg|thumb|Eienenn ofisiel ar Saena]]
Seizh eienenn zo d'ar stêr Saena. Abaoe [[1864]] ez eo ar Stad c'hall perc'hennez warno. E [[1865]] e voe kleuzet ur vougev evit gwareziñ an eienenn bennañ, a zo merket gant delwenn un [[Nimfezed|nymfenn]] da aroueziañ ar stêr<ref name="SS" />.
Adalek [[1836]] betek [[1967]] e voe furchet al lec'hienn ha dizoloet un neved galian-ha-roman a zo bet darempredet adalek ar I{{añ}} kantved kJK (da vare C. J. Caesar) betek ar {{IVe kantved}}. Tost da 1 500 traezenn a voe kavet eno, pezh a ziskouez e oa ul lec'h meur en [[impalaeriezh roman]]. Da [[Sequana (doueez)|Sequana]], [[doue]]ez c'halian ar stêr, e oa gouestlet an neved evel m'en diskouez an niver bras a ''ex-voto'' e [[prenn]] [[derv]] a voe dizouaret etre [[1963]] ha 1967 ; da c'houlenn ma vefe pareet o c'hleñvedoù ha roet o goulennoù dezho e teue ar bric'hirined hag ar pirc'hirinezed<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://archeologie.dijon.fr/sanctuaire-sources-de-seine-1 |title=''Musée archéologique de Dijon''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>.
===Rannoù===
Pemp rann zo d'ar Saena, a grec'h da draoñ.
#Saena vihan (''Petite Seine''), adalek Source-Seine (Côte-d'Or) betek [[Montereau-Fault-Yonne]] ([[Seine-et-Marne]]) ma kember gant ar stêr [[Yonne (stêr)|Yonne]] ;
#Saena uhel (''Haute Seine''), adalek Montereau-Fault-Yonne betek Paris ;
#Saena Paris (''Seine parisienne'') ;
#Saena izel (''Basse Seine''), adalek Paris betek Rouen ;
#Saena vorel (''Seine maritime''), adalek Rouen betek Mor Breizh.
===Departamatoù treuzet===
*Saena vihan : Côte-d'Or (27 kumun), [[Aube (departamant)|Aube]] (56), [[Marne (departamant)|Marne]] (0), Seine-et-Marne (45).
*Saena uhel : Seine-et-Marne, [[Essonne (departamant)|Essonne]] (16), [[Val-de-Marne]] (9).
*Treuz Paris : Paris (1).
*Saena izel : [[Hauts-de-Seine]] (17), [[Seine-Saint-Denis]] (4), [[Val-d'Oise]] (8), [[Yvelines]] (52), [[Eure (departamant)|Eure]] (52), Seine-Maritime (60).
*Saena vorel : Seine-Maritime war al lez dehou (Le Havre) ha [[Calvados]] (3) war al lez kleiz (Honfleur).
[[Restr:Revue régionale illustrée juin 1901 100503 (confluence).jpg|thumb|upright 1.4|Kember an Aube hag ar Saena]]
[[Restr:Villabé - 2016-06-06 - IMG 1022.jpg|thumb|upright 1.4|An Essonne]]
[[Restr:Paris Île de la Cité Île St Louis Jussieu Jardin des Plantes Panthéon Quartier Latin Louvre Palais Royal Les Halles Hôtel de Ville.jpg|thumb|upright 1.4|Ar Saena e kreiz-kêr Paris]]
[[Restr:L'Eure.jpg|thumb|upright 1.4|An Eure nepell diouzh ar c'hember]]
===Adstêrioù===
{| class="wikitable"
|+ Adstêrioù ar Saena a grec'h da draoñ
|-
! Rann !! Departamant !! Lez dehou !! Lez kleiz
|-
| rowspan="11"| '''Saena vihan''' || rowspan="2"| (21) Côte-d'Or || Revinson ||rowspan="2" align="center"| —
|-
| Brévon
|-
| rowspan="3"| (10) Aube || Ource || Laigne
|-
| Arce || Sarce
|-
| Barse || Hozain
|-
| (52) Marne || Aube || align="center"| —
|-
| rowspan="2"|(10) Aube || Noxe || Faverolle
|-
| Resson || Ardusson
|-
| rowspan="3"|(77) Seine-et-Marne || Ruisseau des Méances || Orvin
|-
| Voulzie || Yonne
|-
| Auxence ||
|- bgcolor="#aaa"
|colspan="4"|
|-
|rowspan="7"|'''Saena uhel'''|| rowspan="3"|(77) Seine-et-Marne || Vallée Javot || Loing
|-
| Châtelet || Ru de la Mare aux Évées
|-
| Almont || École
|-
| rowspan="2"| (91) Essonne || rowspan="2" align="center"| — || Essonne
|-
| Orge
|-
| rowspan="2"|Val-de-Marne || Yerres || rowspan="2" align="center"| —
|-
| Marne
|- bgcolor="#aaa"
|colspan="4"|
|-
| '''Saena Paris'''|| (75) Paris || align="center"| — || Bièvre
|- bgcolor="#aaa"
|colspan="4"|
|-
| rowspan="11"| '''Saena izel''' || (92) Hauts-de-Seine || align="center"| — || Ru de Marivel
|-
| rowspan="2"| (93) Seine-Saint-Denis || Ru de Montfort || rowspan="2" align="center"| —
|-
| la Vieille Mer
|-
| rowspan="3"| (78) Yvelines || Oise || Ru d'Orgeval
|-
| Aubette de Meulan || Mauldre
|-
| Epte || Vaucouleurs
|-
| rowspan="2"| (27) Eure || Gambon || Eure
|-
| Andelle || Risle
|-
| rowspan="3"| (76) Seine-Maritime || Aubette || rowspan="3"| Oison
|-
| Robec
|-
| Cailly
|- bgcolor="#aaa"
|colspan="4"|
|-
| rowspan="5"| '''Saena vorel''' || rowspan="5"| (76) Seine-Maritime || Austreberthe ||rowspan="5" align="center"| —
|-
| Sainte-Gertrude
|-
| Télhuet
|-
| Commerce
|-
| Lézarde
|}
*Saena ha Yonne [https://www.lepoint.fr/eureka/ce-n-est-pas-la-seine-qui-coule-a-paris-25-03-2023-2513527_4706.php?fbclid=IwAR0MBn3LMA9luxtrErIj_QqytNkYkvbdOCCBrk1-RcENCjG2y6ktbe2JZX8].
===Aber===
Un aber a reer en [[douaroniezh]] eus lodenn draoñ ur stêr ma vez oberiant [[tre ha lanv|mareoù]] ar [[mor]] pe ar [[meurvor]] m'en em daol ar stêr.
A-hed 170 km diwezhañ ar Saena<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.seine-aval.fr/question/fiche-estuaire/ |title=''Où commence et où finit l’estuaire de la Seine ?''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref> en em led hec'h aber, eus [[stankell]]-[[skluz]] [[Poses]] (Eure, 46 km en argrec'h da Rouen) a-dreuz 7 kildroenn betek Bae ar Saena e Mor Breizh. War-dro 135 m eo ledander ar stêr e Poses goude ar stankell, ha 2,5 km eo pa dremen dirak Honfleur.
Teir rann zo en aber adalek Poses, hervez ma'z eo dous pe sall dour ar stêr<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.seine-aval.fr/wp-content/uploads/2017/01/Estuaire-de-la-Seine.pdf |title=''L'estuaire de la Seine''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>.
#An aber-stêr, etre stankell-skluz Poses ha [[Vieux-Port]] (Eure, un 35 km bennak a-raok genoù ar stêr) ; en dour dous e c'hoarvez lanv ha tre.
#An aber-kreiz, etre Vieux-Port ha Honfleur, m'en em vesk an dourioù dous hag ar re sall.
#An aber-mor, adalek Honfleur betek rann reterel Bae ar Saena ; atav e vez sall an dourioù eno.
*Ul landarzh a c'hoarveze gwechall war ar Saena a-live gant Caudebec-en-Caux ([[Rives-en-Seine]] hiziv) : pa veze lanv bras da vare al [[Loar]] nevez pe al loargann e save ar mor enep red ar stêr, ar pezh a c'hane ur wagenn uhel pe uheloc'h, a save war-du an argrec'h en ur greñvaat seul strishoc'h ma oa ar stêr. Gwall wanaet ez eo bet landarzh ar Saena gant labourioù ravellerezh e [[1963]]<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.seine-aval.fr/question/fiche-mascaret/ |title=''Le mascaret est-il encore visible ?''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>, goude ma voe lazhet un den gantañ e [[1961]]<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://figaronautisme.meteoconsult.fr/actus-nautisme-loisirs/2018-12-06/49419-sur-la-seine-le-mascaret-englouti-de-caudebec |title=''Sur la Seine... le mascaret englouti de Caudebec''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>.
<gallery mode="packed" heights="220px">
Bore on the Seine - 1.jpg|Landarzh war ar Saena, [[1920]]
</gallery>
==Temz an dour==
===Kas===
Setu amañ kas miziek keitat ar Saena muzuliet a-hed 48 vloaz e [[Poissy]] (78), en traoñ da Baris<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.hydro.eaufrance.fr/sitehydro/H3000002/synthese |title=''HydroPortail''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>. Da 502,3 m³/s (502 300 [[litr]] bep [[eilenn]]) e sav ar c'has keitat war ar maread muzuliet.
{| align="center"
|+ '''Kas miziek keitat ar Saena, 01/01/1975 — 31/12/2022 e m³/s
|-
|
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.1,0.85,0.1)
ImageSize = width:800 height:350
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:1100
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:Gen text:Genver
bar:C'hwe text:C'hwevrer
bar:Meu text:Meurzh
bar:Ebr text:Ebrel
bar:Mae text:Mae
bar:Mez text:Even
bar:Gou text:Gouere
bar:Eos text:Eost
bar:Gwe text:Gwengolo
bar:Her text:Here
bar:Du text:Du
bar:Ker text:Kerzu
PlotData=
color:barra width:50 align:left
bar:Gen from:0 till: 775 fontsize:S text: 775 shift:(-10,90)
bar:C'hwe from:0 till: 990 fontsize:S text: 990 shift:(-10,120)
bar:Meu from:0 till: 802 fontsize:S text: 802 shift:(-10,95)
bar:Ebr from:0 till: 652 fontsize:S text: 652 shift:(-10,75)
bar:Mae from:0 till: 447 fontsize:S text: 447 shift:(-10,50)
bar:Mez from:0 till: 348 fontsize:S text: 348 shift:(-10,35)
bar:Gou from:0 till: 283 fontsize:S text: 283 shift:(-10,25)
bar:Eos from:0 till: 249 fontsize:S text: 249 shift:(-10,20)
bar:Gwe from:0 till: 244 fontsize:S text: 244 shift:(-10,20)
bar:Her from:0 till: 311 fontsize:S text: 311 shift:(-10,30)
bar:Du from:0 till: 349 fontsize:S text: 349 shift:(-10,35)
bar:Ker from:0 till: 583 fontsize:S text: 583 shift:(-10,65)
TextData=
fontsize:M pos:(50,20)
text:"Mammenn : Hydro Portail"
</timeline>
|}
===Dourgreskoù===
{| align="right" width:240px style="background-color:#f0f0f0; border:1px solid #aaa; font-size:90%;"
|-
! Dourgreskoù bras e Paris
|- align="center"
| colspan="2" | [[Restr:Paris 1910 Inondation gare Saint-Lazare.jpg|240px]]
Porzh-houarn Saint-Lazare, 1910
----
|-
|
*{{Deiziad|28|Genver|1910}} : 8,68 m
*{{Deiziad|10|Genver|1919}} : 6,09 m
*{{Deiziad|5|Genver|1920}} : 6,63 m
*{{Deiziad|6|Genver|1924}} : 7,30 m
*{{Deiziad|8|Genver|1926}} : 6,04 m
*{{Deiziad|2|Kerzu|1930}} : 6,06 m
*{{Deiziad|16|C'hwevrer|1945}} : 6,83 m
*{{Deiziad|23|Genver|1955}} : 7,10 m
*{{Deiziad|19|Genver|1959}} : 6,20 m
*{{Deiziad|14|Genver|1982}} : 6,13 m
|}
Evel en holl stêrioù ez eo kemm-digemm kas hag uhelder ar Saena hervez ar c'hlavegezh : ker serc'h e voe an hañvezh e [[1719]] ma voe ar Saena en hec'h izelañ e Paris : 26,25 m a-us live ar mor ; diwar al live-se e voe termenet ar zero (0) e skeul an dourgreskoù e pont an Tournelle, etre al lez kleiz hag an Île Saint-Louis<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.herodote.net/Mortelles_canicules-synthese-2294-22.php |title=''Mortelles canicules''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>. E Paris e vez muzuliet ez-ofisiel an dourgreskoù abaoe [[1876]] gant ar skeul a zo e pont Austerlitz, 1 km er argrec'h d'an Île Saint-Louis.
Meur a wech he deus ar Saena koeñvet a-hed an Istor. Koshañ dourgresk ar stêr a zo testeniekaet eo er bloaz [[358]], a zo meneget gant an impalaer roman [[Juuan II|Flavius Claudius Iulianus]] en e skrid ''Misopogon''<ref>{{en}} [https://en.wikisource.org/wiki/Misopogon Pennad 5]</ref>.<ref>{{fr}} Lacour-Veyranne, Charlotte. ''Les colères de la Seine''. Paris :Musée Carnavalet, 1997 {{ISBN|978-2-87900-191-3}}</ref>. E miz C'hwevrer [[582]] e c'hoarvezas unan all, a zo meneget gant [[Gregor Teurgn|Grégoire de Tours]] en e ''Historia Francorum''<ref>{{la}} {{cite web|url=https://la.wikisource.org/wiki/Historia_Francorum |title=Levrenn VI : ''Aquae vero extra solitum invaluerunt, nam tantam inundationem Sequana''...|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>. Bras-spontus ez eo bet dourgresk ar bloaz [[1658]] (8,81 m)<ref name="MF">{{fr}} {{cite web|url=http://pluiesextremes.meteo.fr/france-metropole/-Evenements-memorables-.html |title=''Météo France''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>.
Biskoazh n'eus bet unan ker bras abaoe, met 10 dourgresk pouezus a voe en {{XXvet kantved}}, muzuliet e pont an Tournelle, hini [[1910]] o vezañ 0,13 m hepken izeloc'h eget hini 1658<ref name="MF" />.
Hogozik ker bras all e voe hini [[1910]], pa dizhas 8,50 war skeul ar pont Austerlitz ; e Poses e savas kas ar stêr da 3 000 m³/s, da lavaret eo 6 gwech muioc'h eget he c'has keitat eno (480 m³/s)<ref>Roadoù Hydro Portail</ref>.
E miz Mezheven [[2016]] e kreskas ar Saena en-dro, betek 6,10 m e Paris<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.lepoint.fr/societe/crue-a-paris-pic-a-6-10-m-cette-nuit-on-n-ira-pas-plus-haut-04-06-2016-2044326_23.php#11 |title=''Agenve France Presse''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref> ; divoas e voe an darvoudenn pa c'hoarvezas en hañv, padal ez eo e miz Genver e vez dourioù ar Saena en o uhelañ. Ur dourgresk all a c'hoarvezas e dibenn miz Genver [[2018]] betek 5,84 m, e Paris bepred.
===Terkoù===
Peder mirlenn zo bet terket etre ar [[bloavezhioù 1960]] hag ar [[bloavezhioù 1990]] evit reoliañ red ar Saena etre he dourgreskoù hag he liveoù izelañ, ha neuze gwareziñ kêr Baris.
{| class="wikitable" style="margin:auto;"
|+ Mirlennoù ar Saena
|-
! Mirlenn !! Departamant !! Bloaz !! Gorread !! Ec'honad !! Lec'hiadur
|-
| Pannecière || [[Nièvre (departamant)|Nièvre]] || [[1949]] || 5,2 km² || 80 [[Mega|M]]m³ || {{coord|47|09|15|N|3|53|44|E}}<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.seinegrandslacs.fr/sites/default/files/media/downloads/sgl_plaquette_panneciere_juillet2015_bd.pdf |title=''Seine Grands Lacs''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>
|-
| Orient || Aube || [[1966]] || 23 km² || 208 Mm³ || {{coord|48|16|19|N|4|20|23|E}}<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.seinegrandslacs.fr/sites/default/files/media/downloads/sgl_plaquette_seine_juillet2015_bd_0.pdf |title=''Seine Grands Lacs''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>
|-
| Marne<ref>Der-Chantecocq.</ref> || Marne & [[Haute-Marne]] || [[1974]] || 48 km² || 349 Mm³ || {{coord|48|34|57|N|4|45|33|E}}<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.seinegrandslacs.fr/sites/default/files/media/downloads/sgl_plaquette_marne_juillet2015_bd.pdf |title=''Seine Grands Lacs''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>
|-
| Aube<ref>Div virlenn zo : Temple hag Armance</ref> || Aube || [[1990]] || 23,2 km² || 170 M³ || {{coord|48|20|42|N|4|28|42|E}}<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.seinegrandslacs.fr/sites/default/files/media/downloads/sgl_plaquette_aube_juillet2015_bd.pdf |title=''Seine Grands Lacs''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>
|}
===Bageadusted===
[[Marcilly-sur-Seine]] (Marne) eo ar gumun gentañ war ribl ar Saena ma c'haller bageal, 245 km en ardraoñ d'an eienenn (57 km goude Troyes neuze) ha 530 km bageadus betek ar mor ; e skluz Marcilly emañ "PK<sub>1</sub> 0" (''Point Kilométrique'') ar stêr, eleze deroù an troc'had ma c'heller bageal betek ar pont Marie e Paris (Île Saint-Louis)<ref>{{fr}} Devisme, Philippe & Join-Lambert, Patrick. ''La Seine amont de Paris à Marcilly''. Grafocarte-Navicarte, 1999.</ref> m'emañ ar "PK<sub>2</sub> 0", deroù an troc'had betek ar mor<ref>{{fr}} Devisme, Philippe & Join-Lambert, Patrick. ''La Seine aval du Havre à Paris''. Grafocarte-Navicarte, 2010</ref>.
E Paris n'eo ar Saena nemet 24 m a-us live ar mor, 446 km en argrec'h d'he genoù : gorrek e red neuze, hag aes eo bageal warni. Adalek Rouen e krog ar Saena vorel, 123 km he hirder, ma c'heller merdeiñ betek Le Havre ha Mor Breizh<ref>{{fr}} {{cite web|url=http://www.fluviacarte.com/fr/voies-navigables/region-bassin-de-la-seine-5/voie-seine-maritime-85 |title=''Fluviacarte''|accessdate=29 Genver 2023}}</ref>
<gallery mode="packed" heights="250px">
Peniches sur la Seine a Boulogne P1000112.JPG|Kobiri e Bouloge-Billancourt
Barge and river lock P1050316.JPG|Ar gobar ''Sequana'' en ur skluz
</gallery>
;Ar Saena vageadus
Etre Marcilly-sur-Seine ha Mor Breizh ez eus 35 ehan, 31 ''porzh'', 27 skluz hag 1 pont-fiñv ; lod anvioù a gaver meur a wech abalamour da gildroennoù ar stêr.
*'''Saena vihan''' (argrec'h) (19 km) : PK 1 Marcilly-sur-Seine — 1 skluz — PK 10 [[Pont-sur-Seine]] — 3 skluz + 1 pont-fiñv — PK 19 ''[[Nogent-sur-Seine]]''.
*'''Saena vihan''' (ardraoñ) (48 km) : PK 19 ''Nogent-sur-Seine'' — 5 skluz — PK 46 [[Bray-sur-Seine]] (Seine-et-Marne) — 1 skluz — PK 61 [[Marolles-sur-Seine]] — 1 skluz — PK 68 ''Montereau-Fault-Yonne'' & kember gant ar Yonne.
*'''Saena uhel''' (98 km) : PK 68 ''Montereau-Fault-Yonne'' — 1 skluz — PK 81 ''[[Saint-Mammès]]'' & kember gant kanol al Loing — 1 skluz — PK 86 [[Thomery]] (Seine-et-Marne) — PK 90 ''[[Avon (Seine-et-Marne)|Avon]]'' — PK 93 [[Samois-sur-Seine]] — PK 101 ''[[Chartrettes]]'' — 1 skluz — PK 108 [[Vaux-le-Pénil]] — PK 109 [[Melun]] — 1 skluz — PK 109.8 ''Melun-La-Reine-Blanche'' — PK 111.8 ''[[Boissettes]]'' — PK 119 ''[[Saint-Fargeau-Ponthierry]]'' — 1 skluz — PK 129 ''[[Saintry-sur-Seine]] - [[Morsang-sur-Seine]]'' (Essonne) — 1 skluz — PK 145 ''[[Draveil]]'' — PK 148 ''[[Vigneux-sur-Seine]]'' — 1 skluz — PK 151 [[Villeneuve-le-Roi]] (Val-de-Marne) — PK 157 ''[[Villeneuve-Saint-Georges]]'' — 1 skluz — PK 163 [[Charenton-le-Pont]] & kember gant ar Marne — PK 168 Paris Arsenal (Paris) [PK 0 ar Saena izel] & kember gant ar ganol Saint-Martin.
*'''Saena izel''' (242 km) : PK 0 Paris Arsenal — PK 13 ''[[Boulogne-Billancourt]]'' (Hauts-de-Seine) — PK 17 ''[[Suresnes]]'' — 1 skluz — PK 24 ''[[Asnières-sur-Seine]]'' — PK 29 [[Villeneuve-la-Garenne]] (brec'h kleiz ar stêr) & kember gant ar ganol Saint-Denis — PK 32 [[Épinay-sur-Seine]] (Seine-Saint-Denis) (brec'h dehou ar stêr) — PK 35 ''[[Gennevilliers]]'' (Hauts-de-Seine) — 1 skluz — PK 45 [[Rueil-Malmaison]] — PK 48 [[Bougival]] (Yvelines) — 1 skluz — PK 68.9 ''[[Conflans-Sainte-Honorine]] (Boat Paradise)'' — PK 69.5 [[Conflans-Sainte-Honorine]] — PK 72 Conflans : kember gant an Oise — 1 skluz — PK 73 [[Andrésy]] — PK 74 [[Achères (Yvelines)|Achères]] — PK 76 [[Carrière-sous-Poissy]] — PK 78 ''[[Poissy]]'' — PK 80 ''[[Villennes-sur-Seine]]'' — PK 81.3 ''Carrière-sous-Poissy'' — PK 85.3 ''[[Triel-sur-Seine]]'' — PK 87.5 ''[[Vaux-sur-Seine]]'' — PK 88 ''[[Verneuil-sur-Seine]]'' — PK 89.5 ''Verneuil-sur-Seine'' — PK 90 ''[[Vaux-sur-Seine]]'' — PK 93 [[Meulan-en-Yvelines]] — PK 110 ''[[Limay]]'' — PK 120 ''[[Saint-Martin-la-Garenne]]'' — 1 skluz — PK 139 ''[[Bonnières-sur-Seine]]'' — PK 140 ''[[Bennecourt]]'' — PK 150 [[Vernon (Eure)|Vernon]] (Eure) — 1 skluz — PK 174 Les Andelys (chanter) — PK 176 ''Les Andelys'' — PK 184 ''[[Venables]]''<ref>[[Les Trois Lacs]] hiziv.</ref> — PK 186 [[Heudebouville]] — PK 191 [[Saint-Pierre-du-Vauvray]] — PK 200.5 Poses — 1 skluz — PK 218 ''[[Saint-Aubin-lès-Elbeuf]]'' (Seine-Maritime) — PK 242 Rouen (Île Lacroix).
*'''Saena vorel''' (123 km) : PK 242 Rouen (Île Lacroix) — PK 244 ''Rouen'' (Bassin Saint-Gervais) — PK 260 [[La Bouille]] — PK 278 [[Duclair]] — PK 310 Caudebec-en-Caux — PK 339 Tancarville-le-Bas & kember kanol Tancarville — 1 skluz — PK 356 ''Honfleur'' — PK 366 ''Le Havre'' & kember kanol Tancarville.
Stank eo an tremenerezh kenwerzhel war ar Saena etre Paris ha Le Havre ''via'' Rouen. Daou borzh-kenwerzh bras zo war ar Saena izel : Gennevilliers (PK 35) ha Rouen, ar porzh-[[ed]]où pouezusañ en [[Europa]], ma vez treuzlestret ar marc'hadourezhioù eus kobaroù ar stêr da listri-karg ar mor ha ''[[vice versa]]''. Porzhioù-mor eo Rouen ha Le Havre, daoust da Rouen bezañ 6 eurvezh bageal diouzh genoù ar Saena. Porzhioù bras zo ivez war ar Saena vihan : Nogent-sur-Seine (PK 19 ar Saena vihan) ha Montereau-Fault-Yonne (PK 68) ; ur porzh bras all war ar Saena izel eo Limay (PK 110).
===Pontoù===
Bez' ez eus 286 pont dreist ar Saena, 37 anezho e Paris.
* Saena vihan : 149 • Saena uhel : 36 • Saena izel : 92 • Saena vorel : 9.
Tri font zo dreist aber ar Saena adalek Rouen : hini Brotonne (hirder : 1,278 m ; uhelder : 125 m), 58 km en ardraoñ da Rouen ; hini [[Tancarville]] (1,420 km ; 123,5 m) en ardraoñ 28 km goude Vieux-Port ; hini Normandie (2,141 km ; 214,77 m), a zo 28 km goude pont Tancarville ha 2 km a-raok Honfleur. Uhel eo ar pontoù-se evit reiñ tremen d'al listri-karg.
<gallery mode="packed" heights="180px">
Source-Seine FR21 pont IMF2248.jpg|Ar pont kentañ, e Source-Seine
Sena 2010.JPG|Ar ''Pont des Arts'' e Pariz
Le Stenstraum passant sous le pont de Normandie.jpg|Ar pont diwezhañ, dreist an aber
Yonne Seine w.jpg|Kember ar Saena (kleiz, pont 2 wareg dezhañ) hag ar Yonne (dehou, pont 3 gwareg dezhañ) e [[Montereau-Fault-Yonne]]
</gallery>
== Ar Saena en arzoù ==
<gallery mode="packed" heights="180px">
Joseph Mallord William Turner - Quillebeuf, at the Mouth of Seine - WGA23172.jpg|''Quillebeuf, at the Mouth of Seine'', [[William Turner]] ([[1833]])
Johan Barthold Jongkind - Boot wasplaats de buurt van de Pont Neuf, Parijs.jpg|''Boot wasplaats de buurt van de Pont Neuf, Parijs''<ref>"Bag-kannañ e-kichen ar ''Pont Neuf'', Paris."</ref>, [[Johan Jongkind]] ([[1850]])
G. Caillebotte - Le pont d'Argenteuil.jpg|''Le pont d'Argenteuil'', [[Gustave Caillebotte]] ([[1885]])
Seine affluents Ferrary Petit Palais.jpg|''La Seine et ses affluents'', [[Maurice Ferrary]] ([[1898]])
</gallery>
==Liammoù diavaez==
*{{fr}} {{cite web|url=https://www.eau-seine-normandie.fr/ |title=''Agence de l'Eau Seine-Normandie''|accessdate=29 Genver 2023}}
*{{fr}} {{cite web|url=https://www.hydro.eaufrance.fr/ |title=''Hydro Portail''|accessdate=29 Genver 2023}}
*{{fr}} {{cite web|url=http://www.fluviacarte.com/fr/voies-navigables/region-bassin-de-la-seine-5 |title=''Fluviacarte''|accessdate=29 Genver 2023}}
*{{fr}} {{cite web|url=https://www.seine-aval.fr/wp-content/uploads/2017/01/GIP-Seine-Aval-2008-profils.pdf |title=''Compilation des profils bathymétriques de la Seine (transversaux et longitudinaux), de 1824 à 2005''|accessdate=29 Genver 2023}}
==Notennoù==
{{Daveoù|bannoù=2}}
{{Commonscat|Seine River}}
[[Rummad:Stêrioù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Saena]]
bruurb6lf8fky1o219vn9jofplsq9qw
Paul Féval
0
29270
2186790
2163260
2026-03-31T17:17:53Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186790
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
{{Infobox/Titl|Paul Féval|6a563d|talbenn skrivagner|fff}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center;"| [[File:Paul Féval.jpg|260px]]E [[1877]], oadet a 61 bloaz
----
|-
| '''Anv''' || Féval, Paul Henri Corentin
|-
| '''Lesanvioù''' || ''Daniel Sot''<br>''(Sir) Francis Trolopp''
|-
| '''Ganedigezh''' || {{deiziad|29|Gwengolo|1816}}<br>[[Roazhon]]
|-
| '''Marv''' || {{deiziad|7|Meurzh|1887}} <small>(70 vloaz)</small><br>[[Pariz]]
|-
| '''Broadelezh''' || [[File:Flag of Brittany.svg|22px]] [[File:Flag of France.svg|22px]]
|-
| colspan="2"|
----
|-
| '''Stummadur''' || • Lise Émile-Zola, Roazhon<br> <small>([[Bachelouriezh]], [[1826]]-[[1833]])</small><br>• Skol-veur Roazhon<br> <small>([[Gwir (lezenn)|Gwir]], [[1833]]-[[1836]])</small>
|-
| '''Micherioù''' || [[Alvokad]], [[arz ar c'hoariva|dramaour]], [[skrivagner]], [[kanañ|pozier]], [[kazetennerezh|kazetenner]]
|-
| colspan="2"|
----
|-
| '''Politikerezh''' || [[Roueelouriezh]]
|-
| '''Luskad lennegel''' || Romantoù klezeiata<br>Romantoù troioù-kaer<br>Romantoù istorel
|-
| '''Yezhoù''' || [[Galleg]], [[gallaoueg]]
|- bgcolor="#6a563d"
! colspan="2" style="text-align:center; color:#fff;"| Kargoù
|- bgcolor="#ece2c3"
! colspan="2" style="text-align:center;"| ''Société des gens de lettres''
|-
| '''Kadoriad''' || [[1865]]-[[1868]]<br>[[1874]]-[[1876]]
|-
| colspan="2"|
----
|-
| colspan="2"| [[File:AutographFeval.svg|200px|center]]
|}
'''Paul Féval''', bet ganet ''Paul Henry Corentin Féval'' d'an {{deiziad|29|Gwengolo|1816}} e [[Roazhon]]<ref name="DR">{{fr}} Dielloù kêr Roazhon, marilh ar ganedigezhioù, merk 2 E 24, {{cite web|url=https://www.archives.rennes.fr/ark:/74559/60190.1183238/dao/0/1?id=https%3A%2F%2Fwww.archives.rennes.fr%2Fark%3A%2F74559%2F60190.1183238%2Fcanvas%2F0%2F177|title=pp. 177-178|accessdate=28 a viz Here 2025}}</ref> hag aet da [[Anaon]] d'ar {{deiziad|7|Meurzh|1887}} e [[Pariz]], a oa ur [[skrivagner]] breizhat.<br>
Puilh eo e skridoù, en o zouez tremen 70 romant, hogos kement all a istorioù berr, hag un 30 bennak a oberennoù all ([[arz ar c'hoariva|pezhioù-c'hoari]], studiadennoù war an [[Istor]], [[flemmskrid]]où ha kraflevrioù [[kristeniezh|kristen]]), ken e voe kel lennet ha brudet hag [[Honoré de Balzac]] ([[1799]]-[[1850]]) hag [[Alexandre Dumas (tad)|Alexandre Dumas]] ([[1802]]-[[1870]]) en e amzer.
Un [[alvokad]] e oa Paul Féval a-c'houde an aotreegezh war ar [[gwir (lezenn)|gwir]] a voe deroet dezhañ e skol-veur Roazhon ; ne reas ket berzh war ar vicher-se avat, setu e troas war-du al [[lennegezh]]. Kontadennoù ha romantoù-feilheton a skrivas da gentañ adalek [[1841]] ; gant e romant ''Le bossu'' ([[1857]]) e c'hounezas brud bras. Lies oberennoù a voe troet da bezhioù-c'hoari a-raok e dremenvan, ha meur a film [[sinema]] ha [[skinwel]] a voe sevenet diwar e bennoberenn ''Le bossu''.
==Buhez==
===Yaouankiz===
D'an 29 a viz Gwengolo 1816 e voe ganet Paul Féval, en Hôtel de Brossac e Roazhon<ref name="DR" />{{,}}<ref>Er c'hreiz-kêr istorel : 6,''rue du Four-au-Chapitre'', a zo ''rue du Chapitre'' hiziv.</ref>, en un tiegezh [[roueelouriezh|roueelour]] ha [[Iliz katolik roman|katolik]]. A orin eus [[Troyes]] e oa e dad, Jean Nicolas Féval, kuzulier e Lez ar roue ; deuet eus bro [[Redon]] e oa e vamm, Jeanne Joséphine Renée Le Baron, ur verc'h-vihan d'ar gwirelour Henri François Potier de La Germondaye ([[1729]]-[[1797]]), a orin eus [[Dinan]], bet alvokad e [[Breujoù Breizh]]. O fempvet bugel ha diwezhañ e oa Paul.
<gallery mode="packed" heights="300px">Hôtel de Blossac - Hôtel de Brie depuis la rue du Chapitre.jpg|An Hôtel de Brossac</gallery>
E [[1826]], d'e zek vloaz, e voe kaset da lojad e skolaj roueel Roazhon, eleze al lise ''Émile-Zola'' hiziv. Bloaz war-lerc'h e varvas e dad, ar pezh a gasas an tiegezh hogozik d'an dienez<ref>Baudry 1938, p. 30.</ref>.
E-kerzh [[Reveulzi Gouere]] e [[1830]], hag eñ oadet a 14 vloaz, ec'h embannas Paul Féval e vennozhioù roueelour hag e loc'has kannoù. Diwar ali provizor ar skolaj e voe tennet eus ar skolaj gant e vamm ha kaset da "sioulaat" e maner ar Forest-Nevez e [[Glenneg]], perc'hennet gant he familh<ref name="JB">Baudry 1938, p. 32.</ref>{{,}}<ref>Mirecourt 1856, p. 7.</ref>, ma klevas istorioù a-zivout ar [[Chouanerezh]]<ref name="JB" />. E miz Genver [[1831]] e tistroas da Roazhon, en eilvet klas.<br>
Goude e [[bachelouriezh|vachelouriezh]] e [[1833]] ec'h eas da studiañ ar gwir e skol-veur Roazhon, ma voe deroet dezhañ un aotreegezh e [[1836]]. Alvokad e voe neuze, hogen dilezel ar vicher a eure goude e vreutadenn gentañ, c'hwitet ma oa bet dre wall an tamallad<ref>Mirecourt 1856, pp. 14-16.</ref>.
Ugent vloaz e oa Paul Féval da neuze ; ret e voe dezhañ tennañ ur bilhed da vont d'e servij soudard. Siwazh dezhañ, un niverenn fall a dennas, ha goullonderiñ e yalc'h a rankas ober evit prenañ un den da vont en e lec'h<ref>Mirecourt, p. 16.</ref>. C'hoant gantañ da dreiñ d'al lennegezh e skrivas d'ur c'har dezhañ e Paris, a gavas labour evitañ en ur bank eno. E miz Eost [[1837]] e voulc'has e vuhez nevez. Berr e voe e red-micher en ti-bank : lenn romantoù a rae e-lec'h labourat, ha skarzhet e voe pa voe tapet o lenn ur flemmskrid gant H. de Balzac a-zivout trokelloù ar bankoù<ref>Mirecourt, p. 18.</ref>. Da baotr e vil vicher e troas tra ma skrive istorioù a veze nac'het gant embannerien ar gêr vras.
===Kentaoù el lennegezh===
A-drugarez da anaoudeien e voe digoret d'an den yaouank dorioù ar metoù roueelour ha katolik e Paris. E [[1841]], pa oa oadet a 24 bloaz, e voe embannet e istor berr ''Le Club des phoques'' er gelaouenn lennegel ''Revue de Paris''. E [[1843]] e voe embannet e romant-feilheton ''Le loup blanc'', un istor troioù-kaer hag a c'hoarvez e koadeg Roazhon, er sizhunieg ''Le Courrier français''. Da heul an embann-se, Anténor Joly, pennskridaozer ar gelaouenn, en devoa ur gudenn vras da ziluziañ : goulennet en devoa digant ur skrivagner aozañ ur skrid par da ''Les Mystères de Paris'', bet embannet nevez a oa gant [[Eugène Sue]] ; ''Les Mystères de Londres'' a voe kaset dezhañ, hogen ker fall e oa ma ne c'helled ket e embann evel m'edo ; neuze e c'houlennas A. Joly digant Paul Féval adober al labour dindan miz – asantiñ a eure ar skrivagner, met gourc'hemennet groñs e voe dezhañ sinañ e skrid gant an [[anv-pluenn]] ''Sir Francis Trolopp''<ref>{{fr}} Buard 2016.</ref>. Berzh a reas ar romant kerkent hag ar pennadoù kentañ ; goude embannadur pennad diwezhañ ar rann gentañ, d'an 28 a viz Genver [[1844]], ec'h eas P. Féval da [[London]] evit dastum peadra da sevel ar pennadoù war-lerc'h, a voe embannet betek an 12 a viz Gwengolo. Dre 11 levrenn e voe moullet ar romant en e bezh e 1844, hag adembannet 20 gwezh.
===Remzad===
[[File:Paul Féval père.jpg|thumb|« Paul Féval », engravadur gant É. Carjat, ~1862]]
Boulc'het e oa remzad Paul Féval el lennegezh c'hallek neuze. Dek oberenn a voe embannet betek [[Dispac'h Gall 1848]], a skoas garv war ar skrivagner peogwir e oa roueelour ha mirour : ha n'en devije ket roet lañs dre e skridoù da emskiant politikel ar bobl, alese ar reveulzi-se ? Kenderc'hel da skrivañ ha da embann a reas koulskoude, hogen en un doare neptuekoc'h.
E [[1853]] avat ec'h aozas pozioù unan eus ar c'hanaouennoù roueel brudetañ, ''Monsieur de Charrette'' (anvet ''Prends ton fusil, Grégoire'' ivez).
Bloaz goude e timezas gant merc'h e [[mezegiezh|vezeg]], Marie Pénoyée ; eizh bugel o devoe, en o zouez Paul Auguste Jean Nicolas, lesanvet « ''Paul Féval fils'' », a gendalc'has gant oberennoù e dad.
E [[1857]] e teuas ''Le bossu'' a-zindan ar wask, anezhañ oberenn vrudetañ ar skrivagner, a-drugarez d'an haroz Lagardère. Nav romant all a voe skrivet gant e vab diwar an istor-se.
Er bloaz [[1863]] e kejas Paul Féval ouzh ar skrivagner [[Bro-Saoz|saoz]] [[Charles Dickens]] ([[1812]]-[[1870]]) ; liammoù a vignoniezh a voe skoulmet gant an daou skrivagner.<br>
Adalek [[1865]] betek [[1868]] e voe kadoriad ar ''Société des gens de lettres'', hag arre adalek [[1874]] betek [[1876]]<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.sgdl.org/sgdl-accueil/la-sgdl/la-sgdl-et-son-histoire/les-presidents#presidents-de-1800-a-1900|title=Société des gens de lettres|accessdate=28 a viz Here 2025}}</ref>
E 1876 e tistroas d'ar feiz kristen pan eas da unan da skridaozerien ar sizhunieg katolik ''La France illustrée'' renet gant an [[abad]] Louis Roussel ([[1825]]-[[1897]]), anezhañ diazezer an aozadur karitezel ''Les Orphelins apprentis d'Auteuil'' e [[1866]]), kement-se a-c'houde ma voe korbellet ar skrivagner en ''[[Académie française]]'' ; berr e oa e arc'hant ivez, p'edo e vrud o vont war ziskar.
===An diwezh===
Adalek deroù ar [[bloavezhioù 1880]] e krogas Paul Féval da c'houzañv diwar barradoù hanterseizi, da lavaret eo e veze seizet an tu dehou pe an tu kleiz eus e gorf. Repu a gavas en Urzh Ospitaler ''Saint-Jean-de-Dieu'' e Paris. Hogos disoñjet e oa bet e oberennoù d'ar mare-se, met a-hed e vloavezhioù diwezhañ e klaskas o adaozañ en ur stumm tostoc'h d'e feiz adkavet.<br>
D'ar 7 a viz Meurzh 1887 e varvas Paul Féval. E bered Montparnasse e Paris e voe beziet.
==Oberennoù==
*Hep bloaziad : ''La reine rouge''<ref name="PX">Pezh-c'hoari.</ref>
*1841 : ''Le bourgeois de Vitré'' • ''Le citoyen capitaine Spartacus'' • ''Le Club des phoques''
*1842 : ''La femme blanche des marais'' • ''Rollan Pied-de-Fer''
*1843 : ''Le Capitaine Spartacus'' • ''Le docteur Bousseau'' • ''Le joli château'' • ''Le loup blanc'' • ''La mort de César'' • ''Le médecin bleu'' • ''Le petit gars'' • ''Le vulnéraire du docteur Thomas''
*1844 : ''Les aventures d'un émigré'' • ''Le banquier de cire'' • ''Contes de Bretagne'' • ''Les fanfarons du roi'' • ''Les mystères de Londres''
*1845 : ''Les amours de Paris'' • ''Les contes de nos pères'' • ''Fontaine aux perles''
*1846 : ''Les belles-de-nuit ou les anges de la famille''<ref name="PX" /> • ''Le fils du diable'' • ''Quandoquidem'' • ''La quittance de minuit''<ref>Adembannet dindan an talbennoù ''Les libérateurs de l'Irlande'' (gant Terre de Brume e 2000) ha ''Les Molly-Maguires'' (al levrenn 1 hepken, gant Éditions de l'Aube e 2006).</ref>
*1847 : ''Les bandits'' • ''Les chevaliers du firmament'' • ''Le fils du diable''<ref name="PX" /> • ''Le mendiant noir ou La créole'' • ''La Mort de Lord Byron, élégie dramatique''<ref name="PZ">A-gevret gant Pierre Zaccone (1818-1895)</ref> • ''La mort de Lord Byron''<ref name="PX" />
*1848 : ''Le 24 février''<ref name="PX" />{{,}}<ref name="PZ" /> • ''La tour du diable : Le château de Croïat – La joute bretonne''
*1849 : ''Les belles-de-nuit ou les anges de la famille''<ref>Pezh-c'hoari, a-gevret gant Paul de Guerville (1798-1865) ha g Amédée Achard (1814-1875).</ref> • ''Un drôle de corps'' • ''Mauvais cœur''<ref name="PX" /> • ''Une pécheresse'' • ''Les puritains d'Écosse''
*1850 : ''Le bonhomme Jacques''<ref name="PX" /> • ''Le jeu de la mort, ou La tirelire''
*1851 : ''Beau démon'' • ''Le capitaine Simon'' • ''La fée des grèves'' • ''L'Inquisition'' • ''Les jumeaux de Foix'' • ''Le sourire de la Vierge'' • ''Les Tribunaux secrets, ouvrage historique''
*1851-52 : ''Les Nuits de Paris''
*1852 : ''Le château de velours'' • ''La forêt noire''<ref>Adembannet dindan an talbenn ''La Reine des épées''.</ref> • ''Frère tranquille''
*1853 : ''Frère tranquille : pièce de théâtre''<ref name="PX" /> • ''Le livre des mystères'' • ''Monsieur de Charette'' (kanaouenn) • ''Les parvenus'' • ''Le tueur de tigres'' • ''Le volontaire''
*1854 : ''Blanchefleur'' • ''La bourgeoise ou Les cinq auberges''<ref name="PX" /> • ''Le paradis des femmes''
*1856 : ''Les couteaux d'or'' • ''L'homme de fer'' • ''Madame Gil Blas, souvenirs et aventures d'une femme de notre temps'' • ''La vampire''
*1857 : ''Le bossu'' • ''Les compagnons du silence'' • ''Les errants de la nuit'' • ''La louve'' • ''Le petit parisien'' • ''Lagardère !''
*1858 : ''La Fabrique de mariages''
*1859 : ''Le Roi des gueux'' • ''Le roman de minuit''
*1860 : ''Le berceau de Paris'' • ''Le Chevalier Tènèbre''
*1861 : ''Le drame de la jeunesse'' • ''La littérature au Sénat''
*1862 : ''Le bossu : pièce de théâtre''<ref name="AB">A-gevret gant Auguste Anicet-Bourgeois (1806-1871)</ref> • ''Bouche de fer'' • ''Le Capitaine Fantôme'' • ''Le Chevalier Ténèbre'' • ''La garde noire'' • ''Jean Diable'' • ''Quatre femmes et un homme'' • ''Valentine de Rohan''<ref>Heuliad ''La Louve''.</ref>
*1863 : ''Annette Laïs'' • ''La fille du juif errant'' • ''Les filles de Cabanit, suite et fin du Capitaine Fantôme'' • ''Les habits noirs : cycle romanesque'' • ''Le poisson d'or''
*1864 : ''Le Capitaine Fantôme : pièce de théâtre''<ref name="AB" />
*1865 : ''Les gens de la noce'' • ''Jean qui rit'' • ''Le mousquetaire du roi''<ref name="PX" /> • ''Les parents terribles : Enfin seuls !'' • ''Les parents terribles : Les chenilles du ménage'' • ''Roger Bontemps''
*1866 : ''La cavalière'' • ''La fabrique de crimes'' • ''La reine Cotillon''<ref name="PX" /> • ''Cœur d'acier''
*1867 : ''L'avaleur de sabre'' • ''La Chouanne''<ref name="PX" /> • ''Mademoiselle Saphir'' • ''La pécheresse''
*1868 : ''La rue de Jérusalem'' • ''Le Cavalier Fortune''
*1869 : ''L'arme invisible'' • ''Chizac-le-Riche'' • ''Contes bretons''<ref>Adembannadur ''Les contes de nos pères'' (1845).</ref> • ''Les couteaux d'or : pièce de théâtre''<ref name="PX" /> • ''La fille des rois'' • ''Maman Léo'' • ''La province de Paris – Amourette et Marie'' • ''Le quai de la ferraille''
*1870 : ''Le Duc de Richelieu'' • ''La tache rouge''
*1871 : ''Le dernier vivant''
*1872 : ''Les compagnons du trésor'' • ''L'homme du gaz''
*1873 : ''Le théâtre femme – Causerie à propos de l'École des femmes''
*1874 : ''Le Chevalier de Keramour''
*1875 : ''La bande Cadet'' • ''Les Cinq'' • ''Cocagne''<ref name="PX" /> • ''La Forêt de Rennes – Nouvelle édition''<ref>A zo ''Le Loup blanc'' ha ''Le Banquier de cire'')</ref> • ''La ville-vampire''
*1876 : ''Bellerose''<ref name="PX" /> • ''Gavotte'' • ''La première aventure de Corentin Quimper''
*1877 : ''La Belle-Étoile'' • ''Châteaupauvre - Voyage de découverte dans les Côtes-du-Nord''<ref>E 1877 ivez e voe un adembannadur adwelet ha reizhet, istitlet ''Voyage au dernier pays de Bretagne''. E [[Sant-Teliav|Saent-Telo]] e c'hoarvez ar romant-se ; kalz [[gallaoueg]] zo ennañ.</ref> • ''Le dernier chevalier'' • ''Les étapes d'une conversion'' : 1. ''La mort du père'' • ''Jésuites !''
*1878 : ''Le Denier du Sacré-Cœur''<ref>''Les étapes d'une conversion'' /2.</ref> • ''Douze femmes'' • ''La louve''<ref>Adembannadur adwelet ha reizhet.</ref> • ''Notre-Dame de Sion'' • ''Pierre Olivaint, petite esquisse d'un grand portrait'' • ''La première communion''<ref>''Les étapes d'une conversion'' /3.</ref> • ''Valentine de Rohan''
*1879 : ''Chouans et Bleus''<ref>Kendastumad 4 skrid adwelet ha reizhet : ''Le citoyen capitaine Spartacus'' (1841), ''Le docteur Bousseau'' (1843), ''La mort de César'' (1843) ha ''Le petit gars'' (1843).</ref> • ''Les Merveilles du Mont Saint-Michel'' • ''Montmartre et le Sacré Coeur'' • ''L'outrage au Sacré-Coeur'' • ''Le Pèlerinage de Tours, visite au sanctuaire de Saint-Martin'' • ''Vieux mensonges !''
*1880 : ''La comédie politique'' • ''Corbeille d'histoires''<ref>Seizh istor berr.</ref> • ''La France s'éveille'' • ''Pas de divorce !''<ref>Arnodskrid.</ref>
*1881 : ''Le coup de grâce''<ref>''Les étapes d'une conversion'' /4.</ref> • ''Roger Bontemps, histoire d'un notaire et d'une tonne de poudre d'or''
==E brezhoneg==
*1881 : ''Histor burzudus ha beachou Corentin Kemper'', bet troet gant [[Arsène de Kerangal]] diwar ''La première aventure de Corentin Quimper'' (1876).
*1906-07 : ''Ar Re-Wenn hag ar Re-C'hlas'', [[Glaoda ar Prad]] diwar ''Les contes de nos pères'' (1845).
*1942 : ''[[Ar Pesk Aour]]'', [[Roparz Hemon]], diwar ''Le poisson d'or'' (1863) ha skeudennaouet gant [[Robert Micheau-Vernez]]<ref>{{cite web|url=http://www.asia-editeur.com/produit/ar-pesk-aour/ |title=Ar golo.}}</ref>.
*1977 : ''Ar bleiz gwenn'', [[Pêr Denez]], adskrivet gant [[Ernest ar Barzhig]], diwar ''Le loup blanc'' (1843) • ''D'an hini gaerañ'', heñvel, diwar ''Les amours de Paris'' (1845), embannet gant ''Skol'' niv. 67-68, miz Du 1977.
*1980 : ''Valentina a Roc'han'', heñvel, diwar ''Valentine de Rohan'' (1878).
*1987 : ''Boudig an aod'', heñvel, diwar ''La fée des grèves'' (1851) • ''Rollan Troad-houarn'', [[Alan an Diuzet]], diwar ''Rollan Pied-de-Fer'' (1842).
*1993 : ''Mab an diaoul'', [[Mark Kerrain]], diwar ''Le fils du diable'' (1846).
==Azasadurioù==
Meur a wezh ez eo bet azasaet ''Le bossu'' (1857) er sinema goude ar pezh-c'hoari (1862) ; oberennoù all zo bet azasaet ivez, koulz er sinema hag er [[skinwel]].
*1912 : ''Le bossu'', film sevenet gant André Heuzé {{fr}}.
*1925 : ''Le bossu'' (Jean Kemm) {{fr}}.
*1934 : ''Le bossu'' (René Sti) {{fr}}.
*1943 : ''El jorobado'' (Jaime Salvador) {{es}}.
*1944 : ''Le bossu'' (Jean Delannoy) {{fr}}.
*1952 : ''Il figlio i Lagardère'' (Fernando Cerchio) {{it}}.
*1958 : ''El juramento de Lagardere'' (Leon Klimovsky) {{es}}.
*1959 : ''Le bossu'' (André Hunebelle) {{fr}}.
*1967 : ''Les Aventures de Lagardère'' (stirad skinwel, div rann) {{fr}} • ''Les habits noirs'' (stirad skinwel, 31 rann) {{fr}}.
*1968 : ''Les aventures de Lagardère'' (Jean-Pierre Decourt) {{fr}}.
*1970 : ''Le bossu'' (Louis Boxus hag André Gevrey, film evit ar skinwel) {{fr}}.
*1977 : ''Le loup blanc'' (Jean-Pierre Decourt, film evit ar skinwel) {{fr}}.
*1997 : ''Le bossu'' (Philippe de Broca, film evit ar skinwel) {{fr}}.
*2003 : ''Lagardère'' (Henri Helman, stirad evit ar skinwel, 2 rann) {{fr}}.
==Enorioù==
*E [[1984]], ar ''Société des gens de lettres'' a grouas ur Priz lennegel anvet ''Prix Paul-Féval de littérature populaire''<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.sgdl.org/sgdl-accueil/les-prix/archives/prix-paul-feval#laureats-a-partir-de-2000|title=SGDL|accessdate=27 a viz Here 2025}}.</ref>.
*Ur straed ''Paul Féval'' zo e Roazhon.
==Levrlennadur==
*{{fr}} Baudry, Jeanne. ''La jeunesse de Paul Féval''. In : ''Annales de Bretagne et des Pays de l'Ouest'' (ABPO), levrenn 44, niv. 3-4, 1937, {{cite web|url=https://www.persee.fr/doc/abpo_0003-391x_1937_num_44_3_1770 |title=pp. 433-449}} ha levrenn 45, niv. 1-2, {{cite web|url=https://www.persee.fr/doc/abpo_0003-391x_1938_num_45_1_1774 |title=pp. 25-39}}.
*{{fr}} Buard, Jean-Luc. ''Londres et ses Mystères en 1843 dans Le Courrier français d'Antñor Joly, folie-feuilleton en trois actes et un épilogue''. In : ''Le Rocambole'', niv. 75-76 (''Le mystérieux Paul Féval''), 2016, pp. 167-206 {{ISBN|978-2-912349-65-1}}.
*{{fr}} De Mirecourt, Eugène. ''Paul Féval''. Paris : Gustave Havard, 1856 • {{cite web|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k200629b/f1.item |title=En-linenn}}.
==Liammoù diavaez==
{{Commonscat|Paul Féval (père)}}
;Diwar-benn Paul Féval
*{{fr}} ''[https://data.bnf.fr/fr/ark:/12148/cb11902704n Paul Féval]'' war lechienn ar BNF (kavet d'an 29/10/2025)
*{{fr}} ''[https://francearchives.gouv.fr/pages_histoire/26287848 Paul Féval]'' war lec'hienn FranceArchives (kavet d'an 29/10/2025)
;Oberennoù Paul Féval enlinenn
*{{fr}} War [https://gallica.bnf.fr/services/engine/search/sru?operation=searchRetrieve&version=1.2&query=%28%28dc.creator%20all%20%22Paul%20F%C3%A9val%22%20or%20dc.contributor%20all%20%22Paul%20F%C3%A9val%22%29%29&keywords=Paul%20F%C3%A9val&suggest=3&lang=FR Gallica] (kavet d'an 29/10/2025)
;Sinema ha skinwel
*[[Restr:IMDB Logo 2016.svg|40px|link=https://www.imdb.com/name/nm0299692/?ref_=fn_all_nme_1]]
{{clr}}
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù|bannoù=2}}
{{DEFAULTSORT:Feval, Paul}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1816]]
[[Rummad:Marvioù 1887]]
[[Rummad:Meneger ar skrivagnerien]]
[[Rummad:Skrivagnerien Breizh]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
[[Rummad:Gallaoueg]]
p8kkrwgvqe2sy3izjq3i2jyeo0x24wo
Yann-Fulub Dupuy
0
38517
2186764
2172564
2026-03-31T16:08:36Z
Kestenn
14086
2186764
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
{{Infobox Skrivagner
| anv = Yann-Fulub Dupuy
| skeudenn =
| ment =
| alc'hwez =
| anv mat = Jean-Philippe Dupuy
| anv pluenn =
| obererezh = Skrivagner
| deiziad ganet = 16 a viz Ebrel 1965
| lec'h ganet = [[Pariz]], {{Bro-C'hall}}
| deiziad marv =
| lec'h marv =
| yezh = Brezhoneg
| luskad =
| rumm =
| enorioù = [[Priz Langleiz]] e [[2007]]
[[Prizioù|Priz Dazont ar Brezhoneg 2020]]
| oberennoù pennañ =
| traoù ouzhpenn =
| sinadur =
| ment sinadur =
| lec'hienn =
}}
'''Yann-Fulub Dupuy''', ganet d'ar [[16 a viz Ebrel]] [[1965]] e [[Pariz]], zo ur skrivagner brezhonek hag ur [[deskadurezh vrezhonek|c'helenner war ar brezhoneg]].
==Buhez==
Graet en deus studioù war an [[arzoù-kaer]], hag entanet ma oa dija gant an [[arz gotek]] en deus studiet pizh savouriezh an [[iliz]]où savet en doare-se. Gweladennet en deus meur a [[iliz (savadur)|iliz]] hag a [[iliz-veur]] en [[Europa (kevandir)|Europa]] da gentañ-holl. Pa oa o chom nepell diouzh hini [[Kemper]] e-pad ur mare ez eo bet broudet gant ar c'hoant da sevel un [[oberenn]] dezhi un iliz-veur da [[haroz]]ez.
Gant tri c'helenner all war ar brezhoneg en doa krouet ar [[kevelouri|gevelouri]] [[Roudour (stummadur)|Roudour]] e [[1995]] evit sevel kentelioù brezhoneg evit an oadourien.
==Oberennoù==
Savet en deus [[danevell]]où, un [[arnodskrid]] [[emvuhezskrid|emvuhezel]] ha meur a [[romant]].
===Romantoù===
* ''Penn ar veaj'', [[Keit Vimp Bev]], 2005 {{ISBN|2-86824-063-1}} — [[Priz ar yaouankiz]] 2005
* ''Ar gariadez vaen'', romant polis, [[An Alarc'h (ti-embann)|An Alarc'h]], 2007 {{ISBN|2-916835-02-2}} — [[Priz Langleiz]] 2007
* ''Milendall'', An Alarc'h, 2013 {{ISBN|978-2-916835-52-5}}
* ''Bizied Eva'', dindan an anv ''Katelin Kerisit'', An Alarc'h, 2013 {{ISBN|978-2-916835-53-2}}
===Pezhioù-c'hoari===
* ''Gant piv e vo beuzet Kêr-Is?'', diembann, 2006 — C'hoariet gant danvez-skolaerien Diwan d'an 31 a viz Mae 2006 e Kemper.
* ''Maen war vaen'', diembann, 2010 — C'hoariet gant ar strollad Tro-Didro e miz Mezheven 2010 dirak talbenn iliz-veur Kemper.
* ''Re an tu all'', An Alarc'h, 2015 {{ISBN|978-2-916835-65-5}} — C'hoariet gant ar strollad Tro-Didro.
* ''Galnys pe priz ar gwad'', An Alarc'h, 2018 {{ISBN|978-2916835-89-1}} — C'hoariet gant ar strollad Tro-Didro.
* ''Traezh Gwaremm. 2024.'' Krouidigezh a-stroll gant ar strollad Tro-didro. Diembann.
===Danevelloù===
* ''Ar pennad-skrid'', en ''[[Al Liamm]]'', niv. 245, Du-Kerzu 1985
* ''An enklask'', en ''Al Liamm'', niv. 364, Here 2007 hag e ''Karavell'' (dastumad danevelloù), An Alarc'h, 2011 {{ISBN|978-2-916835-32-7}}
* ''L'enquête'', e ''Karavell'' (dastumad danevelloù troet gant [[Mich Beyer]]), An Alarc'h 2011, {{ISBN|978-2-916835-34-1}}
* ''An dekvet boulomig gwer'', en ''Al Liamm'', niv. 379, Meurzh-Ebrel 2010
* ''Penaos e kollis ma fich glas'', dindan an anv Gwilherm Jakesper, en ''Al Liamm'', niv. 379, Meurzh-Ebrel 2010
* ''An div gozh'' (gant Sylvie Cotelle), en ''Al Liamm'', niv. 389, Du-Kerzu 2011
* ''Hurlink'', en ''Al Liamm'', niv. 391, Meurzh-Ebrel 2012
* ''Ar Roc'h'' (dastumad danevelloù, divyezhek), An Alarc'h, 2009 {{ISBN|978-2-916835-12-9}}
* ''Beuzet diwar ar pont bras'' (dastumad danevelloù), An Alarc'h, 2019 {{ISBN|978-2-916835-97-6}} — Priz dazont ar brezhoneg 2020
===Arnodskrid===
* ''Par dibar'', An Alarc'h, 2006
===Studiadennoù===
* ''Etrezek an enez'' (diwar-benn romant Mich Beyer), en ''[[Al Liamm]]'', niv. 373, Ebrel 2009
* ''An Iliz-veur a gomze e galleg hag e saozneg hag a gane e brezhoneg'' (diwar-benn iliz-veur Kemper), en ''Al Liamm'', niv. 399, 2013
===Troidigezhioù===
* ''Sonedenn 60'', diwar [[William Shakespeare]], en ''[[Al Liamm]]'', niv. 379, Meurzh-Ebrel 2010
== Liammoù diavez ==
* {{br}} [http://www.dailymotion.com/video/x2k3j23 ''Bali Breizh - Sul 22 a viz Meurzh 2015'' – ''Dailymotion]
* {{en}} [https://www.youtube.com/channel/UCwrw2FeAcpqXS422-xhqOKw '' Yann-Fulub, irish and celtic harp'' – ''YouTube'']
* {{fr}} [http://data.bnf.fr/15117786/yann_fulub_dupuy/ ''Yann-Fulub Dupuy'' –''Data BnF'']
{{DEFAULTSORT:Dupuy, Yann-Fulub}}
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]
[[Rummad:Aozerien romantoù polis]]
[[Rummad:Priz Langleiz]]
qsdt63p039nnwyuvcm24nonl1hehxq0
Armerzh Mec'hiko
0
38798
2186854
2131741
2026-04-01T09:04:24Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2186854
wikitext
text/x-wiki
== Kevanstrolloù an armerzh meurgantel ==
PDK 2005 : 1006 miliard a zollaroù (brasjedadenn)<br />
PDK / annezad : 9600 dollar
''Mammenn : [[AKDA]]'' - [[Roll ar broioù dre PDK]]
{{clr|left}}
== Tireoul ha gaz ==
* Tireoul : E Stadoù [[Veracruz]], [[Tabasco]], [[Chiapas]] ha [[Campeche]] emañ an eoulvaezioù dreist-holl (70% eus ar c’horvoerezh broadel). Abaoe gouarnamant ar prezidant Lazaro Cardenas a zivizas broadelañ an tireoul, emañ gant ar gompagnunezh stad [[Pemex]] an unpiaou war korvoadur, produadur, treuzdougen ha kenwerzh an tireoul e Mec’hiko. 5vet produer tireoul ar bed eo Mec’hiko, hag an 9vet ezporzhier. Holl ezporzhiadurioù tireoul Mec’hiko, pe dost, a ya d’ar Stadoù-Unanet, ha Mec’hiko eo an trede pourvezer anezho. Koulskoude, gant an eoulvaez pennañ, [[Cantarell]], o vont war e ziskar, e c’haller soñjal e tigresko produerezh ar vro er bloavezhioù a zeu ha gwall nec’het eo ar gouarnamant gant se.
* Gaz : Gant [[Pemex]] n’emañ an unpiaou nemet war korvoadur ha produadur ar gaz naturel e Mec’hiko, rak abaoe 1995 en deus aotreet ar gouarnamant ar postadurioù prevez evit treuzdougen, ingalañ ha stokañ ar gaz naturel.
Hiziv an deiz n’eo an tireoul nemet ul lodenn eus ezporzhiadurioù Mec’hiko. Daoust da se ez a gounidoù [[Pemex]] d’ober 30% eus budjed ar Stad. Gant se o doa tennet ar Vec’hikaned o mad eus tailhoù izel a-walc’h. Evit gwir, Mec’hiko eo ar vro eus an [[AKDA]], hag eus Amerika latin a-bezh, m’eo an izelañ ar c’henfeur enkefiadurioù kemedel / PDK (etre 15 ha 17% pa’z eo 30% ar geidenn evit broioù an AKDA).
== Gennad kentañ ==
[[Skeudenn:Tequila-barrel.JPG|thumb|left|150px|Barrikennadoù tequila]]
Ar [[gennad kentañ]] a ya d’ober 4% eus ar [[PDK]] hag a implij 18% eus an dud oberiant.
* Labour-douar Mec’hiko : aroueziet eo gant ur genderc’husted dister ha ranket en deus en em ober ouzh ur c’hevezerezh kreñv da-heul [[EFNA]] zo bet sinet gant ar Stadoù-Unanet ha [[Kanada]]. Diorroet he deus ar vro filierennoù labour-douar, evit an avoukez peurgetket.
* Gwin ha boesonioù kreñv : kresket kalz eo ar produadur gwin er bloavezhioù diwezhañ, daoust ma n’eo ket peurvat a-fet kalite. A-hend-all e produ Mec’hiko boesonioù kreñv niverus, evel an [[tequila]] bet diwar strilhañ an agavez glas. Ezporzhiet e vez 50% eus ar produadur tequila war-du ar Stadoù-Unanet. Un [[AOK]] en deus an tequila ha ne c’hall dont nemet eus ur c’horn-bro resis, e Stad [[Jalisco]] dreist-holl.
* Mengleuzioù : Ezporzhiañ a ra Mec’hiko ur bern kailh, da skouer arc’hant : kentañ produer ar bed eo.
* Pesketaerezh ha loened-mor
== Eil gennad ==
Ar [[greanterezh]] a ya d’ober 26,5% eus ar [[PDK]] (2004) hag a implij 24% eus an dud oberiat.
* An ijinerezh pounner : e gennadoù evel ar [[simant]], ar [[gwer]] hag an [[dir]]. E Mec’hiko ez eus un toullad kampioned, lod anezho a live etrebroadel. [[Cemex]] eo an eil produer simant er bed just war-lerc’h ar Gall [[Lafarge]]. Vitro, Grupo Alfa, Metalsa… zo skouerioù all eus ar c’hevredadoù liesvroadel nevez-se e Mec’hiko.
* Ar bier : E Mec’hiko eo pouezus ijinerezh ar bier. Gant merkoù brudet er bed a-bezh evel [[Corona (bier)|Corona]], [[Sol (bier)|Sol]], [[Tecate]]…, ez eus lañs bras gant bier Mec’hiko hag evet e vez en holl gevandirioù. Rannet eo ar marc’had etre daou stroll pennañ : Grupo Modelo [https://web.archive.org/web/20160707042103/http://www.gmodelo.com.mx/ lec’hienn] ha Cerveceria Cuauhtemoc Moctezuma [https://web.archive.org/web/20030808041754/http://www.ccm.com.mx/ lec’hienn].
* Ar produiñ kirri : daoust ma n’eus merk broadel ebet er vro ez eo Mec’hiko an 9vet produer kirri er bed. Strolloù bras evel [[Ford]], [[General Motors]], [[Renault (Stroll)|Renault]] [[Nissan]], [[Daimler Chrysler]]… a vez dedennet gant Mec’hiko, gant an tost m’emañ ha da-heul ar feur-emglev frankiz eskemm bet sinet gant ar Stadoù-Unanet ha Kanada. E 2004 e veze implijet war-dro {{formatnum:600000}} a dud gant ar gennad ha mat-kaer eo an diaweladoù. Strolloù a-leizh zo e soñj postañ a-zruilh e Mec’hiko evit diorren o danframmoù. An hini diwezhañ zo bet, ar stroll Ford, zo e soñj postañ 9 miliard a zollaroù.{{dave|ford}}
* [[TNKK]]: Lañs bras zo gant gennad an teknologiezhioù nevez e Mec’hiko ha dreist-holl e korn-bro [[Guadalajara (Mec’hiko)|Guadalajara]]. Guadalajara, deuet da vezañ arouez Mec’hiko evel kêr an teknologiezhioù nevez, a vez sellet outi evel [[Silicon Valley]] Mec’hiko. Strolloù evel [[IBM]], [[Hitachi]], [[HP]], [[Intel]], [[Siemens AG|Siemens]] pe [[Kodak]] a bost arc’hant a-leizh er c’horn-bro-se.
== Trede gennad ==
An [[trede gennad]] a ya d’ober 69,5% eus ar [[PDK]] hag a implij 58% eus an dud oberiat.
* An [[touristerezh]] : unan eus ijinerezhioù kentañ ar vro. Gant al liesseurt m’eo ar maezioù, an hin hag an aod, Mec’hiko he deus postet kalz arc’hant evit diorren ar gennad-se a implij tud a-leizh. Kêrioù kouronkañ evel [[Cancun]], [[Acapulco]], pe [[Puerto Vallarta]] zo anavezet er bed a-bezh hag a zedenn milionoù a douristed bep bloaz.
* Ar [[kleweled|c’hleweled]] : Produiñ hag ezporzhiañ a ra Mec’hiko ur bern heuliadennoù skinwel anavezet dindan an anv [[telenovela]]. Heuliadennoù “klouar” ez int, ha dedennañ a reont milionoù a bellarvesterien. Daou stroll a ra o renkoù e bed ar c’hleweled : [[Televisa]] et [[TV Azteca]]. Abaoe un nebeud bloavezhioù e tiorro ar chadennoù mec’hikan er Stadoù-Unanet a-benn kinnig programmoù a-ratozh evit kumuniezh ar spagnolerien.
* Ar [[pellgehentiñ]] : E 2004 e oa e Mec’hiko 38 milion a implijerien a bellgomzerioù hezoug e-keñver 104 milion a annezidi, da lavaret eo e oa ur pellgomzer hezoug gant war-dro 36% eus an dud e-skoaz ouzhpenn 68% en [[Unaniezh Europa]]. Mont a ra ar marc’had gant an ez-unpiaou Stad [[Telmex]] zo da g[[Carlos Slim]], anezhañ pinvidikañ den Amerika latin hag unan eus ar re binvidikañ er bed. Er vro ez eus ivez 17 milion a implijerien eus internet. Goloet-mat eo ar c’hêrioù bras, ar pezh n’eo ket gwir evit ar maezioù.
== An armerzh abaoe sinadur EFNA ==
E miz Genver [[1994]] e oa bet sinet Emglev Frankeskemm Norzh Amerika [[EFNA]] gant Mec’hiko, [[Kanada]] hag ar [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]], ha krouet evel-se brasañ takad frankeskemm ar bed. Treuzfurmet krenn e oa bet Mec’hiko gant EFENA, ha lakaet eo bet da dremen eus ur politikerezh armerzhel aroueziet gant un doare gwarezouriezh kreñv d’ur politikerezh armerzhel diazezet war ar frankeskemm hag an enlakaat en armerzh ar bed. D’ar bloavezh end-eeun ma oa bet lakaet EFENA da dalvezout e oa bet un enkadenn armerzhel vras e Mec’hiko merket gant ur gourwerzhekadur krenn eus ar peso. Lies eo abegoù an enkadenn-se, pa vefe azasadur an armerzh ouzh an endro nevez, pe ar politikerezh moneiz, fiziañs ar bosterien etrebroadel, kudennoù an dle…
Abaoe 1994 e oa deuet armerzh Mec’hiko war e du goude an enkadenn. Ur c’hresk bras zo bet en ezporzhiadurioù, war-du ar Stadoù-Unanet ha Kanada peurgetket. Ar ''[[maquiladora]]ioù'' pe takadoù frank zo unan eus elfennoù pouezus ar berzh-se. Hiziv an deiz e ra Mec’hiko 50% eus enporzhiadurioù hag ezporzhiadurioù Amerika latin, ha deuet eo da vezañ 8vet galloud kenwerzhel ar bed. PDK Mec’hiko e gwerzh eo an hini uhelañ en Amerika latin, dirak Brazil hag Arc’hantina, hag an 11vet galloud armerzhel eo Mec’hiko hervez ar memes dezverk.
E 2000 e oa bet ar pebeiladur politikel kentañ e Mec’hiko abaoe tremen 70 vloaz, gant donedigezh [[Vicente Fox]]. Hemañ a gendalc’has politikerezh armerzhel e ziaraogerien gant ur politikerezh strizh evit ar budjed hag an arc’hant. Digresket kalz e oa bet ar [[monc'hwez]] ha gwellaet kalz stad an arc’hant foran, a-drugarez da gresk priz an tireoul peurgetket, zo Mec’hiko ar 5vet ezporzhier anezhañ. An dle foran ne ra nemet 23,5% eus ar PDK hiziv an deiz hag an [[dle diavaez]] zo bet rummet BBB gant [[Standard & Poor's]] da lavaret eo al live uhelañ bet tizhet biskoazh gant Mec’hiko hag an notadur gwellañ e-mesk broioù bras Amerika latin.
A-benn digeriñ marc’had an ezporzhiadurioù (80% anezho a ya war-du ar Stadoù-Unanet ha Kanada) he deus sinet Mec’hiko un toullad feurioù-emglev frankeskemm, da skouer gant [[Unaniezh Europa]], [[Japan]], [[Israel]]…
Etre 2001 ha 2003 e oa bet dister ar c’hresk armerzhel e Mec’hiko (-0,3% en 2001, +0,9% en 2002 et +1.4% en 2003), rak deuet eo Sina da vezañ ur c’hevezer bras eus Mec’hiko : er stalioù-labour eno e vez 4 gwech izeloc’h ar goproù eget e Mec’hiko. Setu e rank Mec’hiko azasaat he fatrom armerzhel ouzh ar blegenn etrebroadel nevez, dre adreizhoù frammadurel a vez graet goustadik-kenañ siwazh.
Abaoe 2004 eo buanaet kalz ar c’hresk armerzhel : +4,3% e 2004 ha +3.8% e 2005 (istimadurioù). Ur bern embregerezhioù a zistro da Vec’hiko goude bezañ bet en Azia. Koulskoude, evit ma padfe an azlañs-se ha ma c’hallfe Mec’hiko stourm ouzh ar baourentez a sko c’hoazh 40% eus an dud, e rank adreizhoù frammadurel pouezus bezañ sevenet.
Las [[remesas]], an arc’hant lakaet pe treuzkaset gant divroidi vec’hikan d’o familh chomet e Mec’hiko zo aet d’ober ur rekord e 2005 gant ouzhpenn 20 miliard a zollaroù. Kevatal eo gant an hanter eus ezporzhiadurioù tireoul ar vro zo kevatal d’o zro gant 10% eus an ezporzhiadurioù madoù, er c’hontrol d’an dekvloaziadoù a-raok ma veze trec’h an ezporzhiadurioù tireoul er ventel red. Brasoc’h eo ar mann estlammus-se eget ar postadurioù estren e Mec’hiko ha gantañ e c’hall kalz familhoù war ar maez gwellaat un tamm o jeu.
Chom a ra daeoù bras a rank Mec’hiko bezañ evito:
:* dizingalder dasparzh ar pinvidigezhioù er boblañs ([[feuriader Gini]] 53,1 e 1998)
:* dizingalder an diorroadur etre Stadoù an norzh hag ar c’hreiz zo pinvidik ha Stadoù ar su zo paour
:* gant dilennadegoù ar prezidant e 2006 ez eus bet diskouezet e oa diaes lakaat an demokratelezh da dalvezout e Mec’hiko
:* kevezusted armerzh Mec’hiko zo da wellaat e-tal Sina pe India
== Levrlennadur ==
* Ángeles, Luis. ''La reforma del Estado''. México, D.F.: PRI; IEPES, 1990.
* Bosch García, Carlos. ''Historia de las relaciones entre México y los Estados Unidos 1819-1848''. México: Secretaría de Relaciones Exteriores, 1985.
* Georges Fauriol. ''México''. Washington D.C.: Center for Strategic & International Studes George town University, 1983.
* Green, Rosario. ''La deuda externa de México''. México: Secretaría de Relaciones Exteriores; Nueva Imagen, 1988.
* Green, Rosario. ''Nuevo entorno internacional''. México, D.F.: PRI; IEPES, 1990.
* Ibarra, Carlos M. ''Economía política mexicana''. Puebla: Linotipográfica Económica, 1940.
* ''Interpretaciones sobre el sistema político mexicano''. México: PRI; IEPES, 1990.
* ''La apertura de México al pacífico.'' México: Secretaría de Relaciones Exteriores, 1990.
* ''La constitución mexicana, rectoría del Estado y economía mixta''. Editorial Porrúa 1985.
* López Gallo, Manuel. ''Economía y política en la historia de México''. México D.F.: Grijalbo, 1967.
* ''México en la década de los 90''. Banco Nacional de México, Estudios Económicos y Sociales, 1993.
* ''Política exterior de México''. México: Secretaría de Relaciones Exteriores, 1989.
* Tello, Carlos. ''La política económica en México''. Siglo XXI Editores, 1979.
* Tena Ramírez, Felipe. ''Leyes fundamentales de México, 1808-1964.'' Editorial Porrúa, 1964.
* Toribio, Lucio. ''Economía actuarial en las empresas industriales''. Editorial CEMEX, 2005-2006.
== Liammoù diavaez ==
* {{es}} [https://web.archive.org/web/20051201092200/http://www.consejomexicano.org.mx/ Kuzul mec’hikan evit an diorren armerzhel ha sokial]
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20071108074435/http://www.missioneco.org/mexique/ Kefridiezh armerzhel e Mec’hiko]
* {{fr}} {{es}} [https://web.archive.org/web/20080123151707/http://www.webfrancia.com/fr/ webfrabcia.com Postañ arc’hant ha labourat e Mec’hiko]
* {{es}} [https://web.archive.org/web/20051027104710/http://www.portaldeldesarrollo.org/ Diorren Mec’hiko]
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20071229114709/http://www.geographie-sociale.org/mexique-usa-frontiere.htm#inegaliteseconomie armerzh en tu all d’an harzoù]
[[Rummad:Mec'hiko]]
[[Rummad:Armerzh hervez ar vro|Mec'hiko]]
iz09pegqi7qeq26is2c64ysmlxpqv57
Tomi Ungerer
0
44588
2186804
2166533
2026-03-31T17:19:59Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186804
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
! colspan="2"| <div style="background-image:linear-gradient(to right, #ff7200, #fff); color:#000;">
{| width="100%"
|-
! style="text-align:center; padding-top:10px;"|<span style="font-size:2em;">Tomi Ungerer</span> || [[File:Gnome-applications-graphics.svg|32px|right]]
|}</div>
|-
| colspan="2" style="text-align:center;"| [[File:Tomi Ungerer par Claude Truong-Ngoc mars 2014 (cropped).jpg|260px]]Poltredet d'ar 27/03/2014<br>gant Claude Truong-Ngoc
----
|-
| '''Anv''' || Jean-Thomas Théodore Ungerer
|-
| '''Ganedigezh''' || {{deiziad|26|Du|1931}}<br>[[File:FRA Strasbourg (lesser arms) COA.svg|22px|border]] [[Strossburi]]<br>[[File:Flag of Alsace.svg|22px|border]] [[Elzas|Elsass]]
|-
| '''Marv''' || {{deiziad|9|C'hwevrer|2019}} <small>(87 vloaz)</small><br>[[File:Colours of Cork.svg|22px|border]] [[Corcaigh]]<br>[[File:Flag of Ireland.svg|22px|border]] [[Republik Iwerzhon|Poblacht na hÉireann]]
|-
| '''Beziadur''' || Bered S'Gallemaettel, Strossburi<br>
|-
| '''Broadelezh''' || [[File:Flag of Alsace.svg|22px|border]] Elsassat • [[File:Flag of France.svg|22px|border]] [[Gall]]
|-
| '''Relijion''' || [[Protestantiezh|Protestant]]
|-
| colspan="2"|
----
|-
| '''Micher''' || Treser, skeudennaouer, skrivagner
|-
| '''Stummadur''' || Skol-uhel an arzoù-kinklañ,<br>Strossburi
|-
| colspan="2"|
----
|-
| '''Internet''' || {{en}} [https://www.tomiungerer.com/ tomiungerer.com]
|}
'''Jean-Thomas Théodore "Tomi" Ungerer''', bet ganet d'ar {{deiziad|26|Du|1931}} e [[Strossburi]] ([[Elzas|Elsass]]) hag aet d'an [[Anaon]] d'an {{deiziad|9|C'hwevrer|2019}} e An Góilín (''Goleen'' e saozneg), e [[Kontelezh Corcaig]] ([[Republik Iwerzhon|Poblacht na hÉireann]]) a oa un treser, ur skeudennaouer hag ur skrivagner elsassat.
Tremen 140 levr a embannas, a zo bet troet e meur a yezh ha gwerzhet er bed a-bezh. Brudet eo e levrioù evit ar vugale. E eñvorennoù skeudennaouet hag oberennoù politikel en deus graet ivez, koulz ha skeudennoù [[erotek]].
Brudet eo e zoare ampart hag izegour da dresañ, leun a ijin dreist hag a fent teñval. Ker brudet all eo ar skritelloù a reas er [[bloavezhioù 1960]] enep [[Brezel Viêt Nam]] ha diforc'hidigezh ar « gouennoù ». Displegadennoù pouezus a-zivout an darvoudoù politikel ha kevredigezhel a c'hoarvezas en eil hanterenn an {{XXvet kantved}} eo oberennoù Tomi Ungerer. Betek e dremenvan e kendalc'has da stourm evit e vennozhioù, enep an armoù nukleel hag a-du gant [[Unaniezh Europa]] da skouer, dre aozadurioù evel ''[[Amnesty International]]'' ha ''[[Reporters sans frontières]]''.
Ur [[mirdi]] zo gouestlet dezhañ en e gêr c'henidik.
==Buhez==
===Bugaleaj===
Alice Essler e oa e vamm, ha Théodore Ungerer e dad. Un ijinour hag ur farder [[horolaj]]où [[steredoniezh|steredoniel]] e oa an tad ; un [[arz]]our hag un [[istor]]our e oa ivez.
Pa varvas Théodore Ungerer e [[1935]] e tilojas an tiegezh da Wintzenheim e-kichen [[Kolmer]] ; hag eñ pevar bloaz hepken e krogas Tomi da dresañ.
E [[1939]] e tarzhas an [[Eil Brezel-bed]], ha destaget e voe Elsass ouzh [[Alamagn]] an [[Trede Reich]]. Deoget e voe ti ha labouradeg ar re Ungerer ; Tomi, eizh vloaz, a voe treuzkenteliet gant an [[naziegezh|nazied]] en e skol e Kolmer : deskiñ [[alamaneg]] dindan tri miz, deskiñ kanoù nazi, selaou prezegennoù [[Adolf Hitler]]. E anv-bihan gallek zo bet kemmet e « Hans »<ref name="YT">{{fr}} Ungerer, Tomi. {{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=xapLkGXvHII |title=''La guerre des enfants'' à YouTube|accessdate=15 Du 25}}</ref>. [[Galleg]] a veze er gêr c'hoazh koulskoude. Pa voe flatret Alice Essler d'an nazied en em dennas dre lavaret d'ar [[Gestapo]] e oa ret-mat e chomfe gallegerien en Elsass evit ren war ar C'hallaoued goude trec'h an Trede Reich<ref>Ungerer 1991, p. 55.</ref>. « Gall er ger, elsassat er straed hag alaman er skol ,» eo Tomi neuze<ref name="YT" />.<br>
Pa zistroas Elsass da Vro-C'hall e [[1945]] e voe berzet komz [[elzaseg|elsässerditsch]] ha ret komz galleg dindan boan a vout flac'hataet<ref>Ungerer, France Inter.</ref> — nac'het e bivelezh hag e [[sevenadur]] ouzh Tomi un eil gwezh neuze.
Kement-se holl a levezonas e labour arzel A-hed e vuhez.
===Yaouankiz===
Adalek [[1946]] e voe anaouder er [[skoutelezh]]<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://eeudf.org/blog/tomi-ungerer-adieu-a-un-eclaireur/ |title=''Tomi Ungerer, adieu à un éclaireur'' @ Éclaireuses et Éclaireurs Unionistes de France|accessdate=15 Du 25}}</ref> hag e veajas war [[marc'h-houarn|varc'h-houarn]] a-dreuz Bro-C'hall betek [[1948]].
E [[1950]], d'an oad a 18 vloaz, e c'hwitas war e [[bachelouriezh|vachelouriezh]] ; neuze ec'h eas da c'hoari biz-meud betek Kab an Norzh e [[Norvegia]].
Daou vloaz goude, e [[1952]] ec'h enluas e rannarme an [[dremedal]]erien en [[Aljeria]], met klañv-bras e voe hag e rankas distreiñ da Elsass er bloaz war-lerc'h [[1953]] ; e miz Here ar bloaz-se e krogas da studiañ e Skol-uhel an arzoù-kinklañ e Strossburi. Eno e kejas ouzh studierien o devoa bet yalc'hadoù digant ar ''Fulbright Program'' bet krouet e 1946 en [[SUA]], ar pezh e lakaas da zaremprediñ ganto ar greizenn stadunanat e Strossburi. Drezo e voe dedennet gant [[lennegezh]] SUA, ar [[sonerezh]] [[jazz]] ha treserien [[bannoù-treset]] ar gazetenn ''The New Yorker'', Saul Steinberg ([[1914]]-[[1999]]) dreist-holl. Siwazh, skarzhet e voe eus ar Skol-uhel goude bloaz, war zigarez ma oa amsent. E-pad bloaz adalek [[1954]] e labouras evel pestalier ha treser [[bruderezh]] evit embregerezhioù lec'hel.
===New York===
Beajiñ dre [[Europa (kevandir)|Europa]] a eure ivez ([[Gres]], [[Skandinavia]]], [[Yougoslavia]] hag all, dre c'hoari biz-meud bepred pe dre labourat war listri-karg) hag e [[1956]] ec'h erruas e [[New York]], « gant 60 [[dollar]] en e c'hodell hag ur valad tresadennoù ha dornskridoù », a gontas en e eñvorennoù. Eno e skeudennaouas bruderezh evit ar jederioù Burroughs ; kenlabourat gant kazetennoù ha kelaouennoù a reas ivez : ''Esquire'', ''Harper's Bazaar'', ''Life'', ''The New York Times'' ha ''Village Voice'' en o zouez. Bloaz goude e tivizas chom e New York da vat. Gantañ ivez e voe treset skritell ar film ''Dr. Strangelove'' skrivet ha sevenet gant [[Stanley Kubrick]] ([[1964]])<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt0057012/?ref_=nm_flmg_job_1_accord_2_cdt_t_8 |title=Dr. Strangelove @ Internet Movie Database|accessdate=15 Du 25}}</ref>.
Eno e skrivas hag e skeudennaouas e levr kentañ evit ar vugale, ''The Mellops Go Flying'' ("Ar re Vellops a ya dre garr-nij"), a voe embannet gant Harper & Row e [[1957]]. Gant al levr-se ec'h eas priz ar Spring Book Festival.<br>
Daou vloaz pelloc'h, e [[1959]], e timezas Tomi Ungerer gant Miriam Strandquest ; ur verc'h anvet Phoebe o devoe. Medalenn aour an New York Society of Illustrators a voe deroet d'an arzour er bloaz-se ivez.
War-du Europa e troas e [[1961]], pa voe embannet ''Die drei Räuber'' ("An tri laer") en Alamagn. Er vro-se e voe aozet e [[1962]] e [[Berlin]] un diskouezadeg a-zivout oberennoù an treser elsassat. Un diskouezadeg taolennoù flemmus a voe bloaz war-lerc'h e New York.
E [[1966]] e teuas a-zindan ar wask ''The Party'' ("An nozvezh vondian"), ul levr ma rae goap eus uhelidi New York. Daou dra bouezus a eure Tomi Ungerer er bloaz [[1967]] : sevel e New York enep Brezel Viêt Nam ha diforc'hidigezh ar « gouennoù », hag e [[Kanada]] e tiazezas a-gevret gant daou vignon ur gompagnunezh filmoù [[sinema]] ha [[skinwel]] anvet ''Wild Oats'' ("[[Kerc'h]] gouez" e saozneg plaen, "paotred yaouank diroll" e [[luc'haj]]).
===Kanada hag Iwerzhon===
Goude dibriediñ ec'h addimezas Tomi Ungerer e [[1971]] gant Yvonne Wright, a oa a orin eus Kontelezh Corcaigh ; tri bugel o devoe. Kuitaat New York a reas an tiegezh hag em staliañ en un atant e [[Nova Scotia]] e Kanada. Tri levr a savas an arzour eno : ''No Kiss for Mother'' ("Pok ebet da Vammig", [[1973]], un emvuhezskrid evit ar vugale), ''Allumette'' ([[1974]])) evit ar vugale ivez, ha skeudennoù evit ''Das grosse Liederbuch ("Levr bras ar c'hanaouennoù, [[1975]]). E vuhez e Nova Scotia a gontas en e levr ''Far Out Isn't Far Enough'' ("Pell en diavaez n'eo ket pell a-walc'h", [[1983]]).
E [[1976]] e kuitaas Kanada gant e bried hag o bugale da vont da vevañ e An Góilín e Kontelezh Corcaigh ; alies e vezent e Strossburi ivez.
Pemp bloaz diwezhatoc'h, e [[1981]], e voe aozet un diskouezadeg vras e Mirdi an arzoù-kinklañ [[Pariz]] evit lidañ 25{{vet}} bloaz remzad an arzour. Er bloaz-se end-eeun e voe dilennet da wellañ treser ar bed gant ''Salon international de la caricature'' e [[Montreal|Montréal]].
E [[1990]] e voe diskouezet tresadennoù ''Amnesty Animal'' da-geñver Kendalc'h bedel gwarezerien al loened e [[Basel]], [[Suis]]. Bloaz goude e lidas T. Ungerer e 60{{vet}} gouel-bloaz gant embann levrenn gentañ e eñvorennoù, ''À la guerre comme à la guerre''. E [[1994]] e voe embannet e [[Zürich]] ul levr anvet ''Poster'' ("Skritell") ma 'z eo bet dastummet holl e dresadennoù evit ar bruderezh. E Bro-C'hall e [[1995]] e voe deroet Priz meur broadel an Arzoù grafek d'an arzour elsassat gant Maodierndi ar Sevenadur.
Daou levr evit ar vugale a voe embannet e [[1997]] : ''Flix'' e Zürich hag e Paris, ''Cats as Cats Can'' ("Kizhier evel ma c'hall kizhier" [bout]) e New York.
[[File:Kindergarten Wolfartsweier14112016 1.JPG|thumb|''Kindergarten Die Katze'']]
[[1998]] : da Domi Ungerer e voe deroet ar Priz [[Hans Christian Andersen]], lakaet a-live gant [[Priz Nobel|Briz Nobel]] al lennegezh evit ar vugale, en abeg d'e oberennoù war an dachenn-se.<br>Bloaz goude, e [[1999]] e voe embannet ''Otto'', ul levr all evit ar vugale a-zivout ar brezel hag an naziegezh.<br>
Gant ar [[savouriezh]] ivez e oa dedennet an arzour : en hevelep bloaz e tresas gant an tisavourez Ayla Suzan Yöndel un diwallerezh evit ar vugale, e stumm ur [[kazh|c'hazh]], anvet ''Kindergarten Die Katze'', a zo bet savet e Wolfartsweier e-kichen [[Karlsruhe]]<ref>{{de}} {{cite web|url=https://architektinnen.com/projekt01/kindergarten.html |title=Lec'hienn Ayla Suzan Yöndel|accessdate=15 Du 25}}</ref>.
E [[2000]] e voe anvet Tomi Ungerer da gannad [[Kuzul Europa]] evit ar yaouankiz hag ar c'helenn.
Er bloaz [[2001]] e voe lakaet e oberennoù war ziskouez e [[Japan]]. Da-geñver 70{{vet}} deiz-ha-bloaz an arzour e voe savet e Strossburi un diskouezadeg a-zivout e labour e New York. En hevelep bloaz e voe uhelaet da ofiser al Lejion a enor e Bro-C'hall.
E [[2002]] e voe embannet ''De père en fils'', ul levr diwar-benn e dad, p'en devoa Tomi boulc'het skrivañ istor e familh ; e 2002 ivez e tegemeras ''Kindergarten Die Katze'' ar vugale kentañ.
Er bloaz [[2007]] e voe digoret Mirdi Tomi Ungerer / Kreizenn etrebroadel ar Skeudennaouiñ er Villa Greiner, bali ar Marseillaise e Strossburi.
<gallery mode="packed" heights="220px" caption="Mirdi Tomi Ungerer">
Villa Greiner Strasbourg 3.jpg|An diavaez
Strasbourg Musée Tomi Ungerer février 2014 16.jpg|En diabarzh
</gallery>
===Diwezh===
D'an 9 a viz C'hwevrer 2019 e varvas Tomi Ungerer e Corcaigh. Tri devezh goude e voe e obidoù en iliz St Brendan e [[Beanntraí]].
Devet e voe korzf Tomi Ungerer ; un hanternn eus e ludu a voe lakaet e bered An Góilín, hag an hanterenn all e bez ar familh er S'Gallemaettel (bered Saint-Gall) Strossburi<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.dna.fr/actualite/2019/02/12/les-cendres-de-tomi-ungerer-partagees-entre-strasbourg-et-l-irlande |title=Les cendres de Tomi Ungerer partagées entre Strasbourg et l'Irlande @ Dernières Nouvelles d'alsace, 12/02/2019|accessdate=15 Du 25}}</ref>{{,}}<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.findagrave.com/memorial/228912385/jean-thomas-th%C3%A9odore-ungerer |title=Find a Grave|accessdate=15 Du 25}}</ref> hag an hanter all e .
Ul lid-kañv protestant ha [[katoligiezh|katolik]] a voe aozet e Strossburi d'ar 15 a viz C'hwevrer, e galleg, en elsasseg hag en alamaneg. Gant ar maer e voe rentet enor d'an arzour a-berzh kêr. Ur bedadeg skout a voe e dibenn al lid.
<gallery mode="packed" heights="220px">
Hommage Tomi Ungerer Strasbourg 15 février 2019.jpg|Obidoù Tomi Ungerer en iliz-veur Strossburi
Tomi Ungerer tombe.jpg|Bez an arzour er S'Gallemaettel
</gallery>
==Oberennoù==
Gant Levraoueg vroadel Alamagn emañ katalog klok oberennoù Tomi Ungerer, ha gant hini Bro-C'hall e vez dalc'het ar re a zo bet embannet e galleg.
===Evit ar vugale===
*1957 : ''The Mellops Go Flying'' • ''Mellops Go Diving for Treasure'' • ''The Brave Coward''
*1958 : ''Crictor'' • ''The Mellops Strike Oil'' • ''Agee on Film''
*1959 : ''Adelaide'' • ''Seeds and More Seeds''
*1960 : ''Christmas Eve at the Mellops'' • ''Emile''
*1961 : ''Rufus'' • ''The Three Robbers''<ref>Ur film [[tresadennoù-bev]] zo bet sevenet e 2007 gant Hayo Freitag ; gwelit [https://www.imdb.com/title/tt0448150/?ref_=fn_t_2 IMDb].</ref>
*1962 : ''Snail, Where Are You?''
*1963 : ''Mellops Go Spelunking''
*1964 : ''Flat Stanley''<ref>Skrivet gant Jeff Brown.</ref> • ''One, Two, Where's My Shoe?'' • ''Beastly Boys and Ghastly Girls''<ref>[[Barzhoniezh|barzhonegoù]] dastumet gant William Rossa Cole.</ref>
*1966 : ''Oh, What Nonsense!'' • ''Orlando, the Brave Vulture'' • ''Warwick's Three Bottles''<ref name="AH">A-gevret gant André Hodeir.</ref> • ''Der Mondmann''
*1967 : ''Cleopatra Goes Sledding''<ref name="AH" /> • ''What's Good for a 4-Year-Old?''<ref>Skrivet gant William Rossa Cole.</ref> • ''Zeralda's Ogre'' • ''The Donkey Ride''<ref>Fablenn azasaet gant Jean Showalter.</ref>
*1968 : ''Ask Me a Question''
*1969 : ''The Sorcerer's Apprentice''<ref>Skrid gant Barbara Hazen.</ref>
*1970 : ''Oh, How Silly!''<ref name="WC">A-gevret gant William Cole.</ref> • ''The Hat''
*1971 : ''I Am Papa Snap and These Are My Favorite No Such Stories'' • ''The Beast of Monsieur Racine''
*1972 : ''The Hut'' • ''Oh, That's Ridiculous!''<ref name="WC" />
*1973 : ''No Kiss for Mother''
*1974 : ''Allumette; A Fable, with Due Respect to Hans Christian Andersen, the Grimm Brothers, and the Honorable Ambrose Bierce'' • ''A Storybook''<ref>Dastumad istorioù berr azasaet gant meur a skrivagner.</ref>
*1978 : ''The Great Song Book''<ref>Kentel saoznek savet Timothy John eus al levr alamanek ''Das grosse Liederbuch'' (1975).</ref>
*1997 : ''Tomi Ungerer's Heidi: The Classic Novel''<ref>Skrid gant Johanna Spyri.</ref> • ''Cats as Cats Can''
*1998 : ''Flix'' • ''Tortoni Tremelo the Cursed Musician''
*1999 : ''Otto: The Autobiography of a Teddy Bear''
*2009 : ''Zloty''
*2013 : ''Fog Island''
===Evit an oadourien===
*1960 : ''Horrible. An account of the Sad Achievements of Progress'' • ''Inside Marriage''
*1962 : ''Der Herzinfarkt''
*1964 : ''The Underground Sketchbook''
*1966 : ''The Party''
*1969 : ''Fornicon''
[[File:Strasbourg, bus CTS Irisbus Citelis 18 GNC - RNTP Tomi Ungerer 2012.JPG|thumb|Ur bus kinklet gant Tomi Ungerer, Strossburi]]
[[File:Place MARKOS BOTZARIS Strasbourg.jpg|thumb|Feunteun Janus, Strossburi]]
*1970 : ''Tomi Ungerer's Compromises''
*1972 : ''Poster Art of Tomi Ungerer''
*1974 : ''America''
*1976 : ''Totempole''
*1979 : ''Babylon''
*1981 : ''Cat-Hater's Handbook, or, The Ailurophobe's Delight''<ref name="WC" />
*1982 : ''Symptomatics''
*1983 : ''Rigor Mortis'' • ''Slow Agony'' • ''Heute hier, morgen fort''
*1984 : ''Far out Isn't Far Enough'' • ''Femme Fatale'' • ''Schwarzbuch''
*1985 : ''Joy of Frogs'' • ''Warteraum''
*1986 : ''Schutzengel der Hölle''
*1997 : ''Cats As Cats Can''
*1998 : ''Tomi: A Childhood Under the Nazis''
*1999 : ''Liberal Arts: The Political Art of Tomi Ungerer''
*2002 : ''Erotoscope'' • ''De père en fils''
===All===
*1964 : skritell ar film ''Dr. Strangelove''
*1965 : logo evit ar gomedienn war gan ''Kelly''
*1968 : skeudennoù, skritell ha titloù evit ar film ''Monterey Pop''
*1988 : tres Feunteun Janus e Strossburi
==Enorioù==
[[File:Strasbourg-Square du Tivoli Tomi Ungerer-Plaque.jpg|thumb|E Strossburi]]
*1983 : Jacob Burckhardt Prize (Suis)
*1990 : Lejion a enor (Bro-C'hall)
*1993 : ''Deutsches Bundesverdienstdreuz'' (Alamagn)
*''Prix national des Arts graphiques (Bro-C'hall)
*1998 : Priz Hans Christian Andersen evit al Lennegezh evit ar Yaouankiz (Suis)
*1999 : Priz Europa ar Sevenadur
*2000 : Kannad [[Kuzul Europa]] evit ar yaouankiz hag ar c'helenn • Ofiser al Lejion a enor (Bro-C'hall)
*2011 : ''Lifetime Achievement Award'', Society of Illustrators (SUA)
*2010 : ''Palme Academique de l'Académie de Strasbourg"" (Bro-C'hall)
*2008 : Priz alaman-ha-gall ar c'hazetennerezh (Alamagn, Bro-C'hall) • Priz Akademiezh Berlin (Alamagn)
*2004 : Doktorelezh a enor war ar [[Prederouriezh|Brederouriezh]], Skol-veur Karlsruhe (Alamagn) • ''Sexual Freedom Award'', [[London]] ([[Rouantelezh-Unanet]])<ref>{{en}} {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20171128110951/http://www.sexualfreedomawards.co.uk/highlights/ |title=Sexual Freedom Awards|accessdate=15 Du 25}}</ref>
*2003 : Priz lennegel Erich Kästner (Alamagn)
*2014 : ''Commandeur de l’Ordre National du Mérite'' (Bro-C'hall)
*2017 : ''Bayerische Buchpreis'' (Alamagn)
*2018 : Kommandour el [[Lejion a enor (Bro-C'hall)|Lejion a enor]] (Bro-C'hall)
==Levrlennadur==
*{{fr}} Racine, Ariane. ''Parents et enfants. « Otto », confessions de Tomi Ungerer par la bouche d'un ours en peluche''. {{cite web|url=https://www.letemps.ch/societe/parents-enfants-otto-confessions-tomi-ungerer-bouche-dun-ours-peluche |title=En-linenn @ Le Temps, 10/02/2000]|accessdate=15 Du 25}}
*{{fr}} Willer, Thérèse. ''L'œuvre satirique de Tomi Ungerer''. {{cite web|url=http://www.caricaturesetcaricature.com/article-11542191.html |title= En-linenn @ caricatures&caricatures, 12/07/2007]|accessdate=15 Du 25}}
*{{fr}} Willer Thérèse. ''Tomi Ungerer – Tout sur votre auteur préféré''. Paris : L'école des loisirs, 2008 {{ISBN|978-2-211-11118-8}} • {{cite web|url=https://www.ecoledesloisirs.fr/sites/default/files/auteurs_pdf/ungerer.pdf |title=En-linenn @ L'école des loisirs|accessdate=15 Du 25}}
*{{fr}} Willer, Thérèse (renerez). ''Musée Tomi Ungerer''. Strossburi : Musées de la Ville de Strasbourg, 2022 {{ISBN|978-2-351-25211-6}}
==Liammoù diavaez==
*{{en}} {{cite web|url=https://www.tomiungerer.com/ |title=Lec’hienn ofisiel|accessdate=15 Du 25}}
*{{de}} {{cite web|url=https://portal.dnb.de/opac/showFullRecord?currentResultId=auRef%3D118625462%26any¤tPosition=6# |title=Deutsche National Bibliotek|accessdate=15 Du 25}}
*{{fr}} {{cite web|url=https://catalogue.bnf.fr/rechercher.do?motRecherche=Tomi+Ungerer&critereRecherche=0&depart=0&facetteModifiee=ok |title=Bibliothèque nationale de France|accessdate=15 Du 25}}
*{{fr}} {{cite web|url=https://www.radiofrance.fr/franceinter/podcasts/boomerang/j-15-tomi-ungerer-2669113 |title=Tomi Ungerer @ France Inter, 30/03/2020|accessdate=15 Du 25}}
*{{fr}} {{de}} {{en}} {{es}} {{it}} {{ja}} {{nl}} {{ru}} {{zh}} {{cite web|url=https://www.musees.strasbourg.eu/musee-tomi-ungerer |title=Mirdi Tomi Ungerer|accessdate=15 Du 25}}
*{{fr}} {{cite web|url=https://www.facebook.com/groups/289904888011/ |title=Les Amis de Tomi Ungerer @ Facebook|accessdate=15 Du 25}}
*{{fr}} {{cite web|url=https://www.ecoledesloisirs.fr/auteur/tomi-ungerer |title=Tomi Ungerer @ L'école des loisirs|accessdate=15 Du 25}}
*[[Restr:IMDB Logo 2016.svg|40px|link=https://www.imdb.com/name/nm1857033/?ref_=ttfc_fcr_7_1]]
==Notennoù==
{{commonscat}}
{{daveoù|bannoù=2}}
{{DEFAULTSORT:Ungerer, Tomi}}
[[Rummad:treserien]]
[[Rummad:Arzourien Elzas]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1939]]
[[Rummad:Marvioù 2019]]
kk68whra4cruaml0f9b2txjnruqeg2l
Roll buhezskridoù brezhonek ar sent
0
45314
2186763
2186747
2026-03-31T14:03:37Z
T42N24T
22826
reizhet
2186763
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
[[Buhezskrid]]où [[sant|sent]] a zo bet savet e [[latin]], hag e [[galleg]] da c'houde, aboe an {{IXvet kantved}}. Gant an [[teskad]] buhezskridoù ''[[Buhez ar Sent]]'' (skrivet ''Buhez ar Zent'' a-wechoù) hag embannet evit ar wech kentañ e [[1752]] gant [[Glaoda Marigo]] e krogas an [[Iliz katolik roman|Iliz katolik]] da bourchas buhezskridoù sent e brezhoneg. Un nebeud buhezskridoù brezhonek a zo bet savet diwar-benn [[gwenvidig|gwenvidien]] vrudet zo ivez. Savet ez eus bet ivez meur a [[Kantikoù brezhonek|gantik]] a zibun buhez ur sant evit ar [[pardon]]ioù lidet en [[iliz]]où pe er [[chapel]]ioù.
==[[Teskad]]où==
* [[Glaoda Marigo]], ''Buhez ar Sœnt evit gloar Doue, evit enor ar Sœnt, evit santification an Eneou'', [[Kemper]] : Simon Périer, 1752.
* Jak ar C'hromm, ''Buhez er Sœnt guet reflexioneu spirituel aveit peb dé ag er blai laqueit é breton dré an eutru Crom'', [[Gwened]] : Lamarzelle, [[1839]]. Adembannet e 1856, 1860 ha 1878.
* [[Yann-Vari Perrot]], ''Buhez ar zent'', [[Montroulez]] : Ar Gwazioù, [[1911]].
==Buhezskridoù==
===Santezed===
;[[Santez Anna]]
;Santez [[Janed Ark]]
*[[Eozen-Vari Madeg]] ha [[Yann-Vari Ugen]], ''Buez Jeann d'Arc'', [[Pariz]] : Lethielleux, 1909. Adembannet e Kemper, 1910.
;[[Santez Aziliz]]
* Pier an Arbouled (Pierre Larboulette), ''Buhe Santés Cecile patronez paes [[Teiz|Teix]]'', [[Gwened]], 1856.
;[[Santez Katell]]
* [[Buhez Santez Katell]]
;[[Santez Tereza ar Mabig Jezuz]]
*[[Jelvestr Seveno|Sylvestre Séveno]], ''Histor burzudus an c'hoar Tereza ar Mabig Jezuz'', [[Henbont]] : Normand, 1915.
===Sent===
;[[Sant Erwan]]
*[[Frañsez Gwilhouzig]], ''Bue sant Erwan laket e brezonek'', [[Sant-Brieg]] : Prudhomme, 1894.
;[[Sant Frañsez a Asiz]]
*Lan Inizan, ''Buhez St-Fransez a Assiz'', Landerne : Desmoulins, 1889. Adembannet e 1891 ha 1905 e [[Brest]] gant Derrien.
*Eozen-Vari Madeg, ''Buhez sant Fransez a Asiz'', [[An Oriant]], 1928.
*[[Lan Inizan]] ; Tad Eujen (Gwilherm ar C'hev), ''Buhez St-Fransez a Asiz'', [[Rosko]] : Ar Vuhez kristen, 1942.
*Tad Eujen [[Gwilherm ar C'hev]], ''Buhez skeudennet Sant-Frañsez a Asiz'', 1182-1226, Rosko : Ar Vuhez kristen, 1947.
;[[Isidoro Sevilla|Sant Izidor Sevilla]]
;Sant Izidor an arer
*Louis Pourchasse, ''Sant Isidor patron al labourision'', Gwened : Galles, 1768.
;[[Maodez|Sant Vodez]]
*Gwilhom ar Yaouank (Guillaume Le Jeune), ''Buhez sant Vodez hag istor [[Henvig]]'', [[Teurgn]] : 1918.
;[[Sant Servez]]
*Vincent Roudaut, ''Buhez an autrou sant Servez, escop [[Tongeren|Tongr]]'', Montroulez : Lanoe, 1890.
;[[Sant Tenenan]]
*Gwilhom ar Yaouank (Guillaume Le Jeune), ''Buhez sant Tenenan'', Teurgn : 1919.
;[[Sant Visant Ferrer]]
*[[Jelvestr Seveno]], ''Buhé sant Uisant Ferrié'', Gwened : Lafolye, 1921.
===Gwenvidien===
;Gwenvidig [[Juluan Maner]]
*Jakez Bleuzen, ''Buez an tad meurbed enorus Juluan Maner'', Kemper : Kerangal, 1876.
*[[Yann-Vari Ugen]], ''[[Buhez an Tad Julian Maner]], jezuist, misioner Breiz'', Brest : Moulerez ar C'hastell, 1933.
;Gwenvidig [[Mikael Nobletz]]
*Jakez Bleuzen, ''Buez an aotrou Mikael Nobletz'', Brest : Kemper : Lefournier ha Salaün, 1879.
*Yann-Vari Ugen, ''Buhez Mikael an Nobletz, misioner Breiz'', Brest : Ar C'hastell, 1929.
== Levrlennadur ==
* Lukian Raoul : ''Geriadur ar skrivagnerien ha yezhourien'', Al Liamm, 1992 {{ISBN|978-2-7368-0034-5}}
[[Rummad:Sentvuhezoniezh]]
69lu0swtcr63hok7a9c4n2o2camejj9
Olier Mordrel
0
51009
2186789
2131907
2026-03-31T17:17:50Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186789
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
{{Infobox/Titl|'''Olier Mordrel'''|000|talbenn skrivagner|fff}}
|- align="center"
| colspan="2" | [[Restr:Breiz Atao - 18 décembre 1938 - Olier Mordrel.jpg|250px|'''Olier Mordrel''' e [[1938]]]]<hr>
|-
| '''Anv''' || Olivier Marie Joseph<br>Mordrelle
|-
| '''Anv-pluenn''' || ''Jean La Bénelais''
|-
| colspan="2" | <hr>
|-
| '''Ganedigezh''' || [[29 a viz Ebrel]] [[1901]]<br>[[Pariz]]<br>{{Bro-C'hall}}
|-
| colspan="2" | <hr>
|-
| '''Marv''' || [[25 a viz Here]] [[1985]]<br>[[Triagad]]<br>{{Bro-Vigoudenn}}
|-
| colspan="2" | <hr>
|-
| '''Broadelezh''' || {{Breizh}} {{Korsika}} {{Bro-C'hall}}
|-
| colspan="2" | <hr>
|-
| '''Micherioù''' || [[Savouriezh|Tisavour]]<br>[[Skrivagner]]
|- align="center" bgcolor="#000"
| colspan="2" style="color:#fff;" | <big>'''Kargoù'''</big>
|- align="center" bgcolor="#ccc"
| colspan="2" | '''Rener [[Strollad Broadel Breizh (1931-1944)|Strollad Broadel Breizh]]
|- align="center"
| colspan="2" | '''[[Gouere]] [[1940]] – [[8 a viz Kerzu]] [[1940]]
|-
| colspan="2" | <hr>
|-
| '''Diagentour''' || [[Frañsez Debauvais]]
|-
| '''Warlerc'hiad''' || [[Raymond Delaporte]]
|}
'''Olier Mordrel''', ''Olivier Marie Joseph Mordrelle'' e anv gwir ([[Pariz]],[[29 a viz Ebrel]] [[1901]] – [[Triagad]], [[25 a viz Here]] [[1985]]) a oa un [[savouriezh|tisavour]] hag ur [[broadelouriezh|broadelour]] breton.<br>
Da vare an [[Eil brezel-bed]] e savas a-du gant an [[naziegezh]] hag ar c'henlabour gant [[Alamagn]] [[Adolf Hitler]].
== Buhez ==
E [[1919]] e kemeras perzh er [[politikerezh|strollad politikel]] [[Breiz Atao]] ; e [[1922]] e voe prezidant [[Unvaniez Yaouankiz Vreiz]] hag e [[1925]] en em stalias evel tisavour e [[Kemper]].
En hevelep bloavezh e savas gant [[Roparz Hemon]] ur seurt stagadenn, [[Gwalarn]] he zitl, d'ar gelaouenn ''Breiz Atao'' (niverenn 74, C'hwevrer [[1925]]).<br>
D'ar mare-se e voe aozet ar c'hentañ Kuzul etrekeltiek e [[Dulenn]], en [[Iwerzhon]] ; eno edo [[Taldir]], Olier Mordrel, [[Morvan Marchal]] ha [[Youenn Drezen]].
E [[1927]] e teuas O. Mordrel da vezañ kenrener ha sekretour ar mennozhioù [[Strollad Emrenerien Vreiz]].
E-touez ar yaouankiz birvidik ha broadelour e voe er [[bloavezhioù 1930]] ; perc'henn e oa d'an ampoent-se war ur stal arzoù kinklañ e [[Kemper]], hag e klaskas un doare breizhat nevez.<br>Ouzhpenn un tisavour hag ur skrivagner e oa un tresour ivez eus O. Mordrel, evit brudañ ''Breiz Atao'' dre [[Kartenn-bost|gartennoù-post]] evel an hini''Lisez Breiz Atao''.
E [[1931]] e voe krouet an eil [[Strollad Broadel Breizh (1931-1944)]] ''(Parti nationaliste breton, PNB)'' gant [[Frañsez Debauvais]] hag Olier Mordrel, hag a voe divodet e [[1939]] da vare gouarnamant [[Édouard Daladier]] en abeg d'un nebeud mennozhioù hag a oa pell diouzh re Vro-C'hall ha re dost eus re Alamagn, prest da zibennañ ar Stad c'hall.<br>
E [[1933]] ez embannas ar ''PNB'' e ''Breiz Atao'' ur programm [[gouarnamant]] anvet ''SAGA'', gant un anv kuzh evit ar strollad politikel keltiek.
E [[1934]] e savas ar gelaouenn ''[[Stur (kelaouenn)|Stur]]'' ; skridoùigoù a voe gouestlet d'ar vroadelouriezh keltiek, gant perzhioù [[enepyuzevegezh|enepyuzev]]. E ''Stur'' e voe embannet e [[1938]] ur farsadenn dindan stumm ul lizher : « Ar re hag a dap poan-gof pa welont ur c'hilhog dibennet a rankfe en em voazañ – Kuzul a-berzh ur c'heneil. ».
[[Restr:Breiz Atao - 30 juillet 1939 - Olier Mordrel & François Debeauvais.jpg|thumb|Breiz Atao, [[30 a viz Gouhere]] [[1939]]; Olier Mordrel gant [[Frañsez Debauvais]]]]
E [[1936]] e savas O. Mordrel ''Pobloù hag o harzhoù'', ur c'hannadig gouestlet d'ar minorelezhioù broadel en [[Europa]], gwelet eus Breizh. [[Hermann Bickler]] ([[1904]]-[[1984]]) a oa karget eus ar pennadoù hag a denne da [[Elzas|Elsass]]. Ar c'hentañ niverenn (miz Genver [[1937]]) eus ''Peuples et frontières'' ([[1937]]-[[1939]], 25 niverenn) e voe enni ur pennad skrivet gant ar [[Flandrez]]at enepyuzevour J. Demeerseman o vurutellañ hag o klask divrudañ kannaded ar greizenn yuzev; hervezañ ne c'helle ket ar Stad alaman kavout un digarez d'ar fed ma vefe atav ken krog ar yuzevien e bed ar sinema.
D'ar 14 a viz Kerzu [[1938]] e voe kondaonet Mordrel ha Debauvais d'ur bloavezh toull-bac'h, gant goursez evit an abeg a wask d'ar vroad c'hall. Adalek miz Gouere [[1938]] betek miz Gouere [[1939]] e voe sekretour meur ha skridaozer ''Breiz Atao''.
== Oberennoù ==
=== Levrioù ===
* ''Pensées d'un Nationaliste breton'' (''Breiz Atao'', 1921-1927), Nouvelles Éditions Bretonnes, 1933 – Dindan an anv-pluenn ''Jean La Bénelais''.
* ''An nos o skediñ'', La Bretagne réelle-Celtia, niverenn 215 bis, goañv 1966-1967.
* ''Celtisme et christianisme'', Merdrignac, Cahiers de la Bretagne réelle, 1969.
*''Celtisme ou marxisme : étude d'un déraillement idéologique'', La Bretagne réelle, 1970, 31 p.
* ''La subversion chrétienne (Celtisme et christianisme, II)''n Merdrignac, Cahiers de la Bretagne réelle, 1972.
* ''Breiz Atao ou histoire et actualité du nationalisme breton'', Embannadur Alain Moreau, dastumadenn « renet gant Jean Picollec », 1973, 557 p. (OCLC : 668861).
* ''La voie Bretonne'', Nature et Bretagne, Kemper, 1975.
* ''L'Essence de la Bretagne'', Gwipavaz, embannadur Kelenn 1977, (ASIN : B0000E8UJ8).
* ''Le terrorisme religieux : la grande substitution ou l'inversion des valeurs (Celtisme et christianisme, III)'', Merdrignac, Cahiers de la Bretagne réelle, 1978.
* ''Certaine religion étrangère avec une étrange et malfaisante doctrine (Celtisme et christianisme, IV)'', Merdrignac, Cahiers de la Bretagne réelle, 1979.
* ''Les Hommes-dieux – Récits de mythologie celtique'', Copernic, 1979, (ASIN : B0039HRLGC).
* ''La Bretagne dans la littérarure'', Famot, 1980 (ASIN : B00GTVIKV0).
* ''Le mythe de l'hexagone'', Embannadurioù Jean Picollec, 1981 (ASIN : B00B75U7UU).
* ''L'Idée Bretonne'', Albatros, 1981.
* ''La Bretagne'', Nathan,1983 (ASIN : B0000EA5AS).
=== Kelaouennoù ===
* ''[[Stur (kelaouenn)|Stur]]'', 1934 betek 1939 ha 1942 betek Eost 1943
===Troidigezh===
* [[Rainer Maria Rilke]], ''Kanenn hini Langenau'', Ti-Moulerez Kenwerzel Breiz, Roazhon, war-dro 1932.
== Kenlabourer ==
* ''Diaspad, Revue de culture celtique'' – Niv. 4 – 1983, Kelc'h Maksen Wledig – Pennad : ''L’étrange race des bretons de Paris''.
== Levrlennadur ==
* [[Kristian Hamon|HAMON, Kristian]] : ''Les nationalistes bretons sous l'Occupation'', [[An Here]], 2001 {{ISBN|978-2-8684-3224-7}}
* [[Erwan Chartier|CHARTIER Erwan]]: ''La construction de l'interceltisme en Bretagne, des origines à nos jours : mise en perspective historique et idéologique'', Roazhon, tezenn e Skol-veur Roazhon 2, 2010
* MONNIER, Jean-Jacques (rener) & CASSARD, Jean-Christophe (rener) : ''Toute l'Histoire de Bretagne : Des origines à nos jours'', [[Skol Vreizh]], 2012, 864 p. {{ISBN|978-2-9156-2379-6}}
* DENIEL, Alain : ''Le mouvement breton'', Maspéro, 1976 {{ISBN|978-2-7071-0826-X}}
* LE COUËDIC Daniel : ''Les architectes et l'idée bretonne, 1904-1945 – D'un renouveau des arts à la renaissance d'une identité'', tezenn Stad, Roazhon, SHAB & Sant-Brieg, AMAB, 1995
* LE COUËDIC Daniel : l''Le salut au drapeau des architectes bretons'', Les Cahiers de la recherche architecturale, Niv. 24-25, 1989, p. 15-23 {{ISBN|978-2-8636-4824-1
* CADIOU, Georges : ''Mordrel, Olier (1901-1985)'', en ''EMSAV – Dictionnaire critique, historique et biographique – Le mouvement breton de A à Z du XIXe à nos jours'', [[Coop Breizh]], 2013 {{ISBN 978-2-8434-6587-1}}
{{Porched Breizh}}
{{DEFAULTSORT:Mordrel, Olier}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1901]]
[[Rummad:Marvioù 1985]]
[[Rummad:Istor Breizh en XXvet kantved]]
[[Rummad:Emsaverien Breizh]]
[[Rummad:Kenlabourerien Breizh gant an nazied]]
[[Rummad:Izili Strollad Broadel Breizh]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
[[Rummad:Troourien vrezhonek]]
[[Rummad:Olier Mordrel]]
qmemtvkd0ct3i7a3y0oqn54rcuemju2
Rakrafaelouriezh
0
56816
2186838
2177636
2026-04-01T06:55:06Z
Ziv
76088
([[c:GR|GR]]) [[File:Morganlfay.jpg]] → [[File:Frederick Sandys - Morgan-le-Fay - 1925P104 - Birmingham Museum and Art Gallery.jpg]] → File replacement: update from a old and low quality version to a new one with better quality ([[c:c:GR]])
2186838
wikitext
text/x-wiki
Ar '''Rakrafaelouriezh''' (pe '''Breuriezh rakrafaelour''', saozneg : ''Pre-Raphaelite Brotherhood'') a oa ul luskad arzel bet diwanet er [[Rouantelezh-Unanet]] e-kreiz an {{XIXvet}}.
== Istor al luskad ==
E [[1848]] e voe savet ar Vreuriezh rakrafaelourel (''Pre-Raphaelite Brotherhood'') gant al livourien [[John Everett Millais]], [[William Holman Hunt]], [[James Collinson]], ar barzh ha livour [[Dante Gabriel Rossetti]], ar c'hizeller [[Thomas Woolner]] hag ar vurutellerien arzoù [[William Michael Rossetti]] ha [[Frederick George Stephens]]. Al livour [[Ford Madox Brown]] a voe tost-tre ouzh al luskad, met ne gemeras ket perzh ennañ.
Fellout a rae dezho sevel oberennoù disheñvel diouzh an akademiegezh viktorian, ha tostoc'h ouzh arzourien gentidik Italia, a-raok [[Raffaello]], ha tostaat ivez ouzh o doare da livañ. Realouriezh an oberennoù, kalz munudoù hag implij livioù flamm eo ar pezh a felle dezho lakaat war wel. An dodennoù a zedenne anezho ar muiañ e oa ar [[Krennamzer|Grennamzer]], ar [[Bibl]] ha skridoù [[William Shakespeare|Shakespeare]], [[John Keats|Keats]] pe c'hoazh [[Robert Browning|Browning]]... C'hoarvezout a reas dezho sinañ ''PRB'' (da lavaret eo ''Pre-Raphaelite Brotherhood'') o oberennoù, ar pezh a lakaas tud zo da enebiñ outo, dre ma soñje da dud zo e oa an arouez-se un arouez ledouedel pe gevrinek.
[[Restr:Dante_Gabriel_Rossetti_-_Proserpine.JPG|thumb|right|200px|[[Persefone]] gant Dante Gabriel Rossetti]]
E [[1850]] e lakjont embann ar gelaouenn ''The Germ'' (peder niverenn nemetken a zeuas er-maez), ma tisplegent damkaniezh al luskad. Reuz a savas kerkent hag embannet ar gelaouenn, dreist-holl peogwir e voe disprizet gant ar vurutellerien, war-bouez [[John Ruskin]].
Kemmoù a voe degaset d'al luskad : izili zo a guitae anezhañ, tra ma kemere perzh re all ennañ, evel da skouer [[Edward Burne-Jones]] ha [[William Morris]]. E [[1854]] e voe tost echu gant al luskad, ha disheñvel e voe ar pezh a reas an izili anezhañ : [[Thomas Woolner|Woolner]] az eas da [[Aostralia]], [[John Everett Millais|Millais]] a voe dilennet evel ezel kevredet ouzh ''Royal Academy of Arts'', tra ma kendalc'h [[Dante Gabriel Rossetti|Rossetti]] da livañ oberennoù o toujañ da bennreolennoù al luskad. Berzh a reas an oberennoù rakrafaelour a voe kinniget e Diskouezadeg etrevroadel Pariz e [[1855]].
[[Restr:De_Morgan_Medea.jpg|thumb|right|200px|[[Medea]] gant Evelyn De Morgan]]
Ul lodenn vras eus arzourien al luskad a voe luc'hskeudennet gant [[Julia Margaret Cameron]], hag hi e-touez diaraogerien al luc'hskeudenniñ, hag a voe levezonet ganto ivez.
Daoust ma voe berrbad al luskad e voe ul levezon war meur a luskad arzoù all en {{XIXvet}} kantved, dreist-holl war an [[arz nevez]] hag an [[arouezouriezh]], a-drugarez da arzourien evel [[William Morris]] ha [[Aubrey Beardsley]].
== Livourien rakrafaelour ==
{{commons|Category:Pre-Raphaelite paintings}}
* [[John Brett]] (1832-1902)
* [[Ford Madox Brown]] (1821-1893)
* [[Edmund Blair Leighton]] (1853-1922)
* [[Edward Burne-Jones]] (1833-1898)
* [[John Mulcaster Carrick]] (1833-1896)
* [[John Collier]] (1850-1934)
* [[Charles Collins]] (1828-1873)
* [[James Collinson]] (1825-1881)
* [[Evelyn De Morgan]] (1855-1919)
* [[Walter Deverell]] (1827-1854)
* [[William Dyce]] (1806-1864)
* [[William Holman Hunt]] (1827-1910)
* [[John Everett Millais]] (1829-1896)
* [[William Morris]] (1834-1896)
* [[Dante Gabriel Rossetti]] (1828-1882)
* [[John Ruskin]] (1819-1900)
* [[Thomas Seddon]] (1821-1856)
* [[Henry Wallis]] (1830-1916)
* [[John William Waterhouse]] (1849-1917)
=== Breuriezh rakrafaelour ===
* [[James Collinson]] (1825-1881) (livour)
* [[William Holman Hunt]] (1827-1910) (livour)
* [[John Everett Millais]] (1829-1896) (livour)
* [[Dante Gabriel Rossetti]] (1828-1882) (livour, barzh)
* [[William Michael Rossetti]] (1829–1919) (skrivagner)
* [[Frederic George Stephens]] (1828-1907) (skrivagner)
* [[Thomas Woolner]] (1825-1892) (kizeller, barzh)
=== Arzourien gevredet ===
* [[Ford Madox Brown]] (1821-1893) (livour)
* [[Edward Burne-Jones]] (1833-1898) (livour)
* [[Lawrence Alma-Tadema]] (livour)
* [[Charles Collins|Charles Allston Collins]] (livour)
* [[Frank Cadogan Cowper]] (livour)
* [[Walter Deverell]] (1827-1854) (livour)
* [[Arthur Hacker]] (livour)
* [[Arthur Hughes]] (livour, skeudennaouer)
* [[Christina Rossetti]] (barzhez)
* [[John Ruskin]] (1819-1900) (buruteller)
* [[Elizabeth Siddal]] (livourez, barzhez ha patrom)
* [[Simeon Solomon]] (livour)
* [[Algernon Swinburne]] (barzh)
=== Arzourien dost ===
* [[Wyke Bayliss]] (livour)
* [[John William Godward]] (livour)
* [[Thomas Cooper Gotch]] (livour)
* [[Edward Robert Hughes]] (livour)
* [[Edmund Blair Leighton]] (1853-1922) (livour)
* [[Frederic Leighton|Frederic, Lord Leighton]] (livour)
* [[John William Waterhouse]] (1849-1917) (livour)
* [[Thomas Buchanan Read]] (1822-1872) (barzh ha poltredour amerikan)
=== Patromoù ===
* [[Fanny Cornforth]]
* [[Annie Miller]]
* [[Jane Morris]]
* [[Elizabeth Siddall]] (Rossetti)
* [[Marie Spartali Stillman]]
* [[Maria Zambaco]]
== Diskouezva ==
<gallery>
Image:Sir John Everett Millais 002.jpg|Sir [[John Everett Millais]], ''Christ in the House of his Parents, 1849-50''
Image:Sir John Everett Millais 003.jpg|Sir John Everett Millais, ''La mort d'Ophélie'', 1852
Image:Millais Ruskin.jpg|Sir John Everett Millais, ''John Ruskin'', 1853-54
Image:William_Holman_Hunt_-_The_Awakening_Conscience_-_Google_Art_Project.jpg|[[William Holman Hunt]], ''The Awakening Conscience'', 1853
Image:William Holman Hunt - The Hireling Shepherd.jpg|William Holman Hunt, ''The Hireling Shepherd'', 1851
Image:Hunt rossetti.jpg|William Holman Hunt, ''Portrait of Dante Gabriel Rossetti'', 1853
File:Edmund Blair Leighton - signing the register.jpg|Sinañ ar marilh, gant [[Edmund Blair Leighton]]
Image:Ford Madox Brown - Work.jpg|Ford Madox Brown, ''Work'', 1852-65
Image:William Dyce 002.jpg|William Dyce, ''Pegwell Bay, Kent: a Recollection of October 5th 1858'', 1858-60
File:Frederick Sandys - Morgan-le-Fay - 1925P104 - Birmingham Museum and Art Gallery.jpg|''Morgan la fay'', gant Anthony Frederick Augustus Sandys, 1864
Image:Dante Gabriel Rossetti - The Wedding of St George and Princess Sabra.jpg|[[Dante Gabriel Rossetti]], ''The Wedding of St. George and the Princess Sabra'', 1857
Image:Dante_Gabriel_Rossetti_-_Beata_Beatrix,_1864-1870.jpg|Dante Gabriel Rossetti, ''[[Beata Beatrix]]'', 1863
Image:Dante Gabriel Rossetti - Monna Vanna.jpg|Dante Gabriel Rossetti, ''Monna Vanna'', 1866
File:Rossetti, Dante Gabriel - La Ghirlandata - 1871-1874.jpg|Ar garlantez, gant Dante Gabriel Rossetti (1871-74)
File:John William Waterhouse - Ophelia (1894).jpg|''[[Ophelia]]'', gant [[John William Waterhouse]], 1894
File:John William Waterhouse - Ophelia (1910).jpg |''[[Ophelia]]'', gant [[John William Waterhouse]], 1910
</gallery>
==Pennadoù kar==
* [[Oberennoù ar Pre-Raphaelite Brotherhood]]
== Levrlennadur ==
* Christopher Wood, Paul Delifer, ''Les Préraphaélites'', Bookking International, 1994, 160 p.
* Dominique Jarrassé, ''Les préraphaélites'', Herscher, 1995, 62 bajenn
* Laurence Brogniez, ''Préraphaélisme et symbolisme: peinture littéraire et image poétique'', Honoré Champion, 2003, 403 fajenn.
* Olivier-Georges Destrée, Laurence Brogniez, ''Les préraphaélites: Notes sur l'art décoratif et la peinture en Angleterre'', Éditions Labor, 2005, 124 fajenn
== Liammoù diavaez ==
# [http://agora.qc.ca/mot.nsf/Dossiers/Ar rakrafaelouriezh war Agora]
# [http://www.artcyclopedia.com/history/pre-raphaelite.html Artcyclopedia]
# [https://web.archive.org/web/20090207092322/http://www.clio.fr/BIBLIOTHEQUE/les_preraphaelites_modernistes_et_reactionnaires.asp Les Préraphaélites, modernistes et réactionnaires] gant Muriel Castaing-Boissière, kelennerez e skol-veur Paris IV-Sorbonne
# [http://www.artrenewal.org ARC reneval ; Oberennoù rakrafaelour]
# [http://www.achome.co.uk/biographies/biographies.htm Pre-Raphaelite Brotherhood :Buhez an arzourien rakrafaelour]
# [http://www.achome.co.uk/chronology/chronology.htm Pre-Raphaelite Chronology]
{{Luskadoù arzoù ar c'hornôg}}
[[Rummad:Kizellerezh]]
[[Rummad:Livouriezh]]
[[Rummad:Istor an arz]]
kbtnkhg9bsgu7bnpicku2pp5osz8oc9
Henri de L'Estang du Rusquec
0
84318
2186778
2087144
2026-03-31T17:17:16Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186778
wikitext
text/x-wiki
{{Droukveskañ|Henri-Marie de L'Estang du Rusquec}}
'''Henri de l'Estang du Rusquec''', anavet dindan an anv '''Henri du Rusquec''' ([[Trelevenez]], [[12 a viz Du]] [[1822]] – [[Sibirill]], [[21 a viz Meurzh]] [[1906]]) a oa ur [[geriadurour]] breizhat eus [[Bro-Leon]]. Ur geriadur galleg-brezhoneg hag unan brezhoneg-galleg en deus savet.
== Oberennoù ==
*{{fr}} {{br}} ''Dictionnaire français-breton'', 7 levrenn, 1883-1886.<ref>Henri du Rusquec. ''Dictionnaire français-breton''. [[Montroulez|Morlaix]] : A. Chevalier, 1886 • {{cite web|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k62584888/f9.item|title=En-linenn|accessdate=18 C'hwe 24}}</ref>
*{{br}} {{fr}} ''Nouveau Dictionnaire pratique et étymologique du dialecte de Léon, avec les variantes diverses, dans les dialectes de Vannes, Tréguier et Cornouailles'', 1895. <ref>Henri du Rusquec. ''Nouveau Dictionnaire pratique et étymologique du dialecte de Léon, avec les variantes diverses, dans les dialectes de Vannes, Tréguier et Cornouailles''. [[Pariz]] : Ernest Leroux, 1886 • {{cite web|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k58316694/f8.item|title=En-linenn|accessdate=18 C'hwe 24}}</ref>
==Pennad kar==
*[[Ruskeg]]
==Notennoù==
{{daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Rusquec, Henri du}}
[[Rummad:Geriadurourien vrezhonek]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1822]]
[[Rummad:Marvioù 1906]]
1advtkd8rtxyqv7wteguh937t4zlkj8
Arthur Bernède
0
98205
2186768
2055019
2026-03-31T17:16:10Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186768
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
{{Infobox/Titl|'''Arthur Bernède'''|abcdef|talbenn skrivagner|000}}
|- align="center"
| colspan="2" | [[Skeudenn:Arthur Bernède by Cazals.jpg|230px]]<br>'''Arthur Bernède''' e [[1892]] <br><small>Poltred gant [[Frédéric-Auguste Cazals]]</small><hr>
|-
| '''Anv''' || Arthur Marie Auguste Bernède
|-
| '''Ganedigezh''' || [[5 a viz Genver]] [[1871]]<br>[[Redon]]<br>{{Breizh}}
|-
| '''Marv''' || [[20 a viz Meurzh]] [[1937]]<br>[[Pariz]]<br>{{Bro-C'hall}}
|-
| '''Micher''' || Skrivagner<br>Dramaour<br>Levrigour
|-
| '''Pennoberenn'' || ''[[Belphégor]]'' ([[1927]])
|}
'''Arthur Bernède''' a oa ur romantour-pobl, senarioour, dramaour ha levrigour [[breizhat]], bet ganet e [[Redon]] d'ar [[5 a viz Genver]] [[1871]] ha marvet e [[Pariz]] d'an [[20 a viz Meurzh]] [[1937]].
Strujus hag awenet-mat e ijin dre ma oa bet savet 243 oberenn gantañ pe dindan anvioù-pluenn ''Jean de la Périgne'' ha ''Roland d'Albret'', barzhonegoù, c'hoariganoù, danevelloù, kontadennoù, romantoù ha pezhioù-c'hoari en o zouez. Krouet e oa bet gantañ tudennoù meur evel ''[[Belphégor]]'' (kentañ levrenn e [[1927]]), ''[[Judex]]'' ([[1917]]) ha ''[[Mandrin]]'' deuet da vezañ kalz brudetoc'h eget o ijiner a-barzh fin ar gont. Betek taolioù-kaer ''[[Vidocq]]'', penn ar Surentez (damofisiel adalek [[1811]]), o devoa awenet ar romantour. Darn eus e romantoù a oa bet embannet dre bennadoù gant kazetennoù-pobl evel ''[[Le Matin]]'', ''[[Le Petit Parisien]]'' ha ''[[Paris-Soir]]''.
Skrivet en devoa senarioioù evit ar sinema ivez, evel hini ''[[Jean Chouan (film)|Jean Chouan]]'' ([[Luitz-Morat]]) e [[1925]].
Aet e oa da Anaon e Pariz d'an [[20 a viz Meurzh]] [[1937]], paket ma oa bet gant un [[taol-kalon]] goude dibunañ ur brezegenn dirak Kevredigezh al Lennegezh. Douaret e oa bet e bered [[L'Haÿ-les-Roses]].
== Arthur Bernède enoret e Redon==
Enoret eo bet Arthur Bernède gant kêr Redon : e anv zo bet roet d'ur straed. Abaoe ar bloavezh [[2015]] e vez aozet festoù-lid e Redon en enor d'an dudenn [[Belphégor|''Belphégor'']]. E 2017 ez eus bet savet ur [[c'hoari achap]] evit kizidikat tud Redon war Belfegor hag oberenn Arzhur Bernède<ref> https://www.ouest-france.fr/bretagne/redon-35600/il-y-90-ans-un-redonnais-creait-belphegor-5466084</ref>.
== Oberennoù ==
; [[C'hoarigan]]
{| cellspacing="20px" style="font-size:90%;"
|- valign="top"
|
* ''Phryné'', opera [[Camille Saint-Saëns]]
* ''Marie Fouré'', opera [[André Fijan]] ([[1897]]), kentaenn e [[Péronne (Somme)|Péronne]]
* ''[[Sapho (c'hoarigan)|Sapho]]'', opera [[Jules Massenet]] (1897), levrig savet a-gevret gant [[Henri Cain]], gant ar ganerez [[Emma Calvé]] er roll pennañ
* ''Ninon gant Lenclos'', opera [[Edmonde Missa]] ([[1895]]), levrig savet a-gevret gant A. Leneka, kentaenn en ''[[Opéra-Comique]]''
* ''Les Petites Vestales'', opera-bouf [[Justin Clérice]] ([[1900]])
* ''La Légende du Point d'Argentan'', pezh lourennek [[Félix Fourdrain]] ([[1907]])
|
* ''La Glaneuse'', [[barzhoniezh|barzhoneg]] lourennek Félix Fourdrain ([[1908]]), levrig savet a-gevret gant [[Paul gant Choudens]]
* ''L'Aube rouge'', drama lourennek [[Camille Erlanger]] ([[1911]]), levrig savet a-gevret gant [[[Paul gant Choudens]], kentaenn e ''Théâtre des Arts'' [[Rouen]]
* ''Vercingétorix'', c'hoarigan Félix Fourdrain ([[1912]]), levrig savet a-gevret gant Paul gant Choudens
* ''Madame Roland'', c'hoarigan Félix Fourdrain ([[1913]]), levrig savet a-gevret gant Paul gant Choudens
* ''Les Contes gant Perrault'', marzharvest lourennek Félix Fourdrain ([[1914]]), levrig savet a-gevret gant Paul gant Choudens, gant [[Yvonne Printemps]] er pennroll
|}
; [[Arz ar c'hoariva|Pezhioù-c'hoari]] hag unangomzoù
{| cellspacing="20px" style="font-size:90%;"
|- valign="top"
|
* ''Le Lycéen'' ([[1891]])
* ''Le Petit Alsacien''
* ''Revanche !''
* ''Le Bijou gant Stéphana'' ([[1892]]), pezh ''vaudeville''
* ''L'Amour à crédit''
* ''La Duchesse gant Berry'' ([[1900]])
* ''Les Idées gant Monsieur Coton'' ([[1901]])
* ''La Pipe'' (1901)
* ''La Lune gant Miel'' ([[1902]]), a-gevret gant [[Daniel Riche]]
|
* ''Les Tonsurés'' ([[1905]]), pezh enepkloer
* ''La Soutane'' (1905), pezh enepkloer
* ''Sous l'Épaulette'' ([[1906]]), pezh hag a erbed muioc'h a [[Demokratelezh|zemokratelezh]] en [[arme]] ha muioc'h a [[justis]] er [[kevredigezh|gevredigezh]]
* ''Aux Bat'd'Af'' (1906), mélodrama enebarmeour, skrivet a-gevret gant [[Aristide Bruant]]
* ''L'Illustration théâtrale'' (1906)
* ''La Loupiote'' ([[1909]])
* ''Cœur gant Française'' ([[1912]])
* ''Un jeune officier pauvre'', trifezh ([[1921]])
|}
; Romantoù poblel
{| cellspacing="10px" style="font-size:90%;"
|- valign="top"
|
* ''Mésange'', romant (1892)
* ''La Favorite'', romant (1902-1903)
* ''Le Chevalier aux genêts d'or'', romant (1903)
* ''Les Chevaliers gant la mort'', romant (1903-1905)
* ''L'Amant gant la Duchesse'', romant istorel (1906)
* ''Les Chouans'', romant istorel (1906)
* ''Les Amours d'un petit soldat'', romant karantez (1910)
* ''Cœur gant Française'', romant spierezh (1912)
* ''L'Espionne gant Guillaume'', romant spierezh (1914)
* ''Judex'', romant polis (1917)
* ''L'Aiglonne'', romant istorel (1922)
* ''L'Enfant du Palais'' (1923)
* ''Belphégor'', romant polis (1927)
* ''Le Miracle des cœurs ou Tes yeux bleus'', romant (1927)
* ''Poker d'As'', romant spierezh (1928)
* ''Marie-Claire amoureuse ou Le Triomphateur'', romant (1928)
* ''Le Capitaine Anthéor'', romant karantez (1930)
* ''Le Marchand d'hommes'', romant istorel (1932)
* ''Vampiria'', romant polis (1932)
* ''L'Espionne d'Hitler'', romant spierezh (1934)
* ''Le Maître du feu'', romant istorel (1935)
* ''En Marge des vivants'', romant (1937)
* ''Le Crime d'un magistrat'' (1937)
* ''L'Affaire Bessarabo'', romant polis diwar prosez Madame Bessarabo
* ''L'Affaire Bougrat'', romant polis
* ''L'Affaire Brierre, le massacre des Innocents'', romant polis
* ''L'Affaire Fualdès'', romant polis
* ''L'Affaire Gouffé'', romant polis
* ''L'Affaire Lafarge, le mystère du Glandier'', romant polis
* ''L'Alsacienne'', romant polis
* ''Les Amants du passé'', romant karantez
|
* ''L'Amour à crédit'', romant
* ''L'Amour vengeur'', romant karantez
* ''Les Amours d'une ouvrière'', romant karantez
* ''Anastay, un officier assassin'', romant polis
* ''Un ancêtre gant Landru, Pel, l'horloger empoisonneur'', romant polis
* ''L'Ange et le démon'', romant polis
* ''L'Ange du trottoir'', romant
* ''L'Assassin des cœurs'', romant polis
* ''L'Assassinat du Courrier gant Lyon'', romant polis
* ''L'Assassin du Marquis gant Morès'', romant polis
* ''L'Archevêque assassiné'', romant polis
* ''Aventures gant Max Forter'', romant
* ''Les Bas-Fonds gant Chicago'', romant polis
* ''Les Bas-Fonds gant Marseille'', romant polis
* ''La Bataille pour l'amour'', romant karantez
* ''Les Beaux romans gant l'Histoire'', stirad
* ''La Belle Courtisane'', romant karantez
* ''La Belle Marion'', romant karantez
* ''Bonnier, Garnier & Cie'', romant polis
* ''Bourreau des femmes'', romant polis
* ''Le Calvaire gant Casse-Cœur'', romant polis
* ''Le Calvaire du Lieutenant Ferbach'', romant
* ''Captive'', romant
* ''La Chanson des cœurs'', romant spierezh
* ''Chantecoq'', stirad spierezh
* ''Le Chanteur gant Montmartre'', romant
* ''La Chasse aux monstres'', romant
* ''Le Château du milliardaire'', romant
* ''Cocorico'', romant spierezh
* ''Cœur cassé'', romant
* ''Un cœur déchiré'', romant polis
* ''Les Compagnons du soleil'', romant troioù-kaer
|
* ''Condamnée à mort'', romant polis
* ''Connais-tu l'amour ?'', romant polis
* ''Un crime d'amour'', romant
* ''Le Crime d'un aviateur'', romant polis
* ''Le Curé aux abeilles'', romant polis
* ''La Dame gant Paris'', romant
* ''Du dancing au trottoir'', romant karantez
* ''La Dernière Incarnation gant Judex'', romant polis
* ''Les Derniers Chouans'', romant
* ''Les Deux Parigotes'', romant, a-gevret gant Ph. Vayre
* ''La Devineresse'', romant karantez
* ''Le Divorce gant Joséphine'', romant istorel
* ''Le Docteur Laget, le drame du poison'', romant polis
* ''Le Don Juan des grands bars'', romant polis
* ''Le Drame des chauffeurs'', romant polis
* ''Le Drame gant la rue gant la Pépinière'', romant polis
* ''L'Enfant du Curé'', romant kevredigezhel
* ''L'Enfant des Filles'', romant kevredigezhel
* ''L'Épouse qui tue'', romant polis
* ''Esclave d'une courtisane'', romant
* ''Les Étapes du bonheur'', romant polis, a-gevret gant Aristide Bruant
* ''Le Fantôme du Père Lachaise'', romant polis
* ''Féerique aventure'', romant
* ''La Femme Weber, l'ogresse gant la Goutte d'Or'', romant polis
* ''La Fiancée gant Lothringer'', romant spierezh
* ''La Fille du Diable'', romant polis
* ''Fille-mère''' romant kevredigezhel
* ''Le Fils gant l'Aigle'', romant istorel
* ''Flétrie et vengée'', romant karantez
* ''Fleur d'ajonc'', romant karantez
* ''Fleur du pavé'', romant
* ''Galerie criminelle'', stirad polis
* ''Le Grand Amour d'une favorite'', romant karantez
|
* ''Le Grand Amour d'un petit gars'', romant
* ''Un grand seigneur assassin, l'affaire Choiseul-Praslin'', romant polis
* ''Guyot l'étrangleur'', romant polis
* ''L'Homme au masque gant fer'', romant troioù-kaer
* ''Un Homme gant proie'', romant
* ''L'Homme aux sortilèges'', romant
* ''L'Homme aux trois masques'', romant kevredigezhel
* ''L'Homme qui sourit'', romant
* ''L'Homme qui tue'', romant
* ''Impéria'', romant polis
* ''Les Incarnations gant Judex'', romant polis
* ''L'Incendiaire'', romant polis
* ''Interdit gant séjour'', romant polis a-gevret gant P. Gilles
* ''L'Introuvable Assassin, l'affaire Cadiou'', romant polis
* ''Jean Bart, dieu des mars'', romant troioù-kaer
* ''Jean Chouan'' – I : ''La Bataille des cœurs'' ; II: ''La Citoyenne Maryse Fleurus'' (1926), romant troioù-kaer
* ''Lacenaire ou le Napoléon des bandits'', romant polis
* ''Landru'', romant polis
* ''La Loi du Talion'', romant
* ''Louise et Gabrielle'', romant karantez
* ''La Loupiote'', romant spierezh, a-gevret gant Aristide Bruant
* ''Madame tête gant Boche'', romant spierezh, a-gevret gant Aristide Bruant
* ''Mado la blonde'', roman
* ''La Maison hantée'', romant polis
* ''Mandrin'', romant troioù-kaer
* ''La Marchande gant bonheur'', romant polis
* ''Marquise et Gigolette'' ou ''Les Drames gant l'amour'' ou ''Les Drames gant la vie'', romant
* ''Martyres gant l'amour... vengez-vous'', romant polis
* ''Les Martyres gant Paris'', stirad karantez
* ''Mata-Hari'', romant spierezh
* ''Les Mémoires d'une Masseuse'', romant
* ''Méphisto'', romant
* ''Mestorino'', romant polis
* ''Miousic détective'', romant polis
* ''La Môme Coco'', romant karantez
* ''La Môme Printemps'', romant karantez, a-gevret gant Aristide Bruant
|
* ''Le Mystère du train bleu'', romant polis
* ''Les Mystères gant la Bastille'', romant
* ''Les Mystères du bonnet rouge'', romant polis
* ''Les Nouveaux Exploits gant Chantecoq'', stirad polis eizh titl ennañ
* ''Les Nouveaux Exploits gant Judex'', romant polis
* ''Les Nouveaux Gangsters gant Paris'', romant polis
* ''La Nouvelle Mission gant Judex'', romant polis
* ''L'Ogre amoureux'', romant polis
* ''On les a !'', romant spierezh
* ''Nos grands mufles'', romant
* ''Le Père gant la Loupiote'', roman, a-gevret gant Aristide Bruant
* ''Le Petit Clown'', romant polis
* ''Poker d'As'', romant
* ''La Pommerais, un médecin empoisonneur'', romant polis
* ''Pour l'amour et la liberté'', romant
* ''Pour la couronne gant France'', romant
* ''Pour les jeunes'', romant
* ''Prado ou le tueur gant filles'', romant polis
* ''Pranzini, l'assassin gant la rue Montaigne'', romant polis
* ''Princesses du trottoir'', romant kevredigezhel
* ''La Prisonnière du château gant Nantes'', roman
* ''Les Quatre Sergents gant La Rochelle'', roman historique
* ''La Redingote grise'', roman
* ''Reine, femme et mère'', roman
* ''Le Roman d'une chanteuse'', roman
* ''Le Roman d'un jeune officier pauvre'', romant karantez
* ''Rose fleurie'', roman
* ''Les Sacrifiées'', roman
* ''Sauvée par l'amour'', roman
* ''Le Secret du légionnaire'', roman
* ''Les Secrets gant Bolo révélés'', romant polis
|
* ''Serrez vos rangs'', roman a-gevret gant Aristide Bruant
* ''Seule gant son cœur'', roman
* ''Seznec a-t-il assassiné?'', romant polis<ref>{{fr}} Arthur Bernède : ''Seznec a-t-il assassiné ?'', Librairie du Livre national, 1931 —[http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k54604178/f2.image.r=seznec.langFR Lenn en-linenn]</ref>
* ''Le Sorcier gant la Reine'', roman
* ''La Soutane'', roman
* ''Surcouf, roi des corsaires'', romant troioù-kaer
* ''Le Tambour d'Arcole'', roman
* ''Le Temps des miracles'', roman
* ''Ma Tendre musette'', romant karantez
* ''Tête gant Boche'', roman a-gevret gant Aristide Bruant
* ''Les Tonsurés'', roman
* ''Les Travailleuses'', romant kevredigezhel
* ''Les Trois Ombres'', romant
* ''Les Trois légionnaires'', roman a-gevret gant Aristide Bruant
* ''Le Tueur gant femmes'', romant polis
* ''Pour l'amour d'une belle'', romant karantez
* ''Suis-je un assassin ?'', romant
* ''Va... petit mousse'', romant
* ''Le Vampire gant Düsseldorf'', romant polis
* ''Vidocq'', romant troioù-kaer
* ''La Vierge du Moulin Rouge'', romant
* ''La Ville aux illusions'', romant
* ''Zapata'', romant troioù-kaer
|}
; Oberennoù [[Lennegezh|lennegel]] azasaet evit ar [[sinema]]
[[Restr:Cappiello affiche Judex.jpg|thumb|300px|Skritell bruderezh evit ar film Judex 1916]]
{|
|- valign="top"
|
[[Restr:Poster L'Aiglonne by O. Andreini 1921.tif|thumb|Skritell L'Aiglonne gant O. Andreini e 1921]]
|
{| cellspacing="20px" style="font-size:90%;"
|- valign="top"
|
* ''Fleur de Paris'' skignet gant [[Louis Aubert (politiker)|Louis Aubert]] (1906), gant [[Mistinguett]]
* ''Fille-Mère'' skignet gant Louis Aubert (1906)
* ''[[Judex (film, 1916)|Judex]]'' (1916) gant [[Louis Feuillade]]
* ''[[La Nouvelle Mission de Judex]]'' (1918) gant Louis Feuillade
* ''L'Aiglonne'' (1921) gant [[Émile Keppens]] ha [[René Navarre]]
* ''[[Eugène-François Vidocq|Vidocq]]'' (1923) gant [[Jean Kemm]]
* ''[[Mandrin (film, 1924)|Mandrin]]'' (1923) gant [[Henri Fescourt]]
* ''[[Ferragus (film, 1923)|Ferragus]], diwar romant [[Honoré gant Balzac]]
* ''[[Surcouf (film, 1924)|Surcouf]]'' (1925)
* ''[[Les Misérables (film, 1925)|Les Misérables]]'' (1925) gant Henri Fescourt
|
* ''[[Jean Chouan]]'' (1925) gant [[Luitz-Morat]]
* ''[[Poker d'As (film)|Poker d'As]]'' (1927) gant [[Henri Desfontaines]]
* ''[[Belphégor (film, 1927)|Belphégor]]'' (1927) gant Henri Desfontaines
* ''[[Les Cinq Sous de Lavarède (film, 1927)|Les Cinq Sous de Lavarède]]'' (1927) gant [[Maurice Champreux]]
* ''[[L'Argent (film, 1928)|L'Argent]]'' (1928) gant [[Marcel L'Herbier]]
* ''[[Mandrin (film, 1947)|Mandrin]]'' (1947) savet gant [[René Jayet]]
* ''[[Méphisto (film)|Méphisto]]'' (1931) gant [[Jean Gabin]] en e roll komzet kentañ
* ''[[Mandrin, bandit gentilhomme]]'' gant [[Jean-Paul Le Chanois]] (1962)
* ''[[Judex (film, 1963)|Judex]]'' (1963 - savet gant [[Georges Franju]])
|}
|}
== Notennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Bernède, Arthur}}
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek Breizh]]
[[Rummad:Skrivagnerien Breizh an XXvet kantved]]
[[Rummad:Romantourien]]
[[Rummad:Dramaourien]]
[[Rummad:Senarioourien]]
[[Rummad:Levrigourien]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1871]]
[[Rummad:Marvioù 1937]]
p0sg66n7x0mm9dzvyyn9j7gejsvsenn
Neptuniom
0
102601
2186788
2095898
2026-03-31T17:17:44Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186788
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="width:auto; font-size:90%;"
|-
! colspan="2"| <div style="background-image:linear-gradient(to right, #f9c, #fff);">
{| width="100%"
|-
|[[Restr:Radiation warning symbol.svg|32px]]
! style="text-align:center; font-size:2em; padding-top:10px;"|Neptuniom
|[[Restr:Vector molecule.svg|32px|right]]
|}</div>
|-
| colspan="2" style="text-align:center;"| [[Uraniom]] – '''Neptuniom ''' – [[Plutoniom]]
|-
| colspan="2" style="text-align:center;"|
{|
|-
| <br>[[Prometiom|Pm]]<br>'''Np'''
| colspan="2"| [[Restr:Np-TableImage.png|250px|Taolenn beriodek, Neptuniom]]
<div style="text-align: right"><mark>[[Taolenn beriodek an elfennoù|Taolenn beriodek]]</mark></div>
|}
|- bgcolor="#f9c"
! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù hollek
|-
|'''[[Niver atomek]]''' || 93
|-
|'''[[Rummad kimiek]]''' || [[Aktinid]]où
|-
|'''[[Strollad eus an daolenn beriodek|Strollad]]''' || Aktinidoù
|-
|'''[[Trovezh (taolenn drovezhiek)|Trovezh]]''' || 7
|-
|'''[[Bloc'h (taolenn drovezhiek)|Bloc'h]]''' || f
|-
|'''[[Tolz atomek]]''' || [237]
|- bgcolor="#f9c"
! colspan="2" style="text-align:center;"| Aozadur elektronek
|-
| colspan="2" style="text-align:center;"| '''Aozadur elektronek an atomoù'''<br>[Rn] 5f<sup>4</sup> 6d<sup>1</sup> 7s<sup>2</sup>
|-
| colspan="2" style="text-align:center;"| Dasparzh an elektronoù : '''2, 8, 18, 32, 22, 9, 2'''
|-
| colspan="2" | [[Restr:Electron shell 093 Neptunium - no label.svg|center|150px]]
|- bgcolor="#f9c"
! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù atomek
|- valign="top"
|'''[[Niver oksidadur]]''' || +5
|-
|'''[[Tredanleiegezh]]''' || 1,30 <small>''(Skeul Linus Pauling)''</small>
|- valign="top"
|'''[[Gremmoù ionadur]]'''|| '''1 :''' 604,53 kJ/mol<br>'''2 :''' 1 110 kJ/mol<br>'''3 :''' 1 900 kJ/mol
|-
|'''[[Skin atomek]]''' || 175 pm
|-
|'''[[Skin kenamsav]]''' || 171 pm
|-
|'''[[Skin Van der Vaals]]''' || 270 pm
|- bgcolor="#f9c"
! colspan="2" style="text-align:center;"| Perzhioù fizikel
|-
|'''[[Arvez]]''' || Kaled
|-
|'''[[Douester]] (≈20 °C)''' || 20,450 g/cm<sup>3</sup>
|-
|'''[[Teuzverk]]''' || 637 °C
|-
|'''[[Bervverk]]''' || 4 000 °C
|-
|'''[[Tredanharzusted]]''' || 12 nΩ•m (e 20 °C)
|- bgcolor="#f9c"
! colspan="2" style="text-align:center;"| Neuz an elfenn
|-
| colspan="2" | [[Restr:Neptunium2.jpg|280px|Neptuniom|center]] Ur bellenn neptuniom
----
|-
! colspan="2" style="text-align:center;"| [[Restr:Info icon 001.svg|24px|link=[[Skoazell:Elfennoù kimiek]]]]
|}
Un [[elfenn gimiek]] [[treuzuraniad|treuzuraniat]] [[skinoberiegezh|skinoberiek]] eo an '''neptuniom''' ; '''Np''' eo e [[arouez kimiek]], '''93''' e [[niver atomek]] ha '''237,048''' e [[mas atomek|dolz atomek]]. Ar pempvet [[aktinid]] eo e [[taolenn beriodek an elfennoù|taolenn drovezhiek an elfennoù kimiek]].
== Istor ==
E [[1934]] e kredas an ijinour [[Republik Tchek|tchek]] Odolen Koblic en doa kavet an elfenn 93 e dour-riñsañ un tamm ''pitchblende'' [[uraniom|U]][[oksigen|O]]<sub>2</sub> ''(uraninit)'' a oa bet rostet ; ''bohemium'' a reas eus an elfenn diwar [[Bohemia]], met ur meskaj [[wolfram]] ha [[vanadiom]] e oa e gwirionez.<br />
En hevelep bloavezh ez embannas ar [[fizik]]our [[Italia]]n Enrico Fermi ([[1901]]-[[1954]]) e oa deuet a-benn da genderc'hañ an elfennoù 93 ha 94 dre skinata [[uraniom]] gant [[neutron]]où, ar pezh a voe lakaet en arvar gant ar fizikourez ha [[kimiezh|kimiourez]] [[Alamagn|alaman]] Ida Tacke-Noddack ([[1896]]-[[1978]]). Hervezi e c'halle ar c'henderc'hadoù-se bezañ an disoc'h eus dazgweredoù nevez etre an neutronoù hag atomoù an uraniom — ganti e oa ar gwir : rakwelet he devoa ar [[skiriad derc'hanel]], a oa bet dizoloet gant E. Fermi hep gouzout dezhañ<ref>NODDACK Ida, ''Über das Element 93'', Angewandte Chemie 1934, niv.47, pp.653–655 [http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ange.19340473707/abstract Wiley Online Library] {{de]] & [http://bourabai.narod.ru/tyapkin/element93.htm ''On Element 93''] {{en}} Liamm oberiant 07 MEU 13</ref>.
Diwezhatoc'h, e [[1938]], e voe kavet an elfenn 93 en un tamm kailh ''tantalit'' [([[houarn|Fe]],[[manganez|Mn]])[[tantalom|Ta]]<sub>2</sub>O<sub>6</sub>] gant ar gimiourez c'hall Yvette Cauchois ([[1908]]-[[1999]]) hag ar fizikour [[Roumania|roumanat]] Horia Hulubei ([[1896]]-[[1972]]) dre [[skalfadsellerezh]] ; ''sequanium'' a rejont eus an elfenn hervez ''Sequana'', anv [[latin]] ar stêr [[Saena|Seine]] a dreuz [[Pariz]]. Nac'het e voe ar gavadenn avat, war zigarez ma ne c'halljed ket kavout an elfenn 93 en natur — louc'hoù eus Np-237 hag Np-239 a gaver en natur e gwirionez, ha marteze e oa bet dizoloet <sub>93</sub>Np e Paris rak neptuniom a voe kavet en un tamm ''uraninit'' e [[1952]]<ref>EMSLEY John, ''Nature's Building Blocks''</ref>.
D'an 8 a viz Even [[1940]] e voe kenderc'het [[izotop]] 239 an elfenn 93 e [[Skol-veur Kalifornia, Berkeley]] gant Edwin Mattison McMillan ([[1907]]-[[1991]]) ha Philip Hauge Abelson ([[1913]]-[[2004]]) dre skinata [[uraniom]]-238 gant neutronoù<ref>McMILLAN Edwin M. & ABELSON Philip H., ''Radioactive Element 93'', Physical Review, niv.54, pp.1185-1186 (1940) [http://prola.aps.org/abstract/PR/v57/i12/p1185_2 ''Physical Review Online Archive''] {{en}} Liamm oberiant 07 MEU 13</ref>. ''Neptunium'' a rejont eus an elfenn nevez, peogwir e teu goude an uraniom evel m'emañ [[Neizhan (planedenn)|Neizhan]] goude [[Ouran (planedenn)|Ouran]] e [[koskoriad an Heol]].<br>
Setu amañ dazgwered E. M. McMillan ha P. H. Abelson e 1940 :
{| align="center"
|-
| align="right" valign="bottom" | <small>238</small>
| rowspan="3"| <big>'''U''' +</big>
| align="right" valign="bottom" | <small>1</small>
| rowspan="3" | <big>'''n'''</big> —→
| align="right" valign="bottom" | <small>239</small>
| rowspan="3" | <big>'''U'''</big>
| rowspan="3" align="center" | ''β<sup>-</sup>''<br />————→<br /><small>''23 mn''</small>
| align="right" valign="bottom" | <small>239</small>
| rowspan="3" | <big>'''Np'''</big>
| rowspan="3" align="center" | ''β<sup>-</sup>''<br />————→<br /><small>''2,355 devezh''</small>
| align="right" valign="bottom" | <small>239</small>
| rowspan="3" | <big>'''Pu'''</big>
|- valign="top"
| align="right" | <small>92</small>
| align="right" | <small>0</small>
| align="right" | <small>92</small>
| align="right" | <small>93</small>
| align="right" | <small>94</small>
|-
|}
Evel a weler, un neutron a voe ouzhpennet d'an uraniom-238 da reiñ U-239, a zigevanas dre [[rannig β|skinoù β]] ; goude 23 [[eilenn|munutenn]] e roas '''neptuniom-239''', ha hemañ a zigevanas ivez, da reiñ [[plutoniom]]-239 tremen daou devezh goude.
E [[1951]] e voe roet [[Priz Nobel]] ar gimiezh da E. M. McMillan evit bezañ kevanaozet ar c'hentañ elfenn pounneroc'h eget an uraniom.
== Perzhioù ==
Ur metal liv an arc'hant eo an neptuniom glan. An neptuniom eo an elfenn a chom ar pellañ en he stad dourek etre he stad kalet hag he stad aezhennek : 3 265[[gwrezverk|°C]] eo ar skalfad etre e deuzverk hag e vervverk.
=== Kimiek ===
Dazgweredus-kenañ eo gant an holl [[trenkenn|drenkennoù]] ha gant an [[oksigen]].<br>
Par da re an uraniom eo perzhioù kimiek an neptuniom.
=== Izotopoù ===
Naontek [[izotop]] eus an neptuniom zo anavezet, eus <sup>225</sup>Np betek <sup>244</sup>Np, an hini stabilañ o vezañ Np-237 gant un [[hanter-vuhez]] a 2,14 milion a vloavezhioù.<br>
Evel an uraniom-235 ez eo an neptuniom-237 gouest da c'houzañv ar skiriad derc'hanel, ar pezh a c'hall bezañ arveret da fardañ bombezennoù nukleel<ref>WEISS P., ''Little-studied metal goes critical. (Neptunium Nukes?)'', [http://www.thefreelibrary.com/Little-studied+metal+goes+critical.+(Neptunium+Nukes%3F).-a094011322 ''Science News'', 26/10/2002] {{en}} Liamm oberiant 08 MEU 13</ref>.<br>
Pa zigevan an darn vuiañ eus an elfennoù pounner da reiñ izotopoù eus ar [[plom]] <sub>82</sub>Pb e tigevan Np-237 war-du [[talliom|Tl]]-205 ha [[bismut|Bi]]-209, ar pezh a anver "[[digevanidigezh ristennek]] an neptuniom".
{| class="wikitable"
|+ Izotopoù stabilañ an neptuniom
|-
! scope="col" | Izotop
! scope="col" | % en natur
! scope="col" | Hanter-vuhez
! scope="col" | Digevanidigezh
|- align="center"
| rowspan="2" |
'''<sup>235</sup>Np'''
| rowspan="2" |
kevanaozet
| rowspan="2" |
396,1 devezh
| [[rannig α|α]] → <sup>231</sup>[[protaktiniom|Pa]]
|- align="center"
| [[degerc'had elektronoù|ε]] → <sup>235</sup>U
|- align="center"
| rowspan="3" |
'''<sup>236</sup>Np'''
| rowspan="3" |
kevanaozet
| rowspan="3" |
1,54x10<sup>5</sup> bloavezh
| ε → <sup>236</sup>U
|- align="center"
| [[rannig β|β<sup>-</sup>]] → <sup>236</sup>Pu
|- align="center"
| α → <sup>232</sup>Pa
|- align="center"
| '''<sup>237</sup>Np''' || [[Louc'h (skinizotop)|louc'h]] || 2,144x10<sup>6</sup> bloavezh || [[skiriad derc'hanel|SD]] & α → <sup>233</sup>Pa
|- align="center"
| '''<sup>239</sup>Np''' || louc'h || 2,356 devezh || β<sup>-</sup> → <sup>239</sup>Pu
|}
== Kenderc'hadur ==
Hiziv en deiz e kenderc'her neptuniom-237 en e stumm metalek peuzc'hlan diwar ar barrennadoù trelosk a zo bet arveret er [[kreizenn nukleel|c'hreizennoù derc'hanel]] : lakaet e vez Np[[fluor|F]]<sub>3</sub> da goazhañ dre vurezh [[litiom]] pe [[bariom|variom]] e 1200 °C, hervez [[argerzh Van Arkel-De Boer]].
== Arver ==
* Ar plutoniom-238 implijet e ganerioù [[tredan]] an [[egorlestr|egorlistri]] a genderc'her dre skinata Np-237 gant neutronoù, hervez an dazgwered
{|
|-
| align="right" valign="bottom" | <small>237</small>
| rowspan="3"| <big>'''Np''' +</big>
| align="right" valign="bottom" | <small>1</small>
| rowspan="3" | <big>'''n'''</big> —→
| align="right" valign="bottom" | <small>238</small>
| rowspan="3" | <big>'''Np'''</big>
| rowspan="3" align="center" | ''β<sup>-</sup>''<br />————→<br /><small>''2,117 devezh''</small>
| align="right" valign="bottom" | <small>238</small>
| rowspan="3" | <big>'''Pu'''</big>
|- valign="top"
| align="right" | <small>93</small>
| align="right" | <small>0</small>
| align="right" | <small>93</small>
| align="right" | <small>94</small>
|-
|}
* Peogwir e c'hall gouzañv ar skiriad derc'hanel e soñjer en neptumiom evit erlec'hiañ ouzh an uraniom er c'hreizennoù derc'hanel, a-benn kenderc'hañ tredan. Evel-just ez eus bet soñjet en armoù nukleel ivez, met ~60 [[kilogramm|kg]] eo [[tolz eizik]] an neptuniom, da lavaret eo an tolz bihanañ ma krog an [[dazgwered ristennek]] da vont en-dro ; tremen 1 000 gwezh kement-se a gaver er c'hreizennoù derc'hanel bep bloaz, hogen n'eur ket gouest d'o gounez ez-greantel c'hoazh.
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
<div style="font-size:90%;">
== Daveennoù ==
* [http://portal.acs.org/portal/acs/corg/content ''American Chemical Society''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 12</small>
* AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Gimiezh'', Preder, Plomelin, 2008 ISBN 978-2-901383-69-7 [http://preder.net/index.php?lang=bz Preder]
* AN NOALLEG Yann-Baol, ''Geriadur ar Fizik'', Preder, Plomelin, 2006 ISBN 978-2-901383-64-2
* ''Annales de chimie et de physique'', [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/cb343780820/date.r=.langFR Gallica / ''Bibliothèque nationale de FranPr''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small>
* ''Atomic weights of the elements 2007 (IUPAC Technical Report)'' [http://www.iupac.org/publications/pac/81/11/2131/ ''Pure an Applied Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small>
* ''Atomic Weights and Isotopic Compositions for All Elements'' [http://physics.nist.gov/cgi-bin/Compositions/stand_alone.pl?ele=&ascii=html&isotype=some ''National Institute of Standards and Technology''] {{en}} <small>Liamm oberiant 18 HER 12</small>
* [https://web.archive.org/web/20110525023159/http://www.brgm.fr/index.jsp ''Bureau de Recherche Géologique et Minière (BRGM)''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small>
* CONSIDINE Glenn D., ''Van Nostrand's Encyclopedia of Chemistry'', Wiley-InterscienPr, 2005 ISBN 978-0-471-61525-5 {{en}}
* DEPOVERE Paul, ''La classification périodique des éléments — La merveille fondamentale de l'Univers'', De Boeck, Brussels, Belgia, 2002 ISBN 978-2-8041-4107-3 {{fr}}
* EMSLEY John, ''Nature's Building Blocks — An A-Z Guide to the Elements'', Oxford University Press, 2001 ISBN 978-0-19-850341-5 {{en}}
* ''Geriadur brezhoneg'' An Here, Plougastell-Daoulaz, 2001 ISBN 978-2-86843-236-0
* ÉTIENNE Guy, ''Geriadur ar Stlenneg'', Preder, 1996 ISBN 978-2-901383-14-7
* HOLDEN Norman, ''History of the Origin of the Chemical elements and Their Discoverers'', New York, 2001 [http://www.nndc.bnl.gov/content/elements.html ''Brookhaven National Laboratory''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small>
* [http://www.iupac.org/publications/pac/ ''International Union of Pure and Applied Chemistry (IUPAC)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 12</small>
* [https://www.jlab.org/ ''Jefferson Lab''] {{en}} <small>Liamm oberiant 22 KZU 2012</small>
* [https://web.archive.org/web/20121031181703/http://www.jinr.ru/default.asp?language=eng ''Joint Institute for Nuclear Research (ОИЯИ e Dubna)''] {{en}} <small>Liamm oberiant 25 DU 2012</small>
* [http://periodic.lanl.gov/ ''Los Alamos National Laboratory''] {{en}} <small>Liamm oberiant 14 C'HWE 2013</small>
* [http://www.elementschimiques.fr/?fr/proprietes/chimiques/rayon-de-van-der-waals ''Les propriétés chimiques''] {{fr}} <small>Liamm oberiant 07 GEN 13</small>
* LIDE David R., ''CRC Handbook of Chemistry and Physics - 88th Edition'', CRC Press, 2007 ISBN 978-0-8493-0488-0 {{en}}
* [http://www.rsc.org/periodic-table/ ''Royal Society of Chemistry''] {{en}} <small>Liamm oberiant 03 KZU 2012</small>
* STWERTKA Albert, ''A Guide to the Elements'', Oxford University Press, 1996 ISBN 978-0-19-508083-4 {{en}}
* [http://www.webelements.com/ ''Webelements''] {{en}} <small>Liamm oberiant 26 HER 2012</small>
</div>
{{ElfennoùKimiek}}
[[Rummad:Elfennoù kimiek]]
o3m27bd8gnswlh3kervx3o66n1um1ux
Théodore Pilven le Sévellec
0
103169
2186803
1957120
2026-03-31T17:19:56Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186803
wikitext
text/x-wiki
'''Théodore Pilven le Sévellec''', pe '''Boc'hruzig ar c'halvar''', ganet d'ar [[26 a viz Mae]] [[1842]] e [[Gwiseni]], marvet d'an [[3 a viz Kerzu]] [[1924]] e [[Pariz]], oa ur [[barner]] hag a skrivas un dornad levrioù embannet e dibenn an XIXvet kantved ha deroù an XXvet.
==E vuhez==
Lucien Pilven e oa anv e dad, maer Gwiseni, ha Jeanne Marie Joséphine Le Sévellec hini e vamm. Eñ an hini a stagas an daou anv.
Skoliet e voe e skol bublik Gwiseni, hervez [[Lukian Raoul]], ma anavezas ar [[simbol]]. Goude e voe skoliet e [[Kastell-Paol]] ha [[Lesneven]].
Perzh a gemeras e [[Brezel 1870-1871|Brezel 1870]] gant [[Arme Breizh]], ha bet e oa e [[kamp Konli]]. Goude ar brezel e voe barner e [[Lisieux]], [[Kintin]], [[Kastell-Briant]] ha [[Roazhon]].
Dimeziñ a reas da Louise de la Haye Saint-Hilaire e 1892, da 50 vloaz. Ur mab en doe, Xavier Pilven le Sévellec.
Hiziv ne gaver ken an anv ''Pilven le Sévellec'' e Breizh.
==Oberennoù==
*''Un tzar en Bretagne'', 1872
*''La Bretagne à la Guerre de l'Indépendance américaine, 1777-1783'', Société "La Bretagne", Paris, 1918.
==Troidigezhioù==
* Etre 1889 ha 1892 ec'h embannas troidigezh [[Emgann Kergidu]] er gelaouenn c'hallek [[L'Hermine]].
* [[Efflam Koed-Skau]], ''Erauk pautred !'' (diwar ''En avant les gas ! marche de l'Union de la jeunesse catholique bretonne''), 1905, 7 pajennad.
* [[Alfred Monnin]], ''[[Kenteliou Aotrou Persoun Ars]]'', Brest, 1906.
==Liammoù diavaez==
* [http://www.myheritage.fr/person-8030281_173356461_173356461/prive fichenn] e-barzh "my heritage"
{{DEFAULTSORT:Pilven le Sevellec, Theodore}}
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]
[[Rummad:Troourien c'hallek]]
[[Rummad:Troourien vrezhonek]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1842]]
[[Rummad:Marvioù 1924]]
ltpc8gtgva5fq74rc60k9pkyi2f5aaz
Inis Trá Tholl
0
103549
2186814
1917173
2026-03-31T18:49:06Z
Dishual
612
2186814
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:Across to Malin - geograph.org.uk - 1012876.jpg|thumb|upright=1.4|An tour-tan en Inis Trá Tholl. En diabell e weler Cionn Mhálanna, war an douar-bras]]
'''Inis Trá Tholl''' (''Inishtrahull'' e saozneg) zo un [[enezenn]] eus [[Iwerzhon]], e [[kontelezh Dún na nGall]], dirak [[Cionn Mhálanna]]. Al lodenn norshañ eus Iwerzhon eo, ma lakaer a-gostez karreg [[Rocabarraigh]] hag a zo pelloc'h c'hoazh en donvor.
War-hed 10 kilometr emañ diouzh an douar-bras. En em astenn a ra war 34 hektar : 1,3 km a-hed, a reter da gornôg, ha 480 metr a-led. Tapout a ra betek 41 metr a uhelder en he foent uhelañ. En tu kornôg dezhi ez eus un [[tour-tan]] 23 metr uhelder, ma oa gwarded betek 1989. Bremañ ez eo didud an enezenn, met betek 1929 e oa tud o vevañ enni. Er bloavezh-se e oant bet kaset holl d'an douar-bras.
[[Rummad:Inizi kontelezh Dún na nGall]]
0baeksl7idxh1460sr1o5yu76a8vm4p
2186826
2186814
2026-03-31T19:45:34Z
Dishual
612
2186826
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:Across to Malin - geograph.org.uk - 1012876.jpg|thumb|upright=1.4|An tour-tan en Inis Trá Tholl. En diabell e weler Cionn Mhálanna, war an douar-bras]]
'''Inis Trá Tholl''' (''Inishtrahull'' e saozneg) zo un [[enezenn]] eus [[Iwerzhon]], e [[kontelezh Dún na nGall]], dirak [[Cionn Mhálanna]]. Al lodenn norshañ eus Iwerzhon eo, ma lakaer a-gostez karreg [[Rocabarraigh]] hag a zo pelloc'h c'hoazh en donvor.
War-hed 10 kilometr emañ diouzh an douar-bras. En em astenn a ra war 34 hektar : 1,3 km a-hed, a reter da gornôg, ha 480 metr a-led. Tapout a ra betek 41 metr a uhelder en he foent uhelañ. En tu kornôg dezhi ez eus un [[tour-tan]] 23 metr uhelder, ma oa gwarded betek 1989. Bremañ ez eo didud an enezenn, met betek 1929 e oa tud o vevañ enni. Er bloavezh-se e oant bet kaset holl d'an douar-bras.
{{Historical populations
| align = none
| cols = 3
|footnote= Mammenn: {{cite web |url= http://www.cso.ie/px/pxeirestat/Statire/SelectVarVal/Define.asp?Maintable=CNA17&Planguage=0 |title= CNA17: Population by Off Shore Island, Sex and Year |author= Central Statistics Office |website= CSO.ie |access-date=October 12, 2016}}
|1841|54
|1851|68
|1861|55
|1871|53
|1881|49
|1891|53
|1901|65
|1911|80
|1926|39
|1936|4
|1946|4
|1951|4
|1956|4
|1961|5
|1966|3
|1971|3
|1979|3
|1981|3
|1986|6
|1991|0
|1996|0
|2002|0
|2006|0
|2011|0
|2016|0
}}
[[Rummad:Inizi kontelezh Dún na nGall]]
fuzbnodq19iz6d2i5zat1l8nnrpb9rk
Hiroo Onoda
0
107717
2186823
1998112
2026-03-31T19:19:29Z
Dishual
612
2186823
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:Hiroo Onoda young.jpg|thumb|<div class="center">'''Hiroo Onoda'''</div><div class="center">''E 1944-1945''</div>]]
'''Hiroo Onoda''' (19 a viz Meurzh [[1922]], [[Kamekawa]]-16 a viz Genver [[2014]], [[Tokyo|Tōkyō]]) a oa un ofiser el [[lu]] [[japanat]].
Brudet eo evit bezañ chomet o terc'hel e bost e [[janglenn]] [[Filipinez]] e-pad 29 bloavezh goude dibenn an [[Eil brezel-bed]], rak ne oa ket bet kelaouet e oa echu ar brezel.
{{DEFAULTSORT:Onoda, Hiroo}}
[[Rummad:Tud Japan]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1922]]
[[Rummad:Marvioù 2014]]
6p6t735cqjlvyc81atrvagu1vq3kk7x
Emgann Tudela
0
108976
2186852
2008367
2026-04-01T08:54:22Z
Dishual
612
2186852
wikitext
text/x-wiki
[[Image:La batalla de Tudela, por January Suchodolski.jpg|250px|thumb|'' [[Emgann Tudela]]'', gant [[January Suchodolski]]. ]]
'''Emgann Tudela''' zo un emgann a c'hoarvezas d'an [[23 a viz Du]] [[1808]], nepell diouzh [[Tudela]], en kreisteiz [[Navarra]], e [[Spagn]], entre an [[Arme Spagn|arme spagnol]] hag an arme c'hall. Trec'h e voe ar C'hallaoued, dindan ar jeneral [[Jean Lannes]] (1769-1809), war ar Spagnoled a oa renet gant ar jeneral [[Castaños]].
40 000 Spagnol a glaskas derc'hel penn ouzh 30 000 soudard gall ha polonat, a-raok bout faezhet. 6 000 Spagnol a varvas, ha 460 Gall.
C'hoarvezout a reas an emgann c'hwec'h miz goude [[emsavadeg an Dos de Mayo]], e Mae 1808.
==An armeoù==
E penn ar C'hallaoued e oa:
* [[Jean Lannes]], Dug Montebello ([[1769]]–[[1809]]),
* [[François Joseph Lefebvre]]
* [[Michel Ney]]
E penn ar Spagnoled e oa:
* [[Francisco Javier Castaños]]
* [[José de Palafox y Melci]]
* [[Juan O'Neylle]]
[[Rummad:Brezelioù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Emgannoù|Tudela]]
[[Rummad:Brezel Dizalc'hiezh Spagn]]
[[Rummad:Emgannoù an XIXvet kantved]]
7qntf1hy8t9mxu4mqpxspfw7pqdqxl5
Argantael (Abeozen)
0
114091
2186767
1599067
2026-03-31T17:16:04Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186767
wikitext
text/x-wiki
{{Stumm an titl|''Argantael'' (Abeozen)}}
'''''Argantael''''' zo ur romant [[brezhonek]] savet gant [[Abeozen]] etre [[1943]] ha [[1957]].
Embannet e oa bet evit ar wech kentañ e div lodenn e-barzh div niverenn eus ar gelaouenn ''[[Al Liamm]]'' :
* niverenn 72 (Genver-C'hwevrer [[1959]]), pennadoù I-IV, pajennoù 20-33,
* niverenn 73 (Meurzh - Ebrel 1959), pennadoù V-VII , pajennoù 130-145.
Dont a reas e-maez e [[1989]], dindan stumm ul levr bet embannet gant ''Al Liamm'' a-raok bezañ adembannet e [[2011]] gant [[An Alarc'h (ti-embann)|An Alarc'h Embannadurioù]].
== Danvez ==
Kriz e vo planedenn an [[Treger]]iad yaouank Lan Rannou. Aet da stourmer komunour tamm-ha-tamm, desket en deus diwar e goust n'hall ket an den pleustriñ war ar politikerezh hag ober war-dro e familh war un dro, dreist-holl p'eo bet desavet e wreg en ''un tiegezh devot kenañ'' : graet e veno gantañ mont kuit diouzh e bried, Renea Voulc'h, hag e verc'hig Soazig.
Soñjal a ra dezhañ e tro e donkadur da vat pa gej gant ar [[Kernev|Gernevadez]] Lena Stervinou, da-geñver ur brezegenn dalc'het gant [[Marcel Cachin]] (''Etre Koroll ha Kan, ez oa savet Marsel gozh da zistagañ un tamm prezegenn da Vretoned [[Pariz]].'') e Kernevez-ar-Roue (Villeneuve-le-Roi e galleg). Dindan nebeut amzer e tiwan ur garantez don etre an daou zen yaouank, tra ma ra freuz ha reuz [[Brezel Spagn]] er c'hreisteiz da [[Bro-C'hall|Vro-C'hall]]. Ha Lena dougerez. Siwazh dezhi ez eo tizhet gant un tenn dall tra ma oa oc'h arvestiñ ouzh un dibunadeg : ne vo ket ar vezeien evit saveteiñ he buhez na hini ar plac'hig a zouge, '''Argantael''' an anv-bihan dibabet dezhi...
[[Rummad:Romantoù brezhonek]]
[[Rummad:Abeozen]]
oexjwb75320wzec3rht0pa5a2n0f7cd
Charles Louis de Secondat, baron La Brède ha Montesquieu
0
114287
2186770
2156207
2026-03-31T17:16:30Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186770
wikitext
text/x-wiki
{{pennad zo|Montesquieu}}
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
{{Infobox/Titl|'''Montesquieu'''|c6ad96|talbenn skrivagner|000}}
|- align="center"
|colspan="2" | [[Restr:Montesquieu 1.png|270px]]<br>'''Montesquieu''' e [[1728]]<br><small>Poltred disin</small>
|-
| colspan="2" | <div style="background-color:#c6ad96; width:250px; height:2px;"></div>
|-
| '''Anv''' || Charles Louis de Secondat
|-
| '''Lesanv''' || Montesquieu
|-
| '''Ganedigezh''' || {{deiziad|18|Genver|1689}}<br>[[La Brèda]]<br>{{Rouantelezh Bro-C'hall}}
|-
| '''Marv''' || {{deiziad|10|C'hwevrer|1755}}<br>[[Pariz]]<br>{{Rouantelezh Bro-C'hall}}
|-
| '''Micher''' || [[Prederouriezh|Prederour]]<br>[[Skrivagner]]
|-
| '''Enorioù''' || [[Académie française]]<br>[[1728]]-[[1755]]<br>(Kador niv. 2)
|-
| colspan="2" | <div style="background-color:#c6ad96; width:250px; height:2px;"></div>
|-
| '''Yezh''' || [[Galleg]]
|- valign="top"
| '''Luskadoù<br>lennegel''' || [[Sklêrijennoù (prederouriezh)|Sklêrijennoù]]<br>[[Frankizouriezh]]
|-
| '''Doareoù''' || [[Romant lizheriek]]<br>[[Arnodskrid]]
|- bgcolor="#c6ad96"
| colspan="2" align="center" | '''Oberennoù pennañ'''
|- align="center"
| colspan="2" | ''Lettres persanes'' (1721)<br>''Les considérations'' (1734)<br>''De l'esprit des lois'' (1748)
|-
| colspan="2" | <div style="background-color:#c6ad96; width:250px; height:2px;"></div>
|-
| '''Levezonet gant''' ||
|- align="center"
| colspan="2" | [[Acts of Union 1707|''Acts of Union'' (1707)]], [[Aristoteles]], [[Jean Bodin|Bodin]],<br>[[Marcus Tullius Cicero|Cicero]], [[René Descartes|Descartes]], [[Thomas Hobbes|Hobbes]],<br>[[John Locke|Locke]], [[Nicolas Malebranche|Malebranche]], [[Polybios]]
|-
| colspan="2" | <div style="background-color:#c6ad96; width:250px; height:2px;"></div>
|-
| '''Heulierien''' ||
|- align="center"
| colspan="2" | [[Hannah Arendt|Arendt]], [[Bonreizh SUA]], [[Edmund Burke|Burke]], [[Émile Durkheim|Durkheim]],<br>[[Adam Ferguson|Ferguson]], [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel|Hegel]], [[David Hume|Hume]], [[Thomas Paine|Paine]],<br>[[Jean-Jacques Rousseau|Rousseau]], [[Alexis de Tocqueville|Tocqueville]]
|}
'''Charles Louis de Secondat, [[baronelezh|baron]] La Brèda ha Montesquiu''', ''Charles Louis de Secondat, baron de La Brède et de Montesquieu'' e anv [[gallek]] ([[La Brèda]], [[Gwienna]], {{deiziad|18|Genver|1689}} – [[Pariz]], {{deiziad|10|C'hwevrer|1755}}), anavezet ivez evel '''Montesquieu''' ken plaen ha tra, a oa ur [[Prederouriezh|prederour]] [[gall]] brudet dre e [[romant lizheriek]] ''[[Lettres persanes]]'' a-zivout [[Bro-C'hall]] ha dre e [[arnodskrid]] ''[[De l'esprit des lois]]''.
Prederour an aozadur [[Politikerezh|politikel]] ha kevredigezhel e voe Montesquieu, gant tud all evel [[John Locke]]. Diwar e veizadoù – dreist-holl [[disparti ar galloudoù]] – eo savet an [[demokratelezh]]ioù [[kornôg]]at.
== Buhez ==
Charles Louis de Secondat a voe ganet d'an {{deiziad|18|Genver|1689}} en un tiegezh tud-a-lezenn [[Protestantiezh|protestant]] eus an noblañs a sae e kastell [[La Brèda]] ([[Gironde (departamant|Gironde]]) e-kichen [[Bourdel|Bordèu]], mab henañ Jacques de Secondat ([[1654]]-[[1713]]) ha Marie-Françoise de Pesnel ([[1665]]-[[1696]]), baronez La Brèda ; [[niz]] Jean-Baptiste de Secondat, baron [[Montesquieu (Lot-et-Garonne)|Montesquiu]] ([[Lot-et-Garonne]]) e oa, alese e daou ditl a varon La Brèda diwar e vamm ha baron Montesquiu diwar e eontr. An daou anv ''La Brède'' ha ''Montesquieu'' a zougas gant lorc'h betek e varv.<br>
Ur c'hlasker bara anvet Charles a voe dibabet da baeron da Louis gant e dud, evit ma ne zisoñjje ket e oa ar beorien e vreudeur<ref>{{fr}} BEAUREIN, Jacques, ''Variété bordeloises'', Brdeaux, Féret & fils, 1876, p. 10 • [https://web.archive.org/web/20170906040152/http://1886.u-bordeaux-montaigne.fr/viewer/show/1321#page/n13/mode/1up/search/parrain Lenn en-linenn]</ref>.
Seizh vloaz e oa Charles Louis pa varvas e vamm d'an {{deiziad|13|Here|1696}}.
Goude bout bet skoliataet e skolaj oratorian [[Juilly]] ([[eskopti]] [[Meaux]], e [[Seine-et-Marne]] hiziv) adalek [[1700]] betek [[1705]] ha studiet ar [[Gwir (lezenn)|Gwir]] [[Impalaeriezh roman|roman]] betek [[1708]] ez eas da Baris ma chomas betek miz Kerzu [[1713]], pa varvas e dad. Bloaz goude, e [[1714]], e prenas ur garg a guzulier e [[parlamant]] Bordèu.<br>
D'ar mare-se e voe ganet [[Breizh-Veur]] diwar unaniezh [[Bro-Saoz]] ha [[Bro-Skos]] e [[1707]].
D'an {{deiziad|12|C'hwevrer|1715}} e sinas ur gevrat dimeziñ gant Marguerite Denis, merc'h un nevidour ; pemzektez goude avat e torras ar gevrat<ref name="VAC">VOLPILHAC-AUGER, Catherine : ''Montesquieu'', Folio Biographies, Gallimard, 2017, {{ISBN|978-2-07-046772-3}}</ref> hag e sinas unan all gant ur vaouez all : d'an [[30 a viz Ebrel]] ez euredas e Bordèu gant Jeanne de Lartigue, ur brotestantez a diegezh pinvidik ha noplaet e [[1704]] – berzet c'hoazh e oa ar brotestantiezh, abaoe torridigezh [[Skrid-embann Naoned]] dre [[Skrid-embann Fontainebleau (1685)]] ; argouroù a bouez a voe degaset ganti : kant mil lur<ref>[http://www.histoirepassion.eu/?Conversion-des-monnaies-d-avant-la-Revolution-en-valeur-actuelle War-dro 173 000 € (e 2007)]</ref>, ha douaroù amezek da La Brèda.<ref name="VAC" />
:D'ar [[1añ a viz Gwengolo]] e varvas ar roue [[Loeiz XIV (Bro-C'hall)|Loeiz XIV]], o lezel ar rouantelezh er verrentez arc'hant. Ar [[rejant]] [[Philippe d'Orléans (1674-1723)|Philippe d'Orléans]] a c'halvas da ziskoulmoù ; Montesquieu a gasas dezhañ ur skrid berr anvet ''Mémoire sur les dettes de l'État''<ref>''Mémoire sur les dettes de l’État'', Jean Ehrard emb., e ''Montesquieu, Œuvres et écrits divers 1 (Œuvres complètes, t. VIII)'', Oxford, Voltaire Foundation, 2003 {{ISBN|978-0-7294-0775-5}}</ref>. ma kinnigas un aridennad disentezioù sklaer ha resis – hini anezho avat ne voe lakaet e pleustr gant ar rejant e miz Kerzu 1715.
D'an [[10 a viz C'hwevrer]] [[1716]] e c'hanas Jeanne o mab henañ, Jean-Baptiste.
Goude marv e eontr e dibenn ar bloaz ez hêrezhas Charles de Secondat kalz madoù a-gevret gant ar garg a Bennreizhaouer ''([[Président à mortier]])'' e parlamant Bordèu, ha baronelezh Montesquiu. Bewech ma c'hallas ober e kuitaas e garg evit daremprediñ ar bed mondian.<br>
Dilennet e voe en ''Académie de Bordeaux'' ma lennas e zegadasenn gentañ, ''Dissertation sur la politique des Romains dans la religion''.<br>
E miz Du e werzhas evit 30 000 lur e garg a guzulier er parlamant, en devoa prenet evit 24 000 lur e 1714.<ref name="VAC" />
D'an {{deiziad|2|Mae|1717}} e voe tad d'ur verc'h, Marie-Catherine.<ref name="VAC" />.
Dedennet e oa gant ar skiantoù, pa zispignas kalz e levrdioù kêr da brenañ levrioù diwar-benn ar [[Korfadurezh|c'horfadurezh]], al [[louzawouriezh]], ar skiantoù [[fizik]]el hag all. Taolioù-arnod a reas, ha pennadoù skiantel a skrivas evit an Akademiezh : ''Discours sur la cause de l'écho'' ({{deiziad|1|Mae|1718}}))<ref>{{fr}} [https://www.msha.fr/formesdusavoir/index.php/academie/montesquieu-et-lacademie/memoires-academiques/discours-sur-lecho ''Formes du Savoir'']</ref>, ''Discours sur l'usage des glandes rénales'' ({{deiziad|25|Eost|1718}})<ref>{{fr}} [https://www.msha.fr/formesdusavoir/index.php/academie/montesquieu-et-lacademie/memoires-academiques/sur-les-glandes-renales ''Formes du Savoir'']</ref>, ''Discours sur la cause de la pesanteur des corps'' ha ''Discours sur la cause de la transparence des corps'' ([[1720]])<ref name="FDS">{{fr}} [https://www.msha.fr/formesdusavoir/index.php/academie/montesquieu-et-lacademie ''Formes du Savoir'']</ref>, ''Mémoire sur le principe et la nature du mouvement'' ([[1723]])<ref name="FDS" />
Goude-se e troas war-du ar [[politikerezh]] hag ar [[Kevredadouriezh|gevredadouriezh]] dre al [[lennegezh]] hag ar brederouriezh.<br>
E [[1721]] e voe embannet ''Lettres persanes'', disin, en [[Amsterdam]] ; en oberenn-se e ouezas Montesquieu deskrivañ ar gevredigezh c'hall dre selloù gweladennerien deuet eus [[Persia]]. Berzh bras a reas al levr ; dav e voe d'an aozer rannañ e vuhez etre Bordèu ha Paris, ma tarempredas ar saloñsoù – eno e tastumas sorbiennoù, soñjezonoù hag evezhiadennoù a embannas en e zoare eus an teskad ''Spicilèges''<ref>[http://montesquieu.ens-lyon.fr/spip.php?article62 ''CNRS''] ; Robert Laffont, 1991 {{ISBN|978-2-2210-5960-9}}</ref>.
D'an {{deiziad|19|Genver|1724}} e sinas Montesquieu ur skrid-embann en anv parlamant Bordèu a c'hourmenne groñs ma vije doujet d'ur skrid-embann all, deiziadet {{deiziad|7|Gouere|1723}}, hag a lakae termen da wallziforc'h un darn eus poblañs ar c'horn-bro : ar [[kalvez|gilvizien]]<ref>{{fr}} D<sup>r</sup> H.-M. Fay, 'Lépreux et cagots du Sud-Ouest'', Honoré Champion, 1910 • [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k57243705/f12.item.r=Montesquieu.langFR.zoom Lenn en-linenn]</ref>.<br>
En hevelep bloavezh e skrivas ''Traité des devoirs''<ref>[https://books.google.fr/books/about/Le_Trait%C3%A9_des_devoirs_de_Montesquieu.html?id=HqzPHAAACAAJ&redir_esc=y''Google books'']</ref> hag e savas ''Dialogue de Sylla et d'Eucrate'', embannet tregont vloaz goude ([[1745]]).
[[Restr:Chateau la brede.jpg|thumb|left|Kastell La Brèda]]
E [[1725]] ez embannas ur [[barzhoniezh|varzhoneg]] anvet ''Le Temple de Gnide'', seizh kan e [[komz plaen]] enni ha doare [[Henc'hres]] warni, hep he sinañ bepred<ref>[https://lirenligne.net/livre/%20MONTESQUIEU/Le%20temple%20de%20Gnide/904 ''Le Temple de Gnide'']</ref>.<br>
E miz Du e tistagas er parlamant un ''Discours sur l'équité'' ma tagas [[justis]] e amzer.
E [[1726]] e werzhas e garg a Benreizhaouer, hep gwerzhañ gwirioù e ziskennidi warni avat, evit galloud chom e Paris diouzh e c'hoant.<br>
D'an {{deiziad|23|C'hwevrer|1727}} e voe ganet e verc'h Denise.<ref name="VAC" />
Daou vloaz goude e voe dilennet en ''[[Académie française]]'' goude marv [[Louis de Sacy]] (kador niv. 2).<br> Diouzhtu e krogas da veajiñ dre [[Europa]] : [[Aostria]], [[Hungaria]] hag [[Italia]] e [[1728]], [[Alamagn]] e [[1729]], [[Holland]] ha [[Bro-Saoz]] etre [[1729]] ha [[1731]] ; bewech e studias [[armerzh]], [[douaroniezh]], [[gounezerezh]], politikerezh ha stuzioù ar vro.<br>
Ur bloavezh e chomas e Bro-Saoz ; e [[1730]] e voe degemeret da ezel eus ar ''Royal Society of [[Londrez|London]]''<ref>{{en}} [http://freemasonry.bcy.ca/biography/montesquieu_c/montesquieu_c.html ''Grand Lodge of British Columbia and Yukon'']</ref> ; eno ivez e voe degemeret, e miz Mae 1730, e [[frañmasonerezh|log vasonek]] ''Horn Lodge'' London.<ref name="VAC" /><ref>{{en}} BERMAN, Richard Andrew (2010) : ''The Architects of Eighteenth Century English Freemasonry, 1720–1740'', [https://web.archive.org/web/20230126201451/https://ore.exeter.ac.uk/repository/bitstream/handle/10036/2999/bermanr.pdf?sequence=2 ''University of Exeter]</ref>{{,}}<ref>{{en}} CARPENTER, Audrey T. (2011) : ''John Theophilus Desaguliers – A Natural Philosopher, Engineer an Freemason in Newtonian England''] • [https://books.google.fr/books?id=bjodCgAAQBAJ&pg=PA107&lpg=PA107&dq=montesquieu+freemason+1730&source=bl&ots=RRRWFs2QW4&sig=pUp7No-YCkuE0f9Px_8O_N2AjGc&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwjN-8OnnMXXAhXSyRoKHYAQAdwQ6AEISzAH#v=onepage&q=montesquieu&f=false Lenn en-linenn]</ref>
Pa voe distro da gastell La Brèda, e 1731, e lakaas renabliñ e levraoueg tra ma laboure war disoc'hoù e veajoù : ''Réflexions sur la sobriété des habitants de Rome comparée à l'intempérance des anciens Romains'' ([[1732]]) ha ''Réflexions sur le caractère de quelques princes'' ([[1733]])<ref>[https://web.archive.org/web/20190827100950/http://dictionnaire-montesquieu.ens-lyon.fr/fr/article/1376400036/fr/ ''Dictionnaire Montesquieu'']</ref>.<br>
E miz Mezheven [[1734]], ez embannas un arnodskrid politikel : ''Considérations sur les causes de la grandeur des Romains et de leur décadence'', hag a oa e gwirionez un dielfennadur eus stad politikel Bro-C'hall. Ul labour all, ''Réflexions sur la monarchie universelle en Europe'', a gavas gwelloc'h distrujañ – ur skouerenn zo deuet betek ennomp koulskoude<ref>[http://www.droz.org/france/fr/543-9782600004053.html ''Librairie Droz'']</ref>.
E [[1737]] e voe taget gant pennadurezhioù Gwienna, reoù an [[Iliz katolik roman]] hag ar Stad c'hall en abeg dezhañ bout ezel eus ar frañmasonerezh ; kenderc'hal a reas evelato da zaremprediñ logoù masonek Bordèeu ha Paris.<br>
War-dro [[1739]] e krogas da skrivañ e bennoberenn, ''De l'esprit des lois'', a zeuas er gouloù e [[Geneva]] e [[1748]], hep anv an aozer. Berzh bras a reas al levr, pa gaver ennañ pennaennoù ar skiantoù armerzhel ha kevredigezhel. Taget e voe avat adalek [[1749]] gant [[Jañseniezh|jañsenourien]] an Iliz katolik pergen, ar pezh a gasas Montesquieu da embann ''Défense de l'Esprit des lois'' hag ''Éclaicissements sur l'Esprit des lois'' e [[1750]] ; an Iliz a lakaas berz war al levr e [[1751]], ha war meur a oberenn all gant Montesquieu. En hevelep bloaz e voe degemeret ar mesker en ''Académie de Stanislas'' e [[Nancy]], goude dezhi bout resevet e arnodskrid politikel anvet ''Lysimaque'', a voe embannet e [[1754]]. E [[1752]] ez echuas an tabut a-zivout ''De l'esprit des lois''.<br>
Dre Europa a-bezh avat e voe douget meuleudi d'an oberenn, e Breizh-Veur dreist-holl.
Kalz labour a reas Montesquieu e-keit-se : un adwel a reas d'e ''Lettres persanes'' ha d'e bennoberenn verzet. Ne zeuas ket a-benn avat da echuiñ ur pennad evit an ''[[Encyclopédie ou Dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers]]'' ; ''Essai sur le goût'', an dornskrid diechu, a voe embannet el levrenn VII ([[1757]]).
D'an {{deiziad|10|C'hwevrer|1755}} e varvas diwar un [[Terzhienn|derzhienn]] domm. Antronoz e voe beziet e [[chapel]] Sainte-Geneviève, en iliz Saint-Sulpice e Paris.
== Mennozhioù ==
[[File:Montesquieu, De l'Esprit des loix (1st ed, 1748, vol 1, title page).jpg|thumb|Pajenn gentañ ''De l'esprit des lois'', 1748]]
===Prederouriezh an Istor===
Hervez Montesquieu n'o devez an dud hag an darvoudoù nemet ur perzh dister e red an [[Istor]], rak ul luskad diazez zo a-raok pep darvoudenn istorel, evel m'er skrivas e ''Considérations sur les causes de la grandeur des Romains et de leur décadence'' (1734)
{{Quotation|Ce n’est pas la Fortune qui domine le monde. On peut le demander aux Romains, qui eurent une suite continuelle de prospérités quand ils se gouvernèrent sur un certain plan, et une suite non interrompue de revers lorsqu’ils se conduisirent sur un autre. Il y a des causes générales, soit morales, soit physiques, qui agissent dans chaque monarchie, l’élèvent, la maintiennent, ou la précipitent ; tous les accidents sont soumis à ces causes, et, si le hasard d’une bataille, c’est-à-dire une cause particulière, a ruiné un État, il y avait une cause générale qui faisait que cet État devait périr par une seule bataille. En un mot, l’allure principale entraîne avec elle tous les accidents particuliers.|Pennad XVIII}}
Anien vac'hom [[Mab-Den|mab-den]] eo al lusk pennañ, hervez ar prederour. Kentoc'h en hevelep skrid, a-zivout an tremen eus ar [[Republik Roma|Republik]] d'an [[Impalaeriezh roman|Impalaeriezh]] iriennet gant [[Caius Julius Caesar|Julius Caesar]] ha [[Gnaeus Pompeius Magnus|Pompeius]], e skrivas kement-mañ :
{{Quotation|Si César et Pompée avaient pensé comme Caton, d’autres auraient pensé comme firent César et Pompée, et la République, destinée à périr, aurait été entraînée au précipice par une autre main|Pennad XI}}
===Politikerezh===
Da heul [[Herodotos]] ha [[Tacitus]] e voe Montesquieu unan eus boulc'herien an [[denoniezh]], pa glaskas rummata kevredigezhioù mab-den diouzh o reizhiadoù politikel, o c'heñveriañ ha displegañ mont en-dro an aozadurioù e kement kevredigezh en deus studiet.<br>
En e bennoberenn ''De l'esprit des lois'' emañ disorc'h al labour-se.
;Gouarnamantoù
Tri doare [[gouarnamant]] zo, hervez ar prederour, pep hini anezho o vout skoret gant ur bennaenn resis : an [[unpenniezh]], ma vez hêrezhel penn ur gouarnamant dizalc'h, ar bennaenn o vout an [[enor]] ; ar [[republik]], ma vez dilennet gant ar bobl pennoù ur gouarnamant dizalc'h, ar bennaenn o vout ar vertuz ; ar [[mac'homerezh]], ma vez un [[Diktatouriezh|diktatour]] e penn ur gouarnamant hualet, ar bennaenn o vout ar [[spont]]<ref>[https://fr.wikisource.org/wiki/De_l%E2%80%99esprit_des_lois_(%C3%A9d._Nourse)/Livre_2 ''De l'esprit des lois'', levrenn II]</ref>.
;Disparti ar galloudoù
''Tris politica'' eo an anv [[latin]] a roas d'e rannadur eus ar gevredigezh c'hall e teir renkad : an unpenniezh, m'emañ ar galloud etre un den hepken ; ar [[Brientinelezh|vrientinelezh]], pa vez ar galloud gant ur renkadig tud gwirioù-dreist ganto ; ar bobl, da lavarout eo ar peuurest eus an dud, eus ar [[bourc'hizelezh|vourc'hizelezh]] betek ar [[gwerin|werin]].<br>
Daou zoare beli gouarnamantel a dermenas ivez : ar [[riegezh]], a zo e penn ur [[Stad]], hag ar [[Melestradurezh|velestradurezh]], a laka ar Stad da vont en-dro.<br>
Rannet en deus ar velestradurezh e tri galloud : ar galloud lezenniñ a embann reolennoù ar Stad, ar galloud barn o displeg, ar galloud erounit o laka da dalvezout. Rekis eo, a skrivas, e vefe dispartiet ar galloudoù-se an eil diouzh egile, evit ma ne vefe ket beli unan anezho dreist hini ar re an daou all, a-hinienn pe a-stroll<ref>[https://fr.wikisource.org/wiki/De_l%E2%80%99esprit_des_lois_(%C3%A9d._Nourse)/Livre_11#CHAPITRE_V._De_l.E2.80.99objet_des_.C3.A9tats_divers. ''De l'esprit des lois'', levrenn XI]</ref>. Gant ar mennozh-se, bet embannet e kreiz ren ar roue c'hall [[Loeiz XV (Bro-C'hall)|Loeiz XV]], e vije kaset da get reizhiad hengounel ar Stad c'hall rannet etre ar [[Kloer|c'hloer]], ar vrientinelezh hag ar bobl ; diverket e vije bet an nemorant eus ar [[Gladdalc'helezh|c'hladdalc'helezh]], ar pezh na voe klasket ober nemet 40 vloz diwezhatoc'h da vare an [[Dispac'h gall]].
===Sklaverezh===
Hag a-du pe a-enep ar sklaverezh e savas Montesquieu ?<br>
Adalek 1716 e voe Bordèu ur porzh [[morianeta]]er ; 508 beaj a voe graet, tremen 130 000 morian a voe divroet ha lakaet da [[Sklaverezh|sklaved]] betek [[1848]] ; e [[Naoned]] hepken e voe brasoc'h ar c'henwerzh-se<ref>SAUGERA, Éric (rener) : ''Bordeaux port négrier'', J & D, 1995 {{ISBN|978-2-8412-7042-2}}</ref>{{,}}<ref>DE WISMES, Armel : ''Nantes et le temps des négriers'', France Empire, 2010 {{ISBN|978-2-7048-0694-2}}</ref>. <br>
Ker pouezus e oa ar sklaverezh d'e vare ma ouestlas Montesquieu 19 pennad levrenn XV ''De l'esprit des lois'' dezhañ<ref>[https://fr.wikisource.org/wiki/De_l%E2%80%99esprit_des_lois_(%C3%A9d._Nourse)/Livre_15 ''De l'esprit des lois'', levrenn XV]</ref> ; ar pennad V a bled gant ar morianeta.
Er pennad I, ''De l'esclavage civil'', e skriv ar prederour :
{{Quotation|''Il n’est pas bon par sa nature : il n’est utile ni au maître, ni à l’esclave : à celui-ci, parce qu’il ne peut rien faire par vertu ; à celui-là, parce qu’il contracte avec ses esclaves toutes sortes de mauvaises habitudes, qu’il s’accoutume insensiblement à manquer à toutes les vertus morales, qu’il devient fier, prompt, dur, colere, voluptueux, cruel.''}}
hogen e skriv ivez e c'heller gougemer ar sklaverezh er broioù mac'hom, peogwir e vezer dindan sklaverezh politikel enno dija – n'eus mui tamm frankiz keodedel ''[[de facto]]''; met arabat e vije sklaved dindan ur gouarnamant unpennel.<br>
Ar pennadoù II betek IV a bled gant orin ar gwir da gaout sklaved ; enno e sav Montesquieu enep ar sklaverezh :
{{Quotation|''L’esclavage est d’ailleurs aussi opposé au droit civil qu’au droit naturel.'' (Pennad II)<br>''Les connoissances rendent les hommes doux ; la raison porte à l’humanité : il n’y a que les préjugés qui y fassent renoncer.'' (Pennad III)<br>''Louis XIII se fit une peine extrême de la loi qui rendoit esclaves les negres de ses colonies : mais, quand on lui eut bien mis dans l’esprit que c’étoit la voie la plus sûre pour les convertir, il y consentit.'' (Pennad IV)}}
Ar pennad V, ''De l'esclavage des negres'', a grog gant ''Si j’avois à soutenir le droit que nous avons eu de rendre les negres esclaves, voici ce que je dirois.'' ; goude-se emañ 9 arguzenn evit sevel a-du gant sklaverezh ar vorianed, hogen aes eo distroadañ pep hini anezho. Lakaet eo bet ar pennad-se da bimpatrom ar [[poellata]] dre an emsiv ha da bimpatrom ar flemmskrid : diskar a ra Montesquieu ar sklavelourien dre ober van da sevel a-du ganto.<br>
Hogen er pennadoù all e komprener ne skriv nemet enep sklavelourien Bro-C'hall, enep ar morianeta, enep ar sklaverezh e diabarzh ar gevredigezh c'hall. Er pennad VI e tegemer ar ''sklaverezh dous-dous'' a zo en [[Alamagn]], ma klask an dud hag a zo re wan da emsevel mont da sklaved ; un doare kevrat e vije neuze etre ar sklaved hag o mistri...<br>
... Kent disklêriañ er pennad VII :
{{Quotation|''Mais, comme tous les hommes naissent égaux, il faut dire que l’esclavage est contre la nature, quoique, dans certains pays, il soit fondé sur une raison naturelle''}}
Ar broioù-se, emezañ, a ranker diforc'hañ diouzh re Europa « m'eo bet torret [ar sklaverezh] . . . a-drugarez d'ar [[Kristeniezh|gristeniezh]] » – ne oa sklaverezh (ofisiel) ebet e diabarzh rouantelezh c'hall an {{XVIIIvet kantved}}, met miliadoù a sklaved zo bet lakaet da dremen dre he forzhioù.<br>
''Il faut donc borner la servitude naturelle à de certains pays particuliers de la terre.'' eo deroù ar pennad VIII, anvet ''Inutilité de l'esclavage parmi nous'' ; ne hañval ket bout aner er broioù nann-europat.
Er pennad IX, ''Des nations chez lesquelles la liberté civile est généralement établie'', e sav adarre enep ar sklaverezh en e gevredigezh.<br>
Er pennad X e laka "sklaverezh" ha "gladdalc'helezh" keñver-ha-keñver ; gwelloc'h eo bout en eil pe egile eget bout en daou war an dro.<br>
''Ce que les loix doivent faire par rapport à l’esclavage'' eo titl ar pennad XI, ur frazenn hepken ennañ :
{{Quotation|''Mais, de quelque nature que soit l’esclavage, il faut que les loix civiles cherchent à en ôter, d’un côte les abus, & de l’autre les dangers.''}}
Pennad XII : ''il faut que l’esclavage soit pour l’utilité, & non pas pour la volupté'', a lenner. Dav eo d'ar mestr chom hep kemer gwreg e sklav, dre zoujañs evit elevez ar sklaved.<br>
Er pennad XIII e tispleg ar prederour ez eo arvarus kaout un niver bras a sklaved en ur gevredigezh ; peogwir ne vezont ket en o frankiz ez int « enebourien naturel ar gevredigezh » gouest da emsevel. Arabat eo neuze e vijent re niverus.<br>
Reizhpoell neuze eo ar pennadoù XIV ha XVI, ''Des esclaves armés'' :
{{Quotation|''Il est moins dangereux, dans la monarchie, d’armer les esclaves, que dans les républiques. Là, un peuple guerrier, un corps de noblesse, contiendront assez ces esclaves armés. Dans la république, des hommes uniquement citoyens ne pourront gueres contenir des gens qui, ayant les armes à la main, se trouveront égaux, aux citoyens.'' (Pennad XIV)<br>''Quand toute la nation est guerriere, les esclaves armés sont encore moins à craindre.'' (Pennad XV)}}
Hirik eo ar pennad XVI, ''Précautions à prendre dans le gouvernement modéré''. Ennañ e tispleg Montesquieu penaos e rank ar vistri chom hep bout kaletoc'h eget ar sklaverezh evit mirout ouzh ar sklaved a emsevel daoust dezho bout niverus, rak pa dremen ar sklaved eus ar stad a genlabourerien da draezoù a stroñs e ranker embann lezennoù kriz evit o derc'hel sujet.<br>
Lezennoù a ranker staliañ evelkent, eme ar prederour er pennad XVII anvet ''Réglemens à faire entre les maîtres & les esclaves'' :
{{Quotation|''Le magistrat doit veiller à ce que l’esclave ait sa nourriture & son vêtement : cela doit être réglé par la loi. Les loix doivent avoir attention qu’ils soient soignés dans leurs maladies & dans leur vieillesse.''}}
Gant ar frankizidi hag an [[Tizhog|dizhoged]] e pled an daou bennad diwezhañ. Arabat eo, hervez an aozer, lakaat dre lezenn un niver bras a sklaved en o frankiz ; gwelloc'h eo ober tamm-ha-tamm, dre veur a zoare. Arabat eo ivez reiñ d'ar frankizidi kement ha gwirioù ha d'o mistri :
{{Quotation|''Lorsqu’il y a beaucoup d’affranchis, il faut que les loix civiles fixent ce qu’ils doivent à leur patron, ou que le contrat d’affranchissement fixe ces devoirs pour elles. On sent que leur condition doit être plus favorisée dans l’état civil que dans l’état politique ; parce que, dans le gouvernement même populaire, la puissance ne doit point tomber entre les mains du bas peuple.''}}
=== Ar relijion ===
<!--E-keñver
ar relijion e c'hell Montesquieu bezañ gwelet evel un douead hag ur
prederour-dieub betek bezañ difeson hag enebus ouzh ar feiz Kristen
hag ar pab.
''"Il y a en Europe un magicien qui s'appelle le pape. Tantôt il nous fait
croire que trois ne font qu'un, que le pain qu'on mange n'est pas du
pain, ou que le vin qu'on boit n'est pas du vin, et mille autres
choses de cette espèce."''
An
destenn-mañ a ziskouez e lak ar relijion anezho da grediñ e traoù
n'int ket skiantel na reizh hag an dizemglev en deus montesquieu evit
drougimplijoù ar fidelled.
Evit
Montesquieu, ar relijion he deus da vezañ dindan an interestoù
broadel a c'hell bezañ gourdrouzet gant an drougimplijoù ha
gwrac'hetaj ur relijion hepken. Met m'ez eus meur a relijion, bez e
vo unan o zifaziañ eben, bez e vo o fonfsion sokial a deuio da vezañ
kentañ ha ket o danvez relijiel.-->
=== An ingalded ===
<!--Evit
Montesquieu, an urzh sokial en deus da vezañ diazezet war al
lezennoù a blen an natur. Evitañ ar frankiz a zo ur gwir natureL.
Sosiolog a-raok e amzer, implijout a ra ur feson skiantel evit
dielfennañ ar gevredigezh. E-barzh al lizherennoù persaned, e lak
war-wel sioù ar gevredigezh Gall. Montesquieu, e-barzh <nowiki>''</nowiki>Spered al
lezhennoù<nowiki>''</nowiki> a rann an tri galloud (lezennat, barnañ hag oberenn.
C'hoant en deus un hantererezh da lavaret eo ur parlamant a vefe
dileuriad ar vro. Hervezañ ar Vac'homerezh a zo savet
diwar an aon, ar Vonarkiezh war an enor hag ar Republik war ar
vertuz.
''« Il y a dans chaque Etat trois sortes de pouvoirs : la puissance
législative, la puissance exécutrice et la puissance de juger.
Lorsque dans la même personne la puissance législative est réunie
à la puissance exécutrice, il n'y a point de liberté. Il n'y a
point encore de liberté si la puissance de juger n'est pas séparée
de la puissance législative et de l'exécutrice. Chez les Turcs, où
ces trois pouvoirs sont réunis sur la tête du sultan, il règne un
affreux despotisme. »''
''''D'après Montesquieu, De l'esprit des lois, 1748.''''
Da
lavaret eo evit interestoù boutin ar bopl, evit stourm ouzh ar
galloud tid hag ouzh ar vac'homerezh eo ret rannañ ar galloudoù
evit ma ne vefent ket gant un den hepken mod-all an dirantelezh pe an
diktatouriezh a vefe staliet er vro-mañ evel e bro an durked gant ar
sultan ha ne vefe bet plas ebet ken evit ar frankiz. -->
=== Ar c'hontrollerezh ===
<!--Anavezout
ar rae ar c'hontrollerezh a oa e Bro C'hall neuze en deus embannet e
oberennoù/
* Dre an disanv.
* Embannet en deus e levrioù e broioù all evel e Amsterdam disanv. Ouzhpenn e vez merzhet en deus eskemmet an anvioù gant troadelloù da skouer: « Penn bras ar gristenien » da lavaret eo ar pab pe c'hoazh « ar priñs » evit ar roue Loeiz XIV.
* Ur sell estren hag a bell en deus lakaet ar ratoz.
Ar
fed e vefe daou persan o veajiñ e Bro C'hall a ouzhpenn ar santimant
faos eeunegezh er romant gant kuriusted an Oriant.
-->
== Levrlennadur ==
* MONTESQUIEU, ''Œuvres complètes'', La Pléiade, Gallimard : levrenn I {{ISBN|978-2-0701-0365-2}}, levrenn II {{ISBN|978-2-0701-0366-9}}
* VOLPILHAC-AUGER, Catherine : ''Montesquieu'', Folio Biographies, Gallimard, 2017 {{ISBN|978-2-07-046772-3}}
* VOLPILHAC-AUGER, Catherine : ''Montesquieu — Mes pensées'', Folio, Gallimard, 2014 {{ISBN|978-2-07-044368-0}}
==Liammoù diavaez ==
;Oberennoù Montesquieu
* [https://fr.wikisource.org/wiki/Lettres_persanes ''Lettres persanes'']
*[https://fr.wikisource.org/wiki/Consid%C3%A9rations_sur_les_causes_de_la_grandeur_des_Romains_et_de_leur_d%C3%A9cadence/Texte_entier ''Considérations sur les causes de la grandeur des Romains et de leur décadence'']
* [http://classiques.uqac.ca/classiques/montesquieu/de_esprit_des_lois/de_esprit_des_lois_tdm.html ''De l'esprit des lois'']
;Diwar-benn Montesquieu
* [http://www.chateaulabrede.com/ ''Château de La Brède'']
* [https://web.archive.org/web/20171117224454/http://dictionnaire-montesquieu.ens-lyon.fr/fr/accueil ''Dictionnaire Montesquieu'']
* [http://montesquieu.huma-num.fr/accueil ''Montesquieu – Bibliothèques & éditions]
* [https://web.archive.org/web/20171117022355/http://www.societe-montesquieu.org/ ''Société Montesquieu'']
== Notennoù ==
{{Daveoù|bannoù=2}}
{{DEFAULTSORT:Montesquieu, Charles Louis}}
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
[[Rummad:Prederourien Bro-C'hall]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1689]]
[[Rummad:Marvioù 1755]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek an XVIIIvet kantved]]
dljv4m9miqzcyjh9n6gcm0b9i2gu3u0
Roll al levrioù brezhonek troet diwar yezhoù all, hervez ar bloavezhioù
0
116985
2186796
2117418
2026-03-31T17:18:08Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186796
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{{LabourAChom}}
Setu amañ ur roll eus al levrioù brezhonek troet diwar yezhoù all, hervez ar bloavezhioù.
==2024==
* Alessandro Baricco, ''Seiz'', troet diwar an [[italianeg]] gant [[Serj Richard]], Embannadurioù Al Liamm. Romant.
==2023==
* Joan Bodon, ''Ar vein war an hent'', troet diwar an [[okitaneg]] gant [[Joel Donarzh]], Embannadurioù Al Liamm. Romant.
==2022==
*[[Arthur Le Moyne de La Borderie]], ''Istor Breizh - Eil levrenn'', [[Ar Gouloù Gwenn]], troet gant [[Tepod Mab Kerlevenez]] ha [[Roparz Hemon]] diwar ''Histoire de Bretagne''.
* [[Jules Verne]], ''An enezenn gevrinus, lodenn 2, An den dilezet'', brezhoneg gant [[Stefan Carpentier]]. ''L'île mystérieuse, 2. L'homme oublié. Romant.
==2021==
*[[Ekaterina Balobanova]], ''Ur Rusianez e Breizh er bloavezhioù 1850'', troet gant [[Anna Mouradova]], [[An Alarc'h Embannadurioù|An Alarc'h]].
*[[Khalil Gibran]], ''Ar Profed'', troet gant [[Alan Dipode]], [[Evertype]].
*[[Arthur Le Moyne de La Borderie]], ''Istor Breizh - Kentañ levrenn'', [[Ar Gouloù Gwenn]], troet gant [[Tepod Mab Kerlevenez]] diwar ''Histoire de Bretagne''.
*[[Béatrice Riou]] ha [[Julien Thomas]], ''Monet er Gerveur'', [[Skol Vreizh]], troet gant [[Paolig Combot]] diwar ''Claude Monet à Belle-Île-en-Mer''.
;Gant skoazell ar C'huzul-rannvro
*[[Kris]] hag [[Étienne Davodeau]], ''Un den zo marvet'', [[Nadoz-Vor embannadurioù|Nadoz-Vor Embannadurioù]], troet gant [[Jeremi Kostiou]] diwar ''Un homme est mort''.
*[[Ray Bradbury]], ''Fahrenheit 451'', [[An Alarc'h Embannadurioù|An Alarc'h]], troet gant [[Alan Martel]] diwar ''Fahrenheit 451''.
*[[Jack Kerouac]], ''War an hent'', [[Al Liamm]], troet gant [[Kristian Braz]] diwar ''On the Road''.
*[[Gabriel García Márquez]], ''Dezrevell ur marv rakkemennet'', troet gant [[Aleksandr ar Gall]] diwar ''Crónica de una muerte anunciada'', [[Mouladurioù Hor Yezh]].
*[[Ousmane Sembène]], ''An urzh-paeañ'', troet gant [[Aline Gleoneg]] diwar ''Le Mandat'', Mouladurioù Hor Yezh.
*[[John Steinbeck]], ''Ar berlezenn'', Mouladurioù Hor Yezh, troet gant [[Yveline Le Don]] diwar ''The Pearl''.
* Jules Verne, ''An Enezenn gevrinus - Lodenn 1 - Peñseidi an oabl'', Al Liamm, troet gant [[Stefan Carpentier]] diwar ''L'Île mystérieuse - Les naufragés de l'air''.
==2020==
*[[Andrew Lang]], ''Esben hag ar sorserez'', [[Sav-Heol]], troet gant [[Mark Kerrain]].
*[[Pierre Mac Orlan]], ''[[Ostizien ar C'hi Melen Mat]]'', [[Aber (kelaouenn)|Aber]], troet gant [[Goulc'han Kervella]].
*[[Prosper Mérimée]], ''Gwreg-arem Illa'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], troet gant [[Thomas Loyer]].
*[[Michelle Nic Pháidín]], ''Ar gelaouennerez'', [[An Alarc'h (ti-embann)|An Alarc'h]], troet gant [[Rhisiart Hincks]].
;Gant skoazell ar C'huzul-rannvro:
*[[Italo Calvino]], ''Ar marc’heg na oa ket anezhañ'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], troet gant [[Serj Richard]].
*[[Hugo Hamilton]], ''[[Ar re vrizhellet]]'', An Alarc'h, troet gant [[Herve ar Beg|Herve Beg]].
==2019==
*[[Olivier Bras]] ha [[Jorge González]], ''Allende, an emgann diwezhañ'', [[Nadoz-Vor Embannadurioù|Nadoz-Vor]], troet gant [[Jeremi Kostiou]].
*[[Pins]], ''[[Tiny & Tall]] : Gleipnir - Un avantur dic'hortoz'', [[Nidiad]], troet gant [[Hoel Mahe]] ha [[Malo Adeux]].
*[[Peter Tremayne]], ''Marc'heger ar Marv'', An Alarc'h, troet gant [[Jean-Michel Mahe]].
*[[Oscar Wilde]], ''Tasmant Canterville'', An Alarc'h, troet gant [[Loik Kampion]].
;Gant skoazell ar C'huzul-rannvro:
*[[Italo Calvino]], ''Ar baron pintet'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], troet gant [[Serj Richard]] diwar ''Il Barone rampante'', 1957.
*[[Jean Giono]], ''Gwim'', Mouladurioù Hor Yezh, troet gant [[Thomas Loyer]] diwar ''Regain'', 1930.
*[[John McGahern]], ''Merc'hed war-dro'', [[Al Liamm]], troet gant [[Kristian Braz]].
*[[Jón Kalman Stefánsson]], ''Baradoz hag Ifern'', [[An Alarc'h embannadurioù|An Alarc'h]], troet gant [[Mich Beyer]] hag [[Olöf Pétursdottir|Ólöf Pétursdóttir]].
*[[Fred Uhlman]], ''Unanet adarre'', An Alarc'h, troet gant [[Bernard Gery]].
==2018==
*[[Louis Guilloux]], ''Daouzek boled aet d'ober ur stribilhon'', [[Embannadurioù Goater|Goater]], troet gant [[Maguy Kerisit|Maguy Kérisit-Louédoc]]
*[[Tangi Malmanche]], ''Kou ar vran'', [[Aber (kelaouenn)|Aber]], troet gant [[Pierrette Kermoal]].
*[[Petros Markaris]], ''Peurzorn'', [[An Alarc'h embannadurioù|An Alarc'h]], troet gant [[Alan Botrel]].
*[[Rabindranath Tagor]], ''Er gêr hag er bed'', An Alarc'h, troet gant [[Yann-Varc'h Thorel]].
*[[Guy de Maupassant]], ''Istorioù Maouezed'', [[Sav-Heol]], troet gant [[Mark Kerrain]].
;Gant skoazell ar C'huzul-rannvro:
*[[Margaret Atwood]], ''Istor ar vatezh ruz'', An Alarc'h embannadurioù, troet gant [[Alan Martel]].
*[[J.D. Salinger]], ''An diwaller er segaleg'', [[Al Liamm]], troet gant [[Kristian ar Braz]].
==2017==
*[[Lyman Frank Baum]], ''Hudour burzhudus Oz'', [[Aber (kelaouenn)|Aber]], troet gant [[Mari-Elen Maze]].
*[[Philip José Farmer]], ''Strinkellikat a raent evel bravigoù'', [[Ar Granenn]], troet gant [[Ronan an Deroff]].
*[[David Revoy]], ''Pepper & Carrot - levr 2'', [[Ar Gripi]], troet gant [[Stefan Carpentier]].
;Gant skoazell ar C'huzul-rannvro
*[[Erri de Luca]], ''An deiz a-raok an eürusted'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], troet gant [[Serj Richard]].
*[[Gabriel García Márquez]], ''Ar c'horonal ne skriv den dezhañ'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], troet gant [[Aleksandr ar Gall]].
*[[J.K. Rowling]], ''Harry Potter ha Kambr ar Sekredoù'', [[An Amzer]] embanner, troet gant [[Mark Kerrain]].
==2016==
*[[Richard Bach]], ''Jonathan Livingston ar gouelan'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], troet gant [[Bernard Gery]].
*[[Paskal Bresson]] hag [[Erwan ar Saeg]], ''Bugaled Breizh'', [[Nadoz-Vor embannadurioù|Nadoz-Vor]], troet gant [[Jeremi Kostiou]].
*Pascal Bresson, [[Stéphane Duval]] ha [[Lionel Chouin]], ''Gaou Carré, ar bugel soudard'', Paquet, troet gant [[Jakez-Erwan Mouton]].
*[[Rudyard Kipling]], ''[[Levr ar Janglenn]]'', [[Aber (kelaouenn)|Aber]], troet gant [[Mari-Elen Maze]].
*[[Martin Luther]], ''Sola fide'', An Alarc'h, troet gant [[Gérard Cornillet]].
*[[Petros Markaris]], ''Bara deskadurezh frankiz'', [[An Alarc'h Embannadurioù|An Alarc'h]], troet gant [[Alan Botrel]].
*[[David Revoy]], ''Pepper & Carrot''. [[Ar Gripi]], troet gant [[Stefan Carpentier]].
*[[Peter Tremayne]], ''Marv an arc'heskob'', [[An Alarc'h embannadurioù|An Alarc'h]], troet gant [[Jean-Michel Mahe]].
;Gant skoazell ar C'huzul-rannvro:
*[[Italo Calvino]], ''Ar beskont daouhanteret'', Mouladurioù Hor Yezh, troet gant [[Serj Richard]].
*[[Albert Camus]], ''An estren'', [[Skrid]], troet gant [[Erwan Hupel]].
*[[Truman Capote]], ''Bravigoù Tiffany'', Mouladurioù Hor Yezh, troet gant [[Yveline Le Don]].
*[[Agatha Christie]], ''Muntr Roger Ackroyd'', [[Keit Vimp Bev]], troet gant [[Olier Biguet]].
*[[Jack London]], ''Galv ar bed gouez'', Mouladurioù Hor Yezh, troet gant [[Christian Braz]].
*[[Henri Queffélec]], ''Ur person evit [[enez Sun]]'', An Alarc'h, troet gant [[Mich Beyer]].
==2015==
*[[Hans Christian Andersen]], ''Hans ar penn pout'', [[An Alarc'h embannadurioù|An Alarc'h]], troet gant [[Loik Kampion]].
*[[Briac]], ''Avel Reter'', [[Nadoz-Vor embannadurioù|Nadoz-Vor]], troet gant [[Jeremi Kostiou]].
*[[Valériane Duvivier]], ''Vodou zo amañ'', [[Ar Gripi]], troet gant [[Stefan Carpentier]].
*[[Guy Lehideux]] ha [[Charlie Kiefer]], ''Santez Tereza vihan'', [[Imbourc'h]], troet gant [[Fabrig Coupechoux]].
*[[Petros Markaris]], ''Emañ ho puhez en arvar'', An Alarc'h, troet gant [[Alan Botrel]].
*[[Xavier Renou]], ''Disentiñ !'', An Alarc'h, troet gant [[Dewi Siberil]].
;Gant skoazell ar C'huzul-rannvro:
*[[Cyrano de Bergerac]], ''Istor fentus stadoù hag impalaerezhioù al Loar'', An Alarc'h, troet gant [[Mich Beyer]].
*[[Franz Kafka]], ''[[Ar Prosez]]'', An Alarc'h, troet diwar an [[alamaneg]] gant [[Gérard Cornillet]].
*[[Alistair MacLeod]], ''Tev ar Gwad, Tanav an Dour'', [[Al Liamm]], troet gant [[Kristian Braz]].
*[[Marjane Satrapi]], ''[[Persepolis]]'', [[Embannadurioù Goater|Goater]], troet gant [[Tual Kerrain]].
*[[Primo Levi]], ''Hag un den ez eus anezhañ'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], troet gant [[Serj Richard]] (''Se questo è un uomo'').
==2014==
*[[Kenneth Grahame]], ''[[An Avel en Haleg]]'', [[An Alarc'h embannadurioù|An Alarc'h]], troet gant [[Alan Martel]].
*[[Olivier Hensgen]] ha [[Daniel Casanave]], ''Yes Scotland'', [[Nadoz-Vor embannadurioù|Nadoz-Vor]], troet gant [[Jeremi Kostiou]] ha [[Yannig Laporte]].
*[[Mariasun Landa]], ''Ar C'hwenenn a felle dezhi mont da gorollerez'', troet gant [[Mark Kerrain]].
*[[Petros Markaris]], ''Na baeit ket'', [[An Alarc'h embannadurioù]], troet diwar ar gresianeg gant [[Alan Botrel]].
*[[Luigi Pirandello]], ''Danevelloù evit ur bloaz'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], troet gant [[Aline Gleoneg]], {{ISBN|978-2-86863-170-1}}.
*[[Peter Tremayne]], ''Kegid d'ar gousperoù'', [[Aber (kelaouenn)|Aber]], troet gant [[Jean-Michel Mahe]].
;Gant skoazell ar C'huzul-rannvro:
*[[Agatha Christie]]. ''[[Muntr en Orient Express]]'', [[Keit Vimp Bev]], troet diwar ar [[saozneg]] gant [[Olier Biguet]].
*[[Stephen King]], ''Shining'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], troet gant [[Olier Biguet]].
*[[Flann O'Brien]], ''Chaokañ mizer'' (an Béal Bocht), Mouladurioù Hor Yezh, troet gant [[Kristian ar Braz|Kristian Braz]], {{ISBN|978-2-86863-172-5}}.
==2013==
* [[Stefan Zweig]], [[Lizher ur vaouez dianavez]], [[An Alarc'h (ti-embann)|An Alarc'h]], troet gant [[Gérard Cornillet]].
* [[Agustín Fernández Paz]], [[Tasmant en ti]], [[Sav-Heol]], troet gant [[Mark Kerrain]].
* [[Vasilis Aleksakis]], ''Goude J.-K.'', troet gant [[Alan Botrel]]
* [[Gerry McDonnell]], ''Distro'' (Making it home), [[Al Liamm]], pezh-c'hoari troet gant [[Kristian ar Braz|Kristian Braz]], embannet gant ur CD, {{ISBN|978-2-7368-0096-3}}.
*''[[Gilgamesh]] - An Den Dreist Ne Faote Ket Dezhon Mervel ha judennoù arall'', [[Hiziv an deiz]], troet gant [[Gwendal Mevel]].
;Gant skoazell ar C'huzul-rannvro:
* [[Molière]], ''[[An Dengasaour]]'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], troet gant [[Serj Richard]].
* [[John Steinbeck]], ''[[A-ziwar Logod ha Tud]]'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], troet diwar ar saozneg gant [[Kristian ar Braz]].
* [[Stefan Zweig]], ''Ar c'hoarier echedoù'', [[An Alarc'h embannadurioù|An Alarc'h]], troet gant Gérard Cornillet.
==2012==
*[[Maxime Chattam]], ''Lazhadeg'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], troet gant [[Olier Biguet]].
*[[Theodor Fontane]], ''[[L'Adultera]]'', [[An Alarc'h (ti-embann)|An Alarc'h]], troet gant [[Gérard Cornillet]].
*[[William Hope Hodgson]], ''Ar morgezeg'', [[Preder]], troet gant [[Ronan an Deroff]].
*[[Federico García Lorca]], ''Yerma'', [[Berlobi]]/[[Emgleo Breiz]], troet gant [[Ronan Hirrien]].
*[[Robert Louis Stevenson]], ''Dr. Jekyll ha Mr. Hyde'', [[Aber (kelaouenn)|Aber]], troet gant [[Pierrette Kermoal]].
*[[Peter Tremayne]], ''Absolvenn dre vuntr'', [[An Alarc'h]], troet gant [[Jean-Michel Mahe]].
;Gant skoazell ar C'huzul-rannvro:
*[[J.K. Rowling]], ''Harry Potter ha Maen ar Furien'', [[An Amzer embanner]], troet gant [[Mark Kerrain]].
==2011==
* [[Fina Casalderrey]], [[Kevrin ar c'hizhier bihan]], [[Sav-Heol]], troet gant [[Mark Kerrain]].
* [[Grimm]], ''[[Rapunzel]] ha kontadennoù all'', Sav-Heol, troet gant Mark Kerrain.
* [[George Orwell]], ''Kêr al loened'', [[Skrid]], troet gant [[Erwan Hupel]].
==2010==
* [[Evelyne Brisou-Pellen]], ''Ar sarpant glas e-barzh ar c'hlas'', Sav-Heol, troet gant Mark Kerrain.
* [[Eve Ensler]], ''Ar forzhioù a gomz'', [[An Alarc'h embannadurioù|An Alarc'h]], troet gant [[Ninnog Latimier]].
* [[Youenn Koig]], ''Ar blouked pe Emsavadeg ar bagaudoù'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], troet gant [[Paskal Hervio]].
* [[Peter Tremayne]], ''Koulm ar marv'', [[Aber (kelaouenn)|Aber]], troet gant [[Jean-Michel Mahe]].
==2009==
* [[Franz Kafka]], ''An treuzstummadur'' (''Die Verwandlung''), [[Al Lanv]], troet gant [[Yann Talbot]].
* [[Yann Meur]], ''Soner'', [[Al Lanv]], troet gant [[Stefan Moal]].
* [[Aleksandr Pouchkin]], ''An damez pikez'', [[Skol Vreizh]], troet gant [[Jakeza al Lae]].
==2008==
* [[Hans Peter Richter]], ''Frederig'', [[Al Lanv]], troet gant [[Daniel Kernalegenn]].
==2007==
*[[Alfred Jarry]], ''[[Ar roue Ubu]]'', diwar ''Ubu roi'', [[Skol Vreizh]], troet gant [[Goulc'han Kervella]].
==2006==
* [[Stratis Doukas]], ''Istor ur prizoniad'', troet gant [[Alan Botrel]].
* [[Evelyne Brisou-Pellen]], ''Ar Pemp Skoed a Vreizh'', [[Al Liamm]], troet gant [[Mark Kerrain]].
==2005==
* [[Jean Failler|Yann Failher]], ''Gwrac'h ar menez'', troet gant [[Garmenig Ihuellou]].
* Itsc'hak Katsenelson, Lamed Shapiro, Perets Markish. ''Kas ha Lazh'', [[Skrid]], troet gant Batia Baum ha [[Koulizh Kedez]].
* [[Erik Orsenna]], ''[[Enezenn al lavar]]'', [[Preder]], troet gant [[Laorañs Motrot]].
* ''[[An nor d'ar vuhez deol]]'', Imbourc'h, troet gant [[Youenn Olier]].
* ''[[Fablennoù Jean de la Fontaine]]'', [[Al Lanv]], troet gant [[Yves Louis Marie Combeau]] ha [[Daniel Doujet]].
==2004==
*[[Jean Roba|Roba]], ''Boulig & Billig - 26 - C'hoarzh c'hoazh !'', [[Bannoù-Heol]], troet gant [[Tudual Audic]].
==2003==
* [[Bianca Silvestri]], ''Avel draezh'', [[Al Lanv]], troet gant [[Aline Gleoneg]].
==2002==
* [[Gérard Alle]], ''Babel hag a-dost'', Baleine, troet gant [[Stefan Moal]].
* [[Kóstas Várnalis]], ''Amzifenn gwirion Sokrates'', [[Skrid]], troet gant [[Alan Botrel]].
==2001==
*[[J.R.R. Tolkien]], ''[[An Hobbit]]'' (''The Hobbit'', [[1937]]), A.R.D.A., troet gant [[Alan Dipode]].
==2000==
* [[Alain-Fournier]], ''[[Meaulnes Veur]]'', [[Emgleo Breiz]], troet gant [[Yann-Bêr Thomin]].
* [[Jurij Brězan]], ''[[Ar vilin du]]'' (''Die Schwarze Mühle''), [[Mouladurioù Hor Yezh]], troet gant [[Jakez Konan]].
* [[Roparz Hemon]], ''[[Yezhadur istorel ar brezhoneg]]'', [[Hor Yezh]], troet gant [[Alan Dipode]].
* [[Didó Sotiriou]], ''[[Douaroù gwad]]'', [[Skrid]], troet gant [[Alan Botrel]].
==1999==
*[[J.-H. Rosny Henañ]], ''[[Helgvor ar stêr c'hlas]]'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], troet gant [[Marsel P.-J. Keraveg]].
==1998==
*[[Victor Astafiev]], ''Ludotchka'', [[Hor Yezh]], troet gant [[Anna Mouradova]].
*[[Vladimir Tendriakov]], ''Parania'', [[Skrid]], troet gant Anna Mouradova.
==1997==
*''Marvailhoù Grimm'', [[An Here]], troet gant [[Herve Seubil-Kernaudour]].
*[[Konstantinos Kavafis]], ''Barzhonegoù'', troet gant [[Alan Botrel]].
==1996==
*[[J.-H. Rosny Henañ]], ''[[Brezel an tan]]'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], troet gant [[Marsel P.-J. Keraveg]].
==1995==
*[[Giorgos Chimonas]], ''Ma beajoù-me, Enebour ar barzh'', [[Hor Yezh]], troet gant [[Alan Botrel]].
*[[Louis-Marie Grignon de Montfort]], ''Pleustrad ar wir deoliezh'', [[Preder]], troet gant [[Gabriel Louis-Marie Cherel]].
==1994==
*[[Kristof Koulm]], ''Levr bourzh ar veaj kentañ, levrenn gentañ'', [[Al Liamm]], troet gant [[Filip Oillo]].
*[[Giorgos Seferis]], ''Mithistorima, Teir barzhoneg kuzh'', [[Skrid]], troet gant [[Alan Botrel]].
==1993==
*[[Paul Féval]], ''[[Mab an Diaoul]]'', [[An Here]], troet gant [[Mark Kerrain]].
*[[Henri Ghéon|Herri Gheon]], ''[[Torfed ar frer Juniper]]'' (diwar ''Le crime de Frère Juniper'', [[1931]]), [[Hor Yezh]], troet gant [[Jakez Riou]]. <!-- N'eo ket un adembannadur, kentoc'h? -->
==1992==
*[[Dik Trevan]], ''[[Marvailhoù ar vengleuz]]'', [[Hor Yezh]], troet gant [[Abeozen]].
==1991==
*[[Bryn Williams]], ''Kembre Patagonia'', [[Emgleo Breiz]], troet gant [[Jozef Abasq]].
==1990==
*[[Étienne Gasche]], ''Distro Alan Varveg'', [[An Here]], troet gant [[Martial Ménard]].
*[[Jean Giono]], ''An den a blante gwez'', troet gant [[Garmenig Ihuellou]].
==1989==
*[[Yvon Mauffret]], ''[[En tu all da vor Breizh]]'', [[An Here]], troet gant [[Mikael Madeg]].
==1988==
*[[Kate Roberts]], ''Treid daouhualet '', [[Emgleo Breiz]], troet gant [[Jozef Abasq]].
==1987==
*[[Irma Chilton]], ''[[Ar peroked]]'', [[An Here]], troet gant [[Mikael Madeg]].
==1986==
*[[Alessandro Manzoni]], ''Danvez-priedoù'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], troet gant [[Pêr Bourdellez]].
==1985==
*[[Denise Francès]], ''Kevrin Mourrennig'', [[An Here]], troet gant [[Martial Ménard]].
==1983==
*[[Robert Gerallt Jones]], ''Cafflogion'', [[Brud Nevez]], troet gant [[Jozef Abasq]].
*[[Edouard Ollivro]], ''Pikou, Mab e dad'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], troet gant [[Jakez Konan]].
*[[Francisco Cândido Xavier]], ''[[E bro ar richer c’hlas]]'', [[Hor Yezh]], troet gant [[Goulven Jacq]].
==1981==
* ''Passyon agan arluth - Pasion hon aotrou'', [[Preder]], troet gant [[Goulven Pennaod]].
==1980==
* [[Pierre Loti]], ''[[Pesketêr enez ar skorn]]'' (diwar ''Pêcheur d'Islande''), [[Collège breton des Côtes-du-Nord]], troet gant [[Alan an Diuzet]].
==1979==
*[[Hergé]], ''[[Troioù-kaer Tintin]] - 13 - [[Ar 7 Boullenn strink]]'', [[Casterman]], troet gant [[Pêr-Gwendal Steven]].
==1978==
*[[Hans Christian Andersen]], ''Rouanez an erc'h'', [[Al Liamm]], troet gant [[Riwal Huon]].
*Hans Christian Andersen, ''An Houadig divalav'', Al Liamm, troet gant [[Riwal Huon]].
*[[Karl Marx]] ha [[Friedrich Engels]], ''[[Manifesto ar Strollad komunour]] (1847)'', [[Preder]], troet gant [[Alan E. ar Berr|Alan E. Ar Berr]].
*[[Charles Perrault]], ''Kroc'hen azen'', Al Liamm, troet gant [[Riwal Huon]].
==1977==
*[[Dante Alighieri]], ''An [[Divina Commedia]]'', [[Imbourc'h]], troet gant [[Pêr Bourdellez]].
==1976==
*[[Aleksandr Soljenitsyn]], ''[[Ti Vatriona]]'', [[Al Liamm]], troet gant [[Ernest ar Barzhig]].
==1974==
* [[Molière]], ''[[Ar medesin eneb dezañ]]'' (diwar ''Le Médecin malgré lui''), [[Editions du Vieux Meunier Breton]], troet gant [[Marcel Divanach|Marsel Divanac'h]]
* Molière, ''[[Ar garantez medisin]]'' (diwar ''L'Amour médecin''), Editions du Vieux Meunier Breton, troet gant Marsel Divanac'h
* [[Anne Selle]], ''Thumette bigoudenne'' (1934), Editions du Vieux Meunier Breton, troet gant Marsel Divanac'h
==1969==
*[[Paol VI]], ''Populorum Progressio'', [[Preder]], troet gant [[Jil Ewan]].
==1968==
*[[Karl Marx|Karl Mark]] ha [[Friedrich Engels]], ''[[Manifesto ar Strollad Komunour]]'', [[Preder]], troet gant [[Frañsez Favereau]].
*[[Yann XXIII]], ''Pacem in Terris'', Preder, troet gant [[Turiaw ar Menteg]].
==1967==
*[[Euripides]], ''Alkestis'', [[Preder]], troet gant [[Youenn Olier]].
==1965==
*[[René Descartes]], ''Displeg war an hentenn'', [[Preder]], troet gant [[Jil Ewan]].
==1964==
*[[Paul François]] ha [[Beuville]], ''[[Alanig hag e droiou-kamm]]'', [[Emgleo Breiz]], troet gant [[Visant Seite]].
==1963==
*''Pevar Skourr ar Mabinogi'', [[Preder]], troet gant [[Fañch Elies Abeozen]].
==1962==
*[[Friedrich Nietzsche]], ''[[Evel-se e komze Zarathoustra]]'', [[Preder]], troet gant [[Alan Heusaff]].
*[[Samivel]], ''[[Mirzin Mirzinig]]'', [[Emgleo Breiz]], troet gant [[Jozef Abasq]].
==1961==
*[[Nikolai Berdiaeff]], ''Spered ha Boud'', [[Preder]], troet gant [[Pol Rolland-Gwalc'h]].
==1958==
*[[Duyckaerts]], ''Keal an emrenerezh psikologek'', [[Preder]], troet gant [[Guy Étienne|Abanna]].
*[[Frederik Jacobus Johannes Buytendijk]], ''Moneadur an anevaled'', Preder, troet gant Abanna.
==1950==
* [[Theodor Storm]], ''Aquis submersus'', [[Al Liamm]], troet gant [[Per Denez]].
==1949==
* [[Claude Bernard]], ''[[Arzhur Breizh]]'', J.B. Baillière & fils, Paris, troet gant [[Yann-Vari Le Goff]] diwar ''Arthur de Bretagne''.
==1936==
* [[Johann Wolfgang von Goethe]], ''[[Troiou-kamm Alanig al Louarn]]'', azasaet ha troet gant [[Jakez Riou]] diwar ar [[Reineke Fuchs]]. Div levrenn eus ''[[Gwalarn (kelaouenn)|Gwalarn]]''. Skeudennoù gant [[Per Peron]]. Lodenn gentañ: ''Gwalarn'' Nnn 89, Ebrel 1936. Eil lodenn: ''Kannadig Gwalarn'' Nnn 97, Kerzu 1936. Adembannadur en ul levrenn gant [[An Alarc'h]] e 2011. Skeudennoù gant [[Maël Vérot]].
==1933==
* [[Brug ar Menez Du]], ''Iverzon gwelet gant eur Vretonez'', troet gant [[Erwan ar Moal]]
* [[Frañsez Le Tonturier Donroe]], ''Eur Breizad er C'hanada'', troet gant [[Frañsez Vallée]]
==1929==
* [[Berta ar Gêr-Nevez]], ''[[Evel ma pardonomp...]]'', troet gant [[Juluen Sklison]].
* [[Gerrit Theodoor Rotman]], ''Nijadenn an aotrou Skañvig'', troet gant [[Youenn Drezen]].
==1928==
* [[Maurice Landrieux]], ''Eul Leanezig'', [[Brest]], [[Imprimerie de la presse libérale]], troet gant [[Yann-Vari Ugen]] diwar ''Une petite Soeur'', [[1909]].
* [[B. Villeneufve]], ''Santez Koupaïa'', troet gant [[Erwan ar Moal]]
==1927==
* [[Gerrit Theodoor Rotman]] (1893-1943), ''[[Priñsezig an dour]]'', troet gant [[Youenn Drezen]] ha [[Roparz Hemon]].
* [[Louis Saluden]], ''Eur brestad epad an XVIIIet kantved : an den eurus Glaoda Laporte'', troet gant [[Jean-Louis Chapalain]].
==1926==
* [[Herve Kalvez]], ''[[Sant Herve]]'', troet gant [[Yann Loeiz Prijant]].
* [[Christoph von Schmid]], ''[[Buhez Genovefa a Vraban]]'' (diwar ''Genovefa'', [[1810]]), troet gant [[Glaoda ar Prad]].
==1921==
* ''Danevellou a Vreiz'', [[Ar wenanen aour]], troet gant [[Adrien de Carné]].
==1917==
* [[Frañsez a Sal]], ''[[En Nor ag er Vuhé Devot]]'', troet gant [[Jelvestr Seveno]] e brezhoneg Gwened.
==1916==
* [[Jacques-Henri Bernardin de Saint-Pierre]], ''[[Hostaliri Suratt]]'' (diwar ''Le Café de Surate'', 1790), [[Toullec]] ha [[Geffroy]], [[Gwengamp]], troet gant [[Erwan Berthou]].
==1907==
* ''[[Aviel katolik]]'', troet gant [[Loeiz-Vari Biler]].
==1906==
* [[Alfred Monnin]], ''Kenteliou Aotrou Persoun Ars'', troet gant [[Théodore Pilven le Sévellec]].
==1904==
* [[Renan Midy]], ''[[Gwin Person Koataskorn]]'', [[Prud'homme]], troet gant [[Charlez Gwennou]] diwar ''[[Le vin du Recteur de Coatascorn]]''.
==1900==
*[[Penaos karet Jezus-Krist]], troet gant [[Gab Milin]] diwar ''[[Pratica di amar Gesù Cristo]]'', ul levr [[italianek]] savet gant an [[eskob]] ha [[sant]] [[italian]] [[Alfonso Maria de' Liguori]] e [[1768]]; embannet e 1900 e [[Kemper]].
==1892==
*[[François Coppée]], ''[[Ar Bater]]'' (diwar ''Le Pater'', [[1889]]), Dumont, troet gant [[Charlez Gwennou]]
*[[Augustin Berthe]], ''[[Istoriou tennet euz ar skridur sakr]]'' (diwar ''Récits bibliques'', [[1887]])
:*''Kenta leorik : Adam ha Noe'', [[Banaleg]], [[Imprimerie Régionale]], troet gant [[Pierre Le Sann]]
:*''Eil leorik : Abraham'', Banaleg, Imprimerie Régionale, troet gant Pierre Le Sann
:*''Trived leorik : Joseph'', Banaleg, Imprimerie Régionale, troet gant Pierre Le Sann
:*''Pevare leorik : Moizes'', Banaleg, Imprimerie Régionale, troet gant Pierre Le Sann
:*''Pemped leorik : Job'', [[Neuville-sous-Montreuil]], [[Imprimerie Notre-Dame des Prés]], troet gant Pierre Le Sann
:*''Seizved leorik : Jedeon ha Samson'', Neuville-sous-Montreuil, Imprimerie Notre-Dame des Prés, troet gant Pierre Le Sann
:*''Eizved leorik : Saül'', Neuville-sous-Montreuil, Imprimerie Notre-Dame des Prés, troet gant Pierre Le Sann
:*''Triouec'hved leorik : Bugel Bethleem'', Banaleg, Imprimerie Régionale, troet gant Pierre Le Sann
:*''Naontekved leorik : Profed Nazareth'', Neuville-sous-Montreuil, Imprimerie Notre-Dame des Prés, troet gant Pierre Le Sann
:*''Ugentved leorik : Ar Pharizianed en hem zavet a enep ar messias'', Neuville-sous-Montreuil, Imprimerie Notre-Dame des Prés, troet gant Pierre Le Sann
:*''Leorik unan var'n ugent : Prosez hor zalver Jezus-Krist'', Neuville-sous-Montreuil, Imprimerie Notre-Dame des Prés, troet gant Pierre Le Sann
:*''Eil var n'ugent leorik : Hent ar C'halvar'', Neuville-sous-Montreuil, Imprimerie Notre-Dame des Prés, troet gant Pierre Le Sann
==1891==
*[[Amand-Joseph Fava]], ''Kenteliou katekis divar-benn ar politik'', [[Dumont]], troet gant [[Pierre Le Sann]].
==1890==
*''[[Ar Bibl Santel en pehini ema ar Gonvenans koz hag an hini nevez]]'', troet gant [[Gwilh ar C'hoad]].
==1883==
*''[[Testamant Nevez hon Aotrou hag hon Zalver Jesus-Christ]]'', troet gant [[Gwilh ar C'hoad]].
==1874==
*[[Henry Lasserre]], ''[[Miz Mari an Itron Varia Lourd]]'', troet gant [[Anna Mezmeur]]
*''Parrosian romen latin ha brezonek a zo ebarz oferennou ha gousperou ar zuliou hag ar goueliou'', troet gant [[Yann-Vari ar Yann]].
==1869==
*[[Mgr Jean-Joseph Gaume]], ''Sin ar groaz guechall a sin ar groaz breman'', troet gant [[Gabriel-Marie Caroff]].
==1868==
* [[François Giry]], ''Buez hor Zalver Jesus-Christ ha buez ar Verc'hez Santel'', troet gant [[Goulven Morvan]].
==1867==
* [[Pedro de Ribadeneira]], ''Buhé Santés Cécile patronez pares Teix'', ti-moullañ Galles, Gwened, troet gant [[Pier an Arbouled]].
==1865==
* [[Alexis Lefebvre]], ''[[Scol ar maro mad]]'', troet gant [[Goulven Morvan]].
==1862==
* [[Richard Challoner]], ''Jardrin en inéan: pé choége a gonsidérationeu santél eid er sulieu hag er gouilieu principalan ag er blai'' (diwar The Garden of the Soul), Lamarzelle, troet gant [[Joseph-Marie Bourdy]].
==1860==
*''Skrituriou Sakr. Levr ann Exod ha meur a bennad euz al levriou all, bete maro Josue'', troet gant [[Yann-Wilhoù Herri]]
==1859==
* [[Charles-Joseph Quadrupani]], ''Reiz roet gand an tad R. Quadrupani, evit mad eun ine c'hoantek bras d'en em avans en hent ar Zantelez'', [[Le Goffic]], troet gant [[Placide Guézou]].
==1857==
* [[Bonaventure Giraudeau]], ''Histoariou ha parabolenou an tad Bonaventur'', L. Prud'homme, troet gant unan bennak.
==1849==
*''[[Skrituriou Sakr. Genes, pe levr ar c’heneliez]]'', troet gant [[Yann-Wilhoù Herri]]
==1847==
*[[Louis Marie de Lahaye de Cormenin|Timon]], ''Marvaillou evid an dud divar ar meaz'' troet gant [[Gabriel-Marie Caroff]].
==1845==
*[[François de Salignac de La Mothe-Fénelon dit Fénelon|Fénelon]], ''[[Digweziou Telemaq, mab Ulyss]]'', [[V. Guilmer]], troet gant [[Hyacinthe-Jean-Denys d'Erm]] diwar ''Les Aventures de Télémaque'', levrenn gentañ.
*[[Pierre Hubert Humbert]], ''Guirioneeu ag er relijion ha deverieu ur hrechen'', troet gant [[Frañsez-Mari Beleg]], diwar ''Pensées sur les plus importantes vérités de la religion, et sur les principaux devoirs du christianisme''.
==1841==
*[[Louis Debussi]], ''Mis Mari, pe mis mai laqueit é breton Guénéd dre ur Person ag en Escopti'', [[Lamarzelle]], troet gant [[Frañsez-Mari Beleg]] diwar ''Nouveau mois de Marie, ou suite des lectures sur les Mystères de la très Sainte-Vierge, et sur les principales vérités du salut, pour chaque jour du mois de l'année''.
==1836==
*[[Claude Arvisenet]], ''Ael mad ar vugale'', [[Guilmer]], troet gant [[Yann-Loeiz Keramanac'h]] diwar ''Le bon ange de l'enfance''.
==1834==
* [[Jean Couturier]], ''Abrege pratic eus an doctrin gristen'', [[Lédan]], troet gant [[Guy Marrec]] diwar ''Abrégé pratique de la doctrine chrétienne''.
* [[Laurent-Pierre de Jussieu]], ''Simon a Vontroulez pe ar marc'hadour mercer'', troet gant [[Aleksandr Ledan]].
==1831==
*Tad Vega, ''Mezellour an ineo, pe exposition deus an etajo differant en pere en em gav an ineo dirac daoulagad Doue'', [[Prud'Homme]], troet gant [[Jean Lescop]].
==1829==
*[[Jacques Marguet]], ''Instruction voar ar manq a rer deus a lesenno an Abstinanç ac ar yun gant un abrege voar an alusen'', [[Prud'Homme]], troet gant [[Jean Lescop]] diwar ''Essai sur la violation des lois de l'abstinence et du jeûne, augmenté d'un Petit précis sur l'aumône''.
==1828==
*[[Jacques Marguet]], ''Instruction voar ar blasphem'', [[Prud'Homme]], troet gant [[Jean Lescop]] diwar ''Essai sur le blasphème''.
==1827==
* ''[[Testamant nevez hon aotrou Jézuz-Krist]]'', [[Angoulême]], troet gant [[Yann-Frañsez ar Gonideg]].
==1826==
* [[Claude Fleury]], ''[[Katékîs historik é péhini é kaveur é berr gomsiou ann Histor Santel hag ar gélénadurez gristen]]'', F. Trémeau, troet gant [[Yann-Frañsez ar Gonideg]] diwar ''Catéchisme historique, contenant en abrégé l'histoire sainte et la doctrine chrétienne'', [[1679]].
==1825==
* [[Laurent Scupoli]], ''[[Er Hombat spirituel]]'', [[De Lamarzelle]].
==1790==
*[[Jeanne-Marie Leprince de Beaumont]], ''Magasin spirituel er Beurerionn, en Artisantet, er Serviterion hac en dud diart er maezeu'', [[Galles]], troet gant [[Jean Marion|Iehann Marion]] diwar ''Magasin des pauvres, artisans, domestiques et gens de campagne'', 1768
*[[Maillot]], ''Voyage Misterius de Inis er Vertu'', Galles, troet gant Iehann Marion diwar ''Voyage mystérieux à l'isle de la Vertu'', 1788.
==1756==
*[[Thomas a Kempis|Thomas Hemerken]], ''Imitation hor Salver Jesus-Christ'', [[Perier]], troet gant [[Glaoda Marigo]] diwar ''De imitatione Christi''.
==1722==
* [[Jean Crasset]], ''[[Preparacionou d'ar maro]]'', [[Le Sieur]], troet gant [[Charlez ar Brizh]] diwar ''Préparation à la mort''.
==1709==
* [[Sant Frañsez a Sal]], ''[[Introduction dar Vuez Devot]]'', troet gant [[Charlez ar Brizh]] e brezhoneg Leon.
==1689==
*[[Thomas a Kempis|Thomas Hemerken]], ''An imitation Jesus-Christ hon Salver biniguet'', troet gant [[Eozen Roparz]] diwar ''De imitatione Christi''.
==1625==
* [[Robert Bellarmin]], ''Declaration abvndant eves an catechism, hac an Doctrin christen'', George Allienne, troet gant [[Eozen Gwegen]] diwar ''Doctrina christiana breve''.
==1622==
* [[Diego de Ledesma]], ''Doctrin an christenien'', George Allienne, troet gant [[Tangi Gwegen]] diwar ''Dottrina christiana''.
==1621==
* [[Emery de Bonis]], ''An mirouer a confession, profitabl meurbet, euit pep seurt tut.'', [[Montroulez]], [[George Allienne]], troet gant [[Tangi Gwegen]] diwar ''Miroir de Confession, pour toute sorte de gens''.
==1576==
* [[Pierre Canisius]], ''Catechism hac instruction egvit an catholicquet Meurtbet Necesser en Amser-presant'', [[Pariz]], [[Jacques Keruer]], troet gant [[Gilles de Kerampuil]].
==Pennadoù kar==
*[[Roll al levrioù e brezhoneg troet diwar yezhoù all]]
*[[Roll an droourien vrezhonek hag al levrioù troet ganto]]
*[[Troidigezhioù lennegel brezhonek arc'hantet gant Kuzul-rannvro Breizh]]
[[Rummad:Rolloù a denn d'al lennegezh]]
[[Rummad:Levrioù brezhonek]]
[[Rummad:Treiñ e brezhoneg]]
t2np0x4lrpcf1t4aa3gy5hfuw2pbttx
Roll an droourien vrezhonek hag al levrioù troet ganto
0
118317
2186797
2166432
2026-03-31T17:18:10Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186797
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
Setu amañ ur roll eus an droourien vrezhonek hag an oberennoù troet ganto hag a zo bet embannet ''evel levrioù''.
<!--Ne vo ket lakaet amañ al levrioù bannoù-treset, nag al levrioù bugale maz'int skeudennaouet da bep pajenn.; ar re-se a gavor er pennad ''[[Roll al levrioù skeudennaouet e brezhoneg]]. --->
Ne vo ket meneget an oberennoù embannet e kelaouennoù ma n'int ket bet embannet evel levrioù distag ivez.
*''Gwelout ivez '' :
**''[[Roll al levrioù brezhonek troet diwar yezhoù all, hervez ar bloavezhioù]].''
**''[[Roll al levrioù e brezhoneg troet diwar yezhoù all]]''.
**''[[Troidigezhioù lennegel brezhonek arc'hantet gant Kuzul-rannvro Breizh]]''.
Hag ivez:
*[[Roll an oberennoù e brezhoneg troet diwar yezhoù all]], ma vez meneget an holl oberennoù lennegel troet (hep al levrioù bannoù-treset eta), pe e vefent e levrioù pe e kelaouennoù.
==XVIvet kantved==
===[[Gilles de Kerampuil]] (1530-1578)===
*[[Petrus Canisius]], ''Catechism hac instruction egvit an catholicquet Meurtbet Necesser en Amser-presant'', [[Pariz]], [[Jacques Keruer]], [[1576]].
==XVIIvet kantved==
===[[Eozen Gwegen]]===
*[[Robert Bellarmin]], ''[[Declaration abvndant eves an catechism, hac an Doctrin christen]]'' (diwar ''Doctrina christiana breve''), George Allienne, [[1625]].
===[[Tangi Gwegen]] (-1632)===
*[[Emery de Bonis]], ''An mirouer a confession, profitabl meurbet, euit pep seurt tut.'' (diwar ''Miroir de Confession, pour toute sorte de gens'', 1594), [[Montroulez]], [[George Allienne]], [[1621]].
*[[Diego de Ledesma]], ''Doctrin an christenien'' (diwar ''Dottrina christiana''), George Allienne, [[1622]].
===[[Eozen Roparz]] (1656-1735)===
*[[Thomas a Kempis|Thomas Hermeken]], ''An imitation Jesus-Christ hon Salver biniguet'' (diwar ''De imitatione Christi''), [[Imprimerie des Vergers]], [[1689]]
==XVIIIvet kantved==
===[[Charlez ar Brizh]]===
*[[Sant Frañsez a Sal]], ''[[Introduction dar Vuez Devot]]'' (diwar ''Introduction à la vie dévote''), 1709.
*[[Jean Crasset]], ''[[Preparacionou d'ar maro]]'' (diwar ''Préparation à la mort''), [[Le Sieur]], 1722.
===[[Glaoda Marigo]] (1693-1759)===
*[[Thomas a Kempis|Thomas Hemerken]], ''Imitation hor Salver Jesus-Christ'' (diwar ''De imitatione Christi''), [[Périer]], [[1756]].
===[[Jean Marion|Iehann Marion]] (1759-1824)===
*[[Jeanne-Marie Leprince de Beaumont]], ''Magasin spirituel er Beurerion, en Artisantet, er Serviterion hac en dud diar er maezeu'' (diwar ''Magasin des pauvres, artisans, domestiques et gens de campagne'', 1768), [[Galles]], 1790
*[[Maillot]], ''Voyage Misterius de Inis er Vertu'' (diwar ''Voyage mystérieux à l'isle de la Vertu'', 1788), Galles, 1790
==XIXvet kantved==
===[[Pier an Arbouled]] (1810-1892)===
*[[Pedro de Ribadeneira]], ''Buhé Santés Cécile patronez pares Teix'', Gwened, Galles, 1867.
===[[Frañsez-Mari Beleg]] (1799-1878)===
*[[Louis Debussi]], ''Mis Mari, pe mis mai laqueit é breton Guénéd dre ur Person ag en Escopti'' (diwar ''Nouveau mois de Marie, ou suite des lectures sur les Mystères de la très Sainte-Vierge, et sur les principales vérités du salut, pour chaque jour du mois de l'année''), [[Lamarzelle]], [[1841]].
*[[Pierre Hubert Humbert]], ''Guirioneeu ag er relijion ha deverieu ur hrechen'' (diwar ''Pensées sur les plus importantes vérités de la religion, et sur les principaux devoirs du christianisme''), [[1845]].
===[[Joseph-Marie Bourdy]] (1817-1866)===
*[[Richard Challoner]], ''Jardrin en inéan: pé choége a gonsidérationeu santél eid er sulieu hag er gouilieu principalan ag er blai'' (diwar ''The Garden of the Soul''), [[Lamarzelle]], [[1862]].
===[[Gabriel-Marie Caroff]] (1807-1888)===
*[[Louis Marie de Lahaye de Cormenin|Timon]], ''Marvaillou evid an dud divar ar meaz'' (diwar ''Entretiens de village''), 1847
*[[Mgr Jean-Joseph Gaume]], ''Sin ar groaz guechall a sin ar groaz breman'' (diwar ''Le signe de la Croix''), 1869
=== [[Yves Louis Marie Combeau]] (1799-1870)===
*''[[Fablennoù Jean de la Fontaine]]''. Lod troet gantañ, lod all gant [[Daniel Doujet]], [[Embannadurioù Al Lanv]].
===[[Hyacinthe-Jean-Denys d'Erm]] (1803-1862)===
*[[François de Salignac de La Mothe-Fénelon|Fénelon]], ''[[Digweziou Telemaq, mab Ulyss]]'' (diwar ''Les Aventures de Télémaque'', levrenn gentañ), [[V. Guilmer]], [[1845]].
===[[Pierre Désiré de Goësbriand]] (1784-1853)===
*''[[Fables choisies de La Fontaine traduites en vers bretons]]'', [[Montroulez]], [[1836]].
===[[Yann-Frañsez ar Gonideg]] (1775-1838)===
* [[Claude Fleury]], ''[[Katékîs historik é péhini é kaveur é berr gomsiou ann Histor Santel hag ar gélénadurez gristen]]'' (diwar ''Catéchisme historique, contenant en abrégé l'Histoire sainte et la doctrine chrétienne'', [[1679]]), F. Trémeau, [[1826]].
* ''[[Testamant nevez hon aotrou Jézuz-Krist]]'', [[Angoulême]], [[1827]].
===[[Placide Guézou]] (1798-1875)===
* [[Charles-Joseph Quadrupani]], ''Reiz roet gand an tad R. Quadrupani, evit mad eun ine c'hoantek bras d'en em avans en hent ar Zantelez'' (diwar ''Documenti per instruzione e tranquilita delle anime'', 1795), [[Le Goffic]], 1859.
===[[Charlez Gwennou]] (1851-1915)===
*[[François Coppée]], ''[[Ar Bater]]'' (diwar ''Le Pater'', [[1889]]), [[Dumont]], [[1892]].
*[[Renan Midy]], ''[[Gwin Person Koataskorn]]'' (diwar ''Le vin du Recteur de Coatascorn''), [[Prud'homme]], [[1904]].
===[[Yann-Wilhoù Herri]] (1803-1880)===
*''[[Skrituriou Sakr. Genes, pe levr ar c’heneliez]]'', Guffanti-Breton, 1849
*''[[Skrituriou Sakr. Levr ann Exod ha meur a bennad euz al levriou all, bete maro Josue]]'', 1860
===[[Yann-Loeiz Keramanac'h]] (1790-1860)===
*[[Claude Arvisenet]], ''Ael mad ar vugale'' (diwar ''Le bon ange de l'enfance''), [[Guilmer]], [[1836]].
===[[Gwilh ar C'hoad]] (1845-1914)===
*''[[Testamant Nevez hon Aotrou hag hon Zalver Jesus-Christ]]'', 1883.
*''[[Ar Bibl Santel en pehini ema ar Gonvenans koz hag an hini nevez]]'', 1890.
===[[Aleksandr Ledan]] (1777-1855)===
*[[Laurent-Pierre de Jussieu]], ''Simon a Vontroulez pe ar marc'hadour mercer'' (diwar ''Simon de Nantua''), 1834.
===[[Jean Lescop]] (1794-1844)===
*[[Jacques Marguet]],
**''Instruction voar ar blasphem'' (diwar ''Essai sur le blasphème''), [[Prud'Homme]], [[1828]]
**''Instruction voar ar manq a rer deus a lesenno an Abstinanç ac ar yun gant un abrege voar an alusen'' (diwar ''Essai sur la violation des lois de l'abstinence et du jeûne, augmenté d'un Petit précis sur l'aumône''), [[Prud'Homme]], [[1829]]
*[[Cristóbal de Vega]], ''Mezellour an ineo, pe exposition deus an etajo differant en pere en em gav an ineo dirac daoulagad Doue'', [[Prud'homme]], [[1831]]
===[[Guillaume Le Lez]] (1803-1886)===
*[[Louis Debussi]], ''[[Mis Mae, mis ar Verc'hes Vari: evit brassa gloar Jesus a Mari: augmentet a zaou Gantiq en henor d'ar Verc'hes, a un Exerciç evit an Ofern ac a Psalmou ar Gousperou]]'' (diwar ''Nouveau mois de Marie, ou suite des lectures sur les Mystères de la très Sainte-Vierge, et sur les principales vérités du salut, pour chaque jour du mois de l'année'', [[1827]]), Lefournier, [[1836]]
*[[Alphonse de Liguori]], ''[[Faeçon da garet Jesus-Christ, dre ar gomportamant pe an oeuvrou]]'' (diwar ''L'art d'aimer Jésus-Christ''), Desmoulins, [[1842]]
===[[Guy Marrec]] (1797-1846)===
*[[Jean Couturier]], ''Abrege pratic eus an doctrin gristen'' (diwar ''Abrégé pratique de la doctrine chrétienne''), [[Lédan]], [[1834]]
===[[Anna Mezmeur]] (1823-1909)===
*[[Henry Lasserre]], ''[[Miz Mari an Itron Varia Lourd]]'', [[Lefournier]], [[Salaün]], 1874
===[[Goulven Morvan]] (1819-1891)===
* [[Alexis Lefebvre]], ''[[Scol ar maro mad pe levr Breuriez ar Maro mad]]'' (diwar ''La science de bien mourir : manuel de l'Association de la bonne mort''), 1865
* [[François Giry]], ''Buez hor Zalver Jesus-Christ ha buez ar Verc'hez Santel'' (diwar ''Vie de N.-S. Jésus-Christ et de la très-sainte Vierge''), 1868
===[[Jakez Perrot]] (1804-1877)===
* ''Buez Santez Germena Cousin, gwerc'hez ha mesaerez, heuliet eus litaniou hac eus eur beden da santez Germena'', [[J. Haslé]], [[1869]].
===[[Pierre Le Sann]] (1834-1893)===
*[[Augustin Berthe]], ''[[Istoriou tennet euz ar skridur sakr]]'' (diwar ''Récits bibliques'', [[1887]]) :
:*''Kenta leorik : Adam ha Noe'', [[Banaleg]], Imprimerie Régionale, [[1892]]
:*''Eil leorik : Abraham'', idem
:*''Trived leorik : Joseph'', idem
:*''Pevare leorik : Moizes'', idem
:*''Pemped leorik : Job'', [[Neuville-sous-Montreuil]], Imprimerie Notre-Dame des Prés, 1892
:*''C'houec'hved leorik : Josue'', idem
:*''Seizved leorik : Jedeon ha Samson'', idem
:*''Eizved leorik : Saül'', Neuville-sous-Montreuil, idem
:*''Unnekved leorik : Elias hag Elisee'', Neuville-sous-Montreuil, Imprimerie Notre-Dame des Prés, 1894
:*''Triouec'hved leorik : Bugel Bethleem'', Banaleg, Imprimerie Régionale, 1892
:*''Naontekved leorik : Profed Nazareth'', Neuville-sous-Montreuil, Imprimerie Notre-Dame des Prés, 1892
:*''Ugentved leorik : Ar Pharizianed en hem zavet a enep ar messias'', idem
:*''Leorik unan var'n ugent : Prosez hor zalver Jezus-Krist'', idem
:*''Eil var n'ugent leorik : Hent ar C'halvar'', idem
*[[Amand-Joseph Fava]], ''Kenteliou katekis divar-benn ar politik'', [[Dumont]], [[1891]].
===[[Yann-Vari ar Yann]] (1831-1876)===
[[Restr:Portrait_de_J.-M._Le_Jean.png|thumb|150px| [[Yann-Vari ar Yann]].]]
*''Parrosian romen latin ha brezonek a zo ebarz oferennou ha gousperou ar zuliou hag ar goueliou'', 1874
==XXvet kantved==
===[[Guy Étienne|Abanna]] (1928-2015)===
*[[Duyckaerts]], ''Keal an emrenerezh psikologek'', [[Preder]], 1958
*[[Frederik Jacobus Johannes Buytendijk]], ''Moneadur an anevaled'', Preder, 1958
===[[Jozef Abasq]] (1923-2006)===
*[[Islwyn Ffowc Elis]], ''Erh puil'', [[Emgleo Breiz]], 1998
*[[Václav Havel]], ''Largo desolato, pez-c'hoari e seiz taolenn'', (diwar ''Largo desolato''), Emgleo Breiz, 1993
*[[Robert Gerallt Jones]], ''Cafflogion'', [[Brud Nevez]], 1983
*[[Kate Roberts]], ''Treid daouhualet '', Emgleo Breiz, 1988
*[[Paul Gayet-Tancrède|Samivel]], ''Mirzin Mirzinig'', Emgleo Breiz, 1962.
*[[Bryn Williams]], ''Kembre Patagonia'', Emgleo Breiz, 1991
===[[Fañch Elies Abeozen]] (1896-1963)===
[[Restr:Abeozen-yaouank.jpg|thumb| [[Abeozen]] en e yaouankiz.]]
*''Pevar Skourr ar Mabinogi'', [[Preder]], [[1963]].
*[[Dik Trevan]], ''Marvailhoù ar vengleuz'', (diwar ''Straeon y Chwarel''), [[Hor Yezh]], 1992
===[[Ernest ar Barzhig]] (1917-1977)===
[[Restr:Ernest ar Barzhig058.jpg|thumb|100px| [[Ernest ar Barzhig]].]]
*[[Aleksandr Soljenitsyn]], (diwar ''[[Ti Vatriona]]''), [[Al Liamm]], 1976
*[[Paol Féval]] (1816-1887),
**''Ar Bleiz Gwenn'', (diwar Le loup blanc), ''Skol'', niv. 54-65, 1977, adembannet gant ''Hor Yezh''
**''Ar Vleizez'', kendroet gant [[Per Denez]], [[Mouladurioù Hor Yezh]], 1987.
**''Valentina a Roc’han'', (diwar Valentine de Rohan), kendroet gant Per Denez, Hor Yezh, 1996.
===[[Alan E. ar Berr]] (1937-2019)===
* [[Karl Marx]] ha [[Friedrich Engels]], ''[[Manifesto ar strollad komunour]] (1847)'', eil embannadur, [[Preder]], 1978.
===[[Erwan Berthou]] (1861-1933)===
[[Restr:Erwan Berthou.jpg|thumb|150px| [[Erwan Berthou]].]]
* [[Jacques-Henri Bernardin de Saint-Pierre]], ''[[Hostaliri Suratt]]'' (diwar ''Le Café de Surate'', 1790), [[Toullec]] ha [[Geffroy]], [[Gwengamp]], [[1916]].
===[[Loeiz-Vari Biler]] (1856-1934)===
* ''[[Aviel katolik]]'', Moulerez St-Guilherm, [[Sant-Brieg]], [[1907]].
===[[Per Bourdellez]] (1907-1989)===
* [[Dante Alighieri]], ''An [[Divina Commedia]]'', [[Imbourc'h]], 1977.
* [[Alessandro Manzoni]], ''Danvez-priedoù'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], 1986,
===[[Adrien de Carné]] (1854-1943)===
* ''Danevellou a Vreiz'', [[Ar wenanen aour]], 1921
===[[Jean-Louis Chapalain]] (1880-1956)===
* [[Louis Saluden]], ''Eur brestad epad an XVIIIet kantved : an den eurus Glaoda Laporte'', Brest, Moulerez ru ar C'hastel, 1927
===[[Gabriel Louis-Marie Cherel]]===
*[[Louis-Marie Grignion de Montfort]], ''Pleustrad a-zivout ar wir deoliezh d'ar Werc'hez santel'', [[Preder]], 1995
===[[Per Denez]] (1921-2011) ===
* [[Theodor Storm]], ''Aquis submersus'', [[Al Liamm]], 1950
* Kontadennoù evit ar vugale
** ''[[Kroc'hen Azen]]'', gant [[Charles Perrault]], [[Levrioù ar vugale]], Al Liamm, 1961. 24 p.
** ''An ti bara-mel'' (hervez Grimm) (1963). Istor Hänsel ha Gretel eo, adkontet diwar kontadenn ar vreudeur Grimm.
* Romantoù gant [[Paul Féval]] (1816-1887)
** ''Boudig an aod'', (diwar ''La Fée des grèves'') [[Mouladurioù Hor Yezh]], 1987.
** ''Ar Vleizez'', kendroet gant [[Ernest Ar Barzhig]], Mouladurioù Hor Yezh, 1987.
** ''Valentina a Roc’han'', kendroet gant Ernest Ar Barzhig, [[Hor Yezh]], 1996.
* [[Emily Brontë]], ''Krec'hioù an avel-yud'', (diwar ''Wuthering Heights''), Mouladurioù Hor Yezh, 2006
===[[Alan an Diuzet]] (1900-1991)===
* [[Pierre Loti]], ''[[Pesketêr enez ar skorn]]'' (diwar ''Pêcheur d'Islande''), [[Collège breton des Côtes-du-Nord]], [[1980]].
===[[Marcel Divanach|Marsel Divanac'h]] (1908-1978)===
[[Restr:Marcel Divanach (1908-1978).jpg|thumb|75px| [[Marcel Divanach|Marsel Divanac'h]].]]
* [[Molière]], ''[[Ar medesin eneb dezañ]]'' (diwar ''Le Médecin malgré lui''), [[Editions du Vieux Meunier Breton]], [[1974]]
* Molière, ''[[Ar garantez medisin]]'' (diwar ''L'Amour médecin''), Editions du Vieux Meunier Breton, 1974
* [[Anne Selle]], ''Thumette bigoudenne'' (1934), Editions du Vieux Meunier Breton, 1974
===[[Youenn Drezen]] (1899-1972)===
* J.M. Synge, ''War varc'h d'ar mor'', Levraoueg Gwalarn, 1926
* Aesc'hulos, ''Prometheus Eree''t, Gwalarn N°9,1927
* Aesc'hulos, ''Ar Bersed'', Gwalarn, N°12, 1927
* [[Gerrit Theodoor Rotman]], ''[[Priñsezig an dour]]'', Gwalarn, Brest, 1927, ''[[Nijadenn an aotrou Skañvig]]'', Gwalarn, Brest, 1929
* [[Beatrix Potter]], ''[[Per ar c'honikl]]'', [[Gwalarn]], Brest, 1928
* [[Manuel de la Sota]], ''Iru Gudari'', ''Breiz Atao'', 1938, adembannadur Al Lanv, 2017.
* [[Pedro Calderòn de la Barca]], ''Aotrou Maer Zalamea'', (diwar ''El alcade de Zalamea''), Gwalarn N°152-153, 1942, adembannadur [[Al Lanv]], 2017
===[[Gwenael Emelyanoff]]===
* [[Roser Capdevila]], ''Dañvad du e bavioù melen'', [[An Here]], 1996
* [[M. Angels Gardella]] ha [[Valentina Cruz]], ''Gwilhom Tell'', An Here, 1993
* [[Jacob ha Wilhelm Grimm]], [[Mercè Canela]] ha [[Montserrat Ginesta]], ''Ar waz aour'', An Here, 1996
* Mariasun Landa ha [[Jesus Lucas]], ''Ar steredenn wer'', An Here, 1996
* [[Mariasun Landa]] ha [[Victoria Santesmases]], ''Stal Pepa'', An Here, 1993
* [[Lauro Olmo ha Jesús Gabán]], ''Ar ran fin'', An Here, 1993
===[[Jil Ewan]] (1919-2003)===
*[[René Descartes]], ''Displeg war an hentenn'' (diwar ''Discours de la méthode''), [[Preder]], 1965.
*[[Sant Eosten]], ''[[Gourbannoù sant Eosten|Gourbannoù]]'' (diwar ''Confessiones''), [[Imbourc'h]], 1991-1992.
*[[Paol VI]],
**''Humanae Vitae'', Imbourc'h, 1974.
**''Populorum Progressio'', Preder, 1969.
===[[Frañsez Favereau]] (1948-)===
*[[Karl Marx|Karl Mark]] ha [[Friedrich Engels]], ''Manifesto ar Strollad Komunour'', [[Preder]], 1968.
===[[Maodez Glanndour]] (1909-1986)===
*Levrennoù eus ar Bibl,
**''[[Ar Pevar Aviel]]'', [[Al Liamm]], 1969.
**''Oberoù, Lizheroù, Diskuliadur'', Al Liamm, 1971.
**''Ar Salmoù'', Al Liamm, 1974.
**''[[Levr Izaia]]'', Al Liamm, 1981.
===[[Yann-Vari Le Goff]]===
*[[Claude Bernard]], ''[[Arzhur Breizh]]'' (diwar ''Arthur de Bretagne'', [[1834]]), J.B. Baillière & fils, Paris, [[1949]].
=== [[Roparz Hemon]] (1900-1978)===
* [[Hans Christian Andersen]], ''Plac'hig vihan ar Mor'', 1928
* [[Christopher Marlowe]], ''Fostus an doktor daonet'', [[Bleun Brug]], 1938
* ''C'hoariva troet'', [[Hor Yezh]], 1991
* ''Danevelloù iwerzhonek'', Hor Yezh, 1994, 110 p.
* ''Kontadennoù a Vro-Skos'', Hor Yezh, 1996
* ''Barzhaz dianav ha barzhaz troet'', Hor Yezh, 1997 (ISBN 2-910699-21-8)
===[[Alan Heussaff]] (1921-1999)===
*[[Friedrich Nietzsche]], ''Evel-se e komze Zarathoustra'', (diwar ''Also sprach Zarathustra'') [[Preder]], 1962.
===[[Riwal Huon]] (1957-)===
[[Restr:Riwal Huon.jpg|thumb|125px| [[Riwal Huon]].]]
*[[Hans Christian Andersen]], ''Rouanez an erc'h'', [[Al Liamm]], 1978
*Hans Christian Andersen, ''An Houadig divalav'', Al Liamm, 1978
*[[Charles Perrault]], ''Kroc'hen azen'', Al Liamm, 1978
===[[Goulven Jacq]] (1913-1993)===
*[[Francisco Cândido Xavier]], ''[[E bro ar richer c’hlas]]'', 1983.
===[[Tugdual Kalvez]] (1937-)===
*[[Paul François]] ha [[Gerda]],
**''Keneiled vat'', [[Flammarion]], 1976
**''Tri femoc'h bihan'', Flammarion, 1976
*[[Natacha]], ''Ar bisig kollet'', Flammarion, 1976
===[[Marsel P.-J. Keraveg]]===
*[[J.-H. Rosny Henañ]],
**''Brezel an tan'', diwar ''La guerre du feu'') [[Mouladurioù Hor Yezh]], 1996
**''Helgvor ar stêr c'hlas'', Mouladurioù Hor Yezh, 1999
===[[Herve Kerrain]] (1955-1998)===
*[[Lewis Carroll|Lewis Carrol]], ''[[Troioù-kaer Alis e Bro ar Marzhoù]]'', (diwar ''Alice in Wonderland''), [[An Here]], 1995.
===[[Mark Kerrain]] (1952-)===
*[[Paul Féval]], ''[[Mab an Diaoul]]'', [[An Here]], 1993.
*[[Évelyne Brisou-Pellen]], ''[[Ar Pemp Skoed a Vreizh]]'', (diwar ''Les Cinq écus de Bretagne''), [[Al Liamm]], 1993
===[[Marsel Klerg]] (1912-1984)===
[[Restr:Klerg1965.jpg|thumb|150px| [[Marsel Klerg]].]]
*[[William Shakespeare]],
**''[[Otello]]'', [[Al Lanv]], 2007
**''Romeo ha Julieta'', (diwar ''[[Romeo ha Julieta (pezh-c'hoari)|Romeo and Juliet]]''), Al Lanv, 2007
===[[Fulup Kloareg]]===
*[[Elisabet Abeyà]], ''Ar seizh soner bihan'' (diwar ''Set germans músics''), An Here, 1994
*[[Antoni Cuadrench]], ''Ur c'haer a gilhog'' (diwar ''Una vegada era un gall''), An Here, 1994
*[[Andreu Dòria]], ''E peseurt dorn emañ ?'' (diwar ''Quina mà vols ?''), An Here, 1994
*[[Mercè Escardó i Bas]], ''Al loar faro'' (diwar ''La lluna i els miralls''), An Here, 1994
*[[Laura Julián]], ''Ma feroked'' (diwar ''Quin lloro que tinc !''), An Here, 1994
*[[Francesc Salvà]], ''Ar c'houmoul'' (diwar ''Els núvols''), An Here, 1994
*[[Maria Eulàlia Valeri]], ''Ar ramzed termaji'' (diwar ''Ara vénen els gegants''), An Here, 1994
===[[Jakez Konan]] (1910-2003)===
[[Restr:Jakez_1978.jpg|thumb|200px| [[Jakez Konan]].]]
*[[Jurij Brězan]], ''Ar vilin du'' (''Die Schwarze Mühle''). [[Mouladurioù Hor Yezh]], 2000.
*[[Edouard Ollivro]], ''Pikou, Mab e dad'', (diwar ''Picou, fils de son père''), Mouladurioù Hor Yezh, 1983.
===[[Frañsez-Mari ar C'hozh]] (1847-1918)===
*''Miz bian Kaloun Zakr Jezus'', [[Brest]], [[Moullérez ar Skridou Katolik]], [[1902]].
*[[Louis Debussi]], ''Miz Mae Miz ar Werc'hez Vari'' (diwar ''Nouveau mois de Marie, ou suite des lectures sur les Mystères de la très Sainte-Vierge, et sur les principales vérités du salut, pour chaque jour du mois de l'année''), 1902
===[[Mikael Madeg]] (1950-)===
*[[Irma Chilton]], ''Ar peroked'', [[An Here]], 1987
*[[Yvon Mauffret]], ''En tu all da vor Breizh'', An Here, 1989
===[[Paskal ar Marc'heg]]===
*[[Dik Browne]], ''Hagar'', [[Evit ar brezhoneg|Evit ar Brezhoneg]], 1994
*[[Eric Appéré]], ''Souezhet e vezer gant al loened a-wechoù - 2'', [[Delioù (embanner)|Delioù]], 2006
===[[Martial Ménard]] (1951-2016)===
[[Restr:MartialMénardGouere2009.JPG|100px|thumb| [[Martial Ménard]].]]
*[[Denise Francès]], ''Kevrin Mourrennig'', [[An Here]], 1985.
*[[Étienne Gasche]], ''Distro Alan Varveg'', An Here, 1990.
*[[Hergé]], ''[[Troioù-kaer Tintin]]'', An Here,
**''6 - [[Ar Skouarn dorr]]'', 1991
**''9 - [[Krank e veudoù aour]]'', 1989
**''20 - [[Tintin e Tibet]]'', 1994
*[[Beatrix Potter]],
**''Istor Pêr ar C'honikl'', kendroet gant [[K. Pelle]], An Here, 1992
**''Istor Benead ar C'honikl'', kendroet gant K. Pelle, An Here, 1992
===[[Turiaw ar Menteg]] (1941-2001)===
*''An Aviel hervez sant Yann an doueoniour'', [[An Treizher]], 2014,
*''An Oferenn Santel diouzh deved sant Yann Aourc’hen'', An Treizher, 2014,
*[[Yann XXIII]], ''Pacem in Terris'', [[Preder]], 1968.
===[[Erwan ar Moal]] (1874-1957)===
* [[B. Villeneufve]], ''Santez Koupaïa'', [[Moulerez Toullec]], 1928
* [[Brug ar Menez Du]], ''Iverzon gwelet gant eur Vretonez'', [[Moulerez Thomas]], 1933
===[[Irena Mordelles]]===
*[[Mal Humphreys]], ''Goulven hag an disglavier'', [[An Here]], 1989
===[[Olier Mordrel]] (1901-1985)===
[[Restr:Breiz Atao - 18 décembre 1938 - Olier Mordrel.jpg|thumb|100px| [[Olier Mordrel]].]]
* [[Rainer Maria Rilke]], ''[[Kanenn hini Langenau]]'' (diwar ''Die Weise von Liebe und Tod des Cornets Christoph Rilke'', ), Ti-Moulerez Kenwerzel Breiz, Roazhon, war-dro 1932.
===[[Claudie Motais]]===
*[[Gilles Vaillant]], ''Troioù-kaer Kloe & Bloup - An Distro da Vro-Skos'', [[An Here]], 2000
*[[Bettina Paterson]],
**''Demat, Arzhur !'', An Here, 1999
**''Pelec'h emañ Arzhig ?'', An Here, 1999
===[[Loeiz Moulleg]]===
*[[Jean-Claude Fournier]], ''An Ankou'', [[An Here]], 1978.
===[[Anna Mouradova]] (1972-)===
[[Restr:Anna Mouradova.JPG|thumb|200px| [[Anna Mouradova]].]]
*[[Victor Astafiev]], ''Ludotchka'', [[Hor Yezh]], 1998.
*[[Ekaterina Balobanova]], ''Ur Rusianez e Breizh er bloavezhioù 1850'', [[An Alarc'h Embannadurioù|An Alarc'h]], 2021.
*[[Rezo Gabriadze]], ''Koutaisi'', Hor Yezh, 1994.
*[[Nikolai Gogol|Nikolaz Gogol]], Ar fri,
*[[Vladimir Tendriakov]], ''Parania'', [[Skrid]], 1998.
===[[Filip Oillo]] (1956-)===
*[[Kristof Koulm]], ''Levr bourzh ar veaj kentañ, levrenn gentañ'', [[Al Liamm]], 1994.
===[[Youenn Olier]] (1923-2004)===
*[[Euripides]], ''Alkestis'', [[Preder]], 1967
*[[Sant Frañsez a Sal]], ''[[An nor d'ar vuhez deol]]'', (diwar ''Introduction à la vie dévote''),[[Imbourc'h]], 2005.
===[[Goulven Pennaod]] (1928-2000)===
*''Pasion hon aotrou'' (diwar ''Passyon agan arluth''), [[Preder]], [[1981]].
===[[Owen Poho]] (1973-)===
*[[Eric Hill]], ''Istorioù Spot evit kousket'', [[An Here]], 2000
===[[Glaoda ar Prad]] (1875-1926)===
[[Restr:Portrait de Claude-Marie Le Prat.png|thumb|150px| [[Glaoda ar Prad]].]]
*[[Christoph von Schmid]], ''[[Buhez Genovefa a Vraban]]'' (diwar ''Genovefa'', [[1810]]), [[Emgleo Sant Iltud]], [[1926]]
===[[Yann Loeiz Prijant]] (1878-1962)===
*[[Herve Kalvez]], ''[[Sant Herve]]'', [[Emgleo Sant Iltud]]], [[Brest]], [[1926]].
===[[Jakez Riou]] (1899-1937)===
[[Restr:Jakez_Riou.jpg|thumb| [[Jakez Riou]].]]
* [[Henri Ghéon|Herri Gheon]], ''[[Torfed ar frer Juniper]]'' (diwar ''Le crime de Frère Juniper'', [[1931]]). Embannadur kentañ e [[1944]], en dastumad [[C'hoariva brezhonek]].
**Adembannadur distag gant [[Hor Yezh]], e [[1993]].
* [[Johann Wolfgang von Goethe]], ''[[Troiou-kamm Alanig al Louarn]]''. Azasaet ha troet diwar ar [[Reineke Fuchs]]. Div levrenn eus ''[[Gwalarn (kelaouenn)|Gwalarn]]''. Skeudennoù gant [[Per Peron]]. Lodenn gentañ: ''Gwalarn'' Niv. 89, Ebrel 1936. Eil lodenn: ''Kannadig Gwalarn'' Niv. 97, Kerzu 1936.
** Adembannadur en ul levrenn gant [[An Alarc'h]] e [[2011]]. Skeudennoù gant [[Mael Vérot]].
===[[Pol Rolland-Gwalc'h]] (1915-1986)===
* [[Nikolai Berdiaeff]], ''Spered ha Boud'', [[Preder]], [[1961]].
===[[Visant Seite]] (1908-1993)===
*[[Paul François]] ha [[Beuville]], ''Alanig hag e droiou-kamm'', [[Emgleo Breiz]], 1964
===[[Théodore Pilven le Sévellec]] (1842-1924)===
*[[Alfred Monnin]], ''Kenteliou Aotrou Persoun Ars'' (diwar ''Le Curé d'Ars''), 1906
===[[Jelvestr Seveno]] (1864-1925)===
*[[Sant Frañsez a Sal]], ''[[En Nor ag er Vuhé Devot]]'', (diwar ''Introduction à la vie dévote''), 1917
===[[Juluen Sklison]] (1883-1945)===
*[[Berta ar Gêr-Nevez]], ''Evel ma pardonomp...'', J. Suberbie, 1929
===[[Pêr-Gwendal Steven]]===
*[[Hergé]], ''[[Troioù-kaer Tintin]] - 13 - [[Ar 7 Boullenn strink]]'', (diwar ''Les 7 boules de cristal''), [[Casterman]], 1979
===[[Yann-Bêr Thomin]] (1950-)===
*[[Alain-Fournier]], ''Meaulnes Veur'', [[Emgleo Breiz]], 2000
===[[Yann-Vari Ugen]] (1868-1938)===
*[[Maurice Landrieux]], ''Eul Leanezig'' (diwar ''Une petite Soeur'', [[1909]]), [[Brest]], [[Imprimerie de la presse libérale]], [[1928]].
===[[Frañsez Vallée]] (1860-1949)===
*[[Frañsez Le Tonturier Donroe]], ''Eur Breizad er C'hanada'', 1933
==XXIañ kantved==
===[[Malo Adeux]] (1990-)===
*[[Pins]], ''[[Tiny & Tall]] : Gleipnir - Un avantur dic'hortoz'', kendroet gant [[Hoel Mahe]], [[Nidiad]], [[2019]].
===[[Camille Argouarc'h]]===
*[[Laurent LeFeuvre]], ''[[Paotr louarn]], 1 - Nozvezh al louarn'', kendroet gant [[Sarah Chedifer Bonneau]], [[Keit Vimp Bev]], [[2014]]
===[[Tudual Audic]] (1969-)===
*[[Jean Roba|Roba]], ''Boulig & Billig - 26 - C'hoarzh c'hoazh !'', [[Bannoù-Heol]], 2004
*[[Grzegorz Rosinski|Rosinski]] ha [[Jean Van Hamme|Van Hamme]], ''[[Thorgal]]'', Bannoù-Heol,
** ''24 - Araknea'', 2005
** ''3 - An 3 den kozh a Vro-Aran'', 2005
** ''8 - Alinoe'', 2006
** ''7 - Bugel ar stered'', 2006
===[[Herve Beg]]===
*[[Hugo Hamilton]], ''Ar re vrizhellet'', [[An Alarc'h (ti-embann)|An Alarc'h]], 2020
===[[Drian Bernier]]===
*[[Guy Allix]] ha [[Pointilleuse]], ''Livioù al Livour Bihan'', [[Beluga]], 2018
*Guy Allix ha [[Martine Delerm]], ''Al livour bihan hag ar wagenn'', Beluga, 2014
*[[Nathalie Beauvais]], ''Best of Breizh !'', [[Coop Breizh]], 2019
*[[Christophe Boncens]],
**''Chipo penn-disoñj !'', Beluga, 2014
**''Chipo a gav hir e amzer !'', Beluga, 2014
**''Chipo o pennfolliñ !'', Beluga, 2014
**''Chipo ne chom ket kousket !'', Beluga, 2014
**''Loened Breizh'', Beluga, 2013
*[[Corinne Boutry]] hag [[Aline Pallaro]], ''10 bleiz bihan !'', Beluga, 2013
*[[Yves Colin]] hag [[El Globos]],
**''Malo ha laz-seniñ ar c'hoad'', Beluga, 2013
**''Malo - Beaj Mel-odi'', Beluga, 2016
*[[Patrice Manic]] ha [[Nolwenn Languille]], ''Kalon ruz Brekilien'', Beluga, 2014
*[[Cécilia Ollivier]],
**''Ganedigezh Ermione'', Beluga, 2013
**''Fuloret eo Ermilin'', Beluga, 2013
===[[Ronan ar Berr]]===
*[[Elisabeth Faure]] ha [[Brand Alexander]],
**''Ur marc'heg eo Filoulig'', Au Loup, 2017
**''Filoulig a ya war ar maez'', Au Loup, 2017
**''Huñvreoù kaer a ra Filoulig'', Au Loup, 2017
**''Filoulig en e jardin'', Au Loup, 2017
===[[Maryvonne Berthou]]===
*[[Ruth Brown]], ''Dek greunenn vihan...'', [[TES]], 2012
*[[Max Loriquet]], ''Ronan hag ar balum'', TES, 2012
===[[Mich Beyer]] (1948-)===
*[[Savinien de Cyrano de Bergerac|Savinien Cyrano de Bergerac]], ''Istor fentus Stadoù hag impalaerezhioù al Loar'', diwar ''L’Histoire comique des États et Empires de la Lune'', [[An Alarc'h Embannadurioù|An Alarc'h]], 2015
*[[Henri Queffélec]], ''Ur person evit enez Sun'', (diwar ''Un recteur pour l'Île de Sein''), An Alarc'h, 2016
*[[Jón Kalman Stefánsson]], ''Baradoz hag Ifern'', kendroet gant [[Olöf Pétursdottir|Ólöf Pétursdóttir]] diwar ''Himnariki og helviti'', An Alarc'h, 2019
*[[Julien Weber]] hag [[Acquaviva]], ''Oan-Oan'', [[Keit Vimp Bev]], 2016
===[[Olier Biguet]] (1977-)===
* [[Maxime Chattam]], ''Lazhadeg'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], 2012.
* [[Agatha Christie]],
** ''[[Dek Morian Bihan]]'', (diwar ''Ten little niggers''), [[Keit Vimp Bev]], 2011.
** ''[[Muntr en Orient Express]]'', diwar ''Murder in The Orient-Express''), , Keit Vimp Bev, 2014.
* [[Arthur Conan Doyle]], ''Ki ar Vaskervilled'', (diwar ''The Hound of the Baskervilles''), Keit Vimp Bev, 2011.
* [[Hergé]], ''[[Troioù-kaer Tintin]] - 3 - [[Tintin en Amerika]]'', (diwar ''Tintin en Amérique''), [[Bannoù-Heol]], 2017.
* [[Stephen King]], ''Shining'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], 2014.
* [[Laurence Lavrand]],
**''Bec'h war ar c'helenner'', dindan an anv-pluenn SPARF, Keit Vimp Bev, 2010.
**''Nadjati'', dindan an anv-pluenn SPARF, Keit Vimp Bev, 2011.
* [[Bruce Lowery]], ''Ar Gleizhenn'', Keit Vimp Bev, 2010.
* [[Céline Vassogne]], ''Jules ha kevrinoù an noz'', Aérolyre, 2016.
===[[Gwenole Bihannig]] (1966-)===
*[[Zep]], ''[[Titeuf]]'', [[Bannoù-Heol]]
**''6 - Kenô, bed kriz'', 2005
**''7 - Burzhud ar vuhez'', 2006
**''8 - Roit peoc'h da'm revr !'', 2008
**''9 - Lezenn ar bratell'', 2007
**''12 - Red ar vuhez'', 2008
===[[Alan Botrel]] (1954-)===
(''Lod eus an oberennoù zo bet embannet a-raok 2001'')
* [[Vasilis Aleksakis]], ''Goude J.-K.''.
* Giorgos Chimonas, ''Ma beajoù-me, Enebour ar barzh'', [[Hor Yezh]], 1995
* Stratis Doukas, ''Istor ur prizoniad''
* [[Konstantinos Kavafis]], ''Barzhonegoù'',
* [[Petros Markaris]],
**''Na baeit ket !'', [[An Alarc'h embannadurioù|An Alarc'h]], 2014
**''Emañ ho puhez en arvar'', An Alarc'h, 2015
**''Bara, deskadurezh, frankiz'', An Alarc'h, 2016
**''Peurzorn'', An Alarc'h, 2018
* Giorgos Seferis, ''Mithistorima, Teir barzhoneg kuzh'', 1994, Skrid
* Didó Sotiriou, ''Douaroù gwad''. [[Skrid]]
* Kóstas Várnalis, ''Amzifenn gwirion Sokrates'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], 2002
===[[Myrzinn Boucher-Durand]]===
*[[Yann Tatibouët]] ha [[Christine Corniolo-Baillot]], ''Istor Breizh kontet d'ar vugale'', [[Beluga]]
**''1 - Ar ragistor'', 2015
**''2 - Arvorig ar C'halianed'', 2015
**''3 - Arvorig ar C'halianed ha Romaned'', 2015
**''4 - Eus ar Vretoned en Arvorig da Rouantelezh Breizh'', 2016
**''5 - Amzer an duged'', 2016
**''6 - Eus ar stagidigezh d'an Dispac'h gall'', 2016
===[[Kristian ar Braz|Kristian Braz]]===
* [[Jack Kerouac]], ''War an hent'', (diwar ''On the road''), [[Al Liamm]], 2021
* [[Jack London]], ''Galv ar bed gouez'', (diwar ''The Call of the Wild''), [[Mouladurioù Hor Yezh]], 2016
* [[Alastair MacLeod]], ''Tev ar gwad, tanav an dour'', Al Liamm, 2015
* [[Gerry McDonnell]], ''Distro'', (diwar ''Making it home''), Al Liamm, 2013
* [[John McGahern]], ''Merc'hed war-dro'', Al Liamm, 2019
* [[Flann O'Brien]], ''Chaokañ mizer'', (diwar ''an Béal Bocht''), Mouladurioù Hor Yezh, 2014
* [[Jerome David Salinger]], ''An diwaller er segaleg'', Al Liamm, 2018
* [[John Steinbeck]], ''[[A-ziwar Logod ha Tud]]'', (diwar ''Of Mice and Men''),, Mouladurioù Hor Yezh, 2014
===[[Stefan Carpentier]] (1975-)===
*[[Valériane Duvivier]], ''Vodou zo amañ'', [[Ar Gripi]], 2015
*[[Orianne Lallemand]] hag [[Eléonore Thullier]], ''Ar bleiz a felle dezhañ cheñch liv'', Auzou, 2016
*[[David Revoy]],
**''[[Pepper & Carrot]]'', Ar Gripi, 2016
**''Pepper & Carrot - levr 2'', Ar Gripi, 2017
*[[Frank Roger]], ''Omegalfa'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], 2005
*[[Jules Verne]], ''An Enezenn gevrinus - Lodenn 1 - Peñseidi an oabl'', [[Al Liamm]], 2021 - ''Lodenn 2 - An den dilezet'', [[Al Liamm]], 2023 (diwar ''L'île mystérieuse'')
===[[Sten Charbonneau]] (1957-)===
*[[Jacqueline Cohen]], [[Evelyne Reberg]] ha [[Bernadette Després]],
**''[[Tom-Tom ha Nana]] - Dispaaar !!!'', [[Bannoù-Heol]], 2008
**''Tom-Tom ha Nana - Biskoazh kement-all !'', Bannoù-Heol, 2008
*[[Christelle Le Guen]], ''Ujenn - Un hunvre n'eo ken ?'', Millefeuille, 2016
*[[Françoise Thyrion]], ''Hi 'ni eo Molière'', An Amzer, 2020
===[[Henri Dorsel|Sarah Chedifer Bonneau]]===
*[[Laurent LeFeuvre]], ''[[Paotr louarn]], 1 - Nozvezh al louarn'', kendroet gant [[Camille Argouarc'h]], [[Keit Vimp Bev]], [[2014]]
===[[Dorian Clerbois]]===
*[[Anne-Gaëlle Morizur]] ha [[Florence Dollé]], ''Tintin zo barvek he divgazel'', Goater, 2020.
*[[Gwenola Morizur]] ha [[Laurent Houssin]], ''Lulu hag ar Pesked Flaerius'', Goater, 2020.
===[[Paolig Combot]] (1945-)===
*[[Béatrice Riou]] ha [[Julien Thomas]], ''Monet er Gerveur'', Skol Vreizh, 2021.
=== [[Gérard Cornillet]] (1947-)===
*[[Theodor Fontane]], ''[[L'Adultera]]'', [[An Alarc'h embannadurioù|An Alarc'h]], 2012
* [[Franz Kafka]], ''[[Ar Prosez]]'', An Alarc'h, 2015
* [[Martin Luther]], ''[[Sola fide]]'', An Alarc'h, 2016
* [[Stefan Zweig]],
**''[[Lizher ur vaouez dianavez]]'', An Alarc'h, 2013
**''[[Ar c'hoarier echedoù]]'', An Alarc'h, 2013
===[[Morgane Cotten]]===
*[[Sonz]] hag [[Arnaud Boutle]], ''Kêr-benn al Loar'', [[Embannadurioù Goater|Goater]], 2017
===[[Fabrig Coupechoux]] (1984-)===
*[[Hervé Catta]], ''C'hoant a 'm eus da vervel en un doare din'', [[Association pour la Culture Citoyenne]], 2014
*[[Guy Lehideux]] ha [[Charlie Kiefer]], ''Santez Tereza vihan'', [[Imbourc'h]], 2015
===[[Gwenael Dage]] (1982-)===
*[[Christophe Boncens]],
**''Mojennoù hud - Anna hag an Aerouant'', [[Beluga]], 2016
**''Mojennoù hud - Lena hag ar sorser'', Beluga, 2016
**''Mojennoù hud - Nolwenn hag ar Voudig'', Beluga, 2016
**''Mojennoù hud - Elouan hag ar Gorriganed'', Beluga, 2016
**''Mojennoù hud - Ewen hag ar Vorganez'', Beluga, 2016
**''Mojennoù hud - Gwenole hag ar Briñsez'', Beluga, 2016
**''Mojennoù hud - Maeliz hag al Logodenn'', Beluga, 2017
**''Mojennoù hud - Erell hag ar Poulpikan'', Beluga, 2017
**''Mojennoù hud - Gwenael hag ar Balum'', Beluga, 2017
**''Mojennoù hud - Erwan hag ar Peulvan'', Beluga, 2017
**''Mojennoù hud - Eliaz hag an Arc'h'', Beluga, 2017
**''Mojennoù hud - Aziliz hag ar Roñfl'', Beluga, 2017
*[[Yves Cotten]], ''Frank ha digabestr'', Beluga, 2017
*[[Laetitia Etienne]] hag [[Elen Lescoat]],
**''Ar Morlaer'', Beluga, 2017
**''Ar Vorganez'', Beluga, 2017
*[[Orianne Lallemand]] ha Christophe Boncens,
**''Malou o veajiñ en Afrika'', Beluga, 2015
**''Malou hag ar skoedoù aour'', Beluga, 2015
**''Malou hag ar vi souezhus'', Beluga, 2015
**''Malou hag al louarnez wenn'', Beluga, 2015
*[[Patrice Manic]] ha [[Dan Santag]], ''Ar peskig-aour na ouie ket neuial'', Beluga, 2017
*Patrice Manic ha [[Nolwenn Languille]],
**''Elin ha Tomis - Sarpantoù-nij Tuchenn Gador'', Beluga, 2015
**''Elin ha Tomis - Teir fluenn aour kollet e Beg ar Raz'', Beluga, 2016
**''Elin ha Tomis'', Beluga, 2017
**''Elin ha Tomis - Kregin ar Gerveur'', Beluga, 2018
**''Elin ha Tomis - Brekilien, Korriganed en arvar'', Beluga, 2019
*[[Valérie Muszynski]] ha [[Julien Bringer Deik]], ''Morlaeron ! Pinvidik-mor'', Beluga, 2015
*[[Shealynn Royan]] hag Elen Lescoat,
**''Ar C'horrigan'', Beluga, 2019
**''Ar Voudig'', Beluga, 2019
===[[Kristin David]]===
* [[Huang, Zhan ming]] ha [[Wee Tian Beng]], ''An Neñva'', [[An Amzer embanner|An Amzer]], [[2006]] (kendroet gant [[Katell Leon]] ha [[Visant Roue]]) :
**''1 - Rouanez ar forbanned''
**''2 - Emgann e skeud al loargann''
* [[Francine Vidal]] hag [[Élodie Nouhen]], ''Ar ran beg bras'', An Amzer, [[2019]].
===[[Ronan an Deroff]] (1975-)===
* [[Philip José Farmer]], ''Strinkellikat a raent evel bravigoù'' (They twinkled like jewels), [[Ar Granenn]], 2017.
* [[William Hope Hodgson]], ''Ar morgezeg'' (The Sea-Horses), [[Preder]], 2012.
===[[Alan Dipode]] (1955-)===
* [[Khalil Gibran]], ''Ar Profed'' (diwar ''The Prophet'', 1923), Evertype, 2021
* [[J.R.R. Tolkien]], ''[[An Hobbit]]'' (diwar ''The Hobbit'', 1937), Evertype, 2020 (eil embannadur ''An Hobbit'', A.R.D.A, 2001)
* [[Roparz Hemon]], ''Yezhadur istorel ar brezhoneg'', (diwar ''A Historical Morphology and Syntax of Breton'', 1975), [[Hor Yezh]], 2000
===[[Clyde Dlugy-Belmont]] (1991-)===
*[[Unvaniezh Demokratel Breizh]], ''En em zishual, ur raktres kevredigezh a Vreizh'' (diwar ''S'émanciper, un projet de société vu de Bretagne''), [[Embannadurioù Poblek Breizh]], 2018.
===[[Yveline Le Don]] (1981-)===
* [[Truman Capote]], ''Bravigoù Tiffany'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], 2016.
* [[John Steinbeck]], ''Ar berlezenn'', Mouladurioù Hor Yezh, 2021.
===[[Daniel Doujet]] (1956-)===
* [[Fablennoù Jean de la Fontaine]]. Lod troet gantañ, lod all gant [[Yves Louis Marie Combeau]]. [[Embannadurioù Al Lanv]], 2005.
===[[Arno Elegoed]] (1972-)===
*[[Éric Battut]], ''Ar balum hag ar pesk bihan'', [[Bannoù-Heol]], 2016
*[[Nathalie Choux]],
**''Furchal - Skeudennoù loened-ti'', Bannoù-Heol, 2015
**''Furchal - Skeudennoù karbedoù'', Bannoù-Heol, 2015
**''Furchal - Skeudennoù korf'', Bannoù-Heol, 2016
**''Furchal - Skeudennoù mareoù-bloaz'', Bannoù-Heol, 2016
**''Furchal - Skeudennoù familh'', Bannoù-Heol, 2016
**''Furchal - Skeudennoù frouezh'', Bannoù-Heol, 2017
**''Furchal - Skeudennoù stummoù'', Bannoù-Heol, 2017
**''Furchal - Skeudennoù dilhad'', Bannoù-Heol, 2017
===[[Aleksandr ar Gall]] (1982-)===
* [[Irina Korschunow]] hag [[Eva Czerwenka]], ''Lanig a zo o vont da welet ar c'hezeg'', [[Sav-Heol]], 2013.
* [[Gabriel García Márquez]],
** ''Ar c'horonal ne skriv den dezhañ'', (diwar ''El coronel no tiene quien le escriba''), [[Mouladurioù Hor Yezh]], 2017.
** ''Dezrevell ur marv rakkemennet'', (diwar ''Crónica de una muerte anunciada''), Mouladurioù Hor Yezh, 2021.
===[[Bernard Gery]]===
*[[Richard Bach]], ''Jonathan Livingston ar gouelan'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], 2016
*[[Fred Uhlman]], ''Unanet adarre'', [[An Alarc'h embannadurioù|An Alarc'h]], 2019
===[[Aline Gleoneg]] (1950-)===
* [[Luigi Pirandello]], ''Danevelloù evit ur bloaz'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], 2014
* [[Ousmane Sembène]], ''An urzh-paeañ'' (diwar ''Le Mandat''), Mouladurioù Hor Yezh, 2021
* [[Bianca Silvestri]], ''Avel draezh'', [[Al Lanv]], 2003
===[[Nolwenn Guignard]] (1981-)===
*[[Stéphane Servant]] ha [[Cécile Bonbon]], ''An tamm pilhoù'', Sav-Heol, 2013
===[[Padrig an Habask]] (1954-)===
* [[Jose Maria Arizmendiarrieta]], ''Prederiadennoù'', [[Al Lanv]], 2018
* [[Caryl Lewis]], ''Mat an traoù ? ;-)'', Al Lanv, 2007
* [[Tadhg Mac Donnagáin]] ha [[Kieron Black]],
**''Fionn mac Cumhaill - Pennkadour ar Fianna'', Al Lanv, 2018
**''Bran ha Sceolán'', Al Lanv, 2018
**''Oisín'', Al Lanv, 2018
**''Blev louet'', Al Lanv, 2018
* [[Muireann Ní Chíobháin]] ha [[Paddy Donnelly]], ''Skoñsig ha Ruflig'', Al Lanv, 2019
* [[Máire Zepf]] ha [[Shona Shirley Macdonald]], ''Ar valafenn hag ar roue'', Al Lanv, 2020
* Máire Zepf ha [[Tarsila Krüse]], ''Arabat dit mont d'ar skol !'', Al Lanv, 2018
===[[Maurice Hamon]]===
*[[Verron]],
**''Boulig & Billig - 30 - Bagadig Billig'', [[Bannoù-Heol]], 2005
**''Boulig & Billig - 31 - Gwad ur c'hocker'', Bannoù-Heol, 2008
===[[Paskal Hervio]] (1962-)===
*[[Youenn Koig]], ''Ar blouked pe Emsavadeg ar bagaudoù'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], 2010.
===[[Rhisiart Hincks]] (1954-)===
*[[Michelle Nic Pháidín]], ''Ar gelaouennerez'', [[An Alarc'h (ti-embann)|An Alarc'h]], 2020.
===[[Ronan Hirrien]]===
*[[Federico García Lorca]], ''Yerma'', [[Berlobi]]/[[Emgleo Breiz]], 2012.
===[[Erwan Hupel]] (1975-)===
*[[Christian Binet]], ''Ar vBidochoned o veajiñ a-stroll'', [[An Dalar]], 2002
*[[Albert Camus]] (1913-1960), ''An estren'', (diwar ''L'Étranger''), , [[Skrid]], 2016
*[[George Orwell]], ''Kêr al loened'', (diwar ''Animals' farm''), Skrid, 2011
===[[Garmenig Ihuellou]] (1934-2018)===
[[Restr:Garmenig Ihuelloù 1966.jpg|thumb|200px| [[Garmenig Ihuellou]].]]
*[[Jean Failler]], ''Gwrac'h ar Menez'', [[Keit Vimp Bev]], 2005
*[[Jean Giono]], ''An den a blante gwez'', (diwar ''L'homme qui plantait des arbres''), [[Utovie]], 1990
===[[Job an Irien]] (1937-)===
*[[Jean-François Kieffer]],
**''[[Troioù-kaer Loupio]] - 1 - An Emgav ha danevelloù all'', [[Ti embann Minihi Levenez|Minihi Levenez]], 2007
**''Troioù-kaer Loupio - 2 - Ar Chaseourien ha danevelloù all'', Minihi Levenez, 2007
===[[Loik Kampion]] (1960-)===
*[[Hans Christian Andersen]], ''Hans ar penn pout'', [[An Alarc'h embannadurioù|An Alarc'h]], 2015
*[[Alphonse Daudet]], ''Gavrig an aotrou Seguin'', (diwar ''La chèvre de Monsieur Seguin''), An Alarc'h, 2012
*[[Oscar Wilde]], ''Tasmant Canterville'', (diwar ''The Canterville Ghost''), An Alarc'h, 2019
===[[Yann-Vari Karot]]===
*[[Eric Appéré]], ''Ernest-Anton, ar Pennrener-se zo ur pezh lorgnez !'', [[Delioù (embanner)|Delioù]], 2002
===[[Koulizh Kedez]] (1947-)===
*[[Xavier Grall]], ''Ar Fest-noz'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], 1988.
*Itsc'hak Katsenelson, Lamed Shapiro, Perets Markish. ''Kas ha Lazh''. Kenlabour gant Batia Baum, 2005.
===[[Maguy Kerisit|Maguy Kérisit-Louédoc]] (1975-)===
*[[Louis Guilloux]], ''[[Daouzek boled aet d'ober ur stribilhon]]'', [[Embannadurioù Goater|Goater]], 2018
===[[Pierrette Kermoal]] (1942-)===
[[Restr:Pierrette Kermoal 1.JPG|thumb| [[Pierrette Kermoal]].]]
*[[Antoine de Saint-Exupéry]], ''[[Ar Priñs Bihan]]'', (diwar ''Le petit prince''), [[Preder]], 1974
*[[Robert Louis Stevenson]], ''Dr. Jekyll ha Mr. Hyde'', Aber, 2012
*[[Tangi Malmanche]], ''Kou ar vran'', (diwar ''Kou le Corbeau''), [[Aber (kelaouenn)|Aber]], 2018
===[[Daniel Kernalegenn]] (1952-)===
[[Restr:Daniel Kernalegenn.JPG|thumb| [[Daniel Kernalegenn]].]]
* [[Jack London]], ''Ar Vosenn Skarlek'', [[Al Lanv]], 2002.
* [[Prosper Mérimée]], ''Colomba'', Al Lanv, 2005.
* [[Hans Peter Richter]], ''Frederig'', Al Lanv, 2007.
* [[Souad]], ''Devet ez vev''. Al Lanv, 2013.
===[[R. J. Kernoa]]===
* [[Katia Wolek]] ha [[Julien Maos]], ''Sekred ar c'hazh'', [[Timilenn]], 2019.
===[[Mark Kerrain]] (1952-)===
[[Restr:Mark_Kerrain_Gwengamp_Kerzu_2024.jpg|thumb|Mark Kerrain e 2024.]]
*[[Claire Bertholet]] hag [[Eric Gasté]], ''Ouzh taol, morlaeron !'', [[Sav-Heol]], 2018
*[[Evelyne Brisou-Pellen]]:
** ''Ar Pemp Skoed a Vreizh'', [[Al Liamm]], 2006
** ''Ar sarpant glas e-barzh ar c'hlas'', Sav-Heol, 2010
** ''Te an hini zo kaoz !'', [[TES]], 2010
** ''Soubenn ar vein'', Sav-Heol, 2021
*[[Fina Casalderrey]], ''[[Kevrin ar c'hizhier bihan]]'', Sav-Heol, 2011
*[[Jihad Darwiche]], ''Al logodenn hag al laer'', Sav-Heol, 2015
*[[Didier Dufresne]] ha [[Frédéric Pillot]],
** ''Faraon hag ar garantez'', Sav-Heol, 2014
** ''Tan dezhi'', Sav-Heol, 2015
*[[Agustín Fernández Paz]], ''[[Tasmant en ti]]'', Sav-Heol, 2013
*Praline Gay-Parra, ''Ar Roñflez hag ar seizh mennig'', 2019
*[[Grimm]], ''[[Rapunzel]] ha kontadennoù all'', Sav-Heol
*[[Mariasun Landa]],
** ''[[Olifant Kalon-Evn]], Sav-Heol, 2010
** ''Ma buhez berrloer '', Sav-Heol, 2011
** ''Ar C'hwenenn a felle dezhi mont da gorollerez'', Sav-Heol, 2014
*[[Andrew Lang]],
* ''Esben hag ar sorserez'', Sav-Heol, 2020
*[[Guy de Maupassant]], ''Istorioù maouezed'', Sav-Heol, 2018
*[[Geoffroy de Pennart]], ''Togig ruz'', TES, 2009
*[[Michel Piquemal]]
** ''Ar Yar a zozve patatez'', Sav-Heol, ??
** ''Kig mamout da goan'', Sav-Heol, 2015
** ''Skol ar mamouted'', Sav-Heol, 2018
** ''Mougev ar mamouted'', Sav-Heol, 2021
* [[J.K. Rowling]],
** ''[[Harry Potter ha Maen ar Furien]]'', [[An Amzer embanner]], 2012
** ''[[Harry Potter ha Kambr ar Sekredoù]]'', An Amzer embanner, 2017
*[[Coline Promeyrat]], ''Ar yod mat'', Sav-Heol, 2017
*[[Eric Sanvoisin]] ha [[Martin Matje]],
** ''Ar suner-levrioù'', Sav-Heol, 2016. Adembannadur 2019.
** ''Ur blouzenn evit daou'', Sav-Heol, 2016
** ''Keoded ar sunerien-levrioù'', Sav-Heol, 2019
*[[Michèle Simonsen]] ha [[Hélène Micou]], ''Bisig pezh kof'', Sav-Heol, 2014
*[[Tomi Ungerer]],
** ''Otto, eñvorennoù un arzhig kof plouz'', TES, 2006
** ''Ramz Zeralda'', TES, 2009
===[[Tual Kerrain]]===
*[[Marjane Satrapi]], ''[[Persepolis (levr treset)|Persepolis]]'', [[Embannadurioù Goater|Goater]], 2015
===[[Divi Kervella]] (1957-2017)===
[[Restr:DiviKervellaGouere2009.JPG|thumb|150px| [[Divi Kervella]].]]
*[[Gaby]] ha [[Dzack]], ''Ar Meleganezed'', [[Soleil productions]], 2009
*[[Philippe Geluck]], ''Ar C'hazh - 10 - [[Ar C'hazh e Breizh]]'', [[Casterman]], 2006
*[[René Goscinny]] hag [[Albert Uderzo]], ''[[Asteriks ar Galian]] - 32 - [[Astérix hag an distro]]'', [[Albert René Éditions|Albert René]], 2004
*[[Hergé]] (1907-1983), ''[[Troioù-kaer Tintin]]'', [[An Here]]
**''4 - [[Segalennou ar faraon]]'', 1989
**''5 - [[Al lotuz glas]]'', 2002
**''7 - [[An Enez du]]'', 1988
**''8 - [[Bazh-roue Ottokar]]'', 1989
**''10 - [[Ar steredenn gevrinus]]'', 1993
**''11 - [[Kevrin an Unkorneg]]'', 1993
**''12 - [[Teñzor Rac'ham ar Ruz]]'', 1993
**''14 - [[Prizonidi an heol]]'', 1989
**''15 - [[Tintin e Bro an Aour du]]'', 1994
**''16 - [[War-zu al Loar]]'', 1996
**''17 - [[War-zu al loar]]'', 1996
**''18 - [[Afer Klaskato]]'', 1997
**''19 - [[Rinkined ar mor ruz]]'', 1997
**''21 - [[Bravigoù ar Gastafiorenn]]'', 2003
**''22 - [[Nij 714 da Sydney]]'', 2003
===[[Goulc'han Kervella]] (1951-)===
[[Restr:GKervella3.jpg|thumb| [[Goulc'han Kervella]].]]
*[[André Baumy]], ''[[Vielokoja]]'', [[Berlobi]], 2014.
*[[Alfred Jarry]], ''[[Ar roue Ubu]]'', (diwar ''Ubu roi''), [[Skol Vreizh]].
*[[Christian Jolibois]] ha [[Christian Heinrich]], ''Ar yarig a felle dezhi gwelet ar mor'', [[TES]], 2019.
*[[Emma Kelly]], [[Marie-Hélène Place]] ha [[Caroline Fontaine-Riquier]], ''Nedeleg Baltazar'', TES, 2017.
*[[Pierre Mac Orlan]], ''[[Ostizien ar C'hi Melen Mat]]'', (diwar ''L'auberge du Chien jaune''), [[Aber (kelaouenn)|Aber]], 2020.
*[[Tilly]], ''Fest ar Pimoc'h'', Skol Vreizh, 2006.
*[[Tomi Ungerer]], ''An Tri Forban'', TES, 2008.
*[[Jan Veldman]], ''Feulster... Nann !'', [[Al Liamm]], 2017.
*[[Gabrielle Vincent]],
**''[[Ernest ha Célestine]] - Goulennoù Célestine'', TES, 2015
**''Ernest ha Célestine - Gouel Nedeleg Ernest ha Célestine'', TES, 2017
**''Ernest ha Célestine - Ar wezenn Nedeleg'', TES, 2017
===[[Riwanon Kervella]] (1950-)===
[[Restr:Riwanon Kervella.jpg|thumb| [[Riwanon Kervella]].]]
*[[Charles Dickens]], ''[[David Copperfield]]'', [[An Alarc'h Embannadurioù|An Alarc'h]], 2013.
*[[Leire Salaberria]], ''Pa ra glav'', An Alarc'h, 2011.
===[[Gireg Konan]] (1951-)===
[[Restr:Gireg Konan 2017.jpg|thumb|150px| [[Gireg Konan]].]]
*[[Sylvie Servan-Schreiber]],
**''Ma bloavezh tigr e Japan'', kendroet gant [[Marion]], [[An Here]], 2010,
**''Ma bloavezh konikl e Korea'', [[An Alarc'h Embannadurioù|An Alarc'h]], 2011.
===[[Jeremi Kostiou]] (1990-)===
*[[Olivier Hensgen]] ha [[Daniel Casanave]], ''Yes Scotland'', kendroet gant [[Yannig Laporte]], [[Nadoz-Vor embannadurioù|Nadoz-Vor Embannadurioù]], 2014.
*Jerom Bihan, ''Tramway's'', Nadoz-Vor Embannadurioù, 2014.
*[[Briac]], ''Avel Reter'', Nadoz-Vor Embannadurioù, 2015.
*[[Paskal Bresson]] hag [[Erwan ar Saeg]], ''Bugaled Breizh'', 37 eilenn, Nadoz-Vor Embannadurioù, 2016.
*Gwenole an Dorzh, ''Sonerezh Punk'', Nadoz-Vor Embannadurioù, 2016.
*[[Olivier Bras]] ha [[Jorge González]], ''Allende, an emgann diwezhañ'', Nadoz-Vor Embannadurioù, 2019.
* Kris hag Étienne Davodeau, ''Un den zo marvet'', (diwar ''Un homme est mort''), , Nadoz-Vor Embannadurioù, 2021.
===[[Jakeza al Lae]] (1967-)===
*[[Aleksandr Pouchkin]], ''An damez pikez'', [[Skol Vreizh]], 2009.
===[[Yannig Laporte]] (1979-)===
*[[Olivier Hensgen]] ha [[Daniel Casanave]], ''Yes Scotland'', kendroet gant [[Jeremi Kostiou]], [[Nadoz-Vor embannadurioù|Nadoz-Vor]], 2014.
===[[Ninnog Latimier]] (1975-)===
*[[Eve Ensler]], ''Ar forzhioù a gomz'', (diwar ''The Vagina's Monologues''), [[An Alarc'h Embannadurioù|An Alarc'h]], 2010.
===[[Katell Leon]]===
*[[Huang, Zhan ming]] ha [[Wee Tian Beng]], ''An Neñva'', [[An Amzer embanner|An Amzer]], [[2006]] (kendroet gant [[Kristin David]] ha [[Visant Roue]]) :
**''1 - Rouanez ar forbanned''
**''2 - Emgann e skeud al loargann''
===[[Claude Lintanf]] (1962-)===
*[[Thierry Dedieu]], ''Yakouba'', [[TES]], 2006
===[[Herve Lossec]] (1947-)===
[[Restr:Gouel an Eost 2015 - Hervé Lossec.JPG|thumb| [[Herve Lossec]].]]
* ''Haikus ha barzhonegoù'', 3 levr, 2007-2009
*[[Paul Burel]] ha [[Nono]], ''Amzer lous-pemoc'h e Breizh'', [[Skol Vreizh]], 2019
*[[Anne Guillou]],
**''Ar friko milliget'', Skol Vreizh, 2010
**''Koll-digoll brezel'', Skol Vreizh, 2014
*[[Hervé Jaouen]], ''Euzhvil al lenn zu'', Skol Vreizh, 2012
*[[Jo Le Lay]], ''Mojennoù ha kontadennoù'', [[Éd. du petit clos]], 2013
*[[René Pétillon]], ''Palmer e Breizh'', BD gant [[Dargaud]], 2014
===[[Thomas Loyer]] (1967-)===
*[[Jean Giono]], ''Gwim'' (diwar ''Regain''), [[Mouladurioù Hor Yezh]], 2019
*[[Prosper Mérimée]], ''Gwreg-arem Illa'', (diwar ''La Vénus d'Ille''), , Mouladurioù Hor Yezh, 2020
===[[Tepod Mab Kerlevenez]] (1990-)===
*[[Arthur Le Moyne de La Borderie]], ''Istor Breizh'', [[Ar Gouloù Gwenn]],
**''Kentañ levrenn'', 2021
**''Eil levrenn'', 2022
===[[Deneza Mager]] (1949-)===
*[[Françoise Guillaumond]] ha [[Philippe Goossens]], ''An tour uhel ha teñval'', [[TES]], 2006
*[[Pierre Petton]] ha [[Valérie Daubé]],
**''Krapat gant ar wezenn-derv gozh'', [[Rubéüs Editions]], 2005
**''Emañ an Tad Nedeleg o prenañ diankachoù'', Rubéüs Editions, 2006
**''Jogenig ha Palez ar mor'', Rubéüs Editions, 2010
**''Cooly lapin an tevinier'', Rubéüs Editions, 2011
===[[Hoel Mahe]] (1990-)===
*[[Pins]], ''[[Tiny & Tall]] : Gleipnir - Un avantur dic'hortoz'', kendroet gant [[Malo Adeux]], [[Nidiad]], [[2019]].
===[[Jean-Michel Mahe]]===
* [[Peter Tremayne]] (1943-),
**''Koulm ar marv'', [[Aber (kelaouenn)|Aber]], 2010
**''Absolvenn dre vuntr'', [[An Alarc'h (ti-embann)|An Alarc'h]], 2012
**''Kegid d'ar gousperoù'', Aber, 2014
**''Marv an arc'heskob'', An Alarc'h, 2016
**''Marc'heger ar Marv'', An Alarc'h, 2019
===[[Alan Martel]]===
*''Planedenn vev - Ar Meurvorioù'', diwar ''Los Oceanos'', [[An Here]], 2001
*[[Margaret Atwood]], ''[[Istor ar vatezh ruz]]'', (diwar ''The Handmaid's tale''), [[An Alarc'h embannadurioù|An Alarc'h]], 2018
*[[Ray Bradbury]], ''Fahrenheit 451'', An Alarc'h, 2021
*[[Miquel Angel Gibert]], [[Miquel Ferron]] ha [[Twema Retama]], ''Planedenn vev - An Dezerzhioù'', diwar ''Los Desiertos'', An Here, 2001
*[[Kenneth Grahame]], ''[[An Avel en Haleg]]'', An Alarc'h, 2014
*[[Oscar Wilde]], ''[[Poltred Dorian Gray]]'', An Alarc'h, 2015
===[[Mari-Elen Maze]] (1940-)===
* [[Lyman Frank Baum]], ''[[Hudour burzhudus Oz]]'', [[Aber (kelaouenn)|Aber]], 2017.
* [[Rudyard Kipling]], ''[[Levr ar Janglenn]]'', (diwar ''The Jungle Book)'', Aber, 2016.
===[[Brieg ar Menn]]===
* [[Midam]], ''[[Kid Paddle]] - 11 - Distro ar valzamegenn spontus flaerius'', [[BZH5 Ltd]], 2007.
* [[Morris]] ha [[René Goscinny|Goscinny]],
**''[[Lucky Luke]] - 26 - Ar pevar sant Dalton'', BZH5 Ltd, 2007.
**''Lucky Luke - 31 - Ar pevar gringo Dalton'', BZH5 Ltd, 2015.
* [[Peyo]],
**''[[Ar Schtroumpfed]] - 5 - [[Ar Schtroumpfed hag an Torrakoag]]'', BZH5 Ltd, 2013.
**''Ar Schtroumpfed - 11 - [[Ar Schtroumpfoù Olimpek]]'', BZH5 Ltd, 2014.
===[[Tifenn Merien]]===
* [[Joe Todd-Stanton]],
:* ''Juluan hag al louarn'', [[Timilenn]], 2020.
:* ''Sekred ar Roc'h Zu'', Timilenn, 2021.
===[[Gwendal Mevel]] (1973-)===
*''[[Gilgamesh]] - An Den Dreist Ne Faote Ket Dezhon Mervel ha judennoù arall'', [[Hiziv an deiz]], 2013
===[[Stefan Moal]] (1964-)===
*[[Gérard Alle]], ''Babel hag a-dost'', Baleine, 2002
*[[Yann Meur]], ''Soner'', [[Al Lanv]], 2009
===[[Alan Monfort]] (1970-)===
*[[Alain Burban]], [[Marc Loyon]] ha [[Paskal Martin]], ''Epik e bro ar geot uhel'', Art terre, 2006
*[[Dominique Robet]] hag [[Alain Robet]], ''Gabriela B.'', [[Yoran Embanner]], 2009
*[[André Franquin|Franquin]],
**''[[Gaston Beiadeg|Gaston]] - 10'', Yoran Embanner, 2007
**''Gaston - 14'', Yoran Embanner, 2006
===[[Laorañs Motrot]]===
* [[Erik Orsenna]], ''Enezenn al lavar'', [[Preder]], 2005.
===[[Jakez-Erwan Mouton]] (1957-)===
* [[Pascal Bresson]], [[Stéphane Duval]] ha [[Lionel Chouin]], ''Gaou Carré, ar bugel soudard'', Paquet, 2016.
===[[Jérôme Palud]] (1977-)===
*[[Ellen Blance]], [[Ann Cook]] ha [[Quentin Blake]],
**''Jakez Vras - 1 - Jakez Vras er gêr vras'', [[TES]], 2017
**''Jakez Vras - 2 - Jakez Vras o klask un ti'', TES, 2017
**''Jakez Vras - 3 - Jakez Vras o kempenn e di'', TES, 2017
**''Jakez Vras - 4 - Jakez Vras o klask ur c'hamarad'', TES, 2017
**''Jakez Vras - 5 - Jakez Vras hag ar ramzez'', TES, 2017
**''Jakez Vras - 6 - Jakez Vras hag an disglavier burzhudus'', TES, 2017
**''Jakez Vras - 7 - Jakez Vras er mirdi'', TES, 2017
**''Jakez Vras - 8 - Jakez Vras er c'harr-boutin'', TES, 2017
**''Jakez Vras - 9 - Jakez Vras a ya d'ar skol'', TES, 2017
**''Jakez Vras - 10 - Jakez Vras er skol'', TES, 2017
**''Jakez Vras - 11 - Fest an deiz-ha-bloaz'', TES, 2017
**''Jakez Vras - 12 - Jakez Vras er zoo'', TES, 2017
*[[Michel Piquemal]] ha [[Thomas Baas]], ''Piccolofilo - Din-me eo !'', TES, 2019
*[[Michael Rosen]] ha [[Helen Oxenbury]], ''War-lerc'h an arzh bras'', TES, 2016
=== [[Charlotte Papail]] ===
* [[Julien Neel]], ''Lou - 1 - Deizlevrigan'', [[Embannadurioù Goater|Goater]], 2017
=== [[Charlotte Penkalet]] ===
* [[DVD]] ha [[Sonz]], ''Noazkorferez eo Mama-gozh !'', [[Embannadurioù Goater|Goater]], 2019
===[[Jil Penneg]] (1959-)===
*[[Bruno Bertin]],
**''Vick ha Vicky - Sorserezed Bresilien - 1. Ar vojenn'', [[P'tit Louis]], 2003
**''Vick ha Vicky - Sorserezed Bresilien - 2. An diskuliadenn'', P'tit Louis, 2003
**''Vick ha Vicky - Sorserezed Bresilien - 3. Klask ar Gral'', P'tit Louis, 2004
**''Vick ha Vicky - Aet diwar wel war Enizenac'h'', P'tit Louis, 2008
*[[Catherine Rosmorduc]], ''Ar Vrennigenn'', Rêve en Saule, 2012
===[[Olöf Pétursdottir|Ólöf Pétursdóttir]] (1954-)===
*[[Jón Kalman Stefánsson]], ''Baradoz hag Ifern'', kendroet gant [[Mich Beyer]] diwar ''Himnariki og helviti''), [[An Alarc'h Embannadurioù|An Alarc'h]], 2019
===[[Serj Richard]] (1956-)===
* [[Italo Calvino]] (1923-1985),
**''Ar Beskont daouhanteret'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], 2016. Troet diwar an italianeg : ''Il visconte dimezzato''), 1952.
**''Ar baron pintet'', Mouladurioù Hor Yezh, 2019, diwar an italianeg : ''Il Barone rampante'', 1957.
**''Ar marc’heg na oa ket anezhañ'', Mouladurioù Hor Yezh, 2020. Troet diwar an italianeg : ''Il cavaliere inesistente''.
* Véronique & Aurore Houck, ''Bibou & bed an echedoù'', [[Ti-embann ar skolioù|TES]], 2008.
* [[Primo Levi]], ''Hag un den ez eus anezhañ'', Mouladurioù Hor Yezh, 2015. Troet diwar an italianeg : ''Se questo è un uomo''.
* [[Erri de Luca]], ''An deiz a-raok an eürusted'', Mouladurioù Hor Yezh, 2017.
* [[Molière]], ''[[An Dengasaour]]'', Mouladurioù Hor Yezh, 2013. Troet diwar ar galleg : ''Le Misanthrope''.
* [[George Orwell]], ''[[Nineteen Eighty-Four|1984]]'', Mouladurioù Hor Yezh, 2023.
===[[Jañdo Robin]] (1956-2021)===
*[[Byron Barton]], ''Ar yar vihan ruz'', [[TES]], 2014
*[[Ruth Brown]], ''Un Istor teñval-tre'', TES, 2012
*[[Eric Carle]], ''Ar viskoulenn vihan a rae toulloù e pep tra'', TES, 2006
*[[Raphaële Frier]] hag [[Aurélia Fronty]], ''Malala, droed ar merc'hed da gaout deskadurezh'', TES, 2017
*[[Genevièva Paulet]] ha [[Ramonda Aubert]], ''Mont ha dont hepken'', TES, 2007
*[[Geoffroy de Pennart]]
**''Ar bleiz zo deuet en-dro !'', TES, 2013
**''Ar Bleiz tener e galon'', TES, 2005
**''Friko ar bleizi'', TES
*[[Franck Prévot]] hag [[Aurélia Fronty]], ''Wangari Maathai'', TES, 2013
*[[Alain Serres]] ha [[Zaü]], ''Mandela, paotr Afrika an holl livioù'', TES, 2015
*[[Antonio Skarmeta]], ''Ar Skrivadenn'', TES, 2007
===[[Mona Ropars]]===
*[[Odile Le Goïc-Le Guyader]], ''Ma levr kentañ evit deskiñ brodañ'', [[Beluga]], 2016
===[[Visant Roue]] (1973-)===
*[[Huang, Zhan ming]] ha [[Wee Tian Beng]], ''An Neñva'', [[An Amzer embanner|An Amzer]], [[2006]] (kendroet gant [[Kristin David]] ha [[Katell Leon]]) :
**''1 - Rouanez ar forbanned''
**''2 - Emgann e skeud al loargann''
=== [[Herve Seubil-Kernaudour]] (1957-)===
[[Skeudenn:Hervé Sebille Kernaudour.JPG|thumb|150px| [[Herve Seubil-Kernaudour]].]]
* [[Breudeur Grimm]], ''Marvailhoù Grimm'', skeudennoù gant Pawel Pawlak, [[An Here]], 1997. Troet diwar an alamaneg.
* [[Geneviève Huriet]], ''Nijadenn ar re Dro-Heol'', [[Keit Vimp Bev]], 1997. Troet diwar ar galleg. ISBN2-86824-025-9
* [[Molly Perham]], ''Ar roue Arzhur ha marc'heion an Daol-grenn'', An Here, 1998. Troet diwar ar galleg hag ar saozneg amerikan.
* [[René Le Bihan]] ha [[R. Mabin]], ''[[Yves Tanguy]]'', An Here, 2001
===[[Dewi Siberil]] (1983-)===
*[[Xavier Renou]], ''Disentiñ !'', [[An Alarc'h Embannadurioù|An Alarc'h]], 2015
===[[Cédric Sinou]] (1974-)===
*[[Yves Cotten]],
**''Trifin, strap-he-latenn'', [[An Here]], 2002
**''Klaris aonik'', An Here, 2002
**''Rozenn Penn-Avel'', An Here, 2002
**''Marc'harid Ar Bompinell'', An Here, 2002
*[[Julia Donaldson]] hag [[Axel Scheffler]], ''Ramz a felle dezhan bezan gwisket cheuc'h'', An Here, 2002
*[[Jacqueline Favreau]], ''Pilhaouaer ha boned ruz'', An Here, 2002
*[[Morgane Le Foulgoc]] ha [[Shane Johnson]], ''James Stoneheart, istor ur piker-maen'', An Here, 2003
*[[David Jambon]], ''Gireg al livour bihan'', An Here, 2003
===[[Paskal Tabuteau]] (1962-)===
*[[Homeros]], ''An Ilias'', [[Al Liamm]], 2016
===[[Yann Talbot]] (1940-2018)===
[[Restr:Yann Talbot.JPG|thumb| [[Yann Talbot]].]]
* [[Franz Kafka]], ''[[An Treuzstummadur]]'' (''Die Verwandlung''), [[Al Lanv]], 2009.
Kontadennoù troet gantañ zo bet embannet el Liamm ivez.
===[[Yann-Varc'h Thorel]] (1968-)===
*[[Lu Wenfu]], ''Ar puñs'', troet diwar ar [[sinaeg]], Skrid, [[Mouladurioù Hor Yezh]], 1993.
*''An anv dinamm, an divarvel Forbannet ha Fur ar varzhoniezh'' (tri barzh [[Tang]] a Sina), pp. 59-64, Emb. [[Skrid]], 1996, ISBN 2-86863-092-8.
*[[Dostoievski]], ''Hunvre un den lu'', diwar ''Son smechnovo tcheloveka'', troet diwar ar [[ruseg]], kendroet gant [[André Markowicz]], [[An Treizher]], 2006.
*[[Satyajit Ray]], ''Skrapadenn ar paotr a zalc'he koun eus e vuhez kent'', diwar ''The Golden Fortress'', troet diwar ar saozneg, [[an Alarc'h Embannadurioù|An Alarc'h]], 2007.
*[[Gao Xingjian]], ''Menez an Ene'', [[Apogée]], 2010
Kontadennoù ha barzhonegoù troet gantañ zo bet embannet en [[Aber (kelaouenn)|Aber]] ha [[Nidiad]] ivez.
===[[Benead Vernon]]===
*[[Eric Sanvoisin]] ha [[Nicolas Hubesch]], ''Divskouarn an diaoul'', [[Sav-Heol]], [[2015]].
*[[Marie-Hélène Duval]], ''Viktor, ar bugel gouez'', (diwar ''Victor, l'enfant sauvage''), [[Sav-Heol]], [[2019]].
<!--
==1968==
* [[Karl Marx]] ha [[Friedrich Engels]], ''[[Manifesto ar Strollad komunour (1847)]]''. Troet gant [[Alan E. Ar Berr]]. ''In'' : [[Preder (kelaouenn)|Preder]], Kaier 114, 1968. Un droidigezh all gant [[Francis Favereau]] a oa bet embannet gant Preder ivez.
-->
[[Rummad:troourien vrezhonek]]
1jjx9uzm9gzih2ovk5tqlghw5h26e21
2186807
2186797
2026-03-31T18:09:24Z
Tanjee
563
/* Kristian Braz */
2186807
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
Setu amañ ur roll eus an droourien vrezhonek hag an oberennoù troet ganto hag a zo bet embannet ''evel levrioù''.
<!--Ne vo ket lakaet amañ al levrioù bannoù-treset, nag al levrioù bugale maz'int skeudennaouet da bep pajenn.; ar re-se a gavor er pennad ''[[Roll al levrioù skeudennaouet e brezhoneg]]. --->
Ne vo ket meneget an oberennoù embannet e kelaouennoù ma n'int ket bet embannet evel levrioù distag ivez.
*''Gwelout ivez '' :
**''[[Roll al levrioù brezhonek troet diwar yezhoù all, hervez ar bloavezhioù]].''
**''[[Roll al levrioù e brezhoneg troet diwar yezhoù all]]''.
**''[[Troidigezhioù lennegel brezhonek arc'hantet gant Kuzul-rannvro Breizh]]''.
Hag ivez:
*[[Roll an oberennoù e brezhoneg troet diwar yezhoù all]], ma vez meneget an holl oberennoù lennegel troet (hep al levrioù bannoù-treset eta), pe e vefent e levrioù pe e kelaouennoù.
==XVIvet kantved==
===[[Gilles de Kerampuil]] (1530-1578)===
*[[Petrus Canisius]], ''Catechism hac instruction egvit an catholicquet Meurtbet Necesser en Amser-presant'', [[Pariz]], [[Jacques Keruer]], [[1576]].
==XVIIvet kantved==
===[[Eozen Gwegen]]===
*[[Robert Bellarmin]], ''[[Declaration abvndant eves an catechism, hac an Doctrin christen]]'' (diwar ''Doctrina christiana breve''), George Allienne, [[1625]].
===[[Tangi Gwegen]] (-1632)===
*[[Emery de Bonis]], ''An mirouer a confession, profitabl meurbet, euit pep seurt tut.'' (diwar ''Miroir de Confession, pour toute sorte de gens'', 1594), [[Montroulez]], [[George Allienne]], [[1621]].
*[[Diego de Ledesma]], ''Doctrin an christenien'' (diwar ''Dottrina christiana''), George Allienne, [[1622]].
===[[Eozen Roparz]] (1656-1735)===
*[[Thomas a Kempis|Thomas Hermeken]], ''An imitation Jesus-Christ hon Salver biniguet'' (diwar ''De imitatione Christi''), [[Imprimerie des Vergers]], [[1689]]
==XVIIIvet kantved==
===[[Charlez ar Brizh]]===
*[[Sant Frañsez a Sal]], ''[[Introduction dar Vuez Devot]]'' (diwar ''Introduction à la vie dévote''), 1709.
*[[Jean Crasset]], ''[[Preparacionou d'ar maro]]'' (diwar ''Préparation à la mort''), [[Le Sieur]], 1722.
===[[Glaoda Marigo]] (1693-1759)===
*[[Thomas a Kempis|Thomas Hemerken]], ''Imitation hor Salver Jesus-Christ'' (diwar ''De imitatione Christi''), [[Périer]], [[1756]].
===[[Jean Marion|Iehann Marion]] (1759-1824)===
*[[Jeanne-Marie Leprince de Beaumont]], ''Magasin spirituel er Beurerion, en Artisantet, er Serviterion hac en dud diar er maezeu'' (diwar ''Magasin des pauvres, artisans, domestiques et gens de campagne'', 1768), [[Galles]], 1790
*[[Maillot]], ''Voyage Misterius de Inis er Vertu'' (diwar ''Voyage mystérieux à l'isle de la Vertu'', 1788), Galles, 1790
==XIXvet kantved==
===[[Pier an Arbouled]] (1810-1892)===
*[[Pedro de Ribadeneira]], ''Buhé Santés Cécile patronez pares Teix'', Gwened, Galles, 1867.
===[[Frañsez-Mari Beleg]] (1799-1878)===
*[[Louis Debussi]], ''Mis Mari, pe mis mai laqueit é breton Guénéd dre ur Person ag en Escopti'' (diwar ''Nouveau mois de Marie, ou suite des lectures sur les Mystères de la très Sainte-Vierge, et sur les principales vérités du salut, pour chaque jour du mois de l'année''), [[Lamarzelle]], [[1841]].
*[[Pierre Hubert Humbert]], ''Guirioneeu ag er relijion ha deverieu ur hrechen'' (diwar ''Pensées sur les plus importantes vérités de la religion, et sur les principaux devoirs du christianisme''), [[1845]].
===[[Joseph-Marie Bourdy]] (1817-1866)===
*[[Richard Challoner]], ''Jardrin en inéan: pé choége a gonsidérationeu santél eid er sulieu hag er gouilieu principalan ag er blai'' (diwar ''The Garden of the Soul''), [[Lamarzelle]], [[1862]].
===[[Gabriel-Marie Caroff]] (1807-1888)===
*[[Louis Marie de Lahaye de Cormenin|Timon]], ''Marvaillou evid an dud divar ar meaz'' (diwar ''Entretiens de village''), 1847
*[[Mgr Jean-Joseph Gaume]], ''Sin ar groaz guechall a sin ar groaz breman'' (diwar ''Le signe de la Croix''), 1869
=== [[Yves Louis Marie Combeau]] (1799-1870)===
*''[[Fablennoù Jean de la Fontaine]]''. Lod troet gantañ, lod all gant [[Daniel Doujet]], [[Embannadurioù Al Lanv]].
===[[Hyacinthe-Jean-Denys d'Erm]] (1803-1862)===
*[[François de Salignac de La Mothe-Fénelon|Fénelon]], ''[[Digweziou Telemaq, mab Ulyss]]'' (diwar ''Les Aventures de Télémaque'', levrenn gentañ), [[V. Guilmer]], [[1845]].
===[[Pierre Désiré de Goësbriand]] (1784-1853)===
*''[[Fables choisies de La Fontaine traduites en vers bretons]]'', [[Montroulez]], [[1836]].
===[[Yann-Frañsez ar Gonideg]] (1775-1838)===
* [[Claude Fleury]], ''[[Katékîs historik é péhini é kaveur é berr gomsiou ann Histor Santel hag ar gélénadurez gristen]]'' (diwar ''Catéchisme historique, contenant en abrégé l'Histoire sainte et la doctrine chrétienne'', [[1679]]), F. Trémeau, [[1826]].
* ''[[Testamant nevez hon aotrou Jézuz-Krist]]'', [[Angoulême]], [[1827]].
===[[Placide Guézou]] (1798-1875)===
* [[Charles-Joseph Quadrupani]], ''Reiz roet gand an tad R. Quadrupani, evit mad eun ine c'hoantek bras d'en em avans en hent ar Zantelez'' (diwar ''Documenti per instruzione e tranquilita delle anime'', 1795), [[Le Goffic]], 1859.
===[[Charlez Gwennou]] (1851-1915)===
*[[François Coppée]], ''[[Ar Bater]]'' (diwar ''Le Pater'', [[1889]]), [[Dumont]], [[1892]].
*[[Renan Midy]], ''[[Gwin Person Koataskorn]]'' (diwar ''Le vin du Recteur de Coatascorn''), [[Prud'homme]], [[1904]].
===[[Yann-Wilhoù Herri]] (1803-1880)===
*''[[Skrituriou Sakr. Genes, pe levr ar c’heneliez]]'', Guffanti-Breton, 1849
*''[[Skrituriou Sakr. Levr ann Exod ha meur a bennad euz al levriou all, bete maro Josue]]'', 1860
===[[Yann-Loeiz Keramanac'h]] (1790-1860)===
*[[Claude Arvisenet]], ''Ael mad ar vugale'' (diwar ''Le bon ange de l'enfance''), [[Guilmer]], [[1836]].
===[[Gwilh ar C'hoad]] (1845-1914)===
*''[[Testamant Nevez hon Aotrou hag hon Zalver Jesus-Christ]]'', 1883.
*''[[Ar Bibl Santel en pehini ema ar Gonvenans koz hag an hini nevez]]'', 1890.
===[[Aleksandr Ledan]] (1777-1855)===
*[[Laurent-Pierre de Jussieu]], ''Simon a Vontroulez pe ar marc'hadour mercer'' (diwar ''Simon de Nantua''), 1834.
===[[Jean Lescop]] (1794-1844)===
*[[Jacques Marguet]],
**''Instruction voar ar blasphem'' (diwar ''Essai sur le blasphème''), [[Prud'Homme]], [[1828]]
**''Instruction voar ar manq a rer deus a lesenno an Abstinanç ac ar yun gant un abrege voar an alusen'' (diwar ''Essai sur la violation des lois de l'abstinence et du jeûne, augmenté d'un Petit précis sur l'aumône''), [[Prud'Homme]], [[1829]]
*[[Cristóbal de Vega]], ''Mezellour an ineo, pe exposition deus an etajo differant en pere en em gav an ineo dirac daoulagad Doue'', [[Prud'homme]], [[1831]]
===[[Guillaume Le Lez]] (1803-1886)===
*[[Louis Debussi]], ''[[Mis Mae, mis ar Verc'hes Vari: evit brassa gloar Jesus a Mari: augmentet a zaou Gantiq en henor d'ar Verc'hes, a un Exerciç evit an Ofern ac a Psalmou ar Gousperou]]'' (diwar ''Nouveau mois de Marie, ou suite des lectures sur les Mystères de la très Sainte-Vierge, et sur les principales vérités du salut, pour chaque jour du mois de l'année'', [[1827]]), Lefournier, [[1836]]
*[[Alphonse de Liguori]], ''[[Faeçon da garet Jesus-Christ, dre ar gomportamant pe an oeuvrou]]'' (diwar ''L'art d'aimer Jésus-Christ''), Desmoulins, [[1842]]
===[[Guy Marrec]] (1797-1846)===
*[[Jean Couturier]], ''Abrege pratic eus an doctrin gristen'' (diwar ''Abrégé pratique de la doctrine chrétienne''), [[Lédan]], [[1834]]
===[[Anna Mezmeur]] (1823-1909)===
*[[Henry Lasserre]], ''[[Miz Mari an Itron Varia Lourd]]'', [[Lefournier]], [[Salaün]], 1874
===[[Goulven Morvan]] (1819-1891)===
* [[Alexis Lefebvre]], ''[[Scol ar maro mad pe levr Breuriez ar Maro mad]]'' (diwar ''La science de bien mourir : manuel de l'Association de la bonne mort''), 1865
* [[François Giry]], ''Buez hor Zalver Jesus-Christ ha buez ar Verc'hez Santel'' (diwar ''Vie de N.-S. Jésus-Christ et de la très-sainte Vierge''), 1868
===[[Jakez Perrot]] (1804-1877)===
* ''Buez Santez Germena Cousin, gwerc'hez ha mesaerez, heuliet eus litaniou hac eus eur beden da santez Germena'', [[J. Haslé]], [[1869]].
===[[Pierre Le Sann]] (1834-1893)===
*[[Augustin Berthe]], ''[[Istoriou tennet euz ar skridur sakr]]'' (diwar ''Récits bibliques'', [[1887]]) :
:*''Kenta leorik : Adam ha Noe'', [[Banaleg]], Imprimerie Régionale, [[1892]]
:*''Eil leorik : Abraham'', idem
:*''Trived leorik : Joseph'', idem
:*''Pevare leorik : Moizes'', idem
:*''Pemped leorik : Job'', [[Neuville-sous-Montreuil]], Imprimerie Notre-Dame des Prés, 1892
:*''C'houec'hved leorik : Josue'', idem
:*''Seizved leorik : Jedeon ha Samson'', idem
:*''Eizved leorik : Saül'', Neuville-sous-Montreuil, idem
:*''Unnekved leorik : Elias hag Elisee'', Neuville-sous-Montreuil, Imprimerie Notre-Dame des Prés, 1894
:*''Triouec'hved leorik : Bugel Bethleem'', Banaleg, Imprimerie Régionale, 1892
:*''Naontekved leorik : Profed Nazareth'', Neuville-sous-Montreuil, Imprimerie Notre-Dame des Prés, 1892
:*''Ugentved leorik : Ar Pharizianed en hem zavet a enep ar messias'', idem
:*''Leorik unan var'n ugent : Prosez hor zalver Jezus-Krist'', idem
:*''Eil var n'ugent leorik : Hent ar C'halvar'', idem
*[[Amand-Joseph Fava]], ''Kenteliou katekis divar-benn ar politik'', [[Dumont]], [[1891]].
===[[Yann-Vari ar Yann]] (1831-1876)===
[[Restr:Portrait_de_J.-M._Le_Jean.png|thumb|150px| [[Yann-Vari ar Yann]].]]
*''Parrosian romen latin ha brezonek a zo ebarz oferennou ha gousperou ar zuliou hag ar goueliou'', 1874
==XXvet kantved==
===[[Guy Étienne|Abanna]] (1928-2015)===
*[[Duyckaerts]], ''Keal an emrenerezh psikologek'', [[Preder]], 1958
*[[Frederik Jacobus Johannes Buytendijk]], ''Moneadur an anevaled'', Preder, 1958
===[[Jozef Abasq]] (1923-2006)===
*[[Islwyn Ffowc Elis]], ''Erh puil'', [[Emgleo Breiz]], 1998
*[[Václav Havel]], ''Largo desolato, pez-c'hoari e seiz taolenn'', (diwar ''Largo desolato''), Emgleo Breiz, 1993
*[[Robert Gerallt Jones]], ''Cafflogion'', [[Brud Nevez]], 1983
*[[Kate Roberts]], ''Treid daouhualet '', Emgleo Breiz, 1988
*[[Paul Gayet-Tancrède|Samivel]], ''Mirzin Mirzinig'', Emgleo Breiz, 1962.
*[[Bryn Williams]], ''Kembre Patagonia'', Emgleo Breiz, 1991
===[[Fañch Elies Abeozen]] (1896-1963)===
[[Restr:Abeozen-yaouank.jpg|thumb| [[Abeozen]] en e yaouankiz.]]
*''Pevar Skourr ar Mabinogi'', [[Preder]], [[1963]].
*[[Dik Trevan]], ''Marvailhoù ar vengleuz'', (diwar ''Straeon y Chwarel''), [[Hor Yezh]], 1992
===[[Ernest ar Barzhig]] (1917-1977)===
[[Restr:Ernest ar Barzhig058.jpg|thumb|100px| [[Ernest ar Barzhig]].]]
*[[Aleksandr Soljenitsyn]], (diwar ''[[Ti Vatriona]]''), [[Al Liamm]], 1976
*[[Paol Féval]] (1816-1887),
**''Ar Bleiz Gwenn'', (diwar Le loup blanc), ''Skol'', niv. 54-65, 1977, adembannet gant ''Hor Yezh''
**''Ar Vleizez'', kendroet gant [[Per Denez]], [[Mouladurioù Hor Yezh]], 1987.
**''Valentina a Roc’han'', (diwar Valentine de Rohan), kendroet gant Per Denez, Hor Yezh, 1996.
===[[Alan E. ar Berr]] (1937-2019)===
* [[Karl Marx]] ha [[Friedrich Engels]], ''[[Manifesto ar strollad komunour]] (1847)'', eil embannadur, [[Preder]], 1978.
===[[Erwan Berthou]] (1861-1933)===
[[Restr:Erwan Berthou.jpg|thumb|150px| [[Erwan Berthou]].]]
* [[Jacques-Henri Bernardin de Saint-Pierre]], ''[[Hostaliri Suratt]]'' (diwar ''Le Café de Surate'', 1790), [[Toullec]] ha [[Geffroy]], [[Gwengamp]], [[1916]].
===[[Loeiz-Vari Biler]] (1856-1934)===
* ''[[Aviel katolik]]'', Moulerez St-Guilherm, [[Sant-Brieg]], [[1907]].
===[[Per Bourdellez]] (1907-1989)===
* [[Dante Alighieri]], ''An [[Divina Commedia]]'', [[Imbourc'h]], 1977.
* [[Alessandro Manzoni]], ''Danvez-priedoù'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], 1986,
===[[Adrien de Carné]] (1854-1943)===
* ''Danevellou a Vreiz'', [[Ar wenanen aour]], 1921
===[[Jean-Louis Chapalain]] (1880-1956)===
* [[Louis Saluden]], ''Eur brestad epad an XVIIIet kantved : an den eurus Glaoda Laporte'', Brest, Moulerez ru ar C'hastel, 1927
===[[Gabriel Louis-Marie Cherel]]===
*[[Louis-Marie Grignion de Montfort]], ''Pleustrad a-zivout ar wir deoliezh d'ar Werc'hez santel'', [[Preder]], 1995
===[[Per Denez]] (1921-2011) ===
* [[Theodor Storm]], ''Aquis submersus'', [[Al Liamm]], 1950
* Kontadennoù evit ar vugale
** ''[[Kroc'hen Azen]]'', gant [[Charles Perrault]], [[Levrioù ar vugale]], Al Liamm, 1961. 24 p.
** ''An ti bara-mel'' (hervez Grimm) (1963). Istor Hänsel ha Gretel eo, adkontet diwar kontadenn ar vreudeur Grimm.
* Romantoù gant [[Paul Féval]] (1816-1887)
** ''Boudig an aod'', (diwar ''La Fée des grèves'') [[Mouladurioù Hor Yezh]], 1987.
** ''Ar Vleizez'', kendroet gant [[Ernest Ar Barzhig]], Mouladurioù Hor Yezh, 1987.
** ''Valentina a Roc’han'', kendroet gant Ernest Ar Barzhig, [[Hor Yezh]], 1996.
* [[Emily Brontë]], ''Krec'hioù an avel-yud'', (diwar ''Wuthering Heights''), Mouladurioù Hor Yezh, 2006
===[[Alan an Diuzet]] (1900-1991)===
* [[Pierre Loti]], ''[[Pesketêr enez ar skorn]]'' (diwar ''Pêcheur d'Islande''), [[Collège breton des Côtes-du-Nord]], [[1980]].
===[[Marcel Divanach|Marsel Divanac'h]] (1908-1978)===
[[Restr:Marcel Divanach (1908-1978).jpg|thumb|75px| [[Marcel Divanach|Marsel Divanac'h]].]]
* [[Molière]], ''[[Ar medesin eneb dezañ]]'' (diwar ''Le Médecin malgré lui''), [[Editions du Vieux Meunier Breton]], [[1974]]
* Molière, ''[[Ar garantez medisin]]'' (diwar ''L'Amour médecin''), Editions du Vieux Meunier Breton, 1974
* [[Anne Selle]], ''Thumette bigoudenne'' (1934), Editions du Vieux Meunier Breton, 1974
===[[Youenn Drezen]] (1899-1972)===
* J.M. Synge, ''War varc'h d'ar mor'', Levraoueg Gwalarn, 1926
* Aesc'hulos, ''Prometheus Eree''t, Gwalarn N°9,1927
* Aesc'hulos, ''Ar Bersed'', Gwalarn, N°12, 1927
* [[Gerrit Theodoor Rotman]], ''[[Priñsezig an dour]]'', Gwalarn, Brest, 1927, ''[[Nijadenn an aotrou Skañvig]]'', Gwalarn, Brest, 1929
* [[Beatrix Potter]], ''[[Per ar c'honikl]]'', [[Gwalarn]], Brest, 1928
* [[Manuel de la Sota]], ''Iru Gudari'', ''Breiz Atao'', 1938, adembannadur Al Lanv, 2017.
* [[Pedro Calderòn de la Barca]], ''Aotrou Maer Zalamea'', (diwar ''El alcade de Zalamea''), Gwalarn N°152-153, 1942, adembannadur [[Al Lanv]], 2017
===[[Gwenael Emelyanoff]]===
* [[Roser Capdevila]], ''Dañvad du e bavioù melen'', [[An Here]], 1996
* [[M. Angels Gardella]] ha [[Valentina Cruz]], ''Gwilhom Tell'', An Here, 1993
* [[Jacob ha Wilhelm Grimm]], [[Mercè Canela]] ha [[Montserrat Ginesta]], ''Ar waz aour'', An Here, 1996
* Mariasun Landa ha [[Jesus Lucas]], ''Ar steredenn wer'', An Here, 1996
* [[Mariasun Landa]] ha [[Victoria Santesmases]], ''Stal Pepa'', An Here, 1993
* [[Lauro Olmo ha Jesús Gabán]], ''Ar ran fin'', An Here, 1993
===[[Jil Ewan]] (1919-2003)===
*[[René Descartes]], ''Displeg war an hentenn'' (diwar ''Discours de la méthode''), [[Preder]], 1965.
*[[Sant Eosten]], ''[[Gourbannoù sant Eosten|Gourbannoù]]'' (diwar ''Confessiones''), [[Imbourc'h]], 1991-1992.
*[[Paol VI]],
**''Humanae Vitae'', Imbourc'h, 1974.
**''Populorum Progressio'', Preder, 1969.
===[[Frañsez Favereau]] (1948-)===
*[[Karl Marx|Karl Mark]] ha [[Friedrich Engels]], ''Manifesto ar Strollad Komunour'', [[Preder]], 1968.
===[[Maodez Glanndour]] (1909-1986)===
*Levrennoù eus ar Bibl,
**''[[Ar Pevar Aviel]]'', [[Al Liamm]], 1969.
**''Oberoù, Lizheroù, Diskuliadur'', Al Liamm, 1971.
**''Ar Salmoù'', Al Liamm, 1974.
**''[[Levr Izaia]]'', Al Liamm, 1981.
===[[Yann-Vari Le Goff]]===
*[[Claude Bernard]], ''[[Arzhur Breizh]]'' (diwar ''Arthur de Bretagne'', [[1834]]), J.B. Baillière & fils, Paris, [[1949]].
=== [[Roparz Hemon]] (1900-1978)===
* [[Hans Christian Andersen]], ''Plac'hig vihan ar Mor'', 1928
* [[Christopher Marlowe]], ''Fostus an doktor daonet'', [[Bleun Brug]], 1938
* ''C'hoariva troet'', [[Hor Yezh]], 1991
* ''Danevelloù iwerzhonek'', Hor Yezh, 1994, 110 p.
* ''Kontadennoù a Vro-Skos'', Hor Yezh, 1996
* ''Barzhaz dianav ha barzhaz troet'', Hor Yezh, 1997 (ISBN 2-910699-21-8)
===[[Alan Heussaff]] (1921-1999)===
*[[Friedrich Nietzsche]], ''Evel-se e komze Zarathoustra'', (diwar ''Also sprach Zarathustra'') [[Preder]], 1962.
===[[Riwal Huon]] (1957-)===
[[Restr:Riwal Huon.jpg|thumb|125px| [[Riwal Huon]].]]
*[[Hans Christian Andersen]], ''Rouanez an erc'h'', [[Al Liamm]], 1978
*Hans Christian Andersen, ''An Houadig divalav'', Al Liamm, 1978
*[[Charles Perrault]], ''Kroc'hen azen'', Al Liamm, 1978
===[[Goulven Jacq]] (1913-1993)===
*[[Francisco Cândido Xavier]], ''[[E bro ar richer c’hlas]]'', 1983.
===[[Tugdual Kalvez]] (1937-)===
*[[Paul François]] ha [[Gerda]],
**''Keneiled vat'', [[Flammarion]], 1976
**''Tri femoc'h bihan'', Flammarion, 1976
*[[Natacha]], ''Ar bisig kollet'', Flammarion, 1976
===[[Marsel P.-J. Keraveg]]===
*[[J.-H. Rosny Henañ]],
**''Brezel an tan'', diwar ''La guerre du feu'') [[Mouladurioù Hor Yezh]], 1996
**''Helgvor ar stêr c'hlas'', Mouladurioù Hor Yezh, 1999
===[[Herve Kerrain]] (1955-1998)===
*[[Lewis Carroll|Lewis Carrol]], ''[[Troioù-kaer Alis e Bro ar Marzhoù]]'', (diwar ''Alice in Wonderland''), [[An Here]], 1995.
===[[Mark Kerrain]] (1952-)===
*[[Paul Féval]], ''[[Mab an Diaoul]]'', [[An Here]], 1993.
*[[Évelyne Brisou-Pellen]], ''[[Ar Pemp Skoed a Vreizh]]'', (diwar ''Les Cinq écus de Bretagne''), [[Al Liamm]], 1993
===[[Marsel Klerg]] (1912-1984)===
[[Restr:Klerg1965.jpg|thumb|150px| [[Marsel Klerg]].]]
*[[William Shakespeare]],
**''[[Otello]]'', [[Al Lanv]], 2007
**''Romeo ha Julieta'', (diwar ''[[Romeo ha Julieta (pezh-c'hoari)|Romeo and Juliet]]''), Al Lanv, 2007
===[[Fulup Kloareg]]===
*[[Elisabet Abeyà]], ''Ar seizh soner bihan'' (diwar ''Set germans músics''), An Here, 1994
*[[Antoni Cuadrench]], ''Ur c'haer a gilhog'' (diwar ''Una vegada era un gall''), An Here, 1994
*[[Andreu Dòria]], ''E peseurt dorn emañ ?'' (diwar ''Quina mà vols ?''), An Here, 1994
*[[Mercè Escardó i Bas]], ''Al loar faro'' (diwar ''La lluna i els miralls''), An Here, 1994
*[[Laura Julián]], ''Ma feroked'' (diwar ''Quin lloro que tinc !''), An Here, 1994
*[[Francesc Salvà]], ''Ar c'houmoul'' (diwar ''Els núvols''), An Here, 1994
*[[Maria Eulàlia Valeri]], ''Ar ramzed termaji'' (diwar ''Ara vénen els gegants''), An Here, 1994
===[[Jakez Konan]] (1910-2003)===
[[Restr:Jakez_1978.jpg|thumb|200px| [[Jakez Konan]].]]
*[[Jurij Brězan]], ''Ar vilin du'' (''Die Schwarze Mühle''). [[Mouladurioù Hor Yezh]], 2000.
*[[Edouard Ollivro]], ''Pikou, Mab e dad'', (diwar ''Picou, fils de son père''), Mouladurioù Hor Yezh, 1983.
===[[Frañsez-Mari ar C'hozh]] (1847-1918)===
*''Miz bian Kaloun Zakr Jezus'', [[Brest]], [[Moullérez ar Skridou Katolik]], [[1902]].
*[[Louis Debussi]], ''Miz Mae Miz ar Werc'hez Vari'' (diwar ''Nouveau mois de Marie, ou suite des lectures sur les Mystères de la très Sainte-Vierge, et sur les principales vérités du salut, pour chaque jour du mois de l'année''), 1902
===[[Mikael Madeg]] (1950-)===
*[[Irma Chilton]], ''Ar peroked'', [[An Here]], 1987
*[[Yvon Mauffret]], ''En tu all da vor Breizh'', An Here, 1989
===[[Paskal ar Marc'heg]]===
*[[Dik Browne]], ''Hagar'', [[Evit ar brezhoneg|Evit ar Brezhoneg]], 1994
*[[Eric Appéré]], ''Souezhet e vezer gant al loened a-wechoù - 2'', [[Delioù (embanner)|Delioù]], 2006
===[[Martial Ménard]] (1951-2016)===
[[Restr:MartialMénardGouere2009.JPG|100px|thumb| [[Martial Ménard]].]]
*[[Denise Francès]], ''Kevrin Mourrennig'', [[An Here]], 1985.
*[[Étienne Gasche]], ''Distro Alan Varveg'', An Here, 1990.
*[[Hergé]], ''[[Troioù-kaer Tintin]]'', An Here,
**''6 - [[Ar Skouarn dorr]]'', 1991
**''9 - [[Krank e veudoù aour]]'', 1989
**''20 - [[Tintin e Tibet]]'', 1994
*[[Beatrix Potter]],
**''Istor Pêr ar C'honikl'', kendroet gant [[K. Pelle]], An Here, 1992
**''Istor Benead ar C'honikl'', kendroet gant K. Pelle, An Here, 1992
===[[Turiaw ar Menteg]] (1941-2001)===
*''An Aviel hervez sant Yann an doueoniour'', [[An Treizher]], 2014,
*''An Oferenn Santel diouzh deved sant Yann Aourc’hen'', An Treizher, 2014,
*[[Yann XXIII]], ''Pacem in Terris'', [[Preder]], 1968.
===[[Erwan ar Moal]] (1874-1957)===
* [[B. Villeneufve]], ''Santez Koupaïa'', [[Moulerez Toullec]], 1928
* [[Brug ar Menez Du]], ''Iverzon gwelet gant eur Vretonez'', [[Moulerez Thomas]], 1933
===[[Irena Mordelles]]===
*[[Mal Humphreys]], ''Goulven hag an disglavier'', [[An Here]], 1989
===[[Olier Mordrel]] (1901-1985)===
[[Restr:Breiz Atao - 18 décembre 1938 - Olier Mordrel.jpg|thumb|100px| [[Olier Mordrel]].]]
* [[Rainer Maria Rilke]], ''[[Kanenn hini Langenau]]'' (diwar ''Die Weise von Liebe und Tod des Cornets Christoph Rilke'', ), Ti-Moulerez Kenwerzel Breiz, Roazhon, war-dro 1932.
===[[Claudie Motais]]===
*[[Gilles Vaillant]], ''Troioù-kaer Kloe & Bloup - An Distro da Vro-Skos'', [[An Here]], 2000
*[[Bettina Paterson]],
**''Demat, Arzhur !'', An Here, 1999
**''Pelec'h emañ Arzhig ?'', An Here, 1999
===[[Loeiz Moulleg]]===
*[[Jean-Claude Fournier]], ''An Ankou'', [[An Here]], 1978.
===[[Anna Mouradova]] (1972-)===
[[Restr:Anna Mouradova.JPG|thumb|200px| [[Anna Mouradova]].]]
*[[Victor Astafiev]], ''Ludotchka'', [[Hor Yezh]], 1998.
*[[Ekaterina Balobanova]], ''Ur Rusianez e Breizh er bloavezhioù 1850'', [[An Alarc'h Embannadurioù|An Alarc'h]], 2021.
*[[Rezo Gabriadze]], ''Koutaisi'', Hor Yezh, 1994.
*[[Nikolai Gogol|Nikolaz Gogol]], Ar fri,
*[[Vladimir Tendriakov]], ''Parania'', [[Skrid]], 1998.
===[[Filip Oillo]] (1956-)===
*[[Kristof Koulm]], ''Levr bourzh ar veaj kentañ, levrenn gentañ'', [[Al Liamm]], 1994.
===[[Youenn Olier]] (1923-2004)===
*[[Euripides]], ''Alkestis'', [[Preder]], 1967
*[[Sant Frañsez a Sal]], ''[[An nor d'ar vuhez deol]]'', (diwar ''Introduction à la vie dévote''),[[Imbourc'h]], 2005.
===[[Goulven Pennaod]] (1928-2000)===
*''Pasion hon aotrou'' (diwar ''Passyon agan arluth''), [[Preder]], [[1981]].
===[[Owen Poho]] (1973-)===
*[[Eric Hill]], ''Istorioù Spot evit kousket'', [[An Here]], 2000
===[[Glaoda ar Prad]] (1875-1926)===
[[Restr:Portrait de Claude-Marie Le Prat.png|thumb|150px| [[Glaoda ar Prad]].]]
*[[Christoph von Schmid]], ''[[Buhez Genovefa a Vraban]]'' (diwar ''Genovefa'', [[1810]]), [[Emgleo Sant Iltud]], [[1926]]
===[[Yann Loeiz Prijant]] (1878-1962)===
*[[Herve Kalvez]], ''[[Sant Herve]]'', [[Emgleo Sant Iltud]]], [[Brest]], [[1926]].
===[[Jakez Riou]] (1899-1937)===
[[Restr:Jakez_Riou.jpg|thumb| [[Jakez Riou]].]]
* [[Henri Ghéon|Herri Gheon]], ''[[Torfed ar frer Juniper]]'' (diwar ''Le crime de Frère Juniper'', [[1931]]). Embannadur kentañ e [[1944]], en dastumad [[C'hoariva brezhonek]].
**Adembannadur distag gant [[Hor Yezh]], e [[1993]].
* [[Johann Wolfgang von Goethe]], ''[[Troiou-kamm Alanig al Louarn]]''. Azasaet ha troet diwar ar [[Reineke Fuchs]]. Div levrenn eus ''[[Gwalarn (kelaouenn)|Gwalarn]]''. Skeudennoù gant [[Per Peron]]. Lodenn gentañ: ''Gwalarn'' Niv. 89, Ebrel 1936. Eil lodenn: ''Kannadig Gwalarn'' Niv. 97, Kerzu 1936.
** Adembannadur en ul levrenn gant [[An Alarc'h]] e [[2011]]. Skeudennoù gant [[Mael Vérot]].
===[[Pol Rolland-Gwalc'h]] (1915-1986)===
* [[Nikolai Berdiaeff]], ''Spered ha Boud'', [[Preder]], [[1961]].
===[[Visant Seite]] (1908-1993)===
*[[Paul François]] ha [[Beuville]], ''Alanig hag e droiou-kamm'', [[Emgleo Breiz]], 1964
===[[Théodore Pilven le Sévellec]] (1842-1924)===
*[[Alfred Monnin]], ''Kenteliou Aotrou Persoun Ars'' (diwar ''Le Curé d'Ars''), 1906
===[[Jelvestr Seveno]] (1864-1925)===
*[[Sant Frañsez a Sal]], ''[[En Nor ag er Vuhé Devot]]'', (diwar ''Introduction à la vie dévote''), 1917
===[[Juluen Sklison]] (1883-1945)===
*[[Berta ar Gêr-Nevez]], ''Evel ma pardonomp...'', J. Suberbie, 1929
===[[Pêr-Gwendal Steven]]===
*[[Hergé]], ''[[Troioù-kaer Tintin]] - 13 - [[Ar 7 Boullenn strink]]'', (diwar ''Les 7 boules de cristal''), [[Casterman]], 1979
===[[Yann-Bêr Thomin]] (1950-)===
*[[Alain-Fournier]], ''Meaulnes Veur'', [[Emgleo Breiz]], 2000
===[[Yann-Vari Ugen]] (1868-1938)===
*[[Maurice Landrieux]], ''Eul Leanezig'' (diwar ''Une petite Soeur'', [[1909]]), [[Brest]], [[Imprimerie de la presse libérale]], [[1928]].
===[[Frañsez Vallée]] (1860-1949)===
*[[Frañsez Le Tonturier Donroe]], ''Eur Breizad er C'hanada'', 1933
==XXIañ kantved==
===[[Malo Adeux]] (1990-)===
*[[Pins]], ''[[Tiny & Tall]] : Gleipnir - Un avantur dic'hortoz'', kendroet gant [[Hoel Mahe]], [[Nidiad]], [[2019]].
===[[Camille Argouarc'h]]===
*[[Laurent LeFeuvre]], ''[[Paotr louarn]], 1 - Nozvezh al louarn'', kendroet gant [[Sarah Chedifer Bonneau]], [[Keit Vimp Bev]], [[2014]]
===[[Tudual Audic]] (1969-)===
*[[Jean Roba|Roba]], ''Boulig & Billig - 26 - C'hoarzh c'hoazh !'', [[Bannoù-Heol]], 2004
*[[Grzegorz Rosinski|Rosinski]] ha [[Jean Van Hamme|Van Hamme]], ''[[Thorgal]]'', Bannoù-Heol,
** ''24 - Araknea'', 2005
** ''3 - An 3 den kozh a Vro-Aran'', 2005
** ''8 - Alinoe'', 2006
** ''7 - Bugel ar stered'', 2006
===[[Herve Beg]]===
*[[Hugo Hamilton]], ''Ar re vrizhellet'', [[An Alarc'h (ti-embann)|An Alarc'h]], 2020
===[[Drian Bernier]]===
*[[Guy Allix]] ha [[Pointilleuse]], ''Livioù al Livour Bihan'', [[Beluga]], 2018
*Guy Allix ha [[Martine Delerm]], ''Al livour bihan hag ar wagenn'', Beluga, 2014
*[[Nathalie Beauvais]], ''Best of Breizh !'', [[Coop Breizh]], 2019
*[[Christophe Boncens]],
**''Chipo penn-disoñj !'', Beluga, 2014
**''Chipo a gav hir e amzer !'', Beluga, 2014
**''Chipo o pennfolliñ !'', Beluga, 2014
**''Chipo ne chom ket kousket !'', Beluga, 2014
**''Loened Breizh'', Beluga, 2013
*[[Corinne Boutry]] hag [[Aline Pallaro]], ''10 bleiz bihan !'', Beluga, 2013
*[[Yves Colin]] hag [[El Globos]],
**''Malo ha laz-seniñ ar c'hoad'', Beluga, 2013
**''Malo - Beaj Mel-odi'', Beluga, 2016
*[[Patrice Manic]] ha [[Nolwenn Languille]], ''Kalon ruz Brekilien'', Beluga, 2014
*[[Cécilia Ollivier]],
**''Ganedigezh Ermione'', Beluga, 2013
**''Fuloret eo Ermilin'', Beluga, 2013
===[[Ronan ar Berr]]===
*[[Elisabeth Faure]] ha [[Brand Alexander]],
**''Ur marc'heg eo Filoulig'', Au Loup, 2017
**''Filoulig a ya war ar maez'', Au Loup, 2017
**''Huñvreoù kaer a ra Filoulig'', Au Loup, 2017
**''Filoulig en e jardin'', Au Loup, 2017
===[[Maryvonne Berthou]]===
*[[Ruth Brown]], ''Dek greunenn vihan...'', [[TES]], 2012
*[[Max Loriquet]], ''Ronan hag ar balum'', TES, 2012
===[[Mich Beyer]] (1948-)===
*[[Savinien de Cyrano de Bergerac|Savinien Cyrano de Bergerac]], ''Istor fentus Stadoù hag impalaerezhioù al Loar'', diwar ''L’Histoire comique des États et Empires de la Lune'', [[An Alarc'h Embannadurioù|An Alarc'h]], 2015
*[[Henri Queffélec]], ''Ur person evit enez Sun'', (diwar ''Un recteur pour l'Île de Sein''), An Alarc'h, 2016
*[[Jón Kalman Stefánsson]], ''Baradoz hag Ifern'', kendroet gant [[Olöf Pétursdottir|Ólöf Pétursdóttir]] diwar ''Himnariki og helviti'', An Alarc'h, 2019
*[[Julien Weber]] hag [[Acquaviva]], ''Oan-Oan'', [[Keit Vimp Bev]], 2016
===[[Olier Biguet]] (1977-)===
* [[Maxime Chattam]], ''Lazhadeg'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], 2012.
* [[Agatha Christie]],
** ''[[Dek Morian Bihan]]'', (diwar ''Ten little niggers''), [[Keit Vimp Bev]], 2011.
** ''[[Muntr en Orient Express]]'', diwar ''Murder in The Orient-Express''), , Keit Vimp Bev, 2014.
* [[Arthur Conan Doyle]], ''Ki ar Vaskervilled'', (diwar ''The Hound of the Baskervilles''), Keit Vimp Bev, 2011.
* [[Hergé]], ''[[Troioù-kaer Tintin]] - 3 - [[Tintin en Amerika]]'', (diwar ''Tintin en Amérique''), [[Bannoù-Heol]], 2017.
* [[Stephen King]], ''Shining'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], 2014.
* [[Laurence Lavrand]],
**''Bec'h war ar c'helenner'', dindan an anv-pluenn SPARF, Keit Vimp Bev, 2010.
**''Nadjati'', dindan an anv-pluenn SPARF, Keit Vimp Bev, 2011.
* [[Bruce Lowery]], ''Ar Gleizhenn'', Keit Vimp Bev, 2010.
* [[Céline Vassogne]], ''Jules ha kevrinoù an noz'', Aérolyre, 2016.
===[[Gwenole Bihannig]] (1966-)===
*[[Zep]], ''[[Titeuf]]'', [[Bannoù-Heol]]
**''6 - Kenô, bed kriz'', 2005
**''7 - Burzhud ar vuhez'', 2006
**''8 - Roit peoc'h da'm revr !'', 2008
**''9 - Lezenn ar bratell'', 2007
**''12 - Red ar vuhez'', 2008
===[[Alan Botrel]] (1954-)===
(''Lod eus an oberennoù zo bet embannet a-raok 2001'')
* [[Vasilis Aleksakis]], ''Goude J.-K.''.
* Giorgos Chimonas, ''Ma beajoù-me, Enebour ar barzh'', [[Hor Yezh]], 1995
* Stratis Doukas, ''Istor ur prizoniad''
* [[Konstantinos Kavafis]], ''Barzhonegoù'',
* [[Petros Markaris]],
**''Na baeit ket !'', [[An Alarc'h embannadurioù|An Alarc'h]], 2014
**''Emañ ho puhez en arvar'', An Alarc'h, 2015
**''Bara, deskadurezh, frankiz'', An Alarc'h, 2016
**''Peurzorn'', An Alarc'h, 2018
* Giorgos Seferis, ''Mithistorima, Teir barzhoneg kuzh'', 1994, Skrid
* Didó Sotiriou, ''Douaroù gwad''. [[Skrid]]
* Kóstas Várnalis, ''Amzifenn gwirion Sokrates'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], 2002
===[[Myrzinn Boucher-Durand]]===
*[[Yann Tatibouët]] ha [[Christine Corniolo-Baillot]], ''Istor Breizh kontet d'ar vugale'', [[Beluga]]
**''1 - Ar ragistor'', 2015
**''2 - Arvorig ar C'halianed'', 2015
**''3 - Arvorig ar C'halianed ha Romaned'', 2015
**''4 - Eus ar Vretoned en Arvorig da Rouantelezh Breizh'', 2016
**''5 - Amzer an duged'', 2016
**''6 - Eus ar stagidigezh d'an Dispac'h gall'', 2016
===[[Kristian ar Braz|Kristian Braz]] (1949-)===
* [[Jack Kerouac]], ''War an hent'', (diwar ''On the road''), [[Al Liamm]], 2021
* [[Jack London]], ''Galv ar bed gouez'', (diwar ''The Call of the Wild''), [[Mouladurioù Hor Yezh]], 2016
* [[Alastair MacLeod]], ''Tev ar gwad, tanav an dour'', Al Liamm, 2015
* [[Gerry McDonnell]], ''Distro'', (diwar ''Making it home''), Al Liamm, 2013
* [[John McGahern]], ''Merc'hed war-dro'', Al Liamm, 2019
* [[Flann O'Brien]], ''Chaokañ mizer'', (diwar ''an Béal Bocht''), Mouladurioù Hor Yezh, 2014
* [[Jerome David Salinger]], ''An diwaller er segaleg'', Al Liamm, 2018
* [[John Steinbeck]], ''[[A-ziwar Logod ha Tud]]'', (diwar ''Of Mice and Men''),, Mouladurioù Hor Yezh, 2014
===[[Stefan Carpentier]] (1975-)===
*[[Valériane Duvivier]], ''Vodou zo amañ'', [[Ar Gripi]], 2015
*[[Orianne Lallemand]] hag [[Eléonore Thullier]], ''Ar bleiz a felle dezhañ cheñch liv'', Auzou, 2016
*[[David Revoy]],
**''[[Pepper & Carrot]]'', Ar Gripi, 2016
**''Pepper & Carrot - levr 2'', Ar Gripi, 2017
*[[Frank Roger]], ''Omegalfa'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], 2005
*[[Jules Verne]], ''An Enezenn gevrinus - Lodenn 1 - Peñseidi an oabl'', [[Al Liamm]], 2021 - ''Lodenn 2 - An den dilezet'', [[Al Liamm]], 2023 (diwar ''L'île mystérieuse'')
===[[Sten Charbonneau]] (1957-)===
*[[Jacqueline Cohen]], [[Evelyne Reberg]] ha [[Bernadette Després]],
**''[[Tom-Tom ha Nana]] - Dispaaar !!!'', [[Bannoù-Heol]], 2008
**''Tom-Tom ha Nana - Biskoazh kement-all !'', Bannoù-Heol, 2008
*[[Christelle Le Guen]], ''Ujenn - Un hunvre n'eo ken ?'', Millefeuille, 2016
*[[Françoise Thyrion]], ''Hi 'ni eo Molière'', An Amzer, 2020
===[[Henri Dorsel|Sarah Chedifer Bonneau]]===
*[[Laurent LeFeuvre]], ''[[Paotr louarn]], 1 - Nozvezh al louarn'', kendroet gant [[Camille Argouarc'h]], [[Keit Vimp Bev]], [[2014]]
===[[Dorian Clerbois]]===
*[[Anne-Gaëlle Morizur]] ha [[Florence Dollé]], ''Tintin zo barvek he divgazel'', Goater, 2020.
*[[Gwenola Morizur]] ha [[Laurent Houssin]], ''Lulu hag ar Pesked Flaerius'', Goater, 2020.
===[[Paolig Combot]] (1945-)===
*[[Béatrice Riou]] ha [[Julien Thomas]], ''Monet er Gerveur'', Skol Vreizh, 2021.
=== [[Gérard Cornillet]] (1947-)===
*[[Theodor Fontane]], ''[[L'Adultera]]'', [[An Alarc'h embannadurioù|An Alarc'h]], 2012
* [[Franz Kafka]], ''[[Ar Prosez]]'', An Alarc'h, 2015
* [[Martin Luther]], ''[[Sola fide]]'', An Alarc'h, 2016
* [[Stefan Zweig]],
**''[[Lizher ur vaouez dianavez]]'', An Alarc'h, 2013
**''[[Ar c'hoarier echedoù]]'', An Alarc'h, 2013
===[[Morgane Cotten]]===
*[[Sonz]] hag [[Arnaud Boutle]], ''Kêr-benn al Loar'', [[Embannadurioù Goater|Goater]], 2017
===[[Fabrig Coupechoux]] (1984-)===
*[[Hervé Catta]], ''C'hoant a 'm eus da vervel en un doare din'', [[Association pour la Culture Citoyenne]], 2014
*[[Guy Lehideux]] ha [[Charlie Kiefer]], ''Santez Tereza vihan'', [[Imbourc'h]], 2015
===[[Gwenael Dage]] (1982-)===
*[[Christophe Boncens]],
**''Mojennoù hud - Anna hag an Aerouant'', [[Beluga]], 2016
**''Mojennoù hud - Lena hag ar sorser'', Beluga, 2016
**''Mojennoù hud - Nolwenn hag ar Voudig'', Beluga, 2016
**''Mojennoù hud - Elouan hag ar Gorriganed'', Beluga, 2016
**''Mojennoù hud - Ewen hag ar Vorganez'', Beluga, 2016
**''Mojennoù hud - Gwenole hag ar Briñsez'', Beluga, 2016
**''Mojennoù hud - Maeliz hag al Logodenn'', Beluga, 2017
**''Mojennoù hud - Erell hag ar Poulpikan'', Beluga, 2017
**''Mojennoù hud - Gwenael hag ar Balum'', Beluga, 2017
**''Mojennoù hud - Erwan hag ar Peulvan'', Beluga, 2017
**''Mojennoù hud - Eliaz hag an Arc'h'', Beluga, 2017
**''Mojennoù hud - Aziliz hag ar Roñfl'', Beluga, 2017
*[[Yves Cotten]], ''Frank ha digabestr'', Beluga, 2017
*[[Laetitia Etienne]] hag [[Elen Lescoat]],
**''Ar Morlaer'', Beluga, 2017
**''Ar Vorganez'', Beluga, 2017
*[[Orianne Lallemand]] ha Christophe Boncens,
**''Malou o veajiñ en Afrika'', Beluga, 2015
**''Malou hag ar skoedoù aour'', Beluga, 2015
**''Malou hag ar vi souezhus'', Beluga, 2015
**''Malou hag al louarnez wenn'', Beluga, 2015
*[[Patrice Manic]] ha [[Dan Santag]], ''Ar peskig-aour na ouie ket neuial'', Beluga, 2017
*Patrice Manic ha [[Nolwenn Languille]],
**''Elin ha Tomis - Sarpantoù-nij Tuchenn Gador'', Beluga, 2015
**''Elin ha Tomis - Teir fluenn aour kollet e Beg ar Raz'', Beluga, 2016
**''Elin ha Tomis'', Beluga, 2017
**''Elin ha Tomis - Kregin ar Gerveur'', Beluga, 2018
**''Elin ha Tomis - Brekilien, Korriganed en arvar'', Beluga, 2019
*[[Valérie Muszynski]] ha [[Julien Bringer Deik]], ''Morlaeron ! Pinvidik-mor'', Beluga, 2015
*[[Shealynn Royan]] hag Elen Lescoat,
**''Ar C'horrigan'', Beluga, 2019
**''Ar Voudig'', Beluga, 2019
===[[Kristin David]]===
* [[Huang, Zhan ming]] ha [[Wee Tian Beng]], ''An Neñva'', [[An Amzer embanner|An Amzer]], [[2006]] (kendroet gant [[Katell Leon]] ha [[Visant Roue]]) :
**''1 - Rouanez ar forbanned''
**''2 - Emgann e skeud al loargann''
* [[Francine Vidal]] hag [[Élodie Nouhen]], ''Ar ran beg bras'', An Amzer, [[2019]].
===[[Ronan an Deroff]] (1975-)===
* [[Philip José Farmer]], ''Strinkellikat a raent evel bravigoù'' (They twinkled like jewels), [[Ar Granenn]], 2017.
* [[William Hope Hodgson]], ''Ar morgezeg'' (The Sea-Horses), [[Preder]], 2012.
===[[Alan Dipode]] (1955-)===
* [[Khalil Gibran]], ''Ar Profed'' (diwar ''The Prophet'', 1923), Evertype, 2021
* [[J.R.R. Tolkien]], ''[[An Hobbit]]'' (diwar ''The Hobbit'', 1937), Evertype, 2020 (eil embannadur ''An Hobbit'', A.R.D.A, 2001)
* [[Roparz Hemon]], ''Yezhadur istorel ar brezhoneg'', (diwar ''A Historical Morphology and Syntax of Breton'', 1975), [[Hor Yezh]], 2000
===[[Clyde Dlugy-Belmont]] (1991-)===
*[[Unvaniezh Demokratel Breizh]], ''En em zishual, ur raktres kevredigezh a Vreizh'' (diwar ''S'émanciper, un projet de société vu de Bretagne''), [[Embannadurioù Poblek Breizh]], 2018.
===[[Yveline Le Don]] (1981-)===
* [[Truman Capote]], ''Bravigoù Tiffany'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], 2016.
* [[John Steinbeck]], ''Ar berlezenn'', Mouladurioù Hor Yezh, 2021.
===[[Daniel Doujet]] (1956-)===
* [[Fablennoù Jean de la Fontaine]]. Lod troet gantañ, lod all gant [[Yves Louis Marie Combeau]]. [[Embannadurioù Al Lanv]], 2005.
===[[Arno Elegoed]] (1972-)===
*[[Éric Battut]], ''Ar balum hag ar pesk bihan'', [[Bannoù-Heol]], 2016
*[[Nathalie Choux]],
**''Furchal - Skeudennoù loened-ti'', Bannoù-Heol, 2015
**''Furchal - Skeudennoù karbedoù'', Bannoù-Heol, 2015
**''Furchal - Skeudennoù korf'', Bannoù-Heol, 2016
**''Furchal - Skeudennoù mareoù-bloaz'', Bannoù-Heol, 2016
**''Furchal - Skeudennoù familh'', Bannoù-Heol, 2016
**''Furchal - Skeudennoù frouezh'', Bannoù-Heol, 2017
**''Furchal - Skeudennoù stummoù'', Bannoù-Heol, 2017
**''Furchal - Skeudennoù dilhad'', Bannoù-Heol, 2017
===[[Aleksandr ar Gall]] (1982-)===
* [[Irina Korschunow]] hag [[Eva Czerwenka]], ''Lanig a zo o vont da welet ar c'hezeg'', [[Sav-Heol]], 2013.
* [[Gabriel García Márquez]],
** ''Ar c'horonal ne skriv den dezhañ'', (diwar ''El coronel no tiene quien le escriba''), [[Mouladurioù Hor Yezh]], 2017.
** ''Dezrevell ur marv rakkemennet'', (diwar ''Crónica de una muerte anunciada''), Mouladurioù Hor Yezh, 2021.
===[[Bernard Gery]]===
*[[Richard Bach]], ''Jonathan Livingston ar gouelan'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], 2016
*[[Fred Uhlman]], ''Unanet adarre'', [[An Alarc'h embannadurioù|An Alarc'h]], 2019
===[[Aline Gleoneg]] (1950-)===
* [[Luigi Pirandello]], ''Danevelloù evit ur bloaz'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], 2014
* [[Ousmane Sembène]], ''An urzh-paeañ'' (diwar ''Le Mandat''), Mouladurioù Hor Yezh, 2021
* [[Bianca Silvestri]], ''Avel draezh'', [[Al Lanv]], 2003
===[[Nolwenn Guignard]] (1981-)===
*[[Stéphane Servant]] ha [[Cécile Bonbon]], ''An tamm pilhoù'', Sav-Heol, 2013
===[[Padrig an Habask]] (1954-)===
* [[Jose Maria Arizmendiarrieta]], ''Prederiadennoù'', [[Al Lanv]], 2018
* [[Caryl Lewis]], ''Mat an traoù ? ;-)'', Al Lanv, 2007
* [[Tadhg Mac Donnagáin]] ha [[Kieron Black]],
**''Fionn mac Cumhaill - Pennkadour ar Fianna'', Al Lanv, 2018
**''Bran ha Sceolán'', Al Lanv, 2018
**''Oisín'', Al Lanv, 2018
**''Blev louet'', Al Lanv, 2018
* [[Muireann Ní Chíobháin]] ha [[Paddy Donnelly]], ''Skoñsig ha Ruflig'', Al Lanv, 2019
* [[Máire Zepf]] ha [[Shona Shirley Macdonald]], ''Ar valafenn hag ar roue'', Al Lanv, 2020
* Máire Zepf ha [[Tarsila Krüse]], ''Arabat dit mont d'ar skol !'', Al Lanv, 2018
===[[Maurice Hamon]]===
*[[Verron]],
**''Boulig & Billig - 30 - Bagadig Billig'', [[Bannoù-Heol]], 2005
**''Boulig & Billig - 31 - Gwad ur c'hocker'', Bannoù-Heol, 2008
===[[Paskal Hervio]] (1962-)===
*[[Youenn Koig]], ''Ar blouked pe Emsavadeg ar bagaudoù'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], 2010.
===[[Rhisiart Hincks]] (1954-)===
*[[Michelle Nic Pháidín]], ''Ar gelaouennerez'', [[An Alarc'h (ti-embann)|An Alarc'h]], 2020.
===[[Ronan Hirrien]]===
*[[Federico García Lorca]], ''Yerma'', [[Berlobi]]/[[Emgleo Breiz]], 2012.
===[[Erwan Hupel]] (1975-)===
*[[Christian Binet]], ''Ar vBidochoned o veajiñ a-stroll'', [[An Dalar]], 2002
*[[Albert Camus]] (1913-1960), ''An estren'', (diwar ''L'Étranger''), , [[Skrid]], 2016
*[[George Orwell]], ''Kêr al loened'', (diwar ''Animals' farm''), Skrid, 2011
===[[Garmenig Ihuellou]] (1934-2018)===
[[Restr:Garmenig Ihuelloù 1966.jpg|thumb|200px| [[Garmenig Ihuellou]].]]
*[[Jean Failler]], ''Gwrac'h ar Menez'', [[Keit Vimp Bev]], 2005
*[[Jean Giono]], ''An den a blante gwez'', (diwar ''L'homme qui plantait des arbres''), [[Utovie]], 1990
===[[Job an Irien]] (1937-)===
*[[Jean-François Kieffer]],
**''[[Troioù-kaer Loupio]] - 1 - An Emgav ha danevelloù all'', [[Ti embann Minihi Levenez|Minihi Levenez]], 2007
**''Troioù-kaer Loupio - 2 - Ar Chaseourien ha danevelloù all'', Minihi Levenez, 2007
===[[Loik Kampion]] (1960-)===
*[[Hans Christian Andersen]], ''Hans ar penn pout'', [[An Alarc'h embannadurioù|An Alarc'h]], 2015
*[[Alphonse Daudet]], ''Gavrig an aotrou Seguin'', (diwar ''La chèvre de Monsieur Seguin''), An Alarc'h, 2012
*[[Oscar Wilde]], ''Tasmant Canterville'', (diwar ''The Canterville Ghost''), An Alarc'h, 2019
===[[Yann-Vari Karot]]===
*[[Eric Appéré]], ''Ernest-Anton, ar Pennrener-se zo ur pezh lorgnez !'', [[Delioù (embanner)|Delioù]], 2002
===[[Koulizh Kedez]] (1947-)===
*[[Xavier Grall]], ''Ar Fest-noz'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], 1988.
*Itsc'hak Katsenelson, Lamed Shapiro, Perets Markish. ''Kas ha Lazh''. Kenlabour gant Batia Baum, 2005.
===[[Maguy Kerisit|Maguy Kérisit-Louédoc]] (1975-)===
*[[Louis Guilloux]], ''[[Daouzek boled aet d'ober ur stribilhon]]'', [[Embannadurioù Goater|Goater]], 2018
===[[Pierrette Kermoal]] (1942-)===
[[Restr:Pierrette Kermoal 1.JPG|thumb| [[Pierrette Kermoal]].]]
*[[Antoine de Saint-Exupéry]], ''[[Ar Priñs Bihan]]'', (diwar ''Le petit prince''), [[Preder]], 1974
*[[Robert Louis Stevenson]], ''Dr. Jekyll ha Mr. Hyde'', Aber, 2012
*[[Tangi Malmanche]], ''Kou ar vran'', (diwar ''Kou le Corbeau''), [[Aber (kelaouenn)|Aber]], 2018
===[[Daniel Kernalegenn]] (1952-)===
[[Restr:Daniel Kernalegenn.JPG|thumb| [[Daniel Kernalegenn]].]]
* [[Jack London]], ''Ar Vosenn Skarlek'', [[Al Lanv]], 2002.
* [[Prosper Mérimée]], ''Colomba'', Al Lanv, 2005.
* [[Hans Peter Richter]], ''Frederig'', Al Lanv, 2007.
* [[Souad]], ''Devet ez vev''. Al Lanv, 2013.
===[[R. J. Kernoa]]===
* [[Katia Wolek]] ha [[Julien Maos]], ''Sekred ar c'hazh'', [[Timilenn]], 2019.
===[[Mark Kerrain]] (1952-)===
[[Restr:Mark_Kerrain_Gwengamp_Kerzu_2024.jpg|thumb|Mark Kerrain e 2024.]]
*[[Claire Bertholet]] hag [[Eric Gasté]], ''Ouzh taol, morlaeron !'', [[Sav-Heol]], 2018
*[[Evelyne Brisou-Pellen]]:
** ''Ar Pemp Skoed a Vreizh'', [[Al Liamm]], 2006
** ''Ar sarpant glas e-barzh ar c'hlas'', Sav-Heol, 2010
** ''Te an hini zo kaoz !'', [[TES]], 2010
** ''Soubenn ar vein'', Sav-Heol, 2021
*[[Fina Casalderrey]], ''[[Kevrin ar c'hizhier bihan]]'', Sav-Heol, 2011
*[[Jihad Darwiche]], ''Al logodenn hag al laer'', Sav-Heol, 2015
*[[Didier Dufresne]] ha [[Frédéric Pillot]],
** ''Faraon hag ar garantez'', Sav-Heol, 2014
** ''Tan dezhi'', Sav-Heol, 2015
*[[Agustín Fernández Paz]], ''[[Tasmant en ti]]'', Sav-Heol, 2013
*Praline Gay-Parra, ''Ar Roñflez hag ar seizh mennig'', 2019
*[[Grimm]], ''[[Rapunzel]] ha kontadennoù all'', Sav-Heol
*[[Mariasun Landa]],
** ''[[Olifant Kalon-Evn]], Sav-Heol, 2010
** ''Ma buhez berrloer '', Sav-Heol, 2011
** ''Ar C'hwenenn a felle dezhi mont da gorollerez'', Sav-Heol, 2014
*[[Andrew Lang]],
* ''Esben hag ar sorserez'', Sav-Heol, 2020
*[[Guy de Maupassant]], ''Istorioù maouezed'', Sav-Heol, 2018
*[[Geoffroy de Pennart]], ''Togig ruz'', TES, 2009
*[[Michel Piquemal]]
** ''Ar Yar a zozve patatez'', Sav-Heol, ??
** ''Kig mamout da goan'', Sav-Heol, 2015
** ''Skol ar mamouted'', Sav-Heol, 2018
** ''Mougev ar mamouted'', Sav-Heol, 2021
* [[J.K. Rowling]],
** ''[[Harry Potter ha Maen ar Furien]]'', [[An Amzer embanner]], 2012
** ''[[Harry Potter ha Kambr ar Sekredoù]]'', An Amzer embanner, 2017
*[[Coline Promeyrat]], ''Ar yod mat'', Sav-Heol, 2017
*[[Eric Sanvoisin]] ha [[Martin Matje]],
** ''Ar suner-levrioù'', Sav-Heol, 2016. Adembannadur 2019.
** ''Ur blouzenn evit daou'', Sav-Heol, 2016
** ''Keoded ar sunerien-levrioù'', Sav-Heol, 2019
*[[Michèle Simonsen]] ha [[Hélène Micou]], ''Bisig pezh kof'', Sav-Heol, 2014
*[[Tomi Ungerer]],
** ''Otto, eñvorennoù un arzhig kof plouz'', TES, 2006
** ''Ramz Zeralda'', TES, 2009
===[[Tual Kerrain]]===
*[[Marjane Satrapi]], ''[[Persepolis (levr treset)|Persepolis]]'', [[Embannadurioù Goater|Goater]], 2015
===[[Divi Kervella]] (1957-2017)===
[[Restr:DiviKervellaGouere2009.JPG|thumb|150px| [[Divi Kervella]].]]
*[[Gaby]] ha [[Dzack]], ''Ar Meleganezed'', [[Soleil productions]], 2009
*[[Philippe Geluck]], ''Ar C'hazh - 10 - [[Ar C'hazh e Breizh]]'', [[Casterman]], 2006
*[[René Goscinny]] hag [[Albert Uderzo]], ''[[Asteriks ar Galian]] - 32 - [[Astérix hag an distro]]'', [[Albert René Éditions|Albert René]], 2004
*[[Hergé]] (1907-1983), ''[[Troioù-kaer Tintin]]'', [[An Here]]
**''4 - [[Segalennou ar faraon]]'', 1989
**''5 - [[Al lotuz glas]]'', 2002
**''7 - [[An Enez du]]'', 1988
**''8 - [[Bazh-roue Ottokar]]'', 1989
**''10 - [[Ar steredenn gevrinus]]'', 1993
**''11 - [[Kevrin an Unkorneg]]'', 1993
**''12 - [[Teñzor Rac'ham ar Ruz]]'', 1993
**''14 - [[Prizonidi an heol]]'', 1989
**''15 - [[Tintin e Bro an Aour du]]'', 1994
**''16 - [[War-zu al Loar]]'', 1996
**''17 - [[War-zu al loar]]'', 1996
**''18 - [[Afer Klaskato]]'', 1997
**''19 - [[Rinkined ar mor ruz]]'', 1997
**''21 - [[Bravigoù ar Gastafiorenn]]'', 2003
**''22 - [[Nij 714 da Sydney]]'', 2003
===[[Goulc'han Kervella]] (1951-)===
[[Restr:GKervella3.jpg|thumb| [[Goulc'han Kervella]].]]
*[[André Baumy]], ''[[Vielokoja]]'', [[Berlobi]], 2014.
*[[Alfred Jarry]], ''[[Ar roue Ubu]]'', (diwar ''Ubu roi''), [[Skol Vreizh]].
*[[Christian Jolibois]] ha [[Christian Heinrich]], ''Ar yarig a felle dezhi gwelet ar mor'', [[TES]], 2019.
*[[Emma Kelly]], [[Marie-Hélène Place]] ha [[Caroline Fontaine-Riquier]], ''Nedeleg Baltazar'', TES, 2017.
*[[Pierre Mac Orlan]], ''[[Ostizien ar C'hi Melen Mat]]'', (diwar ''L'auberge du Chien jaune''), [[Aber (kelaouenn)|Aber]], 2020.
*[[Tilly]], ''Fest ar Pimoc'h'', Skol Vreizh, 2006.
*[[Tomi Ungerer]], ''An Tri Forban'', TES, 2008.
*[[Jan Veldman]], ''Feulster... Nann !'', [[Al Liamm]], 2017.
*[[Gabrielle Vincent]],
**''[[Ernest ha Célestine]] - Goulennoù Célestine'', TES, 2015
**''Ernest ha Célestine - Gouel Nedeleg Ernest ha Célestine'', TES, 2017
**''Ernest ha Célestine - Ar wezenn Nedeleg'', TES, 2017
===[[Riwanon Kervella]] (1950-)===
[[Restr:Riwanon Kervella.jpg|thumb| [[Riwanon Kervella]].]]
*[[Charles Dickens]], ''[[David Copperfield]]'', [[An Alarc'h Embannadurioù|An Alarc'h]], 2013.
*[[Leire Salaberria]], ''Pa ra glav'', An Alarc'h, 2011.
===[[Gireg Konan]] (1951-)===
[[Restr:Gireg Konan 2017.jpg|thumb|150px| [[Gireg Konan]].]]
*[[Sylvie Servan-Schreiber]],
**''Ma bloavezh tigr e Japan'', kendroet gant [[Marion]], [[An Here]], 2010,
**''Ma bloavezh konikl e Korea'', [[An Alarc'h Embannadurioù|An Alarc'h]], 2011.
===[[Jeremi Kostiou]] (1990-)===
*[[Olivier Hensgen]] ha [[Daniel Casanave]], ''Yes Scotland'', kendroet gant [[Yannig Laporte]], [[Nadoz-Vor embannadurioù|Nadoz-Vor Embannadurioù]], 2014.
*Jerom Bihan, ''Tramway's'', Nadoz-Vor Embannadurioù, 2014.
*[[Briac]], ''Avel Reter'', Nadoz-Vor Embannadurioù, 2015.
*[[Paskal Bresson]] hag [[Erwan ar Saeg]], ''Bugaled Breizh'', 37 eilenn, Nadoz-Vor Embannadurioù, 2016.
*Gwenole an Dorzh, ''Sonerezh Punk'', Nadoz-Vor Embannadurioù, 2016.
*[[Olivier Bras]] ha [[Jorge González]], ''Allende, an emgann diwezhañ'', Nadoz-Vor Embannadurioù, 2019.
* Kris hag Étienne Davodeau, ''Un den zo marvet'', (diwar ''Un homme est mort''), , Nadoz-Vor Embannadurioù, 2021.
===[[Jakeza al Lae]] (1967-)===
*[[Aleksandr Pouchkin]], ''An damez pikez'', [[Skol Vreizh]], 2009.
===[[Yannig Laporte]] (1979-)===
*[[Olivier Hensgen]] ha [[Daniel Casanave]], ''Yes Scotland'', kendroet gant [[Jeremi Kostiou]], [[Nadoz-Vor embannadurioù|Nadoz-Vor]], 2014.
===[[Ninnog Latimier]] (1975-)===
*[[Eve Ensler]], ''Ar forzhioù a gomz'', (diwar ''The Vagina's Monologues''), [[An Alarc'h Embannadurioù|An Alarc'h]], 2010.
===[[Katell Leon]]===
*[[Huang, Zhan ming]] ha [[Wee Tian Beng]], ''An Neñva'', [[An Amzer embanner|An Amzer]], [[2006]] (kendroet gant [[Kristin David]] ha [[Visant Roue]]) :
**''1 - Rouanez ar forbanned''
**''2 - Emgann e skeud al loargann''
===[[Claude Lintanf]] (1962-)===
*[[Thierry Dedieu]], ''Yakouba'', [[TES]], 2006
===[[Herve Lossec]] (1947-)===
[[Restr:Gouel an Eost 2015 - Hervé Lossec.JPG|thumb| [[Herve Lossec]].]]
* ''Haikus ha barzhonegoù'', 3 levr, 2007-2009
*[[Paul Burel]] ha [[Nono]], ''Amzer lous-pemoc'h e Breizh'', [[Skol Vreizh]], 2019
*[[Anne Guillou]],
**''Ar friko milliget'', Skol Vreizh, 2010
**''Koll-digoll brezel'', Skol Vreizh, 2014
*[[Hervé Jaouen]], ''Euzhvil al lenn zu'', Skol Vreizh, 2012
*[[Jo Le Lay]], ''Mojennoù ha kontadennoù'', [[Éd. du petit clos]], 2013
*[[René Pétillon]], ''Palmer e Breizh'', BD gant [[Dargaud]], 2014
===[[Thomas Loyer]] (1967-)===
*[[Jean Giono]], ''Gwim'' (diwar ''Regain''), [[Mouladurioù Hor Yezh]], 2019
*[[Prosper Mérimée]], ''Gwreg-arem Illa'', (diwar ''La Vénus d'Ille''), , Mouladurioù Hor Yezh, 2020
===[[Tepod Mab Kerlevenez]] (1990-)===
*[[Arthur Le Moyne de La Borderie]], ''Istor Breizh'', [[Ar Gouloù Gwenn]],
**''Kentañ levrenn'', 2021
**''Eil levrenn'', 2022
===[[Deneza Mager]] (1949-)===
*[[Françoise Guillaumond]] ha [[Philippe Goossens]], ''An tour uhel ha teñval'', [[TES]], 2006
*[[Pierre Petton]] ha [[Valérie Daubé]],
**''Krapat gant ar wezenn-derv gozh'', [[Rubéüs Editions]], 2005
**''Emañ an Tad Nedeleg o prenañ diankachoù'', Rubéüs Editions, 2006
**''Jogenig ha Palez ar mor'', Rubéüs Editions, 2010
**''Cooly lapin an tevinier'', Rubéüs Editions, 2011
===[[Hoel Mahe]] (1990-)===
*[[Pins]], ''[[Tiny & Tall]] : Gleipnir - Un avantur dic'hortoz'', kendroet gant [[Malo Adeux]], [[Nidiad]], [[2019]].
===[[Jean-Michel Mahe]]===
* [[Peter Tremayne]] (1943-),
**''Koulm ar marv'', [[Aber (kelaouenn)|Aber]], 2010
**''Absolvenn dre vuntr'', [[An Alarc'h (ti-embann)|An Alarc'h]], 2012
**''Kegid d'ar gousperoù'', Aber, 2014
**''Marv an arc'heskob'', An Alarc'h, 2016
**''Marc'heger ar Marv'', An Alarc'h, 2019
===[[Alan Martel]]===
*''Planedenn vev - Ar Meurvorioù'', diwar ''Los Oceanos'', [[An Here]], 2001
*[[Margaret Atwood]], ''[[Istor ar vatezh ruz]]'', (diwar ''The Handmaid's tale''), [[An Alarc'h embannadurioù|An Alarc'h]], 2018
*[[Ray Bradbury]], ''Fahrenheit 451'', An Alarc'h, 2021
*[[Miquel Angel Gibert]], [[Miquel Ferron]] ha [[Twema Retama]], ''Planedenn vev - An Dezerzhioù'', diwar ''Los Desiertos'', An Here, 2001
*[[Kenneth Grahame]], ''[[An Avel en Haleg]]'', An Alarc'h, 2014
*[[Oscar Wilde]], ''[[Poltred Dorian Gray]]'', An Alarc'h, 2015
===[[Mari-Elen Maze]] (1940-)===
* [[Lyman Frank Baum]], ''[[Hudour burzhudus Oz]]'', [[Aber (kelaouenn)|Aber]], 2017.
* [[Rudyard Kipling]], ''[[Levr ar Janglenn]]'', (diwar ''The Jungle Book)'', Aber, 2016.
===[[Brieg ar Menn]]===
* [[Midam]], ''[[Kid Paddle]] - 11 - Distro ar valzamegenn spontus flaerius'', [[BZH5 Ltd]], 2007.
* [[Morris]] ha [[René Goscinny|Goscinny]],
**''[[Lucky Luke]] - 26 - Ar pevar sant Dalton'', BZH5 Ltd, 2007.
**''Lucky Luke - 31 - Ar pevar gringo Dalton'', BZH5 Ltd, 2015.
* [[Peyo]],
**''[[Ar Schtroumpfed]] - 5 - [[Ar Schtroumpfed hag an Torrakoag]]'', BZH5 Ltd, 2013.
**''Ar Schtroumpfed - 11 - [[Ar Schtroumpfoù Olimpek]]'', BZH5 Ltd, 2014.
===[[Tifenn Merien]]===
* [[Joe Todd-Stanton]],
:* ''Juluan hag al louarn'', [[Timilenn]], 2020.
:* ''Sekred ar Roc'h Zu'', Timilenn, 2021.
===[[Gwendal Mevel]] (1973-)===
*''[[Gilgamesh]] - An Den Dreist Ne Faote Ket Dezhon Mervel ha judennoù arall'', [[Hiziv an deiz]], 2013
===[[Stefan Moal]] (1964-)===
*[[Gérard Alle]], ''Babel hag a-dost'', Baleine, 2002
*[[Yann Meur]], ''Soner'', [[Al Lanv]], 2009
===[[Alan Monfort]] (1970-)===
*[[Alain Burban]], [[Marc Loyon]] ha [[Paskal Martin]], ''Epik e bro ar geot uhel'', Art terre, 2006
*[[Dominique Robet]] hag [[Alain Robet]], ''Gabriela B.'', [[Yoran Embanner]], 2009
*[[André Franquin|Franquin]],
**''[[Gaston Beiadeg|Gaston]] - 10'', Yoran Embanner, 2007
**''Gaston - 14'', Yoran Embanner, 2006
===[[Laorañs Motrot]]===
* [[Erik Orsenna]], ''Enezenn al lavar'', [[Preder]], 2005.
===[[Jakez-Erwan Mouton]] (1957-)===
* [[Pascal Bresson]], [[Stéphane Duval]] ha [[Lionel Chouin]], ''Gaou Carré, ar bugel soudard'', Paquet, 2016.
===[[Jérôme Palud]] (1977-)===
*[[Ellen Blance]], [[Ann Cook]] ha [[Quentin Blake]],
**''Jakez Vras - 1 - Jakez Vras er gêr vras'', [[TES]], 2017
**''Jakez Vras - 2 - Jakez Vras o klask un ti'', TES, 2017
**''Jakez Vras - 3 - Jakez Vras o kempenn e di'', TES, 2017
**''Jakez Vras - 4 - Jakez Vras o klask ur c'hamarad'', TES, 2017
**''Jakez Vras - 5 - Jakez Vras hag ar ramzez'', TES, 2017
**''Jakez Vras - 6 - Jakez Vras hag an disglavier burzhudus'', TES, 2017
**''Jakez Vras - 7 - Jakez Vras er mirdi'', TES, 2017
**''Jakez Vras - 8 - Jakez Vras er c'harr-boutin'', TES, 2017
**''Jakez Vras - 9 - Jakez Vras a ya d'ar skol'', TES, 2017
**''Jakez Vras - 10 - Jakez Vras er skol'', TES, 2017
**''Jakez Vras - 11 - Fest an deiz-ha-bloaz'', TES, 2017
**''Jakez Vras - 12 - Jakez Vras er zoo'', TES, 2017
*[[Michel Piquemal]] ha [[Thomas Baas]], ''Piccolofilo - Din-me eo !'', TES, 2019
*[[Michael Rosen]] ha [[Helen Oxenbury]], ''War-lerc'h an arzh bras'', TES, 2016
=== [[Charlotte Papail]] ===
* [[Julien Neel]], ''Lou - 1 - Deizlevrigan'', [[Embannadurioù Goater|Goater]], 2017
=== [[Charlotte Penkalet]] ===
* [[DVD]] ha [[Sonz]], ''Noazkorferez eo Mama-gozh !'', [[Embannadurioù Goater|Goater]], 2019
===[[Jil Penneg]] (1959-)===
*[[Bruno Bertin]],
**''Vick ha Vicky - Sorserezed Bresilien - 1. Ar vojenn'', [[P'tit Louis]], 2003
**''Vick ha Vicky - Sorserezed Bresilien - 2. An diskuliadenn'', P'tit Louis, 2003
**''Vick ha Vicky - Sorserezed Bresilien - 3. Klask ar Gral'', P'tit Louis, 2004
**''Vick ha Vicky - Aet diwar wel war Enizenac'h'', P'tit Louis, 2008
*[[Catherine Rosmorduc]], ''Ar Vrennigenn'', Rêve en Saule, 2012
===[[Olöf Pétursdottir|Ólöf Pétursdóttir]] (1954-)===
*[[Jón Kalman Stefánsson]], ''Baradoz hag Ifern'', kendroet gant [[Mich Beyer]] diwar ''Himnariki og helviti''), [[An Alarc'h Embannadurioù|An Alarc'h]], 2019
===[[Serj Richard]] (1956-)===
* [[Italo Calvino]] (1923-1985),
**''Ar Beskont daouhanteret'', [[Mouladurioù Hor Yezh]], 2016. Troet diwar an italianeg : ''Il visconte dimezzato''), 1952.
**''Ar baron pintet'', Mouladurioù Hor Yezh, 2019, diwar an italianeg : ''Il Barone rampante'', 1957.
**''Ar marc’heg na oa ket anezhañ'', Mouladurioù Hor Yezh, 2020. Troet diwar an italianeg : ''Il cavaliere inesistente''.
* Véronique & Aurore Houck, ''Bibou & bed an echedoù'', [[Ti-embann ar skolioù|TES]], 2008.
* [[Primo Levi]], ''Hag un den ez eus anezhañ'', Mouladurioù Hor Yezh, 2015. Troet diwar an italianeg : ''Se questo è un uomo''.
* [[Erri de Luca]], ''An deiz a-raok an eürusted'', Mouladurioù Hor Yezh, 2017.
* [[Molière]], ''[[An Dengasaour]]'', Mouladurioù Hor Yezh, 2013. Troet diwar ar galleg : ''Le Misanthrope''.
* [[George Orwell]], ''[[Nineteen Eighty-Four|1984]]'', Mouladurioù Hor Yezh, 2023.
===[[Jañdo Robin]] (1956-2021)===
*[[Byron Barton]], ''Ar yar vihan ruz'', [[TES]], 2014
*[[Ruth Brown]], ''Un Istor teñval-tre'', TES, 2012
*[[Eric Carle]], ''Ar viskoulenn vihan a rae toulloù e pep tra'', TES, 2006
*[[Raphaële Frier]] hag [[Aurélia Fronty]], ''Malala, droed ar merc'hed da gaout deskadurezh'', TES, 2017
*[[Genevièva Paulet]] ha [[Ramonda Aubert]], ''Mont ha dont hepken'', TES, 2007
*[[Geoffroy de Pennart]]
**''Ar bleiz zo deuet en-dro !'', TES, 2013
**''Ar Bleiz tener e galon'', TES, 2005
**''Friko ar bleizi'', TES
*[[Franck Prévot]] hag [[Aurélia Fronty]], ''Wangari Maathai'', TES, 2013
*[[Alain Serres]] ha [[Zaü]], ''Mandela, paotr Afrika an holl livioù'', TES, 2015
*[[Antonio Skarmeta]], ''Ar Skrivadenn'', TES, 2007
===[[Mona Ropars]]===
*[[Odile Le Goïc-Le Guyader]], ''Ma levr kentañ evit deskiñ brodañ'', [[Beluga]], 2016
===[[Visant Roue]] (1973-)===
*[[Huang, Zhan ming]] ha [[Wee Tian Beng]], ''An Neñva'', [[An Amzer embanner|An Amzer]], [[2006]] (kendroet gant [[Kristin David]] ha [[Katell Leon]]) :
**''1 - Rouanez ar forbanned''
**''2 - Emgann e skeud al loargann''
=== [[Herve Seubil-Kernaudour]] (1957-)===
[[Skeudenn:Hervé Sebille Kernaudour.JPG|thumb|150px| [[Herve Seubil-Kernaudour]].]]
* [[Breudeur Grimm]], ''Marvailhoù Grimm'', skeudennoù gant Pawel Pawlak, [[An Here]], 1997. Troet diwar an alamaneg.
* [[Geneviève Huriet]], ''Nijadenn ar re Dro-Heol'', [[Keit Vimp Bev]], 1997. Troet diwar ar galleg. ISBN2-86824-025-9
* [[Molly Perham]], ''Ar roue Arzhur ha marc'heion an Daol-grenn'', An Here, 1998. Troet diwar ar galleg hag ar saozneg amerikan.
* [[René Le Bihan]] ha [[R. Mabin]], ''[[Yves Tanguy]]'', An Here, 2001
===[[Dewi Siberil]] (1983-)===
*[[Xavier Renou]], ''Disentiñ !'', [[An Alarc'h Embannadurioù|An Alarc'h]], 2015
===[[Cédric Sinou]] (1974-)===
*[[Yves Cotten]],
**''Trifin, strap-he-latenn'', [[An Here]], 2002
**''Klaris aonik'', An Here, 2002
**''Rozenn Penn-Avel'', An Here, 2002
**''Marc'harid Ar Bompinell'', An Here, 2002
*[[Julia Donaldson]] hag [[Axel Scheffler]], ''Ramz a felle dezhan bezan gwisket cheuc'h'', An Here, 2002
*[[Jacqueline Favreau]], ''Pilhaouaer ha boned ruz'', An Here, 2002
*[[Morgane Le Foulgoc]] ha [[Shane Johnson]], ''James Stoneheart, istor ur piker-maen'', An Here, 2003
*[[David Jambon]], ''Gireg al livour bihan'', An Here, 2003
===[[Paskal Tabuteau]] (1962-)===
*[[Homeros]], ''An Ilias'', [[Al Liamm]], 2016
===[[Yann Talbot]] (1940-2018)===
[[Restr:Yann Talbot.JPG|thumb| [[Yann Talbot]].]]
* [[Franz Kafka]], ''[[An Treuzstummadur]]'' (''Die Verwandlung''), [[Al Lanv]], 2009.
Kontadennoù troet gantañ zo bet embannet el Liamm ivez.
===[[Yann-Varc'h Thorel]] (1968-)===
*[[Lu Wenfu]], ''Ar puñs'', troet diwar ar [[sinaeg]], Skrid, [[Mouladurioù Hor Yezh]], 1993.
*''An anv dinamm, an divarvel Forbannet ha Fur ar varzhoniezh'' (tri barzh [[Tang]] a Sina), pp. 59-64, Emb. [[Skrid]], 1996, ISBN 2-86863-092-8.
*[[Dostoievski]], ''Hunvre un den lu'', diwar ''Son smechnovo tcheloveka'', troet diwar ar [[ruseg]], kendroet gant [[André Markowicz]], [[An Treizher]], 2006.
*[[Satyajit Ray]], ''Skrapadenn ar paotr a zalc'he koun eus e vuhez kent'', diwar ''The Golden Fortress'', troet diwar ar saozneg, [[an Alarc'h Embannadurioù|An Alarc'h]], 2007.
*[[Gao Xingjian]], ''Menez an Ene'', [[Apogée]], 2010
Kontadennoù ha barzhonegoù troet gantañ zo bet embannet en [[Aber (kelaouenn)|Aber]] ha [[Nidiad]] ivez.
===[[Benead Vernon]]===
*[[Eric Sanvoisin]] ha [[Nicolas Hubesch]], ''Divskouarn an diaoul'', [[Sav-Heol]], [[2015]].
*[[Marie-Hélène Duval]], ''Viktor, ar bugel gouez'', (diwar ''Victor, l'enfant sauvage''), [[Sav-Heol]], [[2019]].
<!--
==1968==
* [[Karl Marx]] ha [[Friedrich Engels]], ''[[Manifesto ar Strollad komunour (1847)]]''. Troet gant [[Alan E. Ar Berr]]. ''In'' : [[Preder (kelaouenn)|Preder]], Kaier 114, 1968. Un droidigezh all gant [[Francis Favereau]] a oa bet embannet gant Preder ivez.
-->
[[Rummad:troourien vrezhonek]]
tw3gbg7psjloqn9n9jehzv8q2ng05zf
Ardamezeg familhoù Breizh
0
119193
2186766
2179255
2026-03-31T17:15:52Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186766
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
* Amañ emañ diskouezet skoedoù familhoù an [[noblañs]]ed a Vreizh, gant o deskrivadur hervez reolennoù an [[ardamezouriezh]].
* Etre sonnelloù <span style="color:green;">'''[ ]'''</span> emañ an andonioù, a gavor el [[#Levrlennadur|Levrlennadur]].
{| class="wikitable"
|-
| [[#A|A]] • [[#B|B]] • [[#C|C]] • [[#D|D]] • [[#E|E]] • [[#F|F]] • [[#G|G]] • [[#H|H]] • [[#I|I]] • [[#J|J]] • [[#K|K]] • [[#L|L]] • [[#M|M]] • [[#N|N]] • [[#O|O]] • [[#P|P]] • [[#Q|Q]] • [[#R|R]] • [[#S|S]] • [[#T|T]] • [[#U|U]] • [[#V|V]] • [[#W|W]] • [[#X|X]] • [[#Y|Y]] • [[#Z|Z]] • [[#Notennoù|Notennoù]] • [[#Levrlennadur|Levrlennadur]]
|-
|}
== A ==
{| class="wikitable"
|-
|[[Restr:Aage-dl.gif|100px]]
|'''Aage'''<ref>Genidik eus Poatev.
Aotrounez al lec'h se e Journé; la Villemie, Kerigomarc'h en [[Arzhanaou]]; Rueneuve e Trec'horanteg; de Fremeur; Moreag</ref>
''Age (de l')'', ''Lage (de)''
* ''En aour e erez daoubennek en gul, pigoset hag iziliet en glazur.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Abailard''', pe '''Abélard''' ('''Abalard''' e brezhoneg)<ref>Genidik eus [[ar Palez]], eskopti Naoned.
Pêr, mab Beranger, abad Lokentaz e 1256; gwall vrudet abalamour d'e garantez gant Eloiza. Aet da Anaon er bloaz 1142. [[Astralabe]], o mab, chaloni Naoned, aet da Anaon er bloaz 1162.</ref>
[PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Abalain'''
[PPC]
|-
|[[Restr:Abbe-l2.jpg|100px]]
|'''l'Abbé'''
* ''En glazur e gammell abad en aour, hebiaet gant div greskenn ivez en aour.''
[ADV]
|-
|[[Restr:L'Abbe des Aubrays.jpg|100px]]
|'''l'Abbé des Aubrays'''
* ''En gul e deir c'hammell beuliek en aour, 2, 1.''
[ADV]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Abbé du Clos'''
[ADV]
|-
|[[Restr:Abelin.gif|100px]]
|'''d'Abelin''' <ref>Aotrounez la Touche, e Saozon (Sevigneg), eskopti Roazhon. Guillaume, senesal Gwitreg e 1382. Familh kemesket gant ar re Champaux, ha goude Pontrouault;</ref>
* ''En glazur e sourin en argant, karget gant ul leonparzh en gul, ha leinet gant ur flourdilizenn en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Abhervé-Guéguen'''<ref>Menegoù eus 1426 da 1538, parrezioù Lanniliz ha Landeda, eskopti Leon</ref>
[PPC]
|-
|[[Restr:Abillan.jpg|100px]]
|'''Abillan'''
* ''En glazur e deir balafenn en argant.''
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Abmorvan'''<ref>Menegoù eus 1543 da 1538, parrez Landeda, eskopti Leon</ref>
[PPC]
|-
|[[Restr:Aboville-db.jpg|100px]]
|'''d'Aboville'''
* ''En geot e gastell gant daou dour gwiblennek en argant, dedoullek ha mogeriet en sabel.''
[JSH]
|-
|[[Restr:Abraham.gif|100px]]
|'''Abraham'''<ref>Aotrounez l'Hôtellerie e Ploufragan; la Ville-Angevin e Porzhig; Bélestre e Saint-Avban; Closmenier e Koedmaeg
Siell 1381
Peurwiriekaet o bet feur-emglev Gwenrann 381 gant '''Perrot Abraham'''
</ref>
* ''En argant e deir eilenn en sabel, eilet gant dek steredenn en gul, 4, 3, 2, 1.''
|-
|[[Restr:Abyven.jpg|100px]]
|'''Abiven''' </br> ''Abyven''<ref>Aotrounez Kereog ha Keruzouarn, beli Lesvenen.
Prokulored ar Roue, maered ha kannaded Lesneven er ar Stadoù adalek 1720</ref>
* ''En argant e feunteun en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Achard.gif|100px]]
|'''Achard'''<ref>Genidik eus Poatev. Aotrounez Pommier.
Yann, floc'h evit konestabl Richemonrt er bloaz 1414</ref>
* ''En argant e ziv dreustell en gul'' (siell [[1271]]).
[PPC]
|-
|
|'''Achon''' ː gwelout '''Dachon'''
|-
|[[Restr:Acigne-d.jpg|100px]]
|'''d'Acigné'''<ref>(barradur Gwitreg)
Aotrounez al lec'h se, e Gwitreg; la Lande ha la Grézionnaye, e Gwizien; beskonted Koedmen, e Tremeven; beskonted Tonkedeg; aotrounez Montjean en Añjev; Fontenay, e Chartrez; beskonted Louad; baroned Malastredt; beskonted Bellière, e Pleudehen; Châteauloger e Sant-Ervlon; Cramou, Beaumont, la Couppaye, en Kamlec'hieg; Cottouët; konted Komborn; baroned Kastell-Geron; Amanliz; Sillé-le-Guillaume, e Bro-Vaen; Chollet ha Bécon, en Añjev; baroned ar Roc'h-Ugu e Pleuzal; konted Grandbois (Koadmeur), e Landebaeron; aotrounez Troguindy, e Perwenan; la Touche-à-la Vache, e Krehen; Carnavalet, pe Kernevenoy, e Kemper-Gwezenneg; Carnabat, e Plouisi; Bois-Joli, e Kalveg; la Motte au Vicomte, e Reuz; la Villemario, e Sant-Ke; Kervenniou ha la Ferté, e Plouigno; Keruzeg, e Pleuveur-Bodou; la Villequéno.</ref>
* ''En erminoù e dreustell zivouedet en gul karget gant teir flourdilizenn en aour.''
* Sturienn : ''Necque terrent monstra''
[PPC]
|-
|[[Restr:Adam-lion.jpg|100px]]
|'''Adam de la Brandaisière'''<ref>Genidik eus bro Poatev. Aotrounez la Brandaisière, parrez Santez-Pezhenn, eskopti Naoned. Tri aoditour eus ar c’hontoù, eus 1571 da 1606.</ref>
* ''En glazur e leon en argant.''
(PPC)
|-
|[[Restr:Adam-tourault.jpg|100px]]
|'''Adam de Tourault'''<ref>Meneget e 1427 e Plouigno, eskopti Landreger. (Ardamezioù kanus)</ref>
* ''En aour e dour kranellet en sabel, leinet gant un dourigan ivez en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Adam de Kermalvezan.jpg|100px]]
|'''Adam de Kermalvezan'''<ref>Aotrounez Kermalvezen, parrez Plistin; Goashamon.
Bet dizarbennet er bloavez 1669</ref>
* Brizhet etre argant ha gul, e vevenn en sabel bezantet en argant.
[PPC] [GLB]
|-
|[[Restr:Advocat-l.jpg|100px]]
|'''l'Adocat''', pe '''Ladvocat'''<ref>Aotrounez la Crochais ha Landorel, e Plouvalae; la Baronnais e Sant-Enogad; la Provostaye, e Krehen; la Salle ?; du Pont ?; la Vieuville ?; Lesraudais ?; la Lande ?; Leffandais ?.
Noblañs goz; meneget eus 1448 da 1513</ref>
*En glazur e sourin c'harzentek en argant, eilet gant teir c'hregilhenn en aour, 2, 1.
[PPC]
|-
|[[Restr:Agard-d.jpg|100px]]
|'''d'Agard'''<ref>Genidik eus Bro bProvañs.
Aotrounez la Coste.
Gaspard, maer Brest e 1661
[PPC]</ref>
* En gul e rodig-kentr en aour a eizh beg, e gab gwriet en glazur, karget gant ur groaz avalaouek en aour.
[PPC]
|-
|[[Restr:Agay-d.jpg|100px]]
|'''d'Agay'''<ref>Genidik eus Franche-Comté. Ur melestrour Breizh e 1767</ref>
* En aour e leon en gul, e gab en glazur.
[PPC]
|-
|[[Restr:Ages-ds.jpg|100px]]
|'''des Ages'''<ref>Aotrounez Beauchamp; la Boltelerais, eskopti Sant-Maloù.
Bet dizarbennet é 1668, beli Roazhon</ref>
* En argant e lammell en sabel, ur rozenn en gul e pemp konk.
[PPC]
|-
|[[Restr:Aiguillon-d.jpg|100px]]
|'''d'Aiguillon'''<ref>Aotrounez Hugères ha la Motte, e Herzieg-Mez; la Juliennays ha Griffolet, e Sant-Stefan-Brengouloù; Montliez
Menegoù eus 1427 da 1513
Siell 1381
(PPC)</ref>
* En sabel e deir fempdeliaouenn en argant (siell [[1381]])
[PPC]
|-
|[[Restr:Albert-d2.jpg|100px]][[Restr:Albert d'Ailly.gif|100px]]
|'''Albert'''<ref name="CV">Genidik eus [[Comtat Venaissin]].
Charles, gouarner Breizh, e c'halon a zo bet miret e Roazhon, er bloaz 1698
Familh kemmesket gant meur a familhoù all eus Breizh.</ref>
* En aour e leon en gul, krabanet, teodet ha kurunet ivez en gul.
alias / neuz all ː
* palefarzhet; en 1 ha 4, en aour e leon en gul, krabanet, teodet ha kurunet ivez en gul; e 2 ha 3, en gul e zaou barr kerzhin lammellet en argant, e gab gwezboellek etre argant ha glazur a deir rezenn, hag a zo evit Ailly
[PPC]
|-
|[[Restr:Aubin de Rennes.jpg|100px]]
|'''Albin a Roazhon'''
''Aubin de Rennes''
* En gul e deir horzh en aour.
[PPC]
|-
|[[Restr:Alègre.gif|100px]]
|'''d'Alègre'''<ref>Un abadez Sant-Jord Roazhon e 1715; ur marichal gall evit kont ar Roue e Breizh, e 1724</ref>
* En gul e dour en argant, hebiaet gant c'hwec'h flourdilizenn en aour, peuliet 3, 3.
[PPC] [GdG]
|-
|[[Restr:Alesme-d2.jpg|100px]]
|'''d'Alesme'''<ref>Genidik eus bro Akiten. Aotrounez Parampure. '''Toussaint''', kuzulier ou Breujoù Breizh e 1606.</ref>
* En glazur e gebrenn en aour, eilet er c’hab gant ur greskenn ivez en aour ; e gab en gul karget gant teir rodig kentr en aour.
[VSA]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Aline'''<ref>Aotrounez Kerdaniel, parrez Pont-'n-Abad, eskopti Kernev. Dizarbennet e 1670, beli Kemper</ref>
[PPC]
|-
|[[Restr:Allain du Moulin-Bouëssel.svg|100px]]
|'''Allain du Moulin-Bouëssel'''<ref>Aotrounez Moulin-Bouëssel e Gilieg; Gergouy, e Algan; Pont-Roquel, e Konkored; la Lande, Rouvray, e Langenan.
Jean, prokulor ar Roue e sez Ploermael, ha war-lerc'h kuzulier Breujoù Breiz e 1575.</ref>
* En aour e zek talbennan en gul.
[PPC]
|-
|[[Restr:Allain-normand.svg|100px]]
|'''Allain de la Berlinère'''<ref>Genidik eus Normandi. Bet dalc'het e 1666. Aotrounez la Berlinière; Penanrue. Bet dalc'het gant melestradurezh Breizh, e 1729.</ref>
* En glazur e gebrenn en argant, eilet gant ur vezantenn en aour beg.
[PPC]
|-
|[[Restr:Allaire-de-Rablais.jpg|100px]]
|'''Allaire du Rablais'''<ref>Aotrounez ar Rablais, parrez ar Chapel-Erzh. Bet dalc'het e 1699.
Jean, chuin Naoned e 1579.
Un abbad Gwir-Sikour e 1761. Aet da Anaon e 1776</ref>
* En glazur e gudon nijant en argant, eilet gant pevar ererig en aour.
[PPC]
|-
|[[Restr:Allaneau.jpg|100px]]
|'''Allaneau'''<ref>Genidik eus bro Anjev. Aotrounez la Grougerie, en Orvez; la Villeboscher.
Bet dalc'het e 1704.
'''Clément''' ha '''François''', tad ha mab, kuzulierien Breujoù Breizh e 1573 ha 1601</ref>
* En glazur e ziv sourin en argant.
[PPC]
|-
|
{| class="wikitable"
|-
|[[Restr:Allanic.jpg|100px]]
|}
|'''Allanic'''<ref>Aotrounez Kerherry, e Bizhui; Kermabon; Bellechère.
Dizarbennet e 1608, beli Gwened.
'''Claude-Pierre''', maer An Alre (meneget war dro 1690)</ref>
* En argant e yar c'heotet, eilet er c’hab gant daou ui el limestra [CDH].
[PPC]
|-
|[[Restr:Alleaume-n2.jpg|100px]]
|'''Alleaume'''<ref
name="NOR">Ginidik eus [[Normandi]].
Aotrounez la Ramée.
Guillaume sekretour ar Roue e 1596. Ur prezidant e Breujoù Normandi e 1646</ref>
* En glazur e gebrenn en aour, eilet e kab gant div rozenn en argant hag e beg gant ur goulm en aour e kleiz leinet gant ur steredenn ivez en aour.
[PPC]
|-
|
{| class="wikitable"
|-
|[[Restr:Allemand-1.jpg|100px]]
|}
|'''Allemand'''<ref>Eskopti Gwened. Ul letanant lestr, marc'heg Sant-Loeiz e 1744, tad un eil-amiral, e 1809, kont an Impalaeriezh. Aet da Anaon er bloaz 1826</ref>
* En glazur e dri lestr en aour greet en argant
[PPC]
|-
|[[Restr:Allemand-l.jpg|100px]]
|'''l'Allemand'''<ref>Genidik eus ar Berri. Aotrounez Vouzeron.
Etienne, maer Bourges, kuzulier e Breujoù Breizh en 1562</ref>
* En gul, e gebrenn e aour, eilet gant teir rozenn en argant.
[PPC]
|-
|[[File:Alleno-saint-allouarn.jpg|100px]]
|'''Alleno'''<ref>Aotrounez Kersalic, e Sant-Tudal; ar Wern, e Gourin; Sant-Alouarn, e Gwengad; Kerguignen; Trogoazien; Trevien, e Teiz; Lindreuc, e Noal-Pondi; Penmenez, e Baod; Kersperlan, e Pluniav.
Meneget eus 1448 da 1562.</ref>
* En argant e deir joskenn gouezhoc'h en sabel, diframmet en gul.
* Ger-ardamez : ''Mad é quélen é peb amzer''
[PPC]
|-
|[[Restr:Allenou.jpg|100px]]
|'''Allenou'''<ref>Aotrounez la Primaudaye ha Guéhoussaye, e Henant-Bihan; la Ville-Angevin, e Porzhig; la Villebasse; Ribernar; Marais; Grandchamps; Closneuf.
Menegoù eus 1448 da 1513</ref>
* En argant e gab gourdentek en gul.
[PPC]
|-
|[[Restr:Allerac.gif|100px]]
|'''d'Allérac'''<ref>Aotrounez al lec'h-se e Sant-Yust; la Bruyère, e Seizh; la Pavoissière et la Fonchais, e Gwinien.
Menegioù eus 1427 da 1513.</ref>
* En argant e erez impalaer en sabel.
[PPC]
|-
|[[Restr:Alles-Boiscorbin.jpg|100px]]
|'''Alles'''<ref>Aotrounez Boiscorbin, e Moezeg. Meneget e 1513 parrez Sant-Albin-Elvinieg, eskopti Roazhon.
Familh kemmesket gant hini Bariller.</ref>
* Ur sourin karget gant teir c'hreskenn; e grenngonk e kleiz karget gant ur steredenn (siell [[1418]]); livioù dizanavezet.
[PPC]
|-
|[[Restr:Alliou.jpg|100px]]
|'''Alliou'''
* Tri orsel (siell [[1407]]) ; livioù dizanavezet.<ref>''Estamau'' pe ''orcel'' a raed eus an traezoù-se e galleg betek ar {{XVvet kantved}} ; gwelit Frédéric GODEFROY (1881), [http://www.micmap.org/dicfro/introduction/dictionnaire-godefroy ''Dictionnaire de l'ancienne langue française et de tous ses dialectes du IXe au XVe siècle''] : '''orsel''' ''g.'' eo ar ger brezhonek, gwelit [http://devri.bzh/dictionnaire/o/orsel/ Devri].
'''Pierre Alliou''' e oa aotrou Porzdon er barrez Plouber (Bro-Dreger). Mes ne ouzer ket resis m'az e oa eus ar memes familh.</ref>
[PPC]
|-
|[[Restr:Allixant-1.jpg|100px]]<br>[[Restr:Allixant-2b.jpg|100px]]
|'''Allixant'''<ref name="NIV">Genidik eus [[Nivernais]].
'''Nicolas''', kuzulier e [[Breujoù Breizh]] e 1559, prezidant ar Rekedoù e 1569; marvet e [[Roazhon]] er bloaz 1596.</ref>
* En glazur e sourin en aour, eilet gant teir steredenn ivez en aour.
*''Neuz all'' : + e gab en argant, karget gant un dreustell kranet en glazur.
|-
|[[Restr:Aloigny-d.jpg|100px]][[Restr:Aloigny-2.gif|100px]]
|'''d'Aloigny'''<ref name="POI">Familh C'henidik eus Bro [[Poatev|Poitou]]. Aotrounez la Millaudière; markizien Rochefort ha le Blanc; aotrounez Boismorand; la Croye; Puy-Saint-Astier; les Bordes
- '''Henri-Louis''', marichal Bro-C'hall e 1675;
'''- Gui de Boismorand''', marc'heg Malta e 1625, komandour Ar Fouilhez, Pont-Melvez, Mael, Sant-Yann-Balaznant, Sant-Yann-al-Latran, beziet eno e 1691.
Familh echu 1868.</ref>
* ''En gul e bemp flourdilizenn en argant.''
*''neuz all'' ː ''teir flourdilizenn''
* Sturienn : ''Lilia semper florent''.
[PPC]
|-
|[[Restr:Auray-d1.svg|100px]]<br>[[Restr:Auray-d.svg|100px]]
|'''d'Auray'''
* ''Gwezboellek etre aour ha glazur.''
* Neuz all : ''talbennanek etre aour ha glazur.''
[PPC] [GdG]
|-
|[[Restr:Amat-de-launay.jpg|100px]]
|'''Amat'''<ref>Aotrounez ar Wern (l'Aunay) e Langoad.
Ur c'habiten ar Roc'h-Derrien er bloaz 1490</ref>
* ''En argant e dri fenn morvran, diframmet ha pigoset en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Amboise-d.jpg|100px]]
|'''d'Amboise'''<ref name="AMB">Ginidik eus Touren; aotrounez al lec'h se ha lec'hioù all en dro Amboise. Françoise, merc'h Louis d'Amboise ha Mario de Rieux, gwreg Per, dug a Vreizh, e 1431</ref>
* ''Peuliet etre aour ha gul a c'hwec'h pezh.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Amboise-Chevillon.jpg|100px]]
|'''d'Amboise de Chevillon'''<ref>François, kuzulier e Breujoù Breizh e 1583</ref>
* ''En glazur e leon en aour, e gab peuliet etre aour ha gul, ar peul kentañ brizhet gant un delfin en glazur.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Ameline-cadeville.jpg|100px]]
|'''Ameline de Cadeville'''<ref>Genidik eus Normandi. Aotrounez Cadeville; Noisemont; Quincy; la Chesnardière, e Chapel-Baz-Meur; Tredieg</ref>
* ''Sourinet etre argant ha gul a eizh pezh, e gab en glazur karget gant un heol en aour.''
[PPC].
|-
|[[Restr:Ameline-cadeville2.jpg|100px]]
|'''Ameline de Cadeville'''
* alias / neuz all
*''En gul e deir sourin en argant, e dreustell en glazur karget gant un heol en aour.''
[JSH]
|-
|[[Restr:Amelot.jpg|100px]]
|'''Amelot'''<ref>Genidik eus Orleañs.
Un eskob Gwened e 1775; marvet e 1829</ref>
* ''En glazur e deir c'halon en aour, leinet gant un heol ivez en aour.''
* Sturienn : ''Est illis igneus ardor''
[PPC]
|-
|[[Restr:Amenart.jpg|100px]]
|'''Amenart'''<ref>Aotrounez [[ar Palez]], eskopti Naoned; Bouillé ha Changé, e bro Anjev.
Siell 1392.
Kemesket e 1497 gant familh ''Goulaine''</ref>
* Gousourinet etre argant ha gul
[PPC]
|-
|[[Restr:Amphernet1.jpg|100px]]
|'''Amphernet, Anfernet, Enfernet'''<ref>Genidik eus Normandi.
Aotrou Neufville e-kichen Vire; baron Montchauvet; Pontbellanger; aotrou Contrebisc; Kermadehoa, e Kernevel.
'''Guillaume''', floc'h gant Duguesclin e 1370, teñsorer brezel e 1383; '''René''', prezidant e ''mortier'' e Breujoù Breizh e 1620;</ref>
* En sabel e erez dispak en argant, pigoset hag iziliet en aour (siell [[1388]])
[PPC]
|-
|[[Restr:Amphernet-Pontbellanger.jpg|100px]]
|'''d'Amfernet de Pontbellanger'''
* En sabel e erez daoubennek dispak en argant, pigoset hag iziliet en aour.
* Ger-ardamez :''Sunt fortia fortibus apta''
[JSH]
|-
|[[Restr:Amproux.jpg|100px]]
|'''Amproux'''<ref>Aotrounez Pontpiétin ha la Massais, e Blaen; le Châtel, e Faouell; Calestré e Plesei; l'Abbaye e Kantenieg(?); Lorme
1668; 1701</ref>
* ''Geotet e deir daerenn en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Amys1.jpg|100px]]
|'''Amys'''<ref>Genidik eus bro Anjev. Aotrounez Ponceau; Olivet; la Grougeardière.
- '''Zacharie'''; kuzulier e Breujoù Breizh e 1588.
- '''Salomon''', kuzulier e Breujoù Breizh e 1590</ref>
* ''En argant e gebrenn faoutek en gul, heuliet gant teir delienn gwinienn c'heotet.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Anast.jpg|100px]]
|'''d'Anast'''<ref>Aotrounez Anast eskopti Sant-Maloù.
'''Thomas''', eskob Kernev, 1321.
Familh kemesket gant familhoù ''du Breil'', ha ''Montauban''</ref>
* ''En aour e groaz koñchek en sabel, ur steredenn ivez en sabel ouzh pep konk.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Ancenis-d.jpg|100px]]
|'''d'Ancenis'''<ref>baron al lec'h se; l'Isle, Aurillé, la Rouvraye ha Lignières, en Argantred-ar-Genkiz</ref>
* ''en gul, e deir fempdiliaouenn en argant, pep delienn karget gant un erminig''
sceau / siell 1276
Ger-stur ː ''Folium ejus non defluet''
(PPC)
|-
|[[Restr:Andigne-d.jpg|100px]]
|'''d'Andigné'''<ref>Genidik eus bro Poatev
Kastellad la Chasse e 1707, e Ilfentig; aotrou Saint-Jean ha Maisond-Neuves, e Sant-Malon; la Marche, Hallay, la Bouëxière, e Saoudan; Kermagaro ha la Roche, e Neant; la Grée, en Algam; les Touches, Mayneuf, e Sant-Ider; Saint-Germain, e Sant-Jermen-Gougleiz; Plessis Bardoul, e Plegastell; Beauregard e Moñforzh (''la Canne''); baron Maoron; aotrou la Soraye, e Kistinid; Keredeg, e Plouzane; baron Pordig; aotrou Lancrau, Resteau.
An tiegezh se en deus roet meur a dud a renk ː
- Jean, en deus sinet feur-skrid Genrann 1381;
- C'hwec'h marc'heg Malta adalek 1597;
- Seizh kuzulier e Breujoù-Breizh adalek 1611;
- daou marichal-kamp e 1702 ha 1788;
- un eskob Dax e 1773 (marvet e 1736)ː
- un eskob bro Leon, ha goude eus Châlons-sur-Saône, aluzener ar rouanez Maria Leczinska, abad en eskopti Rouen, e 1773 (marvet e 1806);
- un eskob Naoned e 1819 (marvet e 1822);
- ur par Bro-C'hall e 1815, letanant-jeneral e 1823;
- ur jeneral-brigadenn, bet gloazet e Sedan e 1870.
</ref>
* ''En argant e dri ererig en gul, pigoset hag iziliet en glazur.''
* Sturienn : ''Aquila non capit muscas''
[JSH]
|-
|[[Restr:Andrault.jpg|100px]]
|'''Andrault'''<ref>Genidik eus Nivernais.
Konted Langeron e 1656; markizien Maulévrier; aotrounez la Coste, e Sant-Juluan; Launay-Gouray ha Beauvais, e Brehand.
Meneget e 1656; 1669; 1684; 1745; 1755</ref>
* ''En glazur e deir steredenn en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:André (Dauphiné).jpg|100px]]
|'''André'''<ref>Genidik eus an Dauphiné.
Un eskop Kemper e 1802, baron an Impalaeriezh. Marvet e Paris, 1818
(PPC)</ref>
* ''En gul e gadgi en argant gwakoliet en aour ; e gab en glazur karget gant un heol en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Andre de Crevy.jpg|100px]]
|'''André de Crévy''' <ref>Aotrounez Crévy, e [[Sant-Lefer]]; Champeaux, le Tertre, la Hélardière, e [[Donez]]; la Guichardais, e [[Treal]]; la Touchelays, e [[Savenneg]]; Malarit, e [[Plesei]].
Meneget e 1448; 1568; 1588; 1590
'''Jean''', kuzulier an dug e 1448
'''Mathieu''', maer [[Naoned]] e 1568
'''Pierre''', avokad jeneral e Kontoù Breizh e 1588
'''Pierre''', maer [[Naoned]] e 1590
</ref>
* ''En argant e gebrenn en sabel, heuliet gant teir melionenn ivez en sabel.''
* Sturienn : ''Sans venin''
|-
|[[Restr:Andre de Durville.jpg|100px]]
|'''André de Durville''' <ref>Aotrounez Durville, eskopti Roazhon, ha Prat-Meur, eskopti Kernev.
(arm.
1696)
Ur serjant jeneral Karaez e 1656
(PPC)</ref>
* ''En gul e lammell en aour'' ([CDH]).
[PPC] [CDH]
|-
|[[Restr:Andre de Villerain.jpg|100px]]
|'''André de Villerain'''<ref>Aotrounez Villerain (?), Leheg, Kerlideg, eskopti Kernev.
Arm. 1696
Ur prezidant e dog e Breujoù-Breizh</ref>
* ''En gul e dreustell en aour, heuliet e kab gant div voualc'henn hag e beg gant div steredenn, an holl ivez en aour'' ([CDH])
[PPC] [CDH]
|-
|[[Restr:Andrieux.jpg|100px]]
|'''Andrieux'''<ref>Aotrounez la Mazière. Dizarbennet gant melestradur, 1702</ref>
* ''En aour e dreustell c'heotet karget gant teir ferenn en aour, heuliet gant teir c'harrell en gul karget gant ur groaz en argant,''
[PPC]
|-
|[[Restr:Angebault.jpg|100px]]
|'''Angebault''', pe '''Angebeau'''<ref>Aotrounez Meix ha la Pacaudière, en [[An Dosenneg|Dosenneg]]; l'Etang-Jouan, e [[Klion]] (eskopti Naoned).
'''Louis''', prokulor e prezidial Naoned e 1696</ref>
* ''En aour e leonparzh en gul.''
*[PPC]
|-
|[[Restr:Angennes-d.jpg|100px]]
|'''d'Angennes'''<ref name="PER">Genidik eus bro [[Perch (proviñs)|Perche]].
Aotrounez Boisorcant, e Noal-ar-Gwilen; Pontrouault, e Merenell; la Rivaudière, e Kavaneg.
1415; 1556; 1585; 1601; 1608; 1709
(PPC)</ref>
* ''En sabel e lammell en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Angier-Loheac.jpg|100px]]
|'''Anger de Lohéac'''<ref>Barradur Lohieg.
Aotrounez Plessis-Anger, e Luzron; Châteaublanc, e Gwipri; de Crapado, e Pleveventer; la Marousière e Sant-Filberzh-Deaz; Mousterlez, parrez a anv se; Gué-au-Voyer ha la Séneschalière, e Sant-Juluan-Kankell; Kastell-Tepaod, parrez an anv se; la Rivière, e Arwerneg; la Chauvelière, e Joue; Houssay ha la Juinière, e Treant-Fleger; Lordines, la Clarté, Brétignolles, la Fresnaye.
Ger ardamez ː ''Fides''
dek rummad; menegioù eus 1449 da 1479
(PPC)</ref>
* ''Brizhet e sourinan en gul.''
*(PPC)
|-
|[[Restr:Anger-de-la-Haye.jpg|100px]]
|'''Anger de la Haye'''
* ''Brizhet etre argant ha glazur.''
[PA]
|-
|[[Restr:Anger du Plessis.jpg|100px]]
|'''Anger du Plessis'''
* ''Brizhet, karget gant teir c'hreskenn en gul.''
[ADV]
|-
|[[Restr:Anges-d.jpg|100px]]
|'''des Anges'''<ref>Aotrounez la Villeneuve (Kernevez ?), Kervella, Lesven, beli Montroulez.
Ur maer Montroulez e 1670</ref>
* ''En glazur e gebrenn en argant, heuliet gant teir ferenn en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Angevin-d.jpg|100px]][[Restr:Angevin (alias).gif|100px]]
|'''Angevin'''<ref>Aotrounez la Mallardière, e [[Lavreer-Botorel]]; la Salmonière, e [[Sant-Juluan-Kankell]]; la Plissonnière (?)</ref>
* ''En argant, e gebrenn heuliet e kab gant ur greskenn hebiaet gant div steredenn, an holl en gul, hag ouzh beg gant ur wezenn geotet''
*neuz allː ''en sabel e sourin en argant, karget gant ul leon en gul''
*[PPC]
|-
|[[Restr:Angleberme-d.jpg|100px]]<br>[[Restr:Anglebermer-d.jpg|100px]]
|'''d'Angleberme'''<ref name="PIC">Genidik eus [[Pikardi|Picardie]].
Claude-Phyrus, prezidant an Enklaskoù e [[Breujoù Breizh]], e 1558</ref>
* ''En gul e gebrenn en aour.''
*Neuz all : ''en glazur, plezhek en aour.''
[PPC] [HGG]
|-
|[[Restr:Angoulvent-d.jpg|100px]][[Restr:Angoulvent-d2.gif|100px]]
|'''d'Angoulvent'''<ref>'''Alan''', aet dindan ar Groaz e 1428; '''Berthelot''' en deus sinet feur-emglev Genrann 1381.</ref>
* ''En geot e dreustell en erminoù.''
*''alias / neuz all'' ː ''... e c'hrennbalefarzh karget gant teir sourin'' (siell 1379)
* Sturienn : ''Vorat''
[PPC]
|-
|[[Restr:Anjorrant.gif|100px]]
|'''Anjorrant'''<ref>Genidik eus Berry.
Aotrounez Claye, la Villette, Attigny.
'''Louis''', kuzulier ouez [[Breujoù Breizh]] e 1581</ref>
* ''En glazur, e deir flourdilizenn en gwirion, bleuniet en aour ha deliennet en geot''
|-
|[[Restr:Annebaud-d.jpg|100px]]
|'''d'Annebaud'''<ref>Genidig eus bro Normandi.
Baron Retz, e Machikoul; la Hunaudière, e Pledelieg; aotrounez les Huguetières, e Kerc'hevrel
'''Jakez''', abad Beauport e 1539, eskob Lisieux, ha kardinal; marvet e 1558</ref>
* ''En gul e groaz en brizh.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Anneix.jpg|100px]]
|'''Anneix'''<ref>Aotrounez an Domaine, les Milleries, e Meled; Souvenel, e Mousterel-ar(Gwast; Millaye, Launay-Mahé, la Reynière, le Coudray, Brincouyer, les Maliberts, la Houssaye en Bruz.
'''Pierre,''' alvokad e Breujoù Breizh
'''Noël''', alvokad e Breujoù Breizh
'''Alexis-François-Jacques''', pennalvokad alvokaded Roazhon; marvet e 1758
(PPC)</ref>
* ''En glazur, e steredenn en argant, heuliet gant teir groaz pavek ivez en argant''
[PPC]
|-
|[[Restr:Annor.jpg|100px]]
|'''Annor'''<ref>Bastard eus Pentevr. Aotrounez la Motte-Mouëxigné, e Maroue; la Roche, e Ivinieg.
Familh kemesket en hini ''Bréhant''.</ref>
* ''En gul e fempdiliaouenn erminiget''
[PPC]
|-
|[[Restr:Anode.jpg|100px]]
|'''Anode'''<ref>Aotrounez le Chastellier, e Brelidi, eskopti Landreger</ref>
* ''Palefarzhet : en 1 ha 4 en gul e vlourdilizenn en argant ; e 2 ha 3 en aour leun.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Anseau.jpg|100px]]
|'''Anseau'''<ref>Eus parrez de Laz, eskopti Kernev↵↵Siell 1381↵↵'''Guillaume''', konestabl Gwengamp, klevet evel test e-kerzh proses santelezhadur Charlez Bleiz er bloaz 1371; sinet en deus feur-skrid Gwenrann 1381</ref>
* ''E leon diforc'het gant ur sourin, livioù dianav'' (siell [[1381]]).
[PPC]
|-
|[[Restr:Ansquer-Kergueno.jpg|100px]]
|'''Ansquer de Kergueno'''<ref>Aotrounez Kergeno hag ar Rest, e Landelo; Roudoumeur, e Plounevez ar Faou
Menegioù eus 1481 da 1536
(PPC)</ref>
* ''En argant e bemp talbennan en gul lammellet.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Ansquer-de-Quenechquivilly.gif|100px]]
|'''Ansquer de Quénec'hquivilly'''<ref>Aotrounez Kenec'hkivilli ha Sant-Kijo, e Gwiskri; Kereven, Kerskav, [http://patrimoine.bzh/gertrude-diffusion/dossier/manoir-de-park-poulic-quimper/238035b9-cdf4-4521-8ffb-973a746152e1 Park-Poulic], e Kuzon (hirie e Kemper); Kernilis; Kericuff, en Erge-Vihan.
Menegioù eus 1426 da 1562</ref>
* ''En glazur e arbenn-c'harv en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Anthenaise.jpg|100px]]<br>[[Restr:Anthenaise-alias.jpg|100px]]
|'''d'Anthenaise'''<ref name="MAI">Genidik eus [[Maine (proviñs)|Maine]]. Aotrounez en Breizh ː la Charoullière, la Chevalerie, la Rouchet, e Gwaled</ref>
* ''En argant e erez daoubennek en gul, e eskell ouzh beg.''
* Neuz all : ''palefarzhet : en argant e erez daoubennek en gul en 1 ha 4, brizhet etre aour ha gul e 2 ha 3.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Antenaise.jpg|100px]]
|'''d'Antenaise'''<ref name="MAI" />
* ''En argant e deir eilenn sourinet en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Anteville-d1.gif|100px]][[Restr:Anteville-d2.gif|100px]]
|'''d'Anteville'''<ref>Genidik eus Normandi
Aotrounez la Cormeraye, la Villejosse, e Plened-Yugon
Menegioù 1670, eskopti Sant-Brieg</ref>
* ''En argant e deir dreustell en sabel, e lammell ivez en sabel balirant.''
*alias / neuz all ː ''e lammell en gul''
[PPC]
|-
|[[Restr:Antigny-d.jpg|100px]]
|'''d'Antigny'''<ref name="BOU">Genidik eus [[Bourgogn]]e</ref>
* ''En aour e leon kudennek en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Anzeray-d.jpg|100px]]
|'''d'Anzeray'''<ref>Genidik eus Normandi.
Aotrounez, dre zimeziñ, eus Kervarher, e Pleuveur-Gaoter.
Charlez, kuzulier e breujoù Normandi, dimezet e 1639 da Sainte Budes, itron Kermarker.</ref>
* ''En glazur e dri fenn leonparzh en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Audran de Bourgain.jpg|100px]]
|'''Audran de Bourgain'''
* ''En geot e greskenn en argant karget gant teir rozenn en gul, heuliert e kab gant teir daerenn en aour''<ref>Enrollet d'an [[3 a viz Gouere]] [[1699]].</ref>.
[PA]
|-
|[[Restr:Aoustin-Coudray.jpg|100px]]
|'''Aoustin'''<ref>Genidig eus Bro Saoz; aotrounez Coudray, e Noual-war-Sec'h.
Menegioù eus 1427 da 1440.
'''Jean''', kabiten an Alre e 1396.</ref>
* ''En gul e lammell en argant, karget ouzh c'halon gant un dorzhell en glazur'' (siell [[1382]]).
[PPC]
|-
|[[Restr:Aoustin-Poteviniere.jpg|100px]]
|'''Aoustin'''<ref>Aotrounez la Potevinière, e Santez-Lusenn; la Corbure; Rosinville. Dizarbennet e-kerz adaozadur 1668, beli Gwenrann</ref>
* ''En glazur e gleze en argant peuliek, heuliet gant teir steredenn en aour, 1 e kab, 2 treustellet, hag ur greskenn ivez en aour e beg.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Appelvoisin-d.jpg|100px]]
|'''d'Appelvoisin'''<ref>Genidig eus ar Poatev
Aotrounez al lec'h-se; aotrounez la Jouannière, e Ferreg, dre zimeziñ e 1605, gant Marie Mauhugon, itron la Jouannière, e Ferreg; beskont Ferreg</ref>
* ''En gul e glouedenn en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Appigne-d.jpg|100px]]<br>[[Restr:Apigny.jpg|100px]]
|'''d'Appigne / d'Apigny'''<ref name="NoBR">Aotrounez al lec'h se, e Reuz</ref>
* ''En argant e per en sabel'' (siell [[1285]]).
*Neuz all : ''en argant karget gant merveskennoù en gul, war o eneb, garennoù e kab''<ref>Merveskennoù : beskennoù an Itron Varia ''(Aquilegia vulgaris)''.</ref>.
[PPC] [ADV]
|-
|[[Restr:Apremont-d.jpg|100px]][[Restr:D'Apremont-alias.gif|100px]]
|'''d'Apremont'''<ref>Genidig eus Poatev. Aotrounez Ranneg, e Breizh.
Meneget e 1351, 1364, 1390. (PPC)</ref>
* ''En argant e deir c'hreskenn en gul.''
[PPC]
* ''En gul e leon e aour kurunet en glazur''
[GlB]
|-
|[[Restr:Apuril.jpg|100px]]
|'''Apuril''', pe '''Avril<ref>Aotrounez ar Vod, Lourmois, la Grée ha la Bouexière, e Nivilieg; Coësmeur, e Merzhelieg; Glécoët ha Coëtuhan, e Brehant-Loudieg; Trégouët, e Begaon; Lou, e Sant-Leri; la Landelle, e Gentieg.
1427; 1547; 1568; 1581</ref>'''
* ''En argant e leon en sabel, krabanet ha teodet en gul''
(PPC)
|-
|[[Restr:D'Aragon.gif|100px]]
|'''d'Aragon / ''Daragonis'''''<ref>Genidig eus Genava (Italia)
Aotrounez les Buttes, Kerbézo ha Menahe, e Gwenrann; Bellebat, e Kroazieg; la Garzison, en Orvez.
Ur echuin Naoned e 1576, eil-maer e 1578</ref>
* ''En aour e bevar feul en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Arbaleste-l.jpg|100px]]
|'''l'Arbaleste'''<ref>Genidig
eus ar Gâtinais
'''Guy''', kuzulier e ''Devezhioù Meur Breizh'', e 1495;
Tad-kozh '''Guy''', maestr ar Gontoù, ha jeneral an Arc'hant Breizh e 1547</ref>
* ''En aour e lammell en sabel heuliet gant pevar fustwareg en gul''
[PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''l'Arbalestrier'''<ref>Livioù dizanavezet.
Aotrounez Lennuic, e Lokenvel.
Familh kemmesket gant hini la Boëssière e-kerzh XVI<sup>vet</sup></ref>
[PPC]
|-
|[[Restr:Arcembury.jpg|100px]]
|'''Arcembury'''<ref>Aotrounez la Toustenaye, beli Dinan (''Arm. 1696'')</ref>
* ''En argant e groaz en gul, karget gant peder c'hregilhenn en argant hag ur greskenn en aour e kondon, ur vlourdilizenn en sabel e pemp konk.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Larcher-bzh.jpg|100px]]
|'''l'Archer, Larcher'''
* ''En gul e dri bir en argant e beg.''
*Ger-ardamez : ''Le coup rien faut''
[PPC]
|-
|[[Restr:Ardaine-d.jpg|100px]]
|'''d'Ardaine''' '''<ref>Aotrounez al l'ec'h se e Sant-Jord-Reintembault
Dianav eo livioù ar sourin hag an delioù.</ref>'''
* ''En argant hadet gant merveskennoù en glazur, e sourin karget gant deliennoù kelenn.''
[PPC].
|-
|[[Restr:Arel-d.jpg|100px]]
|'''Arel'''<ref>Aotrounez Kervarker, e [[Pleuveur-Gaoter]]; Leurmen, e [[Plouilio]]; Kermerc'hoù, e [[Garlann|Garlan]]; Koedgouzien, Kerveni, e [[Plouganoù|Plouganou]]: Lesgiel, e [[Priel]]; Restmeur, e [[Pañvrid-ar-Beskont]].</ref>
* ''Palefarzhet etre argant ha glazur.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Argent-d.jpg|100px]]
|'''Argent''' (d')<ref>Aotrounez la Villerogon, er Vezvid</ref>
* ''Gwezboellek etre argant ha gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Argentaye-d.jpg|100px]]
|'''d'Argentaye'''<ref>Aotrounez al lec'h se, e Sant-Loheñvel</ref>
* ''En argant e sourin kranet en gul, heuliet gant c'hwec'h moualc'h ivez en gul ouzh c’hourem.''
[PPC]
|-
|
{| class="wikitable"
|-
|[[Restr:Argenton-d.jpg|100px]]
|}
|'''d'Argenton'''<ref>Genidig eus bro Poatev; aotrounez Kervouster, e Plougaznou; Kerambartz, e Plegad-Gwerann</ref>
* ''En aour e deir dorzhell en gul, ar skoed hadet gant kroaziganoù argazeliek.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Argentre-db.jpg|100px]]
|'''d'Argentré'''<ref>Aotrounez al lec'h, ha Launel, e Argantreg-ar-Genkiz; Montmirel, e Kastell-Bourg; ar barrez Lanvezhon; Gosne, e Noal-ar-Gwilen; Chambellan; an Heizeg; du Val; la Guichardière, e Kornilieg; les Forges, e Eginieg; Boëssière; Taillis, e Ervored.
''"en arc'hant e groaz pavek en glazur"''
Sturienn : ''Porta coeli, crux''
(PPC)</ref>[[Restr:Bertrand-d-Argentre.jpg|thumb|Bertrand d'Argentré]]
* ''En argant e groaz pavek en glazur.''
* Sturienn : ''Porta coeli, crux''
[PPC]
|-
|[[Restr:Argouges-d.jpg|100px]]
|'''d'Argouges'''<ref>Genidig eus Normandi.
E Breizh, baron Pont-n'Abad.
- '''François''', kadoriad kentañ Breujoù Breizh e 1661.
- '''Florent''', kuzulier e Breujoù Breizh e 1671.
- '''Francis''', eskob Gwened e 1716</ref>
* ''Palefarzhet etre aour ha glazur, e deir fempdiliaouenn en gul, 2, hag 1 balirant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Argy-d.jpg|100px]]
|'''d'Argy'''<ref>Genidig eus bro Touren
e Breizh, aotrounez les Dervallières e Chantenay; Vair, e Arbed
'''Edme''', Marc'heg Malta
(PPC)</ref>
* ''En aour e bemp gouwifrell en glazur.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Aribart.jpg|100px]]
|'''Aribart'''<ref>Aotrounez la Chesnaye, e Gwazhel</ref>
* ''En argant e deir c'hebrenn en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Armaille-d.jpg|100px]]
|'''d'Armaillé'''<ref>Aotrounez al lec'h, e-kichen Hazhoù; Hispan; Viviers; la Perrière e Landoveneg</ref>
* ''En glazur e deir rodig-kentr en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Armynot.jpg|100px]]
|'''Armynot'''<ref>'''Louis''', hanafer [[Anna_Breizh]]; bet lazhet e [[Fornoue]] e 1495. Ar familh, en em treuzlaket e [[Burgondia]] ha [[Champagn (proviñs)|Champagn]], a zo bet degemeret e Breujoù Burgondia e 1658.</ref>
* ''En argant e deir vrizhenn e sabel.''
|-
|[[Restr:Arnault.jpg|100px]]
|'''Arnault'''<ref>Aotrounez Fumée, Macherière, la Motte, la Faulconnière, beli Naoned.
Daou sealouer hag ur pennc'hrefier ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] adalek 1769</ref>
* ''En glazur e sourin en aour karget gant teir zalbennan en gul, hag heuliet gant teir steredenn en argant, sourinet.''
[PPC]
|-
|<br>[[Restr:Arnous-Riviere-3.jpg|100px]]<br>[[Restr:Arnous-Rivière-1.jpg|100px]]
|'''Arnous-Rivière'''<ref>Aotrounez le Coteau, e Gwared; la Baronnière, e Orvez.
'''Nicolas''', koñsul war ar mac'hadurezh [[Naoned]], ha goude sekretour ar Roue e 1774; savet baron e 1816.</ref>
* [JSH] ''Troc'het : en 1 en gul e deir steredenn treustellet en aour, e 2 en argant e stêr c'hommek en geot.''
* [PPC] ''En argant e stêr gommek en geot, e gab en gul karget gant teir steredenn en argant.''
|-
|[[Restr:Arot-Hayes-Robert.jpg|100px]]
|'''Arod'''<ref>Aotrounez les Hayes-Robert (?); la Monnerais (?)</ref>
* ''En glazur e zenvarc'h en argant erminiget, o tougen ur vataraz ivez en argant erminet war e skoaz.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Arquistade-d.jpg|100px]]
|'''d'Arquistade, Darquistade'''<ref>Aotrounez la Maillardière, e Gwerzhav; le Sénéchalière, le Gué-au-Voyer, e Sant-Juluan-Kankell; Sant-Fulgent</ref>
* ''En argant e gebrenn en gul, heuliet gant teir melionenn c'heotet.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Arradon.jpg|100px]]
|'''d'Arradon'''<ref>Aotrounez al lec'h ha Kerdrean, e Arradon; Quinipily, e [[Baod]]; [[Kamorzh]]; Grandville ha Kerherve, e [[Gregam]]p;</ref>
* ''En sabel e seizh mailhenn en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Ars-d.jpg|100px]]
|'''d'Ars'''<ref>Aotrounez Enez-Arzh; Boteren, e Ploveren; Rulliag ha Trevianteg, e Sant-Teve</ref>
* ''En argant e deir fempdiliaouenn en gul, 2, 1.''
[PPC]
|-
|[[Restr:D'Arsac.gif|100px]]
|'''d'Arsac''', pe '''d'Erzac'''<ref>Aotrounez al lec'h se e [[Dingad]]; Boisdenatz, e [[Anast]]</ref>
* ''En sabel e erez dispak en argant, pigoset hag iziliet en gul''
[PPC]
|-
|[[Restr:Artault-Chesnaye.jpg|100px]]
|'''Artault'''<ref>Genidig eus bro Anjev aotrounez la Chesnaye.
Guy, pried Françoise Cupif, tad ha mamm da Yann, mestr ar Gontoù e 1643, hemañ tad da Guy, mestr ar Gontoù e 1678</ref>
* ''En gul e dri tour en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Artois-d.jpg|100px]]
|'''d'Artois'''<ref>Aotrounez al lec'h-se e Morzhell, eskopti Roazhon</ref>
* ''En sabel e c'hrisilher en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Arthur du Stang.jpg|100px]]
|'''Arthur'''<ref>Aotrounez ar Stang e Fouenant; Kestel, e Lokamo; Keralio, e Priel; Pelan,; Treguintin</ref>
* ''En glazur e greskenn en argant, heuliet gant teir rodig-kentr ivez en argant, 2, 1''
[PPC]
|-
|[[Restr:Artur de la Motte.gif|100px]]
|'''Arthur'''<ref>Aotrounez ar Voudenn; la Gibonays, e Treveron</ref>
* ''En glazur e geskenn en aour heuliet e kab gant div steredenn ivez en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Artur du Ronceray.gif|100px]]
|'''Artur'''<ref>Genidig eus Normandi; e Breizh, aotroù Plessis, la Villarmois, e Treant-Felger</ref>
* ''En gul e c'hregilhenn en aour; e gab en argant''
* Sturienn ː Vir fidelis et fortis
[PPC]
|-
|[[Restr:Arzon-1.jpg|100px]]
[[Restr:Arzon-2.jpg|100px]]
|'''Arzon'''
* ''En aour e glouedenn en sabel''.
* Neuz all : ''en glazur e deir steredenn en aour, 2, 1, heuliet ouzh kab gant ur ganevedenn en aour hag e beg gant ur greskenn en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Asserac.jpg|100px]]
|'''Assérac'''<ref>Aotrounez al lec'h hag ar barrez-se; Ranrouët, e Erbigneg, eskopti Naoned</ref>
* ''Barlennet etre aour ha glazur.''
*sturienn ː ''Franc à tout venant''
[PPC]
|-
|[[Restr:Aubaud.jpg|100px]]
|'''Aubaud'''<ref>Aotrounez la Durandais, e Rovelieg; la Ville-Couvé, e Kaon; la Courbe, e Ilfentig; la Cormerie; le Verger; la Morandais; le Perron</ref>
* ''En argant e erez dispak en sabel, krabanet ha pigoset en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Aubé de Braquemont.gif|100px]]
|'''Aubé'''<ref>genidig eus Pikardi; aotrounez Braquemont</ref>
* ''en gul e eizh talbennan en argant laket en kroaz''
[PPC]
|-
|[[Restr:De l'Aubépine.gif|100px]]
|'''de l'Aubépine'''<ref>Genidig eus bro Beauce;
'''Sébastien''', eskob [[Gwened]] e 1557.</ref>
* ''Palefarzhet; en 1 ha 4, adpalefarzhet en 1 ha 4 en glazur e lammell divouedet en aour heuliet gant peder c'hanochenn ivez en aour, hag a zo l'Aubépine; e 2 ha 3 en gul e deir vleunienn spern-gwenn; e 2 ha 3 ar balefarzhioù en gul e groaz eoriek brizhet, hag a zo la Châtre.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Aubert de la Villeaubert.gif|100px]]
|'''Aubert'''<ref>Aotrounez la Villeaubert, e [[Kempenieg]], eskopti Sant-Maloù</ref>
* ''En gul e dreustell en argant, karget gant daou c'harv tremenant en sabel''
[PPC]
|-
|[[Restr:Aubert de Tregomain.jpg|100px]]
|'''Aubert'''<ref>Aotrounez Tregomain, e Chapel al Loc'hː; le Lou, al Loc'h; eskopti Sant-Maloù</ref>
* ''En glazur e c'harrenn argant karget gant ur greskenn en gul.''
[PPC-JSH]
|-
|[[Restr:Aubert de Vincelles.gif|100px]]
|'''Aubert'''<ref>Genidig eus Burgondia. Aotrounez Penanrun e Tregon.
Ur c'habiten lestr e 1727, komandant Porzh-Loeiz.
Ar familh se he deus kemesket gant ar re Cillart ha Kermenguy.</ref>
* ''En aour e dri penn levran en sabel''
[PPC]
|-
|[[Restr:Aubert de la Criblerie.gif|100px]]
|'''Aubert'''<ref>Genidig eus bro vMaen; aotrounez la Criblerie.
E Breizh, aotrounez Langron, er Perzh; Bourgnouveau, e Sant-Albin-Roazhon; Launay; beaulieu; la Patrière; la Ménardière; la Glisselière</ref>
* ''En gul e deir horzh en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Aubert de Saint-Gilles.gif|100px]]
|'''Aubert'''<ref>Genidig eus Normandi; e Breizh, aotrounez Sant-Jili.</ref>
* ''Peuliek a c'hwec'h pezh etre argant ha gul; e gab en glazur''
[PPC]
|-
|[[Restr:Aubier-l.jpg|100px]]
|'''l'Aubier''', pe '''Laubier'''<ref>Aotrounez la Chaussée, e Gwerzhav; la Borderie, e Sant-Ervlan.
'''Jean''', maestr meur war dourioù ha koadoù Breizh, ha maer Naoned e 1591</ref>
* ''En argant e deir c'hrilh en sabel, an dornelloù bouklet ivez en sabel''
* [PPC]
|-
|[[Restr:Aubigne.jpg|100px]][[Restr:Aubigné de Landal.gif|100px]]
|'''d'Aubigné''' <ref>Aotrounez al lec'h, parrez eus bro Roazhon; Landal, e Labouseg</ref>
* ''En glazur e deir fellenn en aour leinet pep hini gant ur groaz ivez en aour'' (siell [[1196]]).
* Neuz all : ''en gul e beder werzhidenn en argant treustellet, hag a zo Montsorel, heuliet gant c'hwec'h bezantenn ivez en argant, 3, 3.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Aubigne-d.jpg|100px]]
|'''d'Aubigné'''<ref>Genidig eus bro Anjev. Aotrounez e Breizh dre zimezhioù.
'''Théodore-Agrippa d'Aubigné''', eil-amiral Breizh.</ref>
* ''En gul e leon erminiget, krabanet, teodet ha kurunet en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Aubin-kerbouchard.jpg|100px]]
|'''Aubin'''<ref>Aotrounez Kerbilly, e [[Kamoel]]; la Châteigneraye ha Gaincru, e [[Rufieg]]; Kerboucard, e Baz; la Fontaine, Botcouarc'h, e [[Sant-Padarn]]; Champoroux, Kergomar, la Ville-Gaudin ha Boisroualt, e [[Megerieg]]; Kerbenet, e [[Gwenrann]]; Locqueltas, e [[Aradon]]; Grosbo, e [[Karozh]]</ref>
* ''En glazur e dreustell en aour, heuliet gant teir c'hroaz pavek ivez en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Aubin-Tremaudet.jpg|100px]]
|'''Aubin'''<ref>Aotrounez Trémaudet, e Bourc'h-Baz</ref>
* ''En argant e wezenn en geot.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Aubree.jpg|100px]]
|'''Aubrée'''<ref>aotrounez Housset ?; la Porte ? ; Kernaou ?; Rhun ?</ref>
* ''En argant e leonparzh leonek en gul o zerc'hel ur c'hleze ivez en gul, heuliet ouzh kab hag e beg gant ur steredenn ivez en gul ; e vevenn genframmek etre sabel hag aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Aubry de Monterfil.gif|100px]]
|'''Aubry'''<ref>Aotrounez Monterfil, eskopti Sant-Maloù</ref>
* ''En argant e deir flourdilizen en glazur''
[PPC]
|-
|[[Restr:Aubry-de-la-Lande.jpg|100px]]
|'''Aubry'''<ref>Aotrounez la Lande, beli Sant-Brieg.
Bernard, teller e Sant-Brieg e 1690</ref>
* ''En glazur e zaou c'hoaf lammellet en argant, eilet e kab gant ur rodig-kentr en aour hag e beg gant ul leonparzh ivez en aour''
[PPC] [CDH]
|-
|[[Restr:Aubry-de-la-Villede.jpg|100px]]
|'''Aubry'''<ref>Aotrounez la Villedé.
'''François''', letanant milis [[Dinan]] e 1696</ref>
* ''En glazur e zaou leon penn-ouzh-penn en aour o skorañ ur skoedig en argant karget gant un wezenn-olivez geotet.''
[PPC] [CDH]
|-
|[[Restr:Audebert-Guette.jpg|100px]]
|'''Audebert'''<ref>genidig eus la Guette, bro Orleañs.
'''Germain''', kadoriad e Orleañ, tad '''Nicolas''', kuzulier e Breujoù Breizh e 1582</ref>
* ''En aour e deir rozenn en gul gant ur steredenn ivez en gul e kondon; e gab en glazur karget gant div flourdilizenn en aour, dre aotre Herri III''
[PPC]
|-
|[[Restr:Audibert-de-Villasse.jpg|100px]]
|'''Audibert'''<ref>genidig eus ar Comtat-Venaissain; familh kemesket e Breizh gant familhoù Guymar hag Huchet de Cintré</ref>
* ''En glazur e leon en aour, leinet gant div greskenn en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Audibon'''<ref>Aotrounez des Fossés, Bodean, la Réaulté e Gwikomm; la Jousselinière, e Trevo</ref>
*
[PPC]
|-
|[[Restr:Audic.jpg|100px]]
|'''Audic'''<ref>Aotrounez Kerven; Tremeur ? eskopti Gwened.
Menegeg e-kerzh diskouezhadegoù (montres) eus 1426 da 1536 e Marzen, Paolieg, ha Sant-Visant-an-Oud, eskopti Gwened</ref>
* ''En aour e dreustell en ginerminoù gorreek, heuliet ouzh kab gant div steredenn en glazur hag e beg gant teir bazh eilhonek ha divouedet en geot'' ([CDH]).
[PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Audigier'''<ref>Aotrounez le Colombier, e Moigné; la Ricoquaye, e Sant-Gregor.
meneget eus 1427 da 1513 er parrezioù se eus eskopti Roazhon</ref>
* tresadenn ha livioù dizanavezet
[PPC]
|-
|[[Restr:Audouyn.gif|100px]]
|'''Audouyn'''<ref>Aotrounez Kernars; Restinoys; Cosquer; Kerimer; Villéon; Kergus; anvioù parrezioù dizanavezet.
Ur prokulor ar Roue e prezidial Kemper e 1696.</ref>
* En glazur e vrec'h a-zehoù en argant o zerc'hell ur c'hrizilher ivez en argant, heuliet e kab gant div rodig-kentr en aour
[PPC]
|-
|[[Restr:Audren-Kerdrel.jpg|100px]]
|'''Audren'''<ref>Aotrounez Kerdrel ha Kervelegan, e [[Lanniliz]]; Kervinot, e [[Gwinevez]]</ref>
* En gul, e dri dour goloet en aour, mogeriet en sabel.
*Sturienn ː ''Tour ha Tour''
[PPC][JSH]
|-
|[[Restr:Audren-Resto.jpg|100px]]
|'''Audren'''<ref>Aotrounez ar Rest, e [[Brelevenez (Mor-Bihan)|Brelevenez]]; la Ville-Chevrier, e [[Serent]]; Maleville, e [[Ploermael]].</ref>
* En glazur e dri fenn kadgi en argant.
[PPC]
|-
|[[Restr:Audren-de-Brenillio.jpg|100px]]
|'''Audren'''<ref>Aotrounez Brenillio, e [[Tourc'h (kumun)|Tourc'h]]; Coëtforn, e [[Skaer]]; Villeneuve (Kernevez ?) e [[Plougastell-Daoulaz|Plougastell]]</ref>
* En argant e c'hilhog en sabel.
[PPC]
|-
|[[Restr:Audren-Kerantour.jpg|100px]]
|'''Audren'''<ref>Aotrounez Kerentour; beli Karaez</ref>
* En aour e dreustell kranellet en glazur
* ([CDH] [PPC]).
|-
|[[Restr:Auffray.jpg|100px]]<br>[[Restr:Auffray-de-Guelambert-2.jpg|100px]]
|'''Auffray'''<ref>Aotrounez Guélambert ha Ville-Aubry, e [[Tregaeg]]; Mezgwenn, e [[Pañvrid-ar-Beskont]]; Roc'hbihan, e Sant-Mikael ([[Sant-Brieg]]); Grandville ([[Hilion]])</ref>
* Treustellet etre argant ha sabel a c'hwec'h pezh, e leon en aour balirant
* Neuz all : sourinet etre argant ha sabel a c'hwec'h pezh, e leon en aour balirant
[PPC]
|-
|[[Restr:Auffret de la Vieuville.jpg|100px]]
|'''Auffret'''<ref>Aotrounez Kozkêr; Kerizag, beli [[Kemperle]]</ref>
* En glazur e gebrenn en aour heuliet gant teir c'hatellrodenn ivez en aour.
[PPC] [HGG]
|-
|[[Restr:Auffroy-de-Kerbic-1.jpg|100px]]
|'''Auffroy'''
* Talbennanek etre argant ha sabel ''(siell [[1241]])''<ref>Aotrounez Kerbig, e [[Plouenan]]; Kerdelant, e [[Gwiglann]]; ar Roz ha Cornangazel e [[Kleder]]; Coareozen, e [[Landouzan]]</ref>
[PPC]
|-
|[[Restr:Aulnette.gif|100px]]
|'''Aulnette'''<ref>Aotrounez e [[Noal-ar-Gwilen]], [[Karantoer]], [[Goven]]</ref>
* En glazur e deir greskenn en argant
[PPC]
|-
|[[Restr:Des Aulnières.gif|100px]]
|'''des Aulnières'''<ref>Aotrounez er [[Chapel-Yent]]</ref>
* En glazur hadet gant hanochennoù en argant
[PPC]
|-
|[[Restr:Aumer-d.jpg|100px]]
|'''d'Aumer'''<ref>eneg ebet</ref>
* En gul e deir sourin en argant, an hini gentañ karget gant ul leon en sabel.
[PPC]
|-
|[[Restr:De l'Aumones.jpg|100px]]
|'''de l'Aumônes'''<ref>Aotrounez al lec'h, e Kerruer; Marigné, en ar Peniti</ref>
* ''En argant e ziv dreustell en gul, leinet gant div houadan en sabel'' (siell [[1400]]).
[PPC]
|-
|[[Restr:Aumont de Villequier.gif|100px]]
|'''d'Aumont'''<ref>Familh c'henidig eus bro Beauvais. Dug Aumont, Villequier, ha Piennes. Par bro-C'hall e 1655.
'''Jean''', marichal Bro-C'hall e 1579, komandant evit kont ar Roue e Breizh, bet lazhet e-kerzh emgamm Komper e 1595.</ref>
* ''En gul e gebrenn en gul, heuliet gant seizh moualc'henn ivez en gul, 4, 3''
[PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Aumont''' <small>(de la Chesnaye)</small><ref>Aotrounez la Chesnay, e breal ( pehini ?)</ref>
* Livioù dizanavezet
[PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Aumont''' <small>(du Linteau)</small><ref>Aotrounez Linteau, Villeblanche (Kergwenn ?) , beli [[Karaez-Plougêr|Karaez]]</ref>
* Livioù dizanavezet
[PPC]
|-
|[[Restr:Auray de Kermadio.gif|100px]]
|'''d'Auray'''<ref>Aotrounez Kermadio, e [[Plunered]]; Beaumer, e [[Karnag]]</ref>
* Gwezboellek etre aour ha glazur
[PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Auroux'''<ref>'''Jerôme''', kuzulier e Breujoù Pariz, ha goude kadoriad ar rekedoù e [[Breujoù Breizh]] e 1560; dimezet da Madeleine de Heère.</ref>
[PPC]
|-
|[[Restr:Ausprac.jpg|100px]]
|'''Ausprac'''<ref>Aotrounez la Villepiraul, er [[Ar Fouilh|Fouilh]], eskopti Sant-Brieg</ref>
* En glazur e deir c'hreskenn en aour, 2, 1.
[PPC]
|-
|[[Restr:Aussonvilliers-d.jpg|100px]]
|'''d'Aussonvilliers'''<ref>Genidig eus bro [[Pikardi]]. E Breizh, aotrounez e [[Meled]], [[Gwerzhav|Gwerzaou]], [[Porzh-Pêr]]</ref>
* En glazur e lammell en aour, ur sterenn ivez en aour e pep konk.
[PPC]
|-
|[[Restr:Autier.jpg|100px]]
|'''Autier'''<ref name="AUV">Genidik eus Bro [[Arvern]]. Aotrounez Villemontée, la Grange.
'''François''', eskob [[Sant-Maloù]] e 1660. Lies marc'hegerien Malta</ref>
* En glazur e gab en aour karget gant ul leon leonparzhet en sabel.
* Sturienn : ''Nec dura, nec aspera terrent''
|-
|[[Restr:Autret.jpg|100px]]
|'''Autret'''<ref>Aotrounez e [[Goulien]], [[Larred]], [[An Erge-Vras]], [[Kraozon]]</ref>
* En aour e bemp pempenn gommek en glazur.
[PPC]
|-
|[[Restr:Auvergne de Canteloup.jpg|100px]]
|'''d'Auverge''' <ref>Aotrounez Chanteloup ha Riffray, e Kantlou; Coudray ha Boisselières, et Kornuz; Châtenay, en Heizeg; Fontenelles, e Meled</ref>
* ''En sabel e groaz en argant, ur penn bleiz diframmet ivez en argant ouzh pep konk <ref>Teodek en gul hervez Gourdon de Genouillac</ref>''
[PPC] [GdG]
|-
|[[Restr:Aux-1.jpg|100px]]
|'''d'Aux''' <ref name="GWI">Genidik eus [[Gwiana c'hall|Guyane]].
E Breizh, aotrounez la Hubaudière, e [[Sant-Yann-ar-Granneg]]; Châtillon, e [[Faouell]].</ref>
* ''Troc'het : ouzh 1 en glazur e deir c'hoaf en argant, ouzh 2 en argant e leon en gul'' <ref>Eus ar familh Armagnac de Thermes, e [[Poatev|Poitou]], e teu ''en argant e leon en gul'' ; gwelit Gustave Chaix d'Est-Ange, [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1119943/f336.image.r=dictionnaire%20des%20familles%20fran%C3%A7aises%20anciennes%20ou%20notables%20%C3%A0%20la%20fin%20du%20XIXe%20si%C3%A8cle.langFR ''Dictionnaire des familles frençaises anciennes''].</ref>.
[PPC]
|-
|[[Restr:Avaleuc-1.jpg|100px]]
|'''Avaleuc''' <ref>Aotrounez la Grée (?)
'''Jean''' e oa kuzulier
an Dug er bloaz
1487, ha dimezet da Hylaire de Montauban</ref>
* ''En glazur e dreustell en erminoù'' [GLB].
* Neuz all : ''en aour e dri fenn bleiz en sabel''.
[PPC]
|-
|[[Restr:Avaugour-1.jpg|100px]]<br>[[Restr:Avaugour-d.jpg|100px]]
|'''d'Avaugour''' <ref>Barradur tiegezh Penteur. Baron al lec'h se e [[Plijidi]], eskopti Treger. Aotrounez meur al lec'h all.
Ur bajenn a vo savet war an tiegezh se.</ref>
* Ardamezioù kozh : ''ur wezenn karget gant tri aval, livioù dianav'' (siell [[1198]]).
* Ardamezioù nevez : ''en argant e gab en gul.''
Sturienn ː ''Utimur''
|-
|[[Restr:Avaugour de Kergroix.jpg|100px]]
|'''Avaugour de Kergroix''' <ref>Skourr tiegezh Avaugour. Kemmesket er 1600 gant ''Machecoul de Vieillevigne''</ref>
* ''En argant e gab en gul karget gant ur vailhenn en aour''.
[PPC]
|-
|[[Restr:Avenel.jpg|100px]]<br>[[Restr:Avenel de Villeneuve.jpg|100px]]
|'''Avenel''' <ref>Familh c'henidik eus [[Normandi]]. Aotrounez la Ramée, la Villeneuve, la Moinerie, la Haute-Cour, Plessis, e [[Sant-Jord-Restembaod]].
'''Guillaume''', sekretour ar Roue e 1596. Ur prezidant e Breujoù Normandi e 1646.</ref>
* ''En gul e dri ererig en argant''
* Neuz all : ''en gul e dri erez dispak en argant'' [ADV]
|-
|[[Restr:Avice de Tourville.jpg|100px]]<br>[[Restr:Avice-2.jpg|100px]]
|'''Avice de Tourville''' <ref>Genidig eus Normandi. Aotrounez Tourville, la Fresnaye, Gottot.
Degemeret gant stadoù Breizh e 1760</ref>
* ''En glazur e nav aval-pin en aour, 3, 3, 3.''
* Neuz all : ''en glazur e c'hleze en argant peuliek ouzh kab, heuliet gant tri aval-pin en aour, 2, 1.''
[HGG] [PPC]
|-
|[[Restr:Avice de Mougon.jpg|100px]]
|'''Avice de Mougon''' <ref>Genidik eus [[Poatev|Poitou]]. Guy, komandant ar Fouilhez, Pontmelven (Pontmelvez ?), Mael (Pestivien ?), Sant-Yann-Balaznant; Sant-Yann-a-Latran, sebeliet en iliz se e 1691. Familh aet da get e 1868</ref>
* ''En glazur e dri diamant tric'hornek en argant, gant talbennoùigoù''
* Neuz all : ''talbennoùigoù en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:D'Avignon.jpg|100px]]
|'''d'Avignon''', pe '''Davignon''' <ref>Aotrounez Fontenil, e Chantenay</ref>
* ''En gul e lammell en argent, heuliet ouzh kab gant ur vezantenn, ouzh lezioù hag ouzh beg gant teir c'hregilhenn en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Avoine-d.jpg|100px]]
|'''d'Avoine''' <ref>Genidig eus bro Anjev. Meneget en bali Naoned</ref>
* ''En gul e leonparzh en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:D'Avoir.jpg|100px]]
|'''d'Avoir''' <ref name="ANJ">Genidik eus [[Anjev]]. aotrounez Châteaufremont, e [[Sant-Ervlon]]; la Turmellière, e [[Kastell-Tepaod]]</ref>
* ''En gul e groaz eoriek en aour'' (siell [[1378]]).
[PPC]
|-
|[[Restr:Apuril.jpg|100px]]
|'''Avril''', pe '''Apuril'''<ref>menegoù en gortoz</ref>
* ''En argant e leon en sabel krabanet ha teodet en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Avril-de-la-Roche.jpg|100px]]
|'''Avril''', pe '''Auvril'''<ref>E Breizh, aotrounez la Pannière, e [[Gwaled]]; Kerroland ha Trevénégat, e [[Gwenrann]]</ref>
* ''En argant e binenn c'heotet, e gab en glazur karget gant teir rozenn en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Avril de Langotiere.jpg|100px]]
|'''Avril''', pe '''Auvril'''<ref>Aotrou la Langotière, e Klion; la Metaudais, e Ruzieg; Pontraut, e Merzhelieg</ref>
* ''En argant e zervenn en geot meziet en aour, hebiaet gant div goulm penn-ouzh-penn en gul, en o beg ur skoultrig geotet.''
[CDH] [PPC]
|-
|[[Restr:Avril de Kerloguen.jpg|100px]]
|'''Avril''' pe '''Apuril''' <ref>E Breizh aotrounez Kerloguen, beli Sant-Maloù</ref>
* ''En argant e gebrenn en gul karget gant teir rozenn en aour, heuliet ouzh kab gant daou fenn leon en sabel hag ouzh beg gant ur steredenn ivez en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Aymer.jpg|100px]]
|'''Aymer''' <ref>Genidig eus Poatev. Aotrounez Sainte Rhue, la Chevalerie.
Aotrouniezhoù disanvet e Breizh.
- '''Jacques''', marc'heg Sant-Yann [[Urzh Sant Yann Jeruzalem|Jeruzalem]] e 1527; komandour [[Kemper]] e 1527.</ref>
* ''En argant e dreustell genframmek a bevar fezh etre sabel ha gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Aymeret de Gazeau.jpg|100px]]
|'''Aymeret de Gazeau''' <ref name="IdF">Genidik eus [[Pariz]]; kuzulier e Breujoù Breizh e 1559. Aet da Anaon e 1559</ref>
* ''En argant e gebrenn en sabel karget gant teir c'hregilhenn en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Ayrault du Rocher.jpg|100px]]
|'''Ayrault'''<ref>Genidik eus [[Anjev|Añjev]]. aotrounez du Rocher, la Bouchetière.
- '''Pierre''', kuzulier ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1635</ref>
* ''En glazur e ziv gebrenn en aour.''
[PPC]
|-
|}
== B ==
{| class="wikitable"
|-
|[[Restr:Babin de la Gière.jpg|100px]]
|'''Babin de la Gière'''<ref>Familh c'henidik eus Poitou; aotrouniezh ebet anvet e Breizh; daou aoditour e ar Gontoù dalek 1740.</ref>
* ''En glazur e garv en aour o sellout ouzh ur steredenn ivez en aour, heuliet ouzh beg gant ur wagenn en argant, raoskl en geot o tont er-maez anezhi.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Langle de Biliais.gif|100px]]
|'''Babouin'''<ref>Meneget eus 1428 da 1443 e [[Kordevez]] ; ''Jean'' ha ''Guillaume'', e vab, mevelien-gambr an dug eus 1403 da 1440. (PPC, rann I, p. 55). Anv kozh hag ardamezioù an tiegezh ''de Langle'', parrez [[Sant-Stefan-Brengoloù|Saint-Étienne-de-Montluc]] – ''cf.'' PPC pp. 32 ha 156.</ref>
* ''En argant e erez en sabel iziliet ha pigoset en aour, heuliet gant teir zorzhell en sabel karget pep hini gant ur rodig-kentr en aour.''
[PPC]
|-
|[[File:Bachelier-b.jpg|100px]]
|'''Bachelier'''<ref>Aotrounez du Pinier, Bercy, l'Hopitau, e Sant-Sir-Raez. ''Nicolas'', chuin Naoned e 1654 ; tri mestr war ar Gontoù adalek 1686.</ref>
* ''En argant e binenn c'heotet, plantet war ur savenn ivez geotet.''
[PPC]
|-
|[[File:Baconniere-salverte.jpg|100px]]
|'''Baconnière de Salverte'''
* ''En glazur e gebrenn en argant heuliet gant teir hengurunenn en aour, e gab gwezboellek etre aour ha gul a ziv linenn.''
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''le Bacre'''<ref>Dizarbennet e 1670, beli [[Roazhon]].</ref>
|-
|[[Restr:De Badam.jpg|100px]]
|'''de Badam'''<ref>''Guy'', kuzulier an dug [[Arzhur II]] e 1309.</ref>
* ''En argant e deir moualc'henn en gul, e grenngonk ivez en gul.''
[GLB] [HGG] [PPC]
|-
|[[Restr:Badereau.jpg|100px]]
|'''Badereau'''<ref>Aotrounez la Saminière, e [[Santez-Lusenn]]; la Caffinière, e [[Ruvelieg]] ; Buttay, e [[Sant-Marzh-ar-C'hoad|Sant Marzh ar C'hoad]] ; Soulans.</ref>
* ''En gul e zaou gleze lammellet, begoù e kab, heuliet e kab hag el lezioù gant teir steredenn, hag e beg gant ur greskenn, an holl en argant.''
[PPC]
|-
|[[File:Badereau-saint-martin.jpg|100px]]
|'''Badereau de Saint-Martin'''
* ''En gul e zaou gleze lammellet e beg, heuliet e kab hag el lezioù gant teir steredenn en aour, ha gant ur greskenn en argant e beg.''
|-
|[[Restr:Baellec.gif|100px]]
|'''Baellec'''<ref>Aotrounez Kervoualc'h , e [[Mêlann|Mêllan]]; Lokunole, e [[Kervignag]] ; Kerouallan, en [[An Ignol|Ignol]]; Kervihan, e Lesbin [[Pont-Skorf]]; Kerlezhoarn, e [[Bubri]].</ref>
* ''En argant e erez dispak en glazur.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bagatz-d.jpg|100px]]
[[Restr:De Bagatz 2.jpg|100px]]
|'''de Bagatz''' <ref>Aotrounez al lec'h-se e [[Gwizien]] ; Longlée, e [[Rester]] ; la Salmonaye, e [[Arwerneg-Veur|Auverné]]. ''Raoul'', konestabl [[Roazhon]] e 1451.</ref>
* ''En argant e lammell en gul.''
* Neuz all ː ''En glazur hadet gant hanochennoù en argant, e c'housourin leun a erminoù balirant''<ref>Dornskrid ''Armorial de Bretagne'', [[1630]], ''Bibliothèque de l'Arsenal'', Paris.</ref>
[PPC]
|-
|[[Restr:Bages.gif|100px]]
|'''Bages'''<ref>Eus eskopti Gwened. Ne ouzer ket muioc'h. ''Jean'', beliour beskont Roc'han e 1217.</ref>
* ''Ur greskenn heuliet gant pemp hanochenn'' (siell 1217)
|-
|[[Restr:Baglion.jpg|100px]]
|'''Baglion'''<ref name="AG1">Genidik eus bro [[Agen]]. [[François-Ignace de Baglion de Saillant|François-Ignace de Blaglion]] zo bet eskob Treger eus 1679 da 1686</ref>
* ''En glazur e leon leonparzhet en aour, e bav dehou war ur c'hef e beg en gul ; heuliet e kab gant teir flourdilizenn en aour.'' [HGG]
* Neuz all : ar c'hef ivez en aour, hag un drailhenn a pevar zamm a-us ar flourdiliz. [PPC]
|-
|[[Restr:Bagot-des-Salles.jpg|100px]]
|'''Bagot des Salles'''<ref>Aotrounez les Salles, e [[Tregaeg]] ; la Roche-Blanche, la Ville Ménart, Prévallon. Diskouezadeg 1569, e Tregaeg. Maered Sant-Brieg adalek 1579.</ref>
* ''En glazur e ruilhenn en aour.''
[CDH], [PPC]
|-
|[[Restr:Baguénet.gif|100px]]
|'''Baguénet'''<ref>Livioù dianav. Meneg ebet war ar familh na war he lec'hiadur.</ref>
* ''Dougen a ra ul lammell heuliet el lezioù gant div steredenn hag e beg gant ur greskenn ; e gab karget gant div groaz krouget.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Bahaly.jpg|100px]]
|'''de Bahaly'''<ref>Aotrounez Kerivot, e [[Pleuzal]].</ref>
* ''En gul e groaz koñchek en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Bahezre.jpg|100px]]
|'''Le Bahezre'''<ref>Aotrounez e [[Sant-Vaeg]], [[Plijidi]], [[Boulvriag]], [[Duaod]], [[Mael-Pestivien|Mael-Pestvien]], [[Gwiler-Leon|Gwiler]], [[Lokarn]], [[Plourae]].</ref>
* ''En argant e leon en gul krabanet ha teodet en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Bahulost.jpg|100px]]
|'''de Bahulost'''<ref>Aotrounez Kermathéman ha Kerniliz, e [[Pederneg]].</ref>
* ''En glazur e dri skoed en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Bahuno.jpg|100px]]
|'''du Bahuno''' <ref>Aotrounez Demiville e [[Landevant]]; Kerollain, e [[Lanvodan]] ; Berinque, e [[Pleheneg]] ; Limoges, e Sant-Padarn ; Berrien, e [[Kergrist]] ; Kerdisson, e Stival ; Kermadehoa, e [[Plañvour]] ; Liskoët, e [[Boskazoù]] ; Bois-de-la-Roche, e [[Koadoud]] ; Penguilly, e [[Plourae]] ; Lannouedic, e [[Sarzhav]].</ref>
* ''En sabel e vleiz tremenant en argant, leinet gant ur greskenn ivez en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Baillardel.jpg|100px]]
|'''Baillardel''' <ref>familh c'henidik eus Normandi ; aotrounez Larenty. Ne ouzer ket muioc'h a-zivout ar familh-se e Breizh.</ref>
* ''En glazur e varc'h divaskellek en argant, heuliet e kab gant daou gleze lamellet ivez en argant hag e beg gant ur verienenn en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Baillet.jpg|100px]]
|'''Baillet''' <ref>Familh c'henidik eus Paris, aotrounez Sceaux, Tresmes, Silly. ''Jean'' Baillet ha Jeanne Le Cocq, e gompagnunez, bet noblet dre lizheroù Charlez, dug Normandi, e 1357. ''René'', kadoriad kentañ Breujoù Breizh e 1554; aet da Anaon e 1579. Familh kemmesket gant ar re ''Potier de Blanc-Mesnil''.</ref>
* ''En glazur e sourin en argant heuliet gant daou leonerez en aour;'' (siell [[1501]]).
[PPC]
|-
|[[Restr:De Baillet.jpg|100px]]
|'''Baillet <ref name=":1">Aotrounez Kerandreff, e Sant-Karadeg, e-kichen an [[Henbont]] ; Kermoalec, e [[Mendon]] ; Locunolé, e [[Kervignag]] ; Kerouallan en [[An Ignol|Ignol]].</ref>'''
* ''En argant e deir askolenn c'heotet bleuniet en gul''.
[PPC]
|-
|[[Restr:De Bailleul de la Rigaudiere.jpg|100px]]
|'''de Bailleul''' <ref>Familh c'henidik eus Maine. Aotrounez Boismaqueau, e [[Tilhieg]] ; la Rigaudière, Boisnouveau, la Coudraye, e [[An Dosenneg|Dosenneg]]. ''René'', kuzulier ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1575.</ref>
* ''En argant e dri fenn bleiz diframmet en sabel.'' — Heñvel ouzh ''Baude de Vieuville''.
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Baillif de Sule.jpg|100px]]
|'''le Baillif de Sule'''<ref>Aotrou al lec'h-se e [[Surzhur]] ; Killio, e [[Gwern]].</ref>
* ''En aour e gastell en sabel, e sourinan en argant balirant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Baillif de Coetjunval.jpg|100px]]
|'''le Baillif de Coëtjunval'''<ref>Aotrounez al lec'h-se e Plouzeniel.</ref>
* ''En glazur e zaou orsel en aour, pep hini kurunet ivez en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Baillif de Tourault.jpg|100px]]
|'''le Baillif de Tourault'''<ref>Aotrounez al lec'h-se e [[Plougouskant]] ; Kernuz e [[Perroz-Gireg|Perroz]].</ref>
* ''En glazur e gebrenn en argant, heuliet gant teir bezantenn ivez en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Baillif de Kersimon.jpg|100px]]
|'''le Baillif de Kersimon'''<ref>Aotrounez Kersimon ha Kerouledig, e [[Plougin]].</ref>
* ''Palefarzhet etre aour ha gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Baillif de la Rivière.jpg|100px]]
|'''le Baillif de la Rivière'''<ref>Genidik eus Normandi ; aotrounez Sant-Varzhin e [[Beuzeg-Konk]]. ''Jean-Pierre-Raymond Le Baillif de Portsaluden'' zo bet fuzuilhet goude [[dilestradeg Kiberen]], barnet e [[Gwened]], oadet a 39 bloaz.</ref>
* ''En argant e wezenn-balmez c'heotet, e frouezh en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Baillif de Cleren.gif|100px]]
|'''le Baillif de Cleren'''<ref>Aotrounez Cleren ha Belestre, e [[Plestan]] ; Champorien e Maroué.</ref>
* ''En glazur e eor en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Baillon du Blancpignon.gif|100px]]
|'''Baillon'''<ref>Aotrounez Blancpignon, Cervon, Longpré, la Coudre, e [[Sant-Meleg]].</ref>
* ''En glazur e zaou gleze en argant, dornellet en aour, lammellet, heuliet e kab gant ur greskenn en argant.''<ref>En gul eo ar greskenn hervez [HGG] p. 33.</ref>
[PPC]
|-
|[[Restr:Bain de Landelle.jpg|100px]]
|'''Bain de Landelle'''
* ''En glazur e sourin en aour karget gant pemp kreskenn en gul, heuliet gant daou gadgi savant en argant'' (siell [[1696]]).
[PPC]
|-
|[[Restr:De Bain de Poligné.jpg|100px]]
|'''Bain de Poligné'''<ref>Aotrounez al lec'h-se, parrez e [[Bro-Roazhon]].</ref>
* ''Talbennanek etre argant ha gul'' (siell [[1199]]).
[PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Bakr'''
[PPC]
|-
|[[Restr:Balam (écu).jpg|100px]]
|'''Balam'''<ref>''Guillaume'', kabiten Touffou e 1396.</ref>
* ''En gul e leon en argant, e gab en glazur karget gant teir hanochenn en argant.''
[PPC]''
|-
|[[Restr:Balathier.jpg|100px]]
|'''Balathier'''<ref name="DAU">Genidik eus [[Daofinez|Dauphiné]]. Aotrounez Lantage (?), Bragelogne (?).</ref>
* ''En sabel e dreustell en aour.''
[PPC]
|-
|[[File:Balaven-d.jpg|100px]]
|'''Balavenne'''<ref>Aotrounez Kerlan, e [[Kamlez]]; Kervezeg, Ballac'h, Kermebel, e [[Plouganoù]]; Mezili, Lestrezeg, Lannigoù, e [[Taole]]. Ur gouarnour [[kastell an Tarv]] e 1576.</ref>
* ''En argant e dri ezev en sabel, ur ruilhenn ivez en sabel e kondon.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Blason-2.jpg|100px]]
|'''Balazé'''
* ''En aour e leon en sabel heuliet gant teir hanochenn ivez en sabel.''
[ADV] [F&P]<ref>[ADV] : "En aour e leon en sabel eilet gant hanochennoù en sabel", hep resisaat an niver a hanochennoù ; 3 hanochenn zo bet dibabet gant kumun [[Belezeg]] hag [F&P].</ref>
|-
|[[Restr:Ballan.jpg|100px]]
|'''Ballan''' <ref>Aotrounez la Richardais (?), war a seblant e [[Sant-Enion-al-Lenn-Veur|Sant-Einion-al-Lenn-Veur]]. ''René-Julien Ballan'' de la Richardais, jeneral ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] e 1786.</ref>
* ''En sabel e dreustell en argant karget gant teir zorzhell en gul.''
[PPC]
|-
|[[File:Ballet-chenardiere.jpg|100px]]
|'''Ballet''' <ref>Aotrounez la Chenardière, e [[Chapel-Baz-Meur]], Plessis-Glain, e [[Lavreer-Botorel]], Plessis-Tristan, e [[Sant-Juluan-Kankell]]. Familh aet da get en {{XVIIIvet kantved}}.</ref>
* ''En sabel e vodig balaenn en aour'' <ref>Ardamezioù kanus : balaenn = ''balai''.</ref>.
[PPC]
|-
|[[File:Ballineuc.jpg|100px]]
|'''de Ballineuc'''
* ''En argant e flourdilizenn en gul e kondon, heuliet gant peder moualc'henn, div e kab, div e beg.'' <ref>Aotrounez en eskopti Treger (hep gouzout muioc'h). Damheñvel ouzh [http://mairie-saintquayperros.fr/IMG/article_PDF/article_327.pdf skoed ar familh Cruguil] a [[Sant-Ke-Perroz]] ([GLB]).</ref>.
[PPC]
|-
|[[Restr:Balore-d.jpg|100px]]
|'''de Baloré''' <ref>Aotrounez al lec'h-se en [[Hengoad]], Kersaozon e [[Perwenan]].</ref>
* ''En sabel e gastell en aour leinet gant tri tourigan ivez en aour.''
[GLB] [PPC]
|-
|[[Restr:Banchereau.jpg|100px]]
|'''Banchereau''' <ref>Genidik eus Touraine. Michel-François Banchereau, eus degemer ar Gañsellerezh e 1763. Aotrouniezh ebet roet dindan an anv-se e Breizh</ref>
* ''Gwezboellek etre gul hag aour, e gab en aour karget gant teir rozenn en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Baouec.gif|100px]]
|'''Baouec''' <ref>Keloù ebet roet gant Potier de Courcy war ar familh-se.</ref>
* ''En gul e groaz vranellek en argant''
[PPC]
|-
|[[Restr:Baptiste-d.jpg|100px]]
|'''Baptiste''' <ref>Familh genidik eus Navarra. Aotrounez Kermabian, e [[Kleder]].</ref>
* ''En aour e dri zour toet ha kranellet en glazur.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Barac'h.jpg|100px]]<br>[[Restr:Barac'h (alias).jpg|100px]]
|'''de Barac'h'''<ref>Aotrounez al lec'h-se e [[Louaneg]] ; Kerzon e [[Servel]] ; Gareth (?, marteze Garec e [[Ploubêr]]).</ref>
* ''En argant e varc'h distern ha skoelf en sabel'' (siell [[1306]]).
* Neuz all : ''en gul e deir sourin en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Barac'h du Rest.jpg|100px]]
|'''de Barac'h''' <ref>Aotrounez al lec'h-se ha Portzven, e [[Louaneg]] ; Launay ha Rest e [[Ploubêr]]. ''Jean'' en deus sinet feur-skrid [[Gwenrann]] 1381.</ref>
* ''Dougen a ra ur groaz dentek e kab, heuliet e kab gant daou beul dentek hag e beg gant teir gousourin dindan ar groaz'' (siell [[1381]]) ; livioù dianav.
[PPC]
|-
|[[Restr:De Barach (Ploerdut).jpg|100px]]
|'''de Barac'h''' <ref>Aotrounez al lec'h-se e [[Pleurdud]].</ref>
* ''En aour e ziv dreustell skoulmet en sabel''.
[PPC]
|-
|[[Restr:Baratier (sceau).jpg|100px]]
|'''Baratier''' <ref>Anv ar barrez n'eo ket roet gant PPC ; war a seblant eus [[Bro-Zol]]. ''Jean'' en deus sinet feur-ermglev Gwenrann 1381.</ref>
* ''Ur groaz garzentek dereziaouek e tri fezh'' (siell [[1381]]) ; livioù dianav.
[PPC]
|-
|[[Restr:Barazer.jpg|100px]]
|'''Barazer''' <ref>Kavet e vez tresadennoù gant ur sourin e-lec'h ur wifrell. Fazius int. Aotrounez Kerhuel, Kerserc'ho, Lannuguy, e [[Sant-Martin-war-ar-Maez]] ; Lannurien, e [[Gwikourvest]] ; Kermorvan, e [[Trezeni]] ; Kermouster (?).</ref>
* ''En gul e wifrell en erminoù hebiaet gant div ruilhenn en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De la Barbais.gif|100px]]
|'''de la Barbais''' <ref>Eus eskopti Roazhon. Hep muioc'h keloù. Diouzh ardamezeg an Arsenal.</ref>
* ''En glazur e gebrenn peuliek etre argant ha gul, heuliet gant tri aval-pin en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Barbay.gif|100px]]
|'''Barbay''' <ref>Familh c'henidik eus Perche. Ur penn-ofiser, bet noblet e 1818. N'ouzer ket muioc'h diwar e benn.</ref>
* ''En glazur e gleze en argant krogennet en aour, heuliet gant un divaskell en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Barbechat.jpg|100px]]
|'''Barbechat''' <ref>'''Josselin''', arc'hdiagon Naoned e 1239.</ref>
* ''Ul leonparzh eilet gant c'hwec'h kroazigan, 3, 3'' (siell [[1365]]) ; livioù dianav.
[PPC]
|-
|[[Restr:Barberé de la Bauche.jpg|100px]]
|'''Barberé''' <ref>Aotrounez la Bauche e [[Reudied]] ; le Bocage, la Bottière, e [[Sant-Donasian] ]; le Rocher, ?.</ref>
* ''En sabel e dreustell en gul karget gant ur steredenn en aour, heuliet gant teir melionenn en aour, 2, 1, da enkerc'hat.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De la Barberie.gif|100px]]
|'''de la Barberie''' <ref>Familh genidik eus Normandi. Aotrou e [[Melleg]].</ref>
* ''En glazur e leon en aour, o terc'hel en e bav dehou ur c'hleze en argant ; e gab en argant karget gant teir brizhenn erminig en sabel.''
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Barbette de la Bourgonnière''' <ref>Aotrounez la Bourgonnière, la Rivière, Bois-le-Jard, la Courberie, e [[Trevo]]. ''Olivier'', archer gward Gwerc'h-Breizh e 1464 ; bet noblet e 1466.</ref>
* Keloù ebet a-zivout ar skoed.
|-
|[[Restr:Barbier de Kerjean.jpg|100px]]
|'''Barbier / Bar Ver''' <ref>Aotrounez Lanarnuz, e [[Trelez]] ; markizien Keryann e 1618, e [[Sant-Nouga|Sant Nouga]] ; aotrounez Lanorgant, e [[Plouvorn]] ; Kernaou ha Killimadeg, e [[Plouzeniel]] ; Landouzan, en [[An Dreneg|Dreneg]] ; beskonted Trouzilit, e [[Plougin]] ; kastellour Lescouët e 1656, e [[Lesneven]] ; Mezarnou, e [[Gwineventer]] ; Kerc'hoënt, er Vinihi-[[Kastell-Paol|Leon]] ; Rodalvez e Langwengar ; Kernatoux, e [[Gwitalmeze]] ; Lescoat, e [[Lannarvili]] ; Kergoff ha Tromelin, e [[Kernouez]] ; Kergon, Kerannou ha Lesquiffio, e [[Pleiber-Krist]] ; Kerally ; ar Feunteun-Wenn ; Koedmenec'h, e [[Plouider|Plouider]]. Menegoù ha diskouezadegoù eus 1443 da 1534. ''Jacques'' ha ''Richard'', war ur baperenn-dremen roet gant ar roue Edouard II d'ar c'hont Richemont hag e strollad e 1324 ; ''Guillaume'', arbalastrer, hag ''Alain'', floc'h e-kerzh un diskouezadeg e 1378 ; ''Jean'', mirer an dug e 1420 ; dimezet da Sybille Pilguen ; Mestr ''Yves'', mab en hini a-raok, pried Marc'harid a Gersulgen, perc'henn war un ostaliri nobl divagaj, e 1443, e Plounevez ; ''Hamon'', kuzulier e "Devezhioù bras" Breizh hag abad Sant-Vazhe e 1533 ; ''René'', marc'heg Sant-Mikael, e 1612, pried Françoise de Quélen, hag o deus bet ''René'', dimezet e 1627 da Françoise de Parcevaux, itron Mezarnou ; ur marc'heg Malta e 1742 ; daou chaloni, konted Lyon, unan abad Ardorel, en eskopti Castres e 1761.</ref>
* ''En argant e ziv dreustell en sabel.''
* Sturienn : ''Var va buez''
[PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Barbier de Saint-Donan'''<ref>Aotrounez Sant-Donan, e [[Rufieg]].</ref>
* Keloù ebet a-zivout ar skoed.
|-
|[[Restr:Barbier de la Bretonnière.jpg|100px]]
|'''Barbier de la Bretonnière''' <ref>Aotrounez la Bretonnière, le Doré, e [[Beuzid-an-Doured]].</ref>
* ''En glazur e zraeneg sourinet en aour, hebiaet e kab gant ur steredenn ivez en aour hag e beg gant ur greskenn en argant o skorañ ur c'halon en aour ; e gab en aour karget gant teir rozenn en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Barbot de Flavacourt.jpg|100px]]
|'''Barbot''' <ref>Genidik eus Beauvaisis. Aotrounez la Drouétière, e [[Malvid]] ; la Perrière, e [[Legneg]]. ''Laurent'', alvokad ar roue e prezidial [[Naoned]] e 1669.</ref>
* ''En glazur e groaz en argant, ul leonig en aour ouzh pep konk.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Barbu du Quilliou.gif|100px]]
|'''Le Barbu / Barvet''' <ref>Aotrounez Killiou, e [[Plogastell-Sant-Jermen]] ; Lesmodeg, e [[Purid_ar_C'hab]] ; Bigoudou, e Sant-Marzhin, Trévehy, e [[Plouenan]] ; Tromenec'h, e [[Landeda]] ; Kerenez, e [[Kerlouan]] ; Ternant, e [[Plouvorn]] ; Coëtangal, e [[Plouziri]].</ref>
* ''En aour e gizenn en glazur''
[PPC]
|-
|[[Restr:Barchou de Penhouën.jpg|100px]]
|'''Barchou''' <ref>Genidik eus Orléanais ; aotrounez Penhouën, en eskopti Kernev.</ref>
* ''En glazur e gorn a builhentez en aour hebiaet gant div steredenn en argant ; e gab en erminoù.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De la Barde.jpg|100px]]
|'''de la Barde''' <ref name="GAT">Genidik eus [[Gâtinais]]. Markiz Marolles e 1661. ''Denez'', eskob Sant-Brieg e 1641 ; aet da Anaon e 1675.</ref>
* ''Troc'het etre aour ha glazur, ar glazur karget gant ur rodig-kentr en aour, an aour karget gant teir c'hregilhenn en sabel, 2, 1.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Bardon.jpg|100px]]
|'''Bardon'''<ref>Familh aotrou Fief-l'Evêque ga Goust, e [[Kerwall]] ; Plessis (?).</ref>
* ''En gul e deir c'hregilhenn en aour, 2, 1.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bardoul du Plessis.jpg|100px]]
|'''Bardoul'''<ref>Familh aotrou Plessis, [[Plegastell]] ; la Rousselière, e [[Frozieg]]. ''Jacques'', marc'heg Sant-Yann-Jeruzalem ; difennet en deus [[Enez Rodos}} seizet gant Mahomet II e 1480.</ref>
* ''En aour e dreustell en glazur heuliet gant div c'houdreustell ivez en glazur, unan a-us, unan dindan an dreustell'' (siell [[1374]]).
[PPC]
|-
|[[Restr:Bardoul du Closneuf.jpg|100px]]
|'''Bardoul'''<ref>Familh aotrou la Bardoulays, e [[Sant-Meleg]] ; Closneuf, e [[Kaon]] ; la Ville-Maillard, la Ville-Davy, e [[Trefermael]] ; la Réauté, e [[Gwikomm]] ; hag all.</ref>
* ''En argant e gadgi en sabel heuliet gant teir rodig-kentr en aour, 2, 1.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bareau.gif|100px]]
|'''Bareau'''<ref name="ANGOU">Genidik eus ''Angoumois''. ''François'', eskob Sant-Brieg, ha goude Roazhon, eus 1769 da 1790 ; aet da Anaon e 1820. E c'hoar, abadez Sant-Jorj Roazhon eus 1770 da 1790.</ref>
* ''Palefarzhet : ouzh 1 en argant e dreustell en gul, ouzh 2 en argant e dour en sabel, ouzh 3 en gul e leon en argant, ouzh 4 en glazur e dreustell en aour skouret e beg gant un steredenn ivez en aour, e gab dentek en aour ; e gondon en aour e gebrenn en gul heuliet gant teir c'hreskenn ivez en gul, 2, 1.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Baril'''
* Familh aotrou la Ville, er [[Chapel-Huelin]] ; bet dizarbennet e 1668.
|-
|[[Restr:Le Bariller de Riaval.gif|100px]]
|'''le Bariller'''<ref>Aotrounez Riaval, e Sant-Helier ([[Roazhon]]) ; Boiscorbin, e [[Moezeg]].</ref>
* ''En argant e gebrenn en glazur heuliet gant teir melionenn c'heotet, 2, 1.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Barillier du Saz.jpg|100px]]
|'''Barillier'''<ref>Genidik eus Anjou. Aotrounez ar Saz e [[Chapel-Erzh]] ; la Touche, Bois-Joly, e [[Monteverzh]].</ref>
* ''En glazur e gebrenn en aour heuliet ouzh kab gant div galon ivez en aour hag ouzh beg gant ur greskenn en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De la Barillière.gif|100px]]
|'''de la Barillière'''<ref>Aotrounez al lec'h-se, Beaumont, ha le Plessis, e [[Kazon]] ; Meix, en [[An Dosenneg|Dosenneg]] ; Moulin, e [[Enorzh]] ; le Fresne, e [[Sant-Marzh-an-Dezerzh]].</ref>
* ''En aour e groaz en gul, ul leonig ivez en gul e pep konk.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Bariolle.gif|100px]]
|'''de Bariolle'''<ref>Aotrounez al lec'h-se e [[Sant-Filberzh-Deaz]], ha la Pigossière e [[Pont-Marzhin]].</ref>
* ''En argant e wezenn-balmez c'heotet war ur savenn ivez geotet ; e gab en glazur karget gant ur groaz en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Barillon de Bonnefons.gif|100px]]
|'''Barillon de Bonnefons'''<ref>Familh c'henidik eus Poitou. Aotrounez e Breizh er Plessis-Tizon, e Sant-Donasian (Naoned).</ref>
* ''En gul e deir barrikenn en aour, kelc'hiet en sabel.''<ref>Ardamezioù kanus : ''barillon'' = barrikennig.</ref>
[PPC]
|-
|[[Restr:Barillon de Morangis.gif|100px]]
|'''Barillon de Morangis'''<ref>Familh c'henidik eus Champagne. Atrouniezh ebet roet dindan an anv-se e Breizh. Daou guzulier ouzh Breujoù Breizh adalek 1619 ; un eskob Luçon ; ur c'hannad e Bro-Saoz e 1672, kinniget gant an itron de Sévigné.</ref>
* ''Palefarzhet : ouzh 1 & 4 en glazur e gebrenn en aour, heuliet ouzh kab gant div c'hregilhenn hag ouzh beg gant ur rozenn, an holl en aour ; ouzh 2 & 3 en gul e lammell en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Barisy de Kermaria.gif|100px]]
|'''Barisy'''<ref>Aotrounez Kermaria & Keraudren e [[Pleurdud]] ; Kergariou, en [[An Ignol]] ; Kerouriou, e [[Langedig]].</ref>
* ''En argant e deir joskenn diframmet en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Barjot de Marchefroy.gif|100px]]
|'''Barjot'''<ref>Familh c'henidik eus Touraine ; aotrounez Marchefroy, Auneuil, Roncée, Moussy ; baroned Cholet. Aotrouniezh ebet roet dindan an anv-se e Breizh. Un alvokad jeneral ha daou gadoriad an imbourc'hioù adalek 1555 ; ur marc'heg Malta e 1684.</ref>
*'' En glazur e leonerez en aour, heuliet a-zehou gant ur steredenn en aour ivez.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''de Barlagat'''<ref>Aotrounez al lec'h-se, la Carantaische, la Sablonnière, le Val, en [[Arwerneg-Veur|Arwerneg]].</ref>
* Keloù ebet a-zivout an ardamezioù
|-
|[[Restr:Barnabé de la Papotière.gif|100px]]
|'''Barnabé''' <ref>Aotrounez la Papotière, e [[Doulon]]. ''Pierre Barnabé de la Papotière'', jeneral war an Arc'hant e 1720 ha kadoriad ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1759.</ref>
* ''En argant e skoedig en sabel karget gant ul leon en argant kurunet en aour ha heuliet gant teir flourdilizenn ivez en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Baron'''<ref>Dizarbennet dre adaozadur 1426, parrez [[Kerlouan]].</ref>
|-
|[[Restr:Baron de la Hattais.gif|100px]]
|'''Baron de la Hatais'''<ref>Aotrounez la Hattais, la Pierre, en eskopti Roazhon. Mestr ''Alexis'', ofiser e sae-gambr hir eus ostel ar rouanez [[Anna Breizh|Anna]] e 1498. ''Julien'', eus parrez [[Kastellan-Gwennel]], laket klask warnañ gant senesal Roazhon dre ma oa ezel eus ar Re Unanet e 1590.</ref>
* ''En glazur e lammell en argant heuliet gant daouzek talbennan en aour, teir ouzh pep konk.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Baron de Kerléau.gif|100px]]<br>[[Restr:Le Baron de Kerléau 2.jpg|100px]]
|'''le Baron de Kerléau'''<ref>Aotrounez Kerleau, l'Estang, Boisjaffrez, Keruffé, Penaprat (eskopti Kemper). Dizarbennet er bloaz 1670, beli [[Kemper]]. Ur c'huzulier ouzh prezidial [[Kemper]] e 1660. Ur prokulor jeneral ouzh lez [[Roazhon]] ; aet da Anaon er bloaz 1805.</ref>
* ''En argant e dreustell en geot heuliet gant teir melionenn ivez geotet, 2, 1.''
* Neuz all : ''en glazur e dri fenn erez diframmet en argant, 2, 1.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Baron de la Perdrillais.gif|100px]]
|'''Baron de la Perdrillais'''<ref>Aotrounez la Perdrillais ha Coudray, e [[Presperieg]], la Villebaud, la Villecaro.</ref>
* ''En argant e zaou leon penn-ouzh-penn en gul o skorañ ur rozenn ivez en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Baron du Taya.gif|100px]]
|'''Baron du Taya'''<ref>Aotrounez Taya, e [[Neant]].</ref>
* ''En argant e zaou leon penn-ouzh-penn en gul o skorañ ur vrizhenn erminig en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Baron de Nantes.gif|100px]]
|'''Baron'''<ref>Genidik eus [[Naoned]]. Un alvokad e Breujoù Breizh, bet ganet e 1738, ha noblet e 1815.</ref>
* ''En glazur e dri levr digor en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De la Baronnière.gif|100px]]
|'''de la Baronnière'''<ref>Keloù ebet roet gant PPC diwar-benn ar familh se. Bez' ez eus ul lec'h gant anv-se e [[Gwaled]]. E pemp lec'h all ivez er-maez eus Breizh.</ref>
* ''En argant e arbenn karv en gul heuliet ouzh kab gant tri evn en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Barral (abbé).png|100px]]
|'''de Barral''' <ref>Familh c'henidik eus Dauphiné. Konted al lec'h-se; markizien Arvillard ; baroned la Roche-Cormier. Un abad Lanteneg e 1786, breur d'un eskob Troyes e 1790, Meaux e 1802, hag arc'heskob Tours e 1815.</ref>
* ''En gul e deir sourin en argant ; e gab en glazur karget gant teir c'hloc'h en argant bazoulet en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Barrault de la Chauvignière.gif|100px]]
|'''Barrault'''<ref>Genidik eus Anjou ; aotrounez la Chauvinière ? ; les Essarts ? ; la Thibaudière ?.</ref>
* ''En aour e zaou leonparzh en gul leinet gant un drailhenn en glazur.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De la Barre-Colombière.gif|100px]]<br>[[Restr:De la Barre Colombière 2.gif|100px]]
|'''de la Barre'''<ref>Bet dalc'het e Normandi e [[1667]]. Aotrounez e Breizh e [[Plegeneg]], [[Kerruer]], [[Pleudehen]].</ref>
* ''En glazur e deir c'hreskenn en aour.''
* Neuz all : ''e dreustell karget gant teir steredenn, heuliet gant teir c'hreskenn, 2, 1'' (siell [[1363]]) ; livioù dianav.
[PPC]
|-
|[[Restr:De la Barre.gif|100px]]
|'''de la Barre'''<ref>Aotrounez al lec'h-se e [[Kastellan-Gwennel]].</ref>
* ''En argant e gebrenn en gul heuliet gant teir steredenn en sabel, 2, 1.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De la Barre 2.gif|100px]]
|'''de la Barre'''<ref>''Robin'' en deus sinet emglev [[Gwenrann]] 1381 e [[Moñforzh]].</ref>
* ''Dougen a ra ur bempdelienn'' (siell [[1381]] ; livioù dinav.
[PPC]
|-
|[[Restr:De la Barre de la Roumelière.gif|100px]]
|'''de la Barre'''
* ''En glazur e deir zreustell en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Barre du Hort.gif|100px]]
|'''de la Barre''' <ref>Aotrounez du Hort (?). Ne ouzer ket muioc'h. War a seblant, hervez Pol Potier de Courcy, e vefe liammoù etre ar familh-se ha hini de la Barre de le Roumelière.</ref>
* ''En glazur e deir zreustell en sabel, e leon en argant balirant''.
[PPC]
|-
|[[Restr:De la Barre du Mesnillet.gif|100px]]<br>[[Restr:De la Barre du Mesnillet alias.gif|100px]]
|'''de la Barre''' <ref>Familh c'henidik eus Normandi. Aotrounez Mesnilet, Nanteuil, la Rivière. Ur c'habiten Châteaugaillard e 1591 ; ur floc'h d'ar rouanez e 1756 ; un emouestlad ouzh arme ar [[pab]] [[Pi IX]], bet lazhet e [[Castelfidardo]] e 1860.</ref>
* ''En argant e deir moualc'henn en sabel, 2, 1.''
* Neuz all : ''en gul e deir moualc'henn en argant, 2, 1''.
[PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Barré''' <ref>Aotrounez Bouteilles, e [[Bignon]]. Un diwaller sielloù e kañsellerezh Roazhon e 1741, alvokad ar C'hontoù e 1755.</ref>
|-
|[[Restr:Barrère.gif|100px]]
|'''Barrère''' <ref name="GAS">Genidik eus [[Gwaskogn|Gascogne]]. Ul letanant ar reoue e [[Porzh-Loeiz]] e 1717 ; ur maer [[Montroulez]] e 1765. Familh bet noblet e 1817.</ref>
* ''En glazur e gadgi en argant gwakoliet en aour, choukant war ur savenn c'heotet, astennet e bav dehou, o sellout ouzh ur steredenn en argant e konk kentañ ; e gab gwezboellek etre aour ha gul a deir linenn.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Des Barres.gif|100px]]
|'''des Barres''' <ref>Aotrounez al lec'h-se ha Champblanc, e [[Breal-Moñforzh|Breal]]-Montforzh.</ref>
* ''En gul e groaz eoriek en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Barrieu.gif|100px]]
|'''Barrieu'''<ref>'''Jacques''', kuzulier en amiraliezh [[Naoned]] e 1696.</ref>
*''En argant e gebrenn en gul heuliet e kab gant div steredenn ivez en gul hag e beg gant un erez en sabel.''
[CDH]. [PPC]
|-
|[[Restr:Barrin des Rouxières.gif|100px]]
|'''Barrin''' <ref>Familh c'henidikAuvergne. Markizien Boisgeffroy e 1663, e [[Sant-Marzh-an-Il]] ; markizien la Galisonnière e 1658, e Sant-Yann-Bere ; beskonted la Jeannière e 1644, hag aotrounez la Coignardière, e [[Meliner]] ; aotrounez Vincelles, la Bidière, e [[Maezon]] (?) beskonted Tréguil, e [[Ilfentig]] ; beskonted [[Talenseg]] e 1624 ; beskonted Lessongère, e [[Sant-Ervlan]] e 1642 ; baron Montbarrot e 1671, e [[Sant-Albin-Roazhon]] ; markizien Fromenteau e 1760, hag aotrounez Laudigère ha Montils, e [[Gwaled]] ; aotrounez Lussonnière, e [[Chapel-Huelin]] ; Plessis-Guerriff, e [[Presperieg]] ; Petit-Palet, Bazoges, Bas-Briacé, e [[Lavreer-Botorel]] ; Bois-Rouault, e Maodilon. ''Jean'', genidik eus Auvergne, e zeuas d'en em staliañ e Breizh, ma timezas gant Anne de Couaisnon e 1501. ''Toussaint'', floc'h ar c'honestabl [[Anne_de_Montmorency]], bet gloazet e-kerzh emgann Saint-Quentin e 1552, hag aet da abad Sant-Moris-Karnoed ; aet da Anaon e 1581. ''Louis'', kadoriad gant tog ouzh Breujoù Breizh, e 1577. Un dean er [[Ar Folgoad|Folgoad]] e 1596. Kadoridi ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] e 1573 (''Jacques Barrin de la Galissonnière''), 1713 (''Armand-Christophe Barrin'', ivez eskob [[Landreger]]). Daou gadoriad ouzh ar [[Breujoù Breizh|Rekedoù]], ha seizh kuzulier ouzh ar [[Breujoù Breizh|Vreujoù]] eus 1600 da 1714. Daou letanant-jeneral [[Morlu|morluioù]] eus 1700 da 1746. Tri letanant-jeneral luioù ar roue adalek 1781. Un ezel bet degemeret ouzh enorioù Lez ar roue e 1788.</ref>
* ''En glazur e deir balafenn en aour, 2, 1.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Bart.jpg|100px]]
|'''le Bart''' <ref>Aotrounez la Riotelaye, e [[Pazieg]] ; la Jaunaye ha Méjusseaume, e [[Reuz]].</ref>
* ''En glazur e leonparzh en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bartaige.jpg|100px]]
|'''Bartaije''' <ref>Aotrounez Brondusval, e [[Minic'hi_Leon]] ; Kerangroas, e [[Plouganoù]].</ref>
* ''Plezhek etre argant ha glazur, diforc'het ouzh kab gant ur greskenn en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Bartz.jpg|100px]]
|'''le Bartz''' <ref>eskopti Gwened. Al lec'h resis n'eo ket bet roet. ''Guillaume'', kontroller ouzh Kañsellerezh e 1681.</ref>
* ''En glazur e gebrenn en aour heuliet ouzh kab gant div steredenn en argant hag ouzh beg gant ur greskenn ivez en argant.''<ref>En aour eo ar greskenn hervez PPC.</ref>
[CDH] [PPC]
|-
|[[Restr:Baruau.gif|100px]]
|'''Baruau''' <ref>Aotrounez Kersalaun, e [[Gwimaeg]].</ref>
* ''En sabel e ziv balmezenn en argant, peuliek kein-ouzh-kein.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Barzic.gif|100px]]
|'''le Barzic''' <ref>Aotrounez Keranstivel, e Lokmaria-[[Kemper]] ; Kerblat, Sant-Houardon e [[Landerne]] ; Kerodeven, Kerambellec, Kerc'houant, Botquénal et [[Loperc'hed]].</ref>
* ''En glazur e gebrenn en argant heuliet gant teir ginerminig ivez en argant.''
[CDH]. [PPC]
|-
|[[Restr:Bascher de la Villéon.gif|100px]]
|'''Bascher''' <ref>Aotrounez la Villéon, Kerhamon, ? Dizarbennet e 1669, beli Sant-Brieg. Ar person ''Aimé'', jeneral urzh ar Gapusined e 1768, e oa eus ar familh-se.</ref>
* ''En glazur e greskenn en argant''.
[PPC]
|-
|[[Restr:Bascher de Villeboulain.gif|100px]]<br>[[Restr:Bascher de Villeboulain 2.gif|100px]]
|'''Bascher''' <ref>Aotrounez la Villeboulain, eskopti Sant-Brieg. Dizarbennet e 1668, beli Sant Brieg</ref>
* ''En argant e dreustell en gul heuliet ouzh kab gant teir mailhenn en glazur hag ouzh beg gant teir rodig-kentr ivez en glazur'' ([CDH]).
* Neuz all : ''en aour e dri feul divouedet, troad hesank en sabel, e dreustell en glazur karget gant teir mailhenn en argant'' ([CDH]).
[PPC]
|-
|[[Restr:Bascher du Préau.gif|100px]]
|'''Bascher'''<ref>Aotrounez le Préau, e [[Reudied]] ; Mortiers ; beli [[Naoned]].</ref>
* ''En argant e groaz bleuñvellek geotet karget gant ur c'hleze en aour peuliek, teir fempdelienn en glazur e konkoù 1 & 4, un dervenn c'heotet diframmet e konkoù 2 ha 3.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''le Bascle'''<ref>Aotrounez la Ville-ez-herbes ha Boschet, e [[Koad-Yarnvili]].</ref>
* Neuz dianav.
|-
|[[Restr:Le Bascle.gif|100px]]
|'''le Bascle''' <ref>Familh c'henidik eus Bro-Anjev ; aotrounez Perray ha la Roche-Baudon, e [[Meliner]], la Haye, e [[Tourc'heg]], du Pin (?)
- Sturienn ː ''Et sina macula maria''</ref>
* ''En gul e deir mailhenn en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Basoges.jpg|100px]]
|'''de Basoges, de Bazouges'''<ref>Familh c'henidik eus Poitou ; aotrounez e [[Maodilon]], [[Gwaled]], [[Orvez]], [[Lavreer-Botorel]].</ref>
* ''En glazur e leon goudreustellet etre argant ha gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Basouges.jpg|100px]]
|'''de Basouges'''<ref>Eus eskopti Landreger. Ditour all ebet diwar-benn an tiegezh-se.</ref>
* ''En glazur e dri skoedig en argant.''
[GLB] [PPC]
|-
|[[Restr:Basserdel.gif|100px]]<br>[[Restr:Basserdel-2.gif|100px]]
|'''Basserdel'''<ref>Keloù ebet diwar-benn ar familh-se. Bet dalc'het gant ar melestradur e 1701.</ref>
* ''Rannet etre aour ha glazur.''
* Neuz all : ''palefarzhet etre aour ha glazur.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Basserode de Brétigny.gif|100px]]
|'''Basserode de Brétigny'''<ref>Familh c'henidik eus [[Alamagn]]. ''Christian'', dimezet gant Marie Walter e 1558. ''Claude'', bet senesal [[Brest]] e 1700.</ref>
* ''En glazur e leon en aour krabanek ha teodek en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Basset de Draylon.gif|100px]]
|'''Basset de Draylon'''<ref>Genidik eus Bro-Saoz. ''Raoul'', dimezet kent 1397 da [[Janed_a_Vreizh]], c'hoar an dug [[Yann IV (dug Breizh)|Yann IV]]. ''Jean'', mestr ti an dug e 1370.</ref>
* ''En gul e deir zreustell kranet en argant, pep hini karget gant pemp torzhell en gul'' (siell [[1370]]).
[PPC]
|-
|[[Restr:Bastard de la Bastardière.gif|100px]]
|'''le Bastard de la Bastardière'''<ref>Aotrounez la Bastardière, e [[Sant-Yann-ar-Granneg]] ; la Bastardière, e [[Gored (kumun)|Gored]] ; la Herpinière, e [[Lavreer-Botorel]].</ref>
* ''Daourannet : ouzh 1 en aour e erez en sabel, ouzh 2 en glazur e flourdilizenn en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bastard de la Porte.gif|100px]]
|'''le Bastard de la Porte'''<ref>Aotrounez la Porte ha Kerbiquet, e [[Gwern-Porc'hoed]] ; Villeneuve ha Métairies, e [[Gwinien]] ; Baulac, e [[Goven]] ; Kerboulven, en [[An Elven|Elven]].</ref>
* ''En sabel e groaz en argant, teir flourdilizenn en argant ouzh pep konk.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Bastard de Kerguiffinec.gif|100px]]
|'''le Bastard de Kerguiffinec'''<ref>Aotrounez Kerguiffinec, e [[Tregeneg]] ; Mesmeur, e [[Tremeog]].</ref>
* ''En argant e deir zreustell en gul, an hini gentañ leinet gant teir erminig en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bastelart.jpg|100px]]
|'''Bastelart'''<ref>Aotrounez ha kastellerien ar Sal e 1681 ; aotrounez la Monnerie, la Touche-Blanche, la Noë-Briord ha la Clartière, e [[Onnod-Raez]] ; l'Hermitière, e [[Sant-Filberzh-Deaz]].</ref>
* ''En aour e gebrenn en geot heuliet gant teir melchonenn en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Baston.gif|100px]]
|'''Baston'''<ref>Aotrounez la Germeraye, la Riboisière ha Bonnefontaine, e [[Rovenieg]].</ref>
* ''En aour e gebrenn en gul heuliet ouzh kab gant div melionenn en geot, ouzh beg gant ur bempdiliaouenn ivez en geot.''
[CDH] [PPC]
|-
|[[Restr:Bataille du Plessis.gif|100px]]
|'''Bataille du Plessis'''<ref>Aotrounez Le Plessis, e [[Sevinieg]] ; Bretesches, [[Sant-Widel-Skovrid]] ; Roscoët ?</ref>
* ''Teir c'hregilhenn leinet gant un drailhenn a dri fezh'' (siell [[1404]]) ; livioù dianav.
[PPC]
|-
|[[Restr:Baterel-d.jpg|100px]]
|'''Batarel / Baterel'''<ref>Familh c'henidik eus Picardie ; aotrounez Lignières. ''Henri'', mab-bihan ''Nicolas'', aotrou a Lignières, o vevañ e 1548, e zimezas da Julienne des Prez er bloaz 1627.</ref>
* ''En argant e zaou leonparzh en sabel kurunet ivez en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Baud. Blason.jpg|100px]]
|'''de Baud'''<ref>Aotrounez ar barrez [[Baod]] ; Penanrun, Kernivinen, e [[Bubri]] ; Kermen, e [[Kaodan]] ; Bresséan, en [[an Ignel]] ; la Vigne-le-Houlle hag Espinefort, e [[Langedig]] ; Kerriec e [[Gwern-Porc'hoed]] ; Propriendo, e [[Ploveren]] ; Keroual, e [[Kervignag]].</ref>
* ''En glazur e zek hanochenn en aour, 4, 3, 2, 1''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Baud de Kerautret.jpg|100px]]
|'''le Baud de Kerautret'''<ref>Aotrounez e [[Sant-Vaze-Kemper]], [[Penharz]], [[Sant-Nolf]].</ref>
* ''En argant e bempdiliaouenn en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Baud de Saint-Ouen.gif|100px]]
|'''le Baud de Saint-Ouen, le Bault'''<ref>Familh c'henidik eus Maine. Aotrounez e Breizh e Sant-Owen ? ; [[Lanvezhon]], [[Dovanieg]].</ref>
* ''En geot e deir zreustell en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Baude de Vieuville.gif|100px]]
|'''Baude'''<ref>Aotrounez du Val (?) ; markizien la Vieuville e 1746, e [[Kastell-Noez]] ; baroned [[Pont-'n-Abad]] ; aotrounez Pontharouaer, e [[Sant-Yuzeg]] ; [[Sant-Pêr-Poualed]] ; [[ar Genkiz-Yuzhael]].</ref>
* ''En argant e dri fenn bleiz diframmet en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Baudin.gif|100px]]
|'''Baudin''' <ref>Baron an impalaeriezh ; eilamiral e 1808. Familh aet da get.</ref>
* ''Palefarzhet : ouzh 1 leun en glazur, ouzh 4 en aour e zaou gleze lammellet en glazur, ouzh 2 ha 3 en gul e staon lestr en aour leinet gant div steredenn ivez en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Baudot.gif|100px]]
|'''Baudot''' <ref>Philippe, kuzulier e Kuzul Meur, unan eus ar re o deus sinet emglev dimeziñ an dugez Anna gant [[Loeiz XII (Bro-C'hall)|Loeiz XII Bro-C'hall]] e 1498.</ref>
* ''Palefarzhet : ouzh 1 ha 4 en aour e gregilhenn en gul, ouzh 2 ha 3 en glazur e houadan en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Baudouin.gif|100px]]
|'''Baudouin'''<ref>Familh aotrou Keraudren e [[Sarzhav]] ; Coathardouin e [[Moustoer-Remengol]].</ref>
* ''En gul e nav hanochenn en argant, 3, 3, 2, 1, e grenngonk en argant karget gant un hanochenn en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Baudouin Verbusson.gif|100px]]
|'''Baudouin de Verbusson'''<ref>Familh aotrou Verbusson ha Pastiz, [[Bruz]] ; du Plesis, la Rivière-Pélerin,e Sant-Armel.</ref>
* ''En aour e groaz pavek en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Baudouin Bussonnière.gif|100px]]
|'''Baudouin de la Buissonnière'''<ref>Aotrounez la Bussonnière, en [[Orvez]] ; la Ville, e [[Bouez]] ; Bois-Ollive, la Hubinière, Pas-Richeux, e [[Legneg]].</ref>
* ''En gul e groaz pavek en aour.''
* Sturienn : ''Ubi crux, ibi patria''
[PPC]
|-
|[[Restr:Baudrain des Chateliers.gif|100px]]
|'''Baudran'''<ref>Aotrounez les Châtelliers, Launay, Douets, les Grèves, la Massuère, Maupertuis</ref>
* ''En glazur e sourin en aour (pe en argant), heuliet ouzh kab gant teir steredenn en aour hag ouzh beg gant ur greskenn ivez en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Baudré de la Lande.gif|100px]]
|'''Baudré'''<ref>Aotrounez la Lande e [[Trebrid]] ; la Touche, e [[Lanvelor]] ; du Breil, des Portes, des Bignons, de l'Orne, en [[Plened-Yugon]].</ref>
* ''En argant e bemp hanochenn en sabel lammellet.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Baudry du Plessix.gif|100px]]
|'''Baudry'''<ref>Aotrounez Plessix ; la Brétinière, e [[Sant-Koulman]], eskopti Naoned.</ref>
* ''En argant e deir zreustell en glazur.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Baulon.gif|100px]]
|'''de Baulon'''<ref>Aotrounez [[Beloen]], la Mélatière, e [[Gwipri]] ; la Rivardière, e [[Kavaneg]].</ref>
* ''Brizhet e lammell en gul'' (siell [[1378]]).
* Neuz all : ''teir fempdelienn'' (siell [[1403]]).
[PPC]
|-
|[[Restr:Baurin de Mouchon.gif|100px]]
|'''Baurin'''<ref>Aotrounez Mouchon, Toulalan, e [[Rianteg]] ; ar Rest, e [[Brelevenez (Mor-Bihan)|Brelevenez]].</ref>
* ''En glazur e gebrenn en argant heuliet gant teir c'hreskenn ivez en argant, 2, 1.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bausset de Roquefort.gif|100px]]
|'''Bausset de Roquefort <ref>Familh c'henidik eus Provañs. Aotrou Roquefort. Un eskob Gwened, baron an Impalaeriezh, arc'heskob Aix e 1817. Marvet e 1828.</ref>'''
*''En glazur e gebrenn en aour heuliet ouzh kab gant div steredenn a c'hwec'h derenn, hag ouzh beg gant ur garreg a c'hwec'h tamm.''
*sturienn ː ''Sola salus service Deo''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bavalan-Trebiler.gif|100px]]
|'''de Bavalan'''<ref>Aotrounez al lec'h-se e [[Aradon]] ; Trebiler e [[Surzhur]]. ''Jean'', kannad an dug Yann IV e 1360 ; kabiten kastell an Erminig, e Gwened, e 1387, ma savetaas buhez konestabl Klison.</ref>
* ''En argant e deir zreustell en sabel'' (siell [[1307]]).
[PPC]
|-
|[[Restr:Bavalan.jpg|100px]]
|'''Bavalan'''
* ''En sabel e beul en aour hebiaet gant c'hwec'h kroaz kroazigellet en argant, peuliek, teir e dehou, teir e kleiz.''
[ADV]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Bavery'''<ref>Aotrounez du Parc, e Taden ; la Fosse, Morville.</ref>
*Dizarbennet e [[1668]].
|-
|[[Restr:Le Baveux.gif|100px]]
|'''le Baveux'''<ref>Familh c'henidik eus Anjou. Keloù ebet diwar-benn aotrounezhioù e Breizh.</ref>
* ''En aour e dreustell granellek en glazur heuliet gant c'hwec'h flourdilizenn en gul, 3 ouzh kab, 3 ouzh beg.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Baye de Coislin.gif|100px]]
|'''Baye'''<ref>Aotrounez Coislin e [[Kambon]] ; Mérionnec, Promarzein, Saillé ha Beauregard, e [[Gwenrann]] ; la Cassemichère ha la Lussonnière, e [[Chapel-Huelin]] ; Jannière, e [[Meliner]] ; Girauidière, e [[Chapel-Baz-Meur]] ; Garenne, Aubannes, e [[Gored (kumun)|Gored]].</ref>
* ''En gul e deir zruellad en argant karget pep hini gant pemp brizhenn erminig en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bazillays de Blotereau.png|100px]]
|'''Bazillays'''<ref>Aotrounez Blotereau e Doulon. Ur chuin Naoned en 1692. Pevar penngrefier ouzh ar C'hontoù eus 1697 da 1720</ref>
* ''En sabel e bas mulez en argant'' (ardamezeg 1696).
[PPC]
|-
|[[Restr:Bazin.gif|100px]]
|'''Bazin'''<ref>Familh c'henidik eus Champagne. Aotrouniezh ebet e Breizh. ''Armand'', bet abad Sant-Marzhin [[Gwerzhav]] e 1718 kent bezañ eskob Aire, hag arc'heskob Bourdel ha Rouen. ''Claude'', bet priol Primil [[Gwenrann]] e 1683.</ref>
* ''En glazur e deir c'hurunenn dug en aour, 2 ouzh kab, 1 ouzh beg.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bazoges.jpg|100px]]
|'''Bazoges'''
* ''En sabel e groaz koñchek en aour.''
[ADV]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Bazouges''', '''de Bazouges'''<ref>Aotrounez la Coudraye, e [[Saoner]]. Bet dizarbennet e 1662, beli Roazhon.</ref>
[PPC]
|-
|[[Restr:Du Bé.gif|100px]]
|'''du Bé'''<ref>Aotrounez al lec'h-se e [[Menieg]] ; la Morlaye, e Sant-Albin,(?) la Colinaye, e [[Sant-Yann-ar-C'houenon]] ; la Garenne ha la Hachenaye, e [[Pempont]] ; Trébert, e [[Konkored]] ; la Landes, e [[Stredell]].</ref>
* ''En gul e dri skoedig en argant karget pep hini gant teir brizhenn erminig en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Béard de la Marre.gif|100px]]
|'''Béard'''<ref>Aotrounez de la Marre (?), beli [[Roazhon]]. ''Olivier'', alvokad e Breujoù Breizh e 1696.</ref>
* ''Palefarzhet etre glazur ha sabel, e groaz en argant karget gant nav hanochenn en gul''
[PPC]
|-
|[[Restr:Béart du Désert.gif|100px]]
|'''Béart du Désert'''<ref>Ardamezeg 1690. Beli Dinan. Keloù ebet ouzhpenn diwar-benn ar familh-se. ''Olivier'', alvokad e Breujoù Breizh e 1696.</ref>
* ''En aour e vuoc'h ourouleret ha kernielek en glazur.''
[CDH]. [PPC]
|-
|[[Restr:Le Beau.gif|100px]]
|'''le Beau'''<ref>Aotrounez [[Begnen]] ; Chastellier, beli Naoned. ''Yves'', prokulor war an tailhoù e [[Ankiniz]], e 1690 ; daou chuin [[Naoned]] e 1761.</ref>
* ''En glazur e heol en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''le Beau'''<ref>Aotrounez Kerrolland. Bet dizarbennet e 1668, beli [[Montroulez]].</ref>
[PPC]
|-
|[[Restr:Beaubois.gif|100px]][[Restr:De Beaubois. alias.gif|100px]]
|'''de Beaubois'''<ref>Aotrounez al lec'h-se e [[Boursaout]].</ref>
* ''En gul e deir steredenn en argant''
* Neuz all ː ''En gul e groaz en argant naerek en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Beaubois de Drefféac.gif|100px]]
|'''Beaubois de Drefféac''' <ref>Aotrounez Beaubois e [[Devrieg]] ; la Ricordais, e [[Reoz]]. ''Herve'', abad [[Lokentaz]] e 1446 ; aet da Anaon e 1463.</ref>
* ''En gul e nav federziliaouenn en aour, 3, 3, 3.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Beaubourdays.png|100px]]
|'''Beaubourdays'''<ref>Familh anvet e [[Matignon|Matignonhag]] [[Ar_Veuzid]].</ref>
* ''Dougen a ra un arbenn-karv leinet gant ur groazigan'' (siell [[1391]]) ; livioù dianav.
[PPC]
|-
|
|'''de Béaucé''' ː gwelout de Lys
|-
|[[Restr:De Beaucé.gif|100px]]
|'''de Beaucé''' <ref>Familh aotrou e [[Meled]], Toussains (?), [[Chapel-Yent]], [[Finioù]], [[Sant-Yann-ar-Gwilen]], [[Noal-ar-Sec'h]]. ''Hugues'', enklasker ar roue [[Loeiz IX (Bro-C'hall)|Loeiz IX]] en Anjou e 1225. ''Jean'', test e feur-emglev [[Gwenrann]] e 1365. Daou guzulier ouzh Breujoù Breizh, e 1609 ha 1638.</ref>
* ''En argant e erez en sabel pigoset hag iziliet en gul, e sourinan en aour balirant.''
[PPC]
|-
|
|'''de Beauchamps''' ː gwelout Henry
|-
|[[Restr:Beauchamps.gif|100px]]
|'''de Beauchamps'''<ref>Aotrounez al lec'h-se, e ...? ''Pierre'', test e-kerzh un diazezidigezh e [[Redon]] e 1166. ''Raoul'', dimezet gant Clémence du Guesclin, c'hoar ar c'honestabl.</ref>
* ''En glazur e groaz divouedet en argant heuliet gant teir c'hreskenn ivez en argant, 2 ouzh kab, 1 ouzh beg.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Beauchesne.gif|100px]]
|'''de Beauchesne''' <ref>Familh aotrou al lec'h-se e [[Lavreer-Botorel]] ; la Chevaleraye, e [[Merzhereg]] ; la Noë e [[Sainte-Opportune (Raez)|Sainte-Opportune en Retz]] ; la Porte Neuve, de Valleroy, de la Rembaudière, e [[Sant-Widel-Skovrid]].</ref>
* ''En gul e groaz en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Beauclerc.gif|100px]]
|'''Beauclerc''' <ref>Familh c'henidik eus Beauce, Orléanais, e Bro-C'hall. Aotrounez Rougemont ; baroned Achères. Aotrouniezh ebet roet dindan an anv-se e Breizh. ''Charles Beauclerc'', kuzulier ouzh Breujoù Breizh e 1696.</ref>
* ''En gul e gebrenn en aour heuliet ouzh kab gant daou benn bleiz en aour hag ouzj beg gant ur bleiz tremenant ivez en aour ; e gab en aour karget gant ur greskenn en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Beaucorps.gif|100px]]
|'''de Beaucorps''' <ref>Aotrounez al lec'h-se en [[Sant-Kast-ar-Gwildoù|Sant-Kast]] ; les Landes, e [[Brehant-Monkontour]]. ''Geoffroy'', floc'h en [[Emgann an Tregont]].</ref>
* ''En glazur e ziv dreustell en aour.''
*Sturienn ː ''Fiez-vous-y''
[PPC]
|-
|
|'''de Beaucours'''ː gwelout '''Loz'''
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''de Beaucours'''<ref>Aotrounez e [[Botoha]], [[Pluskelleg]], [[Duaod]], [[Purid-Kintin|Purit-Kintin]], [[Mur (kumun)|Mur]], [[an Ignol]], [[Pleurdud|Pleurdutd]]. ''François'', bet dizarbennet e 1699.</ref>
|-
|[[Restr:Beaudiez.gif|100px]]
|'''du Beaudiez'''<ref>Aotrounez al lec'h-se e [[Landunvez]] ; le Rest, la Motte, Touldrezen, Kerbral, Traonedern, e [[Plabenneg]] ; Garzjan, Kermoalec, Mezoù, e [[Plouvien]] ; Kergoual, e [[Gwinevez]].</ref>
* ''En aour e deir zreustell gommek en glazur, ur velionenn ivez en glazur ouzh ar c'honk dehou''.
[PPC]
|-
|[[Restr:Beaufort-2.gif|100px]]
|'''de Beaufort'''<ref>Aotrounez al lec'h-se e [[Plergar]].</ref>
* ''En gul e dri skoedig en erminoù'' (siell [[1222]]).
[PPC]
|-
|[[Restr:De Beaufort.jpg|100px]]
|'''de Beaufort'''<ref>Aotrounez al lec'h-se e [[Plergar]].</ref>
* ''Tri skoedig karget pep hini gant dek hanochenn, 4, 3, 2, 1'' ; livioù dianav.
[ADV]
|-
|[[Restr:Beaugeard.gif|100px]]
|'''Beaugeard'''<ref>Paramantour kozh Sant-Maloù ; pennteñzorer er Breujoù ; marc'heg Sant-Mikael e 1775 ; noblet e 1777.</ref>
* ''En gul e gebrenn en argant heuliet gant daouzek brizhenn ginerminig en aour, teir lodenn a 4 lakaet evel kroazioù.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Beauharnais.gif|100px]]
|'''Beauharnais'''<ref>Aotrounez les Salles ha Beaurepaire, e [[Landehen]].</ref>
* ''En argant e dreustell en sabel, e deir moualc'henn ivez en sabel ouzh kab.''
Sturienn : ''Aultre ne sers''
[CDH] [PPC]
|-
|[[Restr:Beaujouan.gif|100px]]
|'''Beaujouan''' <ref>Aotrounez Kermadio, e [[Kervignag]] ; Kerminizic, e [[Sant-Tudal]]. ''Jean'', selaouer ouzh Kambr ar C'hontoù e 1588. Ur senesal [[Henbont]] e 1597. ''Vincent'', mestr ouzh Kambr ar C'hontoù e 1661.</ref>
* ''En geot e bemp kregilhenn en argant, 2, 2, 1 (pe : 1, 3, 1).''
[PPC]
|-
|[[Restr:Beaulac.gif|100px]]
|'''de Beaulac''' <ref>Aotrounez e [[Goven]], [[Noal-Muzilheg]], [[Azereg (kumun)|Azereg]].</ref>
* ''En argant e groaz pavek en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Beaulieu de Coëtquen.gif|100px]]
|'''de Beaulieu''' <ref>Aotrounez al lec'h-se e [[Plelann-Veur]] ; Rouzays, e [[Gwezin]] ; Coëtquen, e [[Ploufragan]] ; la Ville-Juhel, e [[Sant-Brieg|Sant-Mikael-Sant-Brieg]].</ref>
* ''En glazur e leon en argant heuliet gant nav bezantenn en aour, 4, 2, 3.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Beaulieu du Plessis.gif|100px]]
|'''Beaulieu''' <ref>Aotrounez al lec'h-se e [[Nozieg]] ; la Place, le Plessix, e [[Derwal|Dervwal]] ; Plessis-Marie, e [[Sant-Widel-Skovrid]] ; la Pommeraye, e [[Lanvoe]].</ref>
* ''Dougen a ra ur gebrenn heuliet gant teir steredenn'' (siell [[1409]]) ; livioù dianav.
[PPC]
|-
|[[Restr:De Beaumanoir.gif|100px]]
|'''de Beaumanoir''' <ref>Aotrounez al lec'h-se e [[Evrann]] ; parrez [[Medrigneg|Merdrigneg]] ; la Hardouinais e [[Sant-Laoueneg]] ; parrez [[Monkontour]] ; bestonted Besso, e [[Sant-Andrev-an-Dour]] ; baroned [[Pont-'n-Abad]] ha [[Rostrenenn]] ; aotrounez la Motte e [[Plegeneg]] ; Bois de la Motte e [[Tregavoù]] ; parrez [[Tremereg]] ; Kelenenneg, e [[Bourc'h-Kintin]] ; Boisbilly e [[Ploareg]] ; Landevonaye ? ; markizien Lavardin ; beskonted Sant-Yann ? ; baroned la Troussière hag aotrounez Malicorne e Maine ; aotrounez Beaufort ha Vallée ; Landemont, e Anjou ; konted Nègrepelisse, e bro Quercy. An tiegezh brudet-se, anvet adalek Hervé, o vevañ e 1202, en deus kemeret perzh en emgann Bouvines e 1214, en deus roet daou varichal Breizh, unan e penn ar Vretoned en [[Emgann an Tregont]] ; ur marichal gall e 1595 ; marc'heien urzh ar Spered Santel ; daou eskob Le Mans e 1601 ha 1671 ; un eskob Roazhon hag abad Beaulieu, marvet e 1711. Gant marv markiz de Beaumanoir de Lavardin, bet lazhet e-kerzh emgann Speyer (Alamagn) e 1703 ez eo aet ar familh-se da get.</ref>
* ''En glazur e unnek hanochenn en argant, 4, 3, 4'' (siell [[1298]]).
* Sturienn : ''J'aime qui m'aime'' ha ''Beaumanoir, bois ton sang''
[PPC]
|-
|[[Restr:Beaumez.gif|100px]]
|'''de Beaumez''' <ref>Familh c'henidik eus Picardie ; aotrounez e [[Prizieg]] hag [[ar Gemene]].</ref>
* ''En gul e groaz dentelezek en aour'' (siell [[1276]]).
[PPC]
|-
|[[Restr:Jehan-de-Beaumont.jpg|100px]]
|'''de Beaumont''' <ref>Aotrounez al lec'h-se ha la Guichardais, e [[Morzhell]] ; Monteval, e [[Roazhon|Sant-Steven-Roazhon]] ; Sainte-Foy, e Toussaint</ref>
''Jehan-de-Beaumont''
* ''Tri orsel, un drailhenn a dri zamm'' (siell [[1106]] - [[1400]]) ; livioù dianav.
[ADV] [PPC]
|-
|[[Restr:De Beaumont 1.jpg|100px]]
|'''de Beaumont'''<ref>Aotrounez al lec'h-se , Beauchesne ha la Haye, e [[Gwitei]] ; Breil-Varennes, Lanjouan, e [[Hirwerneg]].</ref>
* ''En argant e dri fav heizez en gul krabanet en aour'' (siell [[1298]]).
[HGG] [PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''de Beaumont'''<ref>Aotrounez ar Grego, e [[Surzhur]] ; Kerdu, e [[Pleskob]] ; Val-Diliec, e [[Sant-Nolf]].</ref>
''de Beaumont du Grégo''
[PPC]
|-
|[[Restr:Beaumont de la Rochequairie.gif|100px]]
|'''de Beaumont'''<ref>Familh c'henidik eus Poitou. Aotrouniezh ebet anvet dindan an anv-se e Breizh.</ref>
''de Beaumont de la Rochequairie''
* ''En gul e erez en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Beaumont des Junies.gif|100px]]
|'''de Beaumont'''<ref>Familh c'henidik eus Quercy. Aotrouniezh ebet roet dindan an anv-se e Breizh. ''Antoine'', eskob Roazhon eus 1759 da 1761.</ref>
''Beaumont des Junies''
* ''En glazur e zaou ejen en aour''.
[PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Beaumont''' (Montroulez)<ref>Familh c'henidik eus Montroulez. ''Mathieu'', barner e 1760 ; tad ur maer Montroulez e 1810. Ur baron an Impalaeriezh e 1810.</ref>
[PPC]
|-
|[[Restr:De Beaumont.jpg|100px]]
|'''de Beaumont'''
* ''En glazur hadet gant flourdiliz en aour, e leon en aour balirant.''
[ADV]
|-
|[[Restr:Beaumont-de-la-Villemalart.jpg|100px]]
|'''de Beaumont de la Villemalart'''
* ''En argant e dri fav heizez en gul krabanet en aour, e zrailhenn en glazur.''
[ADV]
|-
|[[Restr:Jan Beaumont.jpg|100px]]
|'''Jan de Beaumont'''
* ''Karget gant tri houarn bir ouzh beg'' ; livioù dianav (siell [[1400]]).
[ADV]
|-
|[[Restr:Marie-de-Beaumont (sceau).jpg|100px]]
|'''Marie de Beaumont'''
* ''Daou bav heizez, e grennbalefarzh karget gant ur greskenn'' (siell [[1362]]) ; livioù dianav.
[ADV]
|-
|[[Restr:Beaune.gif|100px]]
|'''de Beaune'''<ref name="TOU">Familh c'henidik eus Touraine. Aotrounez Samblançay. ''Guillaume'', jeneral war an Arc'hant ha mestr war ar C'hontoù kêr Naoned e 1492 ; ''Jacques'', eskob Gwened aet da Anaon e 1511 ; ''Martin'', mestr war ar C'hontoù Naoned e 1555.</ref>
* ''En gul e gebrenn en argant heuliet gant teir bezantenn en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Beaupoil.gif|100px]]
|'''Beaupoil'''<ref>Aotrounez la Moët-Mallet, eskopti Sant-Brieg ; la Force, e bro Perigord ; markizien Saint-Aulaire ; aorrounez Castelnouvel, Lanmary, Coutures, Luminadfe, Fontenilles, Monplaisir ; Brie, Dixmerie, Gorre, Mancelière, et [[Bagar-Bihan]].</ref>
* ''En gul e dri stroll-kon en argant staget en glazur e peul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Beaurepaire.gif|100px]]
|'''de Beaurepaire'''<ref>Aotrounez al lec'h-se e [[Plagad]] ; Boishauvet, la Roche, e [[Pledran|Pledran ;]]<nowiki/>Kermartin, e [[Plian]].</ref>
* ''En aour e nav mailhenn en glazur, 3, 3, 3.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Beauvais-d.gif|100px]]
|'''de Beauvais'''<ref>Aotrounez al lec'h-se e [[Servon]] ; la Chesnaye, e [[Tintenieg]] ; la Haye, la Villeblanche, la Guillardère.</ref>
* ''En argant e leon en gul teodet en aour ; e gab en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Beauvau.gif|100px]]
|'''de Beauvau'''<ref>Familh c'henidik eus Anjou. Skourr ''Tigny'' kemmesket gant ar re ''Sénéchal de Quengo'', ha ''Carcado''.</ref>
* ''En argant, ul leon en gul krabanet, teodet, ha kurunet en aour e pemp konk.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Beauvis.gif|100px]]
|'''Beauvis'''<ref>Aotrounez la Rivaudays, e [[Frozieg]].</ref>
* ''En aour e gebrenn en sabel heuliet gant teir c'haouenn ivez en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Du Bec.gif|100px]]
|'''du Bec'''<ref>Familh c'henidik eus Normandi. Diganti eskibien Gwened, Naoned, Sant-Maloù. Familh kemmesket gant ar re Roc'han.</ref>
* ''Gwerzhidet etre argant ha gul''.
[PPC]
|-
|[[Restr:Le-Bec-de-Kerjegu-400.gif|100px]]
|'''le Bec de Kerjegu'''<ref>Aotrounez Kerjegut ha Penancoat, eskopti Leon. ''Prijent'', maer [[Lesneven]] e 1698.</ref>
* ''En argant e wezenn en geot heuliet e kab gant daou benn erez en sabel''.
[CDH] [PPC]
|-
|[[Restr:Bécart.gif|100px]]
|'''Becart'''<ref>Aotrounez Aulnays, eskopti Sant-Maloù. Ur sekretour ar roue e kañsellerezh [[Pau]] e 1777.</ref>
* ''En glazur e rozenn en argant, e gab en aour karget gant teir horzh en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Becdelièvre.gif|100px]]
|'''Becdelièvre''' <ref>Beskonted Bouexic e 1637, e [[Gwipri]] ; aotrounez Boisbasset, e [[Anast]] ; Sainte-Maure, e [[Merenell]] ; Bury, e [[Kavan]] ; la Motte, Brossay, e [[Gwenvenez-Penfaou]] ; la Busnelays, la Seilleraye, e [[Kerc'hfaou]] ; Penhoët, e [[Fegerieg]] ; markiz Treambert e 1717, e [[Sant-Molf]] ; Belair, la Vallée, Hautbois, la Roche-Hervé, e [[Merzhelieg]] ; Téhillac ; markizien Quévilly, e Normandi e 1654 ; aotrounez Sasilly, en Anjou. ''Guillaume'', mab Thomas, genidik eus [[Lohieg]], sekretour an dug [[Yann_V]], bet noblet dre lizheroù an 12 Gouere 1442, gant e diegezh [[Sant-Andrev-an-Doureier]], eskopti Dol ; ''Pierre'', teñzorer Breizh, prokulor bourc'hizien [[Roazhon]] e 1440. Ur prezidant ouzh ar [[Breujoù Breizh|Rekedoù]] e 1652. Pemp prezidant kentañ ouzh [[Kambr Ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] adalek 1678. Daou varc'heg Malta adalek 1715. Kargoù ivez e Chinon, Rouen ; un eskob Nîmes e 1738 ; ur c'homandant arme ar pab Pi IX e Castelfidardo e 1860.
</ref>
* ''En sabel e ziv c'hroaz en argant, an troad hesanket ha melionek, heuliet gant ur gregilhenn ivez en argant ouzh beg.''
* Sturienn : ''Hoc tegmine tutus'' ("Ur goudor dur eo hennezh")
[PPC]
|-
|[[Restr:Bécel.gif|100px]]
|'''Bécel'''<ref>Aotrounez [[Benion]], eskopti Sant-Maloù. Un eskob Gwened e 1866.</ref>
* ''En erminoù e groaz en glazur.''
* Sturienn : ''Caritas cum fide'' ("Karitez gant feiz")
[PPC]
|-
|[[Restr:Béchameil.gif|100px]]
|'''Béchameil'''<ref name="SOI">Familh c'henidik eus bro [[Soissons]]. Ur merour Breizh e 1696.</ref>
* ''En glazur e gebrenn en aour heuliet gant teir falmezenn ivez en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Béchenec.gif|100px]]
|'''Bechenec'''<ref>Aotrounez la Jarretière, Fougerais, ha Boeuves, e Sant-Yann-Bere ([[Kastell-Briant]]).</ref>
* Rannet ː ouzh 1 en sabel e leon en argant, ouzh 2 en aour e deir moualc'henn en sabel, 2, 1.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bécheu.gif|100px]]
|'''Bécheu'''<ref>Aotrounez Le Haut-Charil e [[Lohieg]] ; Moulin-Raoul, beli [[Gwitreg]].</ref>
* ''En gul e dreustell en argant heuliet gant teir rod ivez en argant.''s
[PPC]
|-
|[[Restr:Becmeur.gif|100px]]
|'''de Becmeur'''<ref>Aotrounez Loqueltas ha Botoha ; Kergreiz ha Kergoal.
- '''Alan''', dimezet war dro 1435 gant Hamone Le Mesguen </ref>
* ''En argant e binenn diframmet en geot.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Becmeur du Garz.gif|100px]]
|'''de Becmeur'''<ref>Aotrounez ar Garzh e [[Boulvriag]] ; Coatridou, Resto, e Bothoa.</ref>
* ''En argant e seizh mailhenn en gul, 3, 3, 1.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Becquey'''<ref>Aotrounez Reneguy, e [[Sant-Andrev-an-Doureier|Sant-Andrev-en-Dour]]. Ur c'habiten gward-aod Sant-Nazer e 1745.</ref>
* Bet dizarbennet e 1668, beli Gwenrann.
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Becre.gif|100px]]
|'''le Bècre'''<ref>Aotrounez Coëtmeur, e [[Regini (kumun)|Regini]] ; Coëtrehouarn, e [[Baod]] ; Locoal ha Penhaer, e [[Kamorzh]].</ref>
* ''En argant e vezenn en geot heuliet gant teir delienn derv ivez en geot.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bedeau.gif|100px]]
|'''Bedeau'''<ref>Aotrounez Saint-Laud, e [[Doulon]] ; de Launay, e [[Faouell]] ; de L'Écochère, e [[Sant-Gerent]] ; de la Renardière, e [[Chantenay]].</ref>
* ''En glazur e gebrenn en aour heuliet ouzh kab gant teir moualc'henn en argant, an hini greiz kurunennet, ha heuliet ouzh beg gant ur vataraz en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bédée.gif|100px]]
|'''de Bédée'''<ref>Familh aotrounez [[Bezeg]] ; e [[Plouvalae]], [[Pludunoù]], [[Ruskad (kumun)|Ruskad]], [[Sant-Kast-ar-Gwildoù|Sant-Kast]], [[Lambal|Maroué (Lambal)]], [[Pledran]], [[Boursaout]], [[Sant-Brieg|Saozon (Sant-Brieg)]].</ref>
* ''En argant e dri arbenn karv en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bedel de Brandicoët.gif|100px]]
|'''Bédel de Brandicoët'''<ref>Aotrounez Brandicoët, e [[Sant-Yagu-ar-Bineg]].</ref>
* ''En gul e lammell en argant.''
[CDH] [PPC]
|-
|[[Restr:Bédel du Puy.gif|100px]]
|'''Bédel du Puy'''<ref>Aotrounez Plaineville, la Courneuve, Bohu, la Teillière, e [[Sant-Postan]] ; la Reignenaye, en [[Erieg]].</ref>
* ''En aour e gelorn en gul.''
[CDH] [PPC]
|-
|[[Restr:Bédou.gif|100px]]
|'''Bédou'''<ref>'''Alan''', ur senesal [[Penteür]], war-dro 1420 ; soudard Yann Penhoët.</ref>
* ''Ur groaz heuliet gant ur ruilhenn ouzh pemp konk'' (siell [[1400]]) ; livioù dianav.
[PPC]
|-
|[[Restr:De la Bédoyère.gif|100px]]
|'''de la Bédoyère'''<ref>Aotrounez al lec'h-se e [[Talenseg]], eskopti Sant-Maloù. Familh kemmesket gant hini ''Huchet''.</ref>
* ''En glazur e c'hwec'h hanochenn doull en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Bégaignon.gif|100px]]
|'''de Bégaignon'''<ref>Aotrounez al lec'h-se, Kerhuiodonez, ha Rumen, e [[Plistin]] ; Kergadioù, e [[Boulvriag]], Coëtgoureden, e [[Bulad-Pestivien|Pestivien]] ; Villeneuve / Kernevez e [[Sant-Jili-Plijo]] ; Kerdéval, [[Pouldouran]] ; Suzlé, e [[Plijidi]]. ''Even'', eskob [[Landreger]] ; aet da Anaon e 1378.</ref>
* ''En argant plezhek en gul a c'hwec'h pezh.''
[PPC]
|-
|
|'''de la Bégassière'''
Gwelout ar familh '''du Bouays'''
|-
|[[Restr:De Bégasson.gif|100px]]
|'''de Bégasson''' <ref>Aotrounez al lerc'h se, e [[Plegadeg]]; la Ville-Guihart, e [[Serent]]; la Lardais, e [[Anast]]; les Métairies, e [[Nivilieg]]; la Porte; Trémédern, e [[Gwimaeg]]; Bois-Adam, e [[Ploareg]]; la Motte ha Couëdic, e [[Kamlec'hieg]]; ar Roz, e [[Konkored|Koncored]]; la Forestrie, e [[Kersaout|Kersaou]]<nowiki/>t; Rollieuc, e [[Merzhelieg]]; la Haye-Riau, e [[Sant-Filberzh-Deaz]]; Hirgarz, e [[Kraozon]]; Mareil, e [[Sant-Aelwez]]; ar Vod ?..
Menegioù 1669, seizh remziad; menegioù ha diskouezadegoù eus 1428 da 1536, parrez Plegadeg, eskopti Gwened.
- '''Perrot''', armet evit adkavout an dug e 1420, dimezet gant Charlotte de Brignac;
- '''Thibaut''', profet dezhañ e 1485, lizhiri didamall evit bet kemeret perzh ouzh marv an teñzorer Landais;
- tri floc'h ar Roue abaoe 1703;
- '''Julien-René''', kuzulier ouzh [[Breujoù Breizh|Breujoù]] e 1738,
- ul letanant ar varichaled c'hall e [[Kemperle]] e 1775.
Skour la Villeguihart ha Tremedern, kemmesket war dro 1750 e-barzh ''Grignart''.</ref>
* ''En argant e gefeleg en gul''.s
[PPC]
|-
|[[Restr:Bégassoux.gif|100px]]
|'''le Bégassoux'''<ref name="BÉC">Ardamezioù kanus : ''bécasse'' zo "kefeleg" e galleg. Aotrounez Couessura, e Sant-Melar e kichen [[Boursaout]] ; Boisrolland, e [[Kersaout]] ; le Charronnière, e [[Sant-Albin-al-Lann]]. Familh kemmesket gant hini le Febvre de la Laubrière.</ref>
* ''En glazur e dri fenn kefeleg en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bégaud.gif|100px]]
|'''Begaud'''<ref>Aotrounez Kervoyer, e [[Aradon]] ; Leffault, e [[Pluveleg]] ; Raulet, e [[Erbigneg]].</ref>
* ''En argant e zaou beroked en geot kein-ouzh-kein pigosek hag iziliek en gul, heuliet ouzh kab gant ur bempdelienn en glazur hag ouzh beg gant teir c'hreskenn ivez en glazur.''
[CDH] [PPC]
|-
|[[Restr:Bégouin de Beauvais.gif|100px]]
|'''Bégouin'''<ref>Aotrounez Beauvais, Chesnerond, la Chopinière, Le Bouère, e [[Brug (kumun)|Brug]], eskopti Sant-Maloù.</ref>
* ''Palefarzhet : ouzh 1 & 4 en argant e flourdilizenn en gul ; ouzh 2 ha 3 en argant e greskenn en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Bègue.gif|100px]]
|'''le Bègue'''<ref name="LOR">Familh c'henidik eus [[Loren (rannvro)|Loren]]. Kemmesket e Breizh gant ar familhoù Parcevaux, Kerouartz ha Pastour.</ref>
* ''Palefarzhet : ouzh 1 ha 4 en glazur e zluzh en argant, ouzh 2 ha 3 en glazur e skoedig en argant ; war an holl ouzh kondon ur skoed en argant e erez dispak en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Béjarry.gif|100px]]
|'''Béjarry'''<ref>Familh c'henidik eus Poitou. Aotrounez la Roche-Gueffier, la Grigonnière, la Guesmenière, la Louherie, Sainte-Gemme.</ref>
* ''En sabel e deir zreustell en argant''.
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Bel de la Rochefordière 1.gif|100px]]<br>[[Restr:Le Bel de la Rochefordière 2.gif|100px]]
|'''Le Bel de la Rochefordière''' <ref>Aotrounez la Rochefordière, e [[Keller (kumun)|Keller]] ; la Clartière, e [[Machikoul]] ; Lesbaupin, e Maezon ; la Ville-Fougeré, e [[Nozieg]] ; Villehouin, e [[Bolvronn]] ; Penhoët, e [[Avezeg]] ; la Jallière, e [[Mousterlez]].
- '''Michel''', marc'heg Malya e 1545;
- ur marc'heg Sant-Lazar e 1647
- '''Pierre-Guy''', marc'heg Malta e 1717;</ref>
* ''En aour plezhek en glazur.''
* Neuz all : ''En glazur plezhek en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Bel de Kersimon.gif|100px]]
|'''Le Bel de Kersimon'''<ref>Aotrounez Kersimon, beli [[Kemperle]].</ref>
* ''En argant plezhek en sabel, e grenngonk en glazur karget gant un heol en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Bel de la Gavouyère.gif|100px]]
|'''Le Bel de la Gavouyère'''<ref>Aotrounez la Gavouyère, e [[Sant-Albin-Elvinieg]] ; la Poitevinière, en [[Izeg]] ; Petitibois, en [[Pereg (kumun)|Pereg]] ; Trelnaud ha Lesnen, en [[Sant-Tual]] ; la Tour, e [[Sant-Pern]] ; la Motte-Rouxel, la Marchée, Lorière, en [[Saoner]] ; la Chevallerays, Belair, Aulnays, Penguily, e [[Sant-Glenn]].</ref>
* ''En argant e deir flourdilizenn en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De la Belinaye.gif|100px]]
|'''de la Belinaye'''<ref>Beskonted al lec'h-se e Sant-Kristof (?) ; aotrounez la Bélottière, e [[Belzeg]] ; la Teilleraye ; markizien la Doblais, e [[Sant-Yann-ar-C'houenon]] ; aotrounez Oranges, e [[Henwig-ar-C'houenon]] ; Racinoux, et [[Sant-Owen-an-Alloz|Sant-Ownen-an-Alloz]] ; Berty, e [[Beuzid-ar-C'hoadoù]].</ref>
* ''En argant e dri arbenn tourzh en sabel.''
[PPC]
|-
|
|'''de Bélizal''' ː gwelout Gouzillon.
|-
|[[Restr:Bellabre.gif|100px]]
|'''Bellabre'''<ref>Aotrounez Les Renardières, Tellement, Plessis-le-Ghaisne, e [[Korzed]], eskopti Naoned.</ref>
* ''En aour e wezenn-balmez en geot war ur savenn ivez en geot.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bellangier (le).gif|100px]]
|'''le''' '''Bellangier'''<ref>Aotrounez la Fontenelle, la Ville-au-Fèvre, e [[Gorre]].</ref>
* ''En gul e c'hleze peuliek en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Bellangier.gif|100px]]
|'''le Bellangier'''<ref>Aotrounez la Bellangerie ha Bois Lérault, e [[Bowidel]].</ref>
* ''En glazur e binenn en argant heuliet gant teir c'hregilhenn ivez en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bellay-du.gif|100px]]
|'''du Bellay'''<ref>Familh c'henidik eus Anjou ; markizien Thouarcé ; priñsed Yvetot. E Breizh, aotrounez [[Oudon]], ha Pezeries e [[Kastell-Tepaod]].</ref>
* ''En argant e sourin gwerzhidet en gul heuliet gant c'hwec'h flourdilizenn en glazur.''
[PPC]
|-
|
|'''de Bellefond''' ː gwelout Pissonnet.
|-
|
|'''de la Belleissue''' ː gwelout Nicol.
|-
|
|'''de Bellevue''' ː gwelout Fournier.
|-
|[[Restr:La Bellière.gif|100px]]
|'''La Bellière'''<ref>Beskontelezh, e [[Pleudehen]], eskopti Dol. Da gentañ d'ar familh a Zinan, ha goude d'an tiegezhioù Botherel, Raguénel de Malestroit, Rieux, Laval, Montjean, Acigné, Du Chastel, Rieux, Boiséon, Giraud ha Collin de Boishamon.</ref>
* ''En aour e gab dentek en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bellin de la Furtais.gif|100px]]
|'''Bellin de la Furtais'''<ref>War a seblant, eus kostez Montroulez. ''Julien'', maer Montroulez e 1665.</ref>
* ''Sourinet etre argant ha gul a c'hwec'h pezh.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Bellingant de Kerpabu.gif|100px]]
|'''de Bellingant'''<ref>Aotrounez Kerbabu e [[Kerniliz]] ; Kerambelec ; Kerdouar e [[Plabenneg]] ; markiz Crénan, en [[ar Fouilh]].</ref>
* ''En argant e deir fempdiliaouenn en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Belle-Isle.gif|100px]]
|'''de Belle-Isle / Enez-Gaer'''<ref>Aotrounez al lec'h-se ha Tropont e Pederneg. Kemmesket gant an tiegezh Perrien.</ref>
* ''En gul e greskenn en argant heuliet gant pemp c'hregilhenn en aour'' (siell [[1225]]).
[PPC]
|-
|[[Restr:De Belleville.gif|100px]]
|'''de Belleville'''<ref>Familh c'henidik eus Poitou. Kemmesket e Breizh gant aan tiegezhioù Clisson, Harpedane, Rohan ha Gondy.</ref>
* ''Barlennet etre brizh ha gul'' (siell [[1342]]).
[PPC]
|-
|
|'''de la Bellissue''' ː gwelout Nicol.
|-
|[[Restr:Belloneau.gif|100px]]
|'''Belloneau'''<ref>''Andrée'', abadez Sant-Sulpis Roazhon ha priolez Lokmaria-Kemper.</ref>
* ''En argant e dreustell en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bellot de la Hunaudais.gif|100px]]
|'''Bellot de la Hunaudaye'''<ref>Familh aotrounez la Hunaudaye ha Beaumont, en [[Izeg]] ; la Bridais, la Berthaudière, en [[Enorzh]] ; la Galmelière, la Herbetières, la Rigaudière ha Rivière-Péan, e [[Maezon-ar-Stêr]]. Tri aoditour ouzh ar C'hontoù adalek 1672.</ref>
* ''En argant e groaz en sabel, e pep konk ur pav gup grizilhonet en aour hag ereet en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bellot de la Placelière.gif|100px]]
|'''Bellot de la Placelière'''<ref>Aotrounez la Placelière ha la Roulière, e [[Gwerzhav]].</ref>
* ''En argant e baun rodellant en geot heuliet gant ur vrizhenn erminig en sabel e pep konk.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Belloteau de Beaulieu.gif|100px]]
|'''Belloteau'''<ref>Familh c'henidik eus Touraine. E Breizh, aotrounez Beaulieu, e Sant Sebastian Naoned.</ref>
* ''En gul e ziv bal krizet en aour, heuliet ouzh beg gant daou roc'h-gwezboell en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Bellouan.gif|100px]]
|'''de Bellouan'''<ref>Familh aotrounez al lec'h-se ha Couësbily, e [[Menieg]] ; la Villefief ha Bois du Loup, en [[Algam]] ; Closmarquer, [[Gwez (kumun)|Gwez]], er barrez se ; Vaujouan, en [[Alaer]] ; Bois de la Motte, e [[Tregavoù]] ; [[Tremereg]] ; la Haye, e [[Gwazel]] ; la Minière ha la Mottays, e [[Ruvenieg]] ; Montorin, Vauniel, e [[Gwern-Porc'hoed]] ; la Haultière, e [[Chantenay]].</ref>
* ''En sabel e erez dispak en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Belon de Vézin 1.gif|100px]]
[[Restr:Belon de Vézin 2.gif|100px]]
|'''Belon de Vézin''' <ref>Aotrounez Vézin, eskopti Roazhon.</ref>
* ''Teir zorzhell'' (siell [[1363]]) ; livioù dianav.
* Neuz all : ''en glazur e gebrenn en aour heuliet gant teir c'hregilhenn ivez en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Belon du Douet-Garnier.gif|100px]]
|'''Belon du Douet-Garnier''' <ref>Aotrounez Douet-Garnier ha Porterie, e [[Naoned|Sant-Donasian Naoned]]. ''Isaac'', penngrefier ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] e 1582 ; daou selaouer ouzh ar C'hontoù adalek 1718.</ref>
* ''En argant e leon en sabel, hebiaet gant daou gleze ivez en sabel, begoù ouzh kab.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Belordeau de la Grée.gif|100px]]
|'''Belordeau''' <ref>Aotrounez la Grée, en [[Enorzh]]. ''Pierre'', alvokad e Breujoù Breizh e 1598.</ref>
* ''En glazur e leon en argant, leinet gant un dreustellan ivez en argant, karget gant ur greskenn en gul hebiaet gant div steredenn ivez en gul.''
* Sturienn : ''Virtute conciliatur amor'' ("Dre ar galloud e c'hounezer ar garantez")
[PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Bembro''' <ref>Familh c'henidik eus Bro-Saoz. Aotrounez ar Rest, e [[Zinzag-Lokrist]]. ''Richard'', kabiten [[Ploermael]] evit kont Montfort, bet lazhet e-kerzh [[Emgann an Tregont]] e 1350 ; ''Robert'', kabiten ar [[Felgerieg-al-Lann|Felgerieg]], bet lazhet e-kerzh emgann al lec'h-se e 1353 ; ''Guillaume'', bet lazhet gant du Guesclin e-kerzh seziz [[Roazhon]] e 1357 ; ''Henri'', a blegas d'ar veskont a Roc'han e 1396.</ref>
* Tresadenn en gortoz
|-
|[[Restr:Bellouan.jpg|100px]]
|'''Bellouan'''
* En glazur e joskenn gouezhoc'h en-gwirion eilet ouzh kab gant div steredenn en aour hag ouzh beg gant ur greskenn en argant.''
[ADV]
|-
|[[Restr:De Bénazé.gif|100px]]
|'''de Bénazé''' <ref>Aotrounez al lec'h-se e [[Domloup]] ; la Vontentinaye, l'Isloire, la Gradmaison, e [[Gwennel]] ; Portanger, an Templ, la Roche, e [[Gwenroc'h]].</ref>
* ''En argant e deir c'hreskenn en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bennerven-d.jpg|100px]]
|'''de Ben(n)erven''' <ref>Aotrounez al lec'h-se ha Kerdanouarn, e [[Redene]] ; Kerbriant, Kerrest ha Kerguénel, e [[Plañvour]] ; Tredig e [[Gwidel]] ; Bresserien, e [[Prizieg]].</ref>
* ''En argant e zervenn c'heotet mezek en aour, e c'houezhoc'h en gul tremenant e kef ar wezenn.''
[GDG][PPC]
|-
|[[Restr:Benoist de Lesnevé.gif|100px]]
|'''Benoist de Lesnevé''' <ref>Aotrounez Leznevez, e [[Sant-Teve]] ; Gréthébaud, en [[Polieg]] ; la Porte. ''Jean'', selaouer ouzh ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|C’hontoù]] e 1464.</ref>
* ''En erminoù e deir c'hebrenn en gul karget gant bezantennoù en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Benoist de la Masure.gif|100px]]
|'''Benoist de la Masure''' <ref>Aotrounez la Masure, beli Roazhon.</ref>
* ''En argant e erez en sabel, pigoset hag iziliet en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Benoist de la Closerie.gif|100px]]
|'''Benoist de la Closerie'''<ref>Aotrounez la Closerie, beli Roazhon. ''François'', alvokad e Breujoù Breizh e 1690.</ref>
* ''En argant e nav moualc'henn geotet ha lammellet, heuliet gant peder teirdiliaouenn en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bentelée.gif|100px]]
|'''Bentelée / Bentley''' <ref>Familh c'henidik eus Bro-Saoz. Aotrounez la Roche-Moysan, en [[Arzano]], eskopti Gwened. ''Gautier'', pried Jeanne de Belleville, intañvez Ollivier de Clisson, e oa komandant e-kerzh emgann [[Maoron]] er bloaz 1352 ; abalamour da se ez eo bet savet da aotrou la Roche-Moysan.</ref>
* ''Treustellet etre aour ha glazur a c'hwec'h pezh, e c'housourin en gul balirant a-greiz-holl.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bellouan de la Chapelle.jpg|100px]]
|'''Bellouan de la Chapelle'''
* ''Un erez dispak, gant ur sourinan'' (siell [[1401]]) ; livioù dianav.
[ADV]
|-
|[[Restr:Benaise.jpg|100px]]
|'''Benez'''
* ''Karget gant ur pod skouarnet'' (siell [[1412]]) ; livioù dianav.
[ADV]
|-
|[[Restr:Bérard du Demaine.gif|100px]]
|'''Bérard du Demaine'''
* ''En argant, e groaz flourdilizek en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bérard de Kermartin.gif|100px]]
|'''Bérard de Kermartin''' <ref>Aotrounez Kervarzhin, e [[Ar Vinic'hi|Minihi-Landreger]] ; la Ville-Théart e [[ar Vezvid]] ; Coin, e [[Ruskad (kumun)|Ruskad]] ; Frost ; Pontfilly ; Verger ; les Landes, e [[Erge-ar-Mor|Erge-Armor]] ; la Fruglaye, e [[Plurien]] ; Villemain ha Grangier, e [[Plangonwal]] ; Bellemarte, e [[Plerin]] ; la Fauvelière, e [[Baez]] ; la Foucardière, e [[Sant-Merve]] ; konted Deciane er Piemont e 1521. ''Herve'', kroaziad e 1218 ; ''Thibaut'', dimezet da Jeanne Helory, itron Kervarzhin, war dro 1409 ; ''Alan'', dimezet gant Marguerite de Rochefort war-dro 1476 ; ''Alan'', o mab, senesal Lambal e 1498, dimezet gant Marc'harid Boislarouge ; ''Jean'', dimezet da Raoulette Cadoré e 1500, itron la Fauvelière ; ''Pierre'', aotrou la Foucardière ; da vare Bayard e oa e penn ur strollad e-kerzh brezelioù Piemont, hadre-se en deus bet kontelezh Decian eus 1521 ha 1529.</ref>
* ''En argant e groaz koñchek en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bérard-du-Bois-Farouge.gif|100px]]
|'''Bérard (2) du Bois-Farouge'''
* Neuz all eus Bérard de Kermartin.
* ''Palefarzhet ː e 1 ha 4, Bois-Farouge ; e 2 ha 3, Bérard ; a-greiz holl, Cadoré.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bérard-3.gif|100px]]
|'''Bérard (3)'''
* Eil neuz all eus Bérard de Kermartin.
* ''En aour e erez dispak en sabel, karget gant ur skoed Bérard.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bérard de la Seigneurais.gif|100px]]
|'''Bérard de la Seignerays''' <ref>Ur senesal [[Brest]] e 1690</ref>
* ''En glazur e gebrenn en argant heuliet e beg gant ur greskenn ivez en argant, e gab en argant karget gant teir balafenn en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bérard de la Ville-au-Voyer.gif|100px]]
|'''Bérar / Bérard de la Ville-au-Voyer''' <ref>Aotrounez la Ville-au-Voyer, e la Chapelle (?) ; la Haute-Touche, e [[Mousterrin]] ; la Gassaye ( e [[Trelivan]] ?). ''Guillaume'', floc'h war boued genoù an dugez [[Anna Breizh|Anna]] e 1498.</ref>
* ''En argant e dreustell en gul heuliet gant c'hwec'h torzhell en sabel, 3, 3.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Béraudière de la.gif|100px]]<br>[[Restr:Béraudière de la, alias.gif|100px]]
|'''de la Béraudière'''
* ''En glazur e groaz forc'hek en argant''.
*
* Neuz all : ''palefarzhet ; ouzh 1 ha 4 en glazur e groaz forc'hek en argant ; ouzh 2 ha 3 en aour e erez dispak en gul.''
* Sturienn : ''Nil nisi Deo'' ("Netra nemet Doue")
[PPC]
|-
|[[Restr:Bérault d'Estanges.gif|100px]]
|'''Bérault d'Estanges'''
* ''En gul e vleiz tremenant en argant eilet gant teir c'hregilhenn ivez en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bercle.gif|100px]]
|'''Bercle'''
* ''En glazur e dri leon leonparzhet e aour, krabanet ha teodet en gul.''
[GLB] [PPC]
|-
|[[Restr:Berezay.jpg|100px]]
|'''Bérezay'''
* ''En glazur e c'hoaf en aour, beg ouzh kab, heuliet gant daou gleze en argant krogennet en aour, beg ouzh kab ivez.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Berien.jpg|100px]]
|'''Berien'''
* ''En gul e groaz koñchek en aour, e gab ivez en aour karget gant teir c'hregilhenn en gul.''
[ADV]
|-
|[[Restr:Berland de la Guitonnière.gif|100px]]
|'''Berland de la Guitonnière'''<ref name="POI" /><ref>Ardamezioù kanus: "gwenneg" = ''merlan'' / Berland.</ref>
* ''En glazur e zaou wenneg en argant, ar skoed hadet gant stered en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bergevin.gif|100px]]
|'''Bergevin'''
* ''En gul e gebrenn en aour, heuliet ouzh kab gant daou varr en argant, hag ouzh beg gant ur greskenn ivez en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bergoet.gif|100px]]
|'''Bergoed'''
* ''En argant e gebrenn en sabel heuliet gant teir c'hregilhenn ivez en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bergues.gif|100px]]
|'''Bergues'''
* ''En geot e deir mailhenn en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Beeguiere.gif|100px]]
|'''Berguière'''
* ''En gul e groaz en argant heuliet gant peder c'hroazigenn ivez en argant, unan ouzh pep konk.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Berien-d.gif|100px]]
|'''de Berien'''
* ''En argant e deir eilenn en gul ; e grenngonk en aour karget gant ul leon en sabel.''
[GLB]
|-
|[[Restr:Beringhen-d.gif|100px]]
|'''Beringhen'''
* ''En argant e dri feul en gul, e gab en glazur karget gant div bempdeliaouenn en argant.''
[HGG] [PPC]<ref>Gant ur vi-koukoug : ''*Bebinghen''.</ref>
|-
|[[Restr:Béritault-1.gif|100px]]
[[Restr:Béritault-2.gif|100px]]
|'''Béritault''' <ref>Aotrounez Salboeuf; la Bruère, par. [[Luzevieg]]; la Contrie, par. [[Panezeg]]; la Chesnaye ?;
- Ofiserien ouzh ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|C'hontoù]] adalek 1739</ref>
* ''En gul e deir sourin en aour'' (1696)
* Neuz all : ''en argant e gebrenn en glazur karget gant div goulm nijant penn-ouzh-penn en aour, heuliet ouzh kab gant div steredenn en aour hag ouzh beg gant tri fenn leon en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bernard.gif|100px]]
|'''Bernard'''
* ''En glazur e sourin en aour karget gant teir rodig-kentr en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bernard de Bazouges.gif|100px]]
|'''Bernard de Bazouges'''
* ''En argant e sourin en glazur karget gant ur greskenn en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bernard de la Bernardais.gif|100px]]
|'''Bernard de la Bernarday'''
* ''En argant e gebrenn en gul heuliet gant teir steredenn en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bernard de Bougy.gif|100px]]
|'''Bernard de Bougy'''
* ''En glazur e deir zreustell gommek en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bernard de Carentois.gif|100px]]
|'''Bernard de Carentois'''
* ''En gul e gastell a dri zour en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bernard d'Estiau.gif|100px]]
|'''Bernard d'Estiau''' <ref>Genidig eus Bro-Añjev; aotrounez Estiau; Beaulieu; Belœil; la Rivière; la Hussaudière; la Fosserie; Joncheray; la Fayelle ha Courville, par. [[Pludunoù]]; la Cocherais, la Gâtinais ha la Pichardais, par. [[Krehen]].
- '''Jean''', bet noblet e 1177, maer Angers e 1485 (???), dimezet gant Guillemine Conan, eus tiegezh Rabestan;
- '''Jean''', e vab, sekretour ar Roue, marvet e 1531:
- '''Guillaume''', kuzulier ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1564;
- ur c'habiten bet lazhet e-kerzh arsailh Fribourg e 1744;
- ur major kabitenelezh [[Plangoed]], levead gant ar Vreujoù evit e e gundu gaer e-kerzh emgann [[Sant-Kast-ar-Gwildoù|Sant-Kast]] e 1758.</ref>
* ''En argant e zaou leonparzh en sabel, an eil dreist egile.''
* Sturienn : ''Honneur et tout pour honneur''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bernard du Haut-Cilly.gif|100px]]
|'''Bernard du Haut-Cilly'''
* ''Benet etre gul hag aour, ar gul karget gant teir ruilhenn en aour, an aour karget gant teir zorzhell en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bernard de la Houdière.gif|100px]]
|'''Bernard de la Houdinière''' <ref>Aotrounez la Hourdinière, e [[Gorre-Goulen]] ; la Turmelière, e [[Kastell-Tepaod]] ; Porterie, e [[Sant-Donasian]] ; Boisnouveau, e [[Sant-Juluan-Kankell]]. ''Pierre'', maer [[Naoned]] e 1615 ; kadoriad [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] e 1556 ; ''René'', maer [[Naoned]] e 1633.</ref>
* ''En argant e dour en sabel toet en gul war ur savenn c'heotet, skoret gant daou arzh en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bernard de l'Isle-d'Aval.gif|100px]]
|'''Bernard de l'Isle d'Aval'''
* ''En sabel e leon en argant leinet gant ur rodig-kentr ivez en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bernard de keraberio.jpg|100px]]
|'''Bernard de Keraberio'''
* ''En gul e zaou gleze lammellet o beg ouzh kab, heuliet gant div flourdilizenn, unan ouzh kab, unan ouzh beg, leziet gant div rodig-kentr, an holl en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bernard de Lesmêe.gif|100px]]
|'''Bernard de Lesmêe'''
* ''En aour e dri fenn morian en sabel, talwedek en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bernard de Rezay.gif|100px]]
|'''Bernard de Rezay'''
* ''En glazur e ziv dreustell gommek en argant, e gab en sabel karget gant tri marc'heg gwezboell en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bernard du Treil.gif|100px]]
|'''Bernard du Treil'''
* ''Troc'het etre aour ha glazur, e gebrenn valirant en erminoù, heuliet ouzh kab gant div houadan en sabel hag ouzh beg gant ur groaz eoriek en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De la Bernardais.gif|100px]]
|'''de la Bernardais''' <ref>Aotrounez al lec'h se, beli Roazhon (hep gouzout muioc'h).
Bet dizarbennet e-kerzh adaoz 1668. </ref>
* ''En argant hadet gant kregin en gul, e erez daourannet etre glazur ha sabel ha balirant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bernier de la Chapelle.gif|100px]]
|'''Bernier de la Chapelle'''
* ''En argant e dreustell en gul heuliet gant c'hwec'h pempdiliaouenn ivez en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Berruyer du Margaro.gif|100px]]
|'''Le Berruier de Margaro''' <ref>Aotrounez Margaro ha la Villebilly, par. [[Sevinieg]]; du Tertre-Volance ha la Barbottais, par [[Plened-Yugon]]; la lande, par. [[Plestan]]; Coibicor, par. [[Erieg]]; ar Resto, par. [[Regini (kumun)|Regini]].
Sturienn : ''Meliora sequuntur''.
- '''Jean''', dimezet war dro 1513, gant Jeanne Hudelor.
Ur familh gant ar memes anv hag ar memes ardamezioù e Bro-Douren, en deus roet Martin, eskop Le Mans, aet da Anaon e 1465; ur skour all bet dalc'het e Bro-Champagn e 1667.</ref>
* ''En glazur e zri fod en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Berruyer de Villiers.gif|100px]]
|'''Le Berruier de Villiers'''
* ''En glazur e helm en argant grilhet ha war-dreuz.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Berry de Lessay.gif|100px]]
|'''Berry de Lessay'''
* ''En argant e dri fenn gadgi en sabel gwakoliet en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bertaud de la Guitonnière.gif|100px]]
|'''Bertaud de la Guitonnière'''
* ''En glazur e zaou vraog en argant peuliet kein-ouzh-kein.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bertaud du Hamel.gif|100px]]
|'''Bertaud du Hamel'''
* ''En aour e sourin en sabel karget gant teir bezantenn en argant, heuliet gant c'hwec'h ruilhenn en gul gouremet.''
[PPC]
|-
||[[Restr:Berthelot du Baschemin.gif|100px]]
|'''Berthelot du Baschemin'''
* ''En argant e zaou leon en sabel, an eil dreist egile.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Berthelot de Boumois.gif|100px]]
|'''Berthelot de Boumois'''
* ''Rannet etre erminoù ha glazur, e gebrenn heuliet gant teir mailhenn an eil en eben.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Berthelot de la Pavagère.gif|100px]]
|'''Berthelot de la Pavagère'''
* ''En argant e gebrenn en glazur heuliet ouzh kab gant div steredenn ivez en glazur hag ouzh beg gant un erez dispak en sabel leinet gant ur greskenn en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Berthelot de Saint-Ilan.gif|100px]]
|'''Berthelot de Saint-Ilan'''
* ''En glazur e zri fenn leonparzh en aour, pep hini leinet gant ur flourdilizenn ivez en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Berthelot de Versigny.gif|100px]]
|'''Berthelot de Versigny'''
* ''En glazur e gebrenn en aour heuliet gant teir bezantenn ivez en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bertho de Maritaine 2.gif|100px]]
|'''Bertho(u) de Maritaine'''
* ''En aour e sparfell en sabel e benn a-gleiz, grizilhonet en sabel, heuliet gant teir rodig-kentr en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Berthelot de la Rousselière.gif|100px]]
|'''Berthois de la Rousselière et des Bretonnières'''
* ''En argant e leon kurunennet en gul, e gab en glazur karget gant ur greskenn en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Berthou des Fontaines.gif|100px]]
|'''Berthou des Fontaines'''
* ''En aour e sparfell en sabel e benn e kleiz, ur skourrig geotet en e bav dehou, heuliet gant teir rodig-kentr en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bertier de la Ville-Guénéal.gif|100px]]
|'''Bertier de la Ville-Guénéal'''
* ''En glazur e ejon skoelf en aour''.
[PPC]
|-
|[[Restr:Bertin d'Avennes.gif|100px]]
|'''Bertin d'Avennes'''
* ''Talbennanek etre argant ha gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bertin de Bourdeille.gif|100px]]
|'''Bertin de Bourdeille'''
* ''Palefarzhet : ouzh 1 en glazur e gleze peuliet en argant ; ouzh 2 ha 3 en aour e deir rozenn en gul plantet war ur savenn c'heotet, e gab en glazur karget gant teir steredenn en aour ; ouzh 4 en glazur e leon en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bertram.gif|100px]]
|'''Bertram'''
* ''Teir c'havan, 2, 1'' ; livioù dianav.
[PPC]
|-
|[[Restr:Bertrand de Coeuvres.gif|100px]]
|'''Bertrand de Coeuvres'''
* ''En argant e gebrenn en gul heuliet gant teir c'halon ivez en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bertrand-Geslin.gif|100px]]
|'''Bertrand-Geslin'''
* ''Palefarzhet : ouzh 1 en aour e sourin en glazur karget gant teir steredenn en argant, ouzh 2 ha 3 en glazur e lestr en argant mordoant war ur mor ivez en argant, ouzh 4 en sabel e helm en aour war dreuz treuzet gant ur c'hleze sourinet e beg en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bertrand du Hertré.gif|100px]]
|'''Bertrand du Hertré'''
* ''En argant e erez en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bertrand-d-bzh.jpg|100px]]
|'''Bertrand de Launay'''<ref name="NOR" />
* ''En aour e leon c'heotet''.
[PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Bertrand de la Pichonnais'''
|-
|[[Restr:Bertrand de la Roterie.gif|100px]]
|'''Bertrand de la Roterie'''
* ''En glazur e groaz en argant, konket gant ur penn leonparzh ivez en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Bertrand de Tronjoly'''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bertrand de Villelles.gif|100px]]
|'''Bertrand de Villelles'''
* ''En glazur e garv tremenant en aour, e gab en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Bervet du Cosquer.gif|100px]]
|'''Le Bervet du Cosquer'''
* ''En gul e groaz krouget en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Berziau de Molins.gif|100px]]
|'''Berziau de Molins'''
* ''En gul e deir melionenn en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Besançon de Souligné.gif|100px]]
|'''Besançon de Souligné'''
* ''En aour e benn morian kordigellet en argant heuliet gant teir melionenn c'heotet.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Beschais de la Villeaubois.gif|100px]]
|'''Beschais de la Villeaubois''' <ref>Aotrounez la Villeaubois ; Garmeaux, e [[Gentieg]] ; la Place ? ; la Pommeraye ? ; la Garenne ? </ref>
* ''En argant e greskenn en gul heuliet gant teir steredenn ivez en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Beschart.jpg|100px]]
|'''Beschart''' pe '''Béchard de Saint-Baud'''
* ''En glazur e deir fal en argant, 2, 1.''
* Sturienn : ''Memorare novissima tua'' ("Kouna da hini diwezhañ")
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Beschu de la Fraschetière 1.gif|100px]]<br>[[Restr:Beschu-Fraschetière-2.gif|100px]]
|'''Le Beschu de la Fraschetière'''
* ''En glazur e gerc'heiz en aour eilet gant teir c'hroaz Sant-Anton en argant.''
* Neuz all : ''Palefarzhet : ouzh 1 ha 4 en glazur e gerc'heiz en aour heuliet gant teir c'hroaz Sant-Anton en argant ; e 2 ha 3 barlennet etre aour ha glazur a eizh pezh, pep barlenn aour karget gant ur steredenn en argant''.
[PPC]
|-
|[[Restr:Bescont-le.gif|100px]]
|'''Le Bescont''' <ref>Menegoù ha diskouezadegoù eus 1427 da 1503 e Boulvriag, Ploneour, ha Plougonvelen. ''Guillaume'', eus [[Milizag]] ; ''Gabriel'', eus Kerprigent , e [[Plogastell-Sant-Jermen]], maer [[Brest]] e 1651.</ref>
* ''En glazur e bilikan en aour en e wadennoù ivez en aour''.
[PPC]
|-
|[[Restr:Besné-d-1.gif|100px]]<br>[[Restr:Besné-d-2.gif|100px]]
|'''de Besné'''
* ''Brizhet ha ginvrizhet etre aour ha gul.''
* Neuz all : ''en argant e leon kudennek c'heotet''.
[HGG] [PPC]
|-
|[[Restr:Bessac de Cambon.gif|100px]]
|'''de Bessac'''
* ''En aour e leon en sabel heuliet ouzh kab gant div steredenn en glazur.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Blason famille fr Bessart.svg|100px]]
|'''Bessart du Parc'''
* ''En argant e ziv dreustell en gul heuliet gant seizh moualc'henn en sabel, 3,3,1.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bessart de la Bessardais.gif|100px]]
|'''Bessart (Bessard) de la Bessardais'''
* ''Ur greskenn heuliet gant nav moualc'henn, 4 ha 5, leinet gant un drailhenn'' ; siell [[1216]], livioù dianav.
[PPC]
|-
|[[Restr:Besso-d.gif|100px]]
|'''du Besso'''
* ''En aour e deir c'hebrenn en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Besso-d-2.gif|100px]]
|'''du Besso'''
* ''Dek hanochenn, 4, 3, 2, 1'' ; siell [[1380]], livioù dianav.
[PPC]
|-
|[[Restr:De Bethune.gif|100px]]
|'''de Béthune'''
* ''En argant e dreustell en gul.''
* Sturienn ː ''Nunquam marcessit virtus'' ("Nepred n'eo aet ar vertuz da get")
[PPC]
|-
|[[Restr:Bezay.gif|100px]]
|'''Bezay'''
* ''En argant e deir gwerzhidenn genstag en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Biaille de la Milletière.gif|100px]]
|'''Biaille''' <ref>Familh c'henidik eus Poitou. Aotrounez la Milletière ha Lengibaudière. Daou penngrefier hag ur selaouer ouzh Kambr ar C'hontoù adalek 1732.</ref>
* ''En geot e zaouzek hanochenn en aour, 4, 4, 3, 1.''
[CDH] [PPC]
|-
|[[Restr:Biard de la Colinière.gif|100px]]
|'''Biard de la Colinière'''
* ''En argant e dri ererig en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Biard du Val.gif|100px]]
|'''Biard du Val'''
* ''Palefarzhet etre glazur ha sabel, e groaz florañsek en argant karget gant nav hanochenn en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bidart de la Barrais.gif|100px]]
|'''Bidart de la Barrais'''
* ''En argant e zaou speg lamellet en sabel ereet en geot, eilet gant peder brizhenn erminig en sabel, unan e pep konk.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bidé de la Bidéaie.gif|100px]]
|'''Bidé de la Bidéaie'''
* ''En argant e leon en sabel krabanek ha teodek en gul eilet e konk 1 gant ur greskenn en glazur, e konk 2 gant ur steredenn en gul hag ouzh beg gant un eil steredenn en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bidégan.gif|100px]]
|'''Bidégan'''
* ''En argant e deir sourin en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bidon de Sucé.gif|100px]]
|'''Bidon des Rochettes'''
* ''En argant e gebrenn en glazur eilet gant teir melionenn c'heotet.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Biet du Coudray.gif|100px]]
|'''Biet du Coudray'''
* ''En argant e ziv greskenn en gul an eil dreist eben ; e gab en glazur karget gant teir steredenn en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Biffart des Salles.gif|100px]]
|'''Biffart des Salles'''
* ''En argant e ziv wareg lammellet, an eil en glazur hag eben en gul, eilet gant pevar houarn-saezh en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bigarré.gif|100px]]
|'''Bigarré'''
* ''En aour e c'hwec'h moualc'henn en sabel.'', 3, 2, 1.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bigarré (de Belle-Isle-en-Mer).gif|100px]]
|'''Bigarré'''<ref>Genidik eus [[ar Gerveur]].</ref>
* ''Palefarzhet : e 1 geotet e leon en aour, e 2 ha 3 en aour e eor en sabel, e 4 en glazur e lestr mordoant en argant konket gant ur steredenn ivez en argant''<ref>Tresadennoù disheñvel a gaver en eil konk.</ref>.
[PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Bignan (de)'''
|-
|[[Restr:Bigot-l.jpg|100px]]
|'''de Bigot'''
* ''En argant e ziv dreustell en gul eilet gant c'hwec'h pempdelienn ivez en gul, 3, 2, 1.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Bigot des Fontaines.gif|100px]]
|'''le Bigot des Fontaines'''<ref>Familh c'henidik eus Berry. Aotrounez des Fontaines, des Marais, de la Motte ? ; beskonted Morogues ; aotrounez la Touanne ha Chezelles, e Berry ; Genetais, la Villefréhour ha Lourmel, e [[Pleuloc'h]] ; les Salles ? ; Neufbourg ? ; Kergariou ([[Ploubêr]] ?). ''Michel'', bet noblet da vare Charlez V e 1369 ; ''Pierre'', chuin Bourges e 1186 ; ''Nicolas'', sekretour ar roue e 1588, dimezet e Breizh gant Hélène Guiomar ; ur floc'h ar roue e 1588 ; an tad Roussaint de Saint Luc, aozer ur c'hounskrid diwar-benn uhelidi Breizh e 1691 ; ur c'huzulier e Breujoù e 1732. Skourr Morogues en deus roet ur pennletanant ar Morlu ; aet da Anaon er bloaz 1781. Skourr Préameneu, eus parrez [[Gwerial]], eskopti Roazhon, en deus roet ur ministr kehelioù ; kont an Impalaeriezh ha par Bro-C'hall ; aet da Anaon e 1825.</ref>
* ''En sabel e dri fenn leonparzh en aour''.
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Bigot de Kerjégu.gif|100px]]
|'''Bigot de Kerjégu (Le)'''
* ''En argant e wiñver e limestra kurunennet en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Bigot du Noyer.gif|100px]]
|'''Bigot du Noyer (le)'''
* ''En argant e leon kudennek en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bigot des Parquets.gif|100px]]
|'''Bigot des Parquets'''
* ''En argant e gebrenn en sabel eilet gant teir rozenn en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Bigot de Runbezre.gif|100px]]
|'''Bigot de Runbezre (Le)'''
* ''En argant e ziv dreustell en gul eilet gant c'hwec'h pempdiliaouenn ivez en gul, 3, 2, 1.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bigot de la Villerabel.gif|100px]]
|'''le Bigot de la Villerabel'''
* ''Palefarzhet : e 1 ha 4 en argant e leon kudennek en sabel kurunennet en gul, e 2 ha 3 en gul e greskenn en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De la Bigottière de Perchambault.gif|100px]]
|'''Bigottière de Perchambault (de la)'''
* 'En glazur e lammell zentek en aour eilet gant pevar fenn leon diframmet ivez en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Bihan de Kerhellon.gif|100px]]
|'''Le Bihan de Kerhellon''' <ref>Aotrounez Kerhellon, e [[Gwinevez]]. Menegoù ha diskouezadegoù eus 1426 da 1534. ''Jean'' war-dro 1510, dimezet gant Catherine de Kerscau.</ref>
* ''En erminoù e bempdiliaouenn en gul.''
[HGG] [PPC]
|-
|[[Restr:Le Bihan de Keruzouarn.gif|100px]]
|'''Bihan de Keruzouarn (Le)'''
* ''En sabel e groaz pavek en argant, karget e kondon gant ur greskenn en gul.'
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Bihan de Pennelé.gif|100px]]
|'''Bihan de Pennelé (Le)'''
* ''En aour e gebrenn en gul difoupant diouzh ur mor en glazur.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Bihannic de Guicquerneau.gif|100px]]
|'''Bihannic de Guicquerneau (Le)'''
* ''En gul e zaou zelfin en aour peuliet penn-ouzh-penn.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Billarts.gif|100px]]
|'''Billarts'''
* ''En argant e erez dispak en sabel, pigoset hag iziliet en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Billeheust du Manoir.gif|100px]]
|'''Billeheust du Manoir'''
* ''En glazur e gebrenn faoutet en argant eilet gant teir rozenn ivez en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Billes de Kerfaven.gif|100px]]
|'''Billes de Kerfaven'''
* ''En argant e wezenn c'heotet hebiaet e kleiz gant ur steredenn en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Billette de Kerouel.gif|100px]]<br>[[Restr:Billette de Kerouel (alias).gif|100px]]
|'''Billette de Kerouel'''
* 'En sabel e deir zreustell en argant.''
* Neuz all : ''en limestra e dri fesk treustellet ha peuliet''<ref>http://heraldique.forumactif.org/t4885-position-pour-3-poissons?highlight=Poissons</ref> ''en aour, e gab en glazur karget gant teir hanochenn en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Billon du Domaine.gif|100px]]
|'''Billon du Domaine'''
* ''En glazur e gebrenn en aour eilet gant teir hanochenn ivez en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Billouart.jpg|100px]]
|'''Billouart de Trémillec'''
* ''En aour e groaz divouedet en glazur leinet gant div rodig-kentr en glazur.'
[PPC]
|-
|[[Restr:Billy de la Briançais.gif|100px]]
|'''Billy de la Briançais'''
* ''En aour e groaz divouedet en glazur.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bilsic du Cleuzdon.gif|100px]]
|'''Bilsic du Cleuzdon'''
* ''En gul e groaz divouedet en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Binet des Tournelles.gif|100px]][[Restr:Binet des Tournelles.png|100px]]
|'''Binet des Tournelles''' <ref>Familh c'henidik eus Touraine. Aotrounez e Breizh e Porzh-Pêr ha Pentelloù. A-douez tud veur roet gant ar familh-se, ''Victor Binet de Montifray'', kadoriad ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|Kontoù Breizh]] e 1602.</ref>
* ''En gul e gab en aour karget gant teir c'hroazigan kroaziganek o zroad sanket en glazur.''
[HGG]
* Neuz all ː ''En gul e gab en aour karget gant teir c'hroazigan hesank''
[PPC]
|-
|[[Restr:De la Binolais des Verdières.gif|100px]]
|'''Binolais des Verdières (de la)'''
* ''En aour e dreustell gommek geotet karget gant un alarc'h en argant, eilet gant tri fav leon en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Bintin.jpg|100px]]
|'''Bintin (de)'''
* ''En aour e groaz koñchek en sabel.''
[HGG]
* En aour e groaz koñchek en sabel eilet gant peder flourdilizenn (siell [[1306]]).
[PPC]<ref>Ne ro ket livioù ar flourdilizennoù.</ref>
|-
|[[Restr:Bintin du Bodel.gif|100px]]
|'''Bintin du Bodel'''
* ''En sabel e dri skoedig en aour, ur rodig-kentr ivez en aour e kondon.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Bintin de Bodel.gif|100px]]
|'''Bintin de Bodel (de)'''
* ''Rannet : e 1 en argant e deir delienn gelenn c'heotet, e 2 en sabel e dri skoedig en aour, 2, 1.''
[HGG],
|-
|[[Restr:De la Bintinaye.gif|100px]]
|'''de la Bintinaye'''
* ''En sabel e deir sourin en gul karget gant un dreustell ivez en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Biré de la Grenotière.gif|100px]]
|'''Biré de la Grenotière'''
* ''En glazur e varr greunavalenn dreustellet en aour, karget gant tri greunaval digor en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bitaut du Plessis.gif|100px]]
|'''Bitaut du Plessis'''
* ''En sabel e gebrenn en argant eilet gant ur rodig-kentr ivez en argant e beg.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De la Bizaie.gif|100px]]
|'''de la Bizaie'''
* ''En argant e zube en sabel''<ref>Ardamezioù kanus : ''biset'' a reer e galleg eus un dube ''(Columba livia)''.</ref>.
[PPC]
|-
|[[Restr:Bizeul de la Jaulnaye.gif|100px]]<br>[[Restr:Bizeul de la Jaulnaye 2.gif|100px]]
|'''Bizeul de la Jaulnaye'''
* ''En glazur e zaou lagad en aour treustellet<ref>Ardamezioù kanus : ''bizeul'' = ''bis uel'', "daou lagad", e galleg an {{XIIvet kantved}}.</ref>.
* Neuz all ː ''en argant e dreustell en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bizien.png|100px]]
|'''Bizien'''
* ''En glazur e groaz en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bizien de Kerigomarc'h.gif|100px]]
|'''Bizien de Kerigomarc'h'''
* ''Palefarzhet : en 1 ha 4 en argant e dreustell en sabel eilet gant ur steredenn en gul ouzh kab hag ur greskenn ivez en gul ouzh beg ; e 2 ha 3, adpalefarzhet : en 1 ha 4 en gul, e 2 ha 3 en sabel e groaz en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Blain.gif|100px]]
|'''de Blain'''
* ''Brizhet e greskenn en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Blais.gif|100px]]
|'''de Blais''' <ref>Aotrouien [[Champtoceaux]] ([[Maine-et-Loire]]), hag a oa en eskopti Naoned kent an [[Dispac'h_gall]].</ref>
* ''En aour e dreustell en gul heuliet gant c'hwec'h moualc'henn gouremmet ivez en gul, 3, 3.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Blais de la Violière.gif|100px]]
|'''Blais de la Violière'''
* ''En glazur e bemp buan en argant tremenant an eil dreist egile, un eilenn en gul balirant ha peuliet.''
[CDH] [PPC]
|-
|[[Restr:Blanc (le).gif|100px]]
|'''Blanc (Le)'''
* ''En glazur e dreustell en aour eilet ouzh kab gant ur greskenn en argant leinet gant ur steredenn en aour ha hebiaet gant div steredenn ivez en aour, hag e beg gant ul leon tremenant en argant.""
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Blanc de la Baume.gif|100px]]
|'''Blanc de la Baume (Le)'''
* ''Troc'het etre gul hag aour, e leon leonparzhet troc'het etre argant ha sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Blanc de Guenrouet.gif|100px]]
|'''Blanc de Guengueret (Le)'''
* ''En gul e deir sourin en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Blanchard de la Blanchardaye.gif|100px]]
|'''Blanchard de la Blanchardais'''
* ''Pemp talbennan'' (siell [[1379]]) ; livioù dianav.
[PPC]
|-
|[[Restr:Blanchard de la Burahaye.gif|100px]]
|'''Blanchard de la Buharaye'''
* ''En glazur e deir c'hreskenn en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Blanchard des Fougerais.gif|100px]]
|'''Blanchard des Fougerais'''
* ''En argant e ziv dreustell en sabel, karget pep hini gant ur vailhenn en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Blanchard de Keranduel.gif|100px]]
|'''Blanchard de Keranduel'''
* ''En gul e gorverig en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Blanchard de Lessongère.svg|100px]]
|'''Blanchard de Lessongère''' <ref>Aotrounez Lessongère, e [[Sant-Ervlan]] ; baroned, e 1644, ha goude markizien Bois-de-la-Musse e 1660, e [[Chantenay]]. Daou vaer [[Naoned]] adalek 1611 ; ''Jean'', pennprokulor ouzh Kambr ar C'hontoù e 1612 ; daou brezidant ouzh ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|C'hontoù]] adalek 1634 ; daou guzulier ouzh Breujoù Breizh e 1719 ha 1783.</ref>
* ''En glazur e dreustell en argant, heuliet gant pemp bezantenn en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Blanchard de la Burahaye.gif|100px]]
|'''Blanchard du Minihic'''
* ''En glazur e deir c'hreskenn en argant.''
(skourr hini Buharaye)
[PPC]
|-
|[[Restr:De la Blanchardaye.gif|100px]]
|'''de la Blanchardaye'''
* ''En gul e flourdilizenn en argant.''
*[GLB] [PPC]
|-
|[[Restr:Blanche de Toussaint.gif|100px]]
|'''Blanche'''
* ''Div erez kein-ouzh-kein, o divaskell e beg'' (siell 1390) ; livioù dianav.
*[PPC]
|-
|[[Restr:Blandin de la Guibetière.gif|100px]]
|'''Blandin de la Guibetière'''
* ''En argant e zrailhenn en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Blason de Mirebeau.gif|100px]]
|'''de Blason de Mirebeau'''
* ''Sourinet a c'hwec'h pezh'' (siell [[1246]]) ; livioù dianav.
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Blond de la Tour.png|100px]]
|'''Le Blond''' <ref>Familh c'henidik eus Poitou. Aotrounez la Tour (pelec'h ?). N'eus ket bet roet aotrouniezh ebet e Breizh.</ref>
* ''En aour e zaou peul en sabel''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Bloy du Tay.gif|100px]]
|'''Le Bloy (/ Bloay)''' <ref>Aotrounez Tay, e [[Karozh]] ; Cargoulé ?, la Pelletière (Sant-Mikael-keveger?). ''Steven'', tailhanter dineroù hag arc'hant aotrouniezh [[Gwenvenez-Penfaou|Gwenvenez]] e 1540 ; ''François'', prezidant ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] ha letanant [[Naoned]] e 1565.</ref>
* ''En glazur e deir melionenn en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bot-d.jpg|100px]]
|'''du Bod'''
* ''En gul e gastell en aour mogeriet en sabel leinet gant tri zour bannielek, an hini kreiz uc'heloc'h eget an daou all.''
[HGG]
|-
|[[Restr:Du Boisbaudry.jpg|100px]]
|'''du Boisbaudry'''
* ''En aour e ziv dreustell en sabel, an hini gentañ karget gant teir hag an eil gant div bezantenn en argant''
(PPC)
|-
|[[Restr:De Boiséon * Bois-Eon.jpg|100px]]
|'''de Bois-Eon / Boiséon''' <ref>'''A'''otrounez ha konted al lec'h se e 1617, par. [[Lanneur]]; beskonted la Bellière, par. [[Pleudehen]]; ao. koadnizan, par. [[Plûned|Plûnet]]; [[Goudelin]], par an anv se; baroned Kerouzéré. par. [[Sibirill|Sibérill]]; ao. Kerandraon, par. [[Plougerne]]; Trogoff, par. [[Ploueskad]]; Coatlez, par. [[Gwinevez]]; Coëtsabiec; [[Koatreven]], par.an anv se; Penn ar C'hoad, par. [[Peurid-ar-Roc'h]]; Mesnault; Runfao, par. [[Ploubêr]]; Kozquer, par. [[Gwimaeg]]; Hellez ha Bouëxiére, par. [[Lanneur]]; Keranraiz, par. [[Plouared]]; Penanguern; Guérand, par. de [[Plegad-Gwerann|Plegad]]; Kerbrat, par. [[Sevinieg]]; Chateloger, par. [[Sant-Ervlon-an-Dezerzh|Sant-Ervlon]].</ref>
*''En glazur e gebrenn en argant heuliet gant tri fenn leonparzh en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Boislève des Roches.png|100px]]
|'''Boislève''' <ref>Aotrounez les Roches, la Nobilière, e [[Santez-Lusenn]] ; la Pageaudière. ''Etienne'', chuin [[Naoned]] e 1577 ; ''Robert'', mestr war [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] e 1622.</ref>
* ''En argant e deir rozenn en gul ; e gab en glazur karget gant teir lammell en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bouju de la Mesnolière.gif|100px]]
|'''Boju''' <ref>'''BOJU''' pe '''BOUJU''' ; genidig eus Bro-Boatev. Aotrounez Mesnoliére; l'Arsangle, parrez [[Kerc'hevrel]]; la Joue, parrez [[Sant-Stefan-Brengoloù]]; le Vivier, parrez [[Machikoul]].
- '''Perrot''', serjant an aotrouniezh [[Nozieg]] e 1445;
- '''André''', marc'heg Malta e 1566;
- '''Louis''', kadoriad ouzh an Enklaskoù e 1644, dimezet 1° gant Lucrèce Ménardeau, 2° gant Louise de Chateaubriand.
Kemmesket e 1679 gant Charette. </ref>
* ''En glazur e deir fempdiliaouenn en argant''
(GlB - PPC)
|-
|[[Restr:Le Borgne de Kernier.gif|100px]]
|'''le Borgne''' <ref>Aotrounez Kernier, e [[Plouvara]] ; Couësbo, e [[Gwern-Porc'hoed]] ; la Villebalain, e [[Pleuloc'h]] ; Liffreg ; la Villebasse, e [[Sant-Jili-ar-C'hoad|Saint-Jili-ar-Beskont]] ; Kerfalais, Coëtnevenoy (= Koad-Nevenez), Roc'hmelen, e [[Peurid-ar-Roc'h]] ; la Bouexière(= ar Veuzit), e [[Kawan]] ; Sant-Hilivay (= ''Elivet''), e [[Bulien]] ; Quilialan, e [[Pederneg]] ; Kervern ; Malbrousse, e [[Plerin]] ; Rumeur, [[Pañvrid-ar-Beskont]] ; Goudemail, e [[Lanrodeg]] ; Kergoumar ; Pontneuf ; Grandval ; Mesmeur ; la Cholletière e [[Palud]] ; Vigneu, l'Hermitage & la Patoullière, e Pentelloù ; le Pec, e [[Arzhon-Raez|Arzhon]] ; Anguignac, e [[Felgerieg-Veur|Felgerieg]] ; Maison-Neuve ; les Jardins ; le Tertre ; le Colombier ; les Bignons la Varenne ha Juzet, en [[Gwenvenez-Penfaou|Gwenvenez-Penfaoù]] ; Launay, e Sant-Yann-ar-Granneg ; Grand mesnil (?) ; la Villeneuve (?). ''Geoffroi', en deus sinet feur-emglev [[Gwenrann|Gwennrann]] 1381 ; ''Guillaume'', prezidant ouzh ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|C'hontoù]] hag eskob [[Gwened]] e 1490 ; ''Jean'', bet lazhet e-kerzh [[Emgann Sant-Albin-an-Hiliber (1488)|emgann Sant-Albin-an-Hiliber]] e 1488.''</ref>
* ''En argant, e gab dentek en gul.''
*Sturienn ː ''Utroque lumine valet'' ("Mat eo en daou zegouezh")
[PPC]
|-
|[[Restr:du Bot de Kerbot.gif|100px]]
|'''du Bot de Kerbot''' <ref>Aotrounez Kerbod ha Keralvez, e Sarzhav ; Grego, e Surzur ; markiz ar Roc'h, e Roche, en Santoz ; Trevarez, e Laz ; Koad ar Moal, e Plouzevede ; Gournoaz, e Gwiskri ; beskont ar C'hurru, e Milizag. Meneget e 1536, 1669. Skourr Grégo aet da get e 1826.</ref>
* ''En glazur e gebrenn en aour, heuliet gant teir fempdiliaouenn en argant.'''
[PPC]
|-
|[[Restr:Botloy.jpg|100px]]
|'''Botloy''' <ref>'''BOTLOY''' (skourr eus an tiegezh Tournemine), aotrounez al lec'h se ha Kerdouzer, parrez [[Planiel]]; Kerguistin, parrez [[Sant-Loup|Lanloup]]; Launay (ar Wern), parrez [[Lezardrev]]; Koad-haleg, par. Locmaria (?); ar Billo, parrez [[Ar_Vinihi-Landreger]]; Kervenoù, parrez [[Plougonveur]]; Kergoat.
- '''Geoffroi''', mab yaouankañ Olivier Tournemine, aotrou la Hunaudaye hag Isabeau de Machecoul, en deus diazezet ar familh se. Bet eo kabiten [[Gwengamp]] ha lazhet e-kerzh seiziz [[Ar_Roc'h-Derrien]], e 1347. Diouzh e zimez gant Jeanne, en deus bet bugalez hag o deus kemeret an anv Botloy :
- '''Guillaume''', teñzorer iliz-veur [[Landreger]], bet klevet e-kerz an ensklaskoù santelezhadur [[Erwan Helouri|sant Erwan]] e 1330.
- '''Pierre''', sekretour an Dug, e zimezas war dro 1420 gant Jeanne l'Évêque; </ref>
* ''Palefarzhet etre aour ha glazur.''
[HGG]
|-
|[[Restr:Bouchaud de la Forestrie.png|100px]]
|'''Bouchaud''' <ref>Aotrounez la Forestrie, la Pigneonnerie, les Hérettes, le Plessis, la Rivière. Selaourien ouzh Kambr ar C'hontoù adalek 1696 ; ''Julien'', jeneral ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] e 1714 ; ''Julien-Nicolas'', jeneral ouzh Kambr ar C'hontoù e 1730 ; ''Jean-Baptiste'', jeneral ouzh ar C'hontoù e 1737, lakaet en enor e 1785 ; ur marc'heg urzh Sant-Mikael e 1747 ; ur sekretour ar roue e 1786.</ref>.
* ''En argant e gebrenn en glazur heuliet ouzh kab gant ur vrizhenn erminig en sabel ; e gab en aour karget gant div rozenn en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Boucher de l'Epinay.png|100px]]
|'''Boucher''' de l'Epinay <ref>Aotrounez l'Epinay, ? ; la Bertholière, e [[Orvez]] ; la Bazillière, e [[Lavreer-Botorel]] ; l'Etardière (e Lavreer-Botorel ?). ''Etienne'', chuin [[Naoned]] e 1564 ; ur gouarnour [[Machikoul]] e 1674 ; ''Jean-Baptiste'', pennalvokad Kambr ar C'hontoù e 1731.</ref>
* ''En argant e deir falmezenn c'heotet, an div ouzh kab kein-ouzh-kein.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De la Boucherie.gif|100px]]
|'''de la Boucherie''' <ref>Aotrounez al lec'h se, Fromenteau ha la Pinardière, par. [[Gwaled]]; Bois-Chollet, par. [[Sant-Enion-al-Lenn-Veur|Sant-Enion]]; l'Hébergement, par. [[Doulon]].
Réf. 1430, par. Gwaled, esk. Naoned.
- '''Mathurin''', marc'heg Malta, komandour Arétin e 1524;
- '''Rolland''', marc'heg an Urzh e 1572.
Kemmesket e-barzh Chevigné.</ref>
* ''En glazur e garv tremenant en aour, gwakoliet en erminoù''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bouchet de la Fauvelière.gif|100px]]
|'''du Bouchet''' <ref>Aotrounez la Fauvelière, e [[Baez]] ; la Motte, e [[Stredell]] ; la Haye, e [[Tourc'heg]] ; la Garenne, e [[Saoudan]] ; Mera, ? ; Pengenay, ?. ''Raoul'', en deus kemeret perzh en aloubadeg [[Laval (Mayenne)|Laval]] war ar Saozon er bloaz 1429. ''Guy'', teñzorer ar Vadalen [[Gwitreg]] ha prezidant kentañ ouzh Kambr ar C'hontoù e 1478 ; eskob Kernev e 1480. ''Pierre'', prezidant gant tog ouzh Breujoù Breizh e 1620.</ref>
* ''En sabel e groaz koñchek en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De la Bouëxière de kerdute 1.gif|100px]]
|'''de la Bouëxière''' <ref>Aotrounez al lec'h se ha Kerduté, e [[Plouyann]]; Kerourc'hant, e [[Garlann]]
Menegioù ha diskouezhadegoù eu 1427 da 1543, er parrezioù se, eskopti Treger.
- '''François''', marc'heg breton Malta e 1529;</ref>
* ''En argant e c'hwec'h ruilhenn en glazur, 3, 2, 2''
(PPC)
|-
|[[Restr:Bouin de Rains.png|100px]]
|'''Bouin''' <ref>Aotrounez Rains ? ; Cacé, e [[Sant-Jili-Roazhon]]. ''Germain'', mirour al Levrioù ouzh Kambr ar C'hontoù e 1601 ; ''François'', mestr ouzh ar C'hontoù e 1673 ; tri c'hadoriad kentañ ouzh ar C'hontoù adalek 1724.</ref>
* ''En glazur e leon kudennek en aour, heuliet ouzh kab gant div houadan ivez en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Boulomer de Lorière.png|100px]]
|'''Boulomer''' <ref>Aotrounez Lorière, e [[Nozieg]]. ''Jean'', selaouer ouzh Kambr ar C'hontoù e 1529 ; ''Jean'', pennalvokad ouzh ar C'hontoù Breizh e 1558 (ar memes hini ?)</ref>
* ''Dougen a ra un dreustell e deir rodig-kentr'' ; livioù dianav.
[PPC]
|-
|[[Restr:De la Bourdonnaye.gif|100px]]
|'''de la Bourdonnaye'''
* ''En gul e zri bordon en argant peuliet''
(PPC)
|-
|[[Restr:Kermoisan-d.jpg|100px]]
|'''le Bourgeois'''
* ''En gul e seizh kregilhenn en argant, 3, 3, 1''<ref>Heñvel ouzh ''Kermoisan (de)''.</ref>.
|-
|[[Restr:Bourgogne de Vieillecour.png|100px]]
|'''Bourgogne''' <ref>Aotrounez Vieillecour, e Malvid. Ur chuin Naoned e 1612 ; ''François'', maer [[Naoned]] e 1637 ; ''François'', selaouer ouzh Kambr ar C'hontoù e 1688.</ref>
* ''Troc'het etre aour hag argant ; e ezev en glazur heuliet gant peder rozenn ivez en glazur, 2, 2.''
* Sturienn ː ''Tout par amour et rien par force''.
[PPC]
|-
|[[Restr:Braillon de Barigny.gif|100px]]
|'''Braillon''' <ref>Familh c'henidik eus Pariz. Aotrounez Barigny. Aotrouniezh ebet anavet e Breizh. ''Louis'', doktor war ar [[mezegiezh|vezegiezh]], kuzulier Pariz e 1536. ''Michel'', kuzulier ouzh Breujoù Breizh e 1554. ''Louis'', kadoriad ouzh Kambr ar C'hontoù e 1571 ha kadoriad gant tog ouzh Breujoù Breizh e 1577 ; aet da Anaon e 1587.</ref>
* ''En argant e leon en gul, ur sourin en aour balirant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Brehet-de-Rosampoul.gif|100px]]
|'''Bréhet''' <ref>Aotrounez Rosampoul, parrez [[Plougonven]], eskopti Landreger; hag al Lande (?).
- '''Olivier''', eus parrez [[Plourc'han]], en deus gret le d'an dug etre uhelidi [[Landreger]] e 1347;
- '''Louise''' dimezet e 1446 gant Maurice de Kerloaguen.
- ?... [[Urzh Sant Yann Jeruzalem|marc'heg Malta]] e 1528.
Dalc'het eo bet goude aotrouniezh Rosampoul gant familhoù Carné ha du Parc.</ref>
* ''En aour e leon en gul kurunet en glazur''
[PPC]
|-
|[[Restr:Du Breil de Meillac.gif|100px]]
|'''du Breil''' <ref>Aotrounez al lec'h-se e [[Melieg]] ; Bois-de-la-Roche, e [[Neant]] ; Chalonge, e [[Treveron]] ; konted Rays e [[Plouvalae]], e 1680 ; baroned Ourmeaux, pe Hommeaux, e [[Sant-Brewalaer]], e 1575 ; aotrounez la Caunelaye, e [[Kersaout]] ; konted Pontbriand e [[Sant-Briag]], e 1650 ; aotrounez la Gaudinaye, e [[Plouvalae]] ; la Touche, Belleville ha la Ville-Bothorel, e [[Pleurestud]] ; la Mellerie ha Plessis, en ar [[Ar Genkiz-Yuzhael|Genkiz-Yuzhael]] ; Penlan, e [[Kemper-Gwezhenneg]] ; la Motte-Olivet ha Boisruffier, e [[Plelin-Tregavoù|Pleslin]] ; la Grandville, e [[Brengoloù]] ; la Garde, e [[Sant-Yuzeg]] ; Sant-Tual ? ; la Corbonnaye, e [[Sperneg]] ; le Tertre, e [[Sant-Luner|Saint-Luner]] ; la Garaye, e [[Taden]] ; la Chatterie ? ; Châteaulétard, en [[Sant-Ervlon-ar-Roz|Sant-Ervlon]] ; la Marre-Jouan ? ; Plessis, e [[Planfili]] ; Riber ? ; la Boutbansais ha la Roche-Colombière, e [[Plegeneg]] ; la Chaloyère ? ; Landal, e [[Labouseg]]. ''Mathieu'', marc'heg, meneget da heul Olivier, mab Radulphe e-barzh dielloù abati Vieuxville e 1177 ha 1192. ''Guillaume'', senesal Penteür e 1227. ''Guillaume'', aotrou Bois-de-la-Roche, dimezet e 1283 gant Denise d'Anast. ''Jean'', mab Guérin, dimezet e 1360 gant Gervaise le Borgne. ''Rolland'', o mab, dimezet war-dro 1399 gant Olive Chastel, eus tiegezh Rouvraye, o deus roet ː ''Olivier'', pennprokulor ouzh ar Kambr ar C'hontoù e 1444, ha ''Rolland'', kadoriad ouzh ''[[Grands Jours|Grand-Jours]]'' Breizh e 1495, ha war-lerc'h ouzh breujoù Bourdel ; marvet e 1502.
Ar familh se en deus roet ivez, abaoe ar {{XVvet kantved}}, senesaled Roazhon, kambrelaned, duged, kabitened kreñvlec'hioù, pevarzek marc'heg an Urzh abaoe 1561, ha tudjentil kambr ar roue, kabitened eus pemzek kant den brezel, marc'hegerien-skañv ha troadeien ; mistri kampoù ; ur marc'heg Malta e 1612 ; flec'h ar roue abaoe 1511 ; abaded Lanvaoz e 1735, Pempont e 1743, Sant-Yagu e 1767, Saint-Marcien en eskopti Auxerre e 1746, Meaubec en eskopti Bourges e 1750, Theulley en eskopti Dijon e 1766 ; un eskob Kebek, marvet e 1760, hag un penn strollad-listri e 1781.</ref>
* ''En glazur e leon kudennek en argant.''
* Sturienn ː ''Parcere subjectis, debellare superbos''("Espernit ar sujidi, trec'hit ar re lorc'hus")
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Breton de Lancé.gif|100px]]
|'''le Breton''' <ref>Aotrounez Lancé, e [[Noal-Kastellan|Noal]] (Kastellan), ha la Herpinière, et [[Kornilieg]]. Un arc'hdiagon Roazhon, kadoriad ouzh Kambr ar C'hontoù e 1473, aet da Anaon er bloaz 1490.</ref>
* ''En gul e lammell en erminoù, heuliet gant ur penn bleiz en argant ouzh pep konk.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bretton des Chapelles.png|100px]]
|'''Bretton''' <ref>N'eo ket bet meneget ar barrez. ''Gatien'', jeneral war an Arc'hant ouzh Kambr ar C'hontoù e 1751.</ref>
* ''En aour e deir falmezenn en geot''
[PPC]
|-
|[[Restr:Budes du Plessis.gif|100px]]
|'''Budes''' <ref>Aotrounez Plessis-Budes, par. [[Sant-Kareg]]; d'[[Uzel]], par. an anv se; Hirel, par. [[Pledran]]; Gareth; Couëdic. par. [[Megerieg]]; Launay-Couvran, par. [[Tregaeg]]; baron Sacé e Bro-Normandi; ao. Rufflay, par. [[Sant-Donan]]; Plessix-au-Noir; la Courbe; Blanchelande; kont Guébriant, par. [[Pludunoù]]; ao. Kerdaniel, par. [[Plagad]]; Tertre-Jouan ha Santez-Gwen, par. [[Ploufragan]]; Quatrevaux, par. [[Pleneventer]]; la Noë-Sèche; Coësquen; la Touche-Carméné; Plessix-Cottes, par. [[Henon]]; l'Espinasse; Bienassis; la Plesse.</ref>
* ''En argant e binenn c'heotet, leinet gant ur sparfell en aour, hag hebiaet gant div flourdilizenn en gul''
(PPC)
|-
|[[Restr:Bruneau du Fretay.png|100px]]
|'''Bruneau''' <ref>Aotrounez Fretay ? Ur chuin [[Naoned]] e 1692 ; ''Claude'', pennc'hrefier ouzh Kambr ar C'hontoù e 1730.</ref>
* ''En glazur e dri erezan treustellet en aour, leinet gant ur steredenn ivez en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Budan de Boislaurent.png|100px]]
|'''Budan''' <ref>Aotrounez Boislaurent, e [[Koeron]] ; Beavoir ? ; Russé ? ; Bois-Clair, e [[Mezansker]] ; Vivier ? ; Genneville, e Bro-Añjev ; la Haye, e [[Prevenkel]]. Ur sekretour ar roue e 1736 ; ''René-François Budan de la Haye'', pennalvokad ouzh Kambr ar C'hontoù e 1756, kadoriad e 1789 ; ur marichal- kamp e-kerzh an {{XIXvet kantved}}.</ref>
* ''En glazur e gebrenn heuliet ouzh kab a-zehou gant ur brog hag ouzh kab a-gleiz gant un dant, ouzh beg gant un delfin balirant war ur mor geotek, an holl en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Bullion de Vaulx.png|100px]]
|'''Bullion''' <ref>Familh c'henidik eus Bourgogne. Aotrounez Vaulx ; Bonnelles (Enez-Frañs) ; markizien Gallardon e 1655, e Beauce ; markizien Courcy en 1681 ; aotrounez Fervagues, e Normandi ; Esclimont, Montlouët, e Beauce. ''Antoine'', kuzulier ar roue hag an Daofin, jeneral ouzh Kambr ar C'hontoù e 1538 ; ''Claude'', sekretour ar roue e 1567, dimezet gant Claude Vincent ; ''Jean'', mestr ouzh Kambr ar C'hontoù e 1572 ; ''Claude'', Sieller Meur ar roue e 1633 ; ul letanant-jeneral al luioù, marc'heg an Urzhioù e 1724 ; ur penn lestraz e 1754 ; daou varc'heg Malta e 1774. Skourr Montlouët kemmesket war-dro 1770 gant ''Parcevaux''.</ref>
* ''Palefarzhet : ouzh 1 ha 4 en glazur e deir zreustell gommek en argant leinet gant ul leon difoupant en aour ; ouzh 2 ha 3 en argant e sourin en gul heuliet gant c'hwec'h kregilhenn ivez en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Buret de la Massais.gif|100px]]
|'''Buret''' <ref>Aotrounez la Massais, eskopti Roazhon. Ur sekretour ar roue e 1764. Ur c'hrefier eus an aferioù sivil e Breujoù Breizh e 1785</ref>
* ''En argant e gorlusk en mouk krogennet en geot ha treustellet.''
|}
== C ==
{| class="wikitable"
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''de Cabellec'''
* Ardamezioù disanvet.
[PPC
|-
|[[Restr:Cabellic-l.jpg|100px]]
|'''Le Cabellic''' <ref>Meneget e 1443, e [[Perroz-Gireg|Perros-Gireg]], bro-Dreger, eskopti Dol..
- '''Yves''', eskob Kernev e 1276</ref>
* ''En gul e groaz krouget en argant, ur groazig ivez en argant ouzh pep konk''
[PPC]
|-
|[[Restr:Cabon.gif|100px]]
|'''Cabon''' <ref>Aotrounez Kerandraon; Gorrequert; Châteaurun; Kergunic, e [[Kernouez]]; Keroudern; Kervéguen; Kerarret; Keralias, e [[Kersent-Plabenneg]]; Mesormel; Lesmaïdic.
- Pennoù-kevredad, prokulored, noterioù e [[Lesneven]];
- Ur c'habiten ouzh rejimant Berry, bet fuzuilhet e [[Dilestradeg Kiberen|Kiberen]] e 1795.</ref>
* ''En argant e zri fenn kabon diframmet en gul''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Cahideuc.gif|100px]]
|'''de Cahideuc''' <ref>Aotrounez al lec'h se, e [[Ilfentig]]; markiz Bois-de-la-Motte, e [[Tregavoù]]; aotrounez la Cour, e [[Gouenaer]]; de [[Tremereg]], parrez an anv se; la Brosse, parrez [[An Onneg]]; Beaulieu, e [[Begnen]]; la Boullais; markiz Brie ha Chambière ha beskont la Motte, e [[Sant-Armael-ar-Gilli|Sant-Armael]]; aotrounez [[Hentieg]]; la Hunaudais, e [[Sant-Koulman]]; Broël, en [[Arzhal]]; markz Cucé, e [[Saozon-Sevigneg|Saozon]]; aotrounez Bellouan, e [[Menieg]].</ref>
* ''En gul e zri fenn leonparzh en aour teodet en gul''
[PPC]
|-
|[[Restr:Caignart.gif|100px]]
|'''Caignart''' <ref>Aotrounez Kerbuchard ha Clachamp, e [[Pluverin]]; Coëtservel; Brangolo, e [[Zinzag-Lokrist|Zinzag]].
- '''Olivier''', gwareger en
un
diskouezhadeg Yann Beaumanoir e 1350;
- '''Jean''', dimezet da Madeleine Mosnier war dro 1560.
- Ar re Brangolo kemmesket gant ar re Chefdubois e 1697.</ref>
* ''En gul e leon en argant''
[PPC]
|-
|[[Restr:Caillard.gif|100px]]
|'''Caillard''' <ref>Familh c'henidik eus Bro-Añjev. Ardamezeg 1696.
- Ur aoditour er c’hontoù e 1747</ref>
* ''En aour e dreustell gwezboellek etre argant ha glazur a deir derenn''
[PPC]
|-
|[[Restr:Caillaud du Souchay.png|100px]]
|'''Caillaud''' <ref>Familh c'henidik eus Bro-Boatev. Aotroune Souchay ?; Trémissinière, e [[Sant-Donasian]]; Greffardière ?; Hamelinière, e Sant Similian ?; Bois-Tenet ? Montreuil ?
- '''Claude''', chuin Naoned e 1630.</ref>
* ''En glazur e gebrenn dentek, heuliet ouzh kab gant teir steredenn hag ouzh beg gant ur greskenn, an holl en argant; ur koail en aour etre brec'hennoù ar greskenn''
[PPC]
|-
|[[Restr:Cailleau de la Tour.png|100px]]
|'''Cailleau''' <ref>Aotrounez la Tour (?); Fief-Maugeais; Beaumont, e [[Kazon]]</ref>
* ''En glazur e dreustell en argant, heuliet ouzh kab gant ur manal en aour, hag ouzh beg gant div steredenn ivez en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Callouet-d.jpg|100px]]
|'''de Calloët'''
* ''En erminoù e leon en glazur, teodet ha krabanet en gul.''
|-
|[[Restr:Callouet-kergomar.jpg|100px]]
|'''de Calloët''' <ref>Aotrounez Lanidy, e [[Plouigno]]; Kerahel, e [[Bodsorc'hel|Botsorc'hel]]; Kerbrat, e [[Servel]]; Kerven, Portzcadiou; [[Lambal|Tregomar]] (parrez bet lonket gant [[Lambal]]); Toulbrunoët, e [[Merleag]]; Kerangouarec, Lostanvern, Kerastang, Trofor; Keriavily, e [[Plouared]]; ar Faoued (pehini ?); Kermaria, e [[Plouha]], al Lou, e [[Doloù]]; Lizandre, e [[Plouha]], Talarun, e [[Gwimaeg]].
- '''Pierre''', sekretour an Dug [[Yann V (dug Breizh)|Yann V]], ha goude sekretour ar Roue [[Charlez VII (Bro-C'hall)|Charlez VII]] e 1450;
- '''Jean''', eskob [[Landreger]], aet da Anaon er bloaz 1504;
- Tri alvokad jeneral ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] adalek 1621; unan kuzulier ar Stad e 1617;
- Ur prezidant noblañs [[Landreger]] (e-kerzh emgann [[Kameled]] e 1694)</ref>
* ''En aour e dreustell en glazur leinet gant un houadan ivez en glazur''
Sturienn ː Advise toi.
[PPC]
|-
|[[Restr:Cambout-d.jpg|100px]]
|'''du Cambout''' <ref>Aotrounez al lec'h se ha Chef-du-Rost, par. [[Pluvaeg]]; baron [[Pontkastell-Keren|Pontkastell]] hag ar [[Ar Roc'h-Bernez|Roc'h-Bernez]]; markiz ha dug Coislin, par. [[Kambon]] ha par Bro-C'hall e 1663; beskont Carheil e 1685, par. [[Plesei]]; aotrounez Beçay, e Bro-Boatev; la Vieux-Ville; la Houssaye; Vauriou; Merionneg, par. [[Ar Baol-Skoubleg|Skoubleg]]; Crécy; Valleron; Plessix, par. [[Sant-Aelwez]]; Brignan par. [[Pontkastell-Keren|Pontkastell]]; la Bretesche, par. [[Merzhelieg]], la Sauvagère, par. [[Nivilieg]]; Beaumanoir, par. [[Bourc'h-Kintin]]; la Moquelays, par. [[Maroue]].</ref>
* ''En gul e deir dreustell gwezboellek etre argant ha glazur a ziv derenn'' (siell [[1405]]).
* Sturienn : ''Jamais en vain''
[PPC]
|-
|[[Restr:Cardin des Nouhes.png|100px]]
|'''Cardin''' <ref>Familh c'henidik eus Bro-Boatev.
- '''Jean''', tailhanter e Les Sables
- '''Jean''', sekretour Stanislas, roue Pologn e 1759, ha pennc'hrefier ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1769;
- '''Jean-Aimé-François''', selaouer ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1778;</ref>
* ''En argant e gebrenn en sabel heuliet gant teir rozenn en gul''
(PPC)
|-
|[[Restr:Cariou.jpg|100px]]
|'''Cariou''' <ref>Aotrounez Kerguiniou, Gouazven, Kernevez, Sant-Visant, e [[Plouilio|Plouillio]]ː ar Rest, Kerilis, Roscerf; Tourelles, e [[Lokeored]].
C'hwec'h rummad; menegioù ha diskouezadegoù eus 1445 da 1543 e Plouillio, eskopti Treger.</ref>
* ''En glazur e deir rodig kentr en aour, 2, 1.''
* Sturienn : ''Urgent stimuli''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Carné.gif|100px]]
|'''de Carné''' <ref>Aotrounez al lerc'h se e [[Noal-Muzilheg]], la Touche ha la Salle, e [[Serent]], Marzen, e [[Azereg (kumun)|Azereg]], Kerdaniel, e [[Laozag]]; beskonted Trouzilit, e [[Plougin]]; aotrounez Keriar, e [[Plourin-Gwitalmeze|Plourin]] (Gwitalmeze); beskonted Coëtquénann, e [[Plougerne]]; aotrounez Crémeur ha Liniac, e [[Gwenrann|Sant-Andrev-Gwenrann]]; Bléhéban ha Trévry, e [[Kaden]]; Cohignec, e [[Berrig]]; Blaison, Trécesson, e [[Kempenieg]]; Rosampoul ha Garspern, e [[Plougonven]]; Coëtcanton e [[Mêlwenn]]; beskonted Trevalaot, e [[Skaer]]; aotrounez Castellan e [[Sant-Varzhin-an-Oud]]; Pratanros, e [[Penharz]]; Kermliver, e [[Hañveg]]; Kerdineau, Plessix-Mareil, e [[Sant-Widel-Skovrid|Saint-Widel-Skovrid]]; beskonted Marcein, e [[Sant-Nazer]]; aoutrounez la Jonchais, e [[Donez]]; la Haultière, e [[Chantenay]]; la Rigaudière , en [[Ankiniz]]; la Roche, e [[Mezansker|Mesansker]]; Carnavalet.
- '''Jean''', mestr ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|Kambr ar C'hontoù]] e 1402;
- '''Sylvestre''', marc'heg an Heureuchin (Ordre du Porc-épic, 1394 / 1498) e 1448 hag an [[Urzh an Erminig|Erminig]] e 1454;
- '''Jean''', Abad Villeneuve; marvet e 1456;
- '''Tristan''', mestr ostaliri hêrezhel ar rouanez [[Anna Breizh|Anna]]; marvet e 1535;
- '''Marc''', e vab, letanant ar Roue e Breizh-Izel, kabiten [[Brest]] ha [[Gwenrann]], kambrellan ha denjentil boutin ar roue Fanch Iñ, anvet gant Herri II gwenaer meur, mestr meur ha adreizher jeneral dourioù ha koadoù Breizh; marvet e 1553;
- nav marc'heg an urzh adalek 1568;
- '''Guillaume''', provost [[Gwerzhav]] e 1532;
- '''Catherine''', abadez la Joie e 1580;
- '''Jérôme''', eil-amiral Breizh, marvet e 1580;
- Gouarnourien [[Brest]], [[Montroulez]], ha [[Kemper]], eus 1566 da 1632;
- un ezel akademiezh c'hall, marvet e 1870. </ref>
* ''En aour e ziv dreustell en gul''
[PPC]
|-
|[[Restr:Cassard de la Pantière.png|100px]]
|'''Cassard''' <ref>Aotrounez la Pantière & Lepan, e [[Gwerzhav]]; la Joue ha la Frusière, e Gwinieg; Pontveix, e [[Konkerel]]; Brossay, e [[Fegerieg]]; le Tertre ha le Port, e [[Sant-Donasian]].
- Selaouerien ha mistri war [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]], adalek 1616;
- '''Pierre''', maer Naoned e 1688;
- '''Jean''', kabiten ouzh rejimant du Guébriant e 1702
</ref>
* ''En argant e leon en sabel, leinet gant div valafenn (pe div wenanenn) ivez en sabel''
Sturienn ː ''Sans venin''
[PPC]
|-
|[[Restr:Du Cellier.gif|100px]]
|'''du Cellier''' <ref>Aotrounez al lerc'h se ha la Ferrière, e [[Keller (kumun)|Keller]]; Beauchesne ha Pastiz, e [[Noal-ar-Gwilen]]; Crévy, e [[Pontkastell-Keren|Pontkastell]]; la Roche, e [[Gwenroc'h]]; Beau-Jardin ha la Souchais, e [[Sant-Albin-ar-C'hestell]]; la Cosnelais, la Roberdais, ha la Humaudais, e [[Malvid]].
- '''André''', kaset gant an Dug a-enep da osselin de Rohan, eskop [[Sant-Maloù]], e 1382;
- '''Jean''', prezidant ouzh ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|C'hontoù]], ha kañsellet ha senesal [[Roazhon]] e 1458.
Familh aet da get.</ref>
* ''En gul e dreustell en brizh, heuliet gant teir fempdiliaouenn en argant''
[PPC]
|-
|[[Restr:Chaffault-d.jpg|100px]]
|'''du Chaffault'''
* ''En geot e leon en aour krabanet, teodet ha kurunennet en gul'' (siell [[1470]]).
[PPC]
|-
|[[Restr:Chapelain de Kerezoult.gif|100px]]
|'''Chapelain de Kerezoult'''
* ''En argant e deir sourin en gul, e c'hrenngonk ivez en gul karget gant ur steredenn en argant''.
[PPC]
|-
|[[File:de la Chapelle.gif|100px]]
|'''de la Chapelle''' <ref>Aotrounez al lec'h se, er Chapel-Ploermael; Moulleg; Serent; Pestivien; les Brieux, parrez Plélann-Veur
Menegioù eus 1426 da 1513
'''Olier''', marichal-meur Breizh e 1318</ref>
* ''En gul e dreustell en erminoù''
[PPC]
|-
|[[Restr:Chapperon.jpg|100px]]
|'''Chapperon''' <ref>
Genidig eus Bro-Añjev; aotrounez la Chapperonnière, par. Jallais, e-kichen Beaupréau; Savenières, par. [[Arned|Arned;]] Bernay ha Bourgneuf, e Bro-Boatev.
Meneget e 1437, par. [[Arned|Arned;]], eskopti Naoned</ref>
* ''En argant e zri fenngab en gul''
[PPC]
|-
|[[Restr:Charbonneau.jpg|100px]]
|'''Charbonneau'''
* ''En glazur e dri skoed en argant, 2, 1, heuliet gant dek flourdilizenn en aour, 3, 3, 2, 1.''
(PPC)
|-
|[[Restr:Charette.gif|100px]]
|'''Charette''' <ref>Aotrounez la Bretonnière ha la Thomassière, e [[Saotron]]; parrez [[Monteverzh]]; Beailieu, e [[Koeron]]; l'Ornière de l'étang, la Jou, la Rouillonnais, e [[Sant-Stefan-Brengoloù]]; Boisfoucault, e [[Sant-Masen-ar-Porzh|Sant-Masen]]; Briord, e [[Porzh-Pêr]]; Pellan, Houmeaux, e [[Mouzel]]; baroned la Colinière en 1775 hag aotrounez Boisbriant, e [[Doulon]]; la Contrie, e [[Koufeg]]; markizien la Gascherie e 1775, e [[Chapel-Erzh]]: la Haultière, e [[Chantenay]]; Ardennes e [[Santez-Pezhenn]]; Tiercent, la Verrière, Treget, e [[Kerc'hevrel]]; la Guidoire e [[Kelenneg-ar-Mewan]]; la Ramée, e [[Prevenkel]]; la Guitonnière ?</ref>
* ''En argant e leon en sabel krabanet ha teodet en gul, heuliet gant teir houadan en sabel iziliet ha pigoset en gul, 2, 1''
[PPC]
|-
|[[Restr:Charlet de la Garenne.gif|100px]]
|'''Charlet''' <ref>Familh c'henidik eus Bro Boatev. Aotrounez la Garenne, Esbly, Lassy, Grandval, la Grange, la Poupardière.
- '''Yves''', maer Poitiers e 1486,
- '''Etienne''' ː kuzulier ouzh Breujoù Pariz e 1540,
- '''François''' ha '''Charles''', kuzulierien ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1573 ha 1586;
- '''Jacques''', kadoriad ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|Kontoù Breizh]] e 1592;
- ur floc'h ar Roue e 1720;
- Ar rummad d'Esbly en neus kemmesket gant ar re ''Guémadeuc''.</ref>
* ''En aour e erez en sabel''
[PPC]
|-
|[[Restr:Charon d'Ormeilles.png|100px]]
|'''Charon''', pe '''Charron''' <ref>Familh c'henidik eus Pariz. Aotrounez d'Ormeilles; la Papolière, e [[Doulon]].
- '''Florimond''', jeneral war an arc'hant ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1558.</ref>
* ''En glazur e gebrenn heuliet ouzh kab gant div steredenn, hag ouzh beg gant ur rod, an holl en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Chasteigner-de-la-Chataigneraie.gif|100px]]
|'''Chasteignier''' <ref>Genidik eus Bro-Boatev; aotrounez La Châtaigneraie ha La Roche-Pozay, e Bro-Boatev ; Lindois, e Bro-Angoumois ; Mallevault ; Le Rouvre, La Rochequairie, parrez Saint-Étienne-du-Bois ; La Thébaudais, parrez [[Gevrezeg]] ; Douet-Rouaud, parrez [[Lavreer-Botorel]] ; La Berlaire, parrez [[Henwinieg]] ; Bougon, parrez Bougenez.
Menegoù ha diskouezadegoù eus 1427 da 1513, parrez Gevrezeg, eskopti Roazhon, hag al Lavreer, eskopti Naoned.</ref>
* ''En aour e leonparzh geotet''
[PPC]
|-
|[[Restr:Du Chastellier de Corps-Nuds.gif|100px]]
|'''du Chastellier''' <ref>Aotrounez al lec'h se e Kornuz; la Hautays e Trevo; Preauvé e Gwern; Chatelaugier e Ferred; la Jaroussaye, e Gentieg</ref>
* ''En gul e vrec'h e dehoù loc'hant a-gleiz, o zerc'hel ur vloudilizenn en argant, heuliet gant pevar bezantenn ivez en argant, unan e kab, daou el lezioù, unan e beg''
[PPC]
|-
|[[Restr:Chauvin de la Mulotaye.svg|100px]]
|'''Chauvin''' <ref>Aotrounez la Mulotaye e [[Morzhell]]; l'Espronnière, e [[Sant-Donasian]]; Bois-de-la-Musse ha l'Isle-Neuve, e [[Chantenay]]; l'Espinay, e [[Kerc'hfaou]]; Limaraud, e [[Abarrez]]; Montluc, e [[Sant-Stefan-Brengoloù]]; la Rochefordière, e [[Legneg]]; parrez [[Gwagenez]].
- '''Jean''', prezidant ouzh ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|C'hontoù]] e 1413;
- '''Guillaume''', kañseller an duged Pêr II ha Fañch II, prezidant kentañ ouzh ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|C'hontoù]] e 1456, marc'heg [[Urzh an Erminig]]; marvet er prizonioù [[Gwened]] e 1481;
- '''Yann''', e vab, en ur zimeziñ pennhêrez de la Musse, e gemeras anv hag ardemezioù la Musse</ref>
* ''En argant e deir greskenn en gul, an hini ouzh beg war e eneb''
[PPC]
|-
|[[Restr:Cheminee de Boisbenest.jpg|100px]]
|'''Cheminée''' <ref>Aotrounez Boisbenest, parrez [[Gwaled]] ; la Mesnardière.
Menegioù ha diskouezadegoù eus 1430 da 1544, e Gwaled
- '''Jean''', ezel eus gward [[Klison]] e 1464 ;
- '''Simon''', marc'heg [[Urzh Sant Yann Jeruzalem|Malta]] e 1570
- '''Paul''', marc'heg [[Urzh Sant Yann Jeruzalem|Malta]] e 11612</ref>
* ''En argant e leonparzh en glazur kurunet en aour; e gab en gul karget gant tri fenn leon en argant kurunet en aour''
(PPC)
|-
|[[Restr:Chenu-de-la-Bernardiere.gif|100px]]
|'''Chenu''' <ref>Genidig eus Bro-Añjev; Aotrounez la Bernardière; Lendormière; Clairmont; la Thébaudière ha Boisgarnier, par. [[Keller (kumun)|Keller]]; Cerny; Bas-Plessix; Haut-Fossé; le Chesne, par. [[Lavreer-Botorel]]; Launay, par. [[Koufeg]].
- '''Georges''', mab Pierre, dimezet war dro 1550 gant Madeleine de la Rochecarbon.
- '''Georges''', marc'heg [[Urzh Sant Yann Jeruzalem|Malta]] e 1597;
- '''Jacques''', marc'heg [[Urzh Sant Yann Jeruzalem|Malta]] e 1605;
- '''Hardy''', kabiten kêr ha kastell [[Oudon]], denjentil kambr Ao. ar Priñs e 1668;
Kemesket dant Nicolas de Clays. </ref>
* ''En erminoù; e gab talbennanek etre aour ha gwad a ziv rezenn''
(PPC)
|-
|[[Restr:Cherdel de Traoustang.gif|100px]]
|'''Cherdel''' <ref>Aotrounez Traoustang, e Kamlez</ref>
* ''En argant e ziv naer o gwidilañ penn ouzh penn''
(GdG) (PPC)
|-
|[[Restr:Chéreil des Vergers.png|100px]]
|'''Chéreil''' <ref>Aotrounez les Vergers ?; la Rivière ha la Réauté, e [[Gwikomm]]; la Touche, e [[Plegastell]]; Bléhéban, e [[Kaden]].
- '''Mathurin''', sindik a kuzulier ouzh prezidial [[Roazhon]] e 1689;
- ur sekretour ar Roue e 1738;
- '''Mathurin-Pierre-François''', kadoriad ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1753;
- '''Mathurin-Jean-Paul''', kadoriad ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1778;</ref>
* ''En glazur e lammell en argant''
[PPC]
|-
|[[Restr:Cillart de la Villehélio.gif|100px]]
|'''Cillart''' <ref>Aotrounez Villehelio, e [[Plourc'han]]; Villeneuve, Coatarsant ha Lezerec, e [[Lanvaodez]]; Kerilis ha Kersaliou, e [[Pleuvihan]]; Kerasntivel; Landes; Pratiliy, Kergomar, Suville, e [[Tremelar]]; Kerguezennec, Kermainguy ha Kerantrez, e [[Tredarzeg]]; Clezmeur; Kerouazet
''* '''Henri''', eus parrez [[Pleuvihan]] hag e gwreg Jehanna, o deus diazezet Beauport e 1312.''
''* '''Eudon''', floc'h Charlez Bleiz, bet graet prizonnier gantañ e-kerzh emgann [[Ar Roc'h-Derrien|Ar Roc'h-Derien]] e 1356;''
''* '''Jean''', abad Beauport e 1376;''
''* '''Jean''', floc'h marchosioù Loeiz a Anjou, roue Sikilia; en deus bet digant ar priñs se promesa 11.025 florin en aour, evitañ hag evit an 30 goaf eus e strolland, hag e oa e penn e-kerzh brezel adperc'hennidigezh rouantelez Sikilia e 1384;''
''* '''Pierre''', mab da Yann, dimezet da Gatell la Lande war dro 1423;''
''* '''Geoffroy''''' : ''touet en deus d'an dug etre uhelidi Goeloù e 1437;''
''* '''Toussaint Cillart''', ha '''Jean-Bonaventure-Toussaint''', pennc'hrefierien mirourien-seier e Breujoù Breizh, ar c'hentañ e 1719, an eil e 1760.''
''* ur brigadier troadigiezh e 1780;''
''* Uu penn strollad-listri e 1786;''
''* Triezel bet fuzuilhet e Kiberen e 1795''</ref>
* ''En gul e gorn-hemolc'h en argant, lêrennet heñvel ouzh lammell''
Sturienn ː ''Mon corps et mon sang''
(PPC)
|-
|[[Restr:Clausse de Saint-Néry.gif|100px]]
|'''Clausse''' <ref>Familh c'henidik eus Pikardi. Aotrounez Saint-Néry-en-Valois, Fieury, Marchaumont. Aotrouniezhoù disanvet e Breizh.
- '''Cosme''', kadoriad kentañ ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1547;
- '''Henry''', kuzulier ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1566, mestr meur an Dourioù ha Koadeier Bro-C'hall e 1567;
- Tri eskob, konted Châlons, eus 1572 da 1640</ref>
* ''En glazur e gebrenn en argant, heuliet gant tri fenn leonparzh en aour minellek en gul''
(PPC)
|-
|[[Restr:Le Clavier.gif|100px]]
|'''Le Clavier <ref>Aotrounez a Pageotière, Boisbidé, Moulin, Miniac, e [[Minieg-Morvan]]; la Bassetière, Villenouveaux, Ferrières.
'''Jean''', sekretour ar Roue e 1655;
Daou denjentil e gwenaerezh ar Roue e 1695;
Skourr Minieg e n'eus kemmesket gant ar re ''de France''; Skourrioù all aet da get.</ref>'''
* ''En gul e zaou alc'hwez en argant kein ouzh kein ha lammellet''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Coëtlogon.gif|100px]]
|'''de Coëtlogon''' <ref>Markizien al lerc'h se e 1622, ha Gué-de-l'Isle, e [[Pluvaeg]]; Kerberio, e [[Plistin]]; la Lande, e [[Pazieg]]; beskonted Méjusseaume e 1570 hag aotrounez la Motte-au-Viconte, e [[Reuz]]; baroned [[Ploueg-Grifed]]; aotrounez la Gaudinaye, e [[Ploermael]]; Ancremel, e [[Plouigno|Plouignio]]; Kervegant, e [[Plouzelambr]]; beskonted Louad ha Lezonnet, e [[Louad]]; Kerhel, e [[Lokmikael-an-Traezh|Lomikael]]; Lescrec'h, e [[Taole]]; Pontlo, la Bourdelaye, e [[Kempenieg]]; la Ville-Guyomarc'h, e [[Lanreunan|Laureunan]]; Gué-au-Duc, Bothléven, e [[Klegereg]].
- '''Olivier''', marc'heg an [[Urzh an Erminig|Erminig]], e 1454, prezidant ouzh ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|<nowiki/>]][[Kambr ar C'hontoù|C'hontoù]] e 1462;
- '''Robert''', abad [[Sant-Meven|Saint-Meven]] e 1443; marvet e 1492;
- '''Gilles''', kambrellan an dug Fañch II e 1479;
- Tud-jentil kambr ar roueed Charlez IX hag Herri IV eus 1570 da 1596;
- '''Guy''', abad Saint-Jean-des-Prés, ha goude [[Pempont]], marvet e 1472;
- '''Michel''', abad Lanteneg ha [[Banaleg-ar-Gevred|Banaleg]] (ar Gevred) e 1537;
- '''Gilles''', abad Saint-Jean-des-Prés, marvet e 1506;
- Tri c'huzulier ouzh [[Breujoù_Breizh]] eus 1619 da 1703;
- Un eskob Kernev, marvet e 1706;
- Un abad Bear (?) , eskob Sant-Brieg, ha goude Tournay; marvet e 1707;
- Un abad Saint-Mesmie, en eskopti Châlons, e 1730;
- Un abadez Moutons, en eskopti Avranches;
- Ur marichal-c'hall, bezamiral, ha marc'heg an Urzh, marvet e 1730;
- Ul letanant-jeneral armeoù ar Roue e 1748;
- Daou ezel degemeret dindan enorioù Lez ar Roue e1781 ha 1784
</ref>
* ''En gul e zri skoedig en erminoù''
Sturienn ː ''De tout temps Coëtlogon''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Coëtlosquet.gif|100px]]
|'''de Coëtlosquet''' <ref>Aotrounez al lec'h se, e [[Plouneour-Menez|Plouneour-''Menez'']]; Kerannot, e [[Sant-Tegoneg]]; les Salles; Keralivin he Kerigou, er Minihi Léon; Kerduff; Kergoat; Keroman; Mesgoff; Kermorvan, e [[Plouganoù]]; les Isles (An Enezioù), e [[Gwimaeg]]; Kergoaret; la Pallue, e [[Plougouloum]]; Penlan, e [[Plounez]]; Ranvelin; Portzmeur, e [[Sant-Martin-war-ar-Maez]].</ref>
* ''En sabel hadet gant kanochennoù en argant, e leon kudennek ivez en argant balirant''
(PPC)
|-
|[[Restr:Coligny-d.jpg|100px]]
|'''de Coligny'''
* ''En gul e erez en argant pigoset, iziliet ha kurunet en glazur.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Commacre.png|100px]]
|'''de Commacre''' <ref>Familh c'henidik eus Bro-Berri.
- '''Gille'''s, kloarek-sekretour e 1492; prezidant ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] e 1526;
- '''Maurice''', abad [[Landevenneg]] ha Boken e 1526;
- '''Laurent''', abad Toussaint Angers e 1554.</ref>
* ''En argant e deir moualc'henn en sabel''
[PPC]
|-
|[[Restr:Cornulier.gif|100px]]
|'''Cornulier''' <ref>Aotrounez la Haudelinière, Lucinière, Montreuil, baron ha goude kont la Roche e 1718, e [[Enorzh]]; aotrounez la Haye, e [[Santez-Lusenn]]; la Touche, e [[Nozieg]]; beskonted [[Reudied]]; aotrounez Gravelles, e [[Santez-Onenn]]; markizien Château-Frémont e 1683; e [[Sant-Ervlon-ar-Roz|Sant-Ervlon]]; kont Vair, e [[Arned]]; aotrounez Bois-Maqueau ha la Sionnière, en [[Tilhieg]]; kont Largouët, en [[An Elven|Elven]]; baron [[Mousterlez]]; aotrounez la Caraterie ha la Pajotterie, e [[Sant-Stefan-Melveurzh|Sant-Stefan- Melveurzh]] ; de Pezle, de Lorière, la Grande-Haye, Jasson ha Malnoë, en [[An Dosenneg|Dossenneg]]; baroned Lanvaux, e [[Gregam]].
- Pierre de la Haudelinière hag e vab Pierre, tro-war-dro kabiten an akebuterien war marc'h an aotrou Kastell-Briant e 1487 ha 1525.
- Daou maer Naoned e 1569 ha 1605;
- Daou jeneral war an Arc'hant e 1570 ha 1588; Ur c'habiten a hanter-kant den, gouarnour Naoned e 1596;
- Daou vestr-meur war Dourioù ha Koadeier ha gwenaerien-meur Breizh e 1602 ha 1642;
- Pierre, abbad Sant-Meven, Blanche-Couronne, ha Santekroaz Gwengamp, ha tro-war-dro eskop Landreger ha Roazhon (marvet e 1639);
- Claude, aluzenner ar Roue, abbad Blanche-Couronne (marvet e 1681);
- Seizh kadoriad gant tog adalek 1640;
- Pevar c'hadoriad ouzh ar C'hontoù adalek 1674;
- Parzek c'huzulier ar Stad;
'- Daou marc'heg Sant-Lazar e 1681 ha 1723;
- Ur marc'heg Malta e 1764, rener la Roche-Villedieu, e 1774;
- Ur penn ran-arme eus luioù ar Roue e Bro-Vande (marvet e 1843)
- Ur c'hommandant fuzuilherien war droad, bet lazhet e Sebastopol e 1855,
- Un eil-amiral e 1868 (marvet e 1886)</ref>
* ''En glazur e arbenn-c'harv en aour, leinet gant ur vrizhenn erminig en argant''
Sturienn ː ''Firmus ut cornus''
[PPC]
|-
|[[Restr:Cosnoal de Saint-Georges.png|100px]]
|'''Cosnoal'''<small>, pe</small> '''Cosnoual''' <ref>Familh c'henidik eus Bro-Saoz. Aotrounez Saint-Georges, e [[Lostenk]]; Crano, en [[An Ignol|Ignol]]; Kerverien, e [[Sant-Karadeg-Tregonvael]]; Lieuzel, e [[Plegadeg]], Kerhuélic, e [[Baod]].
- '''Pierre''', mestr [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] e 1531/2;</ref>
* ''En argant e deir groaz pavek ha divouedet en sabel''
[PPC]
|-
|[[Restr:Coué du Brossay.png|100px]]
|'''Coué''' <ref>Aotrounez Brossay, e [[Ranneg]]; Trégoudan; Kergurioné, e [[Krac'h]]; Salarun, e [[Teiz]].
- '''Jean''', en deus sinet feur-emglev [[Gwenrann]] 1381;
- '''Julien''', selaouer ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] e 1503</ref>
* ''En argant e dreustell en sabel, heuliet gant teir flourdilizenn en gul''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Couëtus.gif|100px]]
|'''de Couëtus''' <ref>Aotrounez al lerc'h se e [[Karantoer|Karentoer]]; la Villelouais ha la Vallée, e [[Kempenieg]]; la Brétaudière, e [[Sant-Filberzh-Deaz|Sant-Filberzh]]; [[Ar Roc'h-Wenn|ar Roc'h-wenn]]; Penros ? </ref>
* ''En argant e arbenn-c'harv en gul''
[PPC]
|-
|[[Restr:Couperie de la Carizière.png|100px]]
|'''Couperie''' <ref>Aotrounez la Carizière, en [[An Hae-Foazer|Hae-Foazer]]; Porthereau, e [[Gwerzhav]]; la Bogerie (?); la Lande ha Tartifume, e [[Porzh-Pêr]].
- '''Michel''', chuin [[Naoned]] e 1616;
- '''Maurice''', selaouer ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1617</ref>
* ''En glazur e dreustell en argant karget gant teir rozenn en gul, hag heuliet ouzh kab gant div steredenn en aour hag ouzh beg gant ur greskenn en argant''
[PPC]
|-
|[[Restr:Courmeau de Leurmen.gif|100px]]
|'''Courmeau de Leurmen'''
* ''En gul e deir c'hregilhenn en argant.''
[GLB] [PPC]
|-
|[[Restr:De la Coussaye de Fougeray.png|100px]]
|'''de la Coussaye''' <ref>Familh c'henidik eus Bro-Boatev.
Keloù ebet diwar-benn aotrouniezhoù e Breizh.
- '''Trajan de la Coussaye''' a zo bet mestr war ar C'hontoù e 1588, jeneral war an argant, ha kadoriad ouzh ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|C'hontoù]] e 1601.</ref>
* ''En gul e leon en aour; e gab en argant karget gant teir steredenn en glazur''
* Sturienn ː ''Patriæ subsidient astra leonis''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Coutances-de-la-Celle.gif|100px]]
|'''de Coutances''' <ref>Genidik eus [[Touren]]. Aotrounez la Celle, e Touren ; Boisdais ; la Bouvardière, parrez [[Sant-Ervlan]] ; Vigneu, parrez [[Koeron]] ; la Haye-Mahéas, e [[Sant-Stefan-Brengoloù]] ; la Mallève, e [[Chantenay]] ; Baillou. • '''Jean''', aotrou Négron, maer [[Teurgn|Tours]] e 1479 • '''Sidrac''' ha '''Louis''', marc'heien [[Urzh Sant Yann Jeruzalem|Malta]] e 1575 ha 1595 • '''Valentin''', dimezet e 1570 gant Claudine Poidras • Ur floc'h d'ar roue [[Loeiz XIV (Bro-C'hall)|Louis XIV]] e 1702.</ref>
* ''En glazur e ziv dreustell en argant, heuliet gant teir bezantenn en aour etre an treustelloù, laket 2 ha 1.''
*Sturienn ː ''Constantia, justicia et fidelitate''
(PPC)
|-
|[[Restr:Crocelay de la Violais.png|100px]]
|'''Crocelay'''
* ''En argant e sourin en gul heuliet gant teir melchonenn en sabel''
(PPC)
|}
== D ==
{| class="wikitable"
|[[Restr:Daghon de la Justonnière.gif|100px]]
|'''Dachon de la Justonnière''' <ref>Aotrounez la Justonnière, la Bérangeraye, la Varanne-Saint-Père ha les Rigaudières, e [[Mezansker]]; la Ragotière, la Billière ha la Salmonière, e [[Sant-Ervlon-ar-Roz|Sant-Ervlon-ar-Ro]]<nowiki/>z; Lorière, e [[Nozieg]]; Flessan.
'''Jean''', aotrou la Justonnière, aet da Anaon e 1498, dimezet da uillemine Cuischard, tad ha mamm '''François''', a veve e 1529, pried Jeanne Blanchet, itron la Bérangeraye; diganto '''Guillaume''' ha '''Jean'''.
'''Guillaume''', tad '''Jean''', tad-kozh '''Jacques''', kuzullier ou prezidial ha chuin [[Naoned]] e 1697, dimezet e 1599 da Anne Cassard, e ziskennidi staliet e bro Añjev, en o mesk ur marc'heg-floc'h mestr-meur urzh Malta e 1779, hag ur merc'h degemeret e Saint-Cyr e 1786</ref>
* ''En gul e zaou leonparzh en aour an eil dreist egile''
[PPC]
|-
|[[File:Daen-d.jpg|100px]]
|'''Daen'''
* ''En glazur e zri arbenn demm en aour kerneliet ivez en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Danguy du Redys.gif|100px]]
|'''Danguy''' <ref>Familh c'henidik eus Orleañs. Aotrounez Redys; la Hulonnière, e [[Tarvieg]]; l'Ecurais, e [[Faouell]]; le Manais ?; la Blanchardaye, e Gwagenez.
- Ur chuin [[Naoned]] e 1680;
- daou mestr war [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] adalek 1723;
- '''Jacques Danguy''', jeneral war [[Kambr ar C'hontoù Breizh|an Arc'hant]] e 1730;
- ur c'habiten-kommandant rejimant Bassigny e 1778, bet tapet gant ar Vandeiz e [[Pembo]] ha dibennet e [[Naoned]] e 1793.</ref>
* ''En argant e wezenn-bin diwriziet c'heotet, hebiaet gant div vrizhenn erminig en sabel''
|-
|[[Restr:Daniel de la Motte.gif|100px]]
|'''Daniel de la Motte''' <ref>
Aotrounez la Motte, beli Dinan. Ardamezeg 1690. Keloù muioc'h ebet.</ref>
* ''En glazur e deir steredenn en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Daniel de Kergomar.gif|100px]]
|'''Daniel de Kergomar''' <ref>
Aotrounez Kergomar ha Beaupré, e [[Korle]]; Kervegan, e [[Botoha]].
- '''Yves''', allouez Korle e 1705;
- '''Christophe-Clair''', penn barner-konsul [[Naoned]] e 1774, ha maer Naoned e 1789; aet da Anaon e 1817.</ref>
* ''En gul e lammell en aour, heuliet e kab hag e beg gant ur bezantenn ivez en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Danisy du Ver.png|100px]]
|'''Danisy''' <ref>Aotrounez Ver; Bogat ha Lessac, e [[Gwenrann]]; ka Briordais, e [[Sant-Pêr-Raez]]</ref>
* ''En argant e leon en sabel; e gab en aour karget gant teir greskenn en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Dantec de Tromorgant.png|100px]]
|'''Le Dantec''' <ref>Aotrounez Tromorgant, e [[Perroz-Gireg]]; Kervern, e [[Lannolon]]</ref>
* ''En argant e deir greskenn en sabel''
[GLB] [PPC]
|-
|[[Restr:Danvel de la Garenne.png|100px]]
|'''Danvel''' <ref>Aotrounez la Garenne, e [[Gwiler-Porc'hoed]]; Kerrouault ?; la Ville-Augan (?)
- '''Jamet''', o vevañ e 1513, dimezet gant Perrine Marion.</ref>
* ''En sabel e lammell en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Derval.gif|100px]]
|'''de Derval'''
* ''En gul e nav bezantenn en aour, 3, 3, 3.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Domaigne.jpg|100px]]
|'''de Domaigné''' <ref>Aotrounez [[Dovanieg]], parrez an anv se, ha la Rouxière, e [[Pozieg]], eskopti [[Roazhon]]
- '''Guy''', marc'heg [[Urzh Sant Yann Jeruzalem|Rodez]] e 1440, ha komandour ar [[Gwerc'h-Breizh|Gwerc'h-Breiz]]<nowiki/>h e 1452;
- '''Jean''', soudard gward ar [[Gwerc'h-Breizh|Gwerc'h-Breiz]] e 1464</ref>
* ''En argant e gebrenn en sabel, heuliet gant teir dorzhell en gul''
[PPC]
|-
|[[Restr:Dondel de Montigny.gif|100px]]
|'''Dondel''' <ref>Familh c'henidik eus Bro-Vaen. Aotrounez Montigny. Brangolo; Pendreff, e [[Kaodan]]; Keranguen, e [[Henbont|Sant-Jili-Henbont]]; Kergonano, e [[Baden (Mor-Bihan)|Baden]]; Faouëdic, e [[Plañvour]]; Vaujouan, e [[Alaer]]; Trévoazec; du Parc;
- '''Guillaume''', merstr ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] e 1661; kuzulier ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1666;
- '''Marc''', jeneral ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] e 1686;
- '''Jean-François''', eskob Dol, marvet e 1767.</ref>
* ''En glazur e c'hourballask en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Doré de Beausoleil.png|100px]]
|'''Doré''' <ref>Aotrounez Beausoleil ?; Lorière ( e [[Yaoued]])
- '''Pierre''' Doré de Lorière, selaouer ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1709.
- '''Jean''' Doré de Lorière, pennalvokad ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1725.</ref>
* ''En glazur e fesk treustellet en aour, heuliet ouzh kab gant daou fenn leon en argant hag ouzh beg gant ur greskenn ivez en argant''
[PPC]
|-
|[[Restr:Du Dresnay.png|100px]]
|'''du Dresnay''' <ref>Aotrounez al lec'h se e [[Plougraz]]; Kervizien, e [[Skrigneg]]; Kerradennec, Kerroue, de Kerbihan ha Tregoad, e [[Logivi-Plougraz]]; Trobodec, [[Gurunuhel]]; Pontelory, Kercourtois, e [[Karaez-Plougêr|Plouger-Karaez]], Tredieg, e [[Rieg]]; ar Roz, e [[Banaleg]]; Locdu, par. e [[Louergad]]; Leslec'h ha Kerjean, e [[Plistin]]; Douron, [[Plegad-Moezan]]; Trobescont ha Keramezre, e [[Plegad-Gwerann]]; Pluscoat, e [[Bear|Botlezan]]; Roc'h-Huon, e [[Bear|Trezelan]]; Launay , e [[Brelevenez (Lannuon)|Brelevenez]]; Kerbaul, e [[Kastellaodren|Kastellaudren]]; Roc'hou, e [[Plouezoc'h]]; Castellennec, e [[Henvig]]; Coëtilézec, e [[Pleiber-Krist|Pleiber-Khrist]]; Lohennec, e [[Sant-Tegoneg]]; Kerlaudy ha Rosnevez, e [[Plouenan]]; Penaru, e [[Kastell-Paol|Minihy (Leon)]]; Pontplancoët, e [[Plougouloum]]; baron [[Mousterlez]].</ref>
* ''En argant e groaz eoriek en sabel, heuliet gant teir c'hregilhenn en gul''[PPC]
|-
|[[Restr:Le Duc de la Busnelaye.gif|100px]]
|'''Le Duc''' <ref>Aotrounez la Busnelaye, la Moinerie, eskopti Sant-Maloù.
- '''Guillaume''', kuzulier ouzh [[Grands Jours|Grands-Jours]] e 1520; provost [[Roazhon]]; bet noblet e 1557
- '''Julien''', e vab, kuzulier ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1554.
Familh kemmesket gant hini Becdelièvre e 1590.</ref>
* ''En gul e deir melchonenn en aour; e gab en argant''
|-
|
|'''Dwrgalet'''
Aotrounez Kerloioù, parrez Plouilio.
Bet dizarbennet e [[1670]], beli [[Montroulez]].
Ardamez ebet.
|-
|[[Restr:Noir-l-2.jpg|100px]]
|'''Le Noir'''
* ''En argant e c'hwec'h ruilhenn en gul gouremet ; ur skoed en glazur ouzh kondon''.
|}
== E ==
{| class="wikitable"
|-
|[[Restr:Eberard.jpg|100px]]
|'''Eberard''' <ref>Aotrounez le Colombier, e [[Pleudehen]].
- '''Joscelin''', test e diazezidigezh Sant-Maloù [[Dinan]] e 1489;
- '''Gilles''', unan eus ar Re-Unanet Sant-Maloù hag o deus aloubet ar c'hastell e 1590;
- ur sekretour ar Roue 1703.</ref>
* ''En glazur e deir greskenn en argant, 2 ouzh kab, 1 ouzh beg, ur steredenn en aour ouzh kondon''.
[CDH] [PPC]
|-
|[[Restr:Des Ebles.gif|100px]]
|'''des Ebles''' <ref>Keloù ebet diwar benn an aotrouniezhoù.
'''Perrot''', en deus sinet feur-emglev [[Gwenrann]] e [[Lambal]] e 1381.</ref>
* ''Dougen a ra ul leon savant'' (livioù dizanavezet)
[PPC]
|-
|[[Restr:De l'Ecluse de Longraye.gif|100px]]
|'''de l'Ecluse''' <ref>Aotrounez Longraye, Trevoedel, eskopti Kernev ([[Beuzeg-ar-C'hab|Beuzeg]] ?). Ardamezeg 1696</ref>
* ''En argant e gebrenn en sabel heuliet gant daou delfin geotet ouzh kab ha gant un aval-pin ivez en geot ouzh beg''
[PPC]
|-
|
|'''de l'Ecorse''' ː gwelout '''de Lescorce'''
|-
|[[Restr:Eder de Beaumanoir.jpg|100px]]
|'''Eder''' <ref>Aotrounez Beaumanoir, en al [[Al Leslae|Leslae]]; baron la Fontenelle, e [[Tregaeg]]; aotrounez la Villedoré ha la Villeraoul e [[Sant-Brieg|Saozon-Sant-Brieg]], Guerligon en [[Kaouennieg]], Kerrien, e [[Treglañviz]], la Haye ha la Mastinais, e [[Merzhelieg]], l'Ongle ha la Motte-Isar, e [[Gwenred]].
- '''Guillaume''', en deus sinet emglev Gwenrann 1364;
- '''Raoullet''', prezidant e ar Gontoù e 1417;
- '''Guillaume''', eskob Sant-Brieg (aet da Anaon e 1431);
- '''Jean''', marc'heg an Erminig e 1454;
- '''Guillaume''', abad Sant-Gweltaz ha Boken, ha goude eskob Kernev (aet da Anaon e 1546)
- '''Guy''', Unannet brudet, gouarner Douarnenez, bet laket d'ar marv e 1602;
</ref>
* ''En gul e dreustell en argant, heuliet gant teir fempdiliaouenn ivez en argant''
[PPC]
|-
|[[Restr:Edern.gif|100px]]
|'''Edern''' <ref>Jacques Edern, chuin [[Kastell-Paol]] hag asagn ar milis.</ref>
* ''En gul e sourin en argant, hedet gant c'hwec'h steredenn en aour, 3, 3''
[PPC]
|-
|[[Restr:Edevin du Plessix-Bouchet.gif|100px]]
|'''Edevin''' <ref>Aotrounez Plessix-Bouchet, e [[Sant-Ervlan]]; Maisonneuve, e [[Kordevez]]; la Sénéchallais ?; Boisaliette (?)
- un ezel bet digemeret en urzh an noblañs da vare Breujoù 1754.</ref>
* ''En glazur, e gebrenn faoutek en aour, heuliet gant tri sparfell ivez en aour''
[PPC]
|-
|[[File:Ellen-ledinec.jpg|100px]]
|'''Ellen de Ledinec'''
* ''En sabel e gastell en aour.''
|-
|[[Restr:L'Epervier.png|100px]]
|'''l'Epervier''' <ref>Hervez Guy le Borgne, hep ditour all ebet.</ref>
* ''En glazur e sparfell en argant, etre e grabanoù ur skourrig loreen en aour''
[GlB]
|-
|[[Restr:De l’Épervier - de l'Espervier.gif|100px]]
|'''de l'Epervier / de l'Espervier''' <ref>Aotrounez le Plessis-Raffray, e [[Dovanieg]]; la Bouvardière ha Langevinière, e [[Sant-Ervlan]]; la Gascherie, e [[Chapel-Erzh]]; l'Epine-Gaudin, e [[Sant-Juluan-Kankell|Sant-Juluan- Kankell]]; [[Lavreer-Botorel]];ː Briort, e [[Porzh-Pêr]]; Bois-Cornillé, e [[Izeg]]; la Richardais, e [[Mousterel-ar-Veineg|Mousterel]]; Boisglé, e [[Kesoue]]; la Gaillarderie, e [[Malvegon]]; l'Aulnaye ha la Haultière, e [[Chantenay]]; [[Orvez]]; [[Trelier]]; la Verrière, e [[Sant-Donasian]]; la Bourdinière, e [[Kastell-Tepaod]].
- '''Robert''', marc'heg an Erminig e 1454;
- '''Jean''' ː kañseller Breizh eus 1439 da 1445; eskob Sant-Brieg e 1450; eskob Sant-Maloù eus 1450 da 1486; Kadoriad kentañ ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|Kambr ar C'hontoù]] e 1477 ha 1486; marvet e 1486.
- '''Arthur''', gwenaer bras Breizh e 1488.</ref>
* ''En glazur e lammell en aour, heuliet gant peder bezantenn ivez en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Arsac-d.jpg|100px]]
|'''d'Arsac / d'Erzac'''
* ''En sabel e erez dispak en argant pigoset ha krabanet en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De L'Espinay de la Hauteville.png|100px]]
|'''de l'Espinay''' <ref>'''de L'espinay''' : Aotrounez al lerc'h se, Hauteville, Trémar, Buhel, Lalier, Malary, e [[Plesei]]; Chaffault ha la Roche-Ballue, e [[Kervegon]]; Monceaux, Brétaudières ha Pesle, e [[Sant-Filberzh-Deaz|Sant-Filberzh]]; Briort ha Prénouveau, e [[Porzh-Pêr]]; Vilaire, la Pommeraye; Clouzeaux, Bedouan, e [[Donez]]; Housseau, e [[Kerc'hfaou]].
Pemp rummad; diskouezhadeg 1544 e Kervegon.
- '''Jean''', mab Pierre, teñzorer-jeneral eus 1499 da 1524, dimezet gant Bertranne Robelot;
- '''Jean''', selaouer ouzh ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|C'hontoù]] e 1515;
- '''Guillaume''', dimezet e 1544 gant Marie du Chaffault, itron al lerc'h se ha Monceaux;
- daou floc'h ar Roue e 1744;</ref>
* ''En argant e zri bod-spern geotet''
* Sturienn ː ''Sequamus quò fata vocant''
[PPC]
|}
== F ==
{| class="wikitable"
|-
|[[Restr:Fablet.jpg|100px]]
|'''Fablet''' <ref>Aotrounez la Motte (?), eskopti Roazhon.
Ur c'huzulier er prezidial, maer, letanant-jeneral ar polis, ha kannad Roazhon er Stadoù e 1780;</ref>
* ''En gul e groaz en argant karget gant pemp brizhenn erminig en sabel, e gab en glazur karget gant teir steredenn en argant.''
* sturienn : Ex voto publico
[PPC]
|-
|[[Restr:Fabre.jpg|100px]]
|'''Fabre''' <ref>Aotrounez les Oroux (?), hep muioc'h titouroù.
Ne ouzer ket resis m'az eus ul letanant archerien e Gwened e 1780, en anv se, tad ur baron an impalaeriezh, letanant-jeneral e 1832( marvet e 1858), e oa eus ar familh-se. (PPC)</ref>
* ''En glazur e gebrenn en argant heuliet e kab gant daou morzhol en aour hag e beg gant ur garreg ivez en aour war ur savenn en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Fabri de Bonnepart.gif|100px]]
|'''Fabri''' <ref>Familh c'henedig eus bro Toskana; aotrounez Bonnepart, e [[Teiz]], eskopti Gwened.
- '''Guillaume''', chaloni [[Naoned]] ha prokulor an Dug e lez Roma e 1484;
- un dilennad eus parrez [[Baod]] e 1513;
- '''Jacques''', letanant-jeneral [[Gwened]] eus 1558 da 1570;
- '''Jean''', abad [[Landevenneg]] e 1561</ref>
* ''En glazur e sourin en aour karget gant ur rozenn en gul, hag heuliet gant div steredenn en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Fabroni.gif|100px]]
|'''Fabroni''' <ref>Familh c'henidik eus bro Italia. Aotrou e Breizh e [[Presperieg]], [[Ploermael]], Baen (?), [[Algam]].
- '''Paul''', bet broadet dre lizheroù e 1566, dimezet da Françoise Allory, hag o deus bet Alexandre, aotrou le Gras, prokulor ar Roue e [[Ploermael]] e 1607, dimezet gant Anne Bréhault.
- Kuzulierien e [[Breujoù Breizh]]
e
1698, 1731, 1749</ref>
* ''En glazur e sourin en aour karget gant tri morzhol en sabel, heuliet ouzh kab gant ur pellen en argant ha gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Fagon.gif|100px]]
|'''Fagon''' <ref>Familh c'henedik eus Pariz.
- '''Antoine''', mab d'ur medisin Louis XIV, ha Marie Noisereau, abad [[Sant-Meven]], eskob Lombez, hag eskob [[Gwened]] e 1719; aet da Anaon er bloaz 1742.</ref>
* ''En glazur e leon savant e kleiz en aour, o sellout ouzh un danvad tremenant en argant, war ur savenn geotet; heuliet ouzhkab kleiz gant un heol en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Du Fail.gif|100px]]
|'''du Fail''' <ref>Barradur ar re Raguenel. Aotrounez al lec'h se e [[Domloup]]; Château-Létard, e [[Sant-Ervlon-an-Dezerzh|Sant-Ervlon]]; la Hérissaye, e [[Pleveleg]];
- '''Raoul''', test e-barzh un donezonadur d'an abati Savigné e 1148;
- '''Noël''', kuzulier e prezidial ha goude e Breujoù Roazhon e 1571; aozer meur a levrioù diwar barnadurezh ; aet da Aaon e Roazhon er bloaz 1591</ref>
* ''Palefarzhet etre argant ha sabel.''
[PPC]
|-
|[[File:Faucigny-lucinge-d.jpg|100px]]
|'''de Faucigny-Lucinge'''
* ''Peuliet etre aour ha gul a c'hwec'h pezh, hag a zo Lucinge.''
[PPC]
|-
|[[Restr:La Faye de Saint-Genis.gif|100px]]
|'''de La Faye de Genis''' <ref>Familh c'henedigk eus bro Limousin; Aotrounez Genis.
- '''Laurent''', eskob [[Sant-Brieg]] e 1375; treuzkaset da [[Avranches]] e 1379; aet da Anaon er bloaz 1391</ref>
* ''En gul e groaz en argant; e gab gourc'hranellek ivez en argant''
[PPC]
|-
|[[Restr:De La Faye de la Grignonnaye.png|100px]]
|'''de La Faye de la Grignonnais''' <ref>Aotrounez la Grignonnais, e Felgerieg ?; Perron, e [[Bozeg]].
- Ur chuin [[Naoned]] e 1661;
- '''Jean''', lez-rener kevrenn medisinerezh skol-veur Naoned e 1696</ref>
* ''En arc'hant e dreustell en gul karget gant teir daerenn en argant, hag heuliet ouzh kab gant ur skeudenn heol en gul hag ouzh beg gant un tan ivez en gul''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Feydeau.gif|100px]]
|'''Feydeau''' <ref>Familh c'henidig eus Bro-Marche.
Aotrounez e Breizh eus Plessix, e parrez [[Nizon]], eskopti Kernev.
Hi deus roet '''Louis''', kuzulier ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1632, ur melestrour Breizh e 1716.</ref>
* ''En glazur e gebrenn an aour heuliet gant teir c'hregilhenn ivez en aour''
(PPC)
|-
|[[Restr:Fontaine-dl.jpg|100px]]
|'''de la Fontaine'''
* ''En glazur e dreustell skoulmet en aour heuliet gant teir c'hregilhenn en argant, 2, 1.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Fontlebon.jpg|100px]]
|'''Fontlebon''' <ref>Genidig eus Bro-Boatev; aotrounez al lec'h se, Loptière; la Ville-Solon, e [[Plerin]]; la Jartière, e Saint-Igneuc ([[Lanyugon]]); la Domneraye, e [[Ploareg|Ploareg;]] la Lande; Carivan; Chantelou; la Cornays.
- '''Olivier''', marc'heg e 1264;
- '''Jacques''', marc'heg Sant-Yann-Jerusalem e 1515, difenner Rodez e 1522;
- '''Pierre''', gouarnour evit Charles du Quélennec, baron ar [[Pont-'n-Abad|Pont]] e 1561,dimezet gant Marguerite Renaud;
- kabitened [[Hazhoù-Bazeleg|Hazhoù]] ha [[Kevrieg]], ha tudjentil kambr ar roue Herri IV e 1590;
- ur merc'h e Saint-Cyr e 1787. </ref>
* ''En argant e zri ererig en sabel''
[PPC]
|-
|[[Restr:Forest-goasven.jpg|100px]]
|'''de la Forest de Goasven'''
* ''En glazur e c'hwec'h fempdeliaouenn en aour, 3, 2, 1.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Fortia.gif|100px]]
|'''Fortia''' <ref>Familh c'henidik eus Bro-Avignon. Aotrounez Plessix-Fromentière; Cléreau; Paradis; Urban.
- '''Bernard''', kuzulier ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1556;
- '''Marc''', prezidant kentañ ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|Kontoû Breizh]] e 1551 </ref>
* ''En glazur e dour en aour, mogeriet en sabel, war ur menez a c'hwec'h tamm geotet''
[PPC]
|-
|[[Restr:De France de la Billais.gif|100px]]
|'''de France''' <ref>Aotrounez al lec'h se, e [[Gwinien]]; la Billais; les Touches; les Vergers; la Bouëxière; Pléduc
- '''Jacques''', kuzulier ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1589;
- '''Jean''', e vab, marc'heg [[Urzh Sant Yann Jeruzalem|Malta]] e 1580, denjentil kambr ar Roue e 1606;
- ur merc'h e Saint-Cyr hag ur floc'h ar Roue e 1729;</ref>
* ''En argant e deir flourdilizenn en gul''
(PPC)
|-
|[[Restr:Fresneau de la Couronnerie.png|100px]]
|'''Fresneau''' <ref>Aotrounez la Couronnerie, e [[Kerc'hfaou]]; la Templerie, e [[Kastell-Tepaod]]; la Blanchardière ha l'Ebaupin, e [[Gwerzhav]].
- Ur chuin [[Naoned]] e 1686;
- Selaouerien ha mistri ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] adalek 1695;
- ur jeneral ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar arc'hant]] e 1727;
- un teñzorer Bro-C'hall e 1774;
- ur sinet an enebadurioù e 1788.</ref>
* ''En argant e onnenn diwriziek c'heotet, hebiaet gant div steredenn en glazur''
(PPC)
|}
== G ==
{| class="wikitable"
|[[Restr:Gabard.jpg|100px]]
|'''Gabard''' <ref>Aotrounez e [[Gwerzhav]], [[Sant-Filberzh-Deaz]], [[Merzhelieg]], [[Sant-Pêr-Raez]], Teieleg, [[Kerlouevig]], [[Pornizh]] (Itron-Varia), [[Bouez]].
'''- Jean''', aotrou la Noë, tad da François, doktor war an droed hag unan eus kabitened gwarnizon '''Naoned''' e 1543, bet noblet e 1547; dimezet, 1° da Jeanne Giraud, 2° da Louise Brecel;
- daou c'huzulier e [[Breujoù Breizh]], adalek 1573;
- ur provost ar varichaled e 1617; ur marc'heg an Urzh e 1638</ref>
* ''En gul, div steredenn en aour ouzh kab, ur greskenn en argant ouzh beg.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Gabillard.jpg|100px]]
|'''Gabillard''' <ref>Genidig eus [[Mederieg]].
Ur penn-ofiser er brezelioù ar chouanerezh, bet noblet e 1816.</ref>
* ''En argant e gaouenn en glazur, lagadek, pigosek hag iziliek en gul, heuliet ouzh dehoù gant ul lilienn en gwirion hag ouzh kleiz gant ur c'hleze en gul dornek en aour ; e gab en errminoù''.
[PPC]
|-
|[[Restr:Gabriau-de-Riparfons.gif|100px]]
|'''Gabriau''' <ref>Genidik eus bro Boatev.
Daou c'huzulier e [[Breujoù Breizh]] adalek 1594.</ref>
* ''En glazur e c'harv o tremen en aour.''
[PPC]
|-
|[[File:Gac-l.jpg|100px]]
|'''Le Gac de Lansalut'''
* ''En aour e leon en sabel, krabanet ha teodet en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Gadagne.gif|100px]]
|'''de Gadagne''' <ref>Familh c'henidik eus Provañs.
- Un aluzenner ar rouanez Louise de Lorraine, abad [[Lokentaz]] e 1582 (aet da Anaon e 1593).</ref>
* ''En gul e groaz garzentek en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le-Gall.jpg|100px]]
|'''Ar Gall'''
* ''En argant e leon krabanet ha teodet en aour ; div dreustell balirant en aour.''
|-
|[[Restr:Garic-d.jpg|100px]]
|'''de Garic'''
* ''En argant e galon en gul, kurunennet en aour.''
|-
|[[Restr:Garic-rondour-d.jpg|100px]]
|'''de Garic de Roudour'''
* ''En argant e dreustell en gul heuliet gant teir c'hregilhenn ivez en gul, 2 ouzh kab, 1 ouzh beg.''
|-
|[[Restr:Garnier-2.gif|100px]]
|'''Garnier'''
* ''En argant e ziv sourin en gul, c'hwec'h kregilhenn ivez en gul ouzh c'houremm, 2, 2, 2.''
|-
|[[Restr:Gibon.gif|100px]]
|'''Gibon''' <ref>Barradur eus ar re ar [[Porc'hoed]]; aotrounez al lerc'h se, e [[Pluverin]]; Grisso, e [[Gregam]]; Coëtlagat, e [[Gwened|Sant-Padarn]] (>Gwened); Keralbaud ha Pargo, e [[Ploveren]]; Kerizoët, e [[Pleskob]]; Coëtsal, e Itron-Varia ar Menez; la Ville-Pelotte, e [[Gwinien]]; Rogudas, e [[Aradon]].
Menegioù eus 1448 à 1536.
* '''Guillaume''', eskob [[Roazhon]] e 1358;
* '''Jean''', prezidant ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] e 1422 ha komiser evit adaozadeg mogajoù eskoptioù [[Roazhon]] ha [[Gwened]];
* '''Jean''', sekretour ha kuzulier an Dug, prokulor-jeneral ouzh ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|C'hontoù]] ha kannad an dugez Anna e-kichen an Impalaer ha ar roue Bro-Saoz er bloaz 1400;
* Daou c'huzulier ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1717 ha 1738;
* Un abad [[Pornizh]] e 1777,
* Ul letanant-jeneral e 1820.
* Daou ezel bet digemeret ouzh enorioù Lez ar Roue e 1785 ha 1788.
</ref>
* ''En gul e deir manal ed en aour''
PPC]
|-
|[[Restr:Gibot de la Périnière.gif|100px]]
|'''Gibot'''
* ''En argant e leonparzh en sabel''
(PPC)
|-
|[[Restr:Gicqueau des Sorinières.png|100px]]
|'''Gicqueau''' <ref>Aotrounez les Sorinières ?; la Pouparderie ha Souché, e [[Sant-Enion-al-Lenn-Veur]].
- '''Jaques''', mirour al Levrioù ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] e 1647;
- '''Nicolas''', prokulor ar Roue ouzh prezidial [[Naoned]] e 1696</ref>
* ''En argant e sourin en gul karget gant ur c'hlazard en aour, heuliet gant daou c'hreunaval en glazur''
(PPC)
|-
|[[Restr:Goaffuec-d.jpg|100px]]
|'''de Goaffuec'''
* ''En argant e deir fempdeliaouenn en glazur, 2, 1 ; ur voualc'henn en glazur ouzh kondon.''
|-
|[[Restr:Goalez.jpg|100px]]
|'''Goalez'''
* ''En gul e greskenn en argant heuliet gant c'hwec'h kregilhenn ivez en argant, 3, 3.''
|-
|[[Restr:Goallon-d.jpg|100px]]
|'''Goallon'''
* ''En erminoù e deir zreustell en sabel.''
|-
|[[Restr:Goaradur-d.jpg|100px]]
|'''Goaradur'''
* ''En gul e ziv greskenn en argant kein-ouzh-kein.''
|-
|[[Restr:Goarand-l.jpg|100px]]
|'''Goarand'''
* ''En aour e dreustell en sabel, heuliet gant teir melchonenn ivez en sabel, 2, 1.''
|-
|[[Restr:Godet-bzh.gif|100px]]
|'''Godet'''
* ''En argant e wezenn-olivez c'heotet, heuliet gant c'hwec'h c'hregilhenn en glazur peuliet, teir ouzh pep tu ; e gab sourinet a c'hwec'h pezh etre argant ha sabel.''
|-
|[[Restr:Goheau des Kamonnières.gif|100px]]
|'''Goheau''' <ref>Aotrounez les Jamonnières, parrez [[Sant-Filberzh-Deaz]], Livernière, parrez ar [[Chapel-Huelin]], la Maillardière, parrez [[Gwerzhav]], l'Ile-de-Bouin; Souché ha [[Sant-Enion-al-Lenn-Veur|Sant-Enion]], parrez an anv se; la Brossardière; la Roulliére; la Ville-Morice; les Bretesches, parrez [[Reudied]]; Pois-Gautier, par. [[Sant-Pêr-Raez|Sant-Pêr Raez]]; la Haye-Tessondeau ha la Jennière, par. [[Gwaled]]; de Maumusson, par. [[Sant-Eler-Kaleon]]; Prénouveau, Plessix ha Branday, par. [[Porzh-Pêr]]; Bois-Macé, par. [[Oudon]]; Bois-de-la-Motte; la Jarrie.
- '''Jean''', floc'h e-barzh un diskouezadeg 1371;
- '''Jean''', aotrou Sant-Enion, dimezet gant Marie de Goulaine, intañvez e 1450;
- '''Jean''', abad [[Banaleg-ar-Gevred]], marvet e 1509;
- '''René''', marc'heg [[Urzh Sant Yann Jeruzalem|Malta]] e 1572.</ref>
* ''En gul e zri helm war dreuz en argant''
(PPC)
|-
|[[Restr:Gonidec-l.gif|100px]]
|'''Le Gonidec'''
* ''En argant e deir sourin en glazur.''
(PPC)
|-
|[[Restr:Gouer-l.jpg|100px]]
|'''Le Gouer'''
* ''En glazur e zri heol en aour, 2, 1.''
[HGG]
|-
|[[Restr:Gouere.jpg|100px]]
|'''Gouere'''
* ''En argant e leonerer en gul, krabanet, teodet ha pigoset en aour.''
[HGG]
|-
|[[Restr:Gouesdin-d.jpg|100px]]
|'''du Gouezlin'''
* ''En glazur e wezenn-bin en aour e frouez ivez en aour, ar c'hef karget gant ur c'honikl en argant.''
[ADV] [HGG]
|-
|[[Restr:Goff-l.gif|100px]]
|'''Le Goff'''
* ''En argant e gastell en sabel.''
|-
|[[Restr:Goaz-Froment-d.jpg|100px]]
|'''Goaz-Froment'''
* ''En argant e deir eilenn treustellet en gul heulliet gant dek moualc'henn en sabel, 4, 3, 2, 1.''
|-
|[[Restr:Goaz-quelen-d.jpg|100px]]
|'''Goaz-Kelenn'''
* ''En aour e dreustell en sabel karget gant teir wezenn en argant.''
|-
|[[Restr:Goazmoval-d.jpg|100px]]
|'''Goazmoval'''
* ''En glazur plezhek en argant a c'hwec'h pezh; ur greskenn en gul ouzh kab.''
|-
|[[Restr:Goulard de Marsays 1.gif|100px]]
|'''Goulard''' <ref>Genidig eus Bro-Boatev, aotrounez Marsays; Beauvais; Sainte-Rame; la Vergne; la Boulaye; la Voulte; Theil (?); la Rochepallière, e [[Sant-Ervlon-ar-Roz|Sant Ervlon]]; Launay, e [[Koufeg]].
- '''Colas''', dimezet e 1445 Mabille de Montalembert;
- '''Louis''', gourvab ar rev a-us, gouarnour evit kont priñs Navarra, adalek Herri IV, dimezet gant Marguerite de Talleyrand, merc'h priñs de Chalais; lazhet e-kerzh ar Saint-Barthélémy e 1572;
- '''Henri''', gouarnour [[Gwenrann]] hag [[ar Groazig]] e 1660.</ref>
* ''En glazur e leon en aour (neuz all ː en argant) krabanet, teodet, ha kurunet en gul''
(PPC)
|-
|[[Restr:Guéguen de la Villecolué.gif|100px]]
|'''Guéguen''' <ref>Aotrounez la Villecolié hag ar C'hos, e [[Hilion]]; la Croix-Cholin, e [[Ploufragan]].
- '''Guillaume''', bet ganet e [[Lambal-Arvor|Lambal]], kadoriad kentañ [[Kambr ar C'hontoù Breizh|Kambr ar C'hontoù]] Breizh, e 1485; abad ar [[abati Sant Salver|Salver-Santel]] e [[Redon]], hag eskop [[Naoned|Naoened]]; marvet e 1506.
- '''Jean''', kuzuilier ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1568</ref>
* ''En argant e wezenn-olivez c'heotet; e c'hrenn-balefarzh en erminoù, karget gant div kadvouc'hal en gul peuliek''
|-
|[[Restr:Guéhéneuc de la Villeneuve.gif|100px]]
|'''Guéhéneuc''', pe '''Guéhenneuc''' <ref>Aotrounez la Villeneuve ha la Vieuville, e Toussaints ?; Garnouët, la Porte, ha Launay-Caro, e [[Mozhon]]; Goishue, e [[Lanhelen]]; la Bruyère, e [[Landujan]]; Lantricher; la Forestrie, Treffouët, la Ville-Morin, le Roz, Chantepie, le Paz; la Rivière, e Saint-Léger ?; Lozier, e [[Pluvaelgad]]; la Roncière, Glécouët ha Coëtuhan, e [[Brehant-Loudieg]].</ref>
* ''En glazur e leon leonparzhet en argant, heuliet ouzh kab gant div vlourdilizenn ivez en argant''
(PPC)
|-
|[[Restr:Guéhéneuc de la Briançais.gif|100px]]
|'''Guéhéneuc de la Briançais'''
* ''En gul e leon en argant heuliet gant pemp steredenn en aour, 2, 2, 1; e c'hrenngonk en glazur''
(PPC)
|-
|[[Restr:Guéhéneuc.gif|100px]]
|'''Guéhéneuc''' <ref>Ur melestrour eus ar c'hoadoù, kont eus an impalaeriezh, senedour ha goude par eus Bro-C'hall; tad d'ul letanant-jeneral e 1830, ha d'ar varichalez Lannes, dugez Montebello.</ref>
* ''Troc'het; ouzh 1, en geot e c'hleze en aour; ouzh 2, en glazur ha skoedig en aour, heuliet ouzh c'hourem gant pemp steredenn argant''
(PPC)
|-
|[[Restr:Goazouhalle-d.jpg|100px]]
|'''de Goazouhalle''' <ref>Diasur eo ar stumm brezhonek.</ref>
* ''En gul e dreustell en argant, diforc'het ouzh kab gant un drailhenn en aour a bevar bastell.''
|-
|[[Restr:Goheau des Kamonnières.gif|100px]]
|'''Goheau'''
* ''En gul e zri helm war dreuz en argant''
(PPC)
|-
|[[Restr:Gouern-de-la-porte.jpg|100px]]
|'''Gouern de la Porte'''
* ''En aour e zaou leonparzh en gul, an eil dreist egile.''
[HGG]
|-
|[[Restr:Guido de Villeneuve.png|100px]]
|'''Guido''' <ref>Aotrounez Villeneuve, e [[Baod]]; Rest, Kermainguy ha Kergall, e [[Gregam]]; Bourgerel, e [[Baden (Mor-Bihan)|Baden]]; Beaupréau; Leslay; Bregoharn; Kervazo, e [[Mendon]]; Kerdestaroue, e [[Pleuwigner]]; Kerdrain, e [[Brec'h (kumun)|Brec'h]].
- '''Pierre''', teñzorer Bro-C'hall, ha jeneral war an [[Kambr ar C'hontoù Breizh|Arc'hant Breizh]] e 1644</ref>
* ''En glazur e rodig-kentr en aour e eizh derenn''
(PPC)
|-
|[[Restr:Guiho de la Landelle.png|100px]]
|'''Guiho''' <ref>Aotrounez la Landelle, e [[Donez]]; Monnoël, e [[Konkerel]]; Chaffault, e [[Kervegon]]; la Châzteigneraie ?; Sauldraye ?; Trégomar.
- '''Mathurin''', prokulor jeneral sindik kumuniezh Naoned e 1607;
- '''Henry''', pennalvokad ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|Kambr art C'hontoù Breizh]] e 1695;
'''- Jean-Henry''', pennalvokad ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|Kambr art C'hontoù Breizh]] e 1730;</ref>
* ''En gul e gab en argant karget gant teir brizhenn erminig en sabel''
(PPC)
|-
|[[Restr:Guiller.gif|100px]]
|'''Guiller''' <ref>Aotrounez Kerroue, Kerjegu, e [[Plougernevel]]; Glageolet, Kerfily, e [[Groñvel]]; Kernevez, e [[Pellann]]; Coëdiguel, e [[Bubri]]; Keriergarz, Sant-Armel, Kernic, e [[Plusulian]]; Feunteun-Pêr, e [[Pleurdud]]</ref>
* ''En aour e sourd en sabel o tislonkañ flammoù en gul''
(PPC)
|}
== H ==
{| class="wikitable"
|-
|[[File:Habasque.jpg|100px]]
|'''Habasque''', e brezhoneg '''an Habask''' <ref>Aotrounez Tregoadalan, e [[Plouganoù]].
Ar skourr Tregoadalan kemeset gant ar re '''La Haye''' e 1568.</ref>
''e galleg ː'' Le Doux
* ''En aour e zaou leon en gul, an eil dreist egile''.
[PPC]
|-
|[[Restr:Habel2.jpg|100px]]
|'''Habel''' <ref>Aotrounez la Touche, e [[Pleven]]; Meutel, e [[Plevenon]]; Penguilly, e [[Landehen]]; la Haydurand, Saint-Mirel, e [[Plened-Yugon]]; Kerhuis, Kermarquer ?
- '''Alain''', bet test e-barzh un donezadur graet gant Geoffroy de Penthièvre e Sant-Albin-ar-C'hoad e 1167;
- '''Pierre''', aotrou la Touche, hag e gwreg '''Anne Paignon''', aet da Anaon e 1438.</ref>
* ''En argant e deir joskenn moc'h-gouez en sabel diframmet en gul, 2, 1.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Haffont-d.jpg|100px]]
|'''Haffont''' <ref>Aotrounez Kerulat, e [[Pornaleg-Leskonil|Pornaleg]]; Lestriagat, e [[Triagad]]; Kerescant, Pratmaria, e [[Lokmaria-Kemper|Lokmaria]].
Meneget etre 1426 ha 1562 e [[Plouivel]] (?), [[Pornaleg-Leskonil|Pornaleg]], [[Triagad]], [[Beuzeg-ar-C'hab]].
- '''Henri''', o vevañ e 1426, dimezet gant '''Amice de Lezongar''';
- ur merc'h e Saint-Cyr 1788;
- ur c'habiten troadegiezh bet fuzuilhet e [[Kiberen]] e 1795</ref>
* ''En gul e gudon en argant pigoset hag iziliet en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Haicault du Pont.gif|100px]]
|'''Haicault''' <ref>Aotrounez du Pont, e [[Tourig]].
Ur maer [[Kastell-Briant]] e 1696</ref>
* ''En argant e sourin en glazur''
[PPC]
|-
|[[Restr:Harouis de la Rivière.gif|100px]]
|'''Harouys''' <ref>Aotrounez la Rivière, la Seilleraye, l'Epinay, ha la Pétorie, e [[Kerc'hfaou]]; la Touche, e [[Tarvieg]]; Lontis-Férusseau, e [[Gorre-Goulen]]; Teillé, e [[Sant-Ervlan]].
- '''Olivier''', teñzorer eneral Breizh e 1530;
- '''Guillaume''', sekretour ar Roue, ha pennc'hrefier an Dorfedoù ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1551;
- '''Charles''', kuzulier ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1573;
- maered [[Naoned]] eus 1571 da 1625;
- '''Louis''', prezidant kentañ ouzh ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|C'hontoù]] e 1619</ref>
* ''En aour e deir sourin en gul, pep hini karget gant tri benn unkorn en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Hersé.gif|100px]]
|'''de Hersé'''
* ''En glazur e deir oged en aour''.<ref>Familh c'henidik eus bro mVaen; aotrounez al lec'h se, du Coudray, de Rubesnard.
Un eskob [[Dol]] e 1767;
Ur vikel-vras ha priol Kernitron, e [[Lanneur]], bet fuzuilhet e [[Kiberen]] e 1795;
Un eskob [[Naoned]] e 1838, aet da Anaon e 1849.</ref>
|-
|[[Restr:Heureau du Temple.png|100px]]
|'''Heuro''' <ref>Aotrounez ''an Templ''. (n'ouzer ket pe-hini ǃ ). (Ardamezeg 1696).
- '''Jean''', pennalvokad ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1670.</ref>
* ''En argant e sourin en gul, heuliet gant div rodig-kentr ivez en gul''
[PPC]
|-
|[[Restr:Hévin de la Thébaudaye.gif|100px]]
|'''Hévin'''
* ''En glazur e eor en arc'hant heuliet gant div steredenn ivez en arc'hant''<ref>Familh c'henidik eus Bro Iwerzhon. Aotrounez la Thébaudaye, e [[Gevrezeg]]; Margat.
- '''Pêr''', alvokad e Roazhon,
- '''Pêr''', e vab, juriskonsul , prokulor-sindik ha kannad kentañ Roazhon e 1671; aet da Anaon e 1692;
- un marc'heg-skañv mirourien ar Roue, bet gloazet e-kerzh emgann Steinkerque e 1692;
- ur penn-c'hrefier eus an Imbourc'hioù e 1756</ref>
|-
|[[Restr:Du Hirel.gif|100px]]
|'''Hirel''' <ref>Aotrounez al lec'h se e [[Pledran]]; la Juallère, e [[Kersaout]].
- '''Guillaume''', en deus sinet feur-emglev [[Gwenrann]] 1381
- '''Françoise''', itron Hirel, dimezet gant Jean Budes, bet lazhet e-kerzh emgann Rosbec e 1382</ref>
* ''En argant e deir groazell en sabel''
|-
|[[Restr:Huchet-de-la-Huchetaye.gif|100px]][[Restr:Huchet de la Huchetaye.gif|100px]]
|'''Huchet'''
* ''En argant e zri hucher en sabel''
neuz all ː
* ''Palefarzhet; ouzh 1 ha 4, en argant e zri hucher en sabel; ouzh 2 ha 3, en glazur e c'hwec'h c'hanochenn toull en argant 3, 2, 1''
|-
|[[Restr:Ugues.jpg|100px]]
|'''Huon'''
* ''En glazur e garv tremenant en argant, kernielet ha krabanet en aour.''
[PPC]
|}
== I ==
{| class="wikitable"
|-
|[[Restr:Iffer-d.jpg|100px]]
|'''d'Iffer''' <ref>Aotrounez al lec'h se ha Rougeraye, [[Egineg]].
'''Acharis''' en deus sinet emglev [[Gwenrann]] 1381</ref>
* ''En argant e zri ezev en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Iffert.jpg|100px]]
|'''Iffer'''
''Iffer'', ''Iffert''
* ''En sabel e zri ezev en aour.''
[HGG]
|-
|[[Restr:Imbault.jpg|100px]]
|'''Imbault''' <ref>Familh c'henidik eus bro Bonthieu; aotrounez la Mothe; la Charlottière, e bro Douren; Ramezeaux, Mesnil-le-Fêtu; Marigny, e-kichen Orleans̃. Bet dalc'het e 1668, beli Naoned.
- '''Pêr''', kabiten ur gompagnunezh kezeg-goaferien, dimezet da vMichelle Postel en Abbeville e 1448;
- '''Guillaume''', bet lazhet e-kerzh emgann Saint-Quentin e 1557;
- '''Melaine''', eus kezeg-skañv an Daofin 1666;
- ur merc'h e Saint-Cyr e 1701;
- ur penn-c'hrefier e [[Breujoù Breizh]]
e 1720;
- Ul lodenn eus ar familh se staliet e Saint-Domingue.</ref>
* ''En gul e bemp c'housourin en argant.''
* Sturienn ː ''Evertendum gigantes''
[PPC]
|-
|[[Restr:Imbert de la Rastardière.jpg|100px]]
|'''Imbert''' <ref>Familh c'henidik eus bro Boatev; aotrounez la Rastardière, e [[Henwinieg]]; la Patouillère ha la Gibrais, e [[Sant-Sebastian-an-Enk|Sant-Sebastian]].Bet dizarbennet e 1668, beli Naoned
- '''Jean''', tailhanter dineroù Breizh e 1660</ref>
* ''En sabel e ziv gebrenn en argant.''
[CDH] [PPC]
|-
|[[File:Ynisan.jpg|100px]]
|'''Inizan'''
* ''En aour e dreustell en gul, heuliet gant div ruilhenn ivez en gul e kab hag unan e beg.''
|-
|[[Restr:D'Invrande.gif|100px]]
|'''d'Invrande''' <ref>Aotrounez e [[Plegeneg]], eskopti Dol.
- '''Charles''', ofiser e meur a veli e 1869</ref>
* ''En glazur e deir rodig-kentr en argant''
[PPC]
|-
|[[Restr:Irland de Burnben.gif|100px]]
|'''Irland''' <ref>Familh c'henidik eus Bro-Skos, bet dalc'het e Bro-Boatev e 1667. aotrounez [[Burnben]], Beaumont, Bazoges, Lavau, Fiefclairet.
- '''Jean''', kuzulier ouzh Breujoù Breizh e 1581;
- '''Charles''', kuzulier ouzh Breujoù Breizh e 1617; goude-se letanant war an dorfedoù ouzh prezidial [[Poitiers]] e 1620, ha maer ar gêr se e 1626;
- '''Louis''', ezel ouzh Akademiezh c'hall e 1679.</ref>
* ''En argant e ziv dreustell en gul, heuliet ouzh kab gant teir steredenn en glazur''
[PPC]
|-
|[[File:Isle-br.jpg|100px]]
|'''de l'Isle''' <ref>Tri rummad eus an anv se gant ar ardamezioù se.
1. Rummad kentañ ː Aotrounez al lerc'h se ('''''An Enez''''' en Brezhoneg), e [[Mousteruz]]; Mezaubran, er [[Ar Vinic'hi|Vinic'hi]]; Goazanarc'hant, e [[Plourivoù]]; Ville-Mario, e [[Sant-Ke-Porzh-Olued|Sant-Ke]]; Verger, e [[Tredarzeg]]; Kerverzic, e [[Plistin]].
- '''Radulphe''', kroaziad e 1248
- '''Geoffroy''', test e-barzh imbourc'h santelezadur Sant-Erwan, e 1330;
- '''Pierre''', eskob Landreger e 1324.
Ar skourr henañ kemmesket gant ar re '''''Kerleau''''', war dro 1595;
Ar skourr Mezaubran kemmesket gant ar re '''''Le Guales''''', e 1540.
2. Eil rummad ː Aotrounez la Cormeraye, e [[Chapel-Erzh]]; Pineau, Barre-Sauvage, Pezeries, e [[Kastell-Tepaod]]; la Verrrie, la Gironnière, e [[Santez-Lusenn]]; la Nicollière ha la Noë-Talbot, e [[Gwerzhav]]; la Ferté, e [[Gwaled]]; la Gravelle, e [[Meliner]]; Fiefrosti ha la Bretonnière, e [[Saotron]]; la Mariélière; Souchais; Molière; Dreneuc, e Baen (?)
3. Trivet rummad ː Aotrounez al lerc'h se, Kerbaol, Penanprat, Kergomar, e [[Gwimaeg]]; Cludon; ar C'hroashent.
- '''Guillaume''', maer [[Naoned]], e 1658.</ref>
* ''En gul e zek hanochenn en aour, 4, 3, 2, 1.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De l'Isle de Kerham.gif|100px]]
|'''de l'Isle de Kerham''' <ref>Aotrounez Kerham, e [[Kamlez]], eskopti Landreger. Keloù muioc'h ebet.</ref>
* ''En argant, e deir fempdiliaouenn en gul; ur vlourdilizenn en glazur ouzh kondon''
[GlB] [PPC]
|-
|[[Restr:De l'Isle-de-Kervidou.jpg|100px]]
|'''de l'Isle''' <ref>Aotrounez al lerc'h se e [[Plouganoù]]; Kervigou e [[Lanneur]].
Skourr henañ kemmedket war dro 1445 gant ar re '''La Haye'''.
Goude-se, an aotrouniezh a zo tremenet gant ar re '''''Toupin,''''' '''''des Seillons''''', '''''le Chossec'''''.
Skourr Kervidon kemmesket gant ar re '''''le Borgne'''''. </ref>
* ''Sourinet etre aour ha glazur a c'hwec'h pezh; e gonk a-zehoù en gul, karget gant ur vlourdilizenn en argant''
Sturienn ː ''A chacun son rang''
[PPC]
|-
|[[Restr:De l'Isle en Gal.gif|100px]]
|'''de l'Isle en Gal''' <ref>Aotrounez al lerc'h se e [[Ploueskad]]; Feunteunsant; Keriliz e [[Sant-Nouga]].
Menegioù ha diskouezadegoù eus 1444 ha 1434, e Sant-Nouga ha Tregondern</ref>
* ''En gul e dour kranellet en argant, heuliet gant div c'hleze ouzh beg en argant, krogennoù en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Des Isles de Cambernon.gif|100px]]
|'''des Isles''' <ref>Familh c'henidik eus Bro-Normandi; Aotrounez Cambernon; Libanderie, la Fosse-Hingant, e [[Sant-Kouloum]], eskopti Dol.</ref>
* ''En argant e leon e, sabel, teodek en gul, ha kurunet en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Isnard.gif|100px]]
|'''Isnard''' <ref>Genidik eus bro Savoie. Aotrounez Castello; kont eus la Monta.
- '''Thomas''', kuzulier dug Bro-Savoie, abad Sant-Melen e 1619; aet da Anaon er bloaz 1659</ref>
* ''En aour e lammell en gul, heuliet gant ur rodig-kentr en glazur ouzh pep konk''
[PPC]
|-
|[[Restr:Ivette de Boishamon.gif|100px]]
|'''Ivette''' <ref>Aotrounez Boishamon ha Maugason, e [[Domloup]]; la Garenne; Benazé, e [[Noal-ar-Gwilen]].
- '''Pierre''', selaouer ouzh ar Gontoù, bet nobel e 1417.</ref>
* ''en glazur e gebrenn en argant, heuliet gant teir fempdiliaouenn ivez en argant''
[PPC]
|-
|[[Restr:Izarn de Fraissinet.gif|100px]]
|'''Izarn''' <ref>Genidik eus Bro Rouergue; Aotrounez Fraissinet; Haussy; kont Valady e 1701.
- Ur gouarnour [[Gwenrann]] ha [[ar Groazig]] e 1765</ref>
* ''en gul, e levran en e red en argant; e gab en glazur karget gant teir steredenn en aour''
[PPC]
|}
== J ==
{| class="wikitable"
|-
|[[File:Jacob-kerjegu.jpg|100px]]
|'''Jacob''' <ref>Aotrounez la Vasse-Ville, Kerigou ha la Ville-Neuve, e [[Kraozon]]; Kerjegu, e-kichen [[Gwengamp]]; Pontguennec ha Runaudren, e [[Perroz-Gireg|Perroz]]; Prado, [[Vidé]] (?); Lescouët, Lesquivit, e [[Dirinonn]].
Bet dizarbennet e 1670, belioù [[Kemper]] ha [[Lannuon]].
- '''Michel''', abad Saint-Maurice Karnoed (marvet e 1554)
- '''Amaury''', allouer [[Landreger]] e 1594</ref>
* ''En gul e gebrenn en argant heuliet gant teir c'hregilhenn ivez en argant''
[PPC]
|-
|[[Restr:Jacobin-l.jpg|100px]]
|'''Le Jacobin''' <ref>Aotrounez Mazarc'hant ha Brondusval, er [[Kastell-Paol|Minihi- Leon]]; Dourduff, l'Estang, Kervasdoue, e [[Plougouloum]]; Kercourteis, e [[Karaez-Plougêr|Plougêr-Karaez]], Chef-du-Bois / Penn-ar-C'hoad, e [[Ar Forest-Fouenant|Locamand]] (ar Forest-Fouenan).
Anvet eus marc'hegiezh gozh e 1668; eizh rummad; menegioù ha diskouezadegoù eus 1443 da 1534, er Minihi-Leon.
- '''Jean''', pried Jeanne de Roscoët e 1443, tad ha mamm '''Yves''', dimezet gant Jeanne Le Rouge, eus tiegezh Bourouguel.
- '''Henry''', abad Sant-Vazhe e 1515;
- Tri c'huzulier e [[Breujoù Breizh]] e 1646, 1681, 1687;
Skourr Keramprad kemesket gant ar re BUTAULT e 1704;
Skourr an Dourduff kemesket gant ar re DERVAL war dro 1714.</ref>
* ''En argant e skoed en glazur ouzh kondon, heuliet gant c'hwec'h ruilhenn en gul ouzh c'houremm, 3, 2, 1.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Jacquelot de la Mothe.gif|100px]]
|'''Jacquelot''' <ref>Familh c'henidik eus bro Añjev; Aotrounez la Mothe ha la Villeneuve, e [[Kistinid]]; Boisrouvray, en [[An Tilh|Tilh]]; Beaufort, e [[Plergar]]; baron Camzillon, e [[Mesker]]; aotrounez Gué-de-l'Isle, e Pluvaeg; la Sauldraye, e [[Gwidel]]
- '''Jean''', kuzulier e Breujoù Pariz e 1553, tad '''Adrien''', kuzulier e pezidial Anger, dimezet gant Jacquemine des Landes, hag o deus bet '''Adrien''', kuzulier e [[Breujoù Breizh]] e 1576; dimezet gant Lucrèce Nouault; kuzulierien all e Breujoù Breizh e 1689, 1703, 1729, 1770; un denjentil boutin eus kambr ar Roue e 1650; ur vikel vras [[Gwened]], abad Sant-Yann-ar-Pradoù ([[Gilieg]]) e 1794.</ref>
* ''En glazur e gebrenn en argant, heuliet ouzh kab gant daou bav ivez en argant, hag ouzh beg gant ul levranez choukant ivez en argant ha gwakoliet en aour''
[PPC]
|-
|
|'''Jaffrez''' ː gwelout '''Geffroy'''
|-
|[[Restr:Jagu de Trobescont.gif|100px]]
|'''Jagu de Trobescont''' <ref>
Aotrounez Traou ar Beskont e [[Sant-Laorañs]].
Keloù muioc'h ebet.</ref>
* ''En sabel e deir dreustell en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Jagu de Mesaudren.gif|100px]]
|'''Jagu de Mesaudren''' <ref>Aotrounez Mez-Aodren, e [[Gwimaeg]]; Prat-Meur, Pont-Izaag, Langouere, Kerangouez e [[Plouganoù]]; Kersalio ha Launay, e [[Pleuvihan]]; Kerneguez, [[Montroulez|Sant-Mazhe Montroulez]]</ref>
* ''En sabel e leon en argant heuliet gant teir steredenn ivez en argant''
[PPC]
|-
|[[Restr:Jahou de l'Epinay.gif|100px]]
|'''Jahou''' <ref>Aotrounez l'Epinay, e [[Sant-Sinforian]]; la Turpendoie, e [[Lalieg]]. Siell 1419.
- '''Guillaume''', alvokad lez-azezoù e 1427.</ref>
* ''En gul e dreustell en argant, heuliet gant teir greskenn ivez en argant''
[PPC]
|-
|[[Restr:Jaillard.gif|100px]]
|'''Jaillard''' <ref>Familh c'henidik eus Bro-Boatev; dalc'het eno e 1667; Aotrounez la Maronnière, Moiron, Saint-Juire.
Familh kemmesket e Breizh gant ar re Perron, Blanchard du Bois de la Musse, Rado du Matz, Pantin de la Guère ha Parcevaux. </ref>
* ''En glazur e zri dour en aour''
Sturienn ː ''Turres fortitudo tenuit''
[PPC]
|-
|[[Restr:De la Jaille de la Jaille.gif|100px]][[Restr:De la Jaille (alias).gif|100px]]
|'''de la Jaille''' <ref>Familh c'henidik eus Bro-Añjev. Aotrounez al lerc'h se; eus [[Porzhig]], Sant-Mikael-ar-C'hoad; baroned Mathefelon ha Durtal; aotrounez la Haye, e Saint-̥Mars de l'Olivier; la Provostière, et [[Banvre]].
- '''Yvon''', dimezet gant Mahaut, itron Porzhig wae-dro 1263,
- '''Yvon''', bet lazhet e-kerzh emgann [[Ar Roc'h-Derrien|ar Roc'h]] er bloaz 1347. </ref>
* ''En argant e groaz gwerzhidet en gul'' (siell 1196)
neuz all ː
* ''En aour e leon leonparzhet en gul, heuliet gant pemp c'hregilhenn en glazur'' (siell 1300)
[PPC]
|-
|[[Restr:De la Jaille de Beuxes.gif|100px]]
[[Restr:De la Jaille de Beuxes 2.gif|100px]]
|'''de la Jaille''' <ref>Skourr ar re a-us; bet dalc'het gant melestradur [[Teurgn]] e 1668. Aotrounez Beuxes e Bro-Loudun; la Roche-Talbot, e Souvigné; Marsilly; Blonières; Thou; la Garde; Gentay; Chestelet, e Saint-Jean-sur-Erve; la Pellerinais, et Saint-Berthevin; Longlées, en Asnières. Bet dalc'het e 1701 gant melestradur [[Felger]].
- '''Tristan de Beuxes''' en eus heuliet Gwesklin e Bro-C'halisia er bloaz 1386;
- '''Aymar''', aotrou La Roche-Talbot, e oa test en dimeziñ etre Louis de Rohan, aotrou Montbazon, ha Renée du Faou, er bloaz 1491;
- Ur penn-kanolierezh Charette bet lazhet e 1796, e-kerzh embann la Bigaudière;
- Ur jeneral brigadenn e 1870; breur d'ur jeneral rann-arme e 1877, ha d'un eil-amiral e 1883 </ref>
* ''En argant e sourin gwerzhidet en gul''
neuz all
* ''En argant e sourin gwerzhidet en gul; e vevenn en sabel karget gant eizh bezantenn en aour, hag a zo "des Roches"''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Jalesnes.gif|100px]]
|'''de Jalesnes''' <ref>Familh c'henidig eus Bro-Vaen.
Jacques de Chalesnes, marc'heg [[Urzh Sant Yann Jeruzalem|Malta]], ha war lerc'h komandour [[ar Fouilhez]], [[Kemper]], hag [[Sant-Laorañs|ar Palakred]]</ref>
* ''En argant e deir fempdiliaouenn en gul toullet en aour''
(PPC)
|-
|[[Restr:Jegou de Kerloaguennic.jpg|100px]]
|'''Jégou'''
* ''En argant e hucher en sabel, heuliet gant tri banniel en glazur, karget pep hini gant er groazigan avalouek en aour''
(PPC)
|-
|[[Restr:Jouault du Mesnil.png|100px]]
|'''Jouault''' <ref>Aotrounez Mesnil (?).
- '''Christophe''', tailhanter an temzioù-boued ouzh amiraliezh [[Naoned]] e 1696;
- '''Jacques''', pennalvokad ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1700.</ref>
* ''En argant e wezenn-derv c'heotet heuliet gant tri joskenn moc'h-gouez en sabel; e gab en gwad skoret en aour, karget gant teir steredenn ivez en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Jourdain-de-Kerverzic.gif|100px]]
|'''Jourdain''' <ref>Aotrounez Kerverzic, parrez [[Plistin]]; Kerahel, parre [[Bodsorel]].
Menegioù ha diskouezhadegoù eus 1427 à 1543
- '''Yvon''', marc'heg Malta e 1562.
Skourr Kerverzic kemmesket e 1632 gant DE L'ISLE; skourr Kerahel kemmesket gant CALLOËT.
- '''Nicolas''', aotrou la Croix-Neuve (ar Groaz-Nevez ?), eus memes anv hag ardamezioù, bet gantañ titl noblañs e 1639.
Aotrounez du Parc ha de Coutance, parrez [[Taden]], la Guilhommeraye, allouez Dinan, ha de la Lande, bet diarbennet e-kerzh adaozadeg 1668 ha melestradurioù 1701 ha 1714.</ref>
* ''En glazur e greskenn en argant''
sturienn : ''Servire Deo, regnare est''
(PPC)
|-
|[[Restr:Jousseaume-de-Launay.gif|100px]]
|'''Jousseaume''' <ref>Genidig eus Bro-Boatev, Aotrounez Launay, e-kichen [[Thouars]]; Couboureau; markiz la Bretesche e 1657, e [[Maezon-ar-Gwini|Maezon]]; aotrounez la Maillardiére, e [[Gwerzhav]]; la Clavelière, e [[Sant-Leven-Klison]]; [[Tiffauges]], e Bro-Boatev.
- '''Jean''', dre bezañ sujed baronelezh Reuz, a ra le d'an dug Breizh e 1383;
- '''Pierre''', o vevañ e 1445, dimezet gant Lucette Millon;
- '''François''', e vab, dimezet e 1481 gant Guyonne de Beaumanoir;
- '''Christophe''', marc'heg [[Urzh Sant Yann Jeruzalem|Malta]] e 1570;
- '''Charles''', denjentil kambr ar Roue ha marc'heg an Urzh, dimezet e 1608 gant Constance de La Poëze, itron la Bretesche;
- ul letanant-jeneral e 1693, hag ur marichal-kamp e 1788. </ref>
* ''En gul e deir groaz pavek en erminoù''
(PPC)
|-
|[[Restr:Jousselin de Tondest.png|100px]]
|'''Jousselin''' <ref>Aotrounez Tondest, e [[Nivilieg]]; Trévolo, e [[Reoz]];
- '''Jean''' hag e vab '''Pierre''', eus parrez [[Gwenvenez-Penfaou]], bet noblet e 1426;
- daou mestr [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] etre 1610 ha 1636</ref>
* ''En glazur e zri c'hazh-balan en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Juzel du Cosquer.png|100px]]
|'''Juzel''' <ref>Aotrounez Cosquer en [[Lostenk]]; Camper hag ar Park, e [[Kervignag]]; Bothurel, e [[Serent]]; Sant-Kujan, e [[Kleger]]
- '''Jean''', selaouer ouzh ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|C'hontoù]] e 1425;
- '''Guillaume''', teñzorer-jeneral an dug e 1487</ref>
* ''En gul e femp steredenn en aour, 2, 2, 1; e gonk en glazur karget gant ul leon en aour.''
[PPC]
|}
== K ==
{| class="wikitable"
|-
|[[Restr:Kaerbout-d.jpg|100px]]
|'''de Kaerbout / de Kerbout''' <ref>Aotrounez al lerc'h se ha Coësquelen e [[Menieg]]; la Ville̠-Guencal, e [[Gwiler-Porc'hoed]]; la Vallée; e [[Loudieg]]; la Ville-au-Voyer, er [[Ploermael|Chapel-Ploermael]]</ref>
* ''En gul e dri ezev en argant, 2, 1.''
[PPC]
|-
|[[File:Kemper-d.jpg|100px]]
|'''''Kemper'''''
''Quimper (de)''
* ''En argant e leonparzh en sabel heuliet gant teir c'hregilhenn ivez en sabel ouzh kab.''
|-
|[[File:Kenechriou-d.jpg|100px]]
|'''Kenec'hriou'''
''Quenec'hriou (de)''
* Palefarzhet etre argant ha sabel. — Heñvel ouzh ''Kernechriou (de)''.
|-
|[[File:Keradaran-d.jpg|100px]]
|'''de Keradaran'''
* ''En argant e binenn savennet geotet ; e garv en-gwirion tremenant ha balirant war kef ar wezenn''.
|-
|[[File:Keradreux-d.jpg|100px]]
|'''de Kerdreux'''
* ''En glazur e dri c'houleon en aour, 2, 1.''
|-
|[[File:Keradreux-coscro-d.jpg|100px]]
|'''de Keradreux-Coscro'''
* ''En argant e dri leonparzh en glazur, 2, 1.''
|-
|[[File:Keraennech-d.jpg|100px]]
|'''de Keraennec'h'''
* ''En argant e binenn c'heotet karget gant ur big en-gwirion balirant war ar c'hef''.
|-
|[[File:Keraer-d.jpg|100px]]
|'''de Keraer'''
* ''En gul e groaz divoueded en erminoù, eoriek ha divnaerek en aour''.<ref name="KANUS">Ardamezioù kanus.</ref>
|-
|[[File:Keraeret-d.jpg|110px]]
|'''de Keraeret'''
* ''Goudreustellet etre argant ha gul, e ziv naer tal-ouzh-tal peuliet, enweek etre ar goudreustelloù''.<ref name="KANUS" />
|-
|[[File:Keralain-d.jpg|110px]]
|'''de Keralain'''
* ''En gul e leon en aour, krabanet ha teodet en argant.''
|-
|[[File:Keralbaud-d.jpg|110px]]
|'''de Keralbaud'''
* ''En glazur e deir c'hroaz pavek en aour, 2, 1.''
|-
|[[File:Keraldanet-d.jpg|110px]]
|'''de Keraldanet'''
* ''En gul e gab dentek en aour a bemp pezh.''
|-
|[[File:Keraly-d.jpg|110px]]
|'''de Keraly'''
* ''En glazur e deir c'hregilhenn en argant, 2, 1 ; ur flourdilizenn en aour e kondon.''
|-
|[[File:Keralio1-d.jpg|110px]]
|'''de Keralio'''
* ''En glazur e greskenn en argant, heuliet gant teir steredenn ivez en argant, 2, 1.''
|-
|[[File:Keralio2-d.jpg|110px]]
|'''de Keralio''' <ref>Aotrounez al lec'h se e [[Priel]].
Menegioù 1427.
- '''Guillaume''', marc'heg Rodez, bet lazhet e-kerzh aloubadeg ar plas se e 1522.</ref>
* ''En aour e leonparzh en sabel.''
[PPC]
|-
|[[File:Keraliou-d.jpg|110px]]
|'''de Keraliou'''
* En argant e femp brizhenn erminig, 3, 2 ; e gab dentek en sabel a bemp pezh.
|-
|[[File:Kerambellec-d.jpg|110px]]
|'''Kerambeleg'''
''Kerambellec (de)''
* ''En sabel e flourdilizenn en argant, hebiaet gant daou gleze kevliv o beg ouzh kab.''
|-
|[[File:Keramborgne-d.jpg|110px]]
|'''Keramborn'''
''Keramborgne (de)''
* ''En gul e helm war-dreuz en aour, heuliet gant teir c'hregilhenn en argant, 2 e kab, 1 e beg''.
|-
|[[File:Kerampuil-d.jpg|110px]]
|'''Kerampuilh'''
''Kerampuil (de)''
* ''En gul e deir c'houlm en argant, 2, 1.''
|-
|[[File:Kerandais-d.jpg|110px]]
|'''Kerandaez'''
''Kerandais (de)''
* ''Brizhet etre argant ha gul.''
|-
|[[File:Keranflech-d.jpg|110px]]
|'''Keranflec'h'''
''Keranflech (de)''
* En argant e greskenn en glazur karget gant ur rozenn en argant, eilet gant teir c'hregilhenn en glazur, 2, 1.
|-
|[[File:Keranfors-d.jpg|110px]]
|'''Keranforzh'''
''Keranfors (de)''
* En argant e dreustell en glazur leinet gant ur voualc'henn gevliv hebiaet gant div velionenn ivez kevliv ; ur velionenn ivez en glazur e beg.
|-
|[[File:Kerangal-d.jpg|110px]]
|'''Kerangal (de)'''
* En argant e erez dispak en sabel, e vodig olivezenn c'heotet frouezhet en gul etre e grabanoù.
|-
|[[File:Kerangarz-d.jpg|110px]]
|'''Kerangars (de)'''
* En glazur e greskenn en argant.
|-
|[[File:Keranglas-d.jpg|110px]]
|'''Keranglas (de)'''
* En argant e deir zreustell en glazur.
|-
|[[File:Kerangomar-d-dex.jpg|110px]]
|'''Kerangomar (de)'''
* En limestra e vrec'h vaneget a-zehoù, war e zorn un evn kevliv grizilhonet en aour.
|-
|[[File:Kerangomar-d.jpg|110px]]
|'''Kerangomar (de)'''
* En argant e deir zervenn en geot, ur greskenn en gul e kab.
|-
|[[File:Kerangouez-d.jpg|110px]]
|'''Kerangouez (de)'''
* En sabel e deir c'hebrenn en argant.
|-
|[[File:Kerangreon-d.jpg|110px]]
|'''Kerangreon'''
''Kerangréon (de)''
* En aour e ziv dreustell skoulmet en gul, eilet gant eizh moualc'henn gevliv, 3, 3, 2.
|-
|[[File:Keranguen-d.jpg|110px]]
|'''Kerangwenn'''
''Keranguen (de)''
* En aour e leon kudennek en gul.
|-
|[[File:Keranguen-kerdelan-d.jpg|100px]]
|'''Kerangwenn Kerdelan'''
''Keranguen de Kerdelan (de)''
* En argant e deir zorzhell en gul, 2, 1.
|-
|[[Restr:Keranmeal-d.jpg|100px]]
|'''Keranmeal (de)'''
* En argant e greskenn en gul leinet gant teir flourdilizenn gevliv.
|-
|[[Restr:Kerannou-d.jpg|100px]]
|'''Kerannou (de)'''
* Talbennanek etre argant ha sabel ; e sourin en gul karget gant teir melionenn en argant.
|-
|[[Restr:Keranrais-d.jpg|100px]]
|'''de Keranrais''' <ref>Aotrounez al lec'h se e [[Plouared]]; la Rigaudière; Coatcanton, e [[Mêlwenn]]; Kervastard e [[Eliant]]; Coëtrédan; Runfao, e [[Ploubêr|Ploubêr.]]
- Un aotrou kroaziad e 1248;
- '''Alain''', dimezet gant Tiphaine de Pestivien, test e-kerzh santelezadur sant Erwan e 1330;
- '''Olivier''' hag '''Alain''', e niz, flec'h e-kerzh [[Emgann an Tregont]], e 1350;
- '''Even''', dimezet e 1369 gant Tiphaine le Voyer, itron la Rigaudière; en deus sinet emglev [[Gwenrann]] 1381.</ref>
*''Brizhet etre argant ha gul a bemp linenn''.
*Sturienn ː ''Ras ou comble.''
|-
|[[Restr:Kerantour-d.jpg|100px]]
|'''Kerantour (de)'''
* En aour e flourdilizenn en glazur eilet gant teir c'hregilhenn en gul, 2, 1.
|-
|[[Restr:Keraot-d.jpg|100px]]
|'''Keraod'''
''Keraot (de)''
* Palefarzhet : e 1 ha 4 en sabel e vrec'h a-zehoù o terc'hel un evn kevliv ; e 2 ha 3 en argant e gorn-hemolc'h en glazur liammet el lammel en gul.
|-
|[[Restr:Keraudy-d.jpg|100px]]
|'''Keraodi'''
''Keraudy (de)''
* En argant e ziv dreustell en sabel.
|-
|[[Restr:Keraudren-d.jpg|100px]]
|'''Keraodren'''
''Keraudren (de)''
* En glazur e groaz en aour, pep konk karget gant ur steredenn ivez en aour.
|-
|[[Restr:Keraudren-kerguyomar-d.jpg|110px]]
|'''Keraodren a Gergwiomar'''
''Keraudren de Kerguyomar (de)''
* En glazur e dri aval-pin en argant, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kerautem-d.jpg|110px]]
|'''Keraotem'''
''Kerautem (de)''
* En gul e deir zreustell en argant.
|-
|[[Restr:Kerautret-d.jpg|110px]]
|'''Keraotred'''
''Kerautret (de)''
* Gwezboellek etre gul hag aour a c'hwec'h linenn.
|-
|[[Restr:Kerascouet-d.jpg|110px]]
|'''Keraskoed'''
''Kerascouët (de)''
* En gul e ziv hanochenn en argant e kab hag e goulourdrenn en aour e beg.
[GLB] [PPC]
|-
|[[Restr:Kerasquer-d.jpg|110px]]
|'''Kerasker'''
''Kerasquer (de)''
* En argant e ziv gadvouc'hal peuliet en gul.
|-
|[[Restr:Keratry-d1.jpg|110px]]
|'''Keratri'''
''Keratry (de)''
* En glazur e gorn-hemolc'h en argant leinet gant ur rozenn gevliv.
|-
|[[Restr:Keraviou-d.jpg|110px]]
|'''Keraviou (de)'''
* Talbennanek etre argant ha sabel.
|-
|[[Restr:Keravis-d.jpg|110px]]
|'''Keravis (de)'''
* En argant e sourin en glazur karget gant teir c'hregilhenn en argant.
|-
|[[Restr:Kerazgan-d.jpg|110px]]
|'''Kerazgan (de)'''
* En argant e dreustell en gul karget gant ur gup tremenant en aour.
|-
|[[Restr:Kerazmant-d.jpg|110px]]
|'''Kerazmant (de)'''
* En sabel e deir bezantenn en argant.
|-
|[[Restr:Kerbain-d.jpg|110px]]
|'''Kerbain (de)'''
* Barlennet etre argant ha sabel.
|-
|[[Restr:Kerbervet-d.jpg|110px]]
|'''Kerbervet (de)'''
* En gul e deir mailhenn en aour, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kerbescat-d.jpg|110px]]
|'''Kerbeskad'''
''Kerbescat (de)''
* En aour e leon kudennek en sabel, e c'housourin en gul.
|-
|[[Restr:Kerbiquet-d.jpg|110px]]
|'''Kerbiged'''
''Kerbiquet (de)''
* En argant e bempdeliaouenn en sabel.
|-
|[[Restr:Kerbiriou-d.jpg|110px]]
|'''Kerbiriou (de)'''
* En sabel e deir rodig en argant, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kerborio-d.jpg|110px]]
|'''Kerborio (de)'''
* En geot e leon kudennek en argant.
|-
|[[Restr:Kerboudet-d.jpg|110px]]
|'''Kerboudet (de)'''
* En glazur e zaou gleze en argant lammellet e beg. — Heñvel ouzh ''Kersalaun (de)''.
|-
|[[Restr:Kerboulard-d.jpg|110px]]
|'''Kerboular'''
''Kerboulard (de)''
* En gul e erez dispak en argant, krabanet ha pigoset en aour.
|-
|[[Restr:Kerbouric-d.jpg|110px]]
|'''de Kerbouric''' <ref>Aotrounez al lerc'h se e [[Servel]]; Krec'hlec'h, e [[Langoad]]; Goazven, e [[Brelevenez (Lannuon)|Berlevene]]; ar Stêr, e [[Treduder]]; Traonantrez, e [[Priel]]; Kerlast, e [[Kemper-Gwezhenneg|Kemper-Gwezenneg]]; ar Gosker, e [[Louaneg]]; Pontgauthier; Kerloaz, e [[Ploulec'h]]; Pennanec’h, e [[Gwimaeg]]; la Boissière (?).
- '''Rolland''', senesal Léon 1307;
- '''Frañsez''', o vevañ e 1427, dimezet gant Jeanne de Kerléau;
- '''Frañsez''', marc'heg Rodez e 1500; komandour Moulins e Bro-vBourbonnais, marvet e 1518;
- '''Frañsez''', marc'heg Malta e 1577.</ref>
* ''En argant e lammell en gul heuliet gant peder fempdeliaouenn ivez en gul''
|-
|[[Restr:Kerboutier-d.jpg|110px]]
|'''Kerboutier (de)'''
* En argant e binenn c'heotet frouezhet en aour, ur gouezhoc'h tremenant en sabel balirant war ar c'hef.
|-
|[[Restr:Kerbrat-d.jpg|110px]]
|'''Kerbrat (de)'''
* En gul e deir fempdeliaouenn en aour, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kerbreder-d.jpg|110px]]
|'''Kerbreder (de)'''
* Palefarzhet : e 1 ha 4 en glazur e zorn maneget en argant o terc'hel ur sparfell gevliv ; e 2 ha 3 en argant e greskenn en sabel eilet gant c'hwec'h torzhell en sabel, 3, 3.
|-
|[[Restr:Kerbuoch-d.jpg|110px]]
|'''Kerbuoc'h (de)'''
* En argant e sourin en sabel karget gant teir steredenn en aour.
|-
|[[Restr:Kerbusso-d.jpg|110px]]
|'''Kerbusso (de)'''
* En glazur e deir c'hreskenn en aour, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kerbuzic-d.jpg|110px]]
|'''Kerbuzig'''
''Kerbuzic (de)''
* En sabel plezhek en aour, ur ruilhenn gevliv e kab.
|-
|[[Restr:Kerhallic-d.jpg|110px]]
|'''Kerc'hallig'''
''Kerhallic (de)''
* En argant e dreustell en glazur leinet gant ur voualc'henn gevliv. — Heñvel ouzh ''Kergalic (de)'' ha ''Kergoz (de)''.
|-
|[[Restr:Kerhalz-d.jpg|110px]]
|'''Kerc'halz'''
''Kerhalz (de)''
* En aour e hucher en sabel, liammet kevliv.
|-
|[[Restr:Kerharo-d.jpg|110px]]
|'''Kerc'harv'''
''Kerharo (de)''
* En gul e benn karv leinet en aour.
|-
|[[Restr:Kerchoent-d.jpg|110px]]
|'''Kerc'hoent (de)'''
* Talbennanek etre argant ha sabel.
|-
|[[Restr:Kerchoent-coetquelfen-d.jpg|110px]]
|'''Kerc'hoent a Goedkelven'''
''Kerc'hoent de Coetquelfen (de)''
* Palefarzhet : e 1 ha 4 talbennanek etre argant ha sabel ; e 2 ha 3 gwezboellek etre aour ha gul.
|-
|[[Restr:Kerdalaez-d.jpg|110px]]
|'''Kerdalaez (de)'''
* En aour e ziv dreustell en glazur.
|-
|[[Restr:Kerdanouarn-d.jpg|110px]]
|'''Kerdanouarn (de)'''
* En glazur e deir steredenn en aour, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kerderien-d.jpg|110px]]
|'''Kerderien (de)'''
* En glazur e leonerez en aour.
|-
|[[Restr:Kerdinam-d.jpg|110px]]
|'''Kerdinavn'''
''Kerdinan (de)''
* En argant e greskenn en sabel, eilet gant teir zorzhell gevliv, 2 e kab, 1 e beg.
|-
|[[Restr:Kerdrean-d.jpg|110px]]
|'''Kerdrean'''
''Kerdréan (de)''
* En sabel e seizh mailhenn en argant, 3, 3, 1.
|-
|[[Restr:Kerdreant-d.jpg|110px]]
|'''Kerdreant'''
''Kerdréant (de)''
* En gul e leonparzh erminiget.
|-
|[[Restr:Kerdrein-d.jpg|110px]]
|'''Kerdrein (de)'''
* En erminig e gab dentek en sabel, pemp pezh.
|-
|[[Restr:Kerdreis-d.jpg|110px]]
|'''Kerdreis (de)'''
* En argant e ziv dreustell en gul.
|-
|[[Restr:Kerduel-d.jpg|110px]]
|'''Kerduel (de)'''
* En gul e c'hwec'h ruilhenn en argant, 3, 2, 1 ; e gab gwriet en glazur karget gant teir fempdeliaouenn en argant.
|-
|[[Restr:Keremar-d.jpg|110px]]
|'''Keremar (de)'''
* En argant e deir c'haouenn en sabel, krabanet, iziliet ha pigoset en gul.
|-
|[[Restr:Keremec-d.jpg|110px]]
|'''Keremec (de)'''
* En glazur e leon kudennek en argant.
|-
|[[Restr:Kereneoc-de.jpg|110px]]
|'''Keremeoc'''
''Kerémeoc (de)''
* En glazur e leon brizhet etre argant ha gul.
|-
|[[Restr:Keremor-d.jpg|110px]]
|'''Keremor (de)'''
* Palefarzet : e 1 ha 4 en argant e baun rodellant en sabel ; e 2 ha 3 en argant e deir c'hregilhenn en gul ; ur greskenn en gul e kondon.
|-
|[[Restr:Kererault-d.jpg|110px]]
|'''Kereraod'''
''Kererault (de)''
* En glazur plezhek en argant, ur flourdilizenn gevliv war ar glazur e kab.
|-
|[[Restr:Kererel-d.jpg|110px]]
|'''Kererel'''
''Kerérel (de)'', ''Kerrel (de)''
* En gul e groaz en argant, un alarc'h kevliv pigoset hag iziliet en sabel e pep konk.
|-
|[[Restr:Kerespers-d.jpg|110px]]
|'''Keresperz'''
''Kerespers (de)''
* En aour e greskenn en gul eilet gant c'hwec'h rozenn en gul, 3 e kab, 3 e beg.
|-
|[[Restr:Kerestat-d.jpg|110px]]
|'''Kerestat (de)'''
* En glazur e bav peuliek en argant eilet gant teir steredenn ivez en argant, 2 e kab, 1 e beg.
|-
|[[Restr:Kerfareguin-d.jpg|110px]]
|'''Kerfaregen'''
''Kerfareguin (de)''
* En argant e zervenn c'heotet meziet en aour, ar c'hef karget gant ur gouezhoc'h kounnaret, goulaouet ha stilhonet en argant.
|-
|[[Restr:Kerfaven-d.jpg|110px]]
|'''Kerfaven (de)'''
* En argant e dreustell en gul.
|-
|[[Restr:Kerfloux-d.jpg|110px]]
|'''Kerflouz'''
''Kerfloux (de)''
* En gul e deir c'hregilhenn en argant, 2, 1 ; leinet gant un drailhenn gevliv.
|-
|[[File:Kerfors-d.jpg|110px]]
|'''Kerforz'''
''Kerfors (de)''
* En argant e gorn-hemolc'h en glazur, louanek hag ereek en glazur.
|-
|[[File:Kerfraval-d.jpg|110px]]
|'''Kerfraval'''
''Kerfraval (de)''
* En glazur e groaz en argant karget en he c'halon gant un hanochenn en gul, ur rodig-kentr en argant e pep konk.
|-
|[[File:Kergadalan-d.jpg|110px]]
|'''Kergadalan (de)'''
* En argant e gorn-hemolc'h en sabel, louanek hag ereek en sabel.
|-
|[[File:Kergadaran-d.jpg|110px]]
|'''Kergadaran (de)'''
* En argant e binenn c'heotet frouezhet en aour, ar c'hef karget gant ur c'harv en-gwirion tremenant ha balirant.
|-
|[[Restr:Kergadeau-d.jpg|110px]]
|'''Kergado'''
''Kergadeau (de)''
* En argant e deir zreustell en gul, e sourinan en glazur balirant ; e zrailhenn en gul e kab.
|-
|[[Restr:Kergadiou-d.jpg|110px]]
|'''Kergadiou (de)'''
* Treustellet kommek etre argant ha glazur a c'hwec'h pezh ; e grenngonk en erminig.
|-
|[[Restr:Kercadoret-d.jpg|110px]]
|'''Kergadoret'''
''Kercadoret (de)''
* En glazur e deir c'hiprezenn en aour, 2, 1, eilet e kab gant ur greskenn en argant a-zehoù hag ur flourdilizenn gevliv a-gleiz.
|-
|[[Restr:Kergalic-d.jpg|110px]]
|'''Kergalig'''
''Kergalic (de)''
* En argant e dreustell en glazur leinet gant ur voualc'henn gevliv. — Heñvel ouzh ''Kerhallic (de)'' ha ''Kergoz (de)''.
|-
|[[Restr:Kerganou-d.jpg|110px]]
|'''Kerganou (de)'''
* En glazur e gebrenn en argant, e eilet gant teir rodig-kentr gevliv, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kergaradec-d.jpg|110px]]
|'''Kergaradeg'''
''Kercaradec (de)''
* En glazur e bav en argant eilet gant ur steredenn en aour war beg ar biz-meud.
|-
|[[Restr:Kergariou-d.jpg|110px]]
|'''Kergariou (de)'''
* En argant plezhek en gul e grenn-gonk en limestra karget gant un tour en argant mogeriet en sabel.
|-
|[[Restr:Kergueheneuc-d.jpg|110px]]
|'''Kergehenneg'''
''Kergueheneuc (de)''
* Troc'het etre argant ha gul, e leon an eil en egile.
|-
|[[Restr:Kerguelen-d.jpg|110px]]
|'''Kergelen'''
''Kerguelen (de)''
* En argant e deir zreustell en gul leinet
pep hini gant peder brizhenn erminig en sabel.
|-
|[[Restr:Kerguelen-meudec.jpg|110px]]
|'''Kergelen a Veudeg'''
''Kerguelen de Meudec (de)''
* Palefarzhet : e 1 ha 4 en aour e gelenenn diwriziet geotet ; e 2 ha 3 gwezboellek etre argant ha gul.
|-
|[[Restr:Kergueris-d.jpg|110px]]
|'''Kergeriz'''
''Kergueris (de)''
* En argant e c'hwec'h ruilhenn en gul, 3 e kab, 2 hag 1 e beg.
|-
|[[File:Kerguidu-d.jpg|110px]]
|'''Kergidu'''
''Kerguidu (de)''
* En argant e leon en glazur kurunennet en aour, krabanet ha teodet en gul.
|-
|[[File:Kerguien-d.jpg|110px]]
|'''Kergien'''
''Kerguien (de)''
* En glazur e aval-pin en aour, eilet gant teir fempdeliaouenn gevliv, 2, 1.
|-
|[[File:Kerguiniou-d.jpg|110px]]
|'''Kerginiou'''
''Kerguiniou (de)''
* En argant e leon en gul krabanet, teodet ha kurunennet en aour.
|-
|[[File:Kerguiniou-keruranguen-d.jpg|110px]]
|'''Kerginiou a Gerurangwenn'''
''Kerguiniou de Keruranguen (de)''
* En argant e deir zorzhell en gul, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kerguizec-d.jpg|110px]]
|'''Kergizeg'''
''Kerguizec (de)''
* Palefarzhet : e 1 ha 4 brizhet etre aour ha glazur ; e 2 ha 3 en gul.
|-
|[[Restr:Kerguizien-d.jpg|110px]]
|'''Kergizien'''
''Kerguizien (de)''
* En aour e deir rozenn en gul, 2, 1. — Heñvel ouzh ''Keridiern (de)''.
|-
|[[Restr:Kerguiziau-d.jpg|110px]]
|'''Kergiziou'''
''Kerguiziau (de)''
* En glazur e dri fenn erez diframmet en aour, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kerglan-d.jpg|110px]]
|'''Kerglan (de)'''
* En aour e zek ruilhenn en gul, 4, 3, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kerglezrec-d.jpg|110px]]
|'''Kerglezreg'''
''Kerglezrec (de)''
* En gul e groaz en argant bleuñvellek en aour, konket gant peder ruilhenn en aour.
|-
|[[Restr:Kergoat-d.jpg|110px]]
|'''Kergoad'''
''Kergoat (de)''
* En aour e giprezenn en glazur.
|-
|[[Restr:Kergoet-d.jpg|110px]]
|'''de Kergoet'''
* ''En gul e groaz en aour plezhek en glazur.''
|-
|[[Restr:Kergoet-lefaou-d.jpg|110px]]
|'''de Kergoët-Lefaou'''
* ''En glazur e leonparzh en aour, karget war ar skoaz gant ur greskenn en gul.''
|-
|[[Restr:Kergoet-guilly-d.jpg|110px]]
|'''de Kergoët du Guilly'''
* ''En argant e bemp gwerzidenn en gul treustellet ha kenstaget, heuliet ouzh kab gant peder rozenn ivez en gul.''
|-
|[[Restr:Kergoet-kerhuidonez-d.jpg|110px]]
|'''de Kergoët-Kerhuidonez'''
* ''En aour e binenn c'heotet e frouezh en aour.''
|-
|[[Restr:Kergolleau-d.jpg|110px]]
|'''de Kergolleau'''
* ''En argant e deir dreustell en gul, e zrailhenn en glazur.''
|-
|[[Restr:Kergomar-d.jpg|110px]]
|'''de Kergomar'''
* ''En erminoù e dreustell en gul karget gant teir rodig-kentr en aour.''
|-
|[[Restr:Kergongar-d.jpg|110px]]
|'''de Kergongar'''
* ''En glazur e dri c'hloc'h en aour, 2, 1.''
|-
|[[Restr:Kergorlay-d.jpg|110px]]
|'''de Kergorlay'''
* ''Brizhet etre aour ha gul.''
|-
|[[Restr:Kergoual-d.jpg|110px]]
|'''de Kergoual'''
* ''En glazur e dreustell en aour leinet gant ur vrec'h a-zehoù o skorañ un evn, an holl en argant.''
|-
|[[Restr:Kergouniou-d.jpg|110px]]
|'''de Kergouniou'''
* ''Treustellet etre aour ha sabel a c'hwec'h pezh ; ouzh kab ur greskenn en sabel.''
|-
|[[Restr:Kerautret-d.jpg|110px]]
|'''de Kergournadec'h'''
* ''Gwezboellek etre aour ha gul.''
|-
|[[Restr:Kergoff-d.jpg|110px]]
|'''de Kergoff'''
* ''En argant e dreustell en gul, heuliet gant c'hwec'h mailhenn en glazur, teir ouzh kab, teir ouzh beg.''
|-
|[[Restr:Kergoz-d.jpg|110px]]
|'''de Kergoz'''
* En argant e dreustell en glazur leinet gant ur voualc'henn hivez en glazur. — Heñvel ouzh ''de'' ''Kerc'hallic'' ha ''de'' ''Kergalic'' .
|-
|[[Restr:Kergozou-d.jpg|110px]]
|'''de Kergozou'''
* ''En gul e groaz en argant ; ur c'housourin en argant e greiz-holl.''
|-
|[[Restr:Kergravan-d.jpg|110px]]
|'''de Kergravan'''
* En sabel e dreustell en argant heuliet gant teir c'hroazig ivez en argant, 2 ouzh kab, 1 ouzh beg.
|-
|[[Restr:Kergrech-d.jpg|110px]]
|'''de Kergrec'h'''
* ''En argant e wezenn c'heotet, leinet gant ur big en-gwirion''. — Heñvel ouzh ''Kerguennech (de)''.
|-
|[[Restr:Kergrech2-d.jpg|110px]]
|'''de Kergrec'h'''
* ''En sabel e dreustell en argant karget gant teir fempdeliaouenn en sabel.''
|-
|[[Restr:Blason famille bzh Kergrist.svg|110px]]
|'''Kergrist (de)'''
* En aour e greskenn en sabel, eilet gant pemp bezantenn gevliv, 3 e kab, 1 e beg.
|-
|[[Restr:Kergroadez-d.jpg|110px]]
|'''Kergroadez (de)'''
* Treustellet etre argant ha sabel a c'hwec'h pezh.
|-
|[[Restr:Kergroas-d.jpg|110px]]
|'''Kergroaz'''
''Kergroas (de)''
* En argant e groaz pavek en gul, konket gant peder mailhenn gevliv.
|-
|[[Restr:Kergroas-penvern-d.jpg|110px]]
|'''Kergroaz a Benwern'''
''Kergroas de Penvern (de)''
* En glazur e groaz velionek en argant.
[PPC]
|-
|[[Restr:Kerguvelen-d.jpg|110px]]
|'''Kerguvelen (de)'''
* En glazur e bav peuliek en argant eilet gant teir steredenn gevliv, 2 e kab, 1 e beg.
|-
|[[Restr:Kerguz-d.jpg|110px]]
|'''Kerguz (de)'''
* En argant e gorn-hemolc'h en glazur, louanek ha liammek en gul.
|-
|[[Restr:Kergu.jpg|110px]]
|'''Kerguz a Velleville'''
''Kerguz de Belleville (de)''
* En argant e erez nijant, krabanet, pigoset ha grizilhonet en aour.
|-
|[[Restr:De Kergus de Kerstang.jpg|110px]]
|'''Kerguz a Gerstang'''
''Kerguz de Kerstang (de)''
* En glazur e groaz pavek en argant.
|-
|[[Restr:Kerguen-d.jpg|110px]]
|'''Kergwenn'''
''Kerguen (de)''
* En glazur e benn leonparzh en aour.
|-
|[[Restr:Kerguen2-d.jpg|110px]]
|'''Kergwenn'''
''Kerguen (de)''
* En glazur e gebrenn leinet gant ur groazig hag eilet gant teir c'hregilhenn, an holl en argant.
|-
|[[Restr:Kergrech-d.jpg|110px]]
|'''Kergwennec'h'''
''Kerguennech (de)''
* En argant e wezenn c'heotet, leinet gant ur big en-gwirion. — Heñvel e ''Kergrec'h (de)''.
|-
|[[Restr:Kerhamon-d.jpg|110px]]
|'''Kerhamon (de)'''
* En gul e lammell en argant eilet gant peder ruilhenn gevliv.
|-
|[[Restr:Kerherve-d.jpg|110px]]
|'''Kerherve'''
''Kerhervé (de)''
* En argant e ziv dreustell en sabel.
|-
|[[Restr:Keriber-d.jpg|110px]]
|'''Keriber (de)'''
* En argant e leon en sabel.
|-
|[[Restr:Keridiern-d.jpg|110px]]
|'''Keridiern (de)'''
* En aour e deir rozenn en gul, 2, 1. — Heñvel ouzh ''Kerguizien (de)''.
|-
|[[Restr:Kerigou-d.jpg|110px]]
|'''Kerigou (de)'''
* Talbennanek etre argant ha sabel.
|-
|[[Restr:Kerimel-d.jpg|110px]]
|'''Kerimel (de)'''
* En argant e deir zreustell en sabel.
|-
|[[Restr:Kerimel-villeneuve-d.jpg|110px]]
|'''Kerimel Kernevez'''
''Kerimel de Villeneuve (de)''
* En argant e deir zreustell en sabel, e leon kevliv balirant.
|-
|[[Restr:Kerimerch-d.jpg|110px]]
|'''Kerimerc'h (de)'''
* En erminig e greskenn en gul e kondon.
|-
|[[Restr:Kerinan-d.jpg|110px]]
|'''Kerinan (de)'''
* En gul e dreustell skoulmet en argant karget gant ur voualc'henn en gul.
|-
|[[Restr:Kerinizan-d.jpg|110px]]
|'''Kerinizan (de)'''
* Palefarzhet : e 1 ha 4 en gul karget gant pemp melionenn en aour lamellet, 2, 1, 2 ; e 2 ha 3 en argant karget gant ur wezenn c'heotet.
|-
|[[Restr:Kerincuff-d.jpg|110px]]
|'''Kerinkuff'''
''Kerincuff (de)''
* En argant e ziv dreustell en gul eilet e kab gant div rozenn gevliv.
|-
|[[Restr:Kerinou-d.jpg|110px]]
|'''Kerinou (de)'''
* En glazur e dreustell zentek en argant.
|-
|[[Restr:Keryven-d.jpg|110px]]
|'''Keriven'''
''Keryven (de)''
* En glazur e benn leonparzh en aour.
|-
|[[Restr:Kerizit-d.jpg|110px]]
|'''Kerizit (de)'''
* En glazur e dreustell en aour eilet e kab gant ur steredenn gevliv.
|-
|[[Restr:Kerjeffroy-d.jpg|110px]]
|'''Kerjafrez'''
''Kerjeffroy (de)''
* En argant e zek melionenn en glazur, 4, 3, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kerjagu-d.jpg|110px]]
|'''Kerjagu (de)'''
* En sabel e alarc'h en argant.
|-
|[[Restr:Kerjar-d.jpg|110px]]
|'''Kerjar (de)'''
* En aour e wezenn c'heotet.
|-
|[[Restr:Kerjosse-d.jpg|110px]]
|'''Kerjoz'''
''Kerjosse (de)''
* En aour e zek kregilhenn en glazur, 4, 3, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kerjurelay-d.jpg|110px]]
|'''Kerjurelae'''
''Kerjurelay (de)''
* En argant e dreustell en gul brizhet e kab gant ur gregilhenn en glazur.
[GLB] [PPC]
|-
|[[Restr:Kercabin-d.jpg|110px]]
|'''Kerkaben'''
''Kercabin (de)''
* En gul e deir c'hroaz pavek en argant, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kercabus-d.jpg|110px]]
|'''Kerkabus'''
''Kercabus (de)''
* En argant plezhek en sabel, e groazig en gul e kondon.
|-
|[[Restr:Kercado-molac-d.jpg|110px]]
|'''Kerkado-Molag'''
''Kercado-Molac (de)''
* En glazur e nav mailhenn en aour, 3, 3, 3, hebiaet ha skoret.
|-
|[[Restr:Kerlaouenan-d.jpg|110px]]
|'''Kerlaouenan (de)'''
''de Kerlaouenan''
* En gul e bemp gwerzhid en aour lakaet en sourin.
|-
|[[Restr:Kerlavan-d.jpg|110px]]
|'''Kerlavan (de)'''
* Treustellet etre aour ha gul a c'hwec'h pezh ; e gebrenn en argant balirant.
|-
|[[Restr:Kerlazret-d.jpg|110px]]
|'''Kerlazret (de)'''
* En glazur e erez dispak en aour.
|-
|[[Restr:Kerlean-d.jpg|110px]]
|'''Kerlean'''
''Kerléan (de)''
* Treustellet kommek a c'hwec'h pezh etre aour ha glazur.
|-
|[[Restr:Kerleguer-d.jpg|110px]]
|'''Kerleger'''
''Kerléguer (de)''
* En argant e deir c'hroaz divouedet en gul, 2 e kab, 1 e beg ; e bempdeliaouenn en sabel er c'hondon.
|-
|[[Restr:Kerlenguy-d.jpg|110px]]
|'''Kerlengi'''
''Kerlenguy (de)''
* En argant e erez dispak en sabel.
|-
|[[Restr:Kerleau-d.jpg|110px]]
|'''de Kerleau''' <ref>Aotrounez al lerc'h se ha Meshuel, e [[Pleuvihan]]; Pontmen ha Gueranchanay, e [[Plouared]]; Goazanarc'hant, e [[Plourivoù]]; Kerbiquet e [[Plounez]]; l'Isle / an Enez, e [[Mousteruz]].
- '''Vincent''', abad [[Bear]] e 1443, Prières, e 1467; kañseller Breizh, hag eskob Leon e 1472. Marvet e 1476
- '''Philippe''', marc'heg M̥alta, komandant [[Gwerc'h-Breizh|Gwerc'h Breizh]] e 1523, priol meur Bro-C'hall e 1540; abad [[Ar Releg-Kerhuon|ar Releg]] ha [[Bear]]</ref>
*''En glazur e c'harv tremenant en aour''
|-
|[[Restr:Kerlec'h-d.jpg|110px]]
|'''Kerlec'h (de)'''
* Treustellet a c'hwec'h pezh etre aour ha gul.
|-
|[[Restr:Kerleynou-d.jpg|110px]]
|'''Kerleinoù'''
''Kerleynou (de)''
* En sabel e zeir sparfell en argant pigoset en aour, 2, 1 ; e vevenn en gul.
|-
|[[Restr:Kerliver-d.jpg|110px]]
|'''de Kerliver'''
* ''En glazur e lammell goñchek en aour, heuliet gant pevar leon ivez en aour''
|-
|[[Restr:Kerlivian-d.jpg|110px]]
|'''de Kerlivian'''
* ''En argant e dri manal en gul erenet ivez en gul.''
|-
|[[Restr:Kerliviou-d.jpg|110px]]
|'''de Kerliviou'''
* ''En argant e erez dispak en sabel, pigoset hag iziliet en gul.''
|-
|[[Restr:Coat of arms Kerliviou.gif|110px]]
|'''de Kerliviou'''
* ''En argant e dri hanaf en gul.''
|-
|[[Restr:Kerliviry-d.jpg|110px]]
|'''de Kerliviri'''
* ''Palefarzhet : ouzh 1 ha 4 en aour e leon en glazur karget war e skoaz gant un tour douget gant ur rod en argant ; ouzh 2 ha 3 en glazur e dreustell en erminoù heuliet gant teir delienn lore en aour, 2, 1.''
|-
|[[Restr:Kerloaguen-d.jpg|110px]]
|'''de Kerloagen''' <ref>Aotrounez al lerc'h se, Disqueou, Rosampoul, ha Garspern , e [[Plougonven]]; Kervezeg hag ar Run, e [[Plourin-Montroulez|Plourin]]; Bonabry, Perennoù, la Salle, la Bouëxière, e [[Pluguen]]; Crec'heuzen, e [[Kemper|Sant-Vazhe Kemper]]; Coatcanton, e [[Mêlwenn]]; Pratanras; Kervastard, e [[Eliant]].
- '''Maurice''', kadoriad ar C'hontoù e 1426,
- '''Jean''', mestr ar C'hontoù e 1445,
- '''Guillaume''', provost marichaled ostel an Dug e 1480</ref>
* ''En argant e erez dispak en sabel, iziliet ha pigoset en gul.''
Sturienn ː ''Sans effroy''
[PPC]
|-
|[[Restr:Kerloscant-d.jpg|110px]]
|'''de Kerloskant'''
* ''En gul e deir bezantenn en argant, 2, 1.''
|-
|[[Restr:Kerlosquet-d.jpg|110px]]
|'''de Kerlosquet'''
* ''En sabel e groaz koñchek en argant.''
|-
|[[Restr:Kerlouan-d.jpg|110px]]
|'''de Kerlouan'''
* ''En argant e goulm en glazur.''
|-
|[[Restr:Kerlouet-d.jpg|110px]]
|'''Kerlouet (de)'''
* En gul e deir fempdeliaouenn en argant, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kerlozrec-d.jpg|110px]]
|'''Kerlozreg'''
''Kerlozrec (de)''
* Peuliet etre aour ha glazur e c'hwec'h pezh.
|-
|[[Restr:Kermabo-d.jpg|110px]]
|'''Kermabo (de)'''
* En gul e nav hanochenn en argant, 3, 3, 3.
|-
|[[Restr:Kermabon-d.jpg|110px]]
|'''Kermabon (de)'''
* Palefarzhet : e 1 ha 4 en aour e deir zreustell en glazur karget gant eizh steredenn en aour, 3, 3, 2 ; e 2 ha 3 plezhek etre aour ha sabel a c'hwec'h pezh.
|-
|[[Restr:Kermadec-d.jpg|110px]]
|'''Kermadeg'''
''Kermadec (de)''
* En glazur e hanaf en aour leinet gant ur velionenn gevliv.
|-
|[[Restr:Kermadiou-d.jpg|110px]]
|'''Kermadiou (de)'''
* En glazur e zek hanochenn en aour, 4, 3, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kermarpin-d.jpg|110px]]
|'''de Kermarpin'''
* ''En argant e deir c'hreskenn en gul, 2, 1.''
|-
|[[Restr:Kermenguy-d.jpg|100px]]
|'''de Kermenguy''' <ref>Aotrounez al lec'h se, e [[Gregam]]; la Patouillière ha Chesne-Cottereau, e [[Sant-Sebastian-an-Enk]]; Ramefort, e [[Pierig]]; Trévaly, e [[Pierig]]; la Biochetière, e [[Kornilieg]]; la Motte ha Plessix, e [[Tourc'heg]].
- '''Geoffroy''', kuzulier [[Janed Pentevr]] e 1348;
- '''Pierre''', proviñsad Karmez, e Bro-Doren; aet da Anaon e 1471;
- '''François''', allouer [[Naoned]], kuzulier ouzh [[Grands Jours|Grands-Jours]] e 1538, prezidant ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] e 1540;
- '''François''', prezidant ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] e 1548, kuzulier ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1554
- '''Guy''', kuzulier ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1570; (aet da Anaon e 1583);</ref>
* ''En aour e gelenenn c'heotet diwriziet ha dizeliennet.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Kermorvan-keruzou-d.jpg|100px]]
|'''Kermorvan a Geruzoù'''
''Kermorvan de Keruzou (de)''
* En argant e groaz eoriek en glazur.
|-
|[[Restr:Kernazret-d.jpg|100px]]
|'''Kernaered'''
''Kernazret (de)''
* En argant e deir zreustell en gul, e ziv naer en glazur penn-ouzh-penn engweek etre an treustelloù, eilet gant teir c'hlouedenn en aour, 2 e kab, 1 e beg ; e vevenn genframmek etre argant ha gul.<ref name="KANUS" />
|-
|[[Restr:Kernafflen-d.jpg|110px]]
|'''Kernafflen (de)'''
* En glazur e groaz en argant karget gant pemp flourdilizenn en gul ; konkek e 1 ha 3 gant div steredenn, e 2 ha 3, gant div greskenn, an holl en aour.
|-
|[[Restr:Kernechriou-d.jpg|110px]]
|'''Kernec'hriou'''
''Kernechriou (de)''
* Palefarzhet etre argant ha sabel. — Heñvel ouzh ''Quenec'hriou (de)''.
|-
|[[Restr:Kernelien-d.jpg|110px]]
|'''Kernelien (de)'''
* En gul e leon en argant kurunennet en aour.
|-
|[[Restr:Kernegant-d.jpg|110px]]
|'''Kernegant (de)'''
* En gul hadet gant hanochennoù en argant, e leon balirant ivez en argant.
|-
|[[Restr:Kerneau-d.jpg|110px]]
|'''Kernev'''
''Kerneau (de)''
* Palefarzhet : e 1 ha 4 en argant e greskenn en gul ; e 2 ha 3 en glazur plezhek en argant.
|-
|[[Restr:Kernevenoy-d.jpg|110px]]
|'''Kernevenoe'''
''Kernevenoy (de)''
* Brizhet etre aour ha gul, e grenngonk en argant karget gant pemp brizhenn erminig en sabel lammellet.
|-
|[[Restr:Kernezne-d.jpg|110px]]
|'''Kernezne (de)'''
* En aour e deir c'hregilhenn en gul, 2, 1. — Heñvel ouzh ''Keroual (de)''.
|-
|[[Restr:Kernicher-d.jpg|110px]]
|'''Kernicher (de)'''
* En glazur e dri fav dehoù en argant eilet gant un houarn goufiziad kevliv er c'hondon.
|-
|[[Restr:Kernicol-d.jpg|110px]]
|'''Kernikol'''
''Kernicol (de)''
* En gul e dri fav dehoù en argant, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kerno-d.jpg|110px]]
|'''Kerno (de)'''
* En aour e dreustell en glazur eilet gant teir houadez ivez en glazur, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kernuz-d.jpg|110px]]
|'''Kernuz (de)'''
* En aour e ziv gebrenn en gul eilet e kab gant un eilienn ivez en gul.
|-
|[[Restr:Keroneuf-d.jpg|110px]]
|'''Keronev'''
''Keroneuf (de)''
* Treustellet a c'hwec'h pezh etre argant ha gul, e gebrenn en glazur balirant.
|-
|[[Restr:Keropartz-d.jpg|110px]]
|'''Keropartz (de)'''
* En glazur e gebrenn en aour eilet gant teir rodig-kentr kevliv, 2 e kab, 1 e beg.
|-
|[[Restr:Kerosven-d.jpg|110px]]
|'''Kerosven (de)'''
* En aour e rod en gul, e vevenn en sabel.
|-
|[[Restr:Keroual-d.jpg|110px]]
|'''Keroual (de)'''
* En aour e deir c'hregilhenn en gul, 2, 1. — Heñvel ouzh ''Kernezne (de)''.
|-
|[[Restr:Kerouallan-d.jpg|110px]]
|'''Kerouallan (de)'''
* En glazur e zek steredenn en argant, 4, 3, 2, 1. — Heñvel ouzh ''Kervenno (de)''.
|-
|[[Restr:Kerouallan-kervennec-d.jpg|110px]]
|'''Kerouallan a Gervenneg'''
''Kerouallan de Kervennec (de)''
* En glazur e dri aval-pin en aour, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kerouant-d.jpg|110px]]
|'''Kerouant (de)'''
* En argant e groaz pavek en glazur.
|-
|[[Restr:Kerouartz-d.jpg|110px]]
|'''Kerouartz (de)'''
* En argant e rod en sabel eilet gant teir c'hroazigan kevliv, 2 e kab, 1 e beg.
|-
|[[Restr:Keroudault-d.jpg|110px]]
|'''Keroudaod'''
''Keroudault (de)''
* En argant e gorn-hemolc'h eilet gant tri fenn gouezhoc'h, 2 e kab, 1 e beg, an holl en sabel.
|-
|[[Restr:Kerougant-d.jpg|110px]]
|'''Kerougant (de)'''
* En argant e flourdilizenn en glazur eilet gant teir c'hregilhenn en gul, 2 e kab, 1 e beg.
|-
|[[Restr:Keroul-d.jpg|110px]]
|'''Keroul (de)'''
* En aour e deir zervenn en gul, 2, 1.
|-
|[[Restr:Keroullay-d.jpg|110px]]
|'''Keroulae'''
''Keroulay (de)''
* Brizhet, e gab en gul karget gant ul leon kreskant en aour, krabanet, teodet ha kurunennet en glazur.
|-
|[[Restr:Keroulaouen-d.jpg|110px]]
|'''Keroulaouen (de)'''
* Talbennanek etre argant ha sabel, e sourin en argant karget gant teir brizhenn erminig en sabel war-du ar sourin.
|-
|[[Restr:Keroulas-d.jpg|110px]]
|'''Keroulaz'''
''Keroulas (de)''
* Treustellet etre argant ha glazur a c'hwec'h pezh.
|-
|[[Restr:Keroulle-d.jpg|110px]]
|'''Keroulle'''
''Keroullé (de)''
* En argant e dri aval-pin geotet, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kerourfi-d.jpg|110px]]
|'''Kerourfi (de)'''
* En glazur e dreustell en argant eilet gant c'hwec'h bezantenn kevliv, tri e kab, tri e beg.
|-
|[[Restr:Kerourguy-d.jpg|110px]]
|'''Kerourgi'''
''Kerourgy (de)''
* En glazur e zaou gi redant en argant e kab, e gadgi kevliv e beg.<ref name="KANUS" />
|-
|[[Restr:Kerouzere-d.jpg|110px]]
|'''Kerouzere'''
''Kerouzéré (de)''
* En limestra e leon en argant.
|-
|[[Restr:Kerouzy-d.jpg|110px]]
|'''Kerouzi'''
''Kerouzy (de)''
* En aour e leon kudennek en sabel.
|-
|[[Restr:Kerouzlac-d.jpg|110px]]
|'''Kerouzlac'h'''
''Kerouzlac (de)''
* En aour e gebrenn en glazur karget e kab gant un arbenn karv en aour, eilet gant teir melionennn en gul, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kerpaen-d.jpg|110px]]
|'''Kerpaen (de)'''
* En argant e zervenn c'heotet, ur gouezhoc'h en sabel tremenant balirant war kef ar wezenn.
|-
|[[Restr:Kerperenez-d.jpg|110px]]
|'''Kerperenez'''
''Kerpérenez (de)''
* En sabel e dreustell dentek en argant eilet gant c'hwec'h bezantenn en aour, 3, 3.
|-
|[[Restr:Kerpezdron-d.jpg|110px]]
|'''Kerpezdron (de)'''
* En argant e greskenn en glazur e kondon eilet gant teir rodig kentr en sabel, 2 e kab, 1 e beg.
|-
|[[Restr:Kerpoisson-d.jpg|110px]]
|'''Kerpoisson (de)'''
* En aour e leon en gul e lost en e c'harbedenn.
|-
|[[Restr:Kerpondarmes-d.jpg|110px]]
|'''Kerpondarmes (de)'''
* En glazur e ziv dreustell en argant, ur greskenn gevliv er c'hondon.
|-
|[[Restr:Kerradennec-d.jpg|110px]]
|'''Kerradenneg'''
''Kerradennec (de)''
* En argant e dour kranellek en gul leinet gant ur groaz en glazur.
|-
|[[Restr:Kerraoul-d.jpg|110px]]
|'''Kerraoul (de)'''
* En gul e c'hwec'h flourdilizenn en argant, 3, 2, 1 leinet gant un drailhenn gevliv.
|-
|[[Restr:Kerraoul-kernachant-d.jpg|110px]]
|'''Kerraoul a Gernac'hant'''
''Kerraoul de Kernac'hant (de)''
* En gul e gab dentek en argant, pemp pezh.
|-
|[[Restr:Kerrenou-d.jpg|110px]]
|'''Kerrenou (de)'''
* En glazur e zañvad tremenant en argant.
|-
|[[Restr:Kerret-d.jpg|110px]]
|'''Kerred'''
''Kerret (de)''
* En aour e leon kudennek en sabel; e c'housourin en gul.
|-
|[[Restr:Kerriec-d.jpg|110px]]
|'''Kerrieg'''
''Kerriec (de)''
* En glazur e flourdilizenn en aour, hedet gant div vailhenn ivez en aour.
|-
|[[Restr:Kerriou-d.jpg|110px]]
|'''Kerriou (de)'''
* En gul e groaz koñchek en aour.
|-
|[[Restr:Kerrivoal-d.jpg|110px]]
|'''Kerrivoal (de)'''
* En sabel e dri fotev staenheñvel en argant.
|-
|[[Restr:Coat of arms Kerrivoal du Cosquer.png|110px]]
|'''Kerrivoal ar Gozh Kêr'''
''Kerrivoal du Cosquer (de)''
* En argant e ziv dreustell en sabel.
|-
|[[Restr:Keroignant-d.jpg|110px]]
|'''Kerroignant (de)'''
* En glazur e vaneg houarn peuliek en argant.
|-
|[[Restr:Kerrom-d.jpg|110px]]
|'''Kerrom (de)'''
* En argant e ziv gebrenn en glazur.
|-
|[[Restr:Kerroz-d.jpg|110px]]
|'''Kerroz (de)'''
* En argant e dreustell en glazur eilet gant teir c'hregilhenn gevliv, 2 e kab, 1 e beg.
|-
|[[Restr:Kersabiec-d.jpg|110px]]
|'''Kersabieg'''
''Kersabiec (de)''
* En sabel e leon en argant.
|-
|[[Restr:Kersalaun-d.jpg|110px]]
|'''Kersalaun (de)'''
* En glazur e zaou gleze en argant lammellet e beg. — Heñvel ouzh ''Kerboudet (de)''.
|-
|[[Restr:Kersaliou-d.jpg|110px]]
|'''Kersaliou (de)'''
* Treustellet etre argant ha gul a c'hwec'h pezh, e leon balirant en sabel krabanet, teodet ha kurunennet en aour.
|-
|[[Restr:Kersalou-d.jpg|110px]]
|'''Kersalou (de)'''
* En glazur e dri zour kranellet en aour, staget an eil ouzh egile, an hini kreiz uheloc'h ha leinet gant ur c'hilhog en sabel.
|-
|[[Restr:Kersaint-d.jpg|110px]]
|'''Kersant'''
''Kersaint (de)''
* En argant e dri zour en gul kranellet a bevar fezh, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kersaint-gilly-d.jpg|110px]]
|'''Kersant-Jili'''
''Kersaint-Gilly (de)''
* En sabel e c'hwec'h melionenn en argant, 3, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kersauzon-d.jpg|110px]]
|'''Kersaozon'''
''Kersauzon (de)''
* En gul e ezev en argant e vroc'henn beuliek.
|-
|[[Restr:Kersauzon-bolore-d.jpg|110px]]
|'''Kersaozon a Volore'''
''Kersauzon de Boloré (de)''
* En sabel e gastell en aour mogeriet en sabel ha leinet gant tri zourigan ivez en aour.
|-
|[[Restr:Kersaudy-d140.jpg|100px]]
|'''Kersaudi'''
''Kersaudy (de)''
* En glazur e leonparzh en argant.
|-
|[[Restr:Kersy-d.jpg|100px]]
|'''Kersi'''
''Kersy (de)''
* Rannet dentek etre argant ha sabel.
|-
|[[Restr:Kerscau-d.jpg|100px]]
|'''Kerskav'''
''Kerscau (de)''
* En argant e zaou zelfin kein-ouzh-kein en glazur.
|-
|[[Restr:Kerscouach-d.jpg|110px]]
|'''Kerskouarc'h'''
''Kerscouarc'h (de)''
* En argant e leon en sabel.
|-
|[[Restr:Kersulgar-d.jpg|110px]]
|'''Kersulgar (de)'''
* En glazur e deir flourdilizenn treustellet en argant leinet gant div bempdeliaouenn ivez en argant.
|-
|[[Restr:Keruzaouen-d.jpg|110px]]
|'''Keruzaouenn'''
''Keruzaouen (de)''
* En sabel e leon leonparzhek en argant.
|-
|[[Restr:Keruzas-d.jpg|110px]]
|'''Keruzas (de)'''
* En gul e bemp flourdilizenn lammellet en argant, 2, 1, 2.
|-
|[[Restr:Keruzec-d.jpg|110px]]
|'''Keruzec (de)'''
* En sabel e zek hanochenn en argant, 4, 3, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kerbalanec-d.jpg|110px]]
|'''Kervalaneg'''
''Kerbalanec (de)''
* En aour e wezenn c'heotet, leinet gant ur big en-gwirion.
|-
|[[Restr:Kermarec-d.jpg|110px]]
|'''Kervarc'heg'''
''Kermarec (de)''
* En gul e dreustell en argant.
|-
|[[Restr:Kermarec-kerbiquet-d.jpg|110px]]
|'''Kervarc'heg-Kerbiged'''
''Kermarec de Kerbiquet (de)''
* En gul e c'hwec'h bezantenn en aour, 3, 2, 1 ; e gab en erminig.
|-
|[[Restr:Kermarec-traurout-d.jpg|110px]]
|'''Kervarc'heg-Traouroud'''
''Kermarec de Traurout (de)''
* En gul e bemp ruilhenn en argant, 3, 2 ; e gab en argant karget gant teir rozenn en gul.
|-
|[[Restr:Kermarquer-df.jpg|110px]]
|'''Kervarker'''
''Kermarker (de)''
* En glazur e dreustell en aour karget gant teir rodig kentr en sabel.
|-
|[[Restr:Kervasdoue-d.jpg|110px]]
|'''Kervasdoue'''
''Kervasdoué (de)''
* Hadet gant erminig en sabel, e ziv flourdilizenn en gul peuliet an eil dreist eben.
|-
|[[Restr:Kermassonnet-d.jpg|110px]]
|'''Kervasoned'''
''Kermassonnet (de)''
* En gul e deir c'hregilhenn en argant, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kervastard-d.jpg|110px]]
|'''Kervastard (de)'''
* En argant kebret en sabel.
|-
|[[Restr:Kermatheman-d.jpg|110px]]
|'''Kervataman'''
''Kermatheman (de)''
* En geot e deir mailhenn en aour, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kermavan-d.jpg|110px]]
|'''Kervavan'''
''Kermavan (de)''
* En aour e leon en glazur.
|-
|[[Restr:Kerveatoux-d.jpg|110px]]
|'''Kerveadou'''
''Kervéatoux (de)''
* En aour e ziv dreustell gommek en glazur eilet e kab gant ur sterenn gevliv.
|-
|[[Restr:Kermeidic-d.jpg|110px]]
|'''Kervedig'''
''Kermeidic (de)''
* Treustellet etre argant ha glazur a c'hwec'h pezh, e gebrenn valirant en argant.
|-
|[[Restr:Kerveguen-d.jpg|110px]]
|'''Kervegen'''
''Kerveguen (de)''
* En geot e deir c'hregilhenn en aour, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kerveguen-Kurru-d.jpg|110px]]
|'''Kervegen a Gurru'''
''Kerveguen de Curru (de)''
* En gul e deir c'hregilhenn en argant, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kermel-d.jpg|110px]]
|'''Kervel'''
''Kermel (de)''
* En gul e dreustell en argant eilet gant daou leonparzh en aour, unan e kab, unan e beg.
|-
|[[Restr:Kermellec-d.jpg|110px]]
|'''Kervelleg'''
''Kermellec (de)''
* En aour e dreustell en gul eilet gant teir rodig-kentr gevliv, div e kab, unan e beg.
|-
|[[Restr:Kerven-d.jpg|110px]]
|'''Kerven (de)'''
* En glazur e gebrenn en argant leinet gant ur groaz krouget ha divouedet e kab, eilet gant teir c'hregilhenn, 2, 1, an holl en argant.
|-
|[[File:Keramanach-d.jpg|110px]]
|'''Kervenac'h'''
''Keramanac'h (de)''
* En aour e vorvran en sabel.
|-
|[[Restr:Kermenguy-derrien-d.jpg|110px]]
|'''Kervengi-Derc'hen'''
''Kermenguy-Derrien (de)''
* Talbennanek etre argant ha sabel, e dreustell en gul karget gant ur greskenn en argant.
|-
|[[Restr:Kerveno-d.jpg|110px]]
|'''Kerveno'''
''Kervenno (de)''
* En glazur e zek steredenn en argant, 4, 3, 2, 1. — Heñvel ouzh ''Kerouallan (de)''.
|-
|[[Restr:Kermeno-d.jpg|110px]]
|'''Kerveno'''
''Kermeno (de)''
* En gul e deir mailhenn en argant, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kermeno-lojou-d.jpg|110px]]
|'''Kerveno al Lojoù'''
''Kermeno du Lojou (de)''
* En argant e bemp mailhenn en glazur, 2, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kermenou-d.jpg|110px]]
|'''Kervenoù'''
''Kermenou (de)''
* En aour e deir zreustell gommek en glazur.
|-
|[[Restr:Kervenozael-d.jpg|110px]]
|'''Kervenozael (de)'''
* En argant e bemp gwerzhidenn en gul kenstag treustellet, leinet gant peder rodig-kentr gevliv.
|-
|[[Restr:Kerver-d.jpg|110px]]
|'''Kerver (de)'''
* En glazur e unkorneg en argant.
|-
|[[Restr:Kermerchou-d.jpg|110px]]
|'''Kerverc'hoù'''
''Kermerc'hou (de)''
* En argant e groaz velionek en sabel karget gant pemp steredenn en aour.
|-
|[[Restr:Kerverder-d.jpg|110px]]
|'''Kerverder (de)'''
* En gul e gebrenn en argant eilet e beg gant ur arbenn ejon.
|-
|[[Restr:Kerverien-d.jpg|110px]]
|'''Kerverien (de)'''
* En aour e deir c'hebrenn en glazur.
|-
|[[Restr:Kerverien-Vaudeguy-d.jpg|110px]]
|'''Kerverien a Vaodegi'''
''Kerverien de Vaudeguy (de)''
* En aour e deir c'hebrenn en glazur, e zrailhenn gevliv e kab.
|-
|[[Restr:Kermeur-d.jpg|110px]]
|'''Kerveur'''
''Kermeur (de)''
* En sabel plezhek en aour a c'hwec'h pezh.
|-
|[[Restr:Kermeur-lescouet-d.jpg|110px]]
|'''Kerveur al Leskoed'''
''Kermeur du Lescouët (de)''
* Treustellet etre gul hag aour a c'hwec'h pezh.
|-
|[[Restr:Kervezelou-d.jpg|110px]]
|'''Kervezelou (de)'''
* Palefarzhet : e 1 ha 4 en argant e deir moualc'henn en sabel, 2, 1 ; e 2 ha 3 en argant e deir zreustell gommek en glazur.
|-
|[[Restr:Kerbihan-d.jpg|110px]]
|'''Kervihan'''
''Kerbihan (de)''
* En argant e deir sourin en glazur, e grenngonk en glazur karget gant ur bempdeliaouenn en argant.
|-
|[[Restr:Kervilliau-d.jpg|110px]]
|'''Kerviliou'''
''Kervilliau (de)''
* Gwezboellek etre argant ha gul.
|-
|[[Restr:Kervilly-d.jpg|110px]]
|'''Kervilli'''
''Kervilly (de)''
* En argant e groaz wezboellek etre gul hag argant.
|-
|[[Restr:Kervilzic-d.jpg|110px]]
|'''Kervilzig'''
''Kervilzic (de)''
* En sabel e dreustell en aour eilet gant pemp kregilhenn gevliv, 3 e kab, 2 e beg.
|-
|[[Restr:Kermoisan-d.jpg|110px]]
|'''Kervoezan'''
''Kermoisan (de)''
* En gul e seizh kregilhenn en argant, 3, 3, 1. — Heñvel ouzh ''Le Bourgeois''.
|-
|[[Restr:Kermorial-kermorvan-d.jpg|110px]]
|'''Kervorial a Germorvan'''
''Kermorial de Kermorvan (de)''
* En glazur e gorn-hemolc'h en argant eilet gant teir flourdilizenn gevliv, 2 e kab, 1 e beg.
|-
|
|'''Kervoroc'h'''
''Kermoroc'h (de)''
* Peuliet etre aour ha gul, e vevenn goñchek en gul.
|-
|[[Restr:Kerhoas-d.jpg|110px]]
|'''Kerwazh'''
''Kerhoas (de)''
* En glazur e deir steredenn en aour, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kerguern-d.jpg|110px]]
|'''Kerwern'''
''Kerguern (de)''
* En glazur e deir ruilhenn en argant, 2, 1.
|-
|[[Restr:Kerguern2-d.jpg|110px]]
|'''Kerwern'''
''Kerguern (de)''
* En argant plezhek en glazur a c'hwec'h pezh.
|-
|[[Restr:Kerguernon-d.jpg|110px]]
|'''Kerwernon'''
''Kerguernon (de)''
* En sabel e dri herlegon en argant, 2, 1.
|-
|[[File:Kerguen-penfrat.jpg|110px]]
|'''Kerwern a Benfrat'''
''Kerguern de Penfrat (de)''
* En argant e wernenn c'heotet.
|-
|[[File:Kerguezay-d.jpg|110px]]
|'''Kerwezae'''
''Kerguezay (de)''
* En erminig e dreustell en gul karget gant teir rodig-kentr en aour.
|-
|[[File:Kerguezangor-d.jpg|110px]]
|'''Kerwezangor'''
''Kerguezangor (de)''
* En gul e groaz pavek en argant.
|-
|[[File:Kerguezec-d.jpg|110px]]
|'''Kerguezec'''
* ''Palefarzhet : e 1 ha 4 en argant, karget gant ur wezenn diwriziet c'heotet ; e 2 ha 3 en glazur.''<ref name="KANUS" />
|-
|[[Restr:Kerjean-d.jpg|110px]]
|'''de Kerjean'''
* ''En sabel plezhek en aour a c'hwec'h pezh, e c'hrenngonk en gul karget gant ur groaz en argant.''
|-
|[[Restr:De Kerjean de Kervennec.jpg|100px]]
|'''de Kerjean de Kervennec'''
* ''En argant e dour dir toet ha mogeriet en sabel.''
|-
|[[Restr:Kerivon-d.jpg|100px]]
|'''de Keryvon / Keréozen''' <ref>Aotrounez
al lec'h se ha Lemeuz, e [[Gwineventer]]; Cosquer, Kerivinec Molesne.
'''Jean''', bev e 1426, dimezet gant Louise de Ploëlan, en deus bet e vereri noblet e 1452.
Skourr henañ an tiegezh se en deus kemmesket gant ar re Parscau.</ref>
* ''Gwezboellek etre aour ha gul, ur steredenn ivez en aour e kondon.''
* Sturienn ː ''Sequar quocumque licebit''
|-
|[[Restr:Knolles.jpg|100px]][[Restr:Knolles 2.jpg|100px]]
|'''Knolles''' <ref>'''Robert''', kantread saoz, feal da Yann a Voñtforzh; prizoniad e-kerzh [[Emgann an Tregont]] e 1351, e lakas prizoniad d'e zro kont Auxerre e-kerzh emgann [[an Alre]] e 1364; anvet gant ar Priñs Du evel senesal Gwiana e 1368, e lakas Du Guesclin da sevel seiziz [[Brest]] hag hini [[Derwal]] e 1373; sevel e reas ospis ar Saozon e [[Roma]] e 1380, hag e varvas e bro Saoz e 1406</ref>
* ''Dougen a ra ur gebrenn karget gant teir melchonenn'' (siell 1363); livioù dizanavezet
* neuz all ː ''En aour e dreustell en gul karget gant teir flourdilizenn en aour''
[PPC]
|}
== L ==
{| class="wikitable"
|[[Restr:Labbaye-d.jpg|100px]]
|'''de Labbaye''' <ref>Aotrounez Maisonneuve, la Rive, Penanguer, beli [[Karaez-Plougêr|Karaez]]; Ardamezeg 1696.</ref>
* ''En argant e deir gwenanenn en sabel''
[PPC]
|-
|[[Restr:Labat-Riben.jpg|100px]]
|'''Labat''' <ref>Genigik eus bro Agen. Aotrounez Riben; Plaineville.
Dizarbennet e 1668, beli [[Sant-Brieg]].
- '''Pierre''', sindik Sant-Brieg e 1666;
- un arc'hdiagon-meur Sant-Brieg e 1680.</ref>
* ''En glazur e leon en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Lagadec trèfles.jpg|100px]]
|'''Lagadec'''
* ''En argant e deir melchonenn en glazur, 2, 1.''
|-
|[[Restr:Lagadec-kernabat.jpg|100px]]
|'''Le Lagadec de Kernabat'''
* ''En erminoù e fempdeliaouenn en gul.''
|-
|[[Restr:Lair de Lessongère.gif|100px]]
|'''<big>Lair</big>''' <ref name="Lair">Stumm brezhonek ''*Lair'' : nann testeniekaet.
Aotrounez Lessongère ha la Botardière, e [[Sant-Ervlan]].
- Un denjentil ar Roue,
- Tri mestr [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar c'hontoù]] adalek 1676;</ref>
* ''En glazur e gebrenn en aour heuliet ouzh kab gant div steredenn en argant, ouzh beg gant ur greskenn hivez en argant.''
|-
|[[Restr:Lair-de-la-haye.jpg|100px]]
|'''Lair de la Haye''' <ref name="Lair" />
* ''En glazur e groaz dentek heuliet ouzh kab gant ur steredenn en aour ouzh pep konk, hag ouzh beg gant ur rozenn ivez en aour ouzh pep konk.''
|-
|[[Restr:Lallouette.gif|100px]]
|'''Lallouette'''
* ''En argant e dreustell en gul, karget gant teir steredenn en aour hag heuliet gant tri alc'hweder en sabel'' (siell [[1320]]).
[PPC]
|-
|[[Restr:De la Landelle.jpg|100px]]
|'''de la Landelle''' <ref>Aotrounez al lec'h, e [[Gwern-Porc'hoed]]; la Graë, e [[Paolieg|Paolie]]<nowiki/>g; la Vliieslouet; Roscanvec ha Talhouët, e [[Sant-Nolf]]; Couësnongle, e Sant-Yagu; Maretz; Tretrées, e [[Lannoez]]; Lohan, e [[Plaodren]]; le Pin, la Roberdière, ha le Temple, e [[Sant-Masen-ar-Porzh|Sant-Masen]]; [[Lantilieg]]; [[Treal]]; la Chesnaye-Aribart, e [[Gwazel]] </ref>
* ''En argant e deir moualc'henn en sabel''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Langueouëz.jpg|100px]]
|'''de Languéouëz''' <ref>Aotrounez al lec'h se e [[Treouergad]]; e [[Kraozon]]; de Prantanroz, e [[Penharz|Penharz;]] Lescoulouarn, e [[Ploneour-Lanwern|Ploneour]]; Kergaradec, e [[Fouenant]]; Quinipily, e [[Baod]]; Kerivallan, e [[Brec'h (kumun)|Brec'h]]; Espinefort, e [[Langedig]]; Lezarscoët, e [[Plounevez-Porzay]]; ar Forest, e [[Ploudiern]]; Kerham, e [[Gwitevede]].
Menegioù ha diskouezadegoù eus 1426 da 1536, par. de Plouguin et Gwitevede, esk. Léon, Ploneour ha Ploudiern, esk. Krevev, ha Baod, esk. Gwened.
Sturienn : ''Vim patitur qui vincere discit''.
- '''Maurice''', bet lazhet e-kerzh emgann an Alre e 1364;
- '''Hamon''', eus parrez Treouergad, bet klevet e-kerzh an enklask evit santelezhadur Charles Bleaz e 1371;
- '''Tristan''', marc'heg Rodez, komandour ar Spered-Santel an Alre e 1510.</ref>
* ̈''Treustellet ha kommek etre aour ha glazur; e gab en gul''
[PPC]
|-
|[[Restr:Lansullien-d.jpg|100px]]
|'''de Lansullien'''
* ''En argant e deir gwerzhidenn en sabel peuliet ha kenstag.''
|-
|[[Restr:Lantivy-d.jpg|100px]]
|'''de Lantivy'''
* ''En gul e c'hleze en argant peuliet beg ouzh beg''.
|-
|[[Restr:Lanuzouarn-d.jpg|100px]]
|'''de Lanuzouarn'''
* ''En argant e skoed en glazur ouzh kondon heuliet gant c'hwec'h ruilhenn gouremmet en gul, 3, 2, 1.''
|-
|[[Restr:Le Lasseur de Ranzay.png|100px]]
|'''Le Lasseur''' <ref>Familh c'henidik eus Normandi. Aotrounez Ranzay, e [[Sant-Donasian]], eskopti Naoned
- '''René-François''' le Lasseur de Ramzay, pennalvokad ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1784 (an hini diwezhañ ǃ)</ref>
* ''En gul e gebrenn en argant, heuliet gant tri c'hilhog en aour, an daou ouzh kab penn-ouzh-penn''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Lescoët de la Moquelais.gif|100px]]
|'''de Lescoët''' <ref>Aotrounez al lerc'h se, la Moquelays, Sainte-Belienne, Soulleville, e [[Maroue]]; Rosay, e [[Landehen]]; Ville-Marie, e [[Andel]]; beskonted Boschet e 1608 hag aotrounez la Chalouzais, e [[Gwikomm]]; aotrounez la Guérande, e [[Henant-Bihan]]; la Ville-Geslin, Villepie, e [[Izeg]]; kastellour Galmellière, e 1627; Aotrounez Menezmeur, Pontgirouard, Poirier, la Gabillaudière, e [[Santez-Lusenn]]; Bois-Nouveau, e [[Sant-Juluan-Kankell|Sant-Juluan-Konkell]]; Launay-Dionis, e [[Chantenay]].
- '''Jean''', mestr war kanoliezh Breizh ha konestabl [[Roazhon]] e 1487;
- '''Olivier''', floc'h, boutailher ha barazer ar rouanez [[Anna Breizh|Anna]] e 1510;
- '''Auffray''', kuzulier ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1586, kadoriad kentañ ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|Kambr ar C'hontoù]] Breizh e 1596;
- Ur jeneral an arc'hant e 1617;
- un abadez Bonlieu, en eskopti Lyon, e 1640</ref>
* ''En sabel e sparfell en argant, krabanet, stagellet ha grizilhonek en aour, heuliet gant teir c'hregilhenn en argant''
[PPC]
|-
|[[Restr:Lescoet-d.jpg|100px]]
|'''de Lescoët'''
* ''En sabel e dreustell en argant karget gant teir fempdeliaouenn en sabel.''
|-
|[[Restr:Lesenet-d.jpg|110px]]
|'''de Lesenet'''
* ''En sabel e deir c'hroazig en argant.''
|-
|[[Restr:De Lesmeleuc.gif|100px]]
|'''de Lesmeleuc''' <ref>Aotrounez la Salle, e [[Andel]]; la Roche-au-Lion, e [[Lambal|Sant-Melen-Lambal]]; la Villemorel, e [[Bronn (kumun)|Bronn]].
- '''Maurice''' ha '''François''', marc'heien [[Urzh Sant Yann Jeruzalem|Malta]] e 1581</ref>
* ''En gul e sparfell en aour, heuliet gant teir c'hregilhenn en argant''
(PPC)
|-
|[[Restr:Lespernez-d.jpg|100px]]
|'''de Lespervez'''<ref>Aotrounez al lerc'h se e [[Ploneour-Lanwern|Ploneour]] ; Prathir; Hoaribac, e [[Persken]].
- '''Charles''', kadoriad kentañ ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|Kambr ar C'hontoù]] Breizh e 1444, kuzulier ha kambrellan an duged [[Yann V (dug Breizh)|Yann V]] ha Fañch Iñ.
- '''Henri''', abad [[Kemperle]]; aet da Anaon e 1434
- '''Alain''', tro ha tro eskob [[Dol]] ha [[Kemper]], hag arc'heskob ''Caesarea''; marvet e 1434;
- '''Jean''', eskob Kemper, marvet e 1472;</ref>
* ''En sabel e deir eilenn treustellek en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Libault du Perray.png|100px]]
|'''Libault''' <ref>Aotrounez Perray; la Templerie, e [[Pont-Marzhin|Pont-Marhin]]; Beaulieu ?; la Boissière, e [[Orvez|Orez]]; Bois-ès-Loup, e [[Koeron]]; Belabord ha la Belusterie, e [[Kastell-Tepaod]], la Haye, e [[Santez-Lusenn]]; la Chevasnerie e [[Sant-Gerent]].
- '''Gratien''', chuin [[Naoned]] e 1655; maer Naoned e 1671;
- ̆'''Antoine''', mestr ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] e 1751;
- '''François''', sekretour ar Roue e 1753, maer Naoned e 1764.</ref>
* ''En argant e c'hwec'h flourdilizenn en gul, 3, 2, 1; e gab ivez en gul karget gant tri houarn goaf en argant, begoù ouzh kab''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Liniers.gif|100px]]
|'''de Ligné''' <ref>Genidig eus Bro-Boatev; aotrounez Airvault, Arnaillou, la Guyonnière, Soulièvre, la Grange, Saint-Pompain, la Bourbelière, Château-Gaillard.
- '''Guy''', aotrou la Meilleraye (Melereg ?), dimezet e 1340 gant Mathurine Cherchemont, bet lazhet e-kerzh emgann Poitiers e 1356;
- '''René des Liniers d'Amaillou''', marc'heg [[Urzh Sant Yann Jeruzalem|Malta]] e 1577;
Liammet eo bet ar familh se e Breizh gant FONTAINE DE MERVÉ. Roet en deus ur penn-strollad-listri morlu Bro-Spagn, eil-roue Buenos-Ayres, bet fuzuilhet gant an emsavidi e 1810.</ref>
* ''En argant e dreustell en gul; e vevenn en sabel bezantet en aour''
(PPC)
|-
|[[Restr:Lohéac de Trévoazec.png|100px]]
|'''<big>Lohéac</big>''' <ref>Aotrounez Trevoazeg, e [[Redene]]; Guilly, e [[Molan]].
- '''Mathieu''', prokulor ar Roue ouzh prezidial [[Kemper]] e 1590;
- '''René''', mestr ouzh ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|C'hontoù]] e 1675;
- ur senechal [[Konk-Kerne|Kon-kerne]] e 1696</ref>
* ''En argant e vailhenn en sabel''
[PPC]
|-
|
|'''Louvel''' <ref>Aotrounez la Cotardière, Plessis, l'Espinay, e [[Parthenay]]; la Rivière, e [[Gevrezeg]]; Aulnays, e [[Sant-Gregor]]; la Touche, e [[Brezhiel]]; la Vallée ?.
- '''Alain''', test e diazez abati Beaulieu e 1170;
- '''Macé''', mestr e [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1400;
- '''Julien''', kuzulier ouzh Breujoù Breizh e 1579;
- un abad Montmorel ouzh eskopti Avranches eus 1575 da 1595</ref>
* ''En glazur e zri penn bleiz dideodek, diframmet en aour, ar genou digor-frank en gul''
[PPC]
|-
|[[Restr:Loz de Kerillis.gif|100px]]
|'''Loz'''
* ''En gul e deir sparfell en argant pigoset ha grizilhonet en aour.''
|}
== M ==
{| class="wikitable"
|[[Restr:Mabille.gif|100px]]
|'''Mabille''' <ref>Aotrounez des Granges (?), ha Rochereau (?).
- '''Jean''', sekretour ar Roue e 1757;
- Un eil-maer [[Naoned]] e 1687;
-Daou sealaouer ouzh ar Gontoù e 1705 ha 1743</ref>
* ''En glazur e zri skoedig en argant, pep hini karget gant teir brizhenn erminig en sabel''.
[PPC]
|-
|[[Restr:Macé de Prébusson.gif|100px]]
|'''Macé'''
* ''Ur groaz pavek karget gant pemp kregilhenn'' (siell [[1380]]) ; livioù disanvet.
[PPC]
|-
|[[Restr:Macé de la Villeon.gif|100px]]
|'''Macé'''
* ''En argant e deir rozenn en gul''.
[PPC]
|-
|[[File:Machecoul-d.jpg|100px]]
|'''de Machecoul'''
* ''En argant e deir c'hebrenn en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Machefer.gif|100px]]
|'''Machefer'''
* ''En sabel e zri houarn-marc'h en argant''.
[PPC]
|-
|[[Restr:Maczon.gif|100px]]
|'''Maczon / Le Masson'''
* ''En argant e deir delienn gelenn c'heotet.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Madaillan.gif|100px]]
|'''Madaillan'''
* ''Palefarzhet: e 2 ha 4, benet etre aour ha gul, hag a zo Madaillan ; e 2 ha 3, en glazur e leon en aour, krabanet, teodet ha kurunennet ivez en aour, hag a zo L'Esparre'' ; siell [[1543]].
[PPC]
|-
|[[Restr:Madec de Pratanraz.gif|100px]]
|'''Madec'''
* ''En glazur e gleze flimminant en argant treustellet, e grogenn ha dornell en aour, heuliet e kab gant ur steredenn en argant hag e beg gant ur greskenn en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Madeleneau.gif|100px]]
|'''Madeléneau'''
* ''En argant e nav mezenn c'heotet 3, 3, 3.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Madic du Dréneuc.gif|100px]]
|'''Madic'''
* ''En gul ezri leonig en argant'' ; meneget e [[1445]].
[PPC]
|-
|[[Restr:Madic du Dréneuc (alias).gif|100px]]
|'''Madic''' (neuz all)
* ''En aour e leon en gul''.
[PPC]
|-
|[[Restr:Madio de Kerdréan.gif|100px]]
|'''Madio'''
* ''En gul e deir c'hreskenn en argant, diforc'het e kab gant ur skoed en doare banniel en glazur, karget gant peder mailhenn en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Mafay.gif|100px]]
|'''Le Mafay'''
* ''En argant e zek talbennan en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Magnelais.gif|100px]]
|'''de Magnelais'''
* ''En gul e sourin en aour'' (siell [[1337]]).
[PPC]
|-
|[[Restr:Magon.gif|100px]]
|'''Magon'''
* ''En glazur e gebrenn en aour, heuliet e kab gant div steredenn ivez en aour hag e beg gant ul leon ivez en aour, kurunennet en argant''.
[PPC]
|-
|[[Restr:Mahault de Minuello.gif|100px]]
|'''Mahault''' <ref>Aotrounez Minuello, e [[Mêlwenn]]; Kerangoarc'h (?)
- '''Riou''', o vəvañ e 1481, tad da '''Alain''', dimezet gant Marie de Rospiec </ref>
* ''En argant e gorn-hemolc'h lêrennet en gul heuliet gant teir delienn kelenn geotet war o eneb''
[PPC]
|-
|[[Restr:Mainfeny du Breil.png|100px]]
|'''Mainfeny''' <ref>Aotrounez du Breil, e [[Mondeverzh]]</ref>
* ''En gul e gebrenn en argant, heuliet gant teir steredenn ivez en argant'' [PPC]
|-
|[[Restr:Le Maistre de Boisvert.jpg|100px]]
|'''Le Maistre''' <ref>Menegioù da zont</ref>
* ''En glazur e leon en argant, hebiaet gant daou c'hleze ivez en argant, dornellek en aour, begoù ouzh kab''.
|-
|[[Restr:De Malestroit.gif|100px]]
|'''de Malestroit''' <ref>Baroned [[Malastred]] e 1451; aotrounez [[Kastell-Geron]], [[Komborn]], [[Ruzieg]], [[Derwal]], [[Oudon]]; baroned Keraër, e 1535, e [[Lokmaria-Kaer]]; aotrounez Plessis, e [[Krac'h]]; konted Langouët, en [[An Elven]]; aotrounez Kerambourg, e [[Landaol]]; Tremedern, e [[Gwimaeg]]; Plessis-Eon, e [[Plufur]]; Beaucours, e [[Botoha]]; Roguedas, e [[Aradon]],; Chastel, [[Mezansker]]; Soraye, e [[Kistinid]]; Marchaix; [[Uzel]]; Quifistre, e [[Sant-Molf]]; Pontkallek, e [[Berne]]; Tronchâteau, e [[Kleger]].
- '''Juhaël''', en eus heuliet obidoù [[Alan IV|Alan Fergant]], en iliz [[Redon]] e 1119;
- '''Geoffroy''', kabiten [[an Alre]], ha '''Jean''', e vab, ber dibennet o-daou e Pariz e 1344, abalamour o devoa kemeret tu gant [[Yann Moñforzh (1294-1345)|Yann Moñforzh;]]
- '''Jean''', kadoriad kentañ ouzh ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|C'hontoù]], kañseller Breizh hag eskop [[Sant-Brieg]] ha goude [[Naoned]]; marvet e 1443
- '''Thibaud''', eskop [[Eskopti Treger|Landreger]], ha goude [[Eskopti Kerne|Kernev]]; marvet e 1408;
- '''Guillaume''', eskop [[Naoned]], arc'heskop [[Thessaloniki]], hag abad Sant-Sever en eskopti [[Coutances]]; marvet e 1491</ref>
* ''En gul e nav bezantenn en aour, 3, 3, 3''
[PPC]
|-
|[[Restr:Marc'hec de Kerbaul.gif|100px]]
|'''Marc'hec / Marec / Chevalier''' <ref>Aotrounez Kerbaul, e [[Kastellaodren]]; Pellan, Kerguilly, ha Kerouzien, e [[Plagad]]; Kerouriou; Kereven ha Penker, e [[Gwimaeg]]; Kerenor ?; Kerouc'hant ?; Kerivoaz ?; Montbarot ha la Martinière, e [[Roazhon|Sant-Albin-Roazhon]]; la Boullaye, e [[Pazieg]]; Beaulac, e [[Goven]]; [[Ar Genkiz-Yuzhael]].
- '''Rolland''', kroaziad a 1248;
- '''Geoffroy''', [[Eskopti Kerne|eskob Kernev]]; aet da Anaon e 1383;
- '''Alain''', senesal [[Roazhon]], ha kuzulier ouzh ar [[Grands Jours|Grands-jours]] e 1498; en eus sinet feur-emglev dimeziñ etre Anna Breizh ha Loeiz XII e 1499;
- '''Alain''', prezidant ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] e 1524;
- '''Pierre''', kuzulier ouzh ar [[Grands Jours|Grands-jours]], ha goude ouzh [[Breujoù Breizh]] 1554;
- '''René''', gouarnour [[Roazhon]] e 1583, marc'heg an Urzh e 1599; </ref>
* ''En argant e leon en gul, krabanet, teodet, ha kurunet en aour, e dreustell balirant en sabel, karget gant teir rodig-kentr en argant''
Sturienn ː ''In te, Domine, speravi, non confudar in aeternum''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Maout.gif|100px]]
|'''Le Maout''' <ref>Aotrounez Menez-Penpont ha Kergadiou, e [[Gourin (kumun)|Gourin]].
- Alain, eskob Leon, ha goude eskob Kernev; kadoria kentañ ouzg [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1486. Aet da Anaon er bloaz 1493.</ref>
* ''En argant, e gebrenn en glazur, bevennet en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Marbeuf.gif|100px]]
|'''de Marbeuf''' <ref>Genidig eus Bro-Añjev; Aotrounez du Chesne; de la Pilletière; baron Blaison ha beskont Chemellier e Bro-Añjev; aotrounez la Sansonnière; [[Lalieg]], par. an anv se; Gailieu, par. de [[Gwizien]]; Cariguel, par. [[Ploareg]]; du Gué, par. [[Servon]]; Penanvern, par. [[Sant-Seo]]. </ref>
* ''En glazur e zaou c'hleze en argant krogennek en aour ha lammellet, begoù ouzh beg''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Marié de la Barberie.png|100px]]
|'''Le Marié''' <ref>Aotrounez la Barberie, la Garnizon, en [[Orvez]]; la Thomassière, e [[Saotron]];
- '''François''', chuin [[Naoned]] e 1601, eil-maer Naoned e 1603;
- '''René''', mestr [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] e 1659</ref>
* ''En glazur, e levranez savant en argant, gwakoliet en aour, hag heuliet gant teir bezantenn ivez en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Marigo.gif|100px]]
|'''Marigo''' <ref>Aotrounez Kerguivio,e [[Neulieg]]; Rangouet, e [[Stival]]; Spernouet, Lye ha Guermen, e [[Kergrist]]. </ref>
* ''Palefarzhet : ouzh 1 ha 4, en gwad e leon en aour; ouzh 2 ha 3, en aour e deir arbenn-karv en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Martin de Malros.png|100px]]
|'''Martin''' <ref>Aotrounez Malros, e [[Plagad]]; Ville-Gohel, e [[Plerin]]
- Alain, selaouer ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] e 1498</ref>
* ''En gul e rozenn-doubl en argant''
[PPC]
|-
|[[Restr:Mellier.png|100px]]
|'''Mellier''' <ref>Familh c'henidik eus Bro-Lyon.
- '''Gérard''', jeneral war [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] e 1702; marc'heg Sant-Lazar, ha maer [[Naoned]] eus 1720 da 1730. Dimezet e 1707 gant Renée Tarail.</ref>
* ''En glazur e dreustell en argant, heuliet gant pevarzek bezantenn en aour, seizh ouzh kab laket 3, 4, seizh ouzh beg laket 4, 3''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Meneust.gif|100px]]
|'''Le Meneust''' <ref>Aotrounez Bréquigny, e Sant-Stefan-[[Roazhon]]; Bouëdrier, e Toussaints ?; le Gué; Brécé, e [[Noal-ar-Sec'h]]; Bois-Jouan; Chastellier, e [[Bozeg]]; les Treilles; la Rouaidière; la Provostière, e [[Kerlouevig]]; le Classerie, e [[Reudied]]; l'Epronnière, e [[Sant-Donasian]]; Kerc'houant, e [[Garlann]].
- '''Guy,''' mirour al lizherennoù ha levrioù [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] ne 1521;
- '''Guillaume''', selaouer ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1570; bet noblet e 1578;
- '''Guy''', senesal Roazhon, marc'heg an Urzh e 1593;
- Tri c'hadoriad gant tog e 1607, 1633, 1678, ha daou c'hadoriad ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1692 ha 1723.
- ur marc'heg Malta e 1704.</ref>
* ''En aour e dreustell en gul karget gant ul leonparzh en argant, hag heuliet gant teir rozenn en gul''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Mercier de la Guillière.png|100px]]
|'''Le Mercier de la Guillière''' <ref>Aotrounez la Guillière ?; Quénoumen ?; l'Ecluse ? Chalonge ? Portechaire?; Florémiaux ?
- '''Jacques''', reizer ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] 1644
- Ur chuin [[Naoned]] e 1575;
- Selaouerien ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] adalek 1592</ref>
* ''En glazur e gebrenn en argant, heuliet ouzh kab gant div steredenn hag ouzh beg gant ur c'halon, an holl en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Mercier de Beaurepos.png|100px]]
|'''Le Mercier de Beaurepos''' <ref>Aotrounez Beaurepos ha Keroman, e [[Gwipavaz]].
Diskouezadegoù e 1534 ha 1538, e [[Lambezelleg]].
Bet kadarnet dre lizheroù 1673, ha dalc'het ouzh ar C'huzul 1717;
- '''Pierre''', reizher ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]], e Naoned, e 1632. Marvet e-kerzh hag e oa en karg.</ref>
* ''En glazur e gebrenn en argant, heuliet ouzh kab gant div c'hregilhenn ivez en argant, hag ouzh beg gant ur c'hloc'h en aour bazoulet en sabel''
[PPC]
|-
|[[Restr:Merien de Kerisac.png|100px]]
|'''Merien''' <ref>Aotrounez Kerizag e [[Plouizi]]; Melchonneg, e [[Plouared]]; Keranbarz, e [[Plegad-Gwerann]].
- '''Jean''', en deus sinet feur-emglev [[Gwenrann]] 1381, a bet test e-kerzh imbourc'h santelezhadur [[Charlez Bleaz]] e 1371.</ref>
* ''En aour e hoc'h-gouez tremenant en sabel''
[PPC]
|-
|[[Restr:Merlet du Paty.png|100px]]
|'''Merlet''' <ref>Familh c'henidik eus Bro-Añjev. Aotrounez du Paty ?
- Ur chuin [[Naoned]] e 1675
- Daou selaouer ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]], e 1749 ha 17890</ref>
* ''En aour e leonerez en glazur''
[PPC]
|-
|[[Restr:Micault du Tertre.gif|100px]]
|'''Micault''' <ref>Aotrounez du Tertre; Souleville, e [[Maroue]]; la Vieuville; Fontaine-Ménard e [[Melin]].
- '''Mathurin''', alvokad e [[Breujoù Breizh]], kannad [[Lambal]] er Stadoù e 1717; hendad ur c'habiten gwarded-aod kompagnunezh [[Hilion|Hillion]], kemeret perzh e emgann [[Sant-Kast-ar-Gwildoù|Sant-Kast]] e 1758;
- '''Joseph-François''', bet ganet e [[Kastellaodren|Kastell-Aodren]] e 1777, noblet e 1815</ref>
* ''En glazur e alarc'h en argant melezouriñ war vord ur veunteun ivez en argant, hag heuliet e kab gant un heol en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Michaël de la Bourgonnière.gif|100px]]
|'''Michaël''', pe '''Michel''' <ref>Aotrounez la Bourgonnière ha la Tesserie, e [[Sant-Ervlan]]; la Rollandière e [[Keller (kumun)|Keller]]; Plessis, e [[Gwennenid]]; Ardennes, e [[Santez-Pezhenn]]; Lenfermière, e [[Sant-Marzh-ar-C'hoad]].
- '''Vincent''', hanafer ar rouanez [[Anna Breizh|Anna]] e 1500; dimezet da ː Jeanne le Parizy ha Jeanne de Boullay</ref>
* ''Palefarzhet ː ouzh 1 ha 4 en sabel e dour en argant; ouzh 2 ha 3, en aour e deir groaz pavek en gul, e vevenn en argant''
[PPC]
|-
|[[Restr:Michel de Kerveny.gif|100px]]
|'''Michel''' <ref>Aotrounez Kerveny, e '''[[Plougonvelen]]'''; Carpont; Trovennec, e [[Fouenant]].
- '''Yvon''', o vevañ e 1503, dimezet da Jeanne de Launay, hag o deus bet '''Hervé''', dimezet gant Marie Heussaff;
- ur plac'h e Saint-Cyr e 1706</ref>
* ''Palefarzhet ː ouzh 1 ha 4, en sabel e nav mailhenn en argant; ouzh 2 h 3, en aour e c'hregilhenn en gul''[
[PPC]
|-
|[[Restr:Michel du Cosquer.gif|100px]]
|'''Michel''' <ref>
Aotrounez Kozker, e [[Kemperven]]; Keranroux, e [[Peurid-ar-Roc'h|Peurid ar Roc'h]]; Kervaeg, e [[Tredarzeg]]; Kerdaniel, e [[Kawan]]; la Ville Basse ?; Fontaines ? </ref>
* ''En argant e benn Morian en sabel, talwedek en argant''
[GlB ; PPC]
|-
|[[Restr:Michel (de Nantes).gif|100px]]
|'''Michel''' <ref>Gabriel, kenwerzher e [[Naoned]], bet noblet e 1747</ref>
* ''En glazur e dreustell en aour karget gant ur c'halon en gul, hag heuliet gant teir melchonenn en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Michel de Kerlan.gif|100px]]
|'''Michel''' <ref>Aotrounez Kerlan ?, eskopti Sant-Brieg. (Ardamezeg 1696)</ref>
* ''En argant e skoedig en gul, heuliet gant c'hwec'h mailhenn en glazur''
[PPC]
|-
|[[Restr:Michel (de Rennes).gif|100px]]
|'''Michel''' <ref>Eus eskopti Roazhon. Hep keloù muioc'h ebet. Bet noblet da vare ar Renevezidigezh, e 1816</ref>
* ''En erminoù, e girin en glazur, leun a lili liorzh en gwirion, war un aoter en argant, skoret gant ur c'hleze treustellet ivez en glazur''
|-
|[[Restr:Michel de la Michelière.gif|100px]]
|'''Michel''' <ref>Familh c'henidig eus Normandi. Bet dalc'het eno e 1469, 1496, 1598, 1666. Aotrounez la Michelière, Vesly, Beaulieu, Bellouze, Cambernon, Monthuchon, Rafoville, Haccouville, Vieilles, l'Epiney, le Port, la Chesnaye, Châtelet, Montchaton, Annoville, Verdun.
- '''Roger''', yaouer, letanant ar c'habiten [[Karnod]].</ref>
* ''En glazur e groaz krouget en aour, heuliet gant ur c'hregilhenn ivez en aour e pep konk''
[PPC]
|-
|[[Restr:Michel de la Richardais.gif|100px]]
|'''Michel''' <ref>Aotrounez la Richardais ha la Thébaudais, e [[Felgerieg-Veur]]; la Courbe, la Plainsnais, e [[Alaer]].
- '''Bertrand''', mab '''Alain''', aotrou la Richardais, o vevañ e 1513, dimezet gant Guillemette Grignonne, a zo gwrizienn ar re la Courbe;
- '''Georges''', mab '''Charles''', o vevañ e 1513, dimezet gant Julienne de la Roche, a zo gwrizienn ar re la Thébaudais</ref>
* ''En argant e deir moualc'henn en sabel''
[PPC]
|-
|
|'''Michiel''' <ref>Rummad gentañ ː aotrounez Bossacoulart e [[Brug (kumun)|Brug]]; la Noë, e [[Ranneg]]; la M̥arre; Couëdro; Deffais, e [[Pontkastell-Keren|Pontkastell]]; Vaudoré, e [[Malañseg]]; Saint-Donat; Vaugrignon; la Prévotais; Prat; Carmois, e [[Pluhernin]]; la Grée, e [[Karantoer|Karentoer]]
Eil rummad, anvet ivez '''Michel''' ː aotrounez la Garnison, en [[Orvez]]; la Grigoraye; la Haye; la Chesnais; la Poterie; Grilleau, er [[Chantenay]]; la Harduière ha le Justonnère, e [[Mezansker]].
- '''Guillaume''', hanafer Catherine de Luxembourg, tervet gwreg an dug [[Arzhur III (dug Breizh)|Arhzur III]], aet da Anaon er blozazs 1458, breur yaouanker da Jean, aotrou la Bossacoulart ha la Noë;
- '''Loeiz''', prokulor-sindik e Breujoù [[ar Re Unanet]] e Gwened e 1592;
- '''Jean''', aotrou Grillau, chuin [[Naoned]] e 1710;
- daou sekretour ar Roue e 1732 ha 1747;
- ur c'habiten dragoned ''Monsieur'' e 1788. </ref>
* ''En argant e lammell brizhet karget ouzh kondon gant ur ruilhenn en gul, hag heuliet gant ur steredenn ivez en gul e pep konk''
[PPC]
|-
|[[Restr:Milon de Beaumanoir.png|100px]]
|'''Milon''' <ref>Aotrounez Beaumanoir, e [[Peuñvrid]]; la Ville-Morel, Launay ha la Garenne, e [[Bronn (kumun)|Bronn]]; la Plesse, e Santez-Uriel; Bellevue, Kerjean, Keryvon, Kernyzan ?</ref>
* ''En glazur e zri fenn levran diframmet en argant, gwakoliet en gul''
[PPC]
|-
|[[Restr:Milon de la Touche.png|100px]]
|'''Milon''' <ref>Aotrounez la Touche ha Vergeal, e [[Pazieg]]; Launay, e [[Gevrezeg]]; Salles ?; Musse, e [[Beloen|Baolon]]; Landes ?; Hallegre, e [[Sant-Jili-Roazhon|Sant-Jili]].
- '''Thomas''' ha '''Robin''', eus parrez Sant-Jili, bet noblet e 1452;
- '''Yves''', teñzorer jeneral en dug e 1485;
- '''Robert''', selaouer ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] e 1524.</ref>
* ''En argant e vrec'h ouzh dehoù gwisket ha maneget en gul, o skorañ ur sparfell en sabel, krabanet en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Miron-de-Beauvoir.gif|100px]]
|'''Miron''' <ref>Familh c'henidik eus Bro-[[Cerdanya]]; aotrounez Beauvoir-sur-Cher; Linières; l'Hermitage; Villeneuve.
- '''Gabriel''', medisin ar rouanez Anna e 1507;
- '''François''', jeneral war ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|C'hontoù Breizh]] e 1575, ha maer [[Naoned]] e 1578;
- '''Marc''', medisin ar roue [[Herri III (Bro-C'hall)|Herri III]] e 1573;
- '''Charles''', eskop Añjer , ha arc'heskop Lyon. Marvet e 1628;
- '''Louis''', selaouer ouzh ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|C'hontoù Breizh]] e 1599,
- '''François''', provost ar varc'hadourien Pariz, marvet e 1609.</ref>
* ''En gul e dreustell en aour, heuliet ouzh kab gant ur berziliaouenn ivez en aour, hag ouzh beg gant un erminig tremenant en argant war ur savenn c'hotet''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Moal.gif|100px]]
|'''Le / Ar Moal''' <ref>Keloù ebet diwar aotrouniezh bennak.
- '''Raoul ar Moal''' a eo bet aluzenner ar roue gall [[Charlez VIII (Bro-C'hall)|Charlez VIII]], eskop Kernev e 1493, ha kadoriad ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1498</ref>
* ''En gul e gebrenn en aour heuliet gant teir bezantenn ivez en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Monneraye de la Villeblanche.gif|100px]]
|'''Monneraye'''<ref>Aotrounez la Villeblanche, e [[Minieg-Morvan]]; la Riolais, Plessix, Mézières, Breil, la Vairie, Bourgneuf, la Aillardière, Rocher, Maynard, Restmeur, Cleio, en [[Karozh]].
'''Macé''', letanant Dinan,
C'hwec'h sekretour ar Roue adalek 1617,
Ur mestr eus ar C’hontoù e 1637,
'''Pierre''', penn-c'hreffier evit an aferioù sivil e 1657,
'''René''', aotrou la Meslée, advarner ar prokulor ,
Ur penn-provost e konestabliezh hag archerien Breizh,
'''Gabriel''', kuzulier e Breujoù Breizh e 1695,
Ur c'horonal bet lazhet dindan mogerioù Pariz e 1870</ref>
* ''En aour e sourin en gul karget gant tri penn leon diframmet en argant hag hebiaet gant daou naer-nijant en glazur''
[PPC]
|-
|[[Restr:Montaigu-de-Boisdavid.gif|100px]]
|'''de Montaigu''' <ref>Genidig eus Bro-Boatev. aotrounez Boisdavid.
- '''Guillaume''', dimezet gant Catherine Phélippes , marvet e 1483;
- '''Claude''', [[Urzh Sant Yann Jeruzalem|marc'heg Malta]] e 1594;
- '''Philippe''', [[Urzh Sant Yann Jeruzalem|marc'heg Malta]] e 1640;
- ur gouarnour Gerveur, bet lazhet e-kerzh emgann Lens e 1648;
- ur floc'h ar Roue e 1688;
- ur c'hannad e-kichen Republik Venezia e 1743, ha brigadier troadegiezh, marvet e 1764</ref>
* ''En glazur e zaou leon en aour, teodet ha kurunet en argant''
(PPC)
|-
|[[Restr:De Montigny.jpg|100px]]
|'''de Montigny''' <ref>Genidig eus Bro-Champagn; aotrounez Asches; Kerisper, par. [[Plunered]]; Beauregard, par. [[Sant-Teve]]; Kerdour; la Hautière; Tourteron; Châteaufur, par. de [[Plonévez-Lokrist|Plounévez-Lokrist]]; Dresnag, par. [[Logivi-Plougraz|Logivi-Plougras]]; Kerlan, par. de [[Sibirill|Sibiril]]; Trevien; la Motte.
- '''Guillaume''', gouarnour Rewiz e 1551, dimezet gant Perrine Drouillard;
- '''Louis''', e vab, kannad ouzh Breujoù Veur e Paris e 1593;
- pevar marc'heg an Urzh eus 1574 da 1620, gouarnourien Gwened, an Alre, ha Suscinio;
- '''Pierre''', marc'heg breton Malta e 1580;
- un abad Sant-Gweltas-Rewiz e 1613;
- daou pennalvokad hag ur c'hadoriad gant tog adalek 1623 ;
- un aluzenner ar rouanez Marie-Thérése, eskop Leon, marvet e 1671 ha beziet en iliz ar Vadalen e Gwitreg.</ref>
* ''En argant e leon en gul, karget war e skoaz gant ur steredenn en aour, hag heuliet gant c'hwec'h c'hregilhenn en glazur ouzh c'hourem''
|-
|[[Restr:Morice de Kervagat.png|100px]]
|'''Morice / Morvan''' <ref>Aotrounez Kervagad, e Kerien; Coëtquelfen, e [[Gwikourvest]]; Lérain, e [[Mourieg]]
- '''Jean''', o vevañ e 1426, bet ad-noblet e 1652;
- '''Yves''', pennalvokd e 1649, ha prokulor ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] e 1651;
</ref>
* ''En argant e groaz eoriek en geot''
[PPC]
|-
|[[Restr:Morin de la Roche.png|100px]]
|'''Morin''' <ref>Aotrounez la Roche ?; Tresle ?; Bois-d'Estréan; la Marchandrye; le Clérissais, e [[Maezon-ar-Stêr|Maezon]]; la Ferté ha la Ragotière, e [[Gwaled]]; la Sorinière; Chavagnes, e [[Sulieg]]; Jasson, e [[Porzh-Pêr]].
- '''Jean''', maer [[Naoned]] e 1570, kadoriad kentañ ouzh ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|C'hontoù]] e 1574;
- '''André''', maer [[Naoned]] e 1617;
- '''Rolland''', Alvokad ouzh ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|C'hontoù]] e 1639, ha kadoriad e 1643;
- '''Jean''', kadoriad ouzh prezidial [[Gwened]], diazezour a Garmez ar e 1628</ref>
* ''En argant, e wezenn c'heotet plantet war ur savenn c'heotet ivez, un hoc'h-gouez balirant war gef ar wezenn''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Mosnier de la Fresnays.png|100px]]
|'''Mosnier / Le Mosnier''' <ref>Aotrounez la Fresnays ?, la Rivière ?
- '''Pierre''', selaouer ouzh ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|C'hontoù]] e 1594, ha grefier ivez ouzh ar C'hontoù evit an dug Mercoeur;
- '''Julien-Célestin''', pennalvokad ouzh ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|C'hontoù]] e1769</ref>
* ''En argant e gab en glazur karget gant ur groazigan en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:De la Motte-de-Beauvoir.gif|100px]]
|'''de la Motte''' <ref>Aotrounez Beauvoir ha Grande-Haye, en [[Arwerneg-Veur|Arwerneg]]; Maupirou; e [[Maezon-ar-Stêr|Maezhon]]; Bourgérard, [[Kastell-Briant|Sant-Yann-Bere]]; Bouvrais, e [[Gwerid]]; Chesvasne, e [[Rialeg]]; Longlée, e [[Enorzh]].
- '''Antoine''' ha '''Guillaume''', marc'heien [[Urzh Sant Yann Jeruzalem|Malta]] e 1556 ha 1560.</ref>
* ''En gul e zri leon en argant''
(PPC)
|-
|[[Restr:De la Motte de la Houffardiere.gif|100px]]
|'''de la Motte''' <ref>Familh c'henidig eus Bro-Añjev. Aotrounez e Breizh e [[Lavreer-Botorel]], ha [[Konkerel]].
Sturienn : ''Lenitatis fortitudo comes''.
- '''Louis-Angélique-Robert''', kuzulier ouzh Breujoù Breizh e 1723;
- '''Louis''', kuzulier ouzh Breujoù Breizh e 1747; </ref>
* ''En argant e leon en sabel, ur voualc'henn ivez en sabel ouzh pep konk; karget war e skoaz gant ur skoed en argant e dreustell flourdilizek ha ginflourdilizek en gul''
(PPC)
|}
== N ==
{| class="wikitable"
|[[Restr:Nail de Mescaradec.gif|100px]]
|'''Nail''' <ref>Aotrounez Meskaradeg, ([[Lanniliz]]); Sant-Vaode.
prokulor ha noter ar Roue evit [[Beliezh|beli]] [[Brest]] e 1695</ref>
* ''En aour e gebrenn en sabel, karget gant teir rozenn en argant''
[PPC]
|-
|[[Restr:Nantrieul des Chesnayes.gif|100px]]
|'''Nantrieul''' <ref>Aotrounez des Chesnayes, e Bro-Roazhon.
- '''Pierre''', tailhanter war ar vogajoù [[Roazhon]] e 1696
[CDH] [PPC]</ref>
*''En glazur e bemp bezantenn en aour, 3, 2.''
[CDH] [PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Le Narvezec''' <ref>Aotrounez Pontguennec, e Perroz.
Menegioù ha diskouezadegoù eus 1427 da 1543.
Keloù ebet diwar-benn an ardamezioù.</ref>
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Nas de Kernasquillec.jpg|100px]]
|'''Le Nas'''
* Aotrounez Kernasquirieg, e Tregrom.
*''En argant e gebrenn en sabel; heuliet gant teir ruilhenn en sabel ivez''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Nas de Kergolher.gif|100px]]
|'''Le Nas'''
* Aotrounez Kergolher ha Kollizag e Plaodren
* ''Plezhek etre argant ha glazur"''
(PPC)
|-
|[[File:Nau-br.jpg|100px]]
|'''Nau'''
* ''En glazur e leon en argant krabanet ha teodet en gul, kurunennet en aour, o terc'hel ur c'hleze en argant.''
|-
|[[Restr:Nepvouet-d.jpg|100px]]
|'''de Nepvouet'''
* ''En sabel e gebrenn en aour heuliet gant teir rodig-kentr ivez en aour.''
|-
|[[Restr:Nerestang-d.jpg|100px]]
|'''de Nerestang'''
* ''En glazur e deir sourin en aour, teir steredenn en argant etre ar sourin gentañ hag an eil, en o led war-du ar sourinoù.''
|-
|[[Restr:Nerzic-d.jpg|100px]]
|'''de Nerzic'''
* ''En gul e zaou c'hleze en aour lammellet, begoù ouzh kab.''
|-
|[[Restr:Neuville-ds.jpg|100px]]
|'''de Neuville'''
* ''En gul e lammell vrizhet''.
|-
|[[Restr:Neuville-dc.jpg|100px]]
|'''de Neuville'''
* ''En argant e deir c'hebrenn en gul''.
|-
|[[Restr:Nevet-d.jpg|100px]]
|'''de Névet'''
*''En aour e leonparzh kudennek en gul.''
|-
|[[Restr:Nicolaï.gif|100px]]
|'''Nicolaï'''
* Genidik eus Paris. Antoine, kuzulier e [[Breujoù Breizh]] e 1613
*''En glazur e c'hadgi redant en argant, gwakoliek en gul''
|-
|[[Restr:Nicolas.gif|100px]]
|'''Nikolas'''''
* ''Dougen a ra ur sourin karget gant tri neze.'' (livioù dizanavezet)
* Siell 1381. Yann en deus sinet [[feur-emglev Gwenrann]] 1381.
|-
|[[Restr:Nicolas-br.jpg|100px]]
|'''Nicolas'''
* ''En gul e dreustell en argant karget gant teir moualc'henn en sabel, heuliet gant tri fenn bleiz diframmet en aour, daou ouzh kab, unan ouzh beg.''
|-
|[[Restr:Nicolas-kerviziou.jpg|100px]]
|'''Nicolas de Kerviziou'''
* ''En argant e binenn en glazur e dri aval en aour.''
|-
|[[Restr:Nicolas-trevidy.jpg|100px]]
|'''Nicolas de Trévidy'''
* ''En argant e dreustell en glazur, e c'hrenngonk brizhet etre argant ha sabel.''
|-
|[[Restr:Nicou de la Chauvinière.gif|100px]]
|'''Nicou''' <ref>Aotrounez la Chauvinière ?. Ardamezeg 1696.
Ur sekretour d'ar Roue e 1703</ref>
* ''En aour, e menez en sabel, leinet gant un neizh en gul, tri benn hag gouzoug drask en glazur o loc'hant anezhañ.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Niel de Vauniel.gif|100px]]
|'''Niel''' <ref>Aotrounez Vauniel, Passoué ha Couësplan, e [[Gwern-Porc'hoed|Gwern]]; Plessix, e [[Anast]]; Bodouët, e [[Faouell]].</ref>
* ''En sabel e c'hastell en aour; e gab en gul''
[PPC]
|-
|[[Restr:Nielly.gif|100px]]
|'''Nielly''' <ref>Kabiten ul lestr-taner e 1778; tad d'un eil-letanant lestr e 1786, eil-amiral e 1793, bet noblet gant un titl baron e 1825, aet da anaon e 1833.</ref>
* ''En argant e lestr en gwirion, war ur mor en geot, ur flammenn en gul war beg e wern veur''
[PPC]
|-
|[[Restr:Ninon.gif|100px]]
|'''Ninon''' <ref>Aotrouniezhoù dizanavezet.
'''Alain''', gelvet evit diazeziñ ul leve evit kont ar Roue diwar havr Lannuon.</ref>
* ''Dougen a ra teir bezantenn, pe dorzhell''. Livioù dizanavezet. Siell 1283.
[PPC]
|-
|[[Restr:Ninon de Kerprigent.gif|100px]]
|'''Ninon de Kerprigent''' <ref>Aotrounez Kerprigent, Kermérault, la Forest. (?)
- '''Sébastien''', kuzulier e prezidial [[Kemper]] e 1700.</ref>
* ''En glazur e seizh steredenn en argant, 3, 3, 1''
[GlB- PPC]
|-
|[[Restr:Noan-l.jpg|100px]]
|'''Le Noan du Hentmeur''' <ref>Aotrounez Hentmeur e [[Plouilio|Plouillio]]; Kerdaniel, e [[Ploulec'h]].</ref>
* ''En gul e zri c'hleze peuliet en argant, begoù ouzh kab.''
[GlB- PPC]
|-
|[[Restr:Noblet de Lespau.gif|100px]]
|'''Noblet''' <ref>Aotrounez Lespau, e [[Chapel-Erzh]]; Chaffault, e [[Kervegon]]; la Brelesche ?; Villo ?; Bois-Rochefort ?; Roudour, e [[Sant-Seo]]; Morlen, e [[Lokenole]]; Runtanguy ?; Keranrun ?; Keryvon, e [[Fouenant]].
- '''François''', gouarnour an Tarv e 1586;
- '''François''', kuzulier ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1596;
- '''Pierre''', pennalvokad ouzh ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|C'hontoù]] e 1660;
- '''Pierre''', letanant [[Gwenrann]] (war dro 1669)
- '''Pierre''', maer [[Naoned]] e 1690;
- '''Marguerite''', gouarnerez ar C'hlarissed [[Dinan]]; marvet e 1625</ref>
* ''En aour e dreustell goñchek en sabel''
* Sturienn ː ''Nobilitas virtus''
[PPC)]
|-
|[[Restr:Noel-d-bzh.gif|100px]]
|'''de Noël'''
* ''En sabel e c'harv tremenant en aour.''
|-
|[[Restr:Nouel-kerangue.jpg|100px]]
|'''Nouël de Kerangue'''
* ''En argant e binenn c'heotet e bevar aval en aour, harpet gant daou c'harv en sabel penn-ouzh-penn.''
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Noves''' <ref>Meneg ebet</ref>
|}
== O ==
{| class="wikitable"
|-
|[[Restr:O-brien.gif|100px]]
|'''O'Brien''' <ref name="IRL">Ginidik eus [[Iwerzhon]]. Baroned Inchiquin.
- Ur c'habiten e rejimant Berwik (Bro Iwerzhon), e 1775;
- Ur major e rejimant Walsh e 1780;
- '''Fulup''', staliet e [[Sant-Maloù]], e lec'h e zimezas e 1695 Anna Whitte.
- Anton-Visant, sekretour ar Roue e Kañsellerezh [[Roazhon]] e 1740
- Diouzh ar familh se e oa ivez '''Claude''', kont Thomond, beskont Clare, marichal C'hall e 1757, aet da Anaon e 1761</ref>
* ''Palefarzhet : e 1 ha 4 en gul e zri leonparzh rannet etre aour hag argant, e 2 ha 3 en argant e dri beg en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Odet.gif|100px]]
|'''Odet''' <ref>Meneg ebet e Pol Potier de Courcy</ref>
* ''En glazur, e zri c'hleze peuliet en argant, begoù e beg.''
[HGG] [GLB] [PPC]
|-
|[[Restr:Ogeron.gif|100px]]
|'''Ogeron''' <ref>Familh c'henidik eus bro Añjev; bet dalc'het eno e 1666; Aotrounez la Bouère.
- '''Bertrand''', o vevañ e 1600, dimezet da Jeanne Blouin, hag o deus bet ː
- '''Jean''', kuzulier e [[Breujoù Breizh]] e 1646;
- '''Bertrand''', kabiten morlu, diazezer ha gouarnour trevadenn [[Saint-Domingue]], bet noblet e 1643. </ref>
* ''En argant e erez en gul iziliet en aour, e dreustell ivez en aour karget gant teir moualc'henn en sabel.''
|-
|[[Restr:Ogier de Catuelan.gif|100px]]
|'''Ogier''' <ref>Aotrounez Katuelan, e [[Henon]]; ar Roc'h, e [[Lanvelor]]; Kervidi, e [[Ilfinieg]]; Chateaubilly, e [[Ploufragan]]</ref>
* ''En glazur, e seizh rozenn (pe pempdiliaouenn) en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Ogier de Beauvais.gif|100px]]
|'''Ogier''' <ref>Familh c'henidig eus Bro-Añjev. Aotrounez Beauvais; la Claverie; la Valais
- '''Jean''', alvokad e senesaliezh Añgers e 1511, dimezet da ː Marie Joullain, ha Renée Ernault.
- '''René''', aoditour er c’hontoù e 1579;
- '''Pierre''', chaloni [[Roazhon]] hag arc'hdiagon an Dezerzh, marvet e 1596;
- '''Pierre''', kuzulier e [[Breujoù Breizh|Breujoù- Breizh]] e 1595, dimezet Perrine Juffé e 1591;</ref>
* ''en argant e deir melionenn en sabel'' (neuz all : ''en glazur'')
[PPC]
|-
|[[Restr:Olimant.gif|100px]]
|'''Olimant''' <ref>Aotrounez la Ville-Jafre; Kerneguez; Kerenor;, Kerourio, e [[Karaez-Plougêr|Plouger-Karaez]]; Kerdudal, Botivez, en [[ar Faoued]]; Gollo, e [[Plourae]].
- '''Guillaume''', grefier e [[Karaez-Plougêr|Karaez]], dimezet e 1577 gant Catherine, itron Kerneguez
- '''René''', belif Kastell-Nevez ha Landelo
- '''Charles-Joseph''', mestr war an Dourioù ha koazdeier Breizh, bet noblet e 1698.</ref>
* ''En argant e ziv dreustell en gul; e gab en sabel''
[PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Olivet''' <ref>aotrounez la Martinière e Sant-Leonard.
Bet dizarbennet e-kerzh an adreizhadur 1668, beli Felger</ref>
En gortoz
|-
|[[Restr:Olivier-.gif|100px]]
|'''Olivier''' <ref>Aotrouniezhoù dianavet.
Bet dizarbennet e 1668, beli Lesneven.
- '''Julien''', noter ar Roue e [[Landerne]] e 1668.
</ref>
* ''En glazur e wezenn en argant, heuliet gant teir greskenn en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Olivier--.gif|100px]]
|'''Olivier'''
<ref>Familh c'henidik eus Lyon.
- '''Séraphin''', eskob Roazhon e 1599, kardinal e 1604; aet da Anaon e Roma er bloaz 1609. Kontet e vez hag e oa mab naturel da François Olivier de Leuville, kañselller Bro-C'hall e 1545</ref>
* ''Palefarzhet; ouzh 1 ha 4, geotet en wezenn-olivez en argant; e 2 ha 3, en sabel, e gab en glazur karget gant teir flourdilizenn en aour, e zrailhenn en gul''
[PPC]
|-
|[[Restr:Olivier du Bourdeau.gif|100px]]
|'''Olivier du Bourdeau''' <ref>Aotrounez Bourdeau, e [[Plouha]]; la Fontaine, Kermorin, Kerjouan Launay.</ref>
* ''En argant e zri penn levran en sabel gwakoliet en aour, leinet gant ur bempdiliaouenn en sabel''
Sturienn ː ''Ni trop, ni trop peu.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Olivier de Kerjean.gif|100px]]
|'''Olivier de Kerjean''' <ref>Aotrounez Keryann, e [[Sant-Nouga]].
- '''Jean''' hag e vab, '''Bernard''', noblet e 1426;
- '''Henry''', dimezet da Marguerite de Lanrivinen e 1444
(Gwelout war-lerc'h ar re '''''Barbier''''')</ref>
* ''En glazur, e goulm nijant en argant, en he beg ur bodig olivez geotet''
Sturienn ː ''Signum pacis''
[PPC]
|-
|[[Restr:Olivier de Kerthomas.gif|100px]]
|'''Olivier de Kerthomas''' <ref>Aotrounez Kerthomas, e [[Lannolon]]; Kervegan ?
Bet dizarbennet e-kerzh adreizhadur 1670, beli Sant-Brieg.
- Ur senesal [[Landreger]], kannad e ar Breujoù e 1717.</ref>
* ''En argant e groaz divouedet en sabel.''
[GLB - PPC]
|-
|[[Restr:Olivier du Pavillon.gif|100px]]
|'''Olivier du Pavillon''' <ref>Aotrounez le Pavillon, la Plesse, la Blairie, les Barres, les Brulais, la Boussinière, beli Naoned.
- Un nebeut aoditourien er c’hontoù adalek 1617, an hini diwezhañ bet enoret e 1777;
- ur chuin [[Naoned]] e 1664;
- un denjentil ''Monsieur'' e 1696.</ref>
* ''En argant e wezenn-olivez en geot war ur savenn ivez en geeot''
[PPC]
|-
|[[Restr:Olivier du Coz-Castel.gif|100px]]
|'''Olivier du Vieux-Châtel''' <ref>Aotrounez Kastell-Koz , Kersascouët, e [[Plougin]].
Ardamezeg 1696.
- '''Claude''', medisin ar Roue er morlu e 1696; sekretour ar Roue e 1716; dimezet da Gatell Verduc.
Familh kemmesket gant ar re ''Raison'', ''La Boissière'', de ''Blois''.</ref>
* ''En glazur, e c'horverig nijant en aour, o sellout ouzh un heol ivez en aour a-zehoù''
[PPC]
|-
|[[Restr:Olivier-de-la-Villeneuve.gif|100px]]
|'''l'Olivier de la Villeneuve''' <ref>Aotrounez la Villeneuve / Kernevez e [[Gwerliskin]]; Plessix, e [[Banaleg]]; ar Stang, e [[Skaer|Skae]]<nowiki/>r; Lokrist, e [[Trabrivan]]; Saint-Maur, Tronjoly, e [[Gourin (kumun)|Gourin]]; Kervern, e [[Plouilio|Plouillio]]; Botvrel, e [[Sant-Gwioñvarc'h|Sant-Gwiomar]]; Kerhamon ?
- '''Jean''', eus parrez [[Plourac'h|Ploiurac'h]], senesal [[Lokarn|Duoad-Kelen]], bet noblet e 1462;
- ur floc'h ar roue e 1688;
- un abad [[Rialeg|Rillé]] e 1763, kuzulier kloareg e [[Breujoù Breizh]] e 1768;
- ur penn strollad-listri e 1793;
- ul letanant-lestr e 1786, an diwezhañ en anv se, bet fuzuilhet e [[Kiberen]] e 1795.</ref>
* ''En argant e dreustell en gul kaeliet en aour, heuliet gant teir fempdiliaouenn en gul''
[PPC]
|-
|[[Restr:Origny.gif|100px]]
|'''d'Origny / Dorigny'''
* Aotrounez Sant-Stefan (?); Kersalioù
* ''En glazur e gebrenn en aour, heuliet gant tri flamm ivez en aour''
* Meur a ofiser eus milis ar Gêr Montroulez adalek 1693; '''Michel''', maer Montroulez e 1725
[PPC]
|-
|[[Restr:Orion-de-keranguiriec.gif|100px]]
|'''Orion'''
* Aotrounez Kerangirieg, Pleuzal
* ''En argant, e groaz garzentek en sabel''
[PPC]
|-
|[[Restr:Oriot de Kergoat.gif|100px]]
|'''Oriot'''
* Aotrounez Kergoat, e Gwiglann; Portzmeur ha Kerbridou, e Plouganou; ar Runioù, e Sant-Mazhe (Lokvazhe ?); Koedamour e Plouyann.
Daou sekretour ar Roue e 1673.
* ''En glazur e gebrenn en aour, heuliet gant teir rodig-kentr ivez en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Orthiou de la Pénissière.gif|100px]]
|'''Orthiou''' <ref>Familh c'henidik eus bro Añjev. Aotrounez la Pénissière, e [[Klison]]. Familh kemmesket gant ar re '''Becdelièvre'''</ref>
* ''En argant e groaz en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:D'Orvaulx.gif|100px]]
|'''d'Orvaulx''' <ref>Familh c'henidik eus Bro-Douren; delc'het eno e 1667; Aotrounez al lec'h-se. E Breizh, aotrounez la Bévrière, e [[Mousterlez]]</ref>
* ''En sabel e sourin en argant hedet gant div c'housourin en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Oulf du Perray.gif|100px]]
|'''Oulf''' <ref>Familh c'henidik eus vro-Sko. Aotrounez du Perray (?).
- '''Patrice''', dimezet war dro 1550 gant '''Françoise de Forsanz''', hag o deus bet '''Judith''', dimezet gant '''Guillaume Rabinard'''.</ref>
* ''En argant e vleiz savant en sabel''
[PPC]
|-
|[[Restr:O'Schiel.gif|100px]]
|'''O'Schiel''' <ref>Familh c'henidik eus Bro-Iwerzhon.
Daou letanant e rejimant Walsh e 1781</ref>
* ''En argant e leon heuliet e kab gant daou maneg-houarn hag e beg gant ur steredenn, an holl en gul''
[PPC]
|-
|[[Restr:Osmont.gif|100px]]
|'''d'Osmont''' <ref>Familh c'henidik eus Normandi. Bet dalc'het eno e 1667. Aotrounez Centeville; Mouyaulx.
Meneget e-barzh un diskleriadeg eus 1788, beli Roazhon.</ref>
* ''En gul e zivaskell e beg en erminoù''
Sturienn ː ''Nihil obstat''
[PPC]
|-
|
|'''d'Osmonville''' ː gwelout Le Clerc
|-
|[[Restr:D'Ossat.gif|100px]]
|'''d'Ossat''', pe '''Dossat''' <ref>Familh c'henidik euis Bro Gwaskogn.
- '''Armand''', eskob [[Roazhon]] e 1596, laket en karg gant ar pab Klemeñs VIII da adunvaniñ Herri VI gant ar Gador-Sakr. Savet da gardinal e 1599. Aet da Anaon er bloaz 1604, ha bet sebeliet e Saint-Loeiz-ar-C'hallaoued.</ref>
* ''En glazur e gudon en argant, ur vodig olivez geotet en he beg''
[PPC]
|-
|[[Restr:Oury du Bignon.gif|100px]]
|'''Oury''' <ref>Aotrounez Bignon, e [[Noual-Pentevr|Noual]]. Menegioù ha diskouezhadegoù eus 1435 da 1569, e Noual ha [[Maroue]].
- '''Mathieu''', bet ganet e Caulnes, doktor war an doueoniezh, furcher-jeneral ar Feiz, e rouantelez C'hall; marvet e 1557.
Ar familh he deus kemmesket gant ar re Collas.</ref>
* ''En argant e leonparzh en glazur teodek en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Oussé.gif|100px]]
|'''Oussé''' <ref>Ardamezioù kanus ː Oussé > galleg Os = askorn.
Ardamezeg an Arsanailh.
Aotrouniezhioù dizanavezet</ref>
* ''En sabel e zri askorn-kelan en argant treustellet''
[PPC]
|-
|[[Restr:Ouvrier.gif|100px]]
|'''d'Ouvrier''', pe '''Douvrier''' <ref>Genidik eus Bro Languedoc. Aotrouniezh ebet roet evit Breizh. - '''Rigal''', capitoul Toulouse en 1541; '''Hector''', aluzenner Maria de Medicis,hag eskop Dol e 1630; treuskaset da Nîmes en 1644ː aet da Anaon er bloaz 1655</ref>
* En glazur e gebrenn en argant karget gant seizh moualc'henn en sabel, hag heuliet gant teir fourdilizenn en aour, savet pep hini gant teir dañvoezenn en aour
[PPC]
|-
|[[Restr:Ouvroin de Poligné.gif|100px]]
|'''Ouvroin''' <ref>Genidik eus Bro-Vaen. Aotrounez [[Polinieg]].
- '''Guillaume''', eskob Roazhon e 1328; aet da Anaon e 1347;
- '''Jean''' ː senesal kontelezh Laval, bet lazhet e-kerzh emgann Baugé e 1421
</ref>
* ''Gousourinet etre aour ha gul e zek pezh; e c'hrennbalefarzh e erminoù''
[PPC]
|-
|[[Restr:Ozanne de la Tour.gif|100px]]
|'''Ozanne''' <ref>Ozanne de la Tour ?;
- '''Julien''', arkitektour ha tisaver labourioù ar Roue, e savas ar c'hlozadur kentañ Brest e 1647;
- '''Nicolas''', teñzorer morlu Brest e 1696.</ref>
* ''Rannet; e 1 en sabel e dour en aour; e 2, en geot e deir sourin en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Ozanneau de Trémeleuc.gif|100px]]
|'''d'Ozanneau''', pe '''Dozanneau''' <ref>
Aotrounez Trémeleuc, e Sant-Albin-Gwenrann.
Bet dizarbennet 1670, beli [[Gwenrann]].</ref>
* ''En argant e arbenn ejen en glazur heuliet gant teir mailhenn ivez en glazur''
[PPC]
|}
== P ==
{| class="wikitable"
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Padioleau''' <ref>Aotrounez la Bronière, e [[Sant-Leven-ar-C'hoad]].
- Un selaouer ouzh ar C’hontoù e 1613; en deus savet levrioù diwar-benn barnadurezh.</ref>
Ardamezioù en gortoz
|-
|[[Restr:Page-Cordemais.jpg|100px]]
|'''Le Page de la Cordemais''' <ref>Aotrounez Cordemais, la Chevalleraye. Dizarbennet e 1669, beli Felger.</ref>
* ''En aour plezhek en sabel a c'hwec'h pezh, e eilenn en gul treustellet ha balirant''.
Ardamezeg 1696 [PPC]
|-
|[[Restr:Le Page de Ville-Urvoy.jpg|100px]]
|'''Le Page de la Ville Urvoy''' <ref>Aotrounez la Ville-Urvoy ha l'Estang, e [[Pleuloc'h]]; Kermerien, e [[Goudelin]]; Penker ?, Kergrist ?; la Ville-Aubert, Pleuloc'h
Menegioù ha diskouezadegoù eus 1423 da 1535.</ref>
* ''En argant e erez impalaer en sabel pigoset hag iziliet en gul.''
[PPC].''
|-
|[[Restr:Le Page de Ville-Urvoy.jpg|100px]]
|'''Le Page de Saint-Nom''' <ref>Aotrounez Saint-Nom, e [[Gwenrann]]; Kerougat, e [[Azereg (kumun)|Azereg]]; la Bernardière ?
- '''Yann''', bet noblet e 1700.</ref>
* ''En argant e erez an impalaer en sabel pigoset hag iziliet en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Pageot de la Trourie 1.gif|100px]]
|'''Pageot''' <ref>Aotrounez la Trourie, e [[Saotron]].</ref>
* ''En argant, e zaou gebrenn en gul, heuliet gant teir steredenn ivez en gul.''
1696. [PPC]
|-
|[[Restr:Le Paigne.gif|100px]]
|'''Le Paigné''' <ref>Familh c'henidik eus Bro-Añjev. Aotrounez l'Escoublière, e la Tillière; l'Ormoie, la Charouillère, la Chevalerie, la Touche, e [[Gwaled]].
Disarbennet e 1670, beli Naoned.</ref>
* ''En gul, e deir grib en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Pain des Forges.gif|100px]]
|'''Pain''' <ref>Familh c'henidik eus bro Boatev. Aotrounez les Forges ?, la Barillière ?, la Fenestre ? .
Ardamezeg 1696.
Tri c'huzulier e [[Breujoù Breizh]], eus 1568 da 1578.</ref>
* ''En glazur e deir bezantenn en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Paindavoine <ref>Aotrounez la Chesnaye, e [[Sant-Turiav-Porc'hoed]].
Menegioù ha diskouzadegoù eus 1448 da 1543, er barrez se ha [[Karozh]]</ref>'''
[PPC]
|-
|[[Restr:Painparay.gif|100px]]
|'''Painparay''' <ref>̈ Guillaume, kenwerzher e [[Naoned]], bet noblet er bloaz 1785.</ref>
* ''En glazur e eor en argant, heuliet gant eizh steredenn en aour ouzh c'hourem.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Painteur.gif|100px]]
|'''Le Painteur''' <ref>Familh c'henidik eus Normandi. Aotrounez Lesnault ?, Bois-Jugan ?, Normeny ?
- '''Jean''', dimezet er bloaz 1437, da Berrette, itron Maletot, e Malherbe .</ref>
* ''Troc'het; e 1, en gul e ziv erez en argant; e 2, en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Palasne.gif|100px]]
|'''Palasne''' <ref>Aotrounez Champeaux, Rumain, la Ménardière, Pélican, Villeauroux, e [[Kaouennieg]].
- '''Jean''', serjant jeneral [[Roazhon]] e 1674;
- ur menegour er c’hansellerezh e 1745;
- ur senesal [[Sant-Brieg]] e 1765, kannad e Stadoù 1789 hag e Kuzuliadeg 1792;
- un adjudant-komandant, marc'heg an Impalaeriezh e 1808.</ref>
* ''En glazur, e dreustell en argant karget gant tri houarn mulez en gul, hag heuliet gant teir delienn askol en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Palatin.gif|100px]]
|'''Palatin''' <ref>Familh c'henidik eus Bro vBresse. Aotrounez Dio, e Languedoc; Montpeyroux, Montmort.
- '''Jean''', aoutrou Montpeyroux, dimezet e 1484 da Marie de Choiseul;
- ul letanant-koronal e rejimant Mortemart e 1712;
- ur floc'h ar Roue e 1729.</ref>
* ''Treustellet etre aour ha glazur; e vevenn en gul''
|-
|[[Restr:De Pantin de la Hamelinière.jpg|100px]]
|'''Pantin''' <ref>Genidig eus Bro-Añjev. aotrounez la Hamelinière, Boisrouault ha la Gaudinière, par. [[Maodilon]]; Landemont, par. an anv se; la Guère, par. [[Sant-Gerent]]; la Verrie, par. [[Belenieg]]; le Verger, la Rouaudière; la Villeraud; la Lauvinière, par. [[Mezansker]]; la Noë-de-Passay, par. [[Kerc'hevrel]]; Gras-Mouton, par. [[Kastell-Tepaod]]; Navinaux, par. [[Gwerzhav]]; Plessix-Moussard (?).</ref>
* ''En argant e groaz en sabel, ur rodig-kentr en gul ouzh pep konk''
|-
|
|'''de Paris'''
* ''En argant e groaz leun en gul, konket gant pevar gouleon tal-ouzh-tal ivez en gul.''
|-
|[[File:Parc-d.jpg|100px]]
|'''Le Parc'''
* ''En argant e dreustell en sabel heuliet gant teir c'hregilhenn ivez en sabel, 2, 1.''
|-
|[[Restr:Parigné.gif|100px]]
|'''de Parigné''' <ref>Aotrounez ar barrez [[Parinieg]], eskopti Roazhon.
- '''Guillaume''', floc'h e-barzh un diskouezhadeg du Guesclin e 1371.
- Familh kemmesket gant ar re ''Parthenay''</ref>
* ''En argant e groaz en sabel''
|-
|[[Restr:Pelaud de la Ville-Aubin.png|100px]]
|'''Pelaud''' <ref>Aotrounez la Ville-Aubin, e [[Nivilieg]]; Vergier, e [[Gwenrann]]; la Bourgonnière, e Bouzillé, er Bro-Añjev.
- '''Jean''', floc'h e-barzh un diskouezadeg e 1392;
- '''René''', un den armoù e-barzh un diskouezadeg e 1491;
- '''Julien''', selaouer ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1650</ref>
* ''En argant e deir erez dispak en sabel''
|-
|[[Restr:Perichon.jpg|100px]]
|'''Perichon'''
* ''En gul e c'hwec'h hanochenn en argant, 3, 2, 1.''
(PPC)
|-
|[[Restr:Du Perrier.gif|100px]]
|'''du Perrier'''
* ''En glazur e zek ganochenn en aour 4, 3, 2, 1''
(PPC)
|-
|[[Restr:Peschart-de-la-Choannière.gif|100px]]
|'''Peschart''' <ref>Aotrounez la Chohannière ha la Touche, par. [[Karantoer]]; la Bothelleraye, Lourme, Bíenassís, ha la Villerolland, ha beskonted Bossac, e 1637, par. [[Presperieg]]; aotrounez Kerdavy ha Kerouault, par. [[Kistreberzh]]; Coëtergarf, par. [[Gregam]]; le Tertre, la Durantais, par. [[Sant-Yust]]; Limoges, par. de [[Gwened|Sant-Patern]]; baroned Beaumanoir, par. [[Evrann]]; aotrounez Boís-au-Voyer, Montferrand, par. [[Bonmaen]]; Kergolher, la Sauldraye.</ref>
* ''En gul e sourin en aour, karget gant teir rozenn en glazur, hag heuliet gant peder c'haouenn en argant, 2, 2.''
(PPC)
|-
|[[Restr:Pestivien.gif|100px]]
|'''de Pestivien''' <ref>Aotronez. al lec'h se, par. an anv se ([[Bulad-Pestivien]]); [[Groñvel]] par. an anv se; Roscolo; ar Wern, par. [[Gwiskri|Gwiscri]]; Kermabgwegano, par. [[Pleurdud]]; Goasvennou ha Kerourden, par. [[Plonevell]]; la Coudraye, par. [[Trabrivan]]; Coëtilez; Coëtcliviou, par. [[Trefrin]]; Kergurff, Keraudren, par. [[Kimerc'h]]; Penanprat, par. [[Gwimaeg|Gwímaeg]]; Cavilliers, e Bro-Bikardi.</ref>
* ''Brizhet etre argant ha sabel''
(PPC)
|-
|[[Restr:Picquet de la Flèche.gif|100px]]
|'''Picquet'''
* ''En glazur e deir c'hebrenn en aour, heuliet gant tri c'houarn goaf en argant peuliek, begoù e kab''.
|-
|[[Restr:Pichard du Page.png|100px]]
|'''Pichard''' <ref>Familh c'henidik eus Bro-Boatev. Aotrounez le Page, Verger, Caillère, Pasty, la Blanchère.
- Ur sekretour ar Roue ouzh Kansellerezh Veur e 1749;
- '''Jean-Baptiste''' de la Blanchère, pennc'hrefier ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1781.
</ref>
* ''En glazur e gebrenn en aour karget gant daou leon penn ouzh penn c'heotet, hag heuliet ouzh kab gant div c'hroazigan en argant hag ouzh beg gant un erez en aour''
|-
|[[Restr:Plantys.gif|100px]]
|'''du Plantys'''
* ''En aour plezhek en sabel''
|-
|[[Restr:De Plédran.gif|100px]]
|'''de Plédran''' <ref>Beskonted ar barrez, hag aotrounez Pirvit, e [[Pledran]]; Beaurepaire ha la Villeguermel, e [[Ilfinieg]].
- '''Jean''', abad [[Abati Santekroe (Gwengamp)|Santekroe]] Gwengamp e 1397,
- '''Mathurin''', eskob [[Eskopti Dol|Dol]] e 1504; aet da Anaon e 1521;
- '''Jean''', kuzulier ouzh [[Grands Jours|Grands-Jours]] ha prezidant ouzh ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|C'hontoù]] e 1537</ref>
* ''En aour e seizh mailhenn en glazur, 3, 3, 1''
[PPC]
|-
|[[Restr:Du Plessis de l'Abbaye-Jarno.jpg|100px]]
|'''du Plessis''' <ref>Aotrounez al lec'h se hag an Abati-Jarno, e [[Gwern-Porc'hoed]]; la Ville-Guériff; Lahello.
- '''Jean''', o vevañ e 1444, dimezet gant Isabeau Le Rebours;
- '''Corentin''', marc'heg [[Urzh Sant Yann Jeruzalem|Malta]] e 1575.</ref>
* ''En argant, e leon tremenant en sabel, ur rozenn en gul dindan ar gorzailhenn''
(PPC)
|-
|[[Restr:Ploheg.jpg|100px]]
|'''de Ploeuc'''
* ''En erminoù e deir c'hebrenn en gul.''
|-
|[[Restr:De la Pommeraye.gif|100px]]
|'''de la Pommeraye''' <ref>
Aotrounez al lerc'h se ha la Bouëxière, e [[Karozh]]; la Morlaye, e [[Megerieg]]; Kerambar, e [[Ambon]]; Entrammes, e Bro-Vaen.
- '''Gilles''', kazdoriad kentañ ouzh ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|C'hontoù]] e 1537.</ref>
* ''En gul, e zri c'hreunaval en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Du Pont d'Orville.gif|100px]]
|'''du Pont''' <ref>Familh c'henidik eus Bro-Añjev; Aotrounez Oville, Echuilly, e Doué-d'Anjou; Loges, e [[Magoer]]; Fontenay, e [[Karnod]]; la Morinière, Tredudé, e [[Teiz]].
- '''Claude''', maer Angers e 1571, dimezet gant Françoise Bernardin, o deus bet ː '''Louis''', penn-alvokad ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|Kontoù Breizh]] e 1606, kadoriad e 1623;
- eizh c'huzuilier ouzh [[Breujoù Breizh]] adalek 1643;
un eskob Metz e 1843, marvet e 1887. </ref>
* ''En argant, e dreustell volzek evel ur pont, karget gant ur rodig-kentr en aour, hag heuliet gant teir rozenn en gul''
[PPC]
|-
|[[Restr:Pontrouault.png|100px]]
|'''de Pontrouault''' <ref>Aotrounez al lec'h se e [[Merenell]]; la Touche-Abelin, e [[Saozon-Sevigneg]]; Saint-Aubin, et [[Sant-Albin-ar-Pavez]]; la Rivaudière, e [[Kavaneg]]
Menegioù ha diskouezadegoù eus 1427 da 1513
Barr la Rivaudière kemmesket gant tiegezh '''Thierry'''</ref>
* ''En glazur e groaz dornikellet en argant ha divnaeret en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Prégent-de-Crechquelhen.gif|100px]]
|'''Prégent''', pe '''Prigent''' <ref>Aotrounez Krec'hkelien, e [[Gwikourvest]].
Meneget eus 1427 da 1448
- '''Jean''', eskob Leon e 1436, kañseller Breizh e 1445, eskob Sant-Brieg e 1450. Marvet eno e 1472.</ref>
* ''En glazur e dreustell en aour heuliet gant tri grizilhon ivez en aour''
(PPC)
|-
|[[Restr:Prézeau.gif|100px]]
|'''Prézeau''' <ref>Aotrounez la Basse-Connetière, e [[Sant-Leven-Klison]]; Loiselière, e [[Gored (kumun)|Gored]]; la Ramée, e [[Gwerzhav]]; la Roche, e [[Yestinieg]]; la Thahalière, e [[Orvez]]; la Haye ?.</ref>
* ''En glazur e groaz en argant heuliet gant peder c'hregilhenn ivez en argant''
(PPC)
|-
|[[Restr:Le Puillon de Villéon.png|100px]]
|'''Le Puillon''' <ref>Aotounez Villéon (?); Boblay, e [[Mêlann]]; Kerroman, e [[Plañvour]] (Bro-Wened).
- '''Guillaume''', prokulor war an arc'hant e [[Pont-Skorf]] e 1666;
- daou eil-letanant lestr;
- ur selaouer ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1787;
- ur jeneral brigadenn e 1853
</ref>
* ''E limestra e greskenn en argant, heuliet gant teir steredenn ivez en argant''
[PPC]
|-
|[[Restr:Du Puy-du-Fou.gif|100px]]
|'''du Puy-du-Faou''' <ref>Familh c'henidig eus Bro-Boatev; aotrounez al lec'h se; Combronde, e Bro-Arvern; Bourneau; la Noé; Fromenteau, par. [[Gwaled]]; la Giraudiére ha Roche-Pontdelouan, par. [[Lavreer-Botorel]].
- '''Hugues''', marc'heg, e-barzh un diskouezadeg 1419;
- '''Pierre''', kambrellan ar Roue e 1489 ;
- '''François''', floc'h ar Roue ha kabiten [[Naoned]] e 1543;
- '''Joachim''', [[Urzh Sant Yann Jeruzalem|marc'heg Malta]] e 1525
- '''Jacques''', [[Urzh Sant Yann Jeruzalem|marc'heg Malta]] e 1562
- pemp varc'heg an Urzh eus 1562 da 1612</ref>
* ''En gul e zeir vailhenn en argant''
[PPC]
|}
== Q ==
{| class="wikitable"
|[[Restr:Quatrebarbes-Montmorillon.jpg|100px]]
|'''Quatrebarbes''' <ref>Familh C'henidik eus Bro [[Poatev|Poitou]]. Skour eus ar re Montmorillon.
Aotrounez Moussy; Jallais; la Rongère; Murs-sur-Loire; la Jonchère; la Mancelière; Montfourché; Bouillé; la Roussardière; Chasnay; Argenton; Fontenailles; la Marquisière, e [[Gwared]]; Juigné ha la Série, e [[Sant-Ervlon-ar-Roz|Sant-Ervlon]].</ref>
* ''En sabel e sourin en argant hedet gant div rizenn ivez en argant.''
[HGG] [PPC]
|-
|[[Restr:De Quatrevaux.gif|100px]]
|'''de Quatrevaux''' <ref>Aotrounez al lec'h se e [[Pleneventer]], eskopti Sant-Brieg.
Kemmesket gant ar re Budes du Tertre-Jouan.</ref>
* ''En glazur e erez dispak en argant kurunet en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Québéron''' <ref>Aotrounez Kerred, e [[Kore (kumun)|Kore]].
Bet dizarbennet e 1670, beli Kemper</ref>
Ardamezioù dizanavezet.
[PPC]
|-
|[[Restr:De Québriac.gif|100px]]
|'''de Québriac''' <ref>Aotrounez [[Kevrieg]]; Fléchay, e [[Sant-Meleg]]; Bois-Maigné, e Bazeleg; Launay, e [[Sulial]]; Blossac, e [[Goven]]; la Touche, e [[Sant-Visant-al-Lann]]; [[Kadeneg]]; la Rayais, la Hirlaye, e [[Bagar-Morvan]]; Patrion, la Ballue, Brécé, e [[Noal-Kastellan]];
- '''Normand''', senesal-meur Breizh e 1235;
- '''Gilles''', abad Sant-Jakez-Montforzh e 1487;
- '''Louis''', marc'heg an Urzh e 1580.</ref>
* ''En glazur e deir flourdilizenn en argant''
[PPC]
|-
|[[Restr:Québriac-d-2.gif|100px]]
|'''de Québriac'''
* neuz all ː ''En glazur e vlourdilizenn en argant leinet gant un drailhenn en gul''l
[PPC]
|-
|[[Restr:Québriac-d-3.gif|100px]]
|'''de Québriac'''
* neuz all ː ''"div dreustell leinet gant ur gab amgranellet, e sourin balirant"''
livioù dizanavezet; siell 1300
[PPC]
|-
|[[Restr:De Quédillac-1.gif|100px]]
[[Restr:De Quédillac-2.gif|100px]]
[[Restr:De Quédillac-3.gif|100px]]
|'''de Quédillac''' <ref>Aotrounez al lec'h se, [[Kedilieg]]; la Morandaye, e [[Koad-Yarnvili]]; la Pruneraye, e [[Sant-Karneg]]; [[Taden]].
- '''Mathieu''', kroazhiad e 1248;
- '''Alain''', allouez Roc'han e 1293;
- '''Janette''', abadez Sant-Jord, aet da Anaon e 1274;
- '''Jeanne''', abadez Sant-Sulpis, aet da Anaon e 1461;
- '''Jean''', abad Sant-Juluen Tours ha Baugerais en eskopti Tours e 1402.
Skourr la Morandaye en deus kemmesket gant ar re Le Vayer.</ref>
* ''Dougen a ra un ezev'' (livioù dizanavezet); (siell 1293)
* ''En argant e deir dreustell en gul'' (siell 1390)
* ''En gul e deir sourin en argant'' (G.L.B)
|-
|[[Restr:Queffaraze.gif|100px]]
|'''Queffarazre''' <ref>Aotrounez Runtannig, e [[Plegad-Gwerann]].
Diskouezhadegoù eus 1463 da 1481, e [[Plegad-Gwerann|Plegad]], eskopti Treger</ref>
* ''En argant e c'horn-hemolc'h en glazur, heuliet gant teir dorzhell en gul''
[PPC]
|-
|[[Restr:Querfurus.gif|100px]]
|'''Queffurus''' <ref>Siell 1306.
- '''Alain''', en deus skrivet ur misal bro Leon, bet moulet e 1526</ref>
* ''En argant e pemoc'h-gouez en sabel''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Quéhéon.gif|100px]]
|'''de Quéhéon''' <ref>Skourr eus ar re du Guiny; aotrounez Rochelande; la Cochais, e [[Bezeg]]; la Domenchère, e [[Gwern-Porc'hoed|Gwern]]
- '''Jean''', en deus sinet feur-emglev Gwenrann 1381</ref>
* ''En glazur e greskenn en aour''
[PPC]
|-
|
|'''Quéhillac''' ː gwelout Fourché.
|-
|[[Restr:Qhéhou.gif|100px]]
|'''Quéhou''' <ref>Aotrounez Gorrépont, eskopti Leon. Parrez dizanavezet.</ref>
* ''En sabel e deir melchonenn en argant, e vevenn ivez en argant''
[GlB] [PPC]
|-
|[[Restr:Queingoff.gif|100px]]
|'''Queingoff''' <ref>Keloù ebet diwar benn parrezioù n'hag aotrounezhioù.</ref>
* ''En gul, e c'hleze en argant peuliet e beg''
[GlB] [PPC]
|-
|[[Restr:Du Quélennec.gif|100px]]
|'''de Quélenec / de Quélennec''' <ref>Barradur eus ar Re Avaugour. Baroned al lerc'h se ha Colledo, e [[Bourc'h-Kintin]]; beskonted ar Faou, e [[Rosloc'hen]]; baroned [[Pont-'n-Abad|Pont-n'Abad]]; baroned [[Rostrenenn]]; ; aotrounez la Roche-Helgomarc'h e [[Santoz]]; Bienassis, e [[Erge-ar-Mor]]; Pratanroux, e [[Penharz]], Coëtfao, e [[Pluguen]]; Rible, e [[Ploudiern]]; Kerellon, Kerpilly, Saint-Quérec, e [[Erge-ar-Mor]]; Hilguy, e [[Plogastell-Sant-Jermen]]; Kernevez ha Kozker, e [[Sant-Jili-Plijo]]; Coëtanfao, e [[Seglian]]; Coatcoazer, en [[Lanneur]]; Kerjolly ha Kersalic, e [[Plouha]]; la Brousse, e [[Henon]]; Kerglas, Belleville, Penanrun, Kergoët, e [[Sant-Hern]]
* '''Philippe''', senesal Bro-Oueloù en 1268;
* '''Morvan''', marc'heg e 1283;
* '''Guillaume''', eskob Gwened; marvet e 1254;
* '''Jean''', amiral Breizh e 1453;
* '''Guyon'''; marc'heg urzh an Erminig e 1454;
* '''Herve''', kadoriad kentañ ouzh Kambr ar C'hontoù Breizh e 1536;
* '''Rolland''', marc'heg urzh Malta e 1550;
* '''Jean''', gouarnour Kemper e 1592;</ref>
* ''En erminoù, e gab en gul karget gant teir flourdilizenn en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Quéjau.gif|100px]]
|'''de Quéjau''' <ref>Aotrounez al lec'h se e [[Kempenieg]]; Lesnée, e [[Gwazel]].
Menegioù ha diskouezhadegoù eus 1440 da 1543.
Ar skourr henañ kemmesket gant ar re '''des Grées''' war dro 1567.</ref>
* ''En argant e deir rozenn en gul''
[PPC]
|-
|[[Restr:Du Quengo.gif|100px]]
|'''du Quengo'''
* ''En aour e leon en sabel, krabanet, teodet, ha kurunet en gul''
[PPC]
|-
|[[Restr:Quénouas.gif|100px]]
|'''Quénouas'''
* ''en sabel e arbenn-c'harv en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Quentric de Keralbin.gif|100px]]
|'''Quentric''' <ref>Aotrounez Keralbin; Kerhuel, e [[Goudelin]].
Meneget adalek 1671; c'hwec'h rummad; dizkouezadegoù eus 1481 da 1503, e [[Peurid-ar-Roc'h]].</ref>
* ''En glazur e dour en argant, heuliet gant teir rodig-kentr ivez en argant''
[PPC]
|}
== R ==
{| class="wikitable"
|-
|[[Restr:Rabaste.jpg|100px]]
|'''Rabasté''' <ref>Familh c'henidik eus Bro-Añjev. Aotrounez la Rivière, e [[Carfantan|Carfantain]]; Pontfilly; e [[Tintenieg]]; la Besnerais; la Chapelle; la Haute-Touche; Montbuisson, e [[Gwipedel]].
- '''Eliot''', floc'h en un diskouezhadeg en le Mans e 1392.</ref>
* ''En argant e deir logodenn-dall en sabel.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Rabaud du Châtelet.gif|100px]]
|'''Rabaud''' <ref>Aotrounez Châtelet, er [[Belezeg]]; la Rabaudière, e [[Dovanieg]].
Menegioù ha diskouezhadegoù ey 1454 da 1513.
- '''Pierre''', en deus sinet feur-emglev [[Gwenrann]] 1380.</ref>
* ''en'' ''gul, e zri c'houstilh en argant sourinet, begoù ouzh beg''
[PPC]
|-
|[[Restr:Rabel de Saint-Malon.gif|100px]][[Restr:Rabel de Saint-Malon, alias.gif|100px]]
|'''Rabel''' <ref>Aotrounez Sant-Malon ha la Lande, e [[Boursaout]]; Plessis, e [[Henant-Sal]]
- Er bloaz 1448, dimezi̴ñ a ra '''Marguerite Rabel''' gant Ollivier de la Bourdonnaye.
- '''Nicolas''', abad Boken e 1463</ref>
* ''En sabel, e dour en argant''
neuz all
* ''Palefarzhet etre aour ha glazur''
[PPC]
|-
|[[Restr:Rabinart.gif|100px]]
|'''Rabinart''' <ref>Aotrounez du Houx hag la Paviotais, e [[Talenseg]]; la Ferronnaye, e [[Brezhiel]]; du Plessix, e [[Kentreg]].
Menegioù eus 1513, eskoptioù Sant-Maloù ha Roazhon.
Skourr du Houx kemmesket e 1608 gant ar re Forsanz.
Skourr du Plessix kemmesket e 1623 gant ar re Huchet.</ref>
*''En sabel, e nav c'hanochenn en argant, 3, 3, 2, 1, e zrailhenn ivez en argant''
[PPC]
|-
|[[Restr:Raboceau de la baronnière.gif|100px]]
|'''Raboceau''' <ref>Aotrounez la Baronnière, e [[Orvez]]; Blotereau ha Verger, e Doulon; la Botière ha Ranzay, e Sant-Donasian (Naoned).
- '''Pierre''', sekretour an dug (1463)</ref>
* ''En argant e arbenn-c'harv en gul leinet gant daou evn en sabel''
[PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Raborin''' <ref>Aotrounez Boiscléret, e [[Loskoed-ar-Mozon|Loskoed]], eskopti Sant-Maloù
- '''Guillaume''', bet noblet e 1427.</ref>
* en gortoz
[PPC]
|-
|[[Restr:Rabuan.gif|100px]]
|'''Rabuan''' <ref>Aotrounez la Croix, e [[Merelieg]]; ar Pont, e [[Landehen]]; la Brière, e [[Sant-Laoueneg]]; la Chèze, e [[Gwazel|Gwaze]]<nowiki/>l; le Rocher ha les Roulais, e [[Lanrelaz]]; la Hamonnaye, e [[Santez-Onenn]]; la Moisonnière, e [[Irodouer]]; Coudray, e [[Malañseg]].</ref>
* ''En argant e zri roc'h-gwezboell en gul, an hini e beg skoret gant ur gebrenn divouedet ivez en gwad war e c'heneb; e vevenn c'heotet''.
PPC]
|-
|[[Restr:Raby de Kerangrun.gif|100px]]
|'''Raby''' <ref>Aotrounez Kerangrun; Kerseac'h, beli Brest.
- ur c'hannad eus [[Brest]] er Breujoù 1742;
- ul
letanant fourgadenn
e 1766;
- ur maer Brest e 1785.</ref>
* ''Troc'het; e 1, en argant e c'hi tremenant en sabel, kurunet en aour, hag o zerc'hell en e bav dehou ur c'hougleze ivez en aour; e 2, en glazur e seizh c'housourin en argant.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Racappé de Beaulieu.gif|100px]]
|'''Racappé de Beaulieu''' <ref>Aotrounez Beaulieu, e Mousterioù, eskopti Roazhon; meneget e 1426.
Kemmesket gant ar re Cornillé.</ref>
* ''Dougenn ar ra un dreustell heuliet gant teir brizhenn erminoù'' (livioù dizanavezet). siell 1418.
[PPC]
|-
|[[Restr:Racappé de Maignanne.gif|100px]]
|'''Racappé de Maignane''' <ref>Genidik eus Bro-Añjev. Markizien Maignane e 1701; aotrounez Vergier, e [[Ankiniz]].
Bet kemmesket e 1715 gant ar re la Tullaye.</ref>
* ''En sabel e c'hwec'h roc'h-gwezboell en argant''
[PPC]
|-
|[[Restr:Racine de Galisson.gif|100px]]
|'''Racine''' <ref>Aotrounez Galisson, e [[Domloup]].
- '''Guillaume''', prokulor an dug e lez Roazhon e 1480; unan eus reizherien ''Coutume de Bretagne'', moulet e 1485; kuzulier en ''Devezhioù bras'' e 1495;
- '''François''', prokulor-jeneral ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C’hontoù]] e 1520.
Familh kemmesket gant ar re '''''Le Gonidec'''''. </ref>
* ''En argant e deir houadez en gwirion pigoset hag iziliet en gul''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Racinoux.gif|100px]]
|'''Racinoux''' <ref>Aotrounez al lec'h se e [[Sant-Owen-an-Alloz]]; Lorière, e Noual; la Touche, e [[Sant-Stefan-Gougleiz]]; la Hazardais; la Giraudais; Saint-Cyr; la Croix-Quarrée; Houettes; Pigueliais;
Menegioù eus 1478 da 15134, e Sant-Owen ha Sant-Stefan, eskopti Roazhon.
- Maestr '''Guillaume''', noter e lez an Iliz bedel e 1455;
- Ur c'huzulier e [[Breujoù Breizh]] e 1709; mestr war ar Rekedoù e 1720.</ref>
* ''En argant e leon en sabel''
[PPC]
|-
|[[Restr:Ragaud de la Hautière.png|100px]]
|'''Ragaud''' <ref>Aotrounez la Hautière, e [[Chantenay]]; Cadouzan, e [[Sant-Aelwez]]; du Bois (?); de la Jolescière (?); des Perrières (?)
- '''Michel''', chuin Naoned e 1612
- Daou selaouer ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1628 ha 1683</ref>
* ''En glazur e greskenn en aour''
[PPC]
|-
|[[File:Raguenel.jpg|100px]]
|'''Raguenel''' <ref>Beskonted la Bellière e 1451, par. [[Pleudehen]]; ao. Chateloger ha Bonespoir, par. [[Sant-Ervlan]], — Montigné, par. [[Gwezin]], — la Touche, par. [[Gwaled|Gwalled]],— la Rivière, par. [[Koeron]], — baroned [[Malastred]], [[Kastell-Geron]], [[Derwal|Derval]], de [[Ruzieg]], [[Komborn]], — aot. Faugaret, par. [[Azereg (kumun)|Azereg]], — [[Felgerieg-Veur|Felgerieg]], par. an anv se, — la Marchandrie, par. [[Bouez]], — Quélen, par. [[Gwegon]].
Menegioù eus 1427 da 1513
- '''Robin''', kuzulier ha kambrellan an duged Yann II, Arzhur II ha Yann III; marvet e 1320,
- tad '''Robin''', anvet ''ar Yaouak'', ha tad-kozh '''Robin''', marc'heger ouzh [[Emgann an Tregont]] e 1350,dimezet gant Jeanne de Dinan, itron la Belliére. Diouzh an eured se :
-- 1° '''Guillaume''', bet lazhet e-kerzh emgann [[An Alre]] e 1364, dimezet gant Jeanne de Montfort;
-- 2° '''Tiphaine''', gwreg gentañ Beltram Gwesklin
- '''Yann''', bet lazhet e-kerzh emgann Azincourt e 1415;
- '''Yann''', marichal Breizh e 1450;
- '''Gilles''', abad Tronchet e 1437, marvet e 1473.</ref>
* ''Palefarzhet etre argant ha sabel, e zrailhenn ouzh kab an eil en egile.''
(PPC)
|-
|[[Restr:Raguideau du Rocher.gif|100px]]
|'''Raguideau''' <ref>Aotrounez du Rocher, e [[Meliner]]; Grémil, Vauguillaume ha Plessix, e [[Puñsel]]; la Rouaudière ?;
- '''François''', pried Philiberte Morel e 1648, tad '''François''', kadoriad ouzh Kambr ar C'hontoù Breizh e 1683;
- '''François''' (pe-hini?), penn-urcher ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1678.
- '''Jean''', senesal [[Karaez-Plougêr|Karaez]] e 1713</ref>
* ''En argant e zelfin ouzh kleiz, troc'het etre gul ha glazur''
(PPC)
|-
|[[Restr:Raimbaud de Prébilly.gif|100px]][[Restr:Raimbaud-Prébilly-allias.gif|100px]]
|'''Raimbaud de Prébilly''' <ref>Familh c'henidik eus bro Añjev; Aotrounez Prébilly, e [[Sant-Pêr-Raez]].
Disarbennet e 1669, beli Naoned</ref>
* ''En glazur e deir lankell en aour kenstag ha treustellet, heuliet gant teir melchonenn en argant'' (1696)
neuz all ː
* ''En aour e deir moualc'henn en sabel'' (1696)
[PPC]
|-
|[[Restr:Raison-1568.gif|100px]]
|'''Raison'''
* ''En argant e greskenn en gul heuliet gant teir rozenn ivez en gul'' (skoed kent [[1568]]).
|-
|[[Restr:De La Rivière d'Auverné.gif|100px]]
|'''de la Rivière d'Auverné''' <ref>Aotrounez al lerc'h-se, la Pilousière ha la Provosté, en [[Arwerneg-Veur|Arwerneg]]; la Chauvelière, e [[Yaoued]]; [[Aentieg]]; Quienparle, e [[Sant-Widel-Skovrid]]; Plessis, e [[Gwared]]; Hautbois, e [[Sant-Juluan-Gouwent]]; Houssay ha la Junière, e Treant ?; Crapado, e [[Pleneventer]].
- '''Jean''', prezidant ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] e 1418, ha goude se kañseller Breizh
- '''Robert''', eskob [[Roazhon]]</ref>
* ''En gul e gebrenn en erminoù''
[PPC]
|-
|[[Restr:Raison du Cleuziou.jpg|100px]]
|'''Raison du Cleuziou'''
* ''En erminoù e deir ruilhenn en sabel'' (skoed goude 1568).
|-
|[[Restr:Robineau-br.jpg|110px]]
|'''Robineau'''
* ''En glazur hadet gant stered en aour, e c'housourin ivez en aour balirant.''
|-
|[[Restr:Robiou-treff.jpg|100px]]
|'''Robiou du Treff'''
* ''En argant e deir dreustell en gul.''
|-
|[[Restr:De la Roche-Andry.jpg|100px]]
|'''de la Roche-Andry''' <ref>Genidig eus Bro-Angoumois; aotrounez al lec'h se.
- '''Jacques''', marc'hag Malta, komandour Naoned e 1527</ref>
* ''Talbennanek etre gul hag argant, pep talbennan en argant karget gant div c'houdreustell en glazur''
|-
|[[Restr:Roche-bernard-dl.jpg|100px]]
|'''de la Roche-Bernard'''
* ''En aour e erez dispak en sabel, pigoset hag iziliet en gul.''
|-
|[[Restr:Roche-kerbileau-dl.jpg|100px]]
|'''de la Roche de Kerbileau'''
* ''En glazur e vrec'h a-zehoù maneget en argant, loc'hant a-gleiz, o skorañ ur sparfell ivez en argant stagellet ha grizilhonet en aour.''
|-
|[[Restr:Rochefort-d-br.gif|100px]]
|'''de Rochefort'''
* ''En aour e gab dentek en glazur karget gant teir bezantenn en aour.''
|-
|[[Restr:Roche-kerhurac-dl.jpg|100px]]
|'''de la Roche de Kerhurac'''
* ''En sabel hadet gant hanochennoù argant, an hini gentañ e kab karget gant un erminig en sabel ; e leon kudennek argant war an holl.''
|-
|[[Restr:Roche-maurice-dl.gif|100px]]
|'''de la Roche-Maurice''' <ref>Pol Potier de Courcy, ''Nobiliaire et armorial de Bretagne'' III/258</ref>
* ''En sabel hadet gant hanochennoù argant, e leon argant balirant.''
|-
|[[Restr:Roche-Traousulien-dl.gif|100px]]
|'''de la Roche de Traousulien'''
* ''En aour e ziv dreustell en sabel.''
|-
|[[Restr:Roche-jagu-dl.jpg|100px]]
|'''de la Roche-Jagu'''
* ''En gul e bemp ruilhenn en aour, lamellet.''
|-
|
|'''Robert'''
* ''En gul e deir c'hregilhenn en argant.''
|-
|[[Restr:Roscerf-d.jpg|100px]]
|'''de Rocerf'''
* ''En gul e c'hwec'h ruilhenn en argant, 3, 2, 1.''
(PPC)
|-
|[[Restr:De Romilley.png|100px]]
|'''de Romilley'''
* ''En glazur e zaou leonparzh en aour an eil dreist egile, krabanet, teodet ha kurunet en gul''
(PPC)
|-
|[[Restr:De Rosmadec.gif|100px]]
|'''de Rosmadec''' <ref>Aotrounez al lec'h se; beskonted Gouarlot hag aotrounez Kergoét, par. [[Kernevel]]; aotrounez Kergoniou, e [[Rosporden]]; Coëtquis, e [[Servel]]; Plessix-Josso ha Kernicol, par. [[Teiz]]; Kerlutu, par. [[Belz]]; l'Espinay; beskonted Mayneuf, par. [[Sant-Ider]]; kastellourien Buhen e 1632, par. [[Plourc'han]]; aotrounez la Ville-Solon, par. [[Plerin]]; le Bosc, par. [[Lannidig|Lannitdg]]; Kosker, par. [[Gwimaeg]]; Chefdubois, par. [[Plañvour]]; Bransquer; Kerlegan.
- '''Riou''', mab '''Herve''', test e-barzh ar rannadur etre Herve hag Erard eus Leon e 1329; Riou, dimezet e 1396 gant Constance de Pestivien, intañvez Jean d'Avaugour;
- '''Pierre''', dimezet war dro 1500 gant Louise Josso, itron Plessix;
- '''Marc''', marc'heg breton [[Urzh Sant Yann Jeruzalem|Malta]] e 1524;
- '''Etienne''', kuzulier ouzh ar [[Grands Jours|Grands-Jours]], hag ouzh ar [[Breujoù Breizh|Vreujoù]] e 1554, dimezet gant Jeanne du Haliay, itron Mayneuf;
- '''Guillaume''', gwennaer meur, mestr meur hag adreizher Dourioù, ha Koadeier Breizh e 1573, marc'heg an Urzh ha gouarnour [[Gwitreg]]; marvet e 1608, tad d'ur '''Guillaume''' all, marc'heg an Urzh e 1632;
- ur marc'heg [[Urzh Sant Yann Jeruzalem|Malta]] e 1656, penn strollad-listri e 1690.
Skour henañ kemmesket gant KERMENO, ha GUERNISAC; skour Plessix-Josso kemmesket gant ROSMADEC-MOLAC; skourioù Mayneuf ha Buhen kemmesket gant BOISGELIN.</ref>
* ''En aour e deir eilenn en gul''
(PPC)
|-
|[[Restr:Le Rouge d'Encremer.gif|100px]]
|'''le Rouge''' <ref>Aotrounez Encremer, e [[Plouigno]]; Treffrien, Begaignon, Kerbiriou ha Mezoulouarn, e [[Plistin]]; Kerveguen, e [[Plouzelambr]]; Guermeur; la Roche-Tanguy; Penanvern; Kerhuel, e [[Lokmikael-an-Traezh|Lomikael]]; la Motte-au-Vicomte, er [[Reuz]]; la Touche-Odierne, par. [[Roazhon|Sant-Stefan Roazhon]]; l'Herberie.</ref>
* ''En argant plezhek en gul''
|-
|[[Restr:Rouillé de la Mettrie.png|100px]]
|'''Rouillé''' <ref>Aotrounez la Mettrie, ?; Grandchamps, e [[Sant-Brizh-Gougleiz]].
- '''François''', urcher gentañ ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1649;
- un alouer beli Dol e 1696;
- '''Louis''', mestr ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1705.
</ref>
* ''En gul e deir maneg kleiz en aour; e gab ivez en aour karget gant teir rodig kentr en gul''
(PPC)
|-
|[[Restr:Rousseau de la Houdinière.png|100px]]
|'''Rousseau''' <ref>Aotrounez la Houdinière, e [[Gorre-Goulen]]; [[Sant-Enion-al-Lenn-Veur|Saint-Aignan]], er barrez an anv se; les Couteaux (?).
- '''Jean''', moneizer et serjant an Dug e [[Gorre-Goulen]];
- '''Philippe''', kuzulier ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1581;
- '''René''', kuzulier ar Stad, ha pennprokulor ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] e 1619;
- '''Joseph''', jeneral ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|C'hontoù]], ha kadoriad ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] e 1679;
- Daou bar Bro-C'hall e-kerzh an XIXvet kantvad </ref>
* ''En glazur, e dreustell en aour, heuliet ouzh kab gant daou penn leon diframmet, ha ouzh beg gant teir bezantenn, an holl ivez en aour''
|-
|[[Restr:Rousselet de la Pardieu.png|100px]]
|'''Rousselet''' <ref>Genidig eus Bro-[[Daofinez]]; aotrounez la Pardieu, Jaunage ha la Bâtie, e Bro-Daofinez; markiz Châteaurenault e 1620, e Bro-Douren; baroned Noyers e Bro-Normandi; beskonted Bro-Artezia e 1711; aotrounez [[Morzhell]]; Beaumont; konted Kraozon ha markizien Poulmig, parrez [[Kraozon]]; aotrounez [[Kameled]]; aotrounez Porzhe, e [[Plonevez-Porzhe|Plonevez]]; de la Blanchardaye, e [[Gwagenez]]; Rocheneuve.
- '''François''', dimezet gant Méraude de Gondy, marvet e 1564; tad da '''Albert''', denjentil ar C'hambr e 1605; gouarnour [[Machikoul]] hag [[Ar Gerveur]] e 1616;
- Tri abad [[Pornizh]] hag un abad [[Landevenneg]] eus 1647 de 1713;
- Ur marc'heg Malta e 1699;
- '''François-Louis''', bezamiral gall e 1703, ha marc'heg an Urzhioù; marvet e 1716; dimezet e oa bet e 1684 gant Marie-Anne-Renée de la Porte, itron d'Artois ha Kraozon, e verc'h-vihan e gasas al leve se dre eured d'ar bezamiral d'Estaing en 1746</ref>
* ''En aour e wezenn-derv diframmet c'heotet ha meziet en aour''
|-
|[[Restr:Le Run.gif|100px]]
|'''Ar Run'''
* ''En aour e vran en sabel, ur skourrig gwezhenn-olivez etre he c'hrabanoù, heuliet gant teir steredenn en sabel''
|-
|[[Restr:De la Rye.gif|100px]]
|'''de la Rye''' <ref>Familh c'henidig eus bro Boatev. Aotrounez la Côte de Mézière (Bro Roazhon ?).
- '''Gabriel''', marc'heg an Urzh e 1589, dimezet gant Marie Catus, bet lazhet e-kerzh emgann Saint-Yriex-du-Perche e 1593</ref>
* ''Treuzpalefarzhet etre argant ha glazur''
[GlB-PPC]
|}
== S ==
{| class="wikitable"
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''des Sablons''' <ref>Aotrounez kervaudry, e [[Lannolon]].
Bet dizarbennet e 1670, beli Sant-Brieg</ref>
|-
|[[Restr:Saffray-d.jpg|100px]]
|'''de Saffray''' <ref>Familh c'henidik eus Normandi. Aotrounez Varaville; Maisy; Escoville; Anneville; Vimont.
Liammet e Breizh gant ar re Rouge de Guerdavid</ref>
* ''En argant e deir dreustell kommek en gul.''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Saffré.gif|100px]]
|'''de Saffré''' <ref>Aotrounez al lec'h-se hag Houssay e [[Saverieg]]; [[Hezin-ar-Mengleuzioù|Hezin]]; la Jarrie, e [[Klion]]; Bougon e [[Koeron]]; Chavagne, e [[Sulieg]]; Marais-Henri, e [[Kalveg]]; la Tréhuère, en Ligné; la Moricière, en Port-Saint-Père; la Ville-Aubert, e [[Frozieg]]; la Mauvesetière, e [[Sant-Ervlan]]; la Gravière.
- '''Foulques''', o vevañ e 1300;
- '''Alain''', marc'heg, e-kerzh eu diskouezadeg e 1370, dimezet gant Philipotte de Laval;
- '''Guillaume''', mestr war ar gwenaerezh e 1491;</ref>
*''en glazur e deir c'hroazigan flourdilizet en aour; e gab ivez en aour''
[PPC]
|-
|
|'''de Sagazan''' ː gwelout '''''le Monniès'''''
|-
|[[Restr:Le Sage.gif|100px]]
|'''Le Sage''' <ref>Aotrounez Lesperan ha Launay-Caro, e Mozhon; Boishullin, e Presperieg; Buron (?)
Menegioù ha diskouzhadegoù eus 1426 da 1513, eskopti Sant-Maloù.
- '''Raoul''', march"eg, kaset da Vro-Saoz e 1419 gant an dug Yann V, evit goulenn krankiz e vamm Jeanne de Navarre, addimezet gant ar roue saoz.
- '''Alain''', o vevañ e 1440, a zimez Jeanne des Isles;
- '''Eon''', sekretour an dug e 1444, en deus bet e lojeiz Launay-Caro frankizet e 1444.</ref>
*''en argant, e leon en gul, krabanet, teodet, ha kurunet en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Saget-de-la-Jonchère.gif|100px]]
|'''Saget de la Jonchère''' <ref>Aotrounez la Jonchère, e [[Yaoueneg|Yaouneg]]; Beaulieu; la Feuillée, e [[Marzhinieg-Houarnruz]]
- Merourien priñsed Condé e [[Kastell-Briant|Kastel-Briant]] adalek 1696;
- '''René-Georges''', sekretour ar Roue e 1712; dimezet e 1274 gant Perrine Ruellan, merc'h baron [[An Tergant|an Tergan]]<nowiki/>t.</ref>
*''en gul, e deir saezh stuc'het peuliet en argant, eilet gant teir rilhenn en aour''
[PPC]
|-
|[[Restr:Saget-de-la-Jonchère-2.gif|100px]]
|'''Saget de la Jonchère''' neuz all
*''en gul, e deir saezh stuc'het peuliet en argant, heuliet gant teir rilhenn en aour; e gab en argant karget gant teir sourin en sabel''
[PPC]
|-
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Saget''' <ref>Menegioù ha diskouezadegoù eus 1440 da 1513, parrezioù [[Bezeg]], [[Pludunoù]], [[Henant-Sal]], en eskoptioù Sant-Maloù ha Sant-Brieg.
- '''Raoul''', eus Bezeg, a gomz bezañ bet noblet ha franket gant an dug, dre lizheroù eus 1440;
- '''Richard''' en em c'houlenn nobl, e-kerzh adaozadur 1513, e Henant-Sal.</ref>
* ardamezioù dizanavezet.
|-
|[[Restr:Saguier.gif|100px]]
|'''Saguier''' <ref>Aotrounez Luigné, e Bro Añjev; la Mauguitonnière ha Roussières, e [[Maezon-ar-Gwini]].
- '''François''', kuzulier e [[Breujoù Breizh]] e 1610;
- '''Claude''', kuzulier e [[Breujoù Breizh]] e 1643;
- '''Henry-René''', kuzulier e [[Breujoù Breizh]] e 1673 / 74;</ref>
* ''palefarzhet; e 1 ha 4, en argant e benn morian en sabel talwedek en argant; e 2 ha 3, en argant e wiñver en gul''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Saige.gif|100px]]
|'''Le Saige''' <ref>Aotrounez Corbennaye ha Vilhoët, e [[Sant-Leonarzh]]; Chanel, e [[Sant-Jord-Grehan]]; Boisrobin, e [[Kerruer]]; la Mettrie; Villèsbrunne, en [[An Onneg|Onneg]]; Bourbansais, e [[Plegeneg]].
- '''Guillaume''', marc'heg an Urzh e 1578;
- ur floc'h ar Rouez e 1749;
- ur merc'h e Saint-Cyr e 1753;
- un emouestlad en emgann [[Sant-Kast-ar-Gwildoù|Sant-Kast]] e 1758 </ref>
* ''En aour e deir gwerzhidenn en glazur treustellet, heuliet e beg gant ur greskenn ivez en glazur''
[PPC]
|-
|[[Restr:Le Saint.gif|100px]]
|'''Le Saint''' <ref>Meneget eus 1446 da 1534, e Plougonvelen ha Lambezr, eskopti Leon.
Ardamezeg an Arsanailh.
- '''Yves''', bet noblet e 1450.</ref>
* ''en aour e erez dispaket en gul, kelc'hiet gant ur seizhenn ivez en gul er gourem''
(PPC)
|-
|[[Restr:De Saint-Aignan.gif|100px]]
|'''de Saint-Aignan''' <ref>Aotrounez al lec'h, er parrez an añv-se; des Angles, e [[Machikoul]]; l'Arsangle, e [[Kerc'hevrel]]; l'Isle, e [[Onnod-Raez]]; Janciou, e [[Sant-Eler-Kaleon]]; Montils-Férusseau, e [[Gorre-Goulen]].
Meneget eus 1429 da 1435.
Skourr henañ kemmesket e-kerzh ar XVt kantvad gant ar re '''''Goheau'''''.</ref>
*''en gul e sourin en argant heuliet gant teir melchonenn ivez en argant''
(PPC)
|-
|[[Restr:Saint Alouarn.jpg|100px]]
|'''de Saint Alouarn''' <ref>Aotrounez al lec'h se ha Kervegen, e [[Gwengad]];
Meneget eus 1426 da 1536.
- '''Daniel''', abad [[Kemperle]] e 1521. Aet da Anaon e 1553.
Kemmesket gant ar re '''Alleno'''.</ref>
* ''En glazur e leonerez en argant.''
(PPC)
|-
|[[Restr:De Saint-Amadour.gif|100px]]
|'''de Saint-Amadour''' '''<ref>Aotronez al lec'h se e Bro-Añjev; la Ragotière, e [[Tilhieg]]; Tizé, e [[Torigneg-Fouilharzh|Torignieg]]; beskont [[Gwinien]] e 1519; aotrou [[Aentieg]]; Pont-Hay, la Motte, e [[Noal-ar-Gwilen]]; la Touche, e [[Kerlouevig]]; Navinaux, e [[Gwerzhav]]; [[Panezeg]]; la Tour, e [[Porzh-Pêr]]; [[Tarvieg]]; Sant-Jili.
Meneget eus 1427 da 1513.
- '''Foulques''', floc'h e-barzh un diskouezhadeg e Le Mans e 1380, dimezet da Guillemette de Châteaugiron, itron Tizé;
- '''Guy''', floc'h eus tiegezh kont Richemont e 1424; dimezet da Jaketa Malestroit;
- '''Guillaume''', mab an hini kent, en deus bet gant Marguerite de Québriac ː
. 1. '''François''', kabiten Sant-Albinan-Hiliber, krambrella an dug Fañch II; aet da Anaon e 1521;
. 2. '''Jean''', gwenaer-meur ha mestr-meur dourioù ha koadeier Breizh, en deus kemeret perzh e trizek emgann, ha savet da varc'heg gant Charlez VIII e-unan e-kerzh emgann Fornoue, e 1495; aet da Anaon e 1538;</ref>'''
* ''En gul e dri fenn bleiz troc'het en argant''
neuz all ː
* ''En gul e dri fenn bleiz troc'het en argant; e skoedig ouzh kondon en glazur karget gant teir flourdilizenn en argant, hag a zo Kevrieg''
(PPC
|-
|[[Restr:Saint-André-de-Montbrun.gif|100px]]
|'''de Saint-André''' <ref>Familh c'henidig eus al Languedoc; aotrounez Montbrun.
- '''François''', kanseller ar roue Louis XII en e stadoù eus Italia; letanant aotrouniez Genova; kuzulier e ''[[Devezhioù_bras]]'' Breizh e 1514.</ref>
* ''en glazur e gastell a dri dour en argant, leinet gant teir steredenn en aour''
(PPC)
|-
|[[Restr:De Saint-Aubin-de-la-Soudannaye 1.gif|100px]]
[[Restr:De Saint-Aubin de la Soudannaye 2.gif|100px]]
|'''de Saint-Aubin de la Soudannaye''' <ref>Aotrounez la Soudannaye, en [[Devrieg]]; Launay, e [[Faouell]]; la Morandais ha Série, e [[Kambon]]; Boquéhan, e [[Gwenred]]; la Châtaigneraie, e [[Sant-Brewenn]]; la Chaussée; Pineau; Bois; la Rivière, e [[Gwinieg-Breizh]]; la Briardais, e [[Sant-Pêr-Raez]]
Meneget eus 1427 da 1544</ref>
* ''en gul e sourin en argant''
neuz all ː
* ''en argant e sourin gwerzhidet en gul, heuliet gant c'hwec'h dorzhell ivez en gul''
(PPC)
|-
|[[Restr:De Saint-Aubin de Tromarzein.gif|110px]]
|'''de Saint-Aubin de Tromarzein''' <ref>Aotrounez Trovarzhin ([[Kombrid]] ?) </ref>
* ''en gul e deir greskenn en aour''
(PPC)
|-
|[[Restr:De Saint-Brice de la Roche.gif|110px]]
|'''de Saint-Brice'''<ref>Aotrounez al lec'h-se, eskopti Roazhon; ar Roc'h, e Kugenn. siell 1248</ref>
* ''peuliek etre aour ha gul a c'hwec'h pezh''
(PPC)
|-
|[[Restr:De Saint-Brieuc.gif|110px]]
|'''de Saint-Brieuc'''<ref>Aotrounez al lec'h-se ha Pontménard, e Sant-Brieg-Maoron; Guern, e Talenseg; la Folie, e Breal; la Giquelaye, e Parzheneg; Plessix ha Lampâtre, e Goven; la Villechevrier, e Serent; Penbulzo, e Surzur.
Meneget eus 1427 da 1513</ref>
* ''en glazur e vrec'h en aour a-zehou loc'hant a-gleiz, o zerc'hel ur vlourdilizenn en aour''
(PPC)
|-
|[[Restr:Saint-Cast.gif|110px]]
|'''de Saint-Cast'''<ref>Aotrounez al lec'h-se, parrouz dindan ar memes anv, eskopti Sant-Brieg. siell 1302.
'''Raymond''', eus arme ar Roue e Flandrez, e 1302</ref>
* dougen a ra ur c'hloc'h (siell 1302)
(PPC)
|-
|[[File:Saint-denis-db.jpg|110px]]
|'''de Saint-Denis'''<ref>Aotrounez Kerdelant ha Kerilli, e Gwiklan; Kerdrein, e Sant-Tegoneg; Mesperenez, e Plouider; Kermoal, e Kleder; Brigneg, e Minihi-al-Leon; Lesgondam, e Plouvorn.
Méneget eus 1426 da 1503</ref>
* En glazur e groaz en argant.
(PPC)
|-
|[[Restr:Saint-Denis de Lescoat.gif|100px]]
|'''de Saint-Denis'''<ref>Genidik eus Normandi, bet dalc'het enno e 1666.
Aotrounez e Breizh al Leskoad, e Plougin.
Familh liammet e Breizh gant ar re ː Tournemine, Boiséon, du Refuge, Marquès.
(GlB) (PPC)</ref>
* Plezhek etre sabel hag argant; e gab ivez en argant karget gant ul leonparzh en gul.
(PPC)
|-
|[[Restr:De Saint-Denoual.gif|100px]]
|'''de Saint-Denoual'''<ref>Beskont al lec'h, er barrez ar memes anv; aotrounez la Guisoujaye, la Planche, Tertre-Helleuc hag Croix-Chemin, en Henant-Bihan; Langouriant, en Erge-Ar-Mor.
Meneget eus 1423 da 1535</ref>
* en gul, e zek hanochenn en aour, 4, 2, 4
(PPC
|-
|[[Restr:De Bégaignon.gif|100px]]
|'''de Saint-Didier'''<ref>Aotrounez al lec'h, er barrez an anv se; la Boulinière, e Melined. Meneget e 1427
(GlB) (PPC)
Tiegezhioù all gant memes ardamezhioù ː de Begaignon, du Hallay</ref>
* plezhek etre argant ha gul
(PPC)
|-
|[[Restr:De Saint-Ehen.gif|100px]]
|'''de Saint-Ehen (de Saint-Eesn)'''<ref>Aotrounez al lec'h se ha la Fontaine, e Parzheneg.
Menegioù eus 1427 da 1513.</ref>
* en argant hadet gant mouilc'hi en glazur
(PPC)
|-
|[[Restr:De Saint-Eve.gif|100px]]
|'''de Saint-Eve'''
* treustellet etre argant ha gul a c'hwec'h pezh
(GlB) (PPC)
|-
|[[Restr:De Saint-Genys.gif|100px]]
|'''de Saint-Genys'''<ref>Genidik eus Normandi.
Aotrounez des Ourmeaux (pe Hommeaux), e Sant-Brewalaer; Ranlron, e Kedilieg</ref>
* ''en glazur e gebrenn en aour, eilet e kab gant div steredennn, hag e beg gant ur wezenn derv, an holl en arc'hant''
(PPC)
|-
|[[Restr:De Saint-Georges de Lannurien.gif|100px]]
|'''de Saint-Georges'''<ref>Aoytrounez al lec'h ha Lannurien, e Ploueskad; Maezkeffuruz, e Plougouloum
Méneget eus 1427 da 1481</ref>
* ''en argant e groaz en gul''
(PPC)
|-
|[[Restr:De Saint-Germain d'Annebaud.gif|100px]]
|'''de Saint-Germain''' <ref>Familh c'henidik eus Normandi. Baroned Anebaud; Aotrounez Fontenay, Quesnay-le-Husson, Monthaloy ha la Chapelle e [[Sant-Jord-Restembaod]]; Refunel, e [[Marc'helleg-Raoul]].
- François, o vevan e 1463, dimezet da Varc’harid Husson, itron Quesnay</ref>
* ''En gul e gebrenn en argant, heuliet gant teir bezantenn ivez en argant''
(PPC)
|-
|[[Restr:Saint-Germain de Larchat.gif|100px]]
|'''de Saint-Germain''' <ref>Familh c'henidik eus bro Normandi. Aotrounez Larchatː; la Rambourgère, e [[Lanvezhon]]</ref>
* ''En aour e deir dorzhell en glazur''
(Ars.-PPC)
|-
|[[Restr:Saint-Gilles.gif|100px]]
|'''de Saint-Gilles''' <ref>Aotrounez al lec'h se, [[Sant-Jili-Roazhon]]; [[Lanvezhon]]; Bois-Geoffroy, e [[Sant-Marzh-an-Il|Sant-Marzh an Il]]; Perronnays, Vaunoise, en [[Rovelieg]]; Moulin-Tizon, e [[Chapel-Hilveven]]; la Ménardière, e [[Gwipedel]]; Planteis, e [[Labouseg]]; Ville-ès-Clercs; le Gage, la Motte-Beaumanoir, e [[Plegeneg]]; Buat, e [[Bonmaen]]; Saubois, e [[Langan]]; la Durantais; la Fosse aux Loups, e [[Treverian]]; du Plessis, de la Haroye, e [[Bodeoù]]; la Ville-au-Sénéchal ha Montjardin, e [[Bezeg]]; Launay-d'Anguignac, e [[Felgerieg-al-Lann]]; Limaraud, e [[Abarrez]]; la Hélardière, e [[Donez]]; Pordo, e [[Blaen]]; Beaulieu ha Lessac, e [[Gwenrann]]; Ranlieieu, e [[Sant-Andrev-an-Dour]]; Reudied; la Rigaudière, en [[Ankiniz|Ankinis]]; la Rivière, e [[Porzh-Pêr]]; la Roche-Ballue, e [[Kervegon]]; la Touchelais, e [[Savenneg]]; la Ville-Frégon, e [[Bolvronn]]; la Vallerie, e [[Gorre-Goulen]].
Siell 1367
- '''Hervé''', kroaziad e 1248;
- '''Bertrand''', dimezet gant Jeanne, merc'h Eudon de Montfort, war dro 1280 ;
- '''Papillon''', en deus difennet kastell [[Sant-Albin-an-Hiliber]] a-enep Charlez Bleaz e 1341;
- '''Olivier''', bet lazhet e-kerzh emgann Maupertuis e 1536;
- '''Bertrand''', bet lazhet e-kerzh emgann Azincourt e 1415;
- '''Matthieu''', abad Rillé e 1440;
- daou zenjentil eus kambr ar Roue adalek 1567;
- daou varc'heg an Urzh e 1587 ha 1660;
- ur floc'h ar Roue e 1687 ha 1708;</ref>
* ''En glazur hadet gant flourdiliz en argant''
(PPC)
|-
|[[Restr:Saint-Gilles de Ledignan.gif|100px]]
[[Restr:Saint-Gilles de Lédignan 2.gif|100px]]
|'''de Saint-Gilles de Ledignan''' <ref>Aotrounez Ledignan (Languedoc)
- '''Raoulet''' e oa en servij e 1444 gant Tangi ar C'hastell, provost Pariz;
- '''François''', mab da Raoulet, dimezet gant Peronne Lucas e 1469.
Ar familh se, treuzplantet e Bro-Languedoc, a zo bet dalc'het eno e 1671 .</ref>
* ''En glazur e gebrenn en aour, heuliet gant teir rozenn ivez en aour''
neuz all ː
* ''En glazur e deir rozenn en aour, e c'hrenngonk karget gant ul leonparz'' (livioù ar c'hrenngong dianav)
(PPC)
|-
|[[Restr:De Saint-Gondran.gif|100px]]
[[Restr:De Saint-Gondran 2.gif|100px]]
|'''de Saint-Gondran''' <ref>Aotrounez al lec'h se, e [[Sant-Gondran]], eskopti Sant-Maloù. (Ardamezeg an Arsanailh). Neuz all, kavet ivez en Ardamezeg an Arsanailh</ref>
* ''En glazur, e dreustell en gul, da enkerc'hat, heuliet gant teir c'hregilhenn en aour''
neuz all ː
* ''En gul e femp roc'h-gwezboell en argant''
(PPC)
|-
|[[Restr:De Saint-Goueznou.gif|100px]]
|'''de Saint-Goueznou''', pe '''de Langoueznou''' <ref>Aotrounez al lec'h-se, parrez an anv se; Breignou, e [[Plouvien]]; Kervedel, Kerbrezel, e [[Plouarzhel]]; Keruznou, e [[Gwitalmeze]],; Lanruz, e [[Gwipavaz]].
- '''Jean''', abad [[Landevenneg]], e 1350;
- '''Perceval''', o vevañ e 1443;
- '''Tanguy''', o vevañ e 1574;</ref>
* ''En gul e dreustell en aour, heuliet gant c'hwec'h bezantenn ivez en aour.''
(PPC)
|-
|[[Restr:De Saint-Guédas.gif|100px]]
|'''de Saint-Guédas''' <ref>Aotrounez al lec'h se , en [[Henant-Sal]]; beskont [[Sant-Denwal]]
- '''Jean''', abad la Chaume e 1458;
- '''Charles''', marc'heg an Urzh e 1570.</ref>
* ''En sabel, e zaouzek steredenn en aour, 4, 4, 4''
(PPC)
|-
|
|'''de Saint-Haouën''' ː gwelout '''''le Coat'''''
|-
|[[Restr:De Saint-Hugeon.gif|100px]]
|'''de Saint-Hugeon''', pe '''Saint-Yvon''', pe '''Sant-Euzen''' <ref>Aotrounez al lec'h se, e [[Brelevenez (Lannuon)|Brelevenez]]-Lannuon;ar Roudour, e [[Servel|Serve]]<nowiki/>l;
-'''Huon''', marc'heg eus [[Emgann an Tregont]], e 1350;</ref>
* ''En argant e groaz en sabel, e c'housourin en gul balirant''
(PPC)
|-
|[[Restr:Le Saint de Kerambellec.gif|100px]]
|'''Le Saint de Kerambellec''' <ref>Aotrounez Kerambeleg ha Traonwoaz, e [[Pleuveur-Gaoter]]; Logevel, e [[Duaod]]; Kergrist, e [[Planiel]]; Kervarzhin, Kerluan, Koad ar sant, e [[Lanvaodez|Lanvodez]].
- '''Daniel''', eus Pleuveur, meneget e 1284;
- '''Yvon''', a veve war dro 1284; dimezet e 1400 gant Jeanne de Kerrraoul.</ref>
* ''En argant, e leon en sabel, heuliet gant peder moualc'henn ivez en sabel''
(PPC)
|-
|[[Restr:De Saint-Martin de Kerpond'armes.png|100px]]
|'''de Saint-Martin''' <ref>Aotrounez Kerpond'armes, la Jalouzie, Kerhuidé ha Teixon, e [[Gwenrann]]; Châlier, e [[Sant-Pêr-Raez]]; Ferté ha Launay, e [[Gwaled]]</ref>
* ''En glazur e gastell leinet grant tri dour en aour''
(PPC)
|-
|[[Restr:Saint-Mesmin.gif|100px]]
|de '''Saint-Mesmin''' <ref>Familh c'henidik eus Bro-Orleañs; aotrounez al lerc'h se, Bruel, Mesnil. Meneg ebet diwar-benn aotrouniezhoù e Breizh.
- '''Jacques''', prezidant kentañ ouzh ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|C'hontoù Breizh]] e 1428;
- '''Aignan''', kuzulier ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1554.</ref>
* ''En glazur e groaz kenframmek etre argant ha gul, ur vlourdilizenn en aour ouzh pep konk''
(PPC)
|-
|[[Restr:De Saint-Offange.gif|100px]]
|de '''Saint-Offange''' <ref>Genidig eus Bro-Añjev; dalc'het eno e 1667; Aotrounez les Châtelliers; le Vivier; Saint-Sigismond; Heurtault, ha la Houssaye.
(G. le B).
- '''René''', marc'heg [[Urzh Sant Yann Jeruzalem|Sant-Yann-Jeruzalem]], komandour ar Palakred ha , [[Pont-Melvez|Pontmelven]] (z), en eskopti Treger e 1600.</ref>
* ''En glazur e gebrenn en argant, heuliet gant teir rodig-kentr ivez en argant''
(PPC)
|-
|[[Restr:Sarrebourse.png|100px]]
|'''Sarrebourse''' <ref>Familh c'henidik eus Bro Orleañs. Aotrounez Mondeville; Audeville; la Guillonnière; Beaulieu; Pontleroy; Lary; Port-Lambert ha le Tertre, e [[Sant-Donasian]].
- Ur maer Orleañs e 1715;
- un eil-maer [[Naoned]] e 1751;
- ur jeneral ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] e 1785;
- ur marichal-kamp an ijinerezh e 1780;
- ur marichal-kamp kanolierezh e 1814;</ref>
* ''En glazur e groaz eoriek en aour''
(PPC)
|-
|[[Restr:Savonnières.gif|100px]]
|'''de Savonnières''' <ref>Famil c'henidig eus Bro-Boatev; Aorounez la Bretesche, la Roche; l'Espinay, e [[Kerc'hfaou]]; du Bois, par. [[Machikoul]]; Genest-Jahan, par. [[Sant-Masen-ar-Porzh|Sant-Masen]].
- '''Jean''', o vevañ e 1450, dimezet gant Anne Rougebec, diganto :
- '''Félix''', dimezet e 1479 gant Anne de Brie, eus an tiegezh Serrant;
- '''Charles''',marc'heg Malta e 1550;
- '''Jacques''', abad Meillerai e 1556;
- '''Mathurin''', eskob Bayeux e 1583;
- '''Charles''', mab Yann ha Guyonne a vBeauvau, e stalias e Breizh e lec'h e zimezas e 1597 da Jeanne de Bréhand.
- Marc'hegerien an Urzh ha daou denjentil ar Gambr adalek 1587;
- '''Martin''', kuzulier ouzh Breujoù Breizh e 1639, marvet e 1689; dimezet gant Marie Goddes de Varennes, mignonez tost da Mme de Sévigné, hag he ros dezhi al lesanv ''Trochanire'';
- ul letanant gwarezherien e 1679, brigadier marc'hegiezh e 1691, bet lazhet ar vloaz se e-kerzh emgann Leuze;
- ur beli meur Malta, penn strollad-listri ha komandant galeoù gall e 1750;
- ul letanant gwarezherien, bet lazhet en ur zifenn ar Roue e-kerzh deizhioù Here 1789, e Versailles.
- Un ezel bet digemeret ouzh Enorioù al Lez e 1781.</ref>
* ''En gul e groaz pavek en aour''
(PPC)
|-
|[[Restr:De Secillon.gif|100px]]
|'''de Sécillon'''
* ''En glazur e deir werzhidenn en aour, 2, 1''
(PPC)
|-
|[[Restr:De Sévigné.gif|100px]]
|'''de Sévigné'''
* ''Palefarzhet etre sabel hag argant''
(PPC)
|-
|[[Restr:Soulard de la Thibaudière.png|100px]]
|'''Soulard''' <ref>Familh c'henidik eux Bro-Boatev.
Aotrounez la Thibaudière, ha la Roche.
Ur selaouer ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1786</ref>
* ''En argant e votez-lêr en geot''
(PPC)
|-
|[[Restr:Suyrot.gif|100px]]
|'''Suyrot''' <ref>Genidig eus Bro-Boatev; dalc'het eno e 1667 ha 1699; aotrounez Lauberaye; Champeaux; la Socquetière; la Coussaye; les Champs, Mazeau, Angles; Autremont.
Kemesket e Breizh gant familhoù LA ROCHE-SAINT-ANDRÉ, PÉPIN DE BELLE-ISLE, D'ANDIGNÉ ha CASTELLAN.
- '''Amable''' Suyrot des Champs, marc'heg [[Urzh Sant Yann Jeruzalem|Malta]] e 1598; </ref>
* ''Barlennet etre argant ha gul a eizh pezh''
(PPC)
|}
== T ==
{| class="wikitable"
|[[Restr:Dessin en attente.jpg|100px]]
|'''Le Tabareuc''' <ref>Aotrounez Kerfagon, Aotrounez e [[Alineg]];
- '''Eon''', bet noblet e 1439</ref>
(PPC)
|-
|[[Restr:Taffart.gif|100px]]
|'''Taffart''' <ref>Ginidik eus ar Perigord. Aotrounez Sant-Jermen. Bet dalc'het e 1669.
- Ur c'habiten grenadourien ar Roue e rejimant rannvro Marmande, gant karg gantañ letanant-koronal e 1775</ref>
* ''En glazur e gebrenn hebiaet gant div rozenn garennek ha deliennek hag heuliet ouzh kab gant ur steredenn hag ouzh beg gant ur greskenn, an holl en argant''
(PPC)
|-
|[[Restr:Du Tail.gif|100px]]
|'''du Tail''' <ref>Aotrounez les Mottes (eskopti Roazhon)
- '''Renée''' ,e oa dimezet war dro 1480 gant '''''Jean Uguet de la Vairie'''''</ref>
* ''Dougen a ra ur gebrenn'' ; siell 1416; livioù dizanvet
(PPC)
|-
|[[Restr:Taillandier-l.jpg|100px]]
|'''Le Taillandier''' <ref>Aotrounez la Guichardière, e Kornilieg; meneget etre 1427 ha 1513.
- '''Jean''', floc'h [[Charlez Bleaz]] e 1355, dimezet gant Typhaine de Cornillé, itron de la Guichardière;
- '''Amaury''', mab '''Philippot''', e oa aotreet dre lizheroù eus miz Here 1513, da gemer anv La Guichardière.</ref>
* ''En argant e deir vran en sabel.''
(PPC)
|-
|[[File:Taillard.jpg|100px]]
|'''Taillard''' <ref>Aotrounez Restolles ha Kerdaniel, e [[Plagad]]; Grandville, e [[Brengoloù]] Lizandre, Kerflec'h, Kertanguy, e [[Plouha]]; la Sauldraye, Kergroumel, Landeonec, Coatevez, e Milizag; Kerguilly, Villegoury, Kerhélo, Lanneger, Kerigonan, Quiliguen, Kergaol, Kerizil, e [[Daoulaz|Daoulaa]]; Kerlan ?; Kerillion ?
- '''Rolland''', eus parrez [[Goudelin]], konestabl [[Ar Roc'h-Derrien|ar Roc'h-Derien]] ha [[Gwengamp]], graet prizonier e-kerzh emgann ar Roc'h-Derien e 1347 gant [[Charlez Bleaz]]; aet gantañ prizoniad da Vro-Saoz, ha sinet gantañ feur-emglev [[Gwenrann]] e 1381;
- '''Rolland''' ha Jean, o deus touet d'an dug etre uhelidi Treger ha Goeloù e 1437; </ref>
* ''En erminoù e femp gwerzhidenn en gul kenstaget ha sourinet.''
(PPC)
|-
|[[Restr:De Taillecol.gif|100px]]
|'''de Taillecol''' <ref>Aotrounez al lec'h se, e [[Ruzieg]].
Kemmesket war dro 1420 gant ar re ''du Rouvre''.</ref>
* ''Dougen a ra ur vlourdilizenn heuliet gant c'hwec'h steredenn''. Siell 1371. Livioù dizanvet
(PPC)
|-
|[[Restr:Taillefer de la Brunais.jpg|100px]]
|'''Taillefer''' <ref>Aotrounez al lec'h-se e [[Krehen]]; la Mettrie, e [[Plelann-Vihan]]; Belestre, e [[Sant-Kouloum]]; la Métairie, e [[Kerruer]]; la Rivière-Texue, e [[Noal-ar-Gwilen|Noal-ar-Gwilun]]; la Brinais, e [[Brezhiel]].
- '''Jean''', senesal [[Dol]] e 1513;
- '''Alain''', marc'heg an Urzh e 1606</ref>
* ''En gul e zaou leonparzh en aour an eil dreist egile''
(PPC)
|-
|[[Restr:De Taillepied.gif|100px]]
|'''de Taillepied''' <ref>Aotrounez al lec'h-se e [[Marzhinieg-Houarnruz]]
- '''Thomas''', kroazhiad e 1248;
- '''Pierre''', floc'h e-barzh un diskouezadeg 1380</ref>
* ''Plezhek etre gul hag aour.''
(PPC)
|-
|[[Restr:De Taillepied de Bondy.jpg|100px]]
|'''de Taillepied de Bondy''' <ref>Familh c'henidik eus Pariz; aotrounez la Garenne ?
- ur sekretour ar Roue e 1736, hendad ur c'hont an impalaeriezh Iñ, par Bro-C'hall eus penn kentañ an XIXvet kantvad.</ref>
* ''En glazur e deir greskenn en aour, e gab en aour karget gant teir rodig-kentr en gul''
(PPC)
|-
|[[Restr:De Taillis.jpg|100px]]
|'''de Taillis''' <ref>Aotrounez al lec'h-se ha la Besnerie, en [[Talieg]]; la Dobiaye,en ar Veuzid, eskopti Roazhon. - Guillaume en eus sinet feur-emglev Gwenrann1381 - Gillette, abadez Sant-Sulpis, aet da Anaon e 1426</ref>
* ''Dougen a ra ul leon, e vevenn dentek.'' Livioù dizanvet
(PPC)
|-
|[[Restr:Taisne-de-Remonval.gif|100px]]
|'''Taisne de Remonval''' <ref>Familh c'henidik eus Bro-Flandrez. Aotrounez Remonval. Ardamezeg 1696.
Aotrouniezh, na titl, na karg ebet roet e Breizh gant PPC.</ref>
* ''Palefarzhet, ouzh 1 ha 4 en geot e deir greskenn en argant; ouzh 2 ha 3 en aour e deir arzvleuñvenn en gul''
(PPC)
|-
|[[Restr:Talec.jpg|100px]]
|'''Talec'''
* ''En glazur e deir melchonenn en argant, 2, 1.''
|-
|[[Restr:Tallec.jpg|100px]]
|'''Tallec'''
* ''Treustellet ha kommek a c'hwec'h pezh etre aour ha glazur.''
|-
|[[Restr:Talhouet-keraveon.jpg|100px]]
|'''de Talhouët de Keraveon''' <ref>Aotrounez al lec'h se ha la Motte, e [[Langedig]]; la Ville-Neuve (''Kernevez''), e [[Brec'h (kumun)|Brec'h]]; baroned Keraveon e 1636, en [[an Ardeven]]; aotrounez Coëtrivas, e [[Kervignag]]; Keraliou, e [[Belz]]; Kerrio, e [[Mendon]]; beskonted Coësby, e [[Gwegon]]; Brignac, e [[Serent]]; Kerdaniel, e [[Begnen|Bignen]]; la Gromillaye.
- '''Alain''', dimezet war dro gant 1416 Henriette le Douarain;
- '''Jean''', marc'heg [[Urzh Sant Yann Jeruzalem|Malta]] 1575; </ref>
* ''Talbennanek etre argant ha sabel.''
(PPC)
|-
|[[Restr:De Talhouët de Keredren.gif|100px]]
|'''de Talhouët de Keredren''' <ref>Aotrounez al lec'h se, e [[Pluhernin]]; Keredren ha Kerbizien, e [[Kistreberzh]]; Treveran, Boisorhand, e [[Seizh]]; la Grationnaye, e [[Malañseg]]; [[Severeg]]; la Ville-Quéno, e [[Karantoer|Karantoe]]<nowiki/>r; Bonamour, e [[Treve]]; kont Villayers, e [[Oc'heg]]; markiz [[Egineg]]; ao. Kermínizig, e [[Sant-Tudal]]; Marzen, e [[Kaden]]; la Villeneuve ha la Coudraye, e [[Sant-Aelwez]]; la Souchaís, e [[Plaen-Raez]]; Lourmois, la Grée, la Jou, Monthonnac, Couëdic ha Trevecar, e [[Nivilieg]]; Bellon ha Tremondet, [[An Elven|en Elven]]; Toulhouët, e Sulniag.</ref>
* ''En argant e dri aval-pin en gwad en o enep''
(PPC)
|-
|[[Restr:Talhouet-Kerservant-d.jpg|100px]]
|'''Talhouët de Kerservant'''
* ''En aour e gab en sabel.''
|-
|[[Restr:Talon du Boulay.gif|100px]]
|'''Talon''' <ref>Genidik eus Bro-Iwerzhon; markiz Boulay.
- '''Ome'''r, alvokad brudet e breujoù Pariz;
- '''Charlez''', eskob Bro Leon e 1635</ref>
* ''En glazur e gebrenn heuliet gant teir dañvoezenn loc'hant pep-hini diouzh ur greskenn, an holl en aour''
|-
|[[Restr:Talour de la Carterie.png|100px]]
|'''Talour''' <ref>Familh c'henidik euz Bro-Añjev. Aotrounez la Carterie, et [[Koeron]]; la Villonnière.
- Tri ofiser ouzh ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|C'hontoù]] adalek 1713 </ref>
* ''En glazur e groaz pavek en argant, karget ouzh kondon gant ur c'halon en gul''
[PPC]
|-
|[[Restr:Thierry du Bois-Orcant.gif|100px]]
|'''Thierry''' <ref>Aotrounez Bois-Orcant, e [[Noal-ar-Gwilen]]; la Prévalaye, en Hollsent ?; la Rivaudière, e [[Kavaneg]]; Sant-Aubin, e [[Sant-Albin-ar-Pavez]]; Bertry, la Dobiays ha la Teillaye, e [[Beuzid-ar-C'hoadoù]]; la Roche-Montbourcher, e [[Kugenn]]; Vaugeau ?; Plessis-Casso ?; Costardière, e [[Parzheneg]]; Langerais; Pontrouault, e [[Merenell]] .</ref>
* ''En glazur e zri fenn levran en argant, gwakoliet en gwad, blougek ha tachet en aour''
|-
|[[Restr:Thomasset.gif|100px]]
|'''Thomasset'''
* ''En argant e femp erminig en sabel, 3, 2; e gab en glazur karget gant ul leonerez en aour, krabanet et teodet en gul''
(PPC)
|-
|[[Restr:Tissart des Dervalières.png|100px]]
|'''Tissart''' <ref>Familh c'henidig eux Bro-Douren. Aotrounez Dervalières, e [[Chantenay]]; Drouillay, e [[Gwerzhav]]; Vair e [[Arned]].
- Joachim, jeneral ar [[Kambr ar C'hontoù Breizh|C'hontoù Breizh]] e 1524. Dimezet e 1540 gant Anne de Cardonne</ref>
* ''Palefarzhet; ouzh 1 ha 4, en argant e deir dorzhell en gul; ouzh 2 ha 3, en argant e dreustell en glazur''
|-
|[[Restr:Toullier de la Villemarie.png|100px]]
|'''Toullier''' <ref>Aotrounez Villemarie, beli Dinan.
- '''Charles-Bonaventure-Marie Toullier,''' gwiraour, alvokad ouzh Breujoù Breizh, kelenner war ar Gwir, dean kevrenn Roazhon.
(Dol, 21 Genver 1752 / Roazhon, 19 Gwengolo 1835)</ref>
* ''En glazur e sourin en argant karget gant teir dorzhell en gul, ha leinet gant ur rodig-kentr en argant''
[PPC]
|-
|[[Restr:De Tournemine.jpg|100px]]
|'''de Tournemine''' <ref>
(genidig eus Bro-Saoz), aotrounez al lec'h se ha baron la Hunaudaye e 1487, par. [[Pledeliav]]; aotrounez Botloy, e [[Planiel]]; [[Lezardrev]], par. an anv se; Plessix-Eon, par. [[Plufur]]; Barac'h, par. [[Louaneg]]; Kerméno, par. [[Plougonveur]]; Coëtmeur Daoudour, par. de [[Gwikourvest]]; Kermilin, par. [[Trelaouenan|Trelaouean]]; Lescoat ha Trouzilit, par. [[Plougin]]; la Guerche-en-Retz, par. [[Sant-Brewenn]]; [[Saverieg]], par. an anv se; [[Hezin-ar-Mengleuzioù|Hezin]], par. an anv se; Jasson, par. [[Porzh-Pêr]]; [[Orvez]], par. an anv se; [[Santez-Pezhenn]], par. an anv se; Trémar, par. [[Plesei]]; baron [[Reuz]]; baron Camsillon, par. [[Mesker]].</ref>
* ''Palefarzhet etre aour ha glazur''
[PPC]
|-
|[[Restr:Touzé de Botloré.png|100px]]
|'''Touzé''' <ref>Aotrounez Botloré, e [[Aradon]].
- '''Jean Touzé''', selaouer ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1680</ref>
* ''Geotet e zri fenn levran en aour, gwakoliet en gul ha bouklet en argant''
[PPC]
|-
|[[Restr:Treanna-d.jpg|100px]]
|'''de Treanna'''
* ''En argant e vailhenn en glazur.''
|-
|[[Restr:Treziguidy.jpg|100px]]
|'''de Tregon'''
* ''En aour e dri aval-pin e kab en gul.'' — Heñvel ouzh ''Trésiguidy''.
|-
|[[Restr:De Tréléver.png|100px]]
|'''de Tréléver''' <ref>Barradur eus tiegezh ar Roc'h-Ugu
Aotrounez al lec'h se e [[Gwimaeg]]; Penanvern, e [[Plouganoù]]; la Bouëxiere (ar Veuzit), e [[Plegad-Gwerann]]</ref>
* ''Sourinet etre erminoù ha gul.'' (Siell eus 1385)
[PPC]
|-
|[[Restr:Treouret-d.jpg|100px]]
|'''de Treouret'''
* ''En argant e c'houezhoc'h tremenant en sabel'' ([HGG]).
* ''En argant e c'houezhoc'h konnarek en sabel, lagadet ha stilhonet en argant'' ([PPC]).
|-
|[[Restr:Treziguidy.jpg|100px]]
|'''Treziguidy'''
* ''En aour e dri aval-pin e kab en gul.'' — Heñvel ouzh ''Trégain''.
|-
|[[Restr:Trolong du Rumain.gif|100px]]
|'''Trolong du Rumain'''
* ''Palefarzhet etre argant ha glazur, an argant karget gant pemp bezantenn en sabel lammellet, ar glazur karget gant ur c'hastell en argant.''
|-
|[[Restr:Troys du Bois-Regnault.png|100px]]
|'''Troys''' <ref>Familh c'henidik eus Bro-Orleañs . Aotrounez Bois-Regnault. N'eo ket bet roet aotrouniezh e Breizh.
- Daou jeneral war an arc'hant ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]]</ref>
* ''En glazur, e gebrenn kenframmek etre aour ha gul, heuliet ouzh kab gant div steredenn en aour, hag ouzh beg gant ur c'harv en e c'hourvez ivez en aour''
|-
|[[Restr:Blason Famille Tuffin.svg|100px]]
|'''[[Armand Tuffin ar Roueri|Tuffin]]'''
* ''En argant e sourin en sabel karget a deir greskenn en argant.''
|-
|[[Restr:De la Tullaye.gif|100px]]
|'''de la Tullaye''' <ref>Aotrounez al lec'h se ha la Jaroussaye, e [[Gentieg]]; la Haye-Dirée, e [[Sant-Revig-ar-Plaen]]; Guépillon, e [[Sant-Owen-Reoger]]; Mée, e [[Marc'helleg-Raoul]]; Plessis-Tizon, Belleisle ha Port-Durand, e [[Sant-Donasian]]; Breil, e [[Kervarc'h]]; Launay-Gobin ?; Varennes ?; Coëtquelfen, e [[Gwikourvest]]; Troërin, e [[Plouvorn]]; markizien Maganne, et Bro-Añjev.
- lies a selaouerien, mistri, ha penn-prokulored ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] eus 1555 da 1782;
- ur plac'h a Saint-Cyr e 1711;
- ur c'huzulier ouzh [[Breujoù Breizh]] e 1770;
- un eil-amiral e 1816; marvet e 1821</ref>
* ''En aour e leon savant en gul''
(PPC)
|}
== U ==
{| class="wikitable"
|[[Restr:Ugues de la Ville-Hus.gif|100px]]
|'''Ugues de la Ville-Hus''' <ref>Aotrounez la Ville-Hus, e [[Gwern-Porc'hoed]]; la Chastaignerais; du Parc; des Landes; du Chesnot.
Meneget eus 1426 da 1513; 1669.
'''Guillaume''', bev e 1426, tad '''Alain''', dimezet gant Jeanne Ryais, kerent '''Guillaume''', pried Olive Hudelor.</ref>
* ''en glazur e c'harv tremenant en argant, kerneliet ha krabanet en aour''
(PPC)
|-
|[[Restr:Uguet.jpg|100px]]
|'''Uguet de la Vairie''' <ref>Aotrounez la Vairie, Servigné ha la Fosse-aux-Loups, e [[Dovanieg]]; la Chapelle-Cobats ha Chatteville, e Carfantain; l'Aumosne, e [[Kerruer]]; Bois-Botherel, Saint-Jean, Souchay.
Menegioù eus 1454 da 1513.
'''Jean''', marc'heg, maestr war kanolierezh Breizh e 1451; tad da '''Jean''', dimezet gant Renée du Tail, kerent '''Jean''', pried Renée Cobats, itron ar Chapel.
Un emouestlad en emgann [[Sant-Kast-ar-Gwildoù|Sant-Kast]] e 1758.</ref>
* ''en glazur e dri fenn leonparzh diframmet teodet en aour.''
(PPC)
|-
|[[File:Uguet-d.jpg|100px]]
|'''Uguet'''<ref>Aotrounez Lupin ha la Ville-Galbrun e Sant-Kouloum; Beauregard, Chanteloup, la Guerche
Menegioù eus 1478 à 1513; 1669</ref>
* ''en argant e ziv greskenn en gul peuliet renket kein-ouzh-kein.''
(PPC)
|-
|[[Restr:D'Urfé.gif|110px]]
|'''d'Urfé'''<ref>Genidik eus bro Forez
Aotrounez al lec'h se, ha la Bastie; kont Châteauneuf; markiz Valromey.
'''Pierre''', marc'heg an Erminig, floc'h meur eus kambr an dug e 1480, a war-lerc'h floc'h meur eus Frañs e 1483</ref>
* ''brizhet e gab en gul''
(PPC)
|-
|[[Restr:Urvoy de la Villeoury.gif|110px]]
|'''d'Urvoy'''<ref>Aotrounez la Villeoury, les Fermes, e Maroue; la Cassouère, e Landehen; des Champscourts, de Closmadeuc ha du Tertre, e Lanvelor; la Touche-Bréhant; Belorient; Duault; Sant-Glen; Crénan, en ar Fouilh; Carboureux ha Sant-Vedan, e Sant-Vedan; Portzamparc, e Plounevez-Moedeg; Tourdelin, e Sant-Tual; Rabines; la Roche; Kerstainguy, en Allineg; la Villegourio; Chaigné; Malaguet.
Meneget eus 1440 da 1513
'''Etienne''', kroaziad e 1248;
'''Jean''', siner Emglev Gwenrann e 1381;
Ul letanant-lestr, bet fuzuilhet e Kiberen e 1795;
Ur marichal-kamp e 1845
</ref>
* ''en argant e deir c'haouenn en sabel pigoset, iziliet ha lagadet en gul, 2, 1.'' — Evel ''Keremar (de)''.
(PPC)
|-
|[[Restr:D'Ust.gif|100px]]
|'''d'Ust'''<ref>Aotrounez al lec'h se e Sant-Andrev-an-Doureier; ; Trevecar, e Nivilieg; Molant e Breal (?); Talhout e Plunered.
Menegioù eus 1426 à 1513</ref>
* plezhek etre argant he sabel a c'hwec'h pezh.
(PPC)
|-
|[[Restr:D'Uzel-1.gif|100px]]
|'''d'Uzel'''<ref>Aotrounez al lec'h se, barrez Uzel</ref>
* en glazur e deir bezantenn en aour
(PPC)
|-
|[[Restr:D'Uzel-2.gif|100px]]
|'''d'Uzel''' <small>(neuz all)</small>
* en aour e sourin en glazur karget gant teir bezantenn en aour
(PPC)
|-
|[[Restr:Uzille.gif|100px]]
|'''Uzille'''<ref>Aotrounez du Coing; Kervellers; Keraudren; Toulbrunoet, parez Merleag</ref>
* en argant e dreustell en gul karget gant teir greskenn en aour, hag eiliet gant teir melionenn geotet
|}
== V ==
{| class="wikitable"
|[[Restr:La Vache.gif|100px]]
|'''la Vache''' <ref>Aotrounez la Touche, e [[Krehen]]; le Miroir, e [[Plelann-Vihan]]; Domenesche ha Lorme, e [[Hezin-ar-Mengleuzioù|Hezin]]; Ossé, en [[Avallod-ar-Sec'h]]; le Tertre, e [[Sant-Albin-ar-C'hestell]]; la Touche e [[Sant-Visant-al-Lann|Sant-Visant-aL-Lann]].
Menegioù
eus 1427 da 1544, beli Naoned.
- '''Guillaume''', kroaziad e 1248;
- '''Geoffroy''', senesal [[Ploermael]] e 1272; </ref>
* ''en gul, e vuoc'h en argant''
(GlG / PPC)
|-
|[[Restr:La Vache de la Touche. 2.gif|100px]]
|'''la Vache''' <small>(neuz all)</small> <ref>sceau / siell 1413</ref>
* ''en gul e deir arbenn buoc'h en argant''
(PPC)
|-
|[[Restr:Le Vacher.gif|100px]]
|'''le Vacher''' <ref>Aotrounez Lohag, e Baden.
Ur sindik Gwened e 1690</ref>
* ''en gul, e beder dreustell en arc'hant''
(PPC)
|-
|[[Restr:Vahais.gif|100px]]
|'''de Vahais''' <ref>Familh c'henidik eus Bro Vaen
Aotrounez al lec'h-se; e Bro Vaen; la Bertrie, e [[Pereg (kumun)|Pereg]]; Bois-Renaud ha Saint-Quen, e [[Rialeg|Rialieg]]; Mauny, er [[Chapel-Glenn]]; Launay, e [[Sant-Inan]].
Meneget, 1532, 1669, 1720.</ref>
* ''en glazur, e heol a zaouzek derenn en aour''
(PPC)
|-
|[[Restr:Vaillant.gif|100px]]
|'''Vaillant''' <ref>Genidig eus Orleañs. Moïse, kuzulier e Breujoù Breizh e 1888</ref>
* ''en argant e deir rozenn en gul, ur greskenn ivez en gul ouzh kondon''
(PPC)
|-
|[[Restr:Vaillant de Guélis.gif|100px]]
|'''Vaillant''' <ref>Famih c'henidik eus Bro-Saoz.
Aotrounez Gwelis ? (du Guélis).
- '''Germain''', abad [[Pempont]] e 1554, eskop Orleañs e 1586</ref>
* ''en glazur, e eor en argant, e neuenner en sabel; leinet gant div rodig-kentr en aour''
(PPC)
|-
|[[Restr:Le Vaillant du Paty.gif|100px]]
|'''le Vaillant''' <ref>Aotrounez du Paty, de Chambonneau; Beli Gwitreg</ref>
* ''en argant e erez en sabel''
(GlB) (PPC)
|-
|[[Restr:Le Vaillant de Penamprat.gif|100px]]
|'''le Vaillant''' <ref>Aotrounez Penamprat, beli Lesneven</ref>
* ''en argant e leon en gul, un dreustell ivez en gul balirant''
(Ardamezeg 1696)
(PPC)
|-
|[[Restr:De Vair.gif|100px]]
|'''de Vair''' <ref>Aotrounez al lerc'h se, en [[Arned]]; le Plessis, e Sant-Hervlon.
Siell 1240</ref>
* ''gwezboellek etre argant ha gul''
(PPC)
|-
|[[Restr:Du Val.gif|100px]]
|'''du Val (an Traon)''' <ref>Aotrounez al lec'h se e Sant-Varzhin Montroulez.
Kemmesket gant familh Kerret.</ref>
* ''en arc'hant, e zaou dube penn ouzh penn en glazur, o pigosat ur c'halon en gwad''
(GlB) (PPC)
|-
|[[Restr:Val-db1.jpg|100px]]
|'''du Val (an Traon)''' <ref>Aotrounez du Petit-Val (= Traon Bihan), e Sant-Vaze [[Montroulez]]; Ranlou (?); meneget eus 1481 - 1669</ref>
* ''en glazur e c'harv tremenant en aour.''
(PPC)
|-
|[[Restr:De Kerjean de Kervennec.jpg|100px]]
|'''du Val (an Traonmeur)''' <ref>Aotrounez Traonmeur, e [[Boc'harzh]]
-Meneget eus 1426 da 1534</ref>
* ''en argant e dour toet en sabel.''
(PPC)
|-
|[[Restr:Du Val de la Croix.gif|100px]]
|'''du Val de la Croix''' <ref>Aotrounez ar Groaz (?); des Noyers (?)
Thomas, noblet e 1628
Bet dalc'het e 1704</ref>
* ''en sabel, e deir houadan pigoset en aour''
(GlB); (PPC)
|-
|[[Restr:Du Val de Coësby.gif|100px]]
|'''du Val de Coësby'''<ref>Aotrounez al lerc'h-se, en [[Landevant]]; Coësby, e [[Gwegon]]; Kerrio, e [[Lokoal-Mendon|Mendon]]. Menegioù eus 1481 da 1536.</ref>
* ''en argant e ziv dreustell en sabel, e vevenn en gul bezantet en aour''
(PPC)
|-
|[[Restr:De Val de Kergadiou.gif|100px]]
|'''du Val de Kergadiou'''<ref>Aotrounez Kergadiou, e-kichen Kastell-Paol</ref>
* en gul e femp gwerzhidenn renket ha kenstaget en argant
(GlB) (PPC)
|-
|[[Restr:Du Val de la Touche.gif|100px]]
|'''du Val de la Touche'''<ref>Aotrounez la Touche, en Ervored.
Meneget e 1513</ref>
* en sabel, e dri per en argant
(PPC)
|-
|[[Restr:Valaize des Chapelles.gif|100px]]
|'''Valaize'''<ref>Aotrounez les Chapelles, en Irodouer; la Mauvoisinière, e Bezeg
siell 1423</ref>
* dougen a ra un naer
(PPC)
|-
|[[Restr:Validire.gif|100px]]
|'''Validire'''<ref>Aotrounez Sant-Leon, e Merleag
siell 1415
ger-ardamez : ''Deum time''
'''Jean Validire''', eskob Leon, e 1427, ha Gwened e 1433</ref>
* en argant, e gab en gul karget gant teir fempdiliaouenn en argant
(PPC)
|-
|[[Restr:Valleaux des Touches.gif|100px]]
|'''Valleaux'''<ref>Aotrounez les Touches, Bois-Robin, e Marc'helle-Roperzh; la Meunerie, e Drougez
Menegioù eus 1479 da 1513</ref>
* en aour e deir sourin en gul
(PPC)
|-
|[[Restr:De la Vallée.gif|100px]]
|'''de la Vallée'''<ref name=":0">Aotrounez al lec'h se ha la Chèze, e Pluvaodan; la Haterie, e Pluvaelgad; la Pignonnaye, le Val, la Burie, e Megrid; la Forestrie, e Kersaout; la Hingrais, la Couvinaye, e Taden; la Chapelle-Chaussée; la Lande-Menguy, e Evrann.
Menegioù eus 1444 da 1513</ref>
* en gul, e dri ezev en argant
'''Jakez''', kuzulier e [[Breujoù Breizh]] er bloaz 1598
(PPC)
|-
|[[Restr:De la Vallée (alias).gif|100px]]
|'''de la Vallée'''<ref name=":0" />
alias / neuz all ː
* en gul, e dri ezev en argant, ur rilhenn ivez en argant e kondon
(PPC)
|-
|[[Restr:De la Vallée de Saint-Jouan.gif|100px]]
|'''de la Vallée'''<ref>Aotrounez al lec'h se e Breal (pehini ?); Sant-Jouan; ar Roz; Kedilieg.
Menegioù eus 1427 da 1513</ref>
* en sabel, e dri fesk en argant treustellet, an eil dreist egile
(PPC)
|-
|[[Restr:Valleilles.gif|100px]]
|'''Valleilles'''<ref>Genidik eus Bro Arven
'''François''' ha '''Barthélémy''', tad ha mab, aoditourien er c’hontoù e 1672 he 1688</ref>
* en glazur, e c'hleze faoutet en argant kebrennet, dornellek en aour, eilet gant teir steredenn en argant
(PPC)
|-
|[[Restr:Valleton.gif|100px]]
|'''Valleton'''<ref>Aotrounez la Paille, la Garlnerie, le Désert, e Bozeg; la Garde, e Doulon; la Barossière, en Orvez; Douët-Garnier ha les Croix, e Saotron
Menegioù ː 1666; 1669; 1712; 1719</ref>
* en aour e c'halon en gul, heuliet e kab gant ur rozenn ivez en gul, hag e beg gant ur greskenn en glazur
(PPC)
|-
|[[Restr:De la Valette de la Grée.gif|100px]]
|'''de la Vallette'''<ref>Genidik eus Normandi.
aotrounez la Grée, e Soulvac'h
Bet dalc'het gant Breujoù Breizh e 1767, ha degemeret e Stadoù 1768</ref>
* en argant, e dri leon en gul
(PPC)
|-
|[[Restr:De la Vallette.gif|100px]]
|'''de la Vallette'''<ref>Aotrounez al lec'h se, la Landelles, e Melined; la Rivière, e PEireg; le Bois-Mellet, les Fougerais; la Villesco, e Baez; les Forges, e ?
Menegioù eus 1427 à 1513</ref>
* ''en argant, e deir joskenn moc'h-gouezh diframmet en sabel''
(PPC)
|-
|[[Restr:Le Valois de Gallet.gif|100px]]
|'''le Valois de Gallet''' <ref>Aotrounez Gallet, e Sant-Jord Roazhon; la Gunivrais, e Lanvezhon; Sereag, e Muzillag; Beaulieu, e Mesker; la Motte-Aleman, e Sant-Nazer.
Menegioù : 1513; 1668</ref>
* ''en glazur, e zaou c'hup penn-ouzh-penn en argant, chadennet en aour dre ar c'houzoug''
(PPC)
|-
|[[Restr:Le Valois de Villiers.gif|100px]]
|'''le Valois de Villiers''' <ref>Familh c'henidik eus Bro Normandi. Aotrounez Villiers; la Porte; Lauzerois, e [[Parzieg]].
Bet dalc'het gant ar Melestradur beli Felger e 1669.
- '''Louis''', eus parrez Escoville, eus beli Caen, bet noblet e 1577.</ref>
* ''En glazur e gebrenn en argant heuliet gant teir greskenn ivez en argant; e gab en gul karget gant teir rozenn en aour.''
(PPC)
|-
|[[Restr:Valori d'Estilly.gif|100px]]
|'''Valori''' <ref>Familh c'henidik eus Florence ?, ha goude bro Añjev. Aotrounez Estilly ?; Launay ?; la Pommeraye ?; la Motte ?
- '''Barthélémy''', kabiten Añgers e 1417;
- ur mestr-ostel Louis de France, dug Añjev ha roue Naplez e 1426;
- un abad [[Kemperle]] e 1566;
- un abad [[Gweltaz-Lambrizig]] e 1763;
- '''Philippe-Emmanuel''', dimezet gant Renée Mercille, itron [[Argantred-ar-Genkiz|Argantreg]], e 1678. Bet o deus bet ː '''Gervais-Paul''', dimezet e 1703 da Renée-Charlotte du Plessis d'Argentré;
- marc'heien Malta, ha daou letanant-general.
- tri ezel bet degemeret dindan enorioù al Lez adalek 1785</ref>
* ''En aour e loreen geotet; e gab en gulː'' sturienn ː ''Aquilae valori laurus''
(PPC)
|-
|[[Restr:De Vannes de Scolpon.gif|100px]]
|'''de Vannes / de Vennes''' <ref>Aotrounez Scolpon, e [[Begnen]]; Cano, e [[Sine]]; la Bétulière, e [[Gwared]].
- '''Pierre''', eskop [[Sant-Brieg]] adalek 1272; marvet e 1290;
- '''Jean''', prokulor ha kontroller jeneral an Dug e 1439; kadoriad ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh|ar C'hontoù]] en 1442, dimezet gant Perrine Coulddebouc.</ref>
* ''Dougen a ra div vuoc'h leinet gant ur vrizhenn erminig'' (livioù dianvet)
Siell 1271
|-
|[[Restr:Le Vandeur de Creizker.gif|100px]]
|'''Le Vandeur''' <ref>Aotrounez ar C'hreizkêr e [[Sant-Teve]].
- '''Jean''' ha '''Guillaume''', bet noblet dre lizheroù 1599;
- '''Jean''', mestr war an Dourioù hag ar C'hoadoù [[Gwened]] e 1696</ref>
* ''En gul e deir greskenn en aour, ur vlourdilizenn ivez en aour e kondon''. (Ardamezeg 1696)
(PPC)
|-
|[[Restr:Varennes-db.jpg|100px]]
|'''de Varennes'''
* ''En glazur e deir askolenn en aour, 2, 1.''
|-
|[[Restr:Vay du Brossay.gif|100px]]
|'''de Vay''' <ref>Aotrounez al lec'h se ha Brossay, e [[Gwez (kumun)|Gwez]]; Tréveleuc ha la Johelaie, e [[Marzheg]]; Pas-Nantais ha la Rigaudière, e [[Mezansker]]; la Fleuriais, la Ragotière, la Baudrée ha Montjonnet, e [[Trefieg]]; la Ricardaye, e Saint-Jean-des-Marais; la Perverie, en [[Sant-Donasian|Sant-Donasien]]; Plessis, e [[Hentieg]]; la Rochefordière, en [[Legneg]].
- '''Jean''', selaouer ouzh ar C'hontoù e 1458,
- '''Pierre''', pennprokulot ouzh ar C'hontoù e 1477,
- '''Marie-Gédéon-Samuel''', kuzulier ouzh ar [[Breujoù Breizh|Vreujoù]] e 1760,
- '''Louis-Joseph''', kuzulier ouzh ar [[Breujoù Breizh|Vreujoù]] e 1770,</ref>
* ''En gul e greskenn en erminoù, leinet gant ur groazigan en aour''
(PPC)
|-
|[[Restr:Védier de la Ville-Olivier.png|100px]]
|'''Védier''' <ref>Aotrounez la Ville-Olivier (tri lec'h gant an anv se e Breizh). Da glask.
- '''Charles-François''', jeneral war [[Kambr ar C'hontoù Breizh|an Arc'hant]] e 1726;
̠- '''Jean-François''', maer Naoned e 1732</ref>
* ''En aour e lammell en geot karget gant pemp bezantenn en aour''
(PPC)
|-
|[[Restr:Viart de Jussé.png|100px]]
|'''Viart''' <ref>Aotrounez Jussé (?); Mouillemuse, e [[Gwern-ar-Sec'h|Gwer-ar-Sec'h]].
- '''Jean-Charles''', jeneral war an [[Kambr ar C'hontoù Breizh|Arc'hant]] e 1752; marvet en karg;
- '''Charles-Jean-Marie''', jeneral war an [[Kambr ar C'hontoù Breizh|Arc'hant]] e 1783;</ref>
* ''En glazur e zaou gwareg en aour lammellet, heuliet ouzh pep konk gant un houarn saezh en argant''
(PPC)
|-
|[[Restr:De Volvire.png|100px]]
|'''de Volvire''' <ref>Familh c'henidig eus Bro-Boatev; aotrounez Nieuil-sur-l'Autise; la Rocheservière; Aotrounez e Breizh eus Fresnay, e [[Plesei]]; la Motte-Aleman, e [[Sant-Nazer]]; la Roche-Herve, e [[Merzhelieg]]; Goust, e [[Kerwall]]; Laujardière, e [[Gwaled]]; Ponts-de-Pirmil ([[Naoned]]); markizien Ruffec e 1588, e Bro-Angouleme; konted Bois-de-la-Roche e 1607, e [[Neant]]; markizien [[Sant-Brizh-Gougleiz|Sant-Brizh]] e 1650; baroned [[Sen]]; aotrounez Grenonville ha Quenervillen, e Bro-Normandi; aotrounez Pontsal, e [[Plougouvelen]]; Dreorz, e [[Prizieg]].
- '''Hugues''', kroaziad e 1248;
- '''François''', bet graet prizonier dirak Pavia e 1511, ha kambreller boutin Loeiz XII;
- '''Philippe''', marc'heg urzhioù ar Roue e 1582; letanant -jeneral ouzh gouarnamantoù Angoumois, Saintonge, Aunis; aet da Anaon e 1586;
- Daou varichal-kamp e 1627 ha 1719;
- Un abad lanvaux e 1713;
- Ul letanant-jeneral armeoù ar Roue e 1746, komandant e Breizh; aet da Anaon e 175;
- '''Anne-Toussainte de Volvire''', itron Bois-de-la-Roche, lesanvet ''ar Santez Neant'', aet da Anaon gant c'hwez ar santelez an 22 C'hwevrer 1694; beziet en iliz Neant.</ref>
* ''Goudreustellet a zek pezh etre aour ha gul''
(PPC)
|}
== W ==
{| class="wikitable"
|[[Restr:Walsh.gif|100px]]
|'''Walsh''' <ref>Familh c'henidik eus [[Iwerzhon]]. Baroned Inchiquin.
- Ur c'habiten e rejimant Berwik (Bro Iwerzhon), e 1775;
- Ur major e rejimant Walsh e 1780;
- '''Fulup''', staliet e [[Sant-Maloù]], e lec'h e zimezas e 1695 Anna Whitte. - '''Anton-Visant''', sekretour ar Roue e Kañsellerezh [[Roazhon]] e 1740
- Diouzh ar familh se e oa ivez '''Claude''', kont Thomond, beskont Clare, marichal C'hall e 1757, aet da Anaon e 1761</ref>
* ''En argant e gebrenn en gul heuliet gant tri houarn dared en sabel.''
* Sturienn : ''Semper et ubique fidelis''
[PPC]
|-
|[[Restr:Whitte.gif|100px]]
|'''Whitte''' <ref>Familh c'henidik eus bro Iwerzhon; aotrounez Albyville.
Bet dalc'het dre lizheroù 1718, eskopti Sant-Maloù.
Ur c'hontroller er c’hañsellerezh e 1754; ur marc'heg Malta e 1774</ref>
* ''En argant e gebrenn en glazur heuliet gant teir rozenn en gul, deliaouet en geot ha nozelet en aour.''
[PPC]
|-
|[[Restr:Willaumez.gif|100px]]
|'''Willaumez''' <ref>Familh c'henidik eus [[ar Gerveur]].
Ut c'habiten kanolierezh, marc'heg Sant-Loeiz e 1763, tad un eil asagn-lestr e-touez ergerzadeg d'Entrecasteaux e 1791, eil-amiral e 1819, kont ha par Bro-C'hall; aet da Anaon e 1845. Diskennidi ebet gantañ.</ref>
* ''en gul e lestr en argant greet en aour, e-barzh ur c'helc'h emsonj rannet ivez en aour''
(PPC)
|-
|[[Restr:Wolbock.gif|100px]]
|'''Wolbock''' <ref>Familh c'henidik eus dugelezh Gelderland; be dalc'het dre lizheroù e
1609.
Familh staliet e Breizh, liammet ouzh re ''La Grandière'', ha re ''Bruc de Montplaisir''
(PPC)</ref>
* ''en gul e dreustell en aour''
(PPC)
|}
== X ==
== Y ==
{| class="wikitable"
|+
|[[Restr:Yacenou.gif|100px]]
|'''Yacenou'''
* ''en argant e ziv dreustell en gul, heuliet gant eizh moualc'henn ivez en gul, 3, 2, 2, 1''
(GlB) (PPC)
|-
|[[Restr:Ylio.gif|100px]]
|'''Ylio'''
* ''en argant e zelienn iliav geotet''
(PPC)
|-
|[[Restr:Ynisan.jpg|100px]]
|'''Ynisan''' <ref>Aotrounez Kerouriou he Loc'hant e [[Plouider]]; Lanever e Plounevez (- Lannevez, Plounevez-Lokrist ?); Kermorvan, Keraminou, Kerveguen, e [[Taole]]; Kerynisan e [[Plouganoù]]; Rukregen en [[Lanneur]]; Kerbinou e-kichen [[Pontrev]]
Menegioù eus 1426 da 1503</ref>
* ''en aour e dreustell en gul heuliet gant teir ruilhenn ivez en gul''
(PPC)
|-
|[[Restr:Yrodouer.gif|100px]]
|'''d'Yrodouer''' <ref>Aotrounez al lec'h, la Ville-Sénéchal ha la Passerais, en Irodouer; la Roche ha la Pelletrie, e la Rouexière (?); la Pervenchère, e Kazon; la Série e Sant-Ervlon ar Roz; le Plessix ha la Martinière e Legneg; la Quétraye e Mezansker; la Sionnière, e Tilhieg.
Menegioù eus 1479 ha 1513
- '''Guillaume''', floc'h hag ofiser an dugez Marc'harid a Foix e 1475;
- '''Pierre''',
o vevañ e 1500, dimezet da Madeleine le Vicomte.</ref>
* ''en argant e sourin en gul karget gant teir mailhenn en argant''
(PPC)
|-
|[[Restr:Yvelin (1).gif|100px]]
|'''Yvelin''' <ref>Familh c'henidik eus Normandi, dalc'het enno eus 1599 ha 1666
Aotrounez l'Yvelinière, Valderie, serjantelezh Maufras, la Pairie, Biéville</ref>
* ''en gul e deir rozenn en argant; e gab en aour karget gant ul leon leonparzhet en sabel''
(GdG)
|-
|[[Restr:Yvelin (2).gif|100px]]
|'''Yvelin''' <small>(alias / neuz all)</small>
* ''troc'het ; e 1 en aour e leon leonparzhet en sabel; e 2 en gul e deir rozenn en argant''
(PPC)
|-
|[[Restr:Yver.gif|100px]]
|'''Yver''' <ref>Genidik eus Normandi, dalc'het e 1660
Aotrounez Clairfeuilles, Sant-Albin</ref>
* ''en glazur e dreustellan en aour, heuliet gant teir steredenn ivez en aour''
(GlB) (PPC)
|-
|[[Restr:Yvignac.gif|100px]]
|'''Yvignac''' <ref>Aotrounez al lec'h se hag al Launay, e [[Ivinieg]]; Boutron ha Langevinais, e [[Kerorgen]]
Menegioù eus 1428 da 1513
sturienn : ''Selon le temps (Hervez an amzer)''
- '''Olivier''', kroaziad e 1248;
- '''Guillaume''', floc'h e-barzh un diskouezhadeg 1356;
- '''Olivie'''r, en deus sinet emglev [[Gwenrann]] 1381;
- '''Louis''', mevel-ofiser ar c'habiten Charles du Parc e 1479;
- '''Raoul''', o vevañ e 1513, dimezet da Guillemette Gautron.</ref>
* ''en argant e ziv dreustell en sabel''
(PPC)
|}
== Z ==
{| class="wikitable"
|[[Restr:De la Zouche.gif|100px]]
|'''de la Zouche'''<ref>Barradur Porc'hoed
Aotrounez al lec'h se, Haringworth, Pitton, Codnore e ro Saoz</ref>
* en aour e zaouzek torzhell en gul; e c'hrenngonk en erminoù
(PPC)
|}
==Notennoù==
{{Daveoù|bannoù = 3}}
== Levrlennadur ==
* [ADV] Dizanv : ''* [ADV] Dizanv : [https://www.tudchentil.org/IMG/pdf/Armorial_Vaumeloisel_Tudchentil.pdf ''Armorial de Vaumeloisel'']''
* [CDH] Charles d'Hozier, ''Grand Armorial de France'', 1696, levrennoù VIII ''(Bretagne, 1ère partie)'' & IX ''(Bretagne, 2ème partie)''
* [F&P] Michel Froger & Michel Pressensé : ''Armorial des communes des Côtes-d'Armor & Ille-et-Vilaine''. 2008 (ISBN 2-908752-83-2)
* [GLB] Guy Le Borgne, ''Armorial breton'' (1667), Hachette Livre BNF, 2012 {{ISBN|978-2-0125-2435-4}}
* [HGG] Henri Gourdon de Genouillac (1860) : [https://fr.wikisource.org/wiki/Recueil_d%E2%80%99armoiries_des_maisons_nobles_de_France/introduction ''Recueil d'armoiries des maisons nobles de France'']
* [HT] Hervé Torchet : ''La réformation des fouages de 1426. Ancien diocèse du Saint-Brieuc''. Editions de la Pérennes. Paris. 2016
* [JPF] Jean-Paul Fernon : ''Dictionnaire d'héraldique''. Editions d'Héligoland. Pont-Authou (27 290). 2011
* [JSH] Jean de Saint-Houardon : ''Noblesse de Bretagne hier et aujourd'hui'' - Mémoires et Documents, 2007 {{ISBN|978-2-914611-39-8}}
* [LD] Louis Dudoret : ''Seigneurs et seigneuries au pays de Beffou ({{XVvet}}-{{XVIIvet}})'' - Éditions de La Plomée, Guingamp, 2000 {{ISBN|978-2-912113-23-8}}
* [OAB] Ofis ar Brezhoneg : ''Ar gartenn-hent kentañ e brezhoneg !'' 2003.
* [PA] Patrick Amiot : ''Un armorial pour Dol-de-Bretagne et son pays''. Le Rouget de Dol. Hors série. 1999. ISSN 0761 8182
* [PPC] Pol Potier de Courcy (1890) : [https://fr.wikisource.org/wiki/Livre:Potier_de_Courcy_-_Nobiliaire_et_armorial_de_Bretagne,_1890,_tome_1.djvu ''Nobiliaire et armorial de Bretagne'']
* [VSA] Nicolas Viton de Saint Allais (1814), ''Nobiliaire universel de France'', Nabu Press, 2010 {{ISBN|978-1-1483-2409-8}} [https://books.google.fr/books?id=34oOAAAAQAAJ&pg=PA121&lpg=PA121&dq=Parampure&source=bl&ots=Vss0DHNBfJ&sig=R33SSS0l0fpTz6F0KyL9oz_ABUo&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwj084Sm3bDVAhWGWhoKHaBZBn8Q6AEIRzAE#v=onepage&q=Parampure&f=false Lenn en-linenn]
[[Rummad:Ardamezouriezh]]
dhhti5kyxzngkhp16m3wjyhrz31v0kf
Adrien de Carné
0
122361
2186765
2151706
2026-03-31T17:15:43Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186765
wikitext
text/x-wiki
'''Adrien de Carné''', ''Adrien Ernest Michel Henri Anne de Carné-Carnavalet'' er marilhoù-kêr, ganet d'ar [[5 a viz Kerzu]] [[1854]] e [[Brest]] ha marvet d'an [[13 a viz Genver]] [[1943]], e [[Bourg-la-Reine]], a oa un emsaver, ur [[skrivagner]], ur barzh (gallek ha brezhonek), ur saver pezhioù-c'hoari hag un troer brezhonek. Gant e anv gallek berraet e sine e oberennoù, met an anv klok a zeue eus [[Kernevez]] ha Kerneveno(ù).
Degemeret e voe e [[Goursez Vreizh]], ma oa ''Barzh an Arvor'' e anv-barzh.
Prezidant [[Kevredigezh Vroadel Breizh]] e voe.
E [[1911]] e voe deroet dezhañ ar ''Prix François Coppée'' gant an [[Académie française]] evit e oberenn ''Les conquérants divins''<ref>[https://www.academie-francaise.fr/node/14384 Académie française].</ref>.
== Buhez ==
En ur familh tudjentiled kozh a-walc'h e oa bet ganet gant Palaméde de Carné ha Félicité Chesnel. Studioù war ar gwir en doa graet Adrien.
Adalek 1914 e roas kentelioù brezhoneg bep Yaou e ti an doktor [[René Le Fur]], straed Vaneau e Pariz<ref>Armel Calvé, ''Histoire des Bretons à Paris'', Coop Breizh, 1994, p. 212.</ref>.
E-touez ar bommoù en e skridoù e c'haller derc'hel soñj eus hemañ :
<blockquote>''<span style="font-family:Georgia; font-size:1.1em;">Kenavo, beulke, diot, genaoueg, kenavo, anduilhenn gordennet.</span>'' — ''Tri-ugent mil lur'' (1932)</blockquote>
==Pezhioù-c'hoari==
*''Breiz Karet]''<ref>[https://web.archive.org/web/20190721192947/https://www.diocese-quimper.fr/bibliotheque/files/original/b610617ce3ba17a208abe5b03418ca26.pdf ''Breiz Karet'']</ref>, A. Davy, [[Pariz]], 1910
*''Ar mabik Jezuz''<ref>[https://web.archive.org/web/20190721193215/https://www.diocese-quimper.fr/bibliotheque/files/original/5d25da4aa4c411c0e5d919e2169ddc53.pdf ''Ar mabik Jezuz'']</ref>, Moulerez ru ar C'hastell, [[Brest]], 1910
*''Kristof ar c'hrenv'' hag ''An aotrou Flammik''<ref>[https://web.archive.org/web/20190721195617/https://www.diocese-quimper.fr/bibliotheque/files/original/001e05a6921a2d6d7938f8a2ac57882d.pdf ''Kristof ar c'hrenv'' hag ''An aotrou Flammik'']</ref>, Moulerez ru ar C'hastell, Brest, 1911
*''Tarsiziuz''<ref>[https://web.archive.org/web/20190721193736/https://www.diocese-quimper.fr/bibliotheque/files/original/7ca56d0adaca6f768d9acf193a808511.pdf ''Tarsiziuz'']</ref>, Moulerez ru ar C'hastell, Brest, 1912
*''Saïk ar paotr fin''<ref>[https://web.archive.org/web/20190721194254/https://www.diocese-quimper.fr/bibliotheque/files/original/497abcc814fa03535a7c3d7be980111b.pdf ''Saïk ar paotr fin'']</ref>, Moulerez ru ar C'hastell, Brest, 1912
*''Noz Nedeleg''<ref>[https://web.archive.org/web/20190721194122/https://www.diocese-quimper.fr/bibliotheque/files/original/10f97f5503f901e5a2a54d54ca10ba5a.pdf ''Noz Nedeleg'']</ref>, Moulerez San-Gwilherm, [[Sant-Brieg]], 1913
*''Sac'h ar Marichal''<ref>[https://web.archive.org/web/20190721194449/https://www.diocese-quimper.fr/bibliotheque/files/original/4e5724850d7e7229c1d2ab652472eed8.pdf ''Sac'h ar Marichal'']</ref>, Moulerez San-Gwilherm, Sant-Brieg, 1913
*''Barnediguez Doué''<ref>[https://web.archive.org/web/20190721195239/https://www.diocese-quimper.fr/bibliotheque/files/original/fba43eb46bbe45775253c62daddd7cc0.pdf ''Barnediguez Doué'']</ref>, Moulerez San-Gwilherm, Sant-Brieg, 1913
*''Ar galoun vat''<ref>[https://web.archive.org/web/20190721194944/https://www.diocese-quimper.fr/bibliotheque/files/original/9e498d831be4b8df2f195770a620e903.pdf ''Ar galoun vat'']</ref>, Moulerez San-Gwilherm, Sant-Brieg, 1914
*''Judikaël''<ref>[https://web.archive.org/web/20190721194631/https://www.diocese-quimper.fr/bibliotheque/files/original/82f0b21407ecd3716bba23e542271e16.pdf ''Judikaël'']</ref>, Moulerez San-Gwilherm, Sant-Brieg, 1917
*''Lilien ar Folgoat''<ref>[https://web.archive.org/web/20190721193926/https://www.diocese-quimper.fr/bibliotheque/files/original/c22a1084f8d26e0e9143fdcda1218f74.pdf ''Lilien ar Folgoat'']</ref>, Moulerez ru ar C'hastell, Brest, 1921
*''Ar mab foran''<ref>[https://web.archive.org/web/20190721193337/https://www.diocese-quimper.fr/bibliotheque/files/original/4bf3b693c3a23e4066c7989ef09a2e2a.pdf ''Ar mab foran'']</ref>, Moulerez ru ar C'hastell, Brest, 1922
*''Ar yalc'had aour''<ref>[https://web.archive.org/web/20190721194757/https://www.diocese-quimper.fr/bibliotheque/files/original/df8663597999de273d03b615e2fbc590.pdf ''Ar yalc'had aour'']</ref>, Moulerez ru ar C'hastell, Brest, 1922
*''Fanch Vras ha Fanch vihan''<ref>[https://web.archive.org/web/20190721195417/https://www.diocese-quimper.fr/bibliotheque/files/original/d78acd441240df6246acded8d6e87837.pdf ''Fanch Vras ha Fanch vihan'']</ref>, Moulerez ru ar C'hastell, Brest, 1922
*''Yann e yalc'had''<ref>[https://web.archive.org/web/20190721195124/https://www.diocese-quimper.fr/bibliotheque/files/original/e175fc2f409d78a5cfda571a4be8e5a6.pdf ''Yann e yalc'had'']</ref>, Moulerez ru ar C'hastell, Brest, 1924
*''An tri goulenn'', Moulerez ru ar C'hastell, Brest, 1926
*''Yannig mil vicher'', Moulerez ru ar C'hastell, Brest, 1927
*''Fanch ar Pennok'', Moulerez ru ar C'hastell, Brest, 1928
*''An Aotrou Fich-Fich'', Moulerez ru ar C'hastell, Brest, 1929
*''Penn skanv a blac'h'', Moulerez ru ar C'hastell, Brest, 1929
*''Bioc'h Alanig'', Moulerez ru ar C'hastell, Brest, 1930
*''An tri breur'', Moulerez ru ar C'hastell, Brest, 1931
*''Tri-ugent mil lur'', Moulerez ru ar C'hastell, Brest, 1932
*''Dans ar Gonandoned'', Moulerez ru ar C'hastell, Brest, 1933
==Troidigezh==
*''Danevellou a Vreiz'', Ti ar Wenanen Aour, 1921
== Levrlennadur ==
* [[Ronan Caerleon|Ronan Caouissin]], ''Bretons d'aujourd'hui'', Éditions Ronan, Pleiber-Krist, 19/06/1936, [https://bibliotheque.idbe.bzh/data/cle_fevrier_2016/Bretons_daujourdhui_.pdf p. 14].
* [[Lukian Raoul]], ''Geriadur ar skrivagnerien hag ar yezhourien vrezhonek'', [[Al Liamm]], 1992. Pennad : Carné-Carnavalet, Adrien Ernest Michel Henri Anne de
==Notennoù ha daveennoù==
{{Wikimammenn|Oberour:Adrien de Carné}}
{{Daveoù|bannoù=2}}
{{DEFAULTSORT:Carne, Adrien de}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1854]]
[[Rummad:Marvioù 1943]]
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]
[[Rummad:Troourien vrezhonek]]
[[Rummad:Skrivagnerien Breizh]]
s6sjaglvnbgfv1nu25umzxjqpk1v0lf
Pêr Peron
0
123579
2186793
2117439
2026-03-31T17:18:00Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186793
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Acteurs Oh Ys Maurice Marchand 11.JPG|thumb|upright 1.4|Pêr Peron o c'hoari pezh e 1924]]
'''Pêr Peron''' (''Pierre René Émile Péron'' e marilh kêr), ganet e [[Brest]] d'ar [[5 a viz Here]] [[1905]] ha marvet er gêr-se ivez d'ar [[27 a viz Meurzh]] [[1988]], a oa un [[arz]]our breizhat, anezhañ ul [[livouriezh|livour]], un tresour, ur skeudennour hag ur [[kizellañ|c'hizellour]].
Un ezel eus luskad ar [[Seizh Breur]] e oa. Meur a levr a zo bet skeudennet gantañ, en o zouez reoù vrezhonek bet skrivet gant [[Jakez Riou]] evel ''[[An ti Satanazet]]'' ([[1930]]-[[1931|31]]) ha ''[[Troiou-kamm Alanig al Louarn]]'' ([[1936]]).
War meur a dachenn eo bet Pêr Peron o labourat : savet en deus skritelloù [[bruderezh]], mignon bras eo bet da [[Reun Kreston]], labouret en deus evit embregerezhioù evel [[Hermès]] ha [[Le Minor]], tresadennoù en deus graet evit ar gazetenn ''[[Le Télégramme]]'' ([[bannoù-treset]] ''Dig a Dao'', gant divizoù leun a vrezhonegadurioù).
== Buhez ==
D'ar Yaou 5 a viz Here 1905 e voe ganet an arzour e Brest, kêr c'henidik e vamm ; a [[Plouenan|Blouenan]] e oa e dad, a varvas pa oa Pêr yaouank-tre c'hoazh.
E [[1920]] e voe Pêr gant e studi er skolaj ''Notre-Dame-de-Bon-Secours'', ma krogas da ober tresadennoù fentus.
E [[1922]]-[[1924|24]] e voe studier e Skol an Arzoù-Kaer e [[Naoned]]. E 1924, hag eñ 19 vloaz hepken, e krogas da genlabourat gant ar gazetenn ''[[La Dépêche de Brest et de l'Ouest]]'', ma tresas letrennoù, skeudennoù ha ludresadennoù ; pelloc'h, pa voe berzet ''La Dépêche'' ha staliet ar pemdezieg ''Le Télégramme de Brest et de l'Ouest'' en he lec'h e [[1944]], e tresas pajenn gentañ ar gazetenn-se bep 1{{añ}} a viz Genver betek e dremenvan.
E [[1927]], goude e wazerezh milourel e [[Koblenz]], e timezas d'an 10 a viz Du gant Louise Ganachas, a oa genidik eus Brest ; e [[Pariz]] en em stalias ar c'houblad, hag eno e voulc'has Pêr Peron e remzad skeudennaouer, kinkler ha skritellaouer.
Kelenner war an tresañ e voe e skolioù Kêr Baris adalek [[1933]] ; d'an 10 a viz Du e voe tad ur verc'h. Daou vloaz goude, e [[1935]], e tigoras ur stal-labour e Montmartre (18 {{vet}} arondisamant e Paris).
D'an 2 a viz Gouere [[1939]] e c'hanas Louise ur mab. D'an 2 a viz Gwengolo e voe galvet gwazed Bro-C'hall d'an [[Eil Brezel-bed]].
E [[1940]] e voe faezet ar Gevredidi e [[Belgia]] ; p'edo ar C'hallaoued o kilañ e voe tapet Pêr Peron gant an [[Alamagn|Alamaned]] d'an 2 a viz Even e Malo-aan-Zee, ur gumun gozh e [[Dukark]], ha toullbac'het. Hag eñ bac'het c'hoazh e [[1942]] e voe anvet da livour aotreet ar [[Morlu gall]]. E [[1944]] e tistroas da Vreizh, ma em stalias gant e diegezh e [[Plougouloum]] ; e miz Gwengolo ec'h eas da ober un droiad kentañ e Brest, a oa bet drastet gant ar brezel.
Goude echuet an Eil Brezel-bed e tistroas an tiegezh Peron da Baris, ma voe Pêr kelenner e Montmartre en-dro.
E [[1956]] e voe lakaet Pêr Peron da Varc'heg al [[Lejion a enor (Bro-C'hall)|Lejion a enor]]. Er bloaz [[1960]] e voe anvet da livour ofisiel ar Morlu Gall.
War e leve a gelenner ec'h eas Pêr Peron e [[1965]] ; distreiñ da Vrest a eure neuze, m'en em ouestlas d'al livouriezh. Seizh vloaz diwezhatoc'h en em stalias e karter [[Rekourañs]], en niverenn 1 straed an Iliz, war glann ar [[Penfell]] hag e-tal [[Kastell Brest|ar c'hastell]]. Eno e varvas an arzour d'ar Sul 27 a viz Meurzh 1988, en e 83{{vet}} bloaz.
<gallery mode="packed" heights="220px">Pierre Péron.jpg|Plakenn ouzh ti P. Peron</gallery>
*Daou lec'h, ul leurgêr hag ul liorzhig, zo bet anvet en enor da Bêr Peron ouzh troad an [[Tour Tangi]] e Brest.
== Levrlennadur ==
*''Pierre Péron – L'œuvre graphique''. [[Lokorn|Lokronan]] : Skritellaoueg Breizh / Musée de l'Affiche en Bretagne, 1995 {{ISBN|978-2-909798-04-2}}
*Françoise Péron hag Yves-Marie Péron, ''P. Péron de A à Z'', Coop Breizh, 2002 {{ISBN|978-2-84346-176-7}}
*Françoise Péron hag Yves-Marie Péron, ''Tous les Brest de Pierre Péron'', Coop Breizh, 2014 {{ISBN|978-2-84346-692-2}}
*Fañch Le Henaff, Katalog an diskouezadeg diwar-benn P. Peron, Mirdi an Arzoù-Kaer, Brest, 2015
==Liammoù diavaez==
{{commonscat|Pierre Péron}}
*{{fr}} [https://web.archive.org/web/20160305124611/http://www.bretagnenet.com/strobinet/pub/trobzh/bdqueme/queme0.htm Ar ganaouenn ''À Recouvrance'' skeudennet gant P. Peron]
*{{fr}} [https://web.archive.org/web/20151018095943/http://www.musee-marine.fr/content/pierre-peron-1905-1988-lancre Diskouezadeg diwar-benn P. Peron] e Mirdi ar Morlu e Brest
*{{fr}} [http://www.ina.fr/video/RNC8801112876 ''Expo du peintre de la Marine Pierre PERON'']
{{DEFAULTSORT:Peron, Per}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1905]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]
[[Rummad:Arzourien Breizh]]
[[Rummad:Treserien Breizh]]
[[Rummad:Livourien Breizh]]
j27bcsll7tbog9gl03rhqea4v70yfku
Médée (Cherubini)
0
131875
2186787
1961155
2026-03-31T17:17:40Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186787
wikitext
text/x-wiki
{{pennad zo|Médée}}
'''Médée''' zo ur [[c'hoarigan]] fentus gant [[Luigi Cherubini]] war ur skrid [[gallek]] gant [[François-Benoît Hoffman]], krouet e [[1797]] gant Luigi Cherubini er c'hoariva Feydeau e [[Pariz]].
E [[1909]] e voe krouet ar c'hoarigan en [[italianeg]], troet diwar ar galleg gant [[Carlo Zangarini]], e Scala [[Milano]], hag anvet ''[[Medea]]''.
A-raok Cherubini e oa bet pep a oberenn anvet "Médée" gant [[Charpentier]], Salomon, Benda ha Naumann.
[[Rummad:C'hoariganoù gallek]]
ftfsx5axja3v2eumwm5srdbqy3bt3qq
Louise-Joséphine Sarazin de Belmont
0
134906
2186785
1978598
2026-03-31T17:17:34Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186785
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:95%;"
|- bgcolor="#dfd1ac" align="center"
! colspan="2" | <big>Louise-Joséphine Sarazin de Belmont</big>[[Restr:Picto infobox artiste.png|45px]]
|- align="center"
| colspan="2"| [[Restr:315 Sarazin Saint-Pol-de-Léon.JPG|350px]]<br>''Sell war [[Kastell-Paol|Gastell-Paol]]'' ([[1837]])<br><small>Mirdi an Arzoù-kaer, [[Kemper]]</small><hr>
|-
| '''Ganedigezh''' || {{deiziad|14|C'hwevrer|1790}}<br>[[Versailhez|Versailles]]
|-
| '''Marv''' || {{deiziad|9|Kerzu|1870}}<br>[[Pariz]]
|-
| '''Broadelezh''' || [[Restr:Flag of France.svg|20px]] [[Bro-C'hall|c'hall]]
|-
| colspan="2" | <hr>
|-
| '''Micher''' || [[Livouriezh|Livourez]]<br>[[Maendreserezh|Maendreserez]]
|-
| '''Doare''' || Gweledvaourez
|}
'''Louise-Joséphine Sarazin de Belmont''' ([[Versailhez|Versailles]], {{deiziad|14|C'hwevrer|1790}} – [[Pariz]], {{deiziad|9|Kerzu|1870}}) a oa ul [[Livouriezh|livourez]] hag ur [[Maendreserezh|vaendreserez]] [[Bro-C'hall|c'hall]].
Gant al livour gall [[Pierre-Henri de Valenciennes]] ([[1750]]-[[1819]]), a gelenne da verc'hed yaouank evit lakaat kresk en e c'hopr, e teskas ar vicher betek [[1812]] ; er bloaz-se e voe anvet ar c'helenner en ''École des Beaux-Arts'', na zegemere ket ar merc'hed.<br>
Betek [[1814]] e voe harpet gant an [[Impalaeriezh C'hall Kentañ|impalaerez]] [[Joséphine de Beauharnais]]. Gwarezedez [[Marie-Caroline de Bourbon-Sicile, duchesse de Berry|Marie-Caroline de Bourbon-Sicile]], [[Dugelezh|dugez]] [[Berry (proviñs)|Berry]] e voe pa zistroas Bro-C'hall d'an [[unpenniezh]].
E 1812, a-c'houde kimiad he c'helenner, e tiskouezas al livourez he oberennoù er ''Salon de peinture et de sculpture'' e [[Pariz]].<br>
Diouzh an taolennoù all a lakaas war ziskouez er bloavezhioù da heul e ouzer e veajas kalz dre [[Europa]] : [[Napoli|Nàpule]], [[Roma]] ha [[Sikilia]] etre [[1824]] ha [[1826]], ar [[Pireneoù]] e [[1831]] – er bloaz-se e c'hounezas ur vedalenn a eil renk er Saloñs. E [[1834]] e livas e [[Fontainebleau]], hag ur vedalenn a gentañ renk a yeas ganti en hevelep bloaz.<br>
E [[1836]] ha [[1837]] e veajas e Breizh ([[Naoned]], [[Kastell-Paol]] hag all).
Pa ne veze ket o veajiñ e kelenne en he labourva e Paris.
E [[1841]] en em stalias en [[Italia]], ma vevas betek [[1865]]. Ur vedalenn all a c'hounezas er Saloñs e [[1861]], evit div daolenn a ziskoueze ''forum'' Roma, an eil diouzh ar beure hag eben da serr-noz.<br>
Ul levr sinet ganti a voe embannet e [[1859]], en enor d'ur vignonez dezhi<ref>Jine Sarazin de Beaumont, ''Hommage à la mémoire de Mme Augustine Dufresne, née à Paris le 10 octobre 1789, ... veuve d'Antoine-Jean Gros, le peintre de Jaffa - Notice sur Mme Augustine Dufresne'', Imp. J. Claye, 1859.</ref>.<br>
Tri bloaz goude he distro da Bariz e kinnigas hec'h oberennoù diwezhañ er Saloñs e [[1868]], e-maez ar genstrivadeg, ha tri bloaz goude c'hoazh ez eas d'an Anaon e Pariz.
== Oberennoù ==
<gallery mode="packed" heights="150px">
Belmont - vue de Florence.jpg|''[[Firenze]] gwelet eus San Miniato''<br>1842-1859<br>Kambr ar C'henwerzh, [[Tolosa]]
Augustins - Naples, vue du Pausilippe - Louise Joséphine SARAZIN DE BELMONT RO 255.jpg|''[[Napoli|Nàpule]] gwelet eus ar Pusilleco''<br>1842<br>Mirdi an Aogustined, Tolosa
Belmont - Paris vu des hauteurs du Père Lachaise.jpg|''Paris gwelet eus uhelennoù ar Père Lachaise''<br>1842-1859<br>Mirdi an Aogustined, Tolosa
Belmont - vue de Rome.jpg|''[[Roma]] gwelet eus Monte Mario''<br>1842-1859<br>Mirdi an Aogustined, Tolosa
Saint-Savin, vallée d'Argelès (Joséphine Sarazin de Belmont).jpg|''[[Saint-Savin]]''<br>Maendresadenn, 1831-1833<br>Levraoueg kêr, Tolosa
</gallery>
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
== Daveoù ==
* {{fr}} LANDON Charles Paul, [https://books.google.fr/books?id=iOfTAAAAMAAJ&lpg=RA4-PA286&ots=8NCyy5rB95&dq=Annales%20du%20mus%C3%A9e%20%22salon%20de%201831%22&hl=fr&pg=RA4-PA279#v=onepage&q&f=false ''Annales du Musée et de l'école Moderne des Beaux-Arts'', 1831]
* {{fr}} LANDON Charles Paul, [https://books.google.fr/books?id=emoyDVm_14oC&pg=PA107&lpg=PA107&dq=Sarazin+de+Belmont+salon+premi%C3%A8re+classe&source=bl&ots=Il8TdnfdEs&sig=IBNPzKbpk82bs-IHjx35BfdYBsM&hl=fr&sa=X&ei=AK_UULumIdSGhQf8lIHgBQ&ved=0CDUQ6AEwAA#v=onepage&q=Sarazin%20de%20Belmont%20salon%20premi%C3%A8re%20classe&f=false ''Annales du Musée et de l'école Moderne des Beaux-Arts'', 1834'']
* {{fr}} GABET Charles, [https://books.google.fr/books?id=AOYN3K67rF8C&pg=PT621&lpg=PT621&dq=%22Sarazin+de+Belmont%22&source=bl&ots=bzNFggh6uQ&sig=olgkkT78d_4c3RVGtDqoT_vvoG4&hl=fr&sa=X&ei=sZzUUKLrIcHKhAfmqYGABQ&ved=0CDcQ6AEwATgK ''Dictionnaire des artistes de l'école française, au XIX<sup>ème</sup> siècle'', Madame Vergne, 1834]
* {{fr}} MARMOTTAN Paul, ''L'École française de peinture (1789-1830)'', H. Laurens, Paris, 1886
* {{fr}} ''[https://books.google.fr/books?redir_esc=y&hl=fr&id=Eh5GAQAAMAAJ&pg=PA344&sig=ACfU3U3B9YUMddl5wnPdQfU69gsx8NFQ5w&focus=searchwithinvolume&q=Sarazin Inventaire général des richesses d'art de la France]'', Plon, Paris, 1891
* {{fr}} ''Nouvelles archives de l'art français], 1893, [https://books.google.fr/books?redir_esc=y&hl=fr&id=hl4oAAAAYAAJ&focus=searchwithinvolume&q=Sarazin p. 326]
* {{en}} ROSENFELD Daniel, [https://books.google.fr/books?id=mcnf5aTOkyEC&pg=PA64&lpg=PA64&dq=%22Louise-Jos%C3%A9phine+Sarazin+de+Belmont%22&source=bl&ots=_MJK9l4w7l&sig=_2f79SQjd05caC9c6dYuTGOCkzU&hl=fr&sa=X&ei=hKnUUOe5LtKThgf06YCwBg&ved=0CGgQ6AEwCg#v=onepage&q=%22Louise-Jos%C3%A9phine%20Sarazin%20de%20Belmont%22&f=false ''European Painting and Sculpture, ca.1770-1937: In the Museum of Art - Rhode Island School of Design''], Rhode Island School of Design, 1992 {{ISBN|978-0-9115-1755-2}}
{{Commons}}
[[Rummad:Livourezed gall an XIXvet kantved]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1790]]
[[Rummad:Marvioù 1870]]
l6t0w55fgg8l61hhoox6x9hoxx82n7z
Ian Kershaw
0
137031
2186822
2098890
2026-03-31T19:15:04Z
Dishual
612
2186822
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:Ian Kershaw 2012 crop.jpg|thumb|Ian Kershaw e [[2012]]]]
'''Sir Ian Kershaw''', [[Fellow of the British Academy|FBA]] (ganet d'an [[29 a viz Ebrel]] [[1943]]) zo un istorour saoz. Arbennigour eo war istor sokial [[Alamagn]] hag an [[Trede Reich]]. Skrivet en deus diwar-benn an [[naziegezh]], buhez [[Adolf Hitler]] hag e hollveliegezh.
== Oberennoù ha labourioù ==
*'' Bolton Priory Rentals and Ministers; Accounts, 1473–1539'', ([[Leeds]], 1969)
*''Bolton Priory. The Economy of a Northern Monastery'', (Oxford, 1973).
*"The Persecution of the Jews and German Popular Opinion in the Third Reich" pajennoù 261–289 eus ''Yearbook of the [[Leo Baeck Institute]]'', lodenn 26, 1981.
*''Popular Opinion and Political Dissent in the Third Reich. Bavaria, 1933–45'', (Oxford, 1983, rev. 2002), {{ISBN|0-19-821922-9}}
*''The Nazi Dictatorship. Problems and Perspectives of Interpretation'', (Londrez, 1985, 4re embannadur, 2000) {{ISBN|0-340-76028-1}}
*''The 'Hitler Myth'. Image and Reality in the Third Reich'' (Oxford, 1987, adskrivet e 2001). {{ISBN|0-19-280206-2}}
*''Weimar. Why did German Democracy Fail?'', (ed.) (Londrez, 1990) {{ISBN|0-312-04470-4}}
*''Hitler: A Profile in Power'', (Londrez, 1991, rev. 2001)
*"'Improvised genocide?' The Emergence of the 'Final Solution' in the 'Wargenthau" pajennoù 51–78 eusm ''[[Transactions of the Royal Historical Society]]'', Lodenn 2, December 1992.
*"Working Towards the Führer: Reflections on the Nature of the Hitler Dictatorship" pajennoù 103–118 eus ''[[Contemporary European History]]'', lodenn 2, Issue #2, 1993; admoulet ar pajennoù 231–252 evit ''The Third Reich'' embannet gant Christian Leitz, London: Blackwell, 1999, {{ISBN|0-631-20700-7}}.
*''Stalinism and Nazism: Dictatorships in Comparison'', (ed. with [[Moshe Lewin]]) (Cambridge, 1997) {{ISBN|0-521-56521-9}}
*''Hitler 1889–1936: Hubris'', (Londrez, 1998) {{ISBN|0-393-32035-9}}
*''Hitler 1936–1945: Nemesis'', (Londrez, 2000) {{ISBN|0-393-32252-1}}
*''The Bolton Priory Compotus 1286–1325'' (ed. gant David M. Smith) (Londrez, 2001)
*''Making Friends with Hitler: Lord Londonderry and the British Road to War'', (Londrez, 2004) {{ISBN|0-7139-9717-6}}
*"Europe's Second Thirty Years War" pejannoù 10–17 evit ''[[History Today]]'', lodenn 55, Issue # 9, September 2005
*''Death in the Bunker'' (Penguin Books, 2005) {{ISBN|978-0141022314}}
*''Fateful Choices: Ten Decisions That Changed the World, 1940–1941'' (Londrez, 2007) {{ISBN|1-59420-123-4}}
*''Hitler, the Germans and the Final Solution'' (Yale, 2008) {{ISBN|0-300-12427-9}}
*''Hitler'' (ul levrenn adal ''Hitler 1889–1936'' ha ''Hitler 1936–1945''; Londrez, 2008) {{ISBN|1-84614-069-2}}
*''Luck of the Devil The Story of Operation Valkyrie'', (Londrez: Penguin Books, 2009), {{ISBN|0-14-104006-8}}
*''[[The End: Hitler's Germany 1944–45]]'', (Allen Lane, 2011), {{ISBN|0-7139-9716-8}}
*''To Hell and Back: Europe, 1914-1949'', (Allen Lane, 2015), {{ISBN|978-0713990898}}
{{DEFAULTSORT:Kershaw, Ian}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1943]]
[[Rummad:Istorourien Bro-Saoz]]
[[Rummad:Fellows of the British Academy]]
mkbnfym246hxd6g3mlkiakvofhmy5qh
Louis Massignon
0
138670
2186783
2092336
2026-03-31T17:17:30Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186783
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
{{Infobox/Titl|Louis Massignon|080|talbenn vatikan|fff}}
|- align="center"
| colspan="2" |[[Restr:0-LM portrait.jpg|260px]]<br>'''Louis Massignon''' e [[1956]]<hr>
|-
| '''Ganedigezh''' || {{Deiziad|25|Gouere|1883}}<br>[[Nogent-sur-Marne]]
|-
| '''Marv''' || {{Deiziad|31|Here|1962}}<br>[[Suresnes]]
|-
| '''Broadelezh''' || [[Restr:Flag of France.svg|border|20px]] Gall
|-
| '''Micher''' || [[Islam]]oniour<br>Istorour<br>Reteroniour skiantel
|-
| '''Relijion''' || [[Restr:Flag of the Vatican City - 2001 version.svg|15px|border]] [[Iliz katolik roman]]
|- align="center" bgcolor="#080"
| colspan="2" style="color:#fff;" | '''Resped'''
|-
| colspan="2" |
{|
|- valign="top"
| [[Restr:Flag of France.svg|20px|border|Bro-C'hall]] || Collège de France
|-
| [[Restr:Flag of Egypt.svg|20px|border|Egipt]] || Akademiezh an Arabeg e [[Kaero]]
|-
| [[Restr:Flag of the Netherlands.svg|20px|border|Izelvroioù]] || Akademiezh Roueel [[Izelvroioù|Izelvroat]]<br>an Arzoù hag ar Skiantoù
|-
| [[Restr:Flag of Russia.svg|20px|border|Rusia]] || Akademiezh [[Rusia]]n ar Skiantoù
|-
| [[Restr:Flag of Sweden.svg|20px|border|Sveden]] || Akademiezh Roueel [[Sveden|Svedat]]<br>ar Skiantoù
|}
|}
'''Louis Fernand Jules Massignon''' ([[Nogent-sur-Marne]], {{Deiziad|25|Gouere|1883}} – [[Suresnes]], {{Deiziad|31|Here|1962}}) zo un istorour, ur reteroniour hag un [[islam]]oniour [[Bro-C'hall|gall]] bet kelenner er skol-uhel [[:fr:Collège de France|Collège de France]].<br>
A-hed e vuhez, dre e studioù hag e labourioù, e klaskas Louis Massignon unaniñ an Islam hag ar [[Kristeniezh|gristeniezh]] dre ar meizad anvet ''badaliya'' en [[arabeg]], "erlerc'hiañ ouzh ur soudard bet tennet d'ar sort", da lavarout eo reiñ e vuhez evitañ.
Diwar e atiz e voe savet pirc'hirinded kristen-ha-muzuman [[chapel ar Seizh Sant]] er [[Ar C'houerc'had|C'houerc'had]] e [[1954]], hag a-drugarez e oberiantez e voe kemmet sell an [[Iliz katolik roman]] war an islam e-kreiz ar [[bloavezhioù 1960]].
== Buhez ==
Mab e oa d'ar [[kizellerezh|c'hizeller]] Pierre Henry Ferdinand Massignon, ''alias'' [[Pierre Roche]] ha d'e wreg Marie Hovyn, a orin [[flandrez]]at. Un hollboellour dizoue e oa an tad ha kristenez pleustrerez e oa ar vamm. A-hed bugaleaj Louis Massignon e voe eneberezh e Bro-C'hall etre dalc'hidi ar relijion gristen ha re al [[Laikelezh|likelezh]], betek ma voe disrannet an Iliz diouzh ar Stad dre lezenn an {{Deiziad|9|Kerzu|1905}}.
Diwar levezon e vamm e voe pasket ha kouzoumennet e [[1893]], er bloaz ma'z eas d'al lise Louis-le-Grand e [[Pariz]] da-heul e studioù el lise Montaigne. En hañvezh [[1898]] e veajas en e unan en [[Alamagn]], kent tapout e [[Bachelouriezh|vachelouriezh]] war al lizhiri e [[1900]].<br>
Bloaz goude, e [[1901]], e veajas da [[Aljeria]] hag e tapas un eil bachelouriezh, war ar jedoniezh ha diwar gourc'hemenn e dad.
E miz Ebrel [[1904]], echuet gantañ e servij-soudard a zaou vloaz, ez eas gant unan eus mignoned e dad da ober savleoù topografek etre [[Fes]] ha [[Tanger|Tanja]] e [[Maroko]] ; diwar disoc'hoù ar veaj-se ez embannas e [[1905]] ur studiadenn a-zivout [[douaroniezh]] Maroko hervez an ergerzher eus ar {{XVIvet kantved}} Hassan al-Wazzan, gwelloc'h anavet evel [[Leo Africanus]].<br>
E miz C'hwevrer [[1906]] e voe diplomet war an arabeg klasel ha poblek hag e heulias kentelioù islamoniezh ; tamm-ha-tamm ez eas e feiz [[katoligiezh|katolik]] da get. E dibenn ar bloaz e voe anvet en Ensavadur gall an [[Arkeologiezh|Henoniezh]] e [[Kaero]], ma labouras war istor ha [[yezhoniezh]] ar bed arabek.<br>
E [[1907]] ivez e voe kaset da [[Irak|Iraq]] da seveniñ ur gefridi henoniel e kreñvlec'h al-Oukhaidir e-kichen [[Karbala]], ur 150 [[m|kilometr]] bennak er mervent da [[Baghdad|Vaghdad]]. Eno, hag a-drugarez an tiegezh Alusi e zegemeras hervez hengoun ospitalded nevet ar [[soufiegezh]], e reas anaoudegezh gant skridoù ar c'hevrinour soufi [[persia]]n [[Mansour al-Hallaj]] (''c.'' [[858]]-[[922]]) hag a levezonas don koulz e vuhez personel, e resped skiantel hag e feiz.<br>
P'edo o veajiñ dre Iraq e voe paket gant dispac'herien [[Turkia|Durk]] war zigarez e oa ur spier anezhañ. Lazhet e vije bet panevet erbedadennoù an tiegezh Alusi. [[Turkeg]] a zeskas e-pad ma oa dalc'het gant e skraperien.<br>
A-c'houde ar gwalldaol-se ma voe darbet dezhañ mervel d'an oad a 24 bloaz e tivizas distreiñ d'ar feiz katolik, en ur genderc'hel da sevel un dezenn diwar-benn Mansour al-Hallaj.
Ur bloavezh pouezus e buhez Louis Massignon e voe [[1908]]. Kenderc'hel a reas da labourat e Baghdad war an dopografiezh istorel hag ar gevrinelezh. D'an 3 a viz Mae, goude bout klasket en em lazhañ en abeg da vreteoù e-mesk karavanenn an ergerzhadenn, e vevas un darvoudenn gevrinek a anvas « Gweladenn an Estrañjour » : [[Doue]] a zeuas dezhañ e stumm ar Barner hag an Tad<ref>[http://www.lefigaro.fr/livres/2009/06/04/03005-20090604ARTFIG00460-louis-massignon-quand-la-mystique-inspire-la-politique-.php ''Le Figaro'', 04 MEZ 09]</ref>. Goude bout bet prederiet en ospital e Baghdad ez eas gant ur mezeg hag ur beleg da [[Beirout|Veirout]] e [[Liban]], ma vevas div zarvoudenn gevrinek all d'ar 24 ha d'ar 25 a viz Mezheven.<br>
En hañv e tistroas da Vro-C'hall kent mont da [[Danmark|Zanmark]] da gemer perzh e {{XVvet}} Kendalc'h ar reteroniourien e [[Kopenhagen]] ; eno e kejas ouzh an islamoniour [[hungaria]]t meur [[Ignaz Goldziher]] ([[1850]]-[[1921]]), unan eus diazezerien ar reteroniezh skiantel en [[Europa]], hag a skoazellas ar reteroniour yaouank en e labourioù diwar-benn Mansour al-Hallaj.<br>
E miz Here e voe e Breizh, ma lakaas sevel ur groaz en enor d'e zistro da zoue ar gristenien e-kichen maner e familh e [[Porzhig]]<ref>[http://sallevirtuelle.cotesdarmor.fr/inventaire/pordic/Geoviewer/Data/html/IA22013054.html Kuzul Departamant Aodoù-an-Arvor]</ref>.
E deroù [[1909]] e kejas Louis Massignon ouzh an ergerzher, douaroniour ha danvez gwenvidig [[Charles de Foucauld]] ([[1858]]-[[1916]]) ; e miz Gwengolo e kinnigas hennezh dont da vevañ gantañ e [[dezerzh]] ar [[Sahara]] en Aljeria — gwell e voe d'an islamoniour distreiñ da Gaero da brientiñ embannadur danevell e enklask e kreñvlec'h al-Oukhaidir, met klask a reas evelato bevañ evel ur [[penitiour]] e dezerzh Iraq. Un eil gwech e kejas ouzh Ch. de Foucauld e miz C'hwevrer [[1911]].
[[Restr:François Ier institue le Collège de France.jpg|thumb|upright=1.7|<div style="text-align:center;">[[Frañsez Iañ (Bro-C'hall)|François Iañ]] o krouiñ an ensavadur ''Collège de France''<br><small>Gwerell e [[Mirdi al Louvre]]</small></div>]]
E [[1912]], goude bout kemeret perzh e {{XVIvet}} Kendalc'h ar Reteroniourien en [[Aten]] hag e {{IVe}} Kendalc'h etrebroadel Istor ar relijionoù e [[Leiden]], ez eas da Gaero da reiñ ur rummad 40 kentel en arabeg diwar-benn istor termenoù arabek ar [[Prederouriezh|brederouriezh]]. Goude-se e tistroas da Baris, ma kejas un trede gwech ouzh Ch. de Foucauld, kent mont e miz Gwengolo d'ur birc'hirinded en Alamagn war bez ar gevrinadez [[Anna Katharina Emmerick]] ([[1774]]-[[1824]]) e [[Dülmen]] ([[Nordrhein-Westfalen]]).
E miz Genver ar bloaz [[1914]] e lakaas e Skol-veur ar [[Sorbonne]] e dezenn a-zivout Mansour al-Hallaj ; d'ar 27 e timezas e [[Brusel]] gant e geniterv Marcelle Dansaert-Testelin. E Paris en em stalias ar c'houblad, en devoe tri bugel : Yves ([[1915]]-[[1935]]), Daniel ([[1919]]-[[2000]]) ha Geneviève ([[1921]]-[[1966]]).<br>
D'ar 1<sup>añ</sup> a viz Eost e voe ar genvodadeg hollek da geñver deroù ar [[Brezel-bed kentañ]] ; e [[Leuven]] e [[Belgia]] e voe distrujet dornskrid tezenn-klokaat Louis Massignon diwar-benn « Orin geriaoueg teknikel ar gevrinouriezh vuzulman ». Adal miz Gwengolo e labouras an islamoniour e Servij kelaouiñ Ministrerezh an Aferioù Estren souzet e [[Bourdel]] kent bout kaset e miz Meurzh [[1915]] da jubennour [[saozneg]] war Enez [[Bozcaada]] e [[Turkia]] ha d'ar Sturvod gall en [[Dardanelloù]].<br>
E miz Here [[1916]] e c'houlennas Louis Massignon bout kaset d'an talbenn ; perzh a gemeras neuze en emgann Dobromir e [[Bulgaria]].<br>
Mervel a reas Charles de Foucauld e miz Kerzu 1916 ; pa glevas ar c'heloù e miz Genver [[1917]] ez eas L. Massignon da Baris da sikour gant ar skrivagner [[René Bazin]] ([[1853]]-[[1932]]) da sevel buhezskrid an hini tremenet<ref><span style="font-variant:small-caps;">BAZIN, René (1921)</span> : ''Charles de Foucauld, explorateur du Maroc, ermite au Sahara'', Nouvelle Cité, 2003 {{ISBN|978-2-85313-441-5}} • [https://www.ebooksgratuits.com/html/bazin_charles_de_foucauld.html Lenn en-linenn]</ref>.
E miz Meurzh 1917 e voe anvet da guzulier an [[Diplomatiezh|diplomat]] [[François Georges-Picot]] ([[1870]]-[[1951]]) evit a sell ouzh an aferioù [[Arabed|arab]] hag [[Impalaeriezh otoman|otoman]], e Kaero adarre. E miz Kerzu, pa oa ofiser el Legion arab renet gant ofiserien [[Breizh-Veur|breizhveurat]] ez eas tre e [[Jeruzalem]] gant [[Thomas Edward Lawrence]] hag e pedas el lec'hioù nevet.<br>
Pelloc'h, e [[1918]], e voe oberiant war tachennoù an diplomatiezh, ar [[politikerezh]], ar skiantoù hag ar gevrinelezh e Kaero, Pariz ha [[Roma]].
E miz Gouere [[1919]] e voe anvet da eilkelenner war ar [[sokiologiezh]] hag ar [[sokiografiezh]] muzulman en ensavadur Collège de France e Pariz ; e miz Kerzu e roas e gentel gentañ.
E sizhunvezhioù kentañ [[1920]] e skridaozas ar feurioù-emglev etre [[Georges Clemenceau]], prezidant Kuzul ministred Bro-C'hall, ha [[Faisal Iañ Irak]] a-zivout dizalc'hiezh [[Siria]] diouzh an Impalaeriezh otoman.<br>
En hañv e roas lañs da bleustr pemdeziek an tri [[Añjeluz|Anjeluz]], evit ar [[yuzevien]], ar vuzulmaned hag an [[Heñvelrevelezh|heñvelreviaded]]. Boulc'hañ a reas ur ''Bloaziadur ar Bed Muzulman'' e [[1921]] hag e studias skridoù ar [[Mahatma Gandhi]].
E miz Mae [[1922]] e kinnigas e dezenn a-zivout Mansour al-Hallaj er Sorbonne kent e embann ; yen e voe an degemer gant ar meteier katolik : nac'h a rejont e spered digor war an Islam, war zigarez ma oa ar soufiegezh ur rannig eus an islam.<br>
Er bloavezhioù [[1923]]-[[1924|24]] ez enklaskas er [[Maghreb]] diwar-benn ar c'horfuniadoù ; e miz Gouere 1924 e prezegas e Belgia a-zivout ar santez [[Christina Mirabilis]] ([[1150]]-[[1224]]).<br>
E [[1926]] e voe dilennet Louis Massignon da gelenner e Collège France, er gador ma oa bet eilkelenner adalek 1919 betek 1924.
D'an {{Deiziad|30|Du|1931}} ez emezelas en Trede Urzh frañsezat, dindan an anv « breur Abraham »<ref>Trede Urzh frañsezat : kevredigezh deol lik bet diazezet gant [[Frañsez a Asiz]] e [[1222]] diwar goulenn tud dimezet hag a venne bevañ evel [[Urzh ar Vreudeur minor|ar Vreudeur minor]] hep bout beleget.</ref>. E miz Kerzu e kejas ouzh Mahatma Gandhi e Paris.
E Kaero e voe a-nevez e miz Genver [[1934]] evit kemer perzh evel ezel e dalc'h kentañ Akademiezh an Arabeg.<br>
E miz C'hwevrer, gant ar C'hresianez katolik Mary Kahil ([[1889]]-[[1979]]) en devoa kavet e Kaero e 1912, e tiazezas ar ''Badaliya'', ur genvreuriezh etrebroadel mennet da bediñ evit ar vuzulmaned e ra o c'harantez diouer da [[Jezuz Nazaret|Jezuz-Krist]] ; ne voe anzavet ar genvreuriezh gant ar [[Vatikan]] nemet dek vloaz diwezhatoc'h<ref><span style="font-variant:small-caps;">KERYELL, Jacques</span> : ''Mary Kahîl : Une grande dame d'Egypte 1889-1979'', Levrdi Paul Geuthner, 2010 {{ISBN|978-2-7053-3827-5}}</ref>.
Pa darzhas an [[Eil Brezel-bed]] e [[1939]] e voe anvet Louis Massignon e Sturvod al Luioù ; adalek miz Kerzu 1939 betek miz C'hwevrer [[1940]] e voe kaset da seveniñ kefridioù er Reter-Nesañ, kent distreiñ da gelenn e Collège de France adalek miz Here ; a-hed an amzer ma voe dalc'het Bro-C'hall gant an [[Naziegezh|nazied]] e chomas tost d'ar [[Rezistañs]].<br>
E [[1941]] e tiazezas an Ensavadur Dar-as-Salaam ("Ti ar Peoc'h") e Kaero.
Goude ar brezel, e [[1945]], e voe fiziet ennañ un droiad en anv ar Stad c'hall en holl vroioù ar Reter-Nesañ evit adskoulmañ darempredoù politikel ha [[sevenadur]]el.
D'an {{Deiziad|30|Genver|1948}} e voe drouklazhet Mahatma Gandhi e [[New Delhi]].<br>
D'ar [[14 a viz Mae]] e voe staliet Stad [[Israel]] ; sevel groñs enep rannadur [[Palestina]] a reas an islamoniour, ha stourm evit ma vije roet ur statud etrebroadel d'al lec'hioù nevet. E [[1949]] e voe kaset di gant an [[eskob]]elezh c'hall evit skoazellañ ar repuidi balestinat.
En hevelep bloavezh ez asantas ar [[pab]] [[Pi XII]] ma tremenfe L. Massignon eus al lid latin d'an hini [[Iliz c'hresian-ha-katolik velkit|gresian-ha-katolik melkit]]. Bloaz goude, e [[1950]], e voe beleget el lid melkit e Kaero.
E miz Gouere [[1951]] e voe er C'houerc'had, ma teskas a-zivout chapel-daol-vaen ar Seizh Sant.
E [[1952]] ez eas da Iraq da geñver « Mil bloaz » ar prederour muzulman [[Avisenna]] ([[980]]-[[1037]]), kent ober un droiad skolveuriek e [[Stadoù-Unanet Amerika]] e-pad tri miz.
E miz Genver [[1953]] ez eas da New Delhi da geñver deiz-ha-bloaz marv Mahatma Gandhi. E miz Mezheven e voe beskadoriad ar Gevredigezh Frañs-Maroko bet krouet gant he frezidant [[François Mauriac]]. E miz Gouere e voe er C'houerc'had adarre hag e verzas ar gerentiezh tost etre [[gwerz]] ar Seizh Sant ha souratenn 18 ar [[Koran|C'horan]].<br>
Bloaz war-lerc'h, d'an oad a 71 vloaz, e tilezas e garg a gelenner da vont war e leve.
E miz Gouere 1954 e roas lañs d'ar birc'hirinded katolik-ha-muzulman e chapel ar Seizh Sant er C'houerc'had.
[[Restr:Jeune guerre algerie.jpg|thumb|upright=1.7|<div style="text-align:center;">Yun-enebiñ en Aljeria, 1957<br>Gant e dog war e varlenn emañ L. Massignon</div>]]
E [[1955]] ez eas da [[Madagaskar|Vadagaskar]] da welet gwragez ar gannaded valgach hag a oa bac'het en [[Ouganda]], kent mont da [[Namugongo]] e-kichen [[Kampala]] da weladenniñ o friedoù el lec'h ma voe merzheriet ar sant [[Charles Lwanga]] ([[1865]]-[[1886]]) ha 31 c'hristen all (22 gatolig ha 23 [[Iliz anglikan|anglikan]]).
[[Brezel Aljeria]] a o ren abaoe daou vloaz pa dremenas Louis Massignon ar bloavezh [[1956]] a-bezh e Bro-C'hall o tistagañ prezegennoù evit difenn ar peoc'h en anv Charles de Foucauld ; kement-se hag ur yun-enebiñ en abeg d'ar [[boureverezh|jahin]] en Aljeria a dalvezas dezhañ bout kunujennet ha lorgnet garv gant izili al luskad ''Algérie française'' pa oa o vont da ober ur brezegenn diwar-benn Ch. de Foucauld e [[1958]] e Kreizenn gatolik ar gefredourien c'hall<ref>E 1941 e voe diazezet, dre guzh diouzh an nazied, ar ''Centre catholique des intellectuels français'' gant istorourien ha prederourien ; adalek 1952 ez embannas ar gelaouenn ''Recherches et débats'' kent divodañ e [[1976]] • Gwelit <span style="font-variant:small-caps;">TOUPIN-GUYOT, Claire</span> : ''Les intellectuels catholiques dans la société française : le Centre catholique des intellectuels français, 1941-1976'', Presses Universitaires de Rennes, 2002 {{ISBN|978-2-86847-698-2}}</ref>.<br>
E 1958 ivez ez eas da [[Japan]] evit kemer perzh e {{Xvet}} Kendalc'h istor ar relijionoù.
Perzh a gemeras e {{XXVvet}} Kendalc'h ar Reteroniourien e [[Moskov]] e miz Gouere [[1960]] ; klañv e voe eno. Bloaz goude hag e [[1962]] e voe gwelet e pirc'hirinded ar Seizh Sant, d'ar Sul diwezhañ a viz Gouere.
Mervel a reas Louis Massignon e Suresnes, e bannlev Paris, gant ul lamm-[[kalon]] e-kerzh an nozvezh etre an 31 a viz Here hag ar 1<sup>añ</sup> a viz Du 1962. D'ar 6 a viz Du e voe beziet e marvgav ar familh e Porzhig, e Breizh.
== Kredennoù relijiel ha politikel ==
=== Relijion ===
[[Restr:Iranian - Decorated Incipit Page with Headpiece Introducing Chapter 18 - Walters W569153B - Full Page.jpg|thumb|upright=1.7|<div style="text-align:center;">''Al-Kafr'', souratenn 18 ar [[Koran|C'horan]]<br><small>[[Persia]], {{XIvet kantved}}</small></div>]]
Diazez feiz Louis Massignon eo ospitalded nevet ar soufiegezh, a zeskas digant an tiegezh Alusi e Baghdad, hag ar ''badaliya''.
;♦ An ospitalded nevet
Unan eus gourc'hemennoù an islam eo. Hervez Louis Massignon e ranker degemer forzh pe zen ha zoken en em lakaat ouzh e servij hep klask e gemmañ pe karout e vije disheñvel.<br>
Diwar kement-se e teu e stourm evit kenvezañs peoc'hiek ar pobloù, e enebiezh ouzh disrannadur Palestina, hag e stourm evit ma vije Aljeria ur Stad dizalc'h met lies ar sevenadurioù hag ar relijionoù enni.
;♦ Ar ''badaliya''
Diwar buhezskrid ar santez katolik izelvroat [[Liduina a Schiedam]] ([[1380]]-[[1433]]) bet savet gant ar skrivagner gall [[Joris-Karl Huysmans]] ([[1848]]-[[1907]]) hag embannet e 1901<ref><span style="font-variant:small-caps;">HUYSMANS, Karl-Joris</span> : ''Sainte Lydwine de Schiedam'', CSIPP, 2016 {{ISBN|978-1-5238-9229-7}}</ref> e teu kredenn start L. Massignon ez eo ar ''badiliya'' kar islamek boureverezh ar C'hrist war ar groaz : hervez Huysmans, ar santez a ginnigas da Zoue gouzañv evit dasprenañ pec'hedoù un den all, evel ma reas ar C'hrist war ar groaz evit [[Mab-den]] ; ouzhpenn, kement hag an erbediñ kristen — pediñ evit mad un den all — eo ar ''badaliya''.<br>
Meizad ar ''badaliya'' eo a gasas an islamoniour da gomz d'an doue kristen en anv ar vuzulmaned — hep klask o zreiñ da gristenien avat rak enep an ospitalded e vije — gant ar soñj da seveniñ youl an doue drezo. Pelloc'h, mont da veleg a reas gant ar mennozh da reiñ e vuhez evit e hentez.
;♦ An islam
Louis Massignon a wele an islam evel ur relijion diazezet war awen Mohamed, pa veizas hennezh an <big>'''توحيد'''</big> ''tawhid'' "unelezh" an doue. Pelloc'h ez eas ar profed, hag e [[Levr ar C'heneliezh]] ar [[Bibl]] e kavas ur respont : mab henañ Abraham, [[Ishmael]], e voe hendad an Arabed<ref>Gn. '''21''':8-21.</ref> Neuze e soñjas e voe an diskuliadur-se ur respont kevrinus a-berzh gras Doue da bedenn Abraham evit Ishmael hag an Arabed.<ref name="MB"><span style="font-variant:small-caps;">BORRMANS, Maurice</span> : ''Aspects théologiques de la pensée de Louis Massignon sur l'Islam'', e danevellskrid ar gendael ''Louis Massignon et le dialogue des cultures'' (1996), ''op. cit.''</ref>.<br>
Hervez L. Massignon ez eo an islam un distro da relijion an [[Natur]], hogen gant un doue hepken na c'heller ket anaout e hennad, dre deir fazenn : an hendadoù a azeulas an Natur dre al loened, ar plant, ar mein hag ar c'hosmoz ; an doue a ziskulias e lezennoù da [[Moizez|Voizez]] ; Jezuz-Krist a ziskulias karantez an doue. Neuze ne c'hall Mab-den nemet asantiñ d'ar pezh a zo bet diskuliet diwar-benn an doue ha sentiñ d'e lezennoù, hep klask en em unaniñ gant an doue dre al lezennoù-se.<ref name="MB" /> Hervez an islamoniour e tiskleir kement-se an diforc'hioù a zo etre an islam diouzh an eil tu, ar gristeniezh hag ar [[yuzevegezh]] diouzh an tu all evit a sell ouzh an divezegezh.
;♦ Islam ha kristeniezh
Peogwir ez eo Abraham o hendad boutin e rankje ar gristenien hag ar vuzulmaned bout breudeur er feiz hag en alberzh, ha saveteiñ an eil re ar re all de ar ''badaliya'' ; neuze e fellas da L. Massignon degemer ar vuzulmaned er salvidigezh bet degaset gant Jezuz-Krist hep dezho treiñ war-du ar feiz kristen. Ar pezh a rank ar vuzulmaned ober, e gwirionez, eo treiñ o-unan war-du an islam gwirion — ar soufiegezh, en e spered.<ref name="MB" />
Dre e studioù war an islam ha war skridoù Mansour al-Hallaj e c'hallas Louis Massignon termeniñ ha disklêriañ meur a bimpatrom boutin d'an div relijion :
# An ospitalded, hag a zo nevet koulz er gristeniezh (dre gomzoù Jezuz-Krist) hag en islam (dre c'hourchemenn ar C'horan) ;
# an erbediñ, gant ster arsevel e vouezh evit difenn un den dirak Doue er relijion gristen, hag a zo kar da ''vadaliya'' an islam.
# [[Abraham]], hag a zo tad an undoueouriezh ;
# [[Fatima Zahra]], merc'h ar [[profed]] [[Mahomed]], hag a zo kar he c'hlanded da hini ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez Vari]] ;
# [[Salman ar Persian]], ur c'hristen troet war-du an islam hag ambrouger ar profed Mahomed ;
# [[Chapel ar Seizh Sant|Breudeur ar Seizh Hun]], hag a zo azeulet en div relijion evel testeni eus galloud Doue da zasorc'hiñ ar feizidi ;
=== Politikerezh ===
En e oberoù politikel e chomas feal Louis Massignon da genvezañs peoc'hus ar pobloù hag ar relijionoù (an ospitalded nevet) ha da vennozhioù Mahatma Gandhi a-zivout an ober hep bell.
== Burutelladennoù ==
Trubuilhet un tamm e voe koulz pennadurezhioù ar gatoligiezh ha re an islam gant mennozhioù Louis Massignon.
Petra bennak ma chomas an islamoniour feal bepred d'ar gatoligiezh, hep kouezhañ gwech ebet er sinkretegezh<ref>Sinkretegezh : ar c'hemmeskañ meur a hengoun, a gredenn hag a lid relijiel evel pa vije un unvaniezh orin ha pa vije gwir holl bennsturiennoù ar redennoù mennozhioù a gemmesker.</ref>, e voe tamallet dezhañ bout ur sinkretour gant kalz katoliged, a reas ur "muzulman katolik" anezhañ ; heñvel a voe lavaret diwar e benn, evel meuleudi avat, gant ar pab [[Pi XI]]<ref><span style="font-variant:small-caps;">ANAWATI, Georges</span> : ''Louis Massignon et le dialogue islamo-chrétien'', e danevellskrid ar gendael ''Louis Massignon et le dialogue des cultures'' (1996), ''op. cit.''</ref>.
Mennozhioù Louis Massignon a zegasas kemm en emzalc'h pennadurezhioù ar gatoligiezh e-keñver an islam, pa grogjont da gendivizout gant re an islam a-c'houde ar sened-Iliz [[Vatikan II]] ({{Deiziad|11|Here|1962}} – {{Deiziad|8|Kerzu|1965}}) hag e zisklêriadenn ''Nostra Ætate'' ("En hon amzer")<ref>[http://www.vatican.va/archive/hist_councils/ii_vatican_council/documents/vat-ii_decl_19651028_nostra-aetate_lt.html E latin] • [http://www.vatican.va/archive/hist_councils/ii_vatican_council/documents/vat-ii_decl_19651028_nostra-aetate_lt.html E galleg]</ref>.<br>
Ne oa ket echu Vatikan II pa varvas an islamoniour, met dre e zarempredoù gant ar bibien Pi XI, Pi XII ha [[Yann XXIII]] e voulc'has al labourioù evit reiñ bod d'an div relijion d'en em glevout.
Lod muzulmaned o deus rebechet da L. Massignon dougen re a vri da dud evel Mansour al-Hallaj hag a zo dister e bed an islam ; lod all o deus tamallet dezhañ bout troet betek re war-du ar soufiegezh e-lec'h chom gant lezennoù hollek ar relijion<ref>Mary Louise Gude, ''op. cit.''</ref>.
Al lenneg palestinat-ha-stadunanat Edwar Said ([[1935]]-[[2003]]), ha n'eo ket mulzulman, a zisklêrias ez implijas L. Massignon skridoù Mansour al-Hallaj evit enkorfañ talvoudegezhioù berzet gant kelennadurezh pennañ an islam ha diskar ar verz-se<ref>SAID, Edward : ''L'orientalisme – L'Orient créé par l'Occident'', Points, 2015 {{ISBN|978-2-7578-5307-8}}</ref>.
== Levrlennadur ==
;Louis Massignon
* ''La crypte-dolmen des VII Saints Dormants d'Éphèse au Stiffel (en Plouaret, puis Vieux-Marc'hé)'', Les Presses Bretonnes, Sant-Brieg, 1958 [https://web.archive.org/web/20210925155633/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/data/cle_11_fevrier_2016/La_Crypte-Dolmen_des_Sept_Saints_.pdf Lenn en-linenn] – Gwerz ar Seizh Sant : pp. 4–10 (4-7 PDF)
* ''Les Trois Prières d'Abraham'', Le Cerf, 1997 {{ISBN|978-2-204-05568-0}}
* ''La Passion de Husayn ibn Mansûr Hallâj'', Gallimard, 2010 {{ISBN|978-2-07-012967-6}}
* ''Écrits mémorables'', Bouquins, 2009 {{ISBN|978-2-221-10572-6}} & {{ISBN|978-2-221-10656-3}} (Div levrenn)
* ''Kitâb al Tawâsîn'', BiblioLife, 2009 {{ISBN|978-1-113-78513-8}}
* ''Badaliya'', Le Cerf, 2011 {{ISBN|978-2-204-09217-3}}
* ''Essai sur les Origines du Lexique Technique de la Mystique Musulmane'', Forgotten Books, 2017 {{ISBN|978-0-259-88537-5}}
* ''Le Maroc dans les premières années du XVIe Siècle – Tableau géographique d'après Léon l'Africain'', Forgotten Books, 2018 {{ISBN|978-1-391-56953-6}}
;Louis Massignon & Ignaz Godziher
* ''Le Dogme et la Loi dans l'Islam'', Éditions del'Éclat, 2005 {{ISBN|978-2-84162-102-6}}
;Louis Massignon & all
* ''Prophètes du dialogue islamo-chrétien'', Cerf, 2009 {{ISBN|978-2-204-08247-1}}
;Diwar-benn Louis Massignon
* <span style="font-variant:small-caps;">SIX, Jean-François</span> : ''L'Aventure de l'amour de Dieu – 80 lettres inédites de Charles de Foucauld à Louis Massignon'', Seuil, 1993 {{ISBN|978-2-02-019258-3}}
* <span style="font-variant:small-caps;">(Stroll)</span> : ''Présence de Louis Massignon — Hommages et témoignages'', Maisonneuve & Larose, 1995 {{ISBN|978-2-7068-0938-5}}
* <span style="font-variant:small-caps;">MASSIGNON, Daniel</span> (Rener) : ''Louis Massignon et le dialogue des cultures — Actes du colloque'', Cerf, 1996 {{ISBN|978-2-204-05270-2}}
* {{en}} <span style="font-variant:small-caps;">GUDE, Mary Louise</span> : ''Louis Massignon — The Crucible of Compassion'', University of Notre Dame Press, Notre Dame, Indiana, 1997 {{ISBN|978-0-268-01308-0}}
* <span style="font-variant:small-caps;">SIX, Jean-François</span> : ''Le grand rêve de Charles de Foucauld et Louis Massignon'', Albin Michel, 2008 {{ISBN|978-2-226-18276-0}}
* <span style="font-variant:small-caps;">KERYELL, Jacques</span> : ''Louis Massignon – la grâce de Bagdad'', Pierre Téqui éditeur, 2010 {{ISBN|978-2-7403-1616-0}}
* <span style="font-variant:small-caps;">DESTREMAU, Christian & MONCELON, Jean</span> : ''Louis Massignon'', Tempus Perrin, 2011 {{ISBN|978-2-262-03748-2}}
* <span style="font-variant:small-caps;">MEESMAECKER, Laure</span> : ''L'autre visage de Louis Massignon'', Via Romana, 2011 {{ISBN|978-2-916727-89-9}}
* <span style="font-variant:small-caps;">DE PERETTI, André & BORRMANS, Maurice</span> : ''Louis Massignon et le Comité Chrétien d'Entente France-Islam (1947-1962)'', Karthala, 2014 {{ISBN|978-2-8111-1115-1}}
* <span style="font-variant:small-caps;">JACQUIN, Françoise</span> : ''Louis Massignon, hôte de l'Étranger'', Chemins de dialogue Éditions, 2016 {{ISBN|979-10-93441-03-0}}
* <span style="font-variant:small-caps;">MEESMAECKER, Laure</span> : ''Louis Massignon et le langage'', Champion, 2017 {{ISBN|978-2-7453-4514-1}}
* <span style="font-variant:small-caps;">SIX, Jean-François</span> : ''Louis Massignon – De l'art des mots au goût de Dieu'', Chemins de dialogue Éditions, 2018 {{ISBN|979-10-93441-17-7}}
== Liammoù diavaez ==
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20181225112910/http://louismassignon.net/ ''Association des Amis de Louis Massignon'']
== Notennoù ==
{{Daveoù|bannoù=2}}
[[Rummad:Islam]]
[[Rummad:Kristeniezh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1883]]
[[Rummad:Marvioù 1962]]
pjiovmhe2mueupsckdsi06e79aqfpxv
Pierre Roche
0
138697
2186792
2157771
2026-03-31T17:17:57Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186792
wikitext
text/x-wiki
{| class = "infobox" style="font-size:95%;"
|- bgcolor="#a3d3ca"
| colspan="2" align="center" style="font-size:2em;" | '''Pierre Roche''' [[Restr:David_template.png|32px]]
|-
| colspan="2" align="center" | [[File:2012, Statue de la fontaine de l'Avril.JPG|230px]]<br>''Fontaine de l'Avril'' e Paris<hr>
|-
| '''Ganedigezh''' || {{Deiziad|2|Eost|1855}}<br>[[Pariz]]
|-
| '''Marv''' || {{Deiziad|18|Genver|1922}}<br>[[Pariz]]
|-
| '''Broadelezh''' || [[Restr:Flag of France.svg|20px]] Gall
|-
| colspan="2" |<hr>
|-
| '''Micher''' || [[Engraverezh|Engraver]]<br>[[Kizellerezh|Kizeller]]<br>[[Livouriezh|Livour]]<br>[[Medalenn]]er<br>[[Prierezh|Priour]]
|-
| '''Stummadur''' || [[Académie Julian]]
|- bgcolor="#a3d3ca"
| colspan="2" align="center" | Oberennoù brudetañ
|- align="center"
| colspan="2" | Hanterskeudenn [[Joris-Karl Huysmans]]<br>''L'Effort''<br>''Fontaine de l'Avril''<br>''Tombeau-lys''
|}
'''Pierre Henry Ferdinand Massignon''', brudet dindan e anv-[[arz]]our '''Pierre Roche''' ([[Pariz]], {{Deiziad|2|Eost|1855}} – [[Pariz]], {{Deiziad|18|Genver|1922}}) a oa un ur [[Engraverezh|engraver]], ur [[Kizellerezh|c'hizeller]], ul [[Livouriezh|livour]], ur [[medalenn]]er hag ur [[Prierezh|priour]] [[Bro-C'hall|gall]].<br>
A-hed e red-micher e klaskas an arzour ober gant e ampartiz war meur a dachenn evit terriñ urzhaz reut an akademiezhioù ha kas da get ar vevenn o devoa merket etre « arzoù meur » hag « arzoù bihan », kement-se evit ma vije un « arz evit an holl ». Dre e labourioù war deknikoù nevez a anvas ''« aquarelle estampée »'', ''« gypsographie »'', ''« gypsotypie »'' ha ''« papier églomisé »'' e voe Pierre Roche unan eus diaraogerien luskad an [[Arz Nevez]].
== Buhez==
[[Restr:L'Effort, Jardin du Luxembourg, Paris 2012 002.jpg|thumb|upright=1.05|''L'effort'' (''c.'' [[1898]])]]
Mab e oa d'un [[Apotikerezh|apotiker]] a zalc'he stal e Paris ; anv e dad-kozh a-berzh mamm eo « Roche ».
Goude e [[bachelouriezh|vachelouriezh]] e voulc'has Pierre Massignon studioù war ar [[Mezegiezh|vezegiezh]] hag ar [[Kimiezh|gimiezh]], a zilezas buan e [[1873]] evit mont da studiañ al [[livouriezh]] e labourva an [[naturelouriezh|naturelour]] [[Alfred Roll]] ([[1846]]-[[1919]]) en [[Académie Julian]]. Eno e chomas da zeskiñ betek [[1878]].
Dimeziñ a reas gant ar [[Flandrez]]adez Marie Hovyn ; ur mab a voe ganet d'ar {{Deiziad|25|Gouere|1883}} : an [[islam]]oniour [[Louis Massignon]].
Echu gantañ studiañ gant Alfred Roll, « Pierre Roche » a livas e daolennoù-eñ, a ziskouezas e ''Salon des artistes français'' bep bloaz adalek [[1884]] betek [[1889]].<br>
E [[1888]] e voe broudet gant e vignon ar c'hizeller [[Jules Dalou]] ([[1838]]-[[1902]]) da dresañ evit oberennoù e teir [[ment]]. Goude bout pleustret e lakaas e anv en ur genstrivadeg e-sell da sevel ur monumant d'an [[Dispac'h Gall|dispac'her]] [[Georges Danton]] ; kazeg a reas avat.<br>
Kement-se na viras ket outañ a dapout urzhioù a-berzh Stad evel an delwenn anvet ''L'Effort'' war-dro [[1898]] – ma weler [[Herakles]] o tistreiñ red ar stêr [[Alfeios]] evit naetaat marchosioù [[Augeias]]<ref>{{fr}} [http://www.musee-orsay.fr/fr/collections/catalogue-des-oeuvres/notice.html?no_cache=1&nnumid=068176&cHash=2942686480 Deskrivadur an oberenn]</ref> – evit Liorzh Luksembourg e Paris, pe delwenn feunteun miz Ebrel ''(fontaine de l'Avril)'' dirak ar Mirdi Galliera e Paris ivez.
A-stur gant e oberiantiz war tachennoù all e kendalc'has an arzour gant an engravañ. Adal [[1892]] betek e varv e 1922 e klaskas doareoù da vodañ al livioù hag ar bos en e labourioù.
Peogwir e chomas keit-ha-keit etre al livouriezh hag ar c'hizellerezh en ur zegemer perzhioù digant arzoù estren, ha pellaat diouzh reolennoù strizh an akademiezhioù, e voe tamallet da Bierre Roche « kas an arz gall war e ziskar ».<br>
Ur selladenn zo trawalc'h evit anaout labour P. Roche a-douez oberennoù arzourien all ; en abeg d'an dibaregezh-se end-eeun n'eus bet hogozik hêrezh ebet d'e arz.
== Teknikoù nevez ==
Pelloc'h eget an teknikoù klasel ez eas Pierre Roche war dachenn an engraverezh, pa glaskas kendeuziñ e varregezhioù war al livañ hag ar c'hizellañ : lakaat liv er c'hizellerezh ha bos el livouriezh e oa e vennozh.<br>
Tri doare nevez bet ijinet gantañ zo chomet brudet.
=== ''« Aquarelle estampée »'' ===
{|
|- valign="top"
| [[Restr:Agrion buvant la rosée Pierre Roche 1893 (detail).jpg|thumb|left|''Agrion buvant la rosée'' (munud)<br>Dourliverezh stampet, [[1893]]]] <!--''La Cathédrale'', cover for Jord-Karl Huysmans' novel (1898): papier églomérisé, by Pierre Roche (1855-1922)--><!--Pierre Roche (sculptor)-->
|
[[Dourliverezh]] ''(aquarelle)'' a reer eus un teknik el livouriezh ma trailher enlivadoù kent o daspegañ gant [[dour]] ha [[gom arabek]] (graet diwar teñv [[gwez]] ar [[genad]] ''Acacia'') evit fardañ liv a implijer gant dour.<br>
Ar [[stamperezh]] ''(estampage)'' zo un doare da eilañ skridoù pe skeudennoù dre fardañ louc'h un danvez kalet en un danvez blotoc'h. Dre vras e c'heller lavarout e [[moullerezh|vouller]] un teul a zo engravet er maen war un tamm [[paper]] evit e lenn aesoc'h. "Stampoù" a reer eus an disoc'hoù.
Pouezus e voe levezon [[sevenadur]] hag arzoù [[Japan]] war an arzourien c'hall e kard diwezhañ an {{XIXvet kantved}}, war diaraogerien an Arz Nevez pergen.<br>
E 1892 e voe bamet P. Roche gant kannder, harz ha moander ar 和紙 ''washi'', ar paper japanat hengounel.
Gant ar paper-se e krogas da dennañ stampoù e bos war mouloù [[plastr]] kent o dourlivañ, alese an anv hollek ''« aquarelles estampées »'' a roas d'e oberennoù. Pelloc'h e labouras ar vamm blastr evel pa vije bet e [[koad]] : he engravañ a reas skañv evel un [[izelvos]] hag en he livas kent ledañ warni ur follenn ''washi'' c'hleb ha pouezañ gant e zaouarn war ar paper evit ma tapje diwar ar vamm koulz al liv hag ar bos ; dourlivadurioù stampet ha galfrezet eo an disoc'hoù, c'hwek o greun hag o livioù evel ar re a gaver er prierezh.<br>
Deuet e oa an arzour a-benn da unaniñ an engraverezh hag ar prierezh neuze.
|}
=== ''« Gypsographie »'' ha ''« gypsotypie »'' ===
Evel-just, breskted ar plastr a verze moulladennoù a-vras. Evit remediañ ouzh kement-se ez ijinas Pierre Roche erlerc'hiañ [[dir]] pe [[kouevr|gouevr]] ouzh ar vamm blastr. ''« Gypsographies »'' evit ar skeudennoù ha ''« gypsotypies »'' evit ar skridoù a reas an arzour eus disoc'hoù e deknik.<br>
E-touez an niver bras a oberennoù a reas gant an teknik-se ez eus ur rummad diwar-benn [[sent Breizh]]<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20241225133348/https://www.nga.gov/collection/artist-info.5365.html?artobj_artistId=5365&pageNumber=1 ''National Gallery of Art'', Washington D.C.]</ref>.
Labourat gant [[metal]] a gasas P. Roche da zistreiñ d'e enklaskoù a-zivout ar vicher medalenner ; un ''Histoire métallique de la guerre'' (ar [[Brezel-bed kentañ]]) a reas dre 90 medalenn [[arem]]. Ul levr a voe embannet e 1922<ref>{{fr}} [https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb31230508m.public BnF /Skrid levrlennadurel]</ref>.
{| class="infobox" style="font-size:85%;"
|- align="center"
| <span style="font-variant:small-caps;">'''papier églomérisé'''</span>
|- align="center"
| [[Restr:Papier eglomerise First test Pierre Roche 1896.jpg|150px]]<br>Arnodenn gentañ ([[1896]])<br><hr>[[Restr:Pierre Roche salon de La Plume.png|150px]]<br>''Salon de la Plume'' (1896)
|}
=== ''« Papier églomisé »'' ===
P'edo c'hoazh o klask doareoù da lakaat bos en e engravadurioù e studias Pierre Roche an [[aour]]añ war [[gwer]], da lavarout eo teknik an ''[[Verre églomisé|églomisé]]''.
E-lec'h engravañ ur follenn [[aour]] danav kent he stagañ ouzh ur blakenn wer ha duañ ar gorreadoù goullo ez ijinas an arzour erlerc'hiañ skoroù didreuzwelus evel ar [[parch]] pe ar paper ouzh ar gwer. ''Papier églomérisé'' a reas eus e gavadenn.
Brudet eo ar skritelloù a reas Pierre Roche dre an teknik-se evit ar ''Salon des Cent'' e [[1894]], ar ''Salon de la Plume'' e [[1896]] hag ar ''Salon des Cent'' adarre e [[1900]]. Brudet eo ivez golo ar [[romant]] ''La Cathédrale'' gant [[Joris-Karl Huysmans]] ([[1898]]).
== Skeudennaoueg ==
<gallery mode="packed" heights="200px">
Papier eglomerise Cathedral Huysmans Pierre Roche 1898.jpg|''La Cathédrale''<br>"Églomérisé", 1898
Loie Fuller, serpent dancer, by Pierre Roche, 1900 - Bode-Museum - DSC02839.JPG|''Loïe Fuller''<br>Medalenn, arem, 1900
Statuette Loïe Fuller par Pierre Roche.jpg|''Loïe Fuller''<br>Delwenn, arem, 1901
Teapot tadpole Petit Palais OGAL00116.jpg|''Le Têtard''<br>Prierezh, 1905
Gypsograph La licorne Pierre Roche 1920.jpg|''La licorne''<br>"Gypsographie", 1920
</gallery>
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [http://www.artcyclopedia.com/artists/roche_pierre.html ''Artcyclopedia'']
* {{en}} {{fr}}[https://web.archive.org/web/20171120025746/https://frenchsculpture.org/en/artist/roche-pierre ''Histoire métallique de la guerre'']
* {{fr}} [https://gallica.bnf.fr/services/engine/search/sru?operation=searchRetrieve&version=1.2&maximumRecords=15&page=1&query=(gallica%20all%20%22pierre%20roche%20m%C3%A9dailleur%22)%20and%20(dc.type%20all%20%22image%22) ''Gallica'']
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Roche, Pierre}}
[[Rummad:Kizellerien c'hall]]
[[Rummad:Livourien c'hall]]
[[Rummad:Engraverien c'hall]]
[[Rummad:Priourien]]
[[Rummad:Marc'heien al Lejion a enor]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1855]]
[[Rummad:Marvioù 1922]]
18o07dod24ze6cq202fesunvoiqgact
François Georges-Picot
0
138768
2186773
2098138
2026-03-31T17:16:55Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186773
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
{{Infobox/Titl|François-Georges<br>Picot|abcdef|talbenn den|000}}
|- align="center"
| colspan="2" | [[Restr:François Georges-Picot cropped.JPG|240px]]<br>D'ar {{Deiziad|26|Genver|1918}}<hr>
|-
| '''Ganedigezh''' || {{Deiziad|21|Kerzu|1870}}<br>[[Pariz]]<br>{{Bro-C'hall}}
|-
| '''Marv''' || {{Deiziad|20|Mezheven|1951}}<br>[[Pariz]]<br>{{Bro-C'hall}}
|-
| '''Broadelezh''' || [[Restr:Flag of France.svg|border|20px]] Gall
|-
| colspan="2" | <hr>
|-
| '''Micher''' || [[Alvokad]]<br>[[Diplomatiezh|Diplomat]]
|- bgcolor="#abcdef" align="center"
| colspan="2" | '''Kargoù'''
|-
| colspan="2" | '''Koñsul Bro-C'hall'''
|-
| {{Liban}}<br> || ([[1896]]-[[1914]])
|-
| colspan="2" | '''Kannadour Bro-C'hall'''
|-
| {{Bulgaria}}<br>{{Arc'hantina}} || ([[1920]]-[[1925]])<br>([[1948]]-[[1951]])
|}
'''François Georges-Picot''' ([[1870]]–[[1951]]) a oa un [[alvokad]] hag un [[Diplomatiezh|diplomat]] [[Bro-C'hall|gall]] hag a gevraouas an [[Emglev Sykes-Picot]] gant an diplomat [[Bro-Saoz|saoz]] Sir [[Mark Sykes]] ([[1879]]-[[1919]]) etre miz Du [[1915]] ha miz Meurzh [[1916]] a-zivout rannadur ar [[Reter-Nesañ]] a-c'houde ar [[Brezel-bed kentañ]].
Kuzh e oa an emglev-se, a voe sinet d'ar {{Deiziad|16|Mae|1916}} etre Bro-C'hall hag ar [[Rouantelezh-Unanet]] evit rannañ an [[Impalaeriezh otoman]] kenetrezo, pa c'houlakaent e vije trec'h ar c'hengevredad anvet ''[[Emglev tridoubl]]'' (Bro-C'hall, ar Rouantelezh-Unanet, [[Impalaeriezh Rusia]], hag [[Italia]] diwezhatoc'h) war an Impalaeriezh otoman er Brezel-bed kentañ — kement-se holl hep derc'hel stad eus mennozhioù an [[Arabed]].
== Buhez ==
Ganet e voe F. Georges-Picot e [[Pariz]] d'an {{Deiziad|21|Kerzu|1870}}, trede mab an istorour Georges Picot ([[1838]]-[[1909]]). Eontr-kozh ar prezidant gall [[Valéry Giscard d'Estaing]] eo dre Geneviève Georges-Picot, mamm-gozh a-berzh mamm hemañ.
Goude bout studiet ar [[gwir (lezenn)|gwir]] e voe alvokad e Lez engalv Paris e [[1893]]. Daou vloaz war-lerc'h e troas war-du an diplomatiezh pa voe prezour kannad er Renerezh [[Politikerezh|politikel]] kent mont da sekretour ar c'hannadour e [[Kopenhagen|København]] ([[Danmark]]).<br>
E [[1897]] e timezas gant Marie Fouquet ; ur mab ha div verc'h o devoe.<br>
Goude København ez eas da [[Beijing|Veijing]] ([[Sina]]) kent bout anvet da Bennkoñsul Bro-C'hall e [[Beirout]] ([[Liban]]) nebeud a-raok deroù ar Brezel Bras.
Pa darzhas ar brezel e [[1914]] e voe kaset da [[Kaero|Gaero]] ([[Egipt]]), ma chomas e darempred gant [[Kristeniezh|kristenien]] [[Maronited|Varonit]] Liban. En [[nevezamzer]] [[1915]] e voe galvet da Baris gant Ministrerezh an Aferioù estren evit difenn lodenn Bro-C'hall er feur-emglev a oa e go.<br>
Peogwir e oa anezhañ un ezel eus ar ''Parti colonial'' e savas F. Georges-Picot a-du gant ul Leuriadur melestradurel gall war [[Siria]] ha Liban er feur-emglev, pa felle dezhañ e renfe Bro-C'hall war ur "Siria glok" astennet eus [[İskenderun]] (e [[Turkia]] hiziv) betek [[Sinai]] hag eus [[Mosoul]] (en [[Irak|Iraq]] hiziv) betek aodoù ar [[Mor Kreizdouar]]<ref>D'ar {{Deiziad|25|Ebrel|1920}} e voe lakaet al Leuriadur e pleustr gant [[Kevredigezh ar Broadoù]].</ref>.
Goude sinadur ar feur-emglev kuzh e voe anvet da Uhelgomiser e Siria ha [[Palestina]] ([[1917]]-[[1919]]), ma voe [[Louis Massignon]] e guzulier, kent bout kannadour e [[Bulgaria]] e 1920 hag en [[Arc'hantina]] goude.
== Levrlennadur ==
* {{fr}} <span style="font-variant:small-caps;">CLOAREC, Vincent & LAURENS, Henry</span> : ''Le Moyen-Orient au 20e siècle'', ArmandColin, 2003 {{ISBN|978-2-200-26614-1}}
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Georges-Picot, Francois}}
[[Rummad:Diplomatiezh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1870]]
[[Rummad:Marvioù 1951]]
58lt7x5nskyh6slievfe17lmns3iame
Suresnes
0
138771
2186801
2185459
2026-03-31T17:19:49Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186801
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
{{Infobox/Titl|Suresnes|dfd|talbenn map|000}}
|- align="center"
| colspan="2" | <hr>[[Restr:Blason ville fr Suresnes (Hauts-de-Seine).svg|80px]]<br>« ''Nul ne sort de Surenne,<br>qui souvent n'y revienne'' »<hr>
|- align="center"
| colspan="2" | [[Restr:2011 Town hall of Suresnes front.jpg|250px]]<br>An ti-kêr<hr>
|- align="center"
| colspan="2"| [[Restr:Emblem-earth.svg|24px]] [https://www.google.com/maps/place/92150+Suresnes/@48.8710217,2.2095372,11z/data=!4m5!3m4!1s0x47e664c5b40ecee7:0x40b82c3688b3ce0!8m2!3d48.869798!4d2.219033 48° 52' 16" N - 2° 12' 34" R]
<div style="position: relative">
[[Restr:France location map-Regions and departements-2016.svg|250px]]
<div style="position: absolute; left:65px; top:41px">
<small>'''Suresnes'''</small> [[Restr:Dark Red 800000 pog.svg|5px|Suresnes]]
</div>
</div>
|- bgcolor="#dfd" align="center"
| colspan="2" | '''Melestradur'''
|-
| '''[[Riez]]''' || {{Bro-C'hall}}
|-
| '''[[Rannvroioù Bro-C'hall|Rannvro]]''' || [[Île-de-France]]
|-
| '''[[Departamantoù gall|Departamant]]''' || [[Hauts-de-Seine]]
|-
| '''[[Arondisamant]]''' || [[Arondisamant Nanterre|Nanterre]]
|-
| '''[[Kanton gall|Kanton]] || Nanterre-2
|-
| '''[[Etrekumuniezh]]''' || Métropole du Grand Paris<br>EPT Paris Ouest La<br>Défense
|-
| '''[[Maer]]''' || Christian Dupuy<br><small>([[2014]]-[[2020]])</small>
|-
| '''[[Kod post]]''' || 92150
|-
| '''[[Kod INSEE]]''' || 92073
|- bgcolor="#dfd" align="center"
| colspan="2" | '''Douaroniezh'''
|-
| '''[[Gorread]]''' || 3,79 km²
|-
| '''[[Uhelder]]'''<br> • Izelañ<br> • Uhelañ || <br>• 29 m<br>• 162 m
|- bgcolor="#dfd" align="center"
| colspan="2" | '''Poblañsouriezh'''
|-
| '''[[Poblañs]]''' || 48 565 ann. <small>(2015)<ref>{{fr}} [https://www.insee.fr/fr/statistiques/3293086?geo=COM-92073 INSEE]</ref></small>
|-
| '''[[Stankted ar boblañs|Stankted]] || 12 814 ann./km²
|-
| colspan="2" | <hr>
|-
| '''[[Internet]]''' || [https://www.suresnes.fr/ www.suresnes.fr]
|}
'''Suresnes''' <small>({{IPA|[sy.ˈʁɛn̪]}})</small> zo ur [[Kumunioù gall|gumun c'hall]] e [[Departamantoù gall|departamant]] [[Hauts-de-Seine]] e [[Rannvroioù Bro-C'hall|rannvro]] [[Île-de-France]], war glann gleiz ar stêr [[Saena|Seine]], 10 [[metr|km]] diouzh kreiz [[Pariz]]. E-kichen 130 kumun all emañ e Métropole du Grand Paris abaoe krouidigezh an ensavadur e 2016.
== Lec'hanvadurezh ==
''Soresnæ'' e oa anv [[latin]] kêr er [[Krennamzer|Grennamzer]], eus ''Surisna'', an [[doue]]ez [[Galianed|c'halian]] hag a ziwalle unan eus stivelloù ar [[Mont Valérien]]<ref>Sordes, René, ''op. cit.''</ref>, ''Syrenæ'' diwezhatoc'h.<br>
''Surisnas'' eo an anv [[gallek]] kentañ.
== [[Ardamezouriezh|Ardamezioù]] ==
{|
|-
| [[Restr:Blason ville fr Suresnes (Hauts-de-Seine).svg|110px]]
| style="padding-left:20px;" | En glazur e groaz en gul karget ouzh kalon gant ur skoed eizhkognek en argant bevennet en aour dreistkarget gant al lizherennoù S ha L, ur flourdilizenn en aour e pep konk.<br><br>Sturienn : « ''Nul ne sort de Surenne, qui souvent n'y revienne'' »
|}
== Douaroniezh ==
Emañ Suresnes war uhelennoù (etre 29 m ha 162 m) glann dehoù ar stêr [[Saena|Seine]], e-tal Koadeg Boulogne hag a zo war ar ribl all e 16{{vet}} arondisamant Paris.<br>
El liveoù izelañ ez eus gouezelennoù pri eus an trede hoalad, mein-Champagn enno ; a-us dezho ez eus ur plateiz razek hag a c'hronn penn uhelañ Suresnes, ar Mont Valérien, anezhañ ur bank mein-Champagn ha n'eo ket bet krignet gant an amzer.<br>
Annezet penn-da-benn eo kêr Suresnes ha hini Paris eo he [[hin]].
{| class="wikitable" style="margin:auto; font-size:90%;"
|- align="center"
! colspan="14" | [[Restr:Gnome-weather-few-clouds.svg|32px]]<span style="margin:100px;"><big>Doareoù keitat hin Suresnes ([[1987]]-[[2017]]) [[Restr:Information-silk.svg|16px|link=http://worldweather.wmo.int/en/city.html?cityId=194|Mammenn: ''World Meteorological Organization'']]</span>[[Restr:WPTC Meteo task force.svg|32px]]
|-
! !! GEN!!C'HWE!!MEU!!EBR!!MAE!!MEZ!!GOU!!EOS!!GWE!!HER!!DU!!KZU
|- align="center" bgcolor="#ff7100"
| align="right" | '''Gwrezverkoù uhelañ''' ([[Gwrezverk|°C]])||6.9||8.2||11.8||14.7||19.0||21.8||24.4||'''24.6'''||20.8||15.8||10.4||7.8
|- align="center" bgcolor="#fdb"
| align="right" | '''Gwrezverkoù izelañ''' (°C)||'''2.5'''||2.8||5.1||6.8||10.5||13.3||15.5||15.4||12.5||9.2||5.3||3.6
|- align="center" bgcolor="#babaff"
| align="right" | '''Dour''' ('''[[metr|mm]]''')||53.7||43.7||48.5||53.0||'''65.0'''||54.6|| 63.1||43.0||54.7||59.7||51.9||58.7
|- align="center" bgcolor="#d5e3f0"
| align="right" | '''Devezhioù glavus'''||10.2||9.3||10.4||9.4||10.3||8.6||8.0||6.9||8.5||9.5||9.7||'''10.7'''
|}
== Istor==
Unan eus domanioù ar roue [[Charlez III (roue ar Franked)|Charles III]] e oa an tiriad betek m'er roas e [[918]] da [[Roperzh Iañ (roue ar Franked)|Robert, kont Paris]] hag [[abad]] Saint-Germain-des-Prés. Tamm-ha-tamm e voe savet ha kresket kêriadenn Suresnes, a veve diwar ar [[Gwinieg (gwini)|gwiniegi]] hag ar [[pesketaerezh]] er stêr.
E miz Ebrel [[1593]] e voe dalc'het enno ar breutadegoù etre ar roue [[Herri IV (Bro-C'hall)|Henri IV]] hag ar [[Katoligiezh|gatoliked]] evit terriñ ar brezel a renent enep ar [[Protestantiezh|brotestanted]]<ref><span style="font-variant:small-caps;">LE ROUX, Nicolas</span> : ''La faveur du roi'', Éditions du Champ Vallon, 2013 {{ISBN|978-2-87673-751-8}}</ref>.
En {{XVIIIvet kantved}} e voe savet ur [[Kalvar|c'halvar]] war ar Mont Valérien, ma teuas pirc'hirinded. Dizale e voe digoret tavarnioù evit bodañ ha boueta ar feizidi<ref>''Guinguettes'' e oa anv an tavarnioù-pretioù-balioù-se, diwar ''guinguet'', anv ar gwin gwenn skañv a veze fardet e rannvro Paris. Ur [[Vitis vinifera|winienn]] zo a bep tu d'ar skoed war ardamezioù Suresnes.</ref>. Uhelidi Paris a lakaas sevel melloù tiez ha liorzhoù. Da vare an [[Dispac'h gall]] e kollas abati Saint-Germain-des-Prés he beli war ar Mont-Valérien.
Er bloaz [[1830]] e voe berzet ar birc'hirinded. E [[1839]] e voe boulc'het savadur ur [[pont]] dreist ar stêr ; pa voe echuet e [[1842]] e voe fiziet merañ ar gwirioù-treizh en ur poster evit ur badelezh a 77 vloaz, met distrujet e voe ar pont e-kerzh [[Brezel 1870-1871]].<br>
E [[1840]]-[[1846]] e voe savet ur c'hreñvelc'h [[Lu|milourel]] war ar Mont-Valérien, a gollas neuze e dalvoudegezh [[relijiel]].<br>
Ur pont nevez a voe savet e Suresnes er bloaz [[1874]]. E dibenn ar c'hantved e voe staliet labouradegoù a-hed ar stêr, tra ma kendalc'he ar sevel tiez war ar rozioù.
Mui-ouzh-mui a labourerien a voe e kêr e deroù an {{XXvet kantved}}, p'en em stalias labouradegoù [[karr-tan|kirri-tan]], [[nijerez]]ioù ha [[gwispid]].<br>
Pa darzhas ar [[Brezel-bed kentañ]] e [[1914]] e troas Suresnes da unan eus al lec'hioù pennañ ma veze fardet obuzioù.<br>
E [[1919]] e voe dilennet Henri Sellier, un ezel eus an [[SFIO]], da [[Maer|vaer]]. Er [[bloavezhioù 1920]] ha [[bloavezhioù 1930|1930]] e lakaas sevel keoded-liorzh Suresnes hag an annezioù izelfeurm (AIF) kentañ, a anvas "annezioù marc'had-mat" (''Habitations à bon marché'', "HBM" ; ''Habitations à Loyer Modéré'', HLM, hiziv), ul [[lise]] e [[1929]] hag ar « Skol dindan an amzer » ''(École de plein air)'' evit ar vugale [[Torzhellegezh|dorzhellek]] e [[1934]]-[[1935|35]]. E [[1938]] e voe boulc'het ur pont nevez evit erlerc'hañ ouzh hini 1846.<br>
E dalc'h an [[nazied]] e voe kreñvlec'h ar Mont-Valérien e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]] ; eno e voe [[fuzuilh]]et tremen mil gouestlad hag izili eus ar Rezistañs. Ur c'hounlec'h eo hiziv evit enoriñ gouzañvidi ar brezel, ouzhpenn bout annezet gant servijoù al lu c'hall bepred.<br>
E [[1950]] e voe echuet ar pont nevez. Nebeut-ha-nebeut e serras al labouradegoù, lodennaouegoù tiez a voe savet en o lec'h, ha savadurioù arnevez evit sezioù embregerezhioù meur.
== Poblañs ==
Abaoe [[1793]] e vez renablet poblañs Suresnes, 1 470 a dud enni er bloaz-se. E [[2015]] e oa 48 565 a dud o chom e kêr, ur c'hresk a 3,94% e-keñver [[2010]].
<div style="text-align:center;">
;Emdroadur ar boblañs, 1793-2014
<small>• Mammennoù : [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=36900# Cassini] (1793-2006) hag [https://www.insee.fr/fr/statistiques/3569346?geo=COM-92073 INSEE] (2006-2015)</small></ref>
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)
ImageSize = width:800 height:300
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:50000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:10000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:2000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1793 text:1793
bar:1800
bar:1806
bar:1821 text:1821
bar:1831
bar:1836
bar:1841 text:1841
bar:1846
bar:1851
bar:1856
bar:1861 text:1861
bar:1866
bar:1872
bar:1876
bar:1881 text:1881
bar:1886
bar:1891
bar:1896
bar:1901 text:1901
bar:1906
bar:1911
bar:1921 text:1921
bar:1926
bar:1931
bar:1936
bar:1946 text:1946
bar:1954
bar:1962 text:1962
bar:1968
bar:1975
bar:1982 text:1982
bar:1990
bar:1999 text:1999
bar:2006
bar:2010
bar:2015 text:2015
PlotData=
color:barra width:14 align:left
bar:1793 from:0 till: 1470
bar:1800 from:0 till: 1385
bar:1806 from:0 till: 1427
bar:1821 from:0 till: 1322
bar:1831 from:0 till: 1441
bar:1836 from:0 till: 1765
bar:1841 from:0 till: 1953
bar:1846 from:0 till: 2159
bar:1851 from:0 till: 2032
bar:1856 from:0 till: 3216
bar:1861 from:0 till: 4546
bar:1866 from:0 till: 4515
bar:1872 from:0 till: 6477
bar:1876 from:0 till: 6149
bar:1881 from:0 till: 7011
bar:1886 from:0 till: 7683
bar:1891 from:0 till: 8404
bar:1896 from:0 till: 9057
bar:1901 from:0 till: 11225
bar:1906 from:0 till: 13660
bar:1911 from:0 till: 16248
bar:1921 from:0 till: 19117
bar:1926 from:0 till: 22209
bar:1931 from:0 till: 27065
bar:1936 from:0 till: 32018
bar:1946 from:0 till: 32182
bar:1954 from:0 till: 37149
bar:1962 from:0 till: 39100
bar:1968 from:0 till: 40616
bar:1975 from:0 till: 37737
bar:1982 from:0 till: 35187
bar:1990 from:0 till: 35998
bar:1999 from:0 till: 39706
bar:2006 from:0 till: 44200
bar:2010 from:0 till: 46723
bar:2015 from:0 till: 48565
</timeline>
</div>
== Skeudennaoueg ==
<gallery mode="packed" heights="160px">
Vigne municipale de Suresnes 9.jpg|Gwinieg Kêr Suresnes
2011-10-15 Forteresse du Mont-Valerien de Suresnes.jpg|Ar c'hreñvlec'h
2011 Cite-jardin suresnes Garden city movement.jpg|Ar geoded-liorzh e 2011
Vue Pont de Suresnes.jpg|Ar pont dreist ar Seine
</gallery>
== Gevelliñ ==
Gevellet eo Suresnes gant :
* {{gevelliñ|Hackney (borough Londrez)|Bro-Saoz|England}}
* {{gevelliñ|Colmenar Viejo|Spagn|Spain}}
* {{gevelliñ|Göttingen|Alamagn|Germany}}
* {{gevelliñ|Hann. Münden|Alamagn|Germany}}
* {{gevelliñ|Holon|Israel|Israel}}
* {{gevelliñ|Kragujevac|Serbia|Serbia}}
* {{gevelliñ|Targovichte|Bulgaria|Bulgaria}}
* {{gevelliñ|Villach|Aostria|Austria}}
Etre 1905 ha 1914 e voe krouet un emglev gevelliñ kentañ etre Suresnes ha [[Puteaux]] gant kêr saoz [[Keighley]], a-drugarez da wreg ar maer, Alphonse Huillard, a oa a orin saoz. Ouzhpenn ar weladennoù etrezo hag an eskemmoù profoù e voe skeudennaouet ar vignoniezh etre an teir c'hêr e-pad [[dour-beuz ar Saena e 1910]], ha goude-se e voe dastumet arc'hant gant Keighley evit adsevel savadurioù distrujet ha sikour an dud dilabour.<ref>René Sordes, ''Histoire de Suresnes : Des origines à 1945'', Kevredigezh istorel Suresnes, 1965, p. 488-489.</ref>{{,}}<ref>{{article|auteur=Matthieu Frachon, avec le concours de la Société d'histoire de Suresnes|url=https://suresnes-mag.fr/decouvrir/une-ville-haute-en-couleurs/|titre=5 août 1905 : le jour où… Suresnes initia le premier jumelage|périodique=Suresnes Mag|numéro=303|date=janvier 2019|pages=38-39}}.</ref>
== Tud vrudet ==
* [[Claude Chappe]] (1763-1805), ijinadenner an [[arouezva]]
* [[Jean-Christophe Averty]] (1928-2017), lusker skingomz ha skinwel
* [[Pierre Bellemare]] (1929-2018), lusker skinwel, produer ha skrivagner
* [[Hubert Auriol]] (1952-2021), bleiner redek marc'h-tan ha karr
* [[Gérard de Suresnes]] (1961-2005), lusker skingomz
* [[Pascal Obispo]] (1965), oberour, sonaozer ha kaner
* [[Maureen Dor]] (1970), aktourez, kanerez ha luskerez skinwel belgiat
* [[Jacques Weber]] (1949), aktour, fiilmaozer ha leurenner
* [[Jo-Wilfried Tsonga]] (1985), c'hoarier tennis
== Levrlennadur ==
* <span style="font-variant:small-caps;">CROSNIER, Étienne</span> (rener) : ''Histoire de Suresnes'', Éditions Suresnes Information, 1989 {{ISBN|978-2-95034-750-3}}
* <span style="font-variant:small-caps;">SERON, Octave</span> : ''Suresnes d'autrefois et d'aujourd'hui'', Lorisse, 2004 {{ISBN|978-2-84435-114-2}}
* <span style="font-variant:small-caps;">SORDES, René</span> : ''Histoire de Suresnes : Des origines à 1945'', Suresnes Sordes René, 1965 • [https://www.amazon.fr/Histoire-suresnes-origines-%C3%A0-1945/dp/B0000DRCTX/ref=olp_product_details/260-1448067-9446533?_encoding=UTF8&me= Amazon]
* <span style="font-variant:small-caps;">Société historique de Suresnes</span> : ''La belle histoire des rues de Suresnes'', Société historique de Suresnes, 2013 {{ISBN|978-2-9545738-0-9}}
== Liammoù diavaez ==
{{Commons}}
* {{fr}} [http://www.francegenweb.org/mairesgenweb/resultcommune.php?id=30798 Listenn maered Suresnes abaoe 1787]
* {{fr}} [https://www.suresnes-tourisme.com/ Ti an Touristelezh]
* {{fr}} [http://www2.culture.gouv.fr/public/mistral/merimee_fr?ACTION=CHERCHER&FIELD_1=INSEE&DOM=MH&VALUE_1=92073 Monumantoù istorel e Suresnes]
{{clr}}
== Daveoù ha notennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Hauts-de-Seine]]
lndo73uyqzyu0c5143igibq3wg78wed
Faisal Iañ Irak
0
138797
2186772
2098137
2026-03-31T17:16:45Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186772
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|- bgcolor="#080"
| colspan="2" align="center" |
{|
|- align="center"
| style="color:#fff;" | <big>'''فيصل بن الحسين بن علي الهاشمي'''</big><br><span style="font-size:1.5em;">'''Faisal Iañ Irak'''</span>
| rowspan="2" style="padding-left:20px;" | [[Restr:Crown of the Khedive of Egypt.svg|48px]]
|}
|- align="center"
| colspan="2" | [[Restr:1307109799 king-faisal-i-of-iraq-kopiya (cropped).jpg|250px]]<br>Ar roue '''Faisal I{{añ}} Irak''' (''c.'' [[1920]])
|- bgcolor="#080"
| colspan="2" | <div style="height:1px;"></div>
|-
| '''Ganedigezh''' || {{Deiziad|20|Mae|1885}}<br><small>(5 Cha'aban 1302 [[Deiziadur muzulmat|AH]])</small><br>[[Mekka]]<br>[[Restr:Flag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg|20px]] [[Impalaeriezh otoman]]
|-
| '''Marv''' || {{Deiziad|8|Gwengolo|1933}}<br><small>(18 Djoumala al-Oula 1352 AH)</small><br>[[Bern]]<br>{{Suis}}
|- bgcolor="#080"
| colspan="2" | <div style="height:1px;"></div>
|-
| '''Tierniezh''' || [[Hachemited]]
|-
| '''Tad''' || [[Husain bin Ali]]
|-
| '''Mamm''' || Abdiya bint Abdoullah
|-
| '''Pried''' || Houzaima bint Nasser
|-
| '''Bugale''' || [[Ghazi I Irak|Ghazi]] [[Restr:Crown of the Khedive of Egypt.svg|20px]]
|-
| colspan="2" | <hr>
|-
| '''Relijion''' || [[Islam sunnit]]
|- bgcolor="#9f9f9f" align="center"
| colspan="2" style="color:#fff;" | [[Restr:Royal Standard of Iraq (1930-1958).svg|24px]] '''Roue Iraq'''
|-
| '''Ren''' || {{Deiziad|23|Eost|1921}}<br>{{Deiziad|8|Gwengolo|1933}}
|-
| '''Kentad''' || ''Dalc'h milourel''
|-
| '''Warlerc'hiad''' || [[Gazhi I Irak|Ghazi I]]
|- bgcolor="#9f9f9f" align="center"
| colspan="2" style="color:#fff;" | [[Restr:Royal Standard of the King of Syria (1920).svg|24px]] '''Roue Siria'''
|-
| '''Ren''' || {{Deiziad|8|Meurzh|1920}}<br>{{Deiziad|24|Gouere|1920}}
|-
| '''Kentad''' || ''Dalc'h milourel''
|-
| '''Warlerc'hiad''' || ''Unpenniezh torret''
|}
'''Faisal I bin al-Husain bin Ali al-Hachemi''' ([[arabeg]] : <big>'''فيصل بن الحسين بن علي الهاشمي''''</big> ''Faiṣal bin al-Ḥusain bin ‘Alī al-Hāchamī''), bet ganet d'an {{Deiziad|20|Mae|1885}} e [[Mekka]] ([[Impalaeriezh otoman]], [[Arabia Saoudat]] hiziv) hag aet da Anaon d'an {{Deiziad|8|Gwengolo|1933}} e [[Bern]] ([[Suis]]), a voe [[roue]] [[Rouantelezh arab Siria]] e [[1920]] ha roue [[Irak|Iraq]] adalek an {{Deiziad|23|Eost|1921}} betek e varv. Mab e oa da [[Husain bin Ali]], anezhañ [[cherif]] meur Mekka, hag en devoa embannet bout roue an [[Arabed]] e miz Here [[1916]].
Faisal bin al-Husain a vroudas ar [[Islam|vuzulmaned]] [[Islam sunnit|sunnit]] hag ar re [[Islam chiit|chiit]] d'en em unaniñ evit staliañ eur [[Stad]] arab dizalc'h diouzh an Impalaeriezh otoman, enni Iraq, Siria hag ar peurrest eus ar [[Kreskenn strujus|Greskenn strujus]] (hiziv : [[Egipt]], [[Iran]] ar c'hornôg, [[Israel]], [[Jordania]], [[Republik Kiprenez|Kiprenez]], [[Liban]] ha [[Turkia]] ar Gevred).<br>
E-pad e ren e strivas da envel en e velestradur tud eus pep poblad ha pep feiz, hogen en ur glask krouiñ ur [[broadelouriezh|vroadelouriezh]] arab e rankas lezel lod strolladoù relijiel a-gostez, pa ne oa ket Arabed anezho.
== Buhez ==
Trede mab Husain bin Ali, cherif Mekka, e oa Faisal bin al-Husain. E [[Kergustentin]], kêr-benn an Impalaeriezh otoman hag [[Istanbul]] hiziv, e voe desavet.<br>
E [[1913]], d'an oad a 28 vloaz, e voe dilennet da gannad kêr [[Jeddah]] e [[parlamant]] an Impalaeriezh. Bloaz war-lec'h e tarzhas ar [[Brezel-bed kentañ]] ([[1914]]-[[1918]]).
=== Brezel-bed Kentañ ===
Bloaz goude, war e hent a Vekka da Gergustentin, e weladennas [[Damask]] e Siria evit un eil gwech ; eno, d'ar {{Deiziad|23|Mae|1915}}, e voe fiziet ennañ [[Protokol Damask]], ur skrid bet aozet gant ar c'hevreoù kuzh Al-Fatat ("Kevre ar Yaouankiz arab", ur strollad broadelour) hag Al-Ahd ("Kevre an Engouestl", renet gant ofiserien arab al [[lu]] otoman) ma tisklêrient e savjent a-du gant tad Faisal en e stourm ouzh an Impalaeriezh gant ma vije kinniget ar protokol d'ar [[Rouantelezh-Unanet]] (R-U) evit sevel ur Stad arab dizalc'h diwar an holl diriadoù otoman a zo er Su d'ar 37{{vet}} [[ledred]] Norzh — dindan Turkia neuze, gant ar [[Mor Kreizdouar]] da vevenn er C'hornôg hag [[Iran]] er Reter.
D'an {{Deiziad|23|Here|1916}}, nepell diouzh [[Medina]] en Arabia Saoudat, e kejas Faisal ouzh an ofiser kelaouaer [[breizhveuriat]] [[Thomas Edward Lawrence]] hag a oa o klask un den barrek da ren an nerzhioù [[Hachemited|hachemit]] evit sevel ur Stad arab dizalc'h goude ar Brezel-bed ha dismantr an Impalaeriezh otoman. Faisal neuze a renas Lu an Norzh adalek 1916 betek 1918 enep an Otomaned war an tiriad a droas diwezhatoc'h da Siria, [[Jordania]] hag Arabia Saoudat ar C'hornôg.<br>
Pa felle da Faisal sevel un impalaeriezh evitañ e-unan ha n'eo ket aloubiñ unan evit e dad e klaskas kavout un emglev gant an Otomaned e [[1917]] : dindan o beli e vije-eñ e penn proviñsoù otoman Siria ha [[Mosoul]] (en [[Irak|Iraq]] hiziv). E miz Kerzu ez eas e darempred gant ar jeneral otoman Djemal Pacha ([[1872]]-[[1922]]) hag e kinnigas treiñ a-du gant an Impalaeriezh gant ma vije gwalc'het e c'hoant da ren, rak dipitet bras e oa bet gant an [[Emglev Sykes-Picot]]<ref>Bet sinet dre guzh d'ar [[16 a viz Mae]] 1916 gant [[Bro-C'hall]] hag ar Rouantelezh-Unanet evit rannañ an Impalaeriezh kenetrezo, pa soñjent e vije trec'h ar c'hengevredad anvet ''[[Emglev tridoubl]]'' (Bro-C'hall, ar Rouantelezh-Unanet, [[Impalaeriezh Rusia]], hag [[Italia]] diwezhatoc'h) war an Impalaeriezh otoman er [[Brezel-bed kentañ]] — kement-se holl hep derc'hel stad eus mennozhioù an [[Arabed]].</ref> hag e felle dezhañ neuze labourat gant [[Islam|muzulmaned]] hepken. An dra nemetañ a viras outañ a zistreiñ diouzh e dad eo e nac'has an Otomaned e eilkevratiñ evit ren war ul lodenn eus o Impalaeriezh ; kompren a reas Faisal neuze ne glaske ar galloud kreiz nemet rannañ ha diskar an nerzhioù hachemit. E miz Mezheven, kevredet gant e vreur henañ Ali, roue an Hejaz (Arabia Saoudat ar C'hornôg, war aod ar [[Mor Ruz]]) hag an [[Emirelezh|emir]] [[Abdallah Iañ Jordania|Abdallah Treuzjordania]] e lakaas [[Seziz Medina|seziz war Vedina]].<br>
A-c'houde ''Unternehmen Michael'', un argadenn veur [[Alamagn|alaman]] er [[Somme (departamant)|Somme]] d'ar {{Deiziad|21|Meurzh|1918}} enep [[Bro-C'hall]] hag an R-U hag a seblante kemenn drouklamm ar Gevredidi, e tistroas Faisal da welout Djemal Pacha da c'houlenn ar [[peoc'h]] — gant ma vije lakaet e penn Siria ; pa grede d'ar jeneral e vije trec'het ar Gevredidi e nac'has kinnig an [[Emirelezh|emir]] hachemit. Hemañ, droug ennañ, a genlabouras gant ar Gevredidi evit kemer Damask e miz Here 1918 hag e kendalc'has da stourm ouzh an Otomaned e Medina, a gemeras d'an {{Deiziad|10|Genver|1919}} goude ur seziz a dregont mizvezh.<br>
Perzh a gemeras Faisal e [[gouarnamant]] nevez Damask, unan arab, hag a voe staliet goude an trec'h.
=== Goude ar Brezel-bed Kentañ ===
;Disklêriadenn Balfour
D'ar [[4 a viz Genver]] 1919 e sinas an emir Faisal ha prezidant Aozadur [[Sionouriezh|Sionour]] ar Bed (ASB), an doktor [[Chaim Weizmann]] ([[1874]]-[[1952]]), un emglev a-zivout ar c'henlabour etre an Arabed hag ar [[Yuzevien]] diazezet war disklêriadur ar politiker breizhveurat [[Arthur Balfour]] ([[1848]]-[[1930]]), ministr an Aferioù estren : en ul lizher deiziadet {{Deiziad|2|Du|1917}} da Lord Rothschild, prezidant ar gumuniezh yuzev en R-U, e tisklêrie ar ministr e save a-du gant staliadur ur Stad yuzev e [[Palestina]], a oa e dalc'h an Otomaned ha nebeut a Yuzevien enni : <blockquote style="font-size:90%;">''His Majesty's government view with favour the establishment in Palestine of a national home for the Jewish people, and will use their best endeavours to facilitate the achievement of this object, it being clearly understood that nothing shall be done which may prejudice the civil and religious rights of existing non-Jewish communities in Palestine, or the rights and political status enjoyed by Jews in any other country.''<br>"Gouarnamant He Meurdez zo savet a-du gant staliadur un annezadeg vroadel evit ar bobl yuzev e Palestina, hag e seizh gwellañ a raio evit tizhout ar pal-se, en ur embann fraezh ha sklaer eo berzet kement ober hag a c'hellfe noazhout da wirioù keodedel ha relijiel ar c'humuniezhoù nann-yuzev a zo e Palestina dija, pe d'ar gwirioù hag an dere politikel piaouet gant Yuzevien e forzh pe bro all."</blockquote>
Krediñ a rae da Faisal e vije pounneroc'h levezon ar sioniourien war politikerezh an R-U eget raktresoù Bro-C'hall a-zivout Siria, hogen biskoazh ne voe ASB evit interestoù Paris ; ouzhpenn, ne gavas an emir nemet skor klouar e-touez ar pennadurezhioù arab evit ur Stad yuzev e Palestina, ha pa vije dindan pennaoutrouniezh skañv an Arabed. Da get ez eas ar c'henlabour e dibenn ar [[bloavezhioù 1920]].
;Roue Siria
{| style="float:left; border:1px solid #a2a9b1 ; background-color:#f8f9fa; font-size:85%; margin-right:15px;"
! '''Versailles 1919'''
|- align="center"
| [[Restr:FeisalPartyAtVersaillesCopy.jpg|220px]]<br>Faysal ibn Al-Husein dirak e zileuriad
|}
E miz Genver 1919 bepred e voe Faisal ibn al-Husain e penn dileuriadur an Arabed e Kuzuliadeg ar Peoc'h e [[Versailhez|Versailles]], ma voe ar Gevredidi o kevraouiñ ar feurioù-englev etrezo hag an Impalaeriezh otoman faezhet ; eno edo [[David LLoyd George]], ministr kentañ an R-U, [[Vittorio Orlando]], hini Italia, [[Georges Clemenceau]], hini Bro-C'hall, ha [[Woodrow Wilson]], prezidant [[SUA]].
A-c'houde kemeridigezh Damask gant Breizhveuriz hag an Arabed e 1918 e sikouras Faisal da sevel ur gouarnamant arab, dindan gwarez ar Rouantelezh-Unanet, evit merañ an tiriad anvet Siria Veur : Iraq, Jordania, [[Koweit]], [[Liban]], Palestina ha Siria.<br>
Petra bennak ma c'houlennas Faisal bout e penn an tiriad-se ne voe grataet dezhañ nemet un tamm, a voe anvet [[Rouantelezh Arab Siria]] ; kement-se abalamour ma oa savet Breizhveuriz hag ar C'hallaoued enep Siria Veur adalek penn-kentañ ar c'hendivizoù ; ne anzavjont ket ar rouantelezh nevez, p'o devoa sinet an Emglev Sykes-Picot dre guzh tri bloaz kentoc'h. D'an {{Deiziad|8|Meurzh|1920}} e voe lakaet Faisal da roue evelato. Displijet e voe da lod Arabed, pa oa bet feal an Hachemited d'an Otomaned e-pad kantvedoù<ref>Efraim & Inari Karsh, ''op. cit.''</ref>, hogen a-du gant ur Stad renet gant Faisal e savas broadelourien Al-Fatat hag Al-Ahd.<br>
Mennet an tamm anezho da ziskar ar rouantelezh arab e savas Breizhveuriz hag ar C'hallaoued o mouezhioù e Kuzuliadeg [[Sanremo]] (Italia) e miz Ebrel 1920, ma voe dasparzhet leuriadurioù [[Kevredigezh ar Broadoù]] er [[Reter-Nesañ]]. Sevel enepto a reas Faisal ibn al-Husain hag e heulierien d'o zro. Goude mizvezhioù a zistabilded ha dislavaroù ar C'hallaoued e kasas ar jeneral [[Henri Gouraud]] ([[1867]]-[[1946]]) un ultimatom d'ar roue : en em zaskor pe stourm. En em zaskor a reas ar roue Faisal, pa ne felle ket dezhañ e c'houzañvje e bobl ur brezel hir enep ar C'hallaoued. E vinistr an Difenn avat a gavas gwell kas ur armeadig da glask herzel aloubadeg an enebourien. [[Fuzuilh]]où an Arabed ne voent ket evit kanolierezh ar C'hallaoued, faezhet e voe an armeadig en Emgann Maisalun e Siria ar Gwalarn d'ar 14 a viz Gouere, ha d'ar 24 a viz Gouere e voe sezizet ha kemeret Damask gant nerzhioù Gouraud. Dilezel e garg a reas ar roue, forbannet e voe, ha kerkent e voe lakaet al Leuriadur gall e Siria ha Liban e pleustr. Antronoz e voe staliet an Arab Alaa al-Din al-Darubi e penn ur bimboched a c'houarnamant ; e miz Eost ez eas Faisal ibn al-Husain d'ar Rouantelezh-Unanet da chom ; e miz Gwengolo, diwar urzhioù [[Pariz]], ar jeneral Gouraud a rannas an tiriad e meur a Stad vihan aesoc'h da vestroniañ.<br>
Bloaz rik goude e voe kinniget da Faisal ibn al-Husain kurunenn Iraq dindan Leuriadur an R-U.
;Roue Iraq
E 1920 bepred e savas ar bobl e Leuriadur Iraq ; kantadoù a soudarded vreizhveuriat a voe gloazet pe lazhet, ha mouezhioù a savas e [[Londrez|London]] evit ma vije torret al leuriadur. Pa oa tomm T. E. Lawrence ouzh Hachemited an Hejaz e klaskas pouezañ war gouarnamant an R-U evit difenn mennadoù Faisal ibn al-Husain a-c'houde trec'h ar C'hallaoued e Damask. E miz Du ez erruas breur Faisal ha kantadoù eus e zalc'hidi e Ma'an (Jordania), ma 'z embannjont e oant mennet da sailhañ war Leuriadur Bro-C'hall e Siria ha Liban ha da adlakaat Faisal da roue eno. Fiziet e voe e [[Winston Churchill]], anezhañ ministr an Trevadennoù er Reter-Nesañ, kavout un diskoulm d'an distabilded en Iraq en ur zoujañ da c'hoantoù an Hachemited ; Thomas E.Lawrence a voe anvet d'e guzulier.<br>
E-pad div sizhun e miz Meurzh 1921 e voe dalc'het Kuzuliadeg [[Kaero]] en Egipt, a vodas an holl bennadurezhioù milourel ha trevourel breizhveuriat hag a rene war Palestina (Treuzjordania enni ivez) ha [[Mesopotamia]], daou ezel arab eus Leuriadur Mesopotamia en o zouez ; "Daou-ugent Laer" ''(Forty Thieves)'' a reas W. Churchill eus perzhidi ar Guzuliadeg<ref>Lacey, ''op. cit.''</ref>. En diwezh ha diwar atiz T. E. Lawrence e tivizas an R-U lakaat Faisal ibn al-Husain da roue Iraq. Ur gudenn a savas avat, pa ne oa nemet un dornad tud en Irak a gement a ouie piv e oa Faisal : ret e voe dezhañ, gant harp an [[Diplomatiezh|diplomatez]] [[Gertrude Bell]] ([[1868]]-[[1926]]), gounit brud ha skor e pobloù ar rouantelezh nevez.
[[Restr:Coronation of Prince Faisal as King of Iraq, 1921.jpg|thumb|upright=1.7|<div style="text-align:center;">Kurunidigezh Faisal I{{añ}} Iraq</div>]]
D'an {{Deiziad|23|Eost|1921}} e voe tronet evit ren war Iraq ar Gevred, da lavarout eo proviñsoù otoman kozh [[Baghdad]], [[Basra]] ha Mosoul.<br>
E-pad e ren e vroudas ar vroadelouriezh arab, mennet ma oa da astenn e rouantelezh diwezhatoc'h war Leuriadur an R-U e Palestina ha Leuriadur Bro-C'hall e Siria ha Liban, petra bennak ma oa [[Islam sunnit|muzulmaned sunnit]] eveltañ an darn vihanañ hepken eus annezidi Iraq ; er rouantelezh vrasaet e vijent bet an darn vuiañ, hag ar [[Islam chiit|vuzulmaned chiit]] — Arabed ha [[Kurded]] Iraq — a droje da vinorelezh. Daoust dezhañ bout habask ouzh pep feiz vuzulman, ouzh ar Yuzevien hag ouzh ar Gurded e voe tamallet dezhañ e vroadelouriezh arab abalamour ma tisranne ar Gurded diouzh ar peurrest eus ar bobl.<br>
Faisal I{{añ}} Iraq a vroudas ivez tud Siria da zont da Iraq da gavout kargoù er melestradur, gant ar soñj gwellaat an darempredoù etre an div vro. Diorren a reas ar reizhiad kelenn gant kelennerien deuet eus Siria ivez, ar pezh a imoras ar bobl pa voe skrivet ganto en dornlevrioù istor e oa maread an [[Omeyad]]ed — sunnited anezho — « Oadvezh Aour » an Arabed ; ret e voe d'ar roue tennañ al levrioù-se eus ar skolioù e [[1927]].<br>
Savet e voe an hentoù etrebroadel Baghdad–Damask ha Baghdad–[[Amman]]. Dre ma oa [[eoul-maen]] kostez Mosoul e voe studiet staliañ un eoulsan evit tizhout ar Mor Kreizdouar ha diorren [[armerzh]] ar rouantelezh.<br>
Strivañ a reas ar roue da sevel Lu Iraq, hogen nac'het e voe e vennozh da lakaat e pleustr ur c'hoñje soudard.<br>
E-pad an Emsavadeg Veur e Siria ([[1925]]-[[1927]]), pa glaskas [[alawited]], chiited, [[Druzed]], [[Kristeniezh|kristenien]] ha sunnited diskar Leuriadur Bro-C'hall e Siria ha Liban, e voe klouar emzalc'h ar roue Faisal e-keñver an dispac'herien, rak kerkent ha deroù al lusk e oa aet ar C'hallaoued e darempred gantañ da glask kuzul a-zivout aferioù ar vro-se, hag o aliet en devoa da staliañ ur rener hachemit e Siria. Touellet e voe Faisal ganto avat : friket e voe an emsavadeg gant al lu gall, ne voe mui anv a lakaat Siria dindan beli an Hachemited. Meur a vroadelour sirian, a-hend-all, ne felle ket dezho bout renet gant Baghdad.<br>
Pa voe kabaduilhoù e [[Jeruzalem]] e [[1929]] etre an Arabed hag ar Yuzevien e savas Faisal a-du gant an Arabed hag e klaskas pouezañ war an R-U evit ma vije kavet un diskoulm hag a roje galloud d'an Arabed war ar Yuzevien e Palestina. Disklêriadenn Balfour a zeuas war an tabier : roue Iraq, feal d'ar pezh en devoa sinet e 1919, a gadarnaas e oa a-du evit ma teuje Yuzevien ar bed da glask repu da Balestina, hogen biken ne asantje da grouidigezh ur Stad Yuzev eno ; an diskoulm a ginnigas da Vreizhveuriz eo e vije grataet he dizalc'h da Balestina kent he c'hevrediñ gant Treuzjordania m'edo e vreur an emir Abdallah o ren abaoe 1921, pa oa hemañ ivez prest da zegemer repuidi yuzev. A-du e sajve Palestiniz gant kement-se gant ma tilezje ar sionourien o mennad da staliañ o Stad er vro. Pelloc'h e selle Faisal avat, pa oa e soñj astenn ar c'hevread da Iraq, Liban ha Siria dindan e ren, petra bennak ma ouie e oa re abred evit en ober.<br>
Er bloaz 1930 e voe sinet ur feur-emglev a genlabour gant an R-U ha rouantelezh Irak, a-c'houde kavadenn eoul-maen er vro. Kentskrid an emglev a lakae dizalc'h Iraq da ziwezh al Leuriadur e [[1932]], ha goude emezeladur ar rouantelezh e Kevredigezh ar Broadoù hag anvadur he leunc'halloudeien<ref>{{en}} [https://en.wikisource.org/wiki/Anglo-Iraqi_Treaty ''Wikisource'']</ref>. Pal gwirion an emglev-se avat e oa reiñ d'an R-U gourbrientoù milourel ha [[kenwerzh]]el en Iraq goude an dizalc'h. Gouez da W. Churchill e c'hellje Breizhveuriz derc'hel bonoù [[aerlu]] ha kaout gwir da zilec'hiañ rejimantoù forzh pegoulz « en amzer divrezel », ha da implijout an aerborzhioù, an hentoù, ar porzhioù, hag ar stêrioù « en amzer vrezel »<ref>Churchill, ''op. cit.''</ref>. En daoust d'an dizalc'h politikel da zont e sparle ar feur-emglev-se an hent d'ar Stad Arab ec'hon hag a oa mennad Faisal ibn al-Husain, dre ma tisranne Leuriadur an R-U en Iraq diouzh hini Bro-C'hall e Siria ha Liban. Ar vroadelourien arab avat a savas a-du gant ar skrid, pa welent ennañ gwellaennoù evit Palestina ha Siria. Turkia a savas enep raktresoù Faisal, pa oa aesoc'h dezhi plediñ gant div Stad arab wan eget gant ur mell hini greñv ; Egipt ivez a enebas, p'en em wele evel rener gwirion ar bed arabek.<br>
E 1932 eta e voe echu gant Leuriadur ar Rouantelezh-Unanet en Iraq ; d'an [[3 a viz Here]] ez emezelas ar rouantelezh e Kevredigezh ar Broadoù hag e voe dizalc'h Iraq da vat.<br>
E miz Gouere [[1933]] ez eas Faisal I{{añ}} Iraq da London evit gervel evezh ar pennadurezhioù a-zivout stad an Arabed e Palestina : a-c'houde donedigezh an [[nazied]] en Alamagn e oa kresket an niver a Yuzevien eus 17% eus ar boblañs e 1931 betek 34% e 1933, tra ma oa galloud politikel hag armerzhel an Arabed o wanaat ; goulenn a reas ma vije lakaet harz d'an niver a repuidi yuzev ha d'o frenadennoù gladel.<br>
E miz Eost 1933 e voe taget an [[Asirianed]], ur boblad kristen, en Iraq an Norzh, gant Lu ar rouantelezh kaset gant ar jeneral Bakr Sidqi ; 63 c'hêriadenn a voe preizhet ha kantadoù a dud a voe lazhet. An R-U a gasas un enseller da Iraq en ur c'hourc'hemenn da Faisal chom e Baghdad da gastizañ ateberien al lazhadeg, ha kristen pe vuzulman e vijent ; degemeret e voe an enseller gant ar roue e Baghdad, hogen reizhet e oa bet an afer kent an ensellout.
[[Restr:قبر الملك فيصل الاول.jpg|thumb|Bez Faisal I{{an}} Iraq e Baghdad]]
D'an 8 a viz Gwengolo 1933 e varvas Faisal I{{an}} Iraq e Bern, d'an oad a 48 vloaz, diwar ul lamm-kalon hervez an danevell ofisiel. E vab nemetañ, Ghazi, a bignas war an tron.<br>
Koulskoude, ar [[Mezegiezh|vezeien]] suis a embannas fraezh e oa yac'h ar roue pa oa erruet ; e glañvdiourez prevez a lavaras he devoa kavet azonoù eus ur pistriadur diwar [[arsenik]], ha hervez izili eus endro nesañ ar roue en devoa gouzañvet hemañ diwar boan-gof (a vez degaset gant arsenik) ha neket diwar boan-vruched (lamm-kalon). Daoust d'ar c c'horfskejadur a voe graet kent ar balzamegañ, den ne oar resis penaos e varvas Faisal ibn al-Husain.
== Levrlennadur ==
* {{en}} <span style="font-variant:small-caps;">CHURCHILL, Winston</span> (1950) : ''The Second World War – The Grand Alliance'', Penguin Books, 2008 {{ISBN|978-0-14-144174-0}}
* {{en}} <span style="font-variant:small-caps;">KARSH, Efraim</span> : ''Islamic Imperialism – A History'', Yale University Press, 2006 {{ISBN|978-0-300-10603-9}}
* {{en}} <span style="font-variant:small-caps;">KARSH, Efraim & Inari</span> : ''Empires of the Sand – The Struggle for Mastery in the Middle East, 1789-1923'', Harvard University Press, 2001 {{ISBN|978-0-674-00541-9}}
* {{en}} <span style="font-variant:small-caps;">LACEY, Robert</span> : ''The Kingdom'', Harcourt Trade Publishers, 1982 {{ISBN|978-0-00-636509-9}}
* {{en}} <span style="font-variant:small-caps;">LAWRENCE, Thomas Edward</span> : ''Seven Pillars of Wisdom'', Woodworth Publications Ltd., 2012 {{ISBN|978-1-85326-469-6}} • {{fr}} ''Les sept piliers de la asagesse '', Payot, {{ISBN|978-2-228-91875-6}}
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1885]]
[[Rummad:Marvioù 1933]]
[[Rummad:Tud Iraq]]
[[Rummad:Tud Siria]]
[[Rummad:Istor Irak]]
lbfwqtw1have4r7sd188j7saz381e71
René Bazin
0
138799
2186795
1975904
2026-03-31T17:18:04Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186795
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
{{Infobox/Titl|René Bazin|4c6099|talbenn skrivagner|fff}}
|- align="center"
| colspan="2" | [[Restr:René Bazin's Picture.jpg|220px]]<br>[[Restr:Signature of René Bazin.png|220px]]
|-
| colspan="2" | <hr>
|-
| colspan="2" | <hr>
|-
| '''Ganedigezh''' || {{Deiziad|26|Kerzu|1853}}<br>[[Anjev|Angers]]
|-
| '''Marv''' || {{Deiziad|20|Gouere|1932}}<br>[[Pariz]]
|-
| '''Stummadur''' || Skol-veur ar Gwir<br>(Paris)<br>Université Catholique<br>de l'Ouest (Angers)
|-
| '''Micherioù''' || [[Skrivagner]]<br>[[Gwir (lezenn)|Gwiraour]]<br>[[Deskadurezh|Kelenner]] war ar gwir<br>[[Kazetennerezh|Kazetenner]]
|- bgcolor="#4c6099" align="center"
| colspan="2" style="color:#fff;" | '''Oberennoù pennañ'''
|- align="center"
| colspan="2" | ''Ma tante Giron'' ([[1885]]) <br>''Une tache d'encre'' ([[1888]])<br>''La Terre qui meurt'' ([[1899]])<br>''Les Oberlé'' ([[1901]])
|}
'''René François Nicolas Marie Bazin''' ([[Anjev|Angers]], {{Deiziad|26|Kerzu|1853}} – {{Deiziad|20|Gouere|1932}}) a oa ur [[skrivagner]], [[Gwir (lezenn)|gwiraour]], [[Deskadurezh|kelenner]] war ar gwir ha [[Kazetennerezh|kazetenner]] [[Bro-C'hall|gall]].
== Buhez ==
Mab un [[alvokad]] e oa René Bazin ; e c'hoar Marie a oa mamm-gozh d'ar skrivagner [[Hervé Bazin]] ([[1911]]-[[1996]]).<br>
Goude bout bet un aotreegezh war ar Gwir e Paris e kendalc'has gant e studioù e Skol-veur [[Katoligiezh|gatolik]] Angers, ma tapas e zoktorelezh. Adalek [[1882]], d'an oad a 29 bloaz, e voe kelenner war gwir an torfedoù.<br>
E [[1876]] e timezas gant Aline Bricard ([[1855]]-[[1936]]) ; c'hwec'h merc'h ha daou vab o devoe.
A-hed e vuhez e voe tomm René Bazin ouzh an [[unpenniezh]] hag he difennerez an [[Iliz katolik roman]].
Diwezhatoc'h e voe bespennskridaozer ar gazetenn ''L'Étoile'' hag e voulc'has ''Stéphanette'', e [[romant]] kentañ, a voe embannet e [[1883]] e stumm un heuliadenn er gazetenn ''L'Union'' en Angers. Bloaz goude e voe embannet al levr.
E eil romant, ''Ma Tante Giron'', a zeuas er gouloù e [[1885]].<br>
An oberenn diwezhañ-mañ a zigoras dezhañ dorioù saloñsoù [[Lennegezh|lennegel]] Paris, ma kejas ouzh rener ar gazetenn ''Journal des débats'' ; hemañ a asantas embann e stumm un heuliadenn trede romant René Bazin, ''Une tache d'encre''.
Ken abred ha 1885 e voe lennet e oberennoù dirak Kelc'h studierien Skol-veur Angers.
E miz Du [[1887]] e kejas R. Bazin ouzh Ludovic Halévy ([[1834]]-[[1908]]), un ezel eus an ''[[Académie française]]'', hag e alias da vont e darempred gant an ti-embann bras Calmann-Lévy ; hennezh a brenas gwirioù ''Ma Tante Giron'' kent embann levr ''Une tache d'encre'' e miz Mae [[1888]], en devoe Priz an'' Académie française'' a-drugarez da Ludovic Halévy.<br>
Meur a wech e voe enoret R. Bazin gant an ''Académie''
Levrioù a-zivout e veajoù a skrivas, hag e kenlabouras gant ''La Revue des deus Mondes'' ([[1829]]-bremañ) en ur aozañ pennadoù evit meur a gazetenn.
A-c'houde [[Brezel 1870-1871]] ha faezhidigezh ar C'hallaoued e voe unan eus skrivagnerien luskad an Digollourien ''(Revanchards)'', gant e romantoù ''Les Oberlé'' ([[1901]]) ha ''Le Guide de l'Empereur'' (1901 ivez).<br>
Kement a verzh a reas''Les Oberlé'' ma voe degemeret en ''Académie française'' e [[1903]], d'an oad a 50 vloaz.
E [[1904]] e voe dilennet e kuzul-kêr [[Saint-Barthélemy-d'Anjou]], m'en devoa skrivet an darn vrasañ eus e levrioù.
E [[1915]] e voe dilennet da brezidant Gorfuniad ar gelaouennerien gristen ''(Corporation de publicistes chrétiens)'', anvet [[Sindikad]] ar gazetennerien c'hall ''(Syndicat des journalistes français)'' ivez<ref>Hag a droas da ''Union syndicale des journalistes [[CFDT]]'' e [[1989]].</ref>, hag e [[1917]] e tiazezas Burev katolik ar Wask ''(Bureau catholique de la presse)''.
E miz genver 1917 e teuas an [[islam]]oniour [[Louis Massignon]] ([[1883]]-[[1962]]) d'e skoazellañ da aozañ buheskrid ar [[penitiour]] [[Charles de Foucauld]] ([[1858]]-[[1916]]).
E [[1922]] e voe ezel eus ar ''Société royale des Sciences et Belles-lettres de Nancy'', anvet ''Académie de Stanislas'' ivez<ref>{{fr}} [https://gallica.bnf.fr/services/engine/search/sru?operation=searchRetrieve&version=1.2&startRecord=0&maximumRecords=15&page=1&collapsing=disabled&query=arkPress%20all%20%22cb34438627v_date%22%20and%20%28gallica%20all%20%22Bazin%22%29 ''Gallica'']</ref>.
D'an {{Deiziad|20|Gouere|1932}} e varvas René Bazin e Paris.
== Oberennoù ==
{|
|- valign="top"
|
* ''Stéphanette'' (1884)<ref>[http://beq.ebooksgratuits.com/vents/Bazin-Stephanette.pdf Lenn en-linenn]</ref>
* ''Ma Tante Giron'' (1885)
* ''Une tache d’encre'' (1888)<ref>[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k81144r.pdf Lenn en-linenn]</ref>
* ''Les Noellet'' (1890)
* ''Le Guide de l'Empereur'' (1890)
* ''À l’aventure (croquis italiens'') (1891)<ref>[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k107305x.pdf Lenn en-linenn]</ref>
* ''Contes en vers'' (1891)
* ''La Sarcelle bleue'' (1892)
* ''La Légende de sainte Béga'' (1892)
* ''Madame Corentine'' (1893)
* ''Sicile : croquis italiens'' (1893)<ref>[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k105820q.pdf Lenn en-linenn]</ref>
* ''Les Italiens d'aujourd'hui'' (1894)<ref>[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1058938.pdf Lenn en-linenn]</ref>
* ''Humble Amour'' (1895)<ref>[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k810554.pdf Mode Lenn en-linenn]</ref>
* ''Terre d'Espagne'' (1895)<ref name="Lenn en-linenn">[http://ebooksgratuits.com/ebooks.php?auteur=Bazin_rene Lenn en-linenn]</ref>
|
* ''En province'' (1896)
* ''Contes de bonne Perrette'' (1897)
* ''De toute son âme'' (1897)
* ''Histoire de vingt-quatre sonnettes'' (1898)
* ''La Terre qui meurt'' (1899)<ref name="Lenn en-linenn"/>
* ''Les Personnages de roman'' (1899)
* ''Croquis de France et d'Orient'' (1899)
* ''Le Guide de l'Empereur : histoire de pauvres gens'' (1901)
* ''Les Oberlé'' (1901)
* ''L'Enseigne de vaisseau Paul Henry, défenseur de la mission de Pékin'' (1902)
* ''Donatienne'' (1903)<ref name="Lenn en-linenn"/>
* ''Récits de la plaine et de la montagne'' (1904)
* ''Le Duc de Nemours'' (1905)
* ''L'Isolée'' (1905)<ref name="Lenn en-linenn"/>
|
* ''Questions littéraires et sociales'' (1906)
* ''Le Blé qui lève'' (1907)<ref>[http://www.gutenberg.org/ebooks/31154 Lenn en-linenn]</ref>
* ''Mémoires d'une vieille fille'' (1908)
* ''Le Mariage de mademoiselle Gimel, dactylographe'' (1909)
* ''La Barrière'' (1910)<ref name="Lenn en-linenn"/>
* ''La Douce France'' (1911)
* ''Davidée Birot'' (1912)<ref name="Lenn en-linenn"/>
* ''Nord-Sud, Amérique, Angleterre, Corse, Spitzberg, notes de voyage'' (1913)
* ''Gingolph l'abandonné'' (1914)
* ''Pages religieuses, temps de paix, temps de guerre'' (1915)
* ''Aujourd'hui et demain, pensées du temps de la guerre'' (1916)
* ''La Campagne française et la guerre'' (1917)
* ''Notes d'un amateur de couleur'' (1917)
* ''La Closerie de Champdolent'' (1917)<ref>''Revue des deux Mondes'', Gouere 1917, [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4318712/f5.image.r=Clohars%20Fouesnant.langFR Lenn en-linenn]</ref>
|
* ''Les Nouveaux Oberlé'' (1919)
* ''Charles de Foucauld, explorateur du Maroc, ermite au Sahara'' (1921)<ref name="Lenn en-linenn"/>
* ''Il était quatre petits enfants : histoire d'une famille française'' (1922)
* ''Contes et Paysages (en province)'' (1923)
* ''Le Conte du triolet'' (1924)<ref>[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k81221c.pdf Lenn en-linenn]</ref>
* ''Baltus le Lorrain'' (1926)<ref name="Lenn en-linenn"/>
* ''Paysages et pays d'Anjou'' (1926)
* ''Fils de l'Église'' (1927)
* ''Les Trois Peines d'un rossignol'' (1927)
* ''Pie X'' (1928)
* ''Le Roi des archers'' (1929)
* ''Magnificat'' (1931)
* ''Champdolent'' (1931)
* ''La Faneuse endormie et autres nouvelles'' (1949)
|}
== Sinema==
E [[1927]] e voe graet ur [[film]] digomz diwar ''La Terre qui meurt'' gant Jean Choux<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0195337/?ref_=nv_sr_2 ''Internet Movie Database'']</ref> ur film komz a voe e [[1936]] savet gant Jean Vallée<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0143929/?ref_=nv_sr_1 ''Internet Movie Database'']</ref>.
== Notennoù ==
{{Daveoù|bannoù=3}}
{{DEFAULTSORT:Bazin, Rene}}
[[Rummad:Skrivagnerien c'hall an XIXvet kantved]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1853]]
[[Rummad:Marvioù 1932]]
69skjq3ow186loxm2zmlxxt7jjio0u1
Dilestradeg Alhucemas
0
138927
2186853
2143434
2026-04-01T08:55:43Z
Dishual
612
2186853
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Dilestradeg Alhucemas''' zo un dilestradeg [[Arme Spagn|soudarded spagnol]] e [[Maroko]], en [[Al Hoceima]] (''Alhucemas'' e spagnoleg, ''Biya'' pe ''Taɣzut'' e [[berbereg]]) d'an 8 a viz Gwengolo 1925. Ur bagad soudarded c'hall a oa ganto ivez. Da-heul e teuas dibenn [[Republik ar Rif]].
[[File:14._La_playa_de_Morro_Nuevo_en_los_días_del_desembarco.jpg |thumb|Dilestradeg arme Spagn e 1925 en Alhucemas.]]
==Brezel ar Rif==
Gant [[feur-emglev Fes]] e 1912 e oa bet roet ar Rif da Spagn. E gwirionez ne weled soudard estren ebet er Rif.
E deroù 1921 e fellas d'ar jeneral [[Manuel Fernández Silvestre]] kas e arme di hag e 1921 e c'hoarvezas [[Emgann Annual]] ma voe pulluc'het an arme spagnol gant re Abd el-Krim. Goude an trec'h-se e teuas [[hini Monte Arruit]] ([[El Arroui]], en [[arabeg]]) war Spagn adarre.
E 1925 e kouezhas Abd el-Krim war an arme c'hall, ma c'hoarvezas d'ar C'hallaoued evel d'ar Spagnoled en Annual.
Goude emgann Annual n'halle ket arme Spagn adc'hounit an dachenn kollet. Klask a rejod mirout ouzh kresk tachenn an emsaverein
==An dilestradeg==
Dilestret e voe 13.000 soudard spagnol kaset eus [[Ceuta]] ha [[Melilla]] gant listri spagnol ha gall. E penn an oberiadenn edo Rener Arme Spagn, ar jeneral [[Miguel Primo de Rivera]], hag e penn an arme dilestret en aod bae Alhucemas edo ar jeneral [[José Sanjurjo]], dindanañ edo soudarded ar jeneraled a oa e penn brigadennoù Ceuta ha Melilla, [[Leopoldo Saro Marín]] ha [[Emilio Fernández Pérez]]. E-touez ofiserien an oberiadenn edo ar c'horonal [[Francisco Franco]], a voe anvet da jeneral brigadenn goude an oberiadenn.
Bloavezhioù goude e voe studiet an dilestradeg-se gant ar jeneral stadunanat [[Dwight D. Eisenhower|Eisenhower]] evit prientiñ e zilestradeg e [[Normandi]].
==Renerien an oberiadenn==
* '''Pennrener''': jeneral [[Miguel Primo de Rivera]].
* '''Rener war zouar''': jeneral [[José Sanjurjo Sacanell]].
* '''Rener en oabl''': jeneral Soriano.
* '''Rener war vor''': amiral Guerra.
=== Arme Spagn ===
* '''Nerzhioù war zouar (war-dro 13.000 den):'''
<!--
** '''Agrupació oriental (I Graó):''' 2 banderes del Terç de la [[Legió espanyola|Legió]], 7 tabors de [[Regulars]], [[Batallons d'Àfrica]] 3 i 8; 1 bateria d'obusos de 105 mm i 2 de 75; una unitat d'enginyers, una altra d'intendència, i una tercera de Sanitat. Comandaments: general [[Leopoldo Saro Marín]], tinent coronel [[Miguel Campins]], coronels [[Francisco Franco Bahamonde]] i [[Emilio Esteban Infantes]].
** '''Agrupació occidental (II Graó):''' 1 bandera del Terç, 2 tabors de Regulars, 1 ''harka'' de Forces Indígenes, forces de la [[Mehal'la]] Indígena; 1 Batalló Expedicionari d'Infanteria de Marina; 1 bateria d'obusos de 105 mm i 2 de 75; una unitat d'enginyers, una altra d'intendència, i una tercera de sanitat. Comandaments: general [[Emilio Fernández Pérez]], coronels [[Manuel Goded Llopis]] i [[Adolfo Vara del Rey]]
* '''Forces navals (amiral Guerra i contraalmirall García):'''
-->
[[File:Seaplane carrier Dédalo, September 1925.jpg|300px|thumbnail| Al lestr douger Dédalo, gwelet eus ur c'harr-nij gall d'an 08/09/1925, e bae [[Alhucemas]].]]
<!--
** 2 [[Cuirassat]]s: [[Cuirassat Jaime I|"Jaime I"]] i [[Cuirassat Alfonso XIII|"Alfonso XIII"]].
** 4 [[Creuer (vaixell de guerra)|Creuers]]: "[[Creuer Méndez Núñez|Méndez Núñez]]", "[[Creuer Blas de Lezo|Blas de Lezo]]", "[[Creuer Navarra|Victoria Eugenia]]" i "[[Creuer protegit Extremadura|Extremadura]]".
** 1 [[Portahidroavions]]: [[Dédalo (1922)|"Dédalo"]].
** 2 [[Destructor]]s: [[destructor Alsedo|"Alsedo"]] i [[destructor Velasco|"Velasco"]](el primer d'ells, no va intervenir finalment en estar en proves i el segon, per ser abordat pel Canalejas, després de la qual cosa va haver de retirar-se).
** 7 [[Canoner]]s: "[[Classe Cánovas del Castillo|Cánovas del Castillo]]", "[[Canalejas]]", "[[Eduardo Dato]]", "*Lauria", "*Laya", "[[Classe Recalde|Recalde]]" i "Almirante Bonifaz".
** 11 [[Guardacostes]]: "Uad Muluya", "[[Uad Kert]]", "Uad Martin", "Uas Ras", "Uad Lucus", "Uad Torga", "Tetuán", "Ardía", "Larache", "Alcázar" i "Xauen".
** 6 [[torpediner|Torpeder]]s [[Classe T1]]: "T-1", "T-11", "T-16", "T-18" i "T-22".
** 7 [[Guardapesques]]: "Mariner Jarano", "Cardólo", "Maquinista Macias", "*Condestable Zaragoza", "Marinero Gante", "Torpedista Hernández" i "Contramaestre Castelló".
** 4 [[Remolcador]]s.
** 2 [[Aljub]]s: "Àfrica" i "I".
** 26 barcasses de desembarcament tipus K de 300 Tn.
** 27 [[Transport]]s.
-->
* '''Aernerzhioù (jeneral Soriano):'''
** 3 skouadrennig (div rann e pep hini : ur rann anaout, hag ur rann bombezañ)
** 6 dournijerez chase - anaout[[Savoia S-16]]
** 6 dournijerez bombezañ [[Machi M-18*AR]]
<!--
** 1 globus captiu tipus [[Avorio Prassone]] d'1.100 m3
** 1 [[dirigible]] semirígid de [[Stabilimento di Costruzzioni Aeronautiche|SCA]] de 1500 m3
-->
** 2 garr-nij [[Junkers F-13]] eus ar [[Kroaz Ruz|Groaz ruz]].
[[File:Battleship Paris.png|300px|thumbnail| Al lestr hobregonet '''Paris''' er bloaz [[1914]].]]
===Al listri gall===
* Dindan an amirall Hallier:
** 1 lestr-hobregonet: "[[Paris (lestr)|Paris]]".
** 2 vorreder: "Metz" ha "Strasbourg".
** 2 lestr-tarzher: "Anammite" ha "Tonkinois".
** 2 monitors avisos: "Reims" hag "Amiens"-
** 1 lestr-stlej.
** 1 batalhon troadeien morlu.
* '''Aernerzhioù'''
** 1 skouadrennig bombezañ: [[Farman Goliath]] gant 6 karr-nij.
==Film==
Ur film zo bet savet gant skinwel Spagn (RTE) war-dro 1980, diwar-benn an dilestradeg.
{{DEFAULTSORT:Alhucemas}}
[[Rummad:Brezel ar Rif]]
[[Rummad:Dilestradegoù]]
99k2caazw69abinu2la0beo44eogjqs
Suzanne Bianchetti
0
139032
2186802
2107474
2026-03-31T17:19:53Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186802
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
{{Infobox/Titl|Suzanne Bianchetti|d6c6a2|talbenn film|000}}
|- align="right"
| colspan="2" | [[Restr:Suzanne Bianchetti.jpg|240px]]
|-
| colspan="2" | <div style="height:6px; background-color:#d6c6a2;"></div>
|-
| '''Ganedigezh''' || {{Deiziad|24|C'hwevrer|1889}}<br>[[Pariz]]<br>{{Bro-C'hall}}
|-
| '''Marv''' || {{Deiziad|17|Here|1936}}<br>[[Pariz]]<br>{{Bro-C'hall}}
|-
| colspan="2" | <div style="height:3px; background-color:#d6c6a2;"></div>
|-
| '''Micher''' || [[Aktour]]ez
|-
| colspan="2" | <div style="height:3px; background-color:#d6c6a2;"></div>
|-
| '''Filmoù<br>pennañ''' || ''Napoléon'' ([[1927]])<br>''Cagliostro'' ([[1927]])<br>''Violettes impériales'' ([[1932]])
|}
'''Suzanne Bianchetti''' ([[Pariz]], {{Deiziad|24|C'hwevrer|1889}} – {{Deiziad|17|Here|1936}} a oa un [[aktour]]ez [[Bro-C'hall|c'hall]] er [[sinema]] digomz.
E deroù ar [[bloavezhioù 1900]] e c'hoarias Suzanne Bianchetti en he [[film]] kentañ, ha buan e voe unan eus aktourezed muiañ-karet ar C'hallaoued. Kounet eo hiziv evit he ferzh e ''Napoléon vu par Abel Gance'' ([[1927]]) ma c'hoarias [[Marie-Antoinette Bro-C'hall]].<br>
Labourat a reas gant an darn vuiañ eus pennoù ar sinema digomz, evel [[Antonin Artaud]] hag ar ganerez [[Damia (kanerez)|Damia]].
== Filmlennadur darnel ==
[[Restr:S. Bianchetti 1925 L'heureuse mort Film poster.jpg|right|300px]]
[[Restr:S. Bianchetti 1932 Violettes impériales Film poster.png|right|300px]]
;[[1917]]
* ''La femme française pendant la guerre'' (filmaozer : Alexandre Devarennes)
;[[1918]]
* ''Riquette se marie'' (A. Devarennes)
* ''Riquette et le nouveau riche'' (A. Devarennes)
;[[1919]]
* ''Trois familles'' (A. Devarennes)
* ''Sa gosse'' (Henri Desfontaines)
;[[1920]]
* ''Flipotte'' (Jacques de Baroncelli)
* ''La marseillaise'' (H. Desfontaines))
* ''Agénor, chevalier sans peur'' (Lucien Callamand, Floury)
;[[1921]]
* ''Une brute'' (Daniel Bompard)
* ''Le rêve'' (J. de Baroncelli)
* ''Le père Goriot'' (J. de Baroncelli)
* ''Soirée de réveillon'' (Pierre Colombier)
;[[1922]]
* ''Les mystères de Paris'' (Charles Burguet)
* ''Jocelyn'' (Léon Poirier)
;[[1923]]
* ''L'affaire du courrier de Lyon'' (L. Poirier)
* ''La légende de sœur Béatrix'' (J. de Baroncelli)
;[[1924]]
* ''Violettes impériales'' (Henry Roussel)
* ''L'enfant des halles'' (René Leprince)
* ''La flambée des rêves'' (J. de Baroncelli)
;[[1925]]
* ''L'heureuse mort'' (Serge Nadejdine)
* ''Madame Sans-Gêne'' (Léonce Perret)
* ''La Brière'' (L. Poirier)
* ''Le nègre blanc'' (S. Nadejdine, Nicolas Rimsky, Henry Wulschleger)
* ''La ronde de nuit'' (Marcel Silver)
* ''Les aventures de Robert Macaire'' (Jean Epstein)
;[[1927]]
* ''Napoléon vu par Abel Gance'' (Abel Gance)
* ''Casanova'' (Alexandre Volkoff)
* ''Amours exotiques'' (L. Poirier)
;[[1928]]
* ''Verdun, visions d'histoire'' (L. Poirier)
;[[1929]]
* ''Embrassez-moi'' (RobertPéguy, Max de Rieux)
* ''Cagliostro'' (Richard Oswald)
* ''Les mufles'' (R. Péguy)
* ''L'éternelle idole'' (Guido Brignone)
;[[1930]]
* ''Princes de la cravache'' (Marcel L. Wion)
;[[1931]]
* ''Le roi de Paris'' (Léo Mittler)
* ''Verdun, souvenirs d'histoire'' (L. Poirier)
;[[1932]]
* ''La folle nuit'' (Robert Bibal)
* ''Violettes impériales'' (H. Roussel)<ref>Eil kentel an hevelep film bet savet e 1924.</ref>
;[[1935]]
* ''Aux portes de Paris'' (Charles Barrois, J. de Baroncelli)
* ''Napoléon Bonaparte'' (A. Gance)<ref>Eil kentel ''Napoléon vu par Abel Gance'' 1927.</ref>
;[[1936]]
* ''L'appel du silence'' (L. Poirier)
== ''Prix Suzanne-Bianchetti'' ==
Pried e oa Suzanne Bianchetti d'an aktour hag istorour ar sinema [[René Jeanne]] ([[1887]]-[[1969]]). Pa varvas an aktourez e 1936 d'an oad a 47 vloaz e krouas René Jeanne ur Priz evit enoriñ an aktourezed yaouank.<br>
[[Junie Astor]] ([[1912]]-[[1967]]) e voe al loreadez kentañ, e [[1937]], ha [[Camelia Jordana]] (*[[1992]]) a voe enoret e [[2018]]<ref>{{fr}} [http://www.lefigaro.fr/culture/2018/06/18/03004-20180618ARTFIG00303-la-societe-des-auteurs-et-compositeurs-dramatiques-distingue-blanche-gardin-et-camelia-jordana.php ''Le Figaro'', 19 Mezheven 2018]</ref>.<br>
D'ur gwaz e voe roet ar Priz e [[1959]] : da [[Roger Dumas (aktour)|Roger Dumas]] ([[1932]]-[[2016]]), evit e berzh er film ''Rue des Prairies'' (1959).
[[Restr:Camelia Jordana Globes de cristal 2018.jpg|thumb|upright=0.9|<div style="text-align:center;">'''Camelia Jordana'''<br>Priz Suzanne-Bianchetti 2018</div>]]
{|
|-
! colspan="5"| Listenn darnel loeridi ''Prix Suzanne-Bianchetti''
|- valign="top"
|
*'''[[1937]]''' [[Junie Astor]]
*[[1938]] [[Janine Darcey]]
*[[1939]] [[Sylvia Bataille]]
*'''[[1940]]''' [[Micheline Presle]]
*[[1947]] [[Simone Signoret]]
*[[1948]] [[Odile Versois]]
*[[1949]] [[Arlette Thomas]]
*'''[[1950]]''' [[Christiane Lénier]]
*[[1951]] [[Nadine Alari]]
*[[1952]] [[Nadine Basile]]
*[[1953]] [[Etchika Choureau]]
*[[1954]] [[Marina Vlady]]
*[[1955]] [[Geneviève Kervine]]
|
*[[1956]] [[Annie Girardot]]
*[[1957]] [[Anne Doat]]
*[[1958]] [[Pascale Petit (aktourez)|Pascale Petit]]
*[[1959]] [[Roger Dumas (aktour)|Roger Dumas]]
*'''[[1960]]''' [[Perrette Pradier]]
*[[1961]] [[Renée-Marie Potet]]
*[[1962]] [[Corinne Marchand]]
*[[1963]] [[Marie Dubois]]
*[[1964]] [[Colette Castel]]
*[[1965]] [[Macha Méril]]
*[[1966]] [[Geneviève Bujold]]
*[[1967]] [[Caroline Cellier]]
*[[1968]] [[Danièle Évenou]]
|
*'''[[1970]]''' [[Ludmila Mikaël]]
*[[1972]] [[Bulle Ogier]]
*[[1974]] [[Isabelle Adjani]]
*[[1976]] [[Isabelle Huppert]]
*'''[[1980]]''' [[Dominique Laffin]]
*[[1987]] [[Juliette Binoche]]
*[[1988]] [[Marianne Basler]]
*'''[[1990]]''' [[Dominique Blanc]]
*[[1991]] [[Anouk Grinberg]]
*[[1993]] [[Charlotte Kady]]
*[[1994]] [[Isabelle Carré]]
*[[1995]] [[Clotilde Courau]]
*[[1996]] [[Sandrine Kiberlain]]
|
*[[1997]] [[Charlotte Kady]]
*[[1998]] [[Virginie Ledoyen]]
*[[1999]] [[Marianne Basler]]
*'''[[2000]]''' [[Audrey Tautou]]
*[[2001]] [[Barbara Schulz]]
*[[2002]] [[Françoise Gillard]]
*[[2003]] [[Mélanie Doutey]]
*[[2004]] [[Sara Forestier]] ha [[Sophie Quinton]]
*[[2005]] [[Chloé Lambert]]
*[[2006]] [[Nathalie Boutefeu]]
*[[2007]] [[Déborah François]]
*[[2008]] [[Clotilde Hesme]]
*[[2009]] [[Astrid Bergès-Frisbey]]
|
*'''[[2010]]''' [[Élodie Navarre]]
*[[2011]] [[Anaïs Demoustier]]
*[[2012]] [[Marie Kremer]]
*[[2013]] [[Pauline Étienne]]
*[[2014]] [[Adèle Haenel]]
*[[2015]] [[Marine Vacth]]
*[[2016]] [[Camille Cottin (aktourez)|Camille Cottin]]
*[[2017]] [[Suliane Brahim]]
*[[2018]] [[Camelia Jordana]] ►
|}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://www.imdb.com/name/nm0080572/?ref_=nv_sr_1 ''Internet Movie Database'']
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Aktourezed Bro-C'hall]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1889]]
[[Rummad:Marvioù 1936]]
5lj1l6uwk0yf6g5derr4lhqoagse24b
Zuzana Čaputová
0
140231
2186835
1833711
2026-04-01T01:08:36Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2186835
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:ZuzanaCaputovaPokracujeVKampani-Orez-IMG 0394-SF.jpg|thumb|upright=1.4|Zuzana Čaputová e 2019]]
'''Zuzana Čaputová''', ganet Strapáková d'an [[21 a viz Even]] [[1973]], zo ur bolitikourez, alvokadez ha stourmerez [[slovak]]. Dilennet eo bet da brezidantez ar vro, kadoriet e vo d'ar [[15 a viz Even]] [[2019]]. Čaputová e vo ar c'hentañ maouez hag ar yaouankañ e penn ar vro abaoe deroù istor [[Republik Slovakia]] e 1993, pa vo kadoriet d'an oad a 45 vloaz.
Da gentañ penn eo bet brudet dre he stourm a-enep ul lastezerezh kontammus e [[Pezinok]], al lec'h ma veve. Enoret e oa bet evit ar stourm-se gant ar [[Goldman Environmental Prize]] e 2016.
== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20190228050712/https://www.zuzanacaputova.sk/ Lec'hienn ofisiel Zuzana Čaputová]
{{DEFAULTSORT:Caputova, Zuzana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1973]]
[[Rummad:Politikourien Slovakia]]
[[Rummad:Alvokadezed]]
dxp2l5awbp1qzse6w9jnz9o5d7v68ed
2186837
2186835
2026-04-01T06:43:56Z
Dishual
612
2186837
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:ZuzanaCaputovaPokracujeVKampani-Orez-IMG 0394-SF.jpg|thumb|upright=1.4|Zuzana Čaputová e 2019]]
'''Zuzana Čaputová''', ganet Strapáková d'an [[21 a viz Even]] [[1973]], zo ur bolitikourez, alvokadez ha stourmerez [[slovak]]. Dilennet eo bet da brezidantez ar vro, kadoriet e vo d'ar [[15 a viz Even]] [[2019]]. Čaputová e vo ar c'hentañ maouez hag ar yaouankañ e penn ar vro abaoe deroù istor [[Republik Slovakia]] e 1993, pa vo kadoriet d'an oad a 45 vloaz.
Da gentañ penn eo bet brudet dre he stourm a-enep ul lastezerezh kontammus e [[Pezinok]], al lec'h ma veve. Enoret e oa bet evit ar stourm-se gant ar [[Goldman Environmental Prize]] e 2016.
== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20190228050712/https://www.zuzanacaputova.sk/ Lec'hienn ofisiel Zuzana Čaputová]
{{DEFAULTSORT:Caputova, Zuzana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1973]]
[[Rummad:Politikourien Slovakia]]
[[Rummad:Alvokadezed]]
fha7buxce1nbg6g3thhht0kl9c8eb3y
Yann-Vari ar Yann
0
141161
2186806
2119185
2026-03-31T17:20:03Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186806
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Skrivagner
| anv = Yann-Vari ar Yann
| skeudenn = Portrait_de_J.-M._Le_Jean.png
| ment =
| alc'hwez =
| anv mat = Jean-Marie Le Jean
| anv pluenn =
| obererezh = Barzh, troour
| deiziad ganet = d'an 16 a viz Even 1831
| lec'h ganet = e [[Plounerin]], {{Treger}}
| deiziad marv = d’an 24 a viz Genver 1877
| lec'h marv = e [[Pariz]], {{Bro-C'hall}}
| yezh = Brezhoneg
| luskad =
| rumm =
| enorioù =
| oberennoù pennañ =
| traoù ouzhpenn =
| sinadur =
| ment sinadur =
| lec'hienn =
}}
'''Yann-Vari ar Yann''', ''Eostik Koat an Noz'' e [[anv-pluenn]], bet ganet d'ar [[16 a viz Mezheven]] [[1831]] e [[Plounerin]] ha marvet d’an 24 a viz Genver [[1877]] e [[Pariz]]<ref>Faos eo deiz e varv roet gant [[Taldir Jaffrennou|Taldir]], [[Kamilh ar Merser a Erm]] hag [[Abeozen]], met adkavet eo bet ar meneg e marilhoù Pariz, ken e c’hellas Lukian Raoul kinnig ar reizhadenn en e ''Geriadur ar skrivagnerien…'', 1992.</ref>, a oa ur skolaer, ur [[barzh]], ur saver kantikoù ha kontadennoù, hag un troour brezhonek. Degemeret e voe e [[Breuriez Breiz]], ma kemeras an [[anv-barzh]] ''Barzh Koat an Noz’’. Sinañ a rae ''I. M ar Yann’’, ''K.'' ha ''Kloarek Koat ann Noz'' ivez.
==Buhez==
Dre ma oa dianav e dad e voe roet dezhañ anv-familh e vamm, Barba. E 1851 e voe degemeret e Skol normal [[Sant-Brieg]], ma tapas e desteni-gouestoni evit an deskadurezh kentañ e 1853.
Skolaer e voe e [[Lokenvel]] (1856), e [[Gwengamp]] (1857), e [[Tredarzeg]] (1857), e Gwengamp adarre (1860), e [[Pontrev]] (1871) hag e [[Koedlinez]]. Div wech ec'h intañvas pa varvas bloaz goude an dimeziñ e briedoù Aglae an Troadeg (1858) ha Mari Frañseza Gwionvarc’h (1859). E drede pried, Aogustina Robillard, a varvas e 1870<ref>Lec’hienn e barrez c’hinidik, Plounerin.</ref> pe e zispartjont e 1872 <ref>Hervez Lukian Raoul, ''op. cit.''</ref>.
Sammet gant e walleurioù en em daolas d’an evañ ken e voe kaset da skol Goedlinez, met rediet e voe da reiñ e zilez. Neuze e tivizas mont da Pariz e 1875, ma varvas e 1877.
E 1856 en devoa kejet ouzh [[Yann-Vari ar Skourr]] a vourre skorañ ar varzhed vrezhonek ha a oakustum da baeañ o mizoù moullañ evit ar follennoù-distag.
Ur barzh brezhonek priziet e voe, pa lakaas embann meur a varzhoneg er gelaouenn ''Revue de Bretagne et de Vendée’’ ha war follennoù distag. Lakaet da ezel Breuriez Breiz gant [[Teodor Kervarker]] e kavas an tu da rebechiñ dezhañ e emzalc’h aotrouniek.
;Skrivagner katolik
Sevel a reas kantikoù ha barzhonegoù istorel war ar [[Iliz katolik roman|feiz kristen]] e Breizh. Diwar goulenn [[Augustin David]],[[eskob]] [[Eskopti Sant-Brieg|Sant-Brieg]], e savas ul [[Levr oferenn|levr-oferenn]] [[latin]] ha brezhonek, ''Parrosian romen, latin ha brezonek, a zo ebarz oferennou ha gousperou ar zuliou hag ar goueliou, ha re ann holl zent'', ne chomas anezhañ nemet ur c'hant skouerenn bennak a oa bet gwerzhet a-raok tan-gwall al levrdi Vatar e [[Roazhon]].
==Barzhonegoù==
*''Burzudo Breiz'', e Taldir, ''[[Breiziz 1810-1910]]''.
*''Breiz'', e Kamilh ar Merser a Erm, ''Les Bardes et Poètes Nationaux de la Bretagne armoricaine''.
*''Barzed Arvor'', e Kamilh ar Merser a Erm, ''Les Bardes et Poètes Nationaux'', hag er ''Revue de Bretagne et de Vendée'' e [[1864]].
*''Miz Mae'', er Revue de ''Bretagne et de Vendée'', 1864.
*''Kroaziou Arvor'', Gwengamp, [[1866]].
*''An Nevez-Amzer'', er ''Revue de Bretagne et de Vendée'', 1866.
*''Ar Goanv e Breiz'', er ''Revue de Bretagne et de Vendée'', 1866.
*''An Hanv, er ''Revue de Bretagne et de Vendée'', [[1867]].
*''Ar Vreiz, er ''Revue de Bretagne et de Vendée'', 1867.
*''Kastell Tonkedeg’’, er ''Revue de Bretagne et de Vendée'', [[1869]].
*'’Élégie = Gwelvan, er ''Revue de Bretagne et de Vendée'', [[1870]].
*''Gwerz Brezelourien Breiz-Izel, er ''Revue de Bretagne et de Vendée'', 1870.
*''Ar jouiz Braz, er ''Revue de Bretagne et de Vendée'', [[1873]].
*''Ar Rag-eost e Breiz-Izel, er ''Revue de Bretagne et de Vendée'', 1873.
== Follenn-distag ==
* [https://fv.kan.bzh/chant-01518.html ''Breuriez Breiz d’he fennsturier, an Ao. Kervarker’'].
==Komz plaen==
*''Bleo gwenn Lemier’’, e ''[[Feiz ha Breiz]]'', [[1866]], pp. 197-198.
==Troidigezhioù==
*''An diou Vreiz'', kanaouenn, diwar ''Les deux Bretagnes''.
*''Parrosian romen latin ha brezonek a zo ebarz oferennou ha gousperou ar zuliou hag ar goueliou, ha re ann holl zent'', Roazhon, H. Vatar, [[1874]]. Levr-oferenn latin ha brezhonek savat diwar goulenn an eskob, Augustin David.
==Levrlennadurezh==
* Kamilh ar Merser a Erm, ''Les Bardes et Poètes Nationaux de la Bretagne armoricaine’’, Dinarzh, 1911.
* ''An Oaled (Le Foyer breton)'', niv. 37.
*''Ar furcher brezhonek : I. M. ar Yann'', ur pennad gant [[Loeiz Dujardin|L. Lok]], moullet war ar gazetenn [[Arvor]] niv. 121<ref>[https://web.archive.org/web/20190728162554/http://mnesys-viewer.archives-finistere.fr/accounts/mnesys_cg29/datas/medias/collections/bibliotheque/presse/4MI026/FRAD029_4MI_026_1943_05_02_001_1943_05_30_004.pdf Arvor niv. 121]</ref>, 9 Mae 1943, p. 2. Adembannet dindan an titl « Yann-Vari ar Yann (1831-187?) » . E-barzh ''Hor skrivagnerien, 2'', Mouladurioù Hor Yezh, 1995.
* Lukian Raoul, ''Geriadur ar skrivagnerien hag ar yezhourien vrezhonek'', Embannadurioù Al Liamm, 1992. pennad : Le Jean, Jean-Marie.
==Notennoù ha daveennoù==
{{Daveoù}}
{{Wikimammenn|Oberour:Yann-Vari ar Yann}}
{{DEFAULTSORT:Yann, Yann-Vari ar}}
[[Rummad:Troourien vrezhonek]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1831]]
4jeg5x943evqhjjz0nskfb9t6nyu3lb
Louis Giblat
0
141237
2186782
1844138
2026-03-31T17:17:27Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186782
wikitext
text/x-wiki
'''Louis Giblat''', pe '''Louis Giblat de Bronac''', ganet d'ar [[4 a viz Meurzh]] [[1879]] e [[Pariz]], marvet d'an [[20 a viz Gouere]] [[1927]], oa kazetenner, skrivagner ha dourlivour.
Dimezet e oa da Jeanne Le Goaziou, merc'h d'ar mouller breizhat brudet.
==Oberennoù==
*''[[Bien fol est qui s'y fie]]'', [[1900]]
*''[[Lueurs de rêve]]'', [[1905]]
*''[[Bois ton sang]]'', [[1911]]
*''[[Pennou kalet Plouenan]]'' (''[[Têtes dures]]''), 1911, troidigezh vrezhonek gant [[Loeiz Gourlet]]
*''[[Le Bazvalan]]'', [[1913]]
*''[[La Geste de Franche-Epée]]'', [[1921]]
{{DEFAULTSORT:Giblat, Louis}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1879]]
[[Rummad:Marvioù 1927]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
[[Rummad:Skrivagnerien Bro-C'hall]]
ozk455lvaoj9netl164c0d6a17qxu8i
Gilles de Kerampuil
0
141259
2186777
1857471
2026-03-31T17:17:13Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186777
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
''' Gilles de Kerampuil''' (Gilles de Saisy de Kerampuil), ganet e [[1530]], marvet d'an [[29 a viz Gwengolo]] [[1578]] e [[Roazhon]], oa ur beleg breizhat, chaloni, ha person parrezioù [[Motrev]], [[Kleden]], ha [[Treogan]].
Lakaet en deus e [[brezhoneg]] ul levr relijion savet gant ar [[jezuist]] [[izelvroat]] [[Petrus Canisius]] da stourm ouzh ar [[Protestantiezh|brotestantiezh]].
==Troidigezh==
*Petrus Canisius, ''Catechism hac instruction egvit an catholicquet Meurtbet Necesser en Amser-presant'', [[Pariz]], [[Jacques Keruer]], [[1576]].
==Liamm diavaez==
*[https://www.persee.fr/doc/bec_0373-6237_1895_num_56_1_462818 Gilles de Kerampuil, éditeur des Heures bretonnes - Bibliothèque de l'école des chartes. 1895, tome 56. pp. 229-230]
{{DEFAULTSORT:Kerampuil, Gilles de}}
[[Rummad:Beleien Breizh]]
[[Rummad:Troourien vrezhonek]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1530]]
[[Rummad:Marvioù 1578]]
fed4s0sgnxix4kpn0fptmwsxd7aglgr
Paul de Geslin
0
142627
2186791
2055469
2026-03-31T17:17:54Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186791
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Paul de Geslin.jpg|thumb|Paul de Geslin]]
'''Paul de Geslin''' (''Paul Alexandre de Geslin de Kersolon''), ganet d'ar [[27 Meurzh]] [[1817]] e [[Roazhon]] ha marvet d'an [[28 Du]] [[1888]] e [[Versailles]], oa beleg ha skrivagner.
Skrivet en deus ingal evit kazetenn e dad, ''[[L'Ouvrier]]'', a gaver kalz skridoù tennet anezhi ha troet e brezhoneg e-barzh ''[[Feiz ha Breiz]]''.
Pennskridaozer ar gazetenn sizhuniek ''[[Le Clocher]]'' e voe.
==Oberennoù==
* [[1891]] : ''Le Père de Geslin de Kersolon d'après ses souvenirs. Hommage de ses Amis'' (2 levrenn), [[Pariz]], [[Blériot]] ha [[Gautier]].
;Jean Loyseau
* [[1863]] : ''Lettres sur la vie d'un nommé Jésus'', Paris, Blériot.
* [[1864]] : ''Rose Jourdain'', Paris, Blériot.
* 1864 : ''Bas les masques'', Paris, Blériot.
* [[1866]] : ''Les bons apôtres'', Paris, Blériot.
* [[1872]] : ''Pouvoir et liberté'', Paris, [[C. Dillet]].
* [[1873]] : ''Mémoires de Propre-à-rien'', Paris, C. Dillet.
* [[1875]] : ''Les lys et les roses'', Paris, C. Dillet.
* [[1876]] : ''Le bâton perdu'', Paris, C. Dillet.
* [[1877]] : ''Les noces d'or de Jupiter'', Paris, Blériot.
* [[1881]] : ''Les Sept colonnes du Temple. Flora'', Paris, C. Dillet.
* [[1883]] : ''Pas méchant'', Paris, Blériot ha Gautier.
* 1883 : ''Trop belle'', Paris, Blériot ha Gautier.
==Oberennoù troet e brezhoneg==
* ''Goalen eured ar Verc'hez Vari'', troet gant [[Goulven Morvan]] hag embannet war ''Feiz ha Breiz'' e [[1874]].
* ''Clenvet ar gear'', troet gant Goulven Morvan hag embannet war ''Feiz ha Breiz'' e 1874 ha [[1875]] (8 rann).
* ''[[Couent Vicovaro]]'', troet gant Goulven Morvan (diwar ''Le couvent de Vicovaro'') hag embannet war ''Feiz ha Breiz'' e 1875.
* ''[[Histor Coll-Bara]]'', troet gant [[Yann-Vari Nedeleg]] (diwar ''Mémoires de Propre-à-rien'', 1873)<ref>Jean Loyseau, [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k58232678 ''Mémoires de Propre-à-rien - Tome premier''], 1873</ref>{{,}}<ref>Jean Loyseau, [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k58233132 ''Mémoires de Propre-à-rien - Tome deuxième''], 1873</ref> hag embannet e 44 rann war ''Feiz ha Breiz'' e [[1876]] ha [[1877]].
==Troidigezhioù==
* [[1850]] : [[Thomas a Kempis]], ''La Vallée des lis'', [[Avignon]], [[Seguin aîné]].
* [[1852]] : [[Augustin Theiner]], ''Jean Henri, comte de Frankenberg, cardinal-archevêque de Malines, primat de Belgique, et sa lutte pour la liberté de l'Église et pour les séminaires épiscopaux, sous l'empereur Joseph II'', [[Louvain]], [[C. J. Fonteyn]].
* 1852 : Augustin Theiner, ''Histoire du pontificat de Clément XIV, d'après des documents inédits des archives secrètes du Vatican'', Paris, [[Firmin Didot]].
==Liamm diavaez==
*{{fr}} [http://www.liberius.net/articles/L_abbe_Geslin_de_Kersolon.pdf Ur restr pdf diwar e benn]
==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Geslin, Paul de}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1817]]
[[Rummad:Marvioù 1888]]
[[Rummad:Beleien Breizh]]
[[Rummad:Skrivagnerien Breizh]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
[[Rummad:Troourien c'hallek]]
1lhzy2zb19zomj6vp23mmnfmd9223ay
Louis-Gaston de Ségur
0
142649
2186784
1901837
2026-03-31T17:17:32Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186784
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Gaston de Ségur (1820-1881).jpg|thumb|right|Louis-Gaston de Ségur]]
'''Louis-Gaston de Ségur''', ganet e [[1820]] e [[Pariz]] ha marvet eno e [[1881]], a oa un diplomat gall, deuet da vout beleg, hag ur skrivagner gallek.
Mab e oa da [[Sofia Rostopchina]], kontez Segur, skrivagnerez c'hallek brudet a orin rus.
==Oberennoù troet e brezhoneg==
* [[1874]] : ''Trede urs Sant-Frances'', troet gant [[Goulven Morvan]], [[Brest]], [[Jean-Baptiste Le Fournier|J.-B. Le Fournier hena]].
* [[1878]] : ''Ar Revolusion'', troet gant [[Arsène de Kerangal]] diwar ''La Révolution''<ref>Mgr de Ségur, [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k54264104 ''La Révolution''], 1861.</ref>, embannet war [[Feiz ha Breiz]].
* [[1915]] : ''Er Gomunion santél dré en eutru Ségur'', [[Henbont]], [[impr. de C. Normand]]
== Notenn ==
{{Daveoù}}
{{Commons|Category:Louis Gaston Adrien de Ségur}}
{{DEFAULTSORT:Segur, Louis Gaston de}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1820]]
[[Rummad:Marvioù 1881]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
[[Rummad:Skrivagnerien Bro-C'hall]]
[[Rummad:Beleien Bro-C'hall]]
765zp44urs6p9o4tovb106eqoxiq6xt
Leanez (gwastellenn)
0
142898
2186781
1978846
2026-03-31T17:17:25Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186781
wikitext
text/x-wiki
[[Skeudenn:Religieuses au chocolat.jpg|thumb|Teir leanez dre [[chokolad]]]]
Ul '''leanez'''<ref>''Geriadur ar Geginouriezh'', p. 83</ref> pe ur '''''religieuse''''' (hervez ar galleg) zo ur wastellenn savet diwar [[toaz puf]] ha [[dienn gwastell]], dre [[chokolad]] pe dre [[kafe|gafe]] peurliesañ. Ijinet e vije bet e-tro [[1856]] e ti [[Frascati]] e [[Pariz]]<ref>{{cite web|url=https://web.archive.org/web/20141006085846/http://www.pourquoicomment.fr/pourquoi-la-patisserie-la-religieuse-porte-t-elle-ce-nom-2/|title=''Pourquoi comment''|accessdate=21 EBR 20}}</ref>.
Hervez tud all e c'hallje bezañ koshoc'h c'hoazh ha bezañ deveret diouzh ur meuz ijinet e 1540 gant [[Panterelli]], keginer e lez ar rouanez [[Caterina de' Medici]] ha kempennet en {{XVIIIvet kantved}} gant [[Marie-Antoine Carême]]<ref>{{cite web|author=je parle américain, the online diary of an American in Paris |url=http://jeparleamericain.com/la-religieuse-%E2%80%94-the-nun/ |title=La Religieuse — “The Nun” « je parle américain |publisher=Jeparleamericain.com |date=2011-07-25 |accessdate=2012-08-26}}</ref>.
==Daveoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Gwastellennoù]]
j3ymwtrskabc4xk74uyq5oi4zpza2uw
Emgann Ocaña
0
145684
2186851
2077695
2026-04-01T08:53:59Z
Dishual
612
2186851
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:Soult2.jpg|thumb|Ar marichal Soult]]
'''Emgann Ocaña''', unan eus emgannoù [[Brezel dieubidigezh Spagn]], a c'hoarvezas d'an [[19 a viz Du]] [[1809]] war zouar kumun [[Ocaña]], e [[proviñs Toledo]], etre un arme c'hall a 40 000 soudard war-droad, 6 000 a gezeg, kalz a ganolioù, kaset gant ar marichal [[Soult]], a-enep un [[Arme Spagn|arme spagnol]] a 51 869 soudard, ha 5766 den war varc'h, gant 55 pezh artilherezh, dindan ar jeneral [[Juan Carlos de Aréizaga|Aréizaga]].
Un trec'h a bouez bras e voe d'ar C'hallaoued, ha 19 000 Spagnol a voe lazhet pe gloazet pe prizoniet diwar 51 000 soudard. Dleet e oa an trec'h da rejimant ar varc'hegerien ha goaferien bolonat.
Neuze ne voe ket arme spagnol ebet ken da virout ouzh ar C'hallaoued da aloubiñ kreisteiz ar rouantelezh.
[[Rummad:Brezel Dizalc'hiezh Spagn]]
[[Rummad:Emgannoù Spagn|Ocana]]
[[Rummad:Emgannoù Napoleon|Ocana]]
[[Rummad:Emgannoù 1809]]
[[Rummad:Emgannoù an XIXvet kantved]]
do2tattfm4fpw3ur9yd8ocxcjju3l62
Birago Diop
0
146329
2186769
1981514
2026-03-31T17:16:23Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186769
wikitext
text/x-wiki
Ur skrivagner hag ur barzh eo '''Birago Diop''' (12 a viz Kerzu 1906 e Ouakam, Dakar, Senegal - 25 a viz Du 1989 e Dakar) anavezet da gentañ evit e zarempredoù gant ar morianerezh, ha dre ma a oa bet lakaet dre skrid kontadennoù hengounel al lennegezh afrikan dre gomz, da skouer ''Kontadennoù Amadou Koumba.'' Hervez komzoù Roland Colin, drezo "en doa digoret Birago Diop unan eus an hentoù a gas d'ar Spered morian afrikan". Plijout a rae da Léopold Sedar Senghor ivez lakaat dre skrid kontadennoù "a veze renevezet gant Birago Diop o vezañ troet e galleg, gant un arz, o toujañ ouzh ijin ar galleg - ar "yezh-se a habaskted hag a onestiz" - , a zalc'he er memes koulz holl vertuzioù ar yezhoù morian afrikan. N'eus netra da welet gant Kamanda evit bezañ sellet pizh evel bezañ tost outañ. Un akt a zroukrañs hag a dizereadegezh eo ar c'hoant liammañ Birago Diop gant Kama Sywor Kamanda.
== Buhezskrid ==
Desavet oa bet Birago Diop, mab Ismael ha Sokhna Diawara, gant e vamm hag he breudeur henañ. Ganet e oa bet ha kresket e Ouakam e-lec'h ma heulias er memes koulz an deskadurezh koranek ha skol Frañs. Chom a reas e Frañs evit e studioù a vedisin loened e skol vroadel medisined loened Tolosa ha degemer a reas an diplom e 1934; kejañ gant Léopold Sedar Senghor ha kevrediñ a reas gant emsav ar morianerezh. O labourat evel medisin loened ar strouezheg e meur a vro afrikan (Sudan, Aod an Olifant, Volta Uhel, Maoritania) e voe dedennet Birago Diop gant ar c'hontadennoù a veze bev e meur a lodenn eus an Afrika Kornogel Frañs. Dastum a reas neuze kontadennoù ha fablennoù ar griot Amadou Koumba hag o lakaat a reas dre skrid evit e zastumad kentañ bet embannet e 1947.
Anvet e voe gant ar prezidant Léopold Sédar Senghor kannad Senegal e Tunis etre 1960 ha 1963.
E 1964 e tigoras klinik loened ar Poent E e Dakar. Dimezet en doa gant Marie-Louise Paule Pradère.
== Oberennoù ==
=== Kontadennoù ===
* ''Les Contes d'Amadou Koumba'', Paris, Fasquelle, coll. « Écrivains d'Outre-Mer », 1947
** Rééd. Paris/Dakar, Présence Africaine, 1960
* ''Les Nouveaux Contes d'Amadou Koumba'', rakskrid gant [[Léopold Sédar Senghor]], Présence Africaine, 1958
* ''Contes et Lavanes'', Présence Africaine, 1963 - Grand prix littéraire d'Afrique noire (1964.)
* ''Contes d'Awa'', Dakar, Les Nouvelles Éditions Africaines, 1977
* ''Samba-de-la-Nuit''
* ''Les mamelles''
=== Barzhoniezh ===
* ''Leurres et Lueurs'', Présence Africaine, 1960.
« Souffles », barzhoneg brudet Birago Diop embannet en dastumad-mañ a oa dija embannet en ur stumm berr, en ''Anthologie de la nouvelle poésie nègre et malgache'' gant [[Léopold Sédar Senghor]], embannet e 1948.
* ''L'Os de Mor Lam'', Dakar, Les Nouvelles Éditions Africaines, 1966. Lakaet e oa bet da vezañ c'hoariet gant Peter Brook e Théâtre des Bouffes du Nord, e [[Pariz]] e [[1979]]. Troet e oa bet en hebraeg gant Ouriel Zohar ha lakaet da vezañ c'hoariet e Teatr Technion en Haïfa, hag e Skolioù-meur Murcia hag Alicante e [[Spagn]] e [[1995]].
=== Kounskridoù ===
* ''La Plume raboutée'', Présence Africaine / Les Nouvelles Éditions Africaines, 1978
* ''À Rebrousse-temps'', Présence Africaine, 1982
* ''À Rebrousse-gens'', Présence Africaine, 1985
* ''Du Temps de...'', Paris, L'Harmattan, coll. « Mémoires africaines », 1987
* ''Et les yeux pour me dire'', Paris, L'Harmattan, coll. « Mémoires africaines », 1989
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Diop, Birago}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1906]]
[[Rummad:Marvioù 1989]]
[[Rummad:Skrivagnerien Senegal]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
88x72ee7fqtk7m92oj0319d4yjm2i5q
Georg V Hannover
0
146463
2186774
1978939
2026-03-31T17:17:02Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186774
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Georg V.(Hannover) 1861 (1).JPG|thumb|Georg V. von Hannover]]
'''Georg V''', Roue [[Hannover]] hag eil Dug Cumberland ha Teviotdale ([[Berlin]], [[27 Mae]] [[1819]] – [[Pariz]], [[12 Mezheven]] [[1878]]), a voe diwezhañ [[Rouantelezh Hannover|Roue Hannover]].
== Buhez ==
=== Orin ha bugaleaj (1819–1851) ===
Ar priñs Georg Friedrich Alexander Karl Ernst August a oa mab da [[Ernst August Iañ Hannover|Ernst August I{{añ}}]] eus an tiegezh alaman-saoz Hannover ha d'e wreg [[Friederike von Mecklenburg-Strelitz]]. Ur c'henderv d'ar rouanez [[Victoria (Rouantelezh-Unanet)|Victoria]] e oa.<br>
Tremen a reas e vugaleaj e Berlin hag e Bro-Saoz. War-lec'h fin an unaniezh etre Breizh-Veur ha Hannover ha tronidigezh e dad e teuas da vout hêr ar gurunenn, hogen chom a reas hêr lezennel ar roue [[George III]] betek ganedigezh merc'h ar rouanez Victoria, ar [[Victoria von Sachsen-Coburg-Gotha|briñsez Victoria]], e 1840.
=== Skoazeller ar sevenadur ===
Ar roue Georg a oa [[Frañmasonerezh|frañmason]] ha Mestr Bras strollad Hannover (''Großloge von Hannover') adalek [[1857]] betek e zivodadur e [[1866]]<ref>Lennhoff, Eugen & Posner, Oskar (1932) : ''Internationales Freimaurer-Lexikon''. München : Almathea-Verlag, 1980 {{ISBN|978-3-85002-038-1}}</ref>.
Dindan ren Georgs V e kreskas buan-ha-buan buhez ar sonerezh-lez e Hannover. Kemer a reas perzh ennañ dre ma oa [[piano]]our ha sonaozer e-unan. War-dro 200 oberenn zo bet savet gantañ, en o zouesk [[lied]]où, laz-kanaouennoù ha kensonadurioù. Daoust ma plije dezhañ muioc'h hesonoù [[italian]] ha ma oa levezonet ganto en e oberennoù, e kasas war-raok labour e gempredidi evel [[Louis Hector Berlioz|Hector Berlioz]], [[Robert Schumann]], [[Richard Wagner]] ha [[Johannes Brahms]].
==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Marvioù 1878]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1819]]
[[Rummad:Rouaned Hannover]]
[[Rummad:Tiegezh Hannover]]
n8thv3g0540xcfxajirdunrzr6lte6d
Georges Dumézil
0
148345
2186775
1999537
2026-03-31T17:17:05Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186775
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Skrivagner
| anv = Georges Dumézil
| skeudenn = Dumezil_Georges.jpg
| ment =
| alc'hwez =
| anv mat =
| anv pluenn = Georges Marcenay
| obererezh = Lizheregour, istorour ar relijionoù, [[Antropologiezh|denoniour]]
| deiziad ganet = {{Deiziad|4|Meurzh|1898}}
| lec'h ganet = e Pariz
| deiziad marv = {{Deiziad|11|Here|1986}}
| lec'h marv = e Pariz
| yezh = Galleg
| luskad =
| rumm =
| enorioù = Officier de la Légion d'honneur<br>Croix de guerre 1914-1918<br>Commandeur des Palmes académiques<br>Docteur honoris causa de l'université d'Uppsala (1955)<br>Docteur honoris causa de l'université de Liège (1979)<br>Prix mondial Cino-Del-Duca (1984)
| oberennoù pennañ =
| traoù ouzhpenn =
| sinadur = Envoi Dumézil à Halbwachs.JPG
| ment sinadur =
| lec'hienn =
}}
'''Georges Dumézil''' a zo ul lizheregour, istorour ar relijionoù hag un [[Antropologiezh|denoniour]] [[Bro-C'hall|gall]], ganet d'ar {{Deiziad|4|Meurzh|1898}} e [[Pariz]] 12vet, ha marvet d'an {{Deiziad|11|Here|1986}} en hevelep kêr, er 5vet arondisamant.
E labour war ar [[Kevredigezh|c'hevredigezhioù]] hag ar [[relijion]]où indezeuropat o deus digoret selloù nevez war an enklaskoù istorel hag ar skiantoù denel. Arveret e veze kalz a yezhoù gantañ da geñveriañ testennoù kozh eus meur a sevenadur indezeuropat. Gant ar [[gwengelouriezh|wengelouriezh]] hag ar relijionoù da gentañ-penn.
Georges Dumézil a oa dedennet ivez gant yezhoù ha danevelloù eus [[Azia ar C'hreiz]].
== Teorienn an teir c'harg ==
[[Restr:Georges_Dumezil,_Les_dieux_souverains_des_Indo-Europeens_maitrier.jpg|thumb|''Doueed souveren an Indezeuropiz'', 1977]]
Diskouezet en deus e vez kavet e-barzh an danevelloù hengounel europat ur sell war kevredigezhioù aozet hervez teir c'harg :
* karg ar sakr hag ar riegezh
* karg ar brezel
* karg ar c'henderc'h hag ar gouennadur
An aozadur-se gant teir c'harg a vez kavet ivez e-barzh :
* ar [[Gwengelouriezh|gwengeloù]] ;
* an danevelloù diazez evel re [[Henroma]] ;
* an ensavadurioù sokial evel ar c'hastaoù en India ;
* urzhioù ar [[Renad Kozh]], anezho kloer, noblañs ha [[Trede-urzh|Trede Stad]].
Dumézil en deus kroget gant e studioù oc'h ober ''gwengelouriezh keñveriet''. Deskoniet e oa da gentañ gant Antoine Meillet, a-raok ma voe dilezet en-dro gant e geneiled peogwir o devoa rebechet dezhañ e arver eus ar vitologiezh evit e studioù lennegel, hag e zoare da blegañ ar fedoù evit klotañ gant e deorienn.
Pa reas anaoudegezh gant sevenadur an Oseted (diskennidi d'ar [[Skited]] studiet a-raok gant Vsevolod Miller), e kendalc'has war an hent-se. Soñjal a rae d'ar re-se e oant diskennidi da bobl wengelel an ''Narted'' hag a zo tost a-walc'h da wengeloù Indezeuropiz (damheñvel eo an euzhviled hag an erevent). Ouzhpenn eo rannet pobl an ''Narted'' e tri rummad :
* ar re greñv o spered (''zund''), an ''Alægatæ'' ;
* ar re greñv o c'horf, an ''Æhsærtæggatæ'' ;
* ar re binvidik gant o chatal, ar ''Boratæ''.
Embann a reas ur pennad e [[1930]], « La Préhistoire indo-iranienne des castes », e lec'h ma keñverie ar gevredigezh kasta [[India|Indez]] gant an hini a veze kavet en Iran en henamzer. Bro [[Iran]] eo ar vro [[Islam|vuzulman]] nemeti a zo kloareged enni.
E [[1938]] e studias karg ar riegezh er c'hevredizhioù indezeuropat o keñveriañ ar vrahmaned indiat hag ar flamined roman . Ar flamined a vere kehel an doueed [[Yaou (doue)|Jupiter]], [[Meurzh (doue)|Mars]] ha Quirinus, tri doue hag a glot gant an teir c'harg, ar sakr, an nerzh brezelel, hag ar frouezhusted. Karg ar sakr (pe ar riegezh) zo kenaozet gant daou neuz :
* ur stumm danvezel, eztaolet dre al lezennoù hag ar barnerezh, ha gwriziennet er bed-mañ ;
* ur stumm all liammet ouzh ar galloud ha gwriziennet er bed all.
Adkavet e vez ar patrom-se e kevredigezh ar grennamzer gant an ''oratores'' (ar c'hloer), ar ''bellatores'' (an noblañs) hag al ''laboratores'' (an trede-stad).
Er ''[[Mahābhārata|Mahabharata]]'' e ra ivez pep haroz hervez ar patrom drifonktionel, da lavaret eo, hervez plas ha karg an doue liammet ouzh an haroz.
== Oberennoù ==
* ''Le Festin d'immortalité - Étude de mythologie comparée indo-européenne'', sa thèse, Annales du Musée Guimet, 1924
* ''Le Crime des Lemniennes - Rites et Légendes du monde égéen'', 1924, sa thèse complémentaire ;
* ''Le Problème des Centaures - Étude de mythologie comparée indo-européenne '', Annales du Musée Guimet, 1929
* ''Légendes sur les Nartes, suivies de cinq notes mythologiques'', Paris, Honoré Champion, "Bibliothèque de l'Institut français de Léningrad", tome XI, 1930.
* ''La Langue des [[Oubic'heg|Oubykhs]]'' (I, Grammaire ; II, Textes traduits et commentés ; III, Notes de vocabulaire), 220 p. grand format, Paris, Honoré Champion, 1931.
* ''Ouranos-Varuna - Essai de mythologie comparée indo-européenne'', Maisonneuve, 1932.
* ''Introduction à la grammaire comparée des [[Yezhoù kaokazek|langues caucasiennes du nord]]'', 152 p. grand format, Paris, Honoré Champion, 1931.
* ''Flamen-Brahman'', 1935
* ''Mythes et dieux des Germains - Essai d'interprétation comparative'', Presses universitaires de France, 1939
* ''Mitra-Varuna - Essai sur deux représentations indo-européennes de la Souveraineté'', Presses universitaires de France, 1940 [[iarchive:MN41367ucmf 1/page/n3|Scan]] (Version originale, Français)
* ''Jupiter Mars Quirinus'', composé de :
** ''Essai sur la conception indo-européenne de la société et sur les origines de Rome'', Gallimard, 1941
** ''Naissance de Rome'', Gallimard, 1944
** ''Naissance d'archanges - Essai sur la formation de la religion zoroastrienne'', Gallimard, 1945
** Explication de textes indiens et latins, Gallimard, 1948
* ''Les Mythes romains'', composé de :
** ''Horace et les Curiaces'', Gallimard, 1942
** ''Servius et la Fortune - Essai sur la fonction sociale de louange et de blâme et sur les éléments indo-européens du cens romain'', Gallimard, 1943
** ''Tarpeia - Cinq essais de philologie comparée indo-européenne'', Gallimard, 1947
* ''Loki'', G.P. Maisonneuve, 1948
* ''L'Héritage indo-européen à Rome'', Gallimard, 1949
* ''Le Troisième Souverain'', G.P. Maisonneuve, 1949
* ''Les Dieux indo-européens'', Presses universitaires de France, 1952
* ''Rituels indo-européens à Rome'', Klincksieck, 1954
* ''Déesses latines et mythes védiques '', Latomus, 1956
* ''Aspects de la fonction guerrière chez les Indo-Européens'', Presses universitaires de France
* ''Contes et légendes des Oubykhs'', Institut d'ethnologie, 1957
* ''Contes lazes'', Institut d'ethnologie, 1957
* ''L’Idéologie tripartite des Indo-Européens'', Latomus, 1958
* ''Études oubykhs'', A. Maisonneuve, 1959
* ''Les Dieux des Germains, essai sur la formation de la religion scandinave'', Presses universitaires de France, 1959
* ''Documents anatoliens sur les langues et les traditions du Caucase'', A. Maisonneuve, 1960-1967
* ''Le Livre des héros, légendes ossètes sur les Nartes'', Gallimard, 1965
* ''La Religion romaine archaïque, avec un appendice sur la religion des Étrusques '', Payot, 1966 [https://archive.org/details/GeorgesDumzilLaReligionRomaineArchaaqueBookZZ.org]
* ''Mythe et Épopée'', son œuvre majeure<ref>Cite journal, volume 185, 1974, https://www.persee.fr/doc/rhr_0035-1423_1974_num_185_1_10103 pages 3–8</ref> :
** ''L’Idéologie des trois fonctions dans les épopées des peuples indo-européens'', Gallimard, 1968
** ''Types épiques indo-européens : un héros, un sorcier, un roi'', Gallimard, 1971
** ''Histoires romaines'', Gallimard, 1973<ref>Cite journal, volume 29, 1974, pages 749–752</ref>
* ''Idées romaines'', Gallimard, 1969
* ''Heur et Malheur du guerrier, aspects de la fonction guerrière chez les Indo-Européens'', Presses universitaires de France, 1969
* ''Du mythe au roman, la Saga de Hadingus et autres essais'', Presses universitaires de France, 1970
* ''Fêtes romaines d’été et d’automne, suivi de Dix Questions romaines '', Gallimard, 1975
* ''Le Verbe oubykh, études descriptives et comparatives'', Académie des inscriptions et belles-lettres, 1975
* ''Les Dieux souverains des Indo-Européens'', Gallimard, 1977
* ''Romans de Scythie et d’alentour '', Payot, 1978
* ''Mariages indo-européens, suivi de Quinze Questions romaines'', Payot, 1979
* ''Apollon sonore et autres essais'', Gallimard, 1982
* ''La Courtisane et les Seigneurs colorés, et autres essais - 25 esquisses de mythologie'', Gallimard, 1983
* '' Le Moyne noir en gris dedans Varenne - Sotie nostradamique'', Gallimard, 1984
* ''L’Oubli de l’homme et l’honneur des dieux'', Gallimard, 1985
* ''Entretiens avec Didier Eribon'', Gallimard, coll. Folio, 1987
* ''Le Roman des jumeaux - Esquisses de mythologie'', embann dalif Joël Grisward, Gallimard, 1994
==Daveoù==
{{DEFAULTSORT:Dumezil, Georges}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1898]]
[[Rummad:Marvioù 1986]]
[[Rummad:Yezhoniourien Frañs]]
[[Rummad:Istorourien Bro-C'hall]]
[[Rummad:Izili an Académie française]]
[[Rummad:Urzh ar Palmes académiques]]
ir2qi0wv6sgwogj8ppi7cerarenpiqu
Edmund Husserl
0
148445
2186771
2159870
2026-03-31T17:16:38Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186771
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Edmund_Husserl_1900.jpg|thumb|Edmund Husserl (1900)]]
'''Edmund Gustav Albrecht Husserl''' ([[8 Ebrel|8]] [[8 Ebrel|Ebrel]] [[1859]] e Proßnitz, [[Impalaeriezh Aostria]] - [[27 Ebrel|27]] [[27 Ebrel|Ebrel]] [[1938]] e [[Freiburg im Breisgau]])<ref>{{Cite book|author=David Woodruff Smith|title=Husserl|edition=2.|date=2013|isbn=978-0-415-62257-8}}</ref> a voe ur prederour, ur matematikour ha diazezour an [[anadennoniezh]] (Fenomenologiezh). Sellet e vez outañ evel unan eus ar brederourien levezonusañ er {{XXvet kantved}}.
Husserl a studias ar [[matematik]] e skol-veur [[Leipzig]] gant Karl Weierstraß ha Leo Koenigsberger, hag ar [[prederouriezh|brederouriezh]] gant [[Franz Brentano]] ha Carl Stumpf<ref>{{Cite book|author=Jonathan Kearns Cooper-Wiele|title=The totalizing act : key to Husserl's early philosophy|publisher=Kluwer Academic Publishers|date=1989|isbn=0-7923-0077-7}}</ref>. A-c'houde 1887 e kelennas ar brederouriezh e skol-veur [[Halle (Saale)|Halle]], diwezhatoc'h e skol-veur Georg-August e [[Göttingen]] hag erziwezh e skol-veur [[Freiburg im Breisgau]]. E 1928 ez eas war e leve hep paouez e oberenn brederouriezhel.
E 1907 e savas un hentenn anvet ''Phänomenologischen Reduktion,'' hag a chomo ur patrom evitañ da zerc'hel e labourioù kentañ, hag e tiorroas ur gwel eus ar c'healiadur trehontel ("ideologiezh trañsandantel") displeget en e oberennoù diwezhañ.
Galloud preder Husserl a vez santet c'hoazh hiziv, dreist-holl en Alamagn hag e Frañs. E-touez ar re levezonet bras gantañ e c'haller menegiñ [[Martin Heidegger]], Oskar Becker, Ludwig Ferdinand Clauß, Eugen Fink, Edith Stein, Günther Anders. Max Scheler, Alfred Schütz, [[Jean-Paul Sartre]], [[Maurice Merleau-Ponty]], Emmanuel Levinas hag ur bern re all.
==Dielloù Husserl==
* [https://web.archive.org/web/20130305095730/http://hiw.kuleuven.be/hua/ Husserl-Archives Leuven] [[Leuven]]
* [http://www.husserl.uni-koeln.de/ Husserl-Archiv Köln]
* [https://web.archive.org/web/20211203055223/http://www.husserlarchiv.de/ Husserl-Archiv Freiburg]
* [https://web.archive.org/web/20171023120038/https://www.newschool.edu/nssr/husserl/ Husserl Archiv an der New School] ([[New York]])
* [http://www.umr8547.ens.fr/ Archives Husserl de Paris] en ''[[École normale supérieure]]'', [[Pariz]].
==Daveoù==
{{DEFAULTSORT:Husserl, Edmund}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1859]]
[[Rummad:Marvioù 1938]]
[[Rummad:Prederourien Alamagn]]
[[Rummad:Prederourien an XXvet kantved]]
[[Rummad:Prederourien an XIXvet kantved]]
[[Rummad:Skolveuridi Alamagn]]
qmud9232l0yyjar9soohio7ao1x3nm6
Emgann Bailén
0
148878
2186848
2008388
2026-04-01T08:53:04Z
Dishual
612
2186848
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:La_Rendición_de_Bailén_(Casado_del_Alisal).jpg|thumb|upright 1.6|Emzaskor Bailén]]
'''Emgann Bailén''' zo un emgann e [[1808]] e [[Spagn]] en [[Andalouzia]] ma voe trec'het un arme c'hall gant un [[Arme spagn|arme spagnol]].
[[Rummad:Emgannoù 1808]]
[[Rummad:Emgannoù|Bailén]]
[[Rummad:Brezel Dizalc'hiezh Spagn]]
[[Rummad:Emgannoù an XIXvet kantved]]
e3z7zbna6jj7corrcsu0td0ecrrybwa
2186849
2186848
2026-04-01T08:53:13Z
Dishual
612
2186849
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:La_Rendición_de_Bailén_(Casado_del_Alisal).jpg|thumb|upright 1.6|Emzaskor Bailén]]
'''Emgann Bailén''' zo un emgann e [[1808]] e [[Spagn]] en [[Andalouzia]] ma voe trec'het un arme c'hall gant un [[Arme Spagn|arme spagnol]].
[[Rummad:Emgannoù 1808]]
[[Rummad:Emgannoù|Bailén]]
[[Rummad:Brezel Dizalc'hiezh Spagn]]
[[Rummad:Emgannoù an XIXvet kantved]]
6y2p33vh0nzztznpenpg3at1kdrl9nc
Emgann Medina de Rioseco
0
150366
2186850
2077693
2026-04-01T08:53:39Z
Dishual
612
2186850
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[file:Monumento-batalla-de-Rioseco-20060826-05.jpg|thumb|Monumant d'an harozed spagnol a stourmas ouzh an alouber gall.]]
[[File:Escena_de_la_Guerra_del_Francès.jpg|thumb|Un emgann e-kerzh [[Brezel Dizalc'hiezh Spagn]].]]
[[File:El general Joaquín Blake y Joyes, por Manuel Ojeda.jpg|thumb|left|Joaquín Blake y Joyes, [[kabiten jeneral]] an [[Arme Spagn|arme spagnol]]. Livour dianav, XIXvet kantved.]]
'''Emgann Medina de Rioseco''', pe '''emgann ar Moclín''', eo an anv roet d'ur c'hrogad brezel hag a c'hoarvezas d'ar 14 a viz Gouhere [[1808]] nepell diouzh [[Medina de Rioseco]], hiziv e [[proviñs Valladolid]], e-kerzh [[Brezel Dizalc'hiezh Spagn]].
E penn an arme spagnol e oa daou jeneral : [[García de la Cuesta]] ha [[Joaquín Blake]], dirak ar marichal gall [[Jean-Baptiste Bessières]].
Trec'h e voe ar C'hallaoued, ha meneget eo an trec'h-se war [[bolz-enor Pariz]], ma'z eo merket "M. del Rioseco".
==Istor==
Goude trec'h an arme c'hall d'an 12 a viz Mezheven en [[emgann Cabezón]] ez eas lod eus an arme da gêr [[Valladolid]], dilezet ganti tri devezh war-lerc'h.
[[Rummad:Brezel Dizalc'hiezh Spagn]]
[[Rummad:Emgannoù Spagn|Medina]]
[[Rummad:Emgannoù Napoleon|Medina]]
[[Rummad:1808]]
[[Rummad:Emgannoù an XIXvet kantved]]
1qhw05y98ktahz8i25lj44hjrpjwa38
Jean Mabire
0
153179
2186779
2012302
2026-03-31T17:17:19Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186779
wikitext
text/x-wiki
'''Jean Mabire''' (ganet d'an [[8 a viz C'hwevrer]] [[1927]] e [[Pariz]] ha marvet d'an [[29 a viz Meurzh]] [[2006]] e [[Sant-Maloù]]) a oa ur [[skrivagner]], ur c'hazetenner hag ur [[Skridvarnerezh|skridvarner]] [[Bro-C'hall|gall]]. Daoust ma oa bet sinet e oberennoù gant e anv, e arveras ivez al lesanvioù Didier Brument, Éric Dubecquet hag Henri Landemer. Jean Mabire a oa tost d'ar [[GRECE]], un aozadur studi war ar sevenadur europat hag e istor. Emsaver e-touez ar rannvroelourion norman e oa, ha broudet e veze an nevezpaganiezh gantañ. Kalzik levrioù en deus skrivet war an istor, dreist-holl war prantad an [[Eil Brezel-bed]] hag ar [[Waffen-SS]].
== Buhezskrid ==
Ganet eo Jean Mabire e Pariz en un tiegezh a [[Bayeux|Vayeux]] hag a [[Vire (kêr)|Vire]], hag e [[skolaj Stanislas]] e reas e studi, e-lec'h ma tapas ur [[Bachelouriezh|vachelouriezh]] war ar [[prederouriezh|brederouriezh]]. Kenderc'hel a reas en [[École nationale supérieure des arts appliqués et des métiers d'art]] en ur stourm en [[UNEF]].
E [[1949]] e krogas gant e labour pa savas ar gelaouenn rannvroelour ''Viking'' hag a voe renet gantañ betek [[1955]] (heuliet e voe gant ar c'helaouennoù ''Heimdal'' hag ''Haro''). E goñje-soudard en doas graet e [[1950]] ha [[1951]] en [[École des troupes aéroportées]] e [[Pau]], e-lec'h ma tapas e vreved harzlammer. Aspirant e Batalhon harzlammerien 1{{añ}} e [[Montalban|Montauban]] e oa hag isletanant e oa pa yeas kuit.
E [[1954]] e krouas ur stal graferezh gant e wreg e [[Cherbourg]], anvet « ''Les Imagiers normands'' ». Adc'halvet e voe e miz Here [[1958]] evit ur bloavezh en [[Brezel Aljeria|Aljeria]], (e [[Skikda|Philippeville]]), gant an 12{{vet}} ''Bataillon de chasseurs alpins'', e penn ur bagad gant div drederenn a [[islam|vuzulmaned]] ennañ. Dizengalvet e voe e miz Here [[1959]]. Meur a vedalenn a voe deroet dezhañ evit e ofisoù : ''Croix de la Valeur militaire'', ''Croix du combattant'' ha''Médaille commémorative des opérations de maintien de l'ordre en Algérie''. Oc'h embann ur gelaouadenn a zek pennad anvet ''Conversations et réalités algériennes'' e ''La Presse de la Manche'' e c'hounezas e arouez lennegezh kentañ : ar priz [[François-Jean Armorin]] e [[1961]].
Dre e vicher kazetenner e embannas Jean Mabire ar braz eus e oberennoù. E [[1956]] e voe tutaet gant ''La Presse de la Manche'' evel kelaouer a-raok kenlabourat er c'helaouennoù ''Historia'', ''Défense de l'Occident'' (gant [[Maurice Bardèche]]), ''L'Esprit public,'' ''Europe-Action'' , hag ''[[Éléments]] en diwezh. Stourm a rae evit ur vroadelouriezh hag a zastum holl bobloù Europa evit difenn meizad ur « sokialouriezh europat ». Ur vraz a levezon en deus bet war ur rummad emsavourien hag o deus dilezet tamm-ha-tamm an [[OAS (Organisation Armée Secrète)|OAS]] evit mont davet an « [[Nouvelle Droite]] ». Diwezhatoc'h e tisplegas Jean Mabire pal e ober : « tennañ splet eus faezh Aljeria C'hall evit desachañ an dreistbevourion da stourm evit brudañ ha diorren ur Frañs europat ».
E-touez diazezourion an ''Union pour la région normande'' e [[1968]] a oa Mabire (gant ar c'hannad Pierre Godefroy ha Didier Patte) ha prezidant-a-enor e oa eus ar [[Mouvement normand]] krouet e [[1971]]. Kemer a reas perzh er GRECE (''Groupement de recherche et d'études pour la civilisation européenne''). Labourat a reas e ''Minute'' a-raok mont da labourat en tiez-embann (pergen evit ar rummad-levrioù « ''Les Grandes Aventures Maritimes'' » en ti-embann Versoix, heuliet gant ar rummad-levrioù « ''Action'' » gant an ti-embann ''Art et Histoire d'Europe''), ha dalc'het ez eus bet gantañ ur gronikenn e ''National-Hebdo'' betek e varv. Perzh a gemeras e niverennoù kentañ ''[[La Nouvelle Revue d'histoire]]'', renet gant e vignon kozh [[Dominique Venner]].
A-c'houde [[1970]] e oa e-barzh poellgor paeroniezh ''[[Nouvelle École]]'', kement hag e poellgor a enor ''Institut d'études occidentales''<ref>{{Cite book|author=[[Philippe Lamy]] (sous la dir. de Claude Dargent)|title=Le Club de l'horloge (1974-2002)|location=Paris|edition=université Paris-VIII|year=2016|id=Lamy|url=http://www.theses.fr/2016PA080034/document|pages=117}}.</ref>.
== Levrlennadur ==
=== Paganiezh ===
* ''Thulé, le soleil retrouvé des Hyperboréens'' (Paris, [[Éditions Robert Laffont|Robert Laffont]], 1978 ; Trident, 1986 ; Irminsul, 1999 ; Puiseaux, Pardès, 2002)
* ''Les Solstices. Histoire et Actualité'', en collaboration avec Pierre Vial (GRECE, 1975 : Le Flambeau, 1991 ; Lore, 2007) ;
* ''Les Dieux maudits'' (Copernic, 1978 ; adembannet dindan an titl ''Légendes de la mythologie nordique'', L'Ancre de Marine, 1999, 2010 ; Irminsul, 2004)
* ''Balades au cœur de l'Europe païenne'', Les Éditions de la forêt, [[2002]].
=== Normandi hag an Normaned ===
* ''Histoire de la Normandie'', en collaboration avec Jean-Robert Ragache ([[Hachette]], 1976 : France-Empire, 1986, 1992) : prix du Mouvement Normand ;
* ''Les Vikings, rois des tempêtes'', en collaboration avec Pierre Vial (Versoix, 1976 ; réédition sous le titre ''Les Vikings à travers le monde'' : L'Ancre de Marine, 1992) [lire en ligne] (extraits) ;
* ''La Saga de Godefroy Le Boiteux'' (Copernic, 1980 ; réédition sous le titre ''Godefroy de Harcourt, seigneur normand'', Lore, 2007) ;
* ''Histoire secrète de la Normandie'' (Albin Michel, collection « Histoire secrète des provinces françaises », 1984) ;
* ''[[Gwilherm II (dug Normandi)|Guillaume le Conquérant]]'' (Art et Histoire d'Europe, 1987) ;
* ''Les Ducs de Normandie'' (Lavauzelle, collection « destins », 1987) ;
* ''Grands Marins normands'' (L'Ancre de Marine, 1993);
* ''Légendes traditionnelles de Normandie'' (L'Ancre de Marine, 1997);
* ''Jean Mabire et le Mouvement Normand'' (Éditions de l'Esnesque, 1998) ;
* ''Vikings : cahiers de la jeunesse des pays normands'' (Veilleur, 1999) : tome I (1949-1951), tome II (1951-1955) ;
* ''La Varende entre nous'' (Présence de La Varende, 1999) ;
* ''Des poètes normands et de l'héritage nordique'' (Antée, 2003 : Dualpha, 2005).
=== Istor ===
==== Istor milourel ====
* ''Les Hors-la-loi'', Paris, Robert Laffont, 1968 (adembann dindan an titl ''Commando de chasse'' : Presses de la Cité, 1976 ; Presses-Pocket, 1978 ; France-Loisirs, 1979) ;
* ''Les [[Samourai|Samouraï]]'', gant Yves Bréhéret, Paris, Balland, 1971 (France-Loisirs, 1978 ; Presses-Pocket, 1987) ;
* ''Les Waffen SS'', Paris, Balland, 1972 ;
* ''La [[Rann-arme Karl-Veur|Brigade Frankreich]]'', Paris, Fayard, 1973 (Grancher, 2005) ;
* ''Ungern, le Baron fou'', Paris, Balland, 1973 (adembannet dindan an titl ''Ungern, le dieu de la guerre'', Art et Histoire d'Europe, 1987 ; hag ''Ungern, l'héritier blanc de [[Genghis Khan]]'' : Veilleur de proue, 1997) ;
* ''La [[Rann-arme Karl-Veur|Division Charlemagne]]'', Paris, Fayard, 1974 (: Grancher, 2005) ;
* ''Mourir à Berlin'', Paris, Fayard, 1975 (Grancher, 1995) ;
* ''Les Jeunes Fauves du Führer. La division SS Hitlerjugend en Normandie'', Paris, Fayard, 1976 (Grancher, 2000) ;
* ''L'Été rouge de Pékin'', Paris, Fayard, 1978 (réédition : Le Rocher, 2006) ;
* ''Les Panzers de la Garde Noire'', Paris, Presse de la Cité, 1978 ;
* ''La Bataille de l'Yser : les fusiliers marins à Dixmude'', Paris, fayard, 1979 ;
* ''La Division « Wiking »'', Paris, Fayard, 1980
* ''Les Paras du matin rouge'' (Presses de la Cité, 1981) ;
* ''La Crète, tombeau des paras Allemands'' (Presses de la Cité, 1982) ;
* ''Röhm, l'homme qui inventa Hitler'' (Fayard, 1983) ;
* ''Chasseurs alpins. Des Vosges aux [[Djebel|Djebels]]'' (Presses de la Cité, 1984);
* ''Les Diables verts de [[Emgann Monte Cassino|Cassino]]'' (Presses de la Cité, 1991) ;
* ''Les Paras de l'enfer blanc, Front de l'Est 1941-1945'' (Presses de la Cité, 1995) ;
* ''Division de choc Wallonie, Lutte à mort en Poméranie'' (Éditions Jacques Grancher 1996);
* ''Les Guerriers de la plus grande Asie'' (Dualpha, 2004).
==== Sujedoù arall ====
* ''Tixier-Vignancour : histoire d'un Français'' (L'Esprit Nouveau, 1965 ; réédition : Déterna, 2001) ;
* ''Les Grands Aventuriers de l'Histoire, les éveilleurs de peuples'' (Fayard, 1982) ;
* ''Découvreurs et Conquérants'' (Atlas, 1983) ;
* ''[[Pádraig Pearse|Patrick Pearse]], une vie pour l'Irlande'' (Terre et Peuple, 1998) ;
* ''Du bûcher à la guillotine'' (Dualpha, 2000) ;
* ''La Traite des Noirs'' (L'Ancre de Marine, 2000)
* ''Pierre Drieu La Rochelle, Réflexions sur un Coutançais méconnu'' (Éditions d’Héligoland. 2008, {{ISBN|978-2-914874-39-7}}) ;
* ''Bibliographie de Jean Mabire. Alain de Benoist. Préface de Dominique Venner. '' (Éditions d’Héligoland. 2008, {{ISBN|978-2-914874-68-7}})
=== Politikerezh ===
* ''L'Écrivain, la Politique et l'Espérance'' (Saint-Just, collection « Europe », 1966 ; adembannet dindan an anv ''La Torche et le Glaive'' : Libres Opinions, 1994 ; Déterna, 1999).
=== Romantoù ===
* ''L'Idole a disparu'', sous le pseudonyme de Didier Brument (Filipacchi, collection « Âge tendre », 1970) ;
* ''Les Paras perdus'' (Presses de la Cité, Ogmios, 1987) :
* ''La Maôve'' (Presses de la Cité, 1989 ; France-Loisirs, 1990 ; Bertout, 1999) :
* ''Opération [[Minotaoros|Minotaure]]'' (Presses de la Cité, 1996) ;
* ''L'Aquarium aux nouvelles'', postum, (Éditions Dutan, « Les Bergers de l'évasion », 312 p., 2021).
=== Diwar-benn ar mor hag ar vartoloded ===
* ''Évasions fantastiques'' (Maritime d'Outre-Mer, 1970 ; réédition sous le titre ''Les Évadés de la mer'' : Dualpha, 2002) ;
* ''Pêcheurs du Cotentin'' (Heimdal, 1975) ;
* ''Les Conquérants des mers polaires'' (Vernoy, 1980) ;
* ''[[Mor-Bihan|Mor Bihan]] autour du monde'' (Fayard et Maritime d'Outre-Mer, 1980) ;
* ''Ils ont rêvé du Pôle'' (L'Ancre de Marine, 1994) ;
* ''[[Vitus Bering|Béring]]. [[Ledenez Kamtchatka|Kamtchatka]]-[[Alaska]] : 1725-1741'' (Glénat, 1996) ;
* ''[[Roald Amundsen]], le plus grand explorateur polaire'' (Glénat, 1998) : prix Encre Marine décerné par la Marine nationale.
=== Rummad « ''Que lire ? : Portraits d'écrivains'' » ===
* ''Que lire ? Tome I : Portraits d'écrivains'', Éditions National-Hebdo, Paris, 1994, {{Nobr|247 p.}}, {{ISBN|2-9508795-0-0}}. Dualpha, coll. « Patrimoine des lettres », Coulommiers, février 2006, {{Nobr|262 p.}}, {{ISBN|978-2915461657}}.
* ''Que lire ? Tome II : Portraits d'écrivains'', Éditions National-Hebdo, Paris, 1995, {{Nobr|286 p.}}, [ISBN non connu]. « Patrimoine des lettres », Coulommiers, février 2006, {{Nobr|300 p.}}, {{ISBN|978-2915461664}}.
* ''Que lire ? Tome III : Portraits d'écrivains'', Éditions National-Hebdo, Saint-Cloud, 1996, {{Nobr|319 p.}}, « Patrimoine des lettres », Coulommiers, 2006, {{Nobr|330 p.}}, {{ISBN|978-2915461671}}.
* ''Que lire ? Tome IV : Portraits d'écrivains'', Éditions National-Hebdo, Saint-Cloud, 1997, {{Nobr|319 p.}}, {{ISBN|2-9508795-5-1}}. « Patrimoine des lettres », Coulommiers, février 2006, {{Nobr|328 p.}}, {{ISBN|978-2915461688}}.
* ''Que lire ? Tome V : Portraits d'écrivains'', Éditions National-Hebdo, Saint-Cloud, 1998, {{Nobr|319 p.}}, {{ISBN|2-9508795-6-X}}. « Patrimoine des lettres », Coulommiers, février 2006, {{Nobr|330 p.}}, {{ISBN|978-2915461695}}.
* ''Que lire ? Tome VI'', Dualpha, coll. « Patrimoine des lettres », Coulommiers, 2006, {{Nobr|367 p.}}, {{ISBN|978-2-35374-007-9}}.
* ''Que lire ? Tome VII'', Dualpha, coll. « Patrimoine des lettres », Coulommiers, novembre 2007, {{Nobr|367 p.}}, {{ISBN|978-2-35374-061-1}}.
== Daveoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Mabire, Jean}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1927]]
[[Rummad:Marvioù 2006]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hall an XXvet kantved]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
[[Rummad:Normaned]]
[[Rummad:Broadelourien c'hall]]
i3ujbbqvm8zpj9c9tqq6neo7c0uuz48
Martin Bormann
0
155879
2186818
2069388
2026-03-31T18:55:16Z
Kestenn
14086
2186818
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[File:Bundesarchiv Bild 183-R14128A, Martin Bormann (cropped).jpg|thumb|Bormann e 1934]]
'''Martin Ludwig Bormann''' (17 a viz Mezheven 1900 – 2 a viz Mae 1945) a oa a un ofiser ag an [[Strollad Broadel Sokialour al Labourerien Alaman|NSDAP]] ha penn ar ''[[Parteikanzlei]].'' Ur galloud bras a oa gantañ dre e zarempred a-dost gant [[Adolf Hitler]], o veriñ ar monedone a ditouroù kaset da Hitler. Ur reizhiad velestradurel a bouez a voe savet gantañ daoust ma tiskoulme ar muiañ a zegouezhioù e-unan.
Bormann a gevreas an aozadur paramilourel anvet ''[[Freikorps]]'' e 1922. Bac'het e voe ur bloaz-pad e karc'har evit bout bet kenberzhiad [[Rudolf Höss]] e muntrigezh Walther Kadow. Bormann a zegouezhas er strollad [[nazi]] e 1927 hag er ''[[Schutzstaffel]]'' (SS) e 1937. Servij a reas evel penn skipailh er strollad gant kannad ar Führer [[Rudolf Hess]].
Bormann a voe degemeret e kelc'h prevez Hitler evel sekretour, hag e ambroug a rae e pep lec'h, oc'h aoziñ darvoudoù evitañ adal an 12 a viz Eost 1935. Pa'z eas Rudolf Hess da Vro-Saoz da glask ober emglev gant ar Saozon e kemeras Bormann penn ar ''Parteikanzlei''. Meret e veze gantañ an aferioù keodedel hag eñ a asante pe a nac'he al lezennoù nevez. Bormann a oa un ezel oberiant eus heskinadeg an ilizoù kristen ha kaletaat a reas an doare ma veze atahinet ar [[Yuzevien]] hag ar [[Slaved]] en takadoù aloubet gant an Nazied e-pad an [[Eil Brezel-bed]].
Bormann a zistroas d'ar ''[[Führerbunker]]'' gant Hitler e Berlin d'ar 16 a viz Genver 1945 pa oa al [[Lu Ruz]] o tostaat d'ar gêr. Goude emlazh Hitler e klaskas tec'hout diouzh Berlin d'an 2 a viz Mae evit chom hep bout tapet gant ar Sovieted. Marteze en em lazhas o lammat diwar ur pont e-tal al [[Lehrter Bahnhof]]. E gorf a voe beziet nepell d'an 8 a viz Mae 1945. Daoust ma oa ezvezant e voe barnet ''in absentia'' gant al lez-varn etrebroadel e-kerzh [[Prosez Nürnberg|Prosez]] [[Prosez Nürnberg|Nürnberg]] e 1945 ha 1946. Barnet e voe d'ar marv dre grougiñ evit torfedoù brezel ha torfed a-enep an denelezh.
{{DEFAULTSORT:Bormann, MArtin}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1945]]
[[Rummad:Nazied]]
[[Rummad:Torfedourien nazi]]
[[Rummad:Izili ar Waffen-SS]]
[[Rummad:SS-Obergruppenführer]]
b8otieh9mylc1zk3cs185sgy0uos39d
2186820
2186818
2026-03-31T19:11:01Z
T42N24T
22826
2186820
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Martin Ludwig Bormann''' (17 a viz Mezheven 1900 – 2 a viz Mae 1945) a oa a un ofiser ag an [[Strollad Broadel Sokialour al Labourerien Alaman|NSDAP]] ha penn ar ''[[Parteikanzlei]].'' Ur galloud bras a oa gantañ dre e zarempred a-dost gant [[Adolf Hitler]], dre ma vere monedone an ditouroù a veze kaset d'ar ''[[Führer]]''. Ur reizhiad velestradurel a bouez a voe savet gantañ daoust ma tiskoulme ar muiañ a zegouezhioù e-unan.
Bormann a gevreas en aozadur lezluel anvet ''[[Freikorps]]'' e 1922. Bac'het e voe ur bloavezh-pad e karc'har evit bout bet kenberzhiad [[Rudolf Höss]] e muntridigezh Walther Kadow d'an 31 a viz Mae 1923. Bormann a zegouezhas er strollad [[nazi]] e 1927 hag er ''[[Schutzstaffel]]'' (SS) e 1937. Servij a reas evel penn skipailh er strollad gant kannad ar Führer, [[Rudolf Hess]].
Bormann a voe degemeret e kelc'h prevez Hitler evel sekretour, hag e ambroug a rae e pep lec'h, oc'h aoziñ darvoudoù evitañ adal an 12 a viz Eost 1935. Pa'z eas Rudolf Hess da [[Bro-Saoz|Vro-Saoz]] da glask skoulmañ un emglev gant ar Saozon e kemeras Bormann penn ar ''Parteikanzlei''. Meret e veze gantañ an aferioù keodedel hag eñ a asante d'al lezennoù nevez pe o nac'he. Un ezel oberiant en heskinadeg an ilizoù kristen e oa, ha kaletaat a reas an doare ma veze atahinet ar [[Yuzevien]] hag ar [[Slaved]] en takadoù aloubet gant an Nazied e-pad an [[Eil Brezel-bed]].
Bormann a zistroas d'ar ''[[Führerbunker]]'' gant Hitler e [[Berlin]] d'ar 16 a viz Genver 1945 pa oa al [[Lu Ruz]] o tostaat da gêr. Goude emlazh Hitler d'an 30 a viz Ebrel 1945 e klaskas tec'hout diouzh Berlin d'an 2 a viz Mae evit chom hep bout tapet gant [[URSS|Soviediz]]. Marteze en em lazhas dre lammat diwar ur pont e-tal al [[Lehrter Bahnhof]]. E gorf a voe beziet nepell d'an 8 a viz Mae 1945. Daoust ma oa ezvezant e voe barnet ''in absentia'' gant al lez-varn etrebroadel e-kerzh [[Prosez Nürnberg|Prosez]] [[Prosez Nürnberg|Nürnberg]] e 1945 ha 1946. Barnet e voe d'ar marv dre grougiñ evit torfedoù brezel ha torfed a-enep an denelezh.
{{DEFAULTSORT:Bormann, Martin}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1945]]
[[Rummad:Nazied]]
[[Rummad:Torfedourien nazi]]
[[Rummad:Izili ar Waffen-SS]]
[[Rummad:SS-Obergruppenführer]]
3nazyee6nuy1e0m8xwyl6w4me82c6ac
Georges Valois
0
157151
2186776
2031217
2026-03-31T17:17:08Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186776
wikitext
text/x-wiki
'''Georges Valois''' (pe '''''Alfred-Georges Gressent'''''; ganet d'ar 7 a viz Here 1878 ha aet d'an anaon e c'hwevrer 1945) a oa ur politikour hag ur [[Kazetennerezh|c'hazetenner]] [[Bro-C'hall|gall]].
== Buhez ==
Ganet en un tiegezh a vicherourien e [[Pariz]], Georges Valois a voe un anarkour-sindikadour. Labour a reas evel sekretour e ''L'Humanité Nouvelle'' e lec'h ma reas anaoudegezh gant [[Georges Sorel]].<ref name="bio">[https://web.archive.org/web/20061116034518/http://centre-histoire.sciences-po.fr/archives/fonds/georges_valois.html Biographical notice] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061116034518/http://centre-histoire.sciences-po.fr/archives/fonds/georges_valois.html|date=16 November 2006}} on the [[Institut d'études politiques de Paris|Sciences-Po]] website (''Centre d'histoire de Sciences Po - Georges Valois (Alfred-Georges Gressent) {{in lang|fr}}''</ref> Goude bout bevet un herradig en [[Impalaeriezh Rusia]] (1903), e voe sekretour evit ti-embann [[Armand Colin]].
Goude bout skrivet e levr kentañ, ''L'Homme Qui Vient'' e kejas gant ar skrivagner, [[Broadelouriezh|broadelour]] ha monarkour, [[Charles Maurras]], a-raok mont da vout un ezel ag an ''[[Action Française]]''. Aze e reas al lesanv Georges Valois anezhañ evit chom hep bout anavezet gant e c'hoprerion.
E 1911 e krouas ar ''[[Kelc'h Proudhon|c'helc'h Proudhon]]'' hag a oa ur strollad broadel ha sindikadel, hag e teuas da vout penn ti-embann an ''Action française'': ''Nouvelle librairie nationale'', e 1912. Ar ''C'helc'h'' a adtapas menozhioù [[Georges Sorel]] mesket gant re [[Charles Maurras]], [[Enepyuzevegezh|enepyuzev]] anezhe. Hervez an istorour Zeev Sternhell e oa an [[ideologiezh]]-se ur rakwel ag ar [[faskouriezh]] italian.
Valois a grouas e 1925 ar sizhunieg ''Le Nouveau Siècle'', hag a veze gwelet gant Maurras evel ur c'hevezer. A-benn ar fin e kollas e labour e ''La Nouvelle librairie nationale''. Ar c'habal gant Maurras a greñvaas c'hoazh goude krouidigezh ar c'hevre ''Faisceau'' gantañ.<ref name="bio" />
Goude kalzig a daolioù kaer, ha degemer tud evel [[Hubert Lagardelle]] ha [[Marcel Bucard]]), e yeas ar c'hevre diwar wel e 1928, goude argaserezh Valois ag ar strollad.
Valois a gemeras perzh er [[Résistance intérieure française|rezistañs gall]] e-pad [[renad Vichy]] a-raok bout skrapet gant an Alamaned d'an 18 a viz Mae 1944, hag e varvas e C'hwevrer 1945 gant an [[tifuz]] e kamp-tolp [[Bergen-Belsen]].<ref name="bio" />
== Skridoù ==
* ''La Monarchie et la classe ouvrière'', 1914
* ''L'Économie Nouvelle'', 1919
* ''La révolution nationale'', 1924
* ''L'État syndical et la représentation corporative, les semaines économiques et la campagne pour les états généraux 1920-1924, 1927''
* ''Basile ou la politique de la calomnie'', 1927
* ''L'Homme contre l'argent'', 1928
* ''Un Nouvel âge de l'humanité'', 1929
* ''Finances italiennes'', 1930
* ''Économique'', 1931
* ''Guerre ou révolution'', 1931
* ''Journée d'Europe'', 1932
* ''1917-1941 : fin du bolchevisme, conséquences européennes de l'événement'', 1941
* '' L'Homme devant l'éternel'', 1947
==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Valois, Georges}}
[[Rummad:Kazetennerien Bro-C'hall]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1878]]
[[Rummad:Marvioù 1945]]
300pfwvonuji9gu33qb6co42n71crk4
Mandolinenn
0
159164
2186786
2037124
2026-03-31T17:17:37Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186786
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Mandolin MET DP169023 (2).jpg|thumb|Mandolinenn napolitan, [[1900]]]]
'''Mandolinenn'''<ref>''Grand dictionnaire français-breton'' F. Vallée, 1931, p. 445a ; ''Dictionnaire breton-français'' Roparz Hemon, Skridoù Breizh, 1943, p. 280-b ; ''Geriadur brezhoneg'' An Here, 2001, p. 886-a ; ''Dictionnaire français-breton'' M. Ménard, An Alarc'h, 2020, p. 820-b. Ar gerioù ''rebed-Napl'' ha ''ludig'' zo e geriadur F. Vallée ivez.</ref> pe '''mandolig''' <ref>''Dictionnaire classique français-breton'' René Le Gléau, Al Liamm, 1989, p. 2194-b hag e ''Geriadur bihan ar sonerezh'' Perig Herbert & Jil Ewan, Hor Yezh, 1990, pp. 47 & 124.</ref> a reer eus ur [[benveg-seniñ]] dre gerdin piñset, eus familh al [[lud]]où hag a-orin eus [[Italia]].
==Gerdarzh==
Eus ar [[galleg]] ''mandoline'' (1759), diwar an [[italianeg]] ''mandolino'', stumm bihanaet ''mandola'', ur benveg-seniñ bras damheñvel anvet diwar al [[latin]] ''pandura'', eus an [[henc'hresianeg]] πανδοῦρα (''pandoûra''), a oa un doare lud teir c'hordenn dezhañ.
==Istor==
[[Restr:Estudiantina pro.jpg|thumb|Skritell ''The Spanish Students'' e [[New York]], [[1880]]]]
Binvioù kar d'ar vandolinenn a zo bet sonet a-hed kantvedoù en [[Europa (kevandir)|Europa]], lies o mentoù ha niver o c'herdin, an holl nezho deuet dre [[Islam|vuzulmiz]] Spagn ha [[Sikilia]]. En [[Azia ar C'hreiz]] ma vezent sonet abaoe an {{IIvet kantved}} e oa bet kavet an binvioù-se gant ar vuzulmiz, a rae ''barbat'' ([[perseg|persaneg]] : '''بربت''') hag ''oud'' ([[arabeg]] : '''عود''') anezho ; eus ''al-oud'' gant ar ger-mell strizh e teu ar ger ''lud'' end-eeun.
Un diskennadez italian arnevez eus al lud eo ar vandolinenn a anavezomp, dre ar ''mandoro'' italian a zo brasoc'h. En {{XVIIIvet kantved}} e voe fardet ar ''mandolini'' kentañ e [[Napoli]]. Sonet e voe ar vandolinenn en Europa a-bezh kent bezañ kaset da get gant [[brezelioù Napoleon]] ([[1803]]-[[1815]]). Gant Pasquale Vinaccia ([[1806]]-[[1882]]), a oa ludaouer ofisiel ar Gurunenn e Napoli bepred, e voe adsavet mandolinennoù nevez adalek [[1835]] gant kefioù-dasson don ha kerdin [[dir]]<ref>Sparks, 2005.</ref>. Patrom holl vandolinennoù an {{XIXvet kantved}} e voe doare P. Vinaccia goude ma voent gwelet ha klevet sonet gant al laz [[spagn]]ol eus [[Madrid]] anvet ''The Spanish Students'' da-genver Diskouezadeg Hollvedel [[Pariz]] e [[1878]] ha pelloc'h en Europa, e [[Rusia]], e [[Norzhamerika]] hag e [[Suamerika]]<ref>Sparks, 1996.</ref>.
Un doare ''mandolino'' a veze fardet e [[Lombardia]] ivez, met hini Napoli eo a vez sonet er bed a-bezh.
==Deskrivadur==
{| align="right" style="font-size:90%; border:1px solid #aaa;margin-left:15px;"
|- bgcolor="#d4b59e"
! Lodennoù ur vandolinenn
|-
| [[Restr:Mvim_dc_co_0024_01-1030x833_numbered.png|240px]]
|- bgcolor="#f0f0f0"
| 1. Troad • 2. Kef-dasson • 3. Alc'hwezioù<br>• 4. Toull ar son • 5.Pontig • 6. Marc'h
|}
Ouzh ur c'hef-dasson ront ha don, e koad, e vez staget un troad e koad ivez. E laez an troad ez eus alc'hwezioù evit kentoniñ pep kordenn, a zo stag ouzh he alc'hwez ha stegnet adalek ur gennig war-eeun dreist ur pontig betek ur marc'h a zo e traoñ ar c'hef-dasson. Ar pontig a chom stok ouzh traoñ ar c'hef-dasson dre stegn ar c'herdin.
Plezhelloù [[metal]] a vez sanket en troad evit merkañ kombodoù an notennoù a c'heller seniñ ; 12 plezhell a vez da nebeutañ a-raok ar c'hef-dasson,, eleze 12 notenn dre gordenn ; merkoù a vez war an troad a-raok ar 5{{vet}}, 7{{vet}}, 10{{vet}} ha 12{{vet}} plezhenn evit en em lec'hiañ.
Lakaet e vez ar c'herdin da froumal dre o fiñsañ gant bizied un dorn pe gant ur skraberig, etre toull ar son hag ar pontig, en ur o stardañ ouzh an troad gant bizied an dorn all. Froumadennoù ar c'herdin a laka ar pontig da zaskrenañ ; dre ma'z eo stag ouzh ar c'hef-dasoon en e laka da zaskrenañ ivez ; ar son kreñvaet a zeu er-maez dre an toull bras pe vrasoc'h a zo etre ar pontig hag an troad.
Pa baouezer da biñsañ ur gordenn e ya ar son da get nebeut-ha-nebeut a-feur ma paouez ar c'hef-dasson da zaskrenañ. Buan a-walc'h e c'hoarvez, setu e vez techet ar sonerien hag ar sonerezed da over ''tremoli'', da lavaret eo pinsañ ur gordenn pe veur a-hini meur a wech buan-buan evit pa padfe un notenn pe ur c'hlotad (meur a notenn war un dro) ; aesaet e vez an ober a-drugarez d'ar c'herdin lakaet div-ha-div.
Evit ma c'hellfe ar vandolinenn bezañ klevet gwelloc'h en ul lez ez eus bet klasket amplaat ar son dre lakaat dassonerioù metalek er c'hef, pe dre vikrofonoù hag un amplaer, evel ma vez graet gant ar [[gitar]]où.
==Kentoniñ ha seniñ==
Eizh kordenn dir a vez stegnet div-ha-div war an troad. En 12{{vet}} plezhell emañ an eizhvedell eus notenn-diazez pep kordenn.
Meur a zoare zo da gentoniñ ur vandolinenn, koulz hervez [[sevenadur]] ar vro hag hervez an ton a venner seniñ ; er sevenadurioù kornôgel e vez kentonet hervez ar skeulenn keidesaouek, ma vez rannet un eizhvedell etre 12 tonenn. Evel ur [[biolin|violin]] e vez kentonet ar vandolinenn peurliesañ.
Niverennet e vez ar c'herdin eus an hini skiltrañ ha moanañ d'an hini voutañ ha tevañ ; e kantvedennoù meutadoù emañ tevder pep kordenn ; 440 [[Hertz|Hz]] eo an notenn La<sub>4</sub> (A<sub>4</sub>)<ref>En notadur a vez implijet er broioù saozneger hag alamaneger : C = Do ; D = Re ; E = Mi ; F = Fa; Sol = G ; La = A ; B {{en}} ha H {{de}} = Si.</ref> roet gant ar bondoner europat, ha Do<sub>4</sub> (C<sub>4</sub>) eo notenn greiz klavier ur [[piano]].
{| align="center"
|-
|
{| class="wikitable"
|-
! Kordenn !! Tevder !! Notenn !! Frekañs (Hz)
|-
| align="center"| '''1''' || rowspan="2"| .009 – .0115 || rowspan="2"| '''Mi<sub>5</sub>''' / E<sub>5</sub> || rowspan="2"|659,25
|-
| align="center"| '''2'''
|-
| align="center"| '''3''' || .014 – .016 || rowspan="2"| '''La<sub>4</sub>''' / A<sub>4</sub> || rowspan="2"|440,00
|-
| align="center"| '''4'''
|-
| align="center"| '''5''' || .022 – .026 || rowspan="2"| '''Re<sub>4</sub>''' / D<sub>4</sub> || rowspan="2"|293,66
|-
| align="center"| '''6'''
|-
| align="center"| '''7''' || .032 – .042 || rowspan="2"| '''Sol<sub>3</sub>''' / G<sub>3</sub> || rowspan="2"|659,25
|-
| align="center"| '''8'''
|}
|
::[[Restr:Range mandolin.PNG|220px]]
::Skalfad ur vandolinenn 14 plezhell dezhi (G<sub>3</sub> – C<sub>6</sub>).
::*Boutoc'h eo skalfad ar gitar (E<sub>3</sub> – F#<sub>5</sub>).
|}
==En arzoù==
{{Commonscat|Mandolins}}
<gallery mode="packed" heights="180px">
Giovanni_Battista_Tiepolo_072.jpg|''Mandolinerez'', gant [[Giovanni Battista Tiepolo|Tiepolo]] (goude [[1750]])
Anton Romako Neapolitanische Schenke.jpg|''Tavarn napolitan'', gant [[Anton Romako]] ([[1889]])
Eduardo Zerega AKA Edgar E. Hill 1896.jpg|''Mandoliner'', gant Eduardo Zerega ([[1896]])
Angel with mandolin.jpg|Kartenn-bost, 1909
</gallery>
==Levrlennadur==
*{{en}} Richards, Tobe A.. ''The Mandolin Chord Bible''. Cabot Books, 2007 {{ISBN|978-1-906207-01-4}}
*{{en}} Sparks, Paul & Tyler, James. ''The Mandolin: Its Structure and Performance (Sixteenth to Twentieth Centuries)''. In : ''Performance Practice Review'', levrenn 9, niv. 2, 1996 • {{cite web|url=https://scholarship.claremont.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1179&context=ppr |title=Lenn en-linenn|accessdate=26/01/2023}}
*{{en}} Sparks, Paul. ''The Classical Mandolin''. Oxford : Oxford University Press, 2005 {{ISBN|978-0-19-517337-6}}
==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Binvioù-seniñ dre gerdin]]
gub3ulxgvdam2rj6g2io21p19lxr74o
René Barjavel
0
160458
2186794
2054927
2026-03-31T17:18:02Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186794
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}{{Commonscat}}
'''René Gustave Henri Barjavel''' ([[Nyons]], {{deiziad|24|Genver|1911}} – [[Pariz]], {{deiziad|24|Du|1985}}) a oa ur [[skrivagner]] hag ur [[Kazetennerezh|c'hazetenner]] [[Bro-C'hall|gall]]. Ur senarioour hag un emzivizour evit ar [[sinema]] e voe ivez.
Brudet eo dre e romantoù [[skiant-faltazi]] ha [[moliac'h]] (''fantasy'') ma tiskouez bezañ ankeniet gant ar [[teknologiezh|deknologiezh]] pa ne c'hall mui mab-den he mestroniañ. Lod dodennoù a gaver meur a wech en e oberennoù : diskar ur [[sevenadur]] en abeg da c'halloud re vras ar skiant, follentez ar brezel, ha peurbadelezh ar garantez. [[Barzhoniezh|Barzhoniel]] ha hunvreüs e oa e zoare da skrivañ ; war dachenn ar [[prederouriezh|brederouriezh]] hag an [[ekologiezh]] e oa aet ivez.
E [[1944]], en e romant S-F ''Le Voyageur imprudent'', e voe René Barjavel unan eus ar skrivagnerien gentañ oc'h ober gant [[diac'hinad an tad-kozh]] : a-greiz beajiñ en amzer, an haroz a varv goude lazhet e dad-kozh — ne c'hall ket an haroz bezañ bet ganet neuze.
==Buhez ha respet==
E Nyons e voe ganet René Barjavel d'ar 24 a viz Genver 1911, d'ar [[bara|pober]] Henri Barjavel ha d'e bried Marie Paget. Unnek vloaz e oa René pa varvas e vamm diwar "kleñved ar c'housk" (''trypanosomiasis''), degaset gant soudarded a oa bet en [[Afrika]] e-kerzh ar [[Brezel-bed kentañ]]. Nevez-intañv e oa an tad pa werzhas e stal kent mont da [[tavarn|davarnour]], e Nyons bepred.
Goude ar skol kentañ-derez e Nyons ec'h eas René Barjavel d'ur skolaj e Cusset e bannlev [[Vichy]] ([[Allier (departamant)|Allier]]). Tapet gantañ e [[Bachelouriezh|vachelouriezh]] e voe paotr e vil micher e-pad berr amzer : diwaller en e skolaj, kefridier en ur gevredad diloc'hel, kelenner prevez war ar saozneg (na ouie ket gwall vat) hag implijer en un ti-bank. D'e 18 vloaz ec'h eas da gazetenner er ''Progrès de l'Allier''. E-kerzh e labour eno ec'h aozas prezegennoù ; unan diwar-benn ar skrivagnerez [[Colette (skrivagnerez)|Colette]] a voe danvez e levr kentañ, un arnodskrid anvet ''Colette à la recherche de l'amour'' ([[1934]]).
Da-geñver ur brezegenn e Vichy e [[1935]] e reas René Barjavel anaoudegezh gant an embanner [[belgia]]t Robert Denoël ([[1902]]-[[1945]]), a oa staliet e Paris. Goude lennet an danevell eus e brezegenn hag eus e etreweladenn gant R. Barjavel e voe pedet hennezh da zilezel ar ''Progrès'' evit mont da labourat en ti-embann, ar pezh a eure ar skrivagner yaouank hep termal.
Er bloaz [[1936]] e timezas gant Madeleine de Wattripont, a oa genidik eus Belgia ivez. Daou vugel o devoe : Renée e [[1937]] ha Jean e [[1938]]. E dibenn ar bloaz 1937 ivez e kendiazezas ar gelaouenn lennegel ''La Nouvelle Saison'' gant an dramaour [[Jean Anouilh]] ([[1910]]-[[1987]]) ; seizh niverenn a voe embannet, betek miz Gouhere [[1939]].
E miz Gwengolo 1939 e tarzhas an [[Eil Brezel-bed]], ha kaset e voe René Barjavel, 28 vloaz, d'an talbenn evel korporal er melestradur en ur rejimant [[zouaved]], a oa troadeien e [[Lu]] Afrika. Disoudardet e voe goude faezhidigezh [[Bro-C'hall]] e [[1940]], ha distreiñ da Nyons a eure. Dilabour en em gave, peogwir e oa bet serret ti-embann R. Denoël e Paris, engalvet ma oa bet ar rener e lu Belgia. Faezhet Belgia e voe addigoret an ti-embann e miz Here 1940, hogen rediet e voe da genlabourat gant Wilhelm Andermann, un embanner [[Alamagn|alaman]], ha da embann skridoù kenlabourerezhourien evel [[Louis-Ferdinand Céline]] ha [[René Brasillach]]. René Barjavel a voe anvet da rener al lennegezh e ti Denoël. E [[1942]] e voe karget da reiñ lañs d'un dastumad evit ar yaouankizoù, ''La Fleur de France'', en enor da harozed Bro-C'hall ; en dastumad-se ec'h embannas unan eus e oberennoù : ''Roland, le chevalier plus fier que le lion'' (1942).
E [[1943]] e voe embannet e ti Denoël ar c'hentañ romant skiant-faltazi skrivet gant R. Barjavel, ''Ravage'' ; ''Roman extraordinaire'' e oa an istitl, pa oa dianav c'hoazh an termen ''science-fiction'' e Bro-C'hall d'ar mare-se ; ''anticipation'' a veze lavaret. Berzh a reas ar romant, neuze e stagas R. Barjavel da skrivañ ur romant S-F all, ''Le Voyageur imprudent'', a voe embannet a-bennadoù e ''Je suis partout'', ur sizhunieg kenlabourerezhour renet gant R. Brasillach, adalek ar [[24 a viz Gwengolo]] 1943<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.retronews.fr/journal/je-suis-partout/24-septembre-1943/719/2125883/3 |title=''Je suis partout'' niv. 633, p. 3|accessdate=07/03/2023}}</ref> betek ar [[14 a viz Genver]] [[1944]]<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.retronews.fr/journal/je-suis-partout/14-janvier-1944/719/2126141/3 |title=''Je suis partout'' niv. 648, p. 3|accessdate=07/03/2023}}</ref>. Tri istor berr gant René Barjavel a voe embannet ivez er gelaouenn-se : ''Les mains d'Anicette''<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.retronews.fr/journal/je-suis-partout/24-mar-1943/719/2254411/3 |title=''Je suis partout'', 24/03/1943, p. 3|accessdate=07/03/2023}}</ref>, ''La fée et le soldat''<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.retronews.fr/journal/je-suis-partout/18-juin-1943/719/2125885/3 |title=''Je suis partout'', 18/06/1943, p. 3|accessdate=07/03/2023}}</ref> ha ''Péniche''<ref>{{fr}} {{cite web|url=https://www.retronews.fr/journal/je-suis-partout/03-septembre-1943/719/2125871/3 |title=''Je suis partout'', 3/09/1943, p. 3|accessdate=07/03/2023}}</ref> ; e 1945 e voent bodet en teskad ''La fée et le soldat''.
E 1944 e teuas e ti Denoël ul levrig (109 fajenn) gant R. Barjavel a-zivout ar [[sinema]], ''Cinéma total – Essai sur les formes futures du cinéma'' ma rakwelas ar sinema e bos hag al [[media|liesvedia]].
Goude Dieubidigezh Paris ([[25 a viz Eost]] 1944), ar mizieg ''Les Lettres Françaises'', unan eus kelaouennoù ar [[Rezistañs]], a embannas « listenn du » ar skrivagnerien genlabourerezhour, savet gant an aozadur anvet ''Comité National d'Épuration'' ; René Barjavel a oa el listenn-se, met didamallet e voe gant ar skrivagner [[Georges Duhamel]] ([[1884]]-[[1966]]), a oa e penn ar Poellgor-se. Robert Denoël a voe taget ivez, dre m'en devoa kenlabouret gant un Alaman hag embannet skridoù Céline ha Brasillach ; direizh e oa, pa oa bet rediet da genlabourat gant W. Andermann ha p'en devoa embannet skridoù [[Louis Aragon]] hag [[Elsa Triolet]]. Lamet e voe digantañ e garg en ti-embann hag anvet ur merer en e lec'h, an embanner gall [[Maximilien Vox|Samuel "Maximilien Vox" Monod]] ([[1894]]-[[1974]], breur an naturour [[Théodore Monod]]). Peogwir e veze dalc'het S. Monod betek re gant e labour dezhañ e lezas René Barjavel da ren an ti Denoël. Robert Denoël a voe galvet dirak al lez-varn, hogen muntret e voe d'an [[2 a viz Kerzu]] 1945.
Goude ar brezel ec'h adkrogas René Barjavel gant e labour filmvarnour ha gant skrivañ levrioù (''La fée et le soldat'', 1945 ; ''Tarendol'' ha ''Les enfants de l'ombre'', [[1946]]). Adalek [[1947]] e stagas gant skrivañ emzivizoù evit ar sinema (''Paysans noir'', sevenet gant George Régnier, [[1948]])<ref>{{fr}} [[Restr:IMDB Logo 2016.svg|32px|Internet Movie Database|link=https://www.imdb.com/title/tt0289384/?ref_=nv_sr_srsg_0]]</ref>, hag er bloaz 1948 ivez ec'h embannas ur romant S-F all, ''Le diable l'emporte''. E [[1949]] e kemeras perzh e senario ur film all, ''Donne senza nome'', sevenet gant Géza von Radványi ([[1950]])<ref>{{fr}} [[Restr:IMDB Logo 2016.svg|32px|Internet Movie Database|link=https://www.imdb.com/title/tt0041307/fullcredits?ref_=tt_cl_wr_sm]]</ref>.
Diwar ar re labourat hag en abeg d'un [[Torzhellegezh|dorzhellegezh]] e rankas mont da ziskuizhañ e 1950 ; e-pad ar prantad-se e prientas e vuhezskrid ''Journal d'un homme simple'' ([[1951]]). En hevelep bloaz e stagas gant pennadoù er gazetenn ''Carrefour'' a-zivout barn abadennoù [[skingomz]].
Adalek [[1951]] hag ar film ''Le petit monde de Don Camillo'' ([[Julien Duvivier]],[[1952]])<ref>{{fr}} [[Restr:IMDB Logo 2016.svg|32px|Internet Movie Database|link=https://www.imdb.com/title/tt0043918/?ref_=nv_sr_srsg_0]]</ref> e troas ar skrivañ seniariooù hag emzivizoù da labour pennañ René Barjavel betek kreiz ar [[bloavezhioù 1960]]. E dibenn ar [[bloavezhioù 1950]], daoust d'e labour evit ar sinema, ec'h adkrogas gant ar skiant-faltazi dre ar gelaouenn ''Fictions'' ma'z embannas tri istor berr e [[1958]], [[1961]] ha [[1962]]. Adalek [[1965]] e pellaas diouzh ar sinema hag e troas war-du al lennegezh en-dro : er bloaz [[1966]] ec'h embannas un arnodskrid usvedoniel anvet ''La faim du tigre'' ; d'ar mare-se e tivizas dilezel e anv-bihan evit sinañ e levrioù « Barjavel » hepken.
D'ar mare-se ivez e tistroas d'ar c'hazetennerezh : pennadoù a-zivout abadennoù [[skinwel]] e ''Le Journal du Dimanche'', pennadoù all e ''France-Soir'', un abadenn er skingomz ''Radio-Télé-Luxembourg'' (RTL).
E [[1967]] (13 Meurzh – 8 Mae) e voe gwelet war ar chadenn skinwel c'hall ar c'hentañ stirad S-F a voe skignet e Bro-C'hall, ''Commando spatial - La Fantastique Aventure du vaisseau Orion'', a oa bet azaset gant R. Barjavel diwar ar stirad [[Alamagn|alaman]] ''Raumpatrouille - Die phantastischen Abenteuer des Raumschiffes Orion'' (1966), a c'hoarvez er bloaz 3000.
E [[1968]] e teuas er-maez e romant ''La nuit des temps'', skrivet diwar ur senario a oa bet nac'het en abeg da goust ar film. En hevelep bloaz e labouras evit ur film a-zivout al luskad [[hippie]], ''Les chemins de Katmandou'' (André Cayatte, [[1969]])<ref>{{fr}} [[Restr:IMDB Logo 2016.svg|32px|Internet Movie Database|link=https://www.imdb.com/title/tt0064159/?ref_=fn_al_tt_1]]</ref> ; diwar senario ar film e skrivas ar romant heñvelanvet (1969 ivez).
E [[1970]] e skrivas ur [[Arz ar c'hoariva|pezh-c'hoari]], ''Madame Jonas dans la baleine'', na voe c'hoariet nemet 60 gwech ; adc'hoariet e voe e [[1977]] evit ar skinwel, ha René Barjavel a dennas dioutañ danvez e romant ''Une rose au paradis'' ([[1981]]).
E [[1974]] e voe embannet romant kentañ ar stirad ''Les dames à la licorne'', kenskrivet gant Olenka De Veer ; e [[1977]] e teuas an eil er-maez, ''Les jours du monde'', hag O. De Veer a skrivas he-unan an trede ha diwezhañ, ''La Troisième Licorne'' ([[1979]]).
Ul levr a-zivout menoioù [[ekologiezh politikel|ekologour]] ar skrivagner, ''Lettre ouverte aux vivants qui veulent le rester'', a voe embannet e [[1978]] e ti Albin Michel.
E [[1980]] e voe azasaet e romant ''Tarendol'' (1946) evit ar skinwel dre ziv rann, sevenet gant Louis Grospierre gant harp R. Barjavel. Adalek deroù ar [[bloavezhioù 1980]] ec'h adkrogas da skrivañ romantoù S-F : ''Une rose au paradis'' (1981) ha ''La tempête'' ([[1982]]) ; e [[1984]] e voe ''L'enchanteur'', ur romant awenet gant [[Roue Arzhur|mojenn Arzhur]].
Er bloaz [[1985]] e voe embannet e romant diwezhañ, ''La peau de César'', a zo ur romant polis. E dibenn ar bloavezh-se, d'ar 24 a viz Du, e voe sammet gant un taol-kalon goude un devezhiad en ur skolaj gant kelennerien ha skolajidi. E bered [[Bellecombe-Tarendol]] (Drôme) emañ e vez.
E miz C'hwevrer [[1986]], goude tremenvan René Barjavel eta, e voe embannet ''Demain le paradis''.
==Oberennoù==
===Lennegezh===
;Romantoù S-F ha moliac'h
*1943 : ''Ravage'' (''Ravage'' /1)
*1944 : ''Le voyageur imprudent'' (''Ravage'' /2)
*1948 : ''Le diable l'emporte'' (''Monsieur Gé'' /1)
*1962 : ''Colomb de la Lune''
*1968 : ''La nuit des temps''
*1973 : ''Le grand secret''
*1974 : ''Les dames à la licorne'' (''Les dames à la licorne'' /1)<ref name="ODV">Kenskrivet gant Olenka De Veer.</ref> ; ''Les jours du monde'' (''Les dames à la licorne'' /2)<ref name="ODV" />
*1977 : ''Les jours du monde'' (''Les dames à la licorne'' /2)<ref name="ODV" />
*1981 : ''Une rose au paradis'' (''Monsieur Gé'' /2)
*1982 : ''La tempête''
*1984 : ''L'enchanteur''
;Istorioù berr
*1945 : ''Béni soit l'atome'' ; ''Péniche''
*1958 : ''Monsieur Charton''
*1959 : ''Colomb de la Lune''
*1962 : ''L'homme fort''
*1974 : ''Elle'' ; ''La couleuvre'' ; ''La créature'' ; ''La fée et le soldat'' ; ''Le papillon'' ; ''Le prince blessé'' ; ''Le têtard'' ; ''Les enfants de l'ombre'' ; ''Les lionnes'' ; ''Les loups'' ; ''Les mains d'Anicette'' ; ''Monsieur Lery''
*2016 : ''Ravage'' (arroud)
;Romantoù all
*1942 : ''Roland, le chevalier plus fier que le lion''
*1946 : ''Tarendol''
*1969 : ''Les chemins de Katmandou''
*1985 : ''La peau de César''
;Teskadoù
*1974 : ''Le prince blessé''
*1998 : ''Béni soit l'atome et autres nouvelles''
;Dastumadoù
*1995 (dalif) : ''Romans extraordinaires'' ; ''Romans merveilleux''
;Emvuhezskridoù
*1951 : ''Journal d'un homme simple''
*1980 : ''La charrette bleue''
;Arnodskridoù
*1934 : ''Colette à la recherche de l'amour''
*1944 : ''Cinéma total – Essai sur les formes futures du cinéma''
*1966 : ''La faim du tigre''
*1978 : ''Lettre ouverte aux vivants qui veulent le rester''
*1986 (dalif) : ''Demain le paradis''
===Sinema ha skinwel===
*1948 : ''Paysans noir'' (sevenet gant George Régnier)
*1949 : ''Donne senza nome'' (Géza von Radványi)
*1951 : ''Saint-Louis, ange de la paix'' (Robert Darène)
*1952 : ''Le petit monde de Don Camillo'' (Julien Duvivier)
*1953 : ''Les Hommes de fer'' (René Barjavel) ; ''Monsieur Lune habille son fils'' (René Barjavel) ; ''La grande aventure '' (Arne Sucksdorff) ; ''Les Vittelloni'' (Federico Fellini) ; ''Le témoin de minuit'' (Dimitri Kirsanoff) ; ''Le Retour de Don Camillo'' (Julien Duvivier) ; ''L'Étrange désir de Monsieur Bard'' (Géza von Radványi) ; ''Nuits andalouses (Ricardo Blasco ha Maurice Cloche)
*1954 : ''Le mouton à cinq pattes'' (Henri Verneuil); ''Saturnin le poète'' (Jean Tourane)
*1955 : ''Les chiffonniers d'Emmaüs'' (Robert Darène) ; ''Don Camillo et Peppone'' (Carmine Gallone)
*1956 : ''Décembre, mois des enfants'' (Henri Storck) ; ''Goubbiah, mon amour'' (Robert Darène) ; ''Les aventures de Till l'Espiègle'' (Gérard Philipe ha Joris Ivens) ; ''La terreur des dames'' (Jean Boyer)
*1957 : ''L'homme à l'imperméable'' (Julien Duvivier) ; ''Le cas du docteur Laurent'' (Jean-Paul Le Chanois)
*1958 : ''Les misérables'' (Jean-Paul Le Chanois) ; ''Parisien malgré lui'' (Camillo Mastrocinque) ; ''Femmes d'un été'' (Gianni Franciolini)
*1959 : ''Mademoiselle Ange'' (Géza von Radványi)
*1960 : ''Boulevard'' (Julien Duvivier) ; ''La grande vie'' (Julien Duvivier)
*1961 : ''Don Camillo... Monseigneur !'' (Carmine Gallone)
*1962 : ''Le Diable et les dix commandements'' (Julien Duvivier) ; ''Conduite à gauche'' (Guy Lefranc)
*1963 : ''Chair de poule'' (Julien Duvivier) ; ''Le Guépard'' (Luchino Visconti)
*1965 : ''Don Camillo en Russie'' (Luigi Comencini)
*1966 : ''Comment j'ai appris à aimer les femmes'' (Luciano Salce)
*1967 : ''Commando spatial - La Fantastique Aventure du vaisseau Orion'' (Rolf Honold ; stirad skinwel)
*1969 : ''Les chemins de Katmandou'' (André Cayatte)
===Kanaouennoù===
E-kichen e labour evel senariouour hag emzivizour e skrivas René Barjavel pozioù un nebeud kanaouennoù evit filmoù.
*1954 : ''Beau dimanche'' (sonerezh gant Joe Hajos, er film ''Saturnin le poète'')
*1955 : ''Le Ciel de chez moi'' (Joseph Kosma, er film ''Les chiffonniers d'Emmaüs'') ; ''Compagnon va ton chemin'' (Joseph Kosma, ''idem'')
*1956 : ''Le chant des gueux'' (Georges Auric, er film ''Les aventures de Till l'Espiègle'')
*1957 : ''Deux enfants dans un jardin'' (Pierre Kasty, bet enrollet gant André Claveau ha Janine Micheau)
*1970 : ''Chanson pour une princesse'' (Hubert Léonhardt, bet enrollet gantañ dindan an anv Herbert Léonard)
==Levrlennadur==
*{{fr}} Delord-Pieszczyk, Laurence. ''L'oeuvre de René Barjavel : de la science-fiction au Moyen-Äge, ou, l'itinéraire d'une symbolique''. Villeneuve d'Ascq : Presses Universitaires du Septentrion, 1998 {{ISBN|978-2-284-00366-3}}
==Liammoù diavaez==
*{{fr}} {{cite web|url=http://barjaweb.free.fr/SITE/index.html |title=''Le Barjaweb''|accessdate=15/03/2022}}
==Notennoù==
{{Daveoù|bannoù=2}}
{{Skiant-faltazi}}
{{DEFAULTSORT:Barjavel, Rene}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1911]]
[[Rummad:Marvioù 1985]]
[[Rummad:Skrivagnerien Bro-C'hall]]
[[Rummad:Skrivagnerien skiant-faltazi]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
6b0u9hbux5ajccpyevfsku5p96fd0z5
Stephen V. Benét
0
161290
2186800
2054929
2026-03-31T17:19:48Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186800
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Stephen Vincent Benét''' ([[Fountain Hill]], [[Pennsylvania]], {{deiziad|22|Gouhere|1898}} – [[New York]], {{deiziad|13|Meurzh|1943}}) a oa ur [[skrivagner]] hag ur [[barzhoniezh|barzh]] [[stadunanat]].
Brudet eo dreist-holl dre e varzhoneg ''John Brown's Body'' ([[1928]]) a-zivout [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]], dre e istor [[moliac'h]] (''fantasy'') ''The Devil and Daniel Webster'' ([[1936]]) hag e istor [[skiant-faltazi]] ''By the Waters of Babylon'' ([[1937]]).
==Buhez==
Ganet e voe d'an 22 a viz Gouhere 1898 e Fountain Hill, Pennsylvania, gant Frances Neill Rose ha James Walker Benét. E-tro ar bloaz [[1908]], e dad, ur [[koronal|c'horonal]] en [[Arme ar Stadoù-Unanet|U. S. Army]], a gasas Stephen Vincent, a oa war-dro 10 vloaz, d'an ''Hitchcock Military Academy'' e San Rafael ([[Kalifornia]]). Goude-se e voe diplomet gant ar ''Summerville Academy'' en [[Augusta (Georgia)]] ; e [[1919]], oadet a 21 bloaz, e tapas un diplom ''Bachelor of Arts'' (un aotreegezh, 4 bloaz studi) e Skol-veur Yale e [[New Haven (Connecticut)]], ma voe rener ar ''Yale Literary Magazine'', ar c'hoshañ kazetenn studierien en SUA (e [[1836]] e teuas an niverenn gentañ er-maez) p'edo gant e vloavezh studi diwezhañ. Meur a briz a voe deroet dezhañ er Skol-veur evit e varzhonegoù<ref name="Yale">{{cite web|url=http://mssa.library.yale.edu/obituary_record/1925_1952/1942-43.pdf |title=''Bulletin of Yale University'', Genver 1944, p. 123|accessdate=18/04/2023}}</ref>. Ouzhpenn skrivañ evit ar ''Yale Literary Magazine'' e savas barzhonegoù evit ''The Yale Record'', kazetenn fentus ar Skol-veur<ref>Bronson, Francis W., Thomas Caldecott Chubb, ha Cyril Hume (dastumerien). ''The Yale Record Book of Verse: 1872–1922''. New Haven: Yale University Press, 1922, [https://ia802908.us.archive.org/24/items/yalerecordbookof0000yale/yalerecordbookof0000yale.pdf pp. 16–17, 24, 42–43, 50–51, 67–68, 82–83.]</ref> .
E [[1916]], pa oa 17 vloaz, e voe embannet e levr barzhonegoù kentañ ; e [[1918]] e voe deroet dezhañ an diplom ''Master of Arts'' e [[saozneg]] a-drugarez d'e drede levr, a ginnigas evel un dezenn.
E [[1920]]-[[1921|21]], e-kerzh ur veaj aozet gant ar Skol-veur e [[Bro-C'hall]], e reas anaoudegezh gant ur studierez stadunanat en ''École Normale'' e [[Sèvres]], Rosemary Carr (1898-[[1962]]) ; d'ar {{deiziad|26|Du|1921}} e timezjont e [[Chicago]], ha tri bugel o devoe : Stephanie Jane, Thomas Carr ha Rachel Felicity<ref name="Yale" />. Ur skrivagnerez hag ur varzhez e oa R. Carr ivez.
E [[1923]] e voe ur barzh darnamzer e skipailh ar gelaouenn ''Time Magazine'', a oa o paouez bezañ krouet<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.trivia-library.com/c/history-of-time-magazine-part-1.htm |title=''History of Time Magazine Part 1''|accessdate=18/04/2023}}</ref>.
Er bloaz [[1926]] e voe deroet dezhañ ur yalc'had ''Guggenheim Fellowship'' ; distreiñ da Vro-C'hall a eure, ha p'edo e [[Pariz]] e skrivas e oberenn vrudetañ, ''John Brown's Body''<ref>{{en}} Parini, Jay. ''The Oxford Encyclopedia of American Literature''. Oxford : Oxford University Press, 2004, p. 164{{ISBN|978-0-19-515653-9}}</ref>. Ur [[Arz ar c'hoariva|pezh-c'hoari]] a dennas anezhi, a voe c'hoariet e [[Broadway]] e [[1953]].
E [[1929]] e voe dilennet en ''American Academy of Arts and Letters''<ref name="AAAL">{{en}} {{cite web|url=https://artsandletters.org/?s=Stephen+Vincent+Benet&restype=all |title=''American Academy of Arts and Letters''|accessdate=18/04/2023}}</ref> ; daou vloaz goude, e [[1931]], e voe dilennet en ''American Academy of Arts and Sciences''<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.amacad.org/directory?search_api_fulltext=Stephen%20Ben%C3%A9t&field_election_year=1931&field_class_section=All&field_class_section_1=All&field_deceased=All&sort_bef_combine=search_api_relevance_DESC |title=''American Academy of Arts and Sciences''|accessdate=18/04/2023}}</ref>
Adalek [[1933]] betek [[1942]] e voe Stephen V. Benét barner er ''Yale Series of Younger Poets Competition'' ; kreñvaet e voe perzh an aozadur-se el lennegezh stadunanat e-pad e amzer gefridi<ref>{{en}} Bradley, George. ''The Yale Younger Poets Anthology''. New Haven : Yale University Press, 1998, pp. 23–53 {{ISBN|978-0-300-07473-4}}</ref>.
Goude embannadur e istor moliac'h ''The Devil and Daniel Webster'' e [[1936]] e voe meur a skrivagner ouzh e azasaat evit ar c'hoariva, hep aotre ebet ; aet skuizh gant kement-se, Stephen Benét a zivizas e [[1937]] e azasaat e-unan, a-gevret gant ar [[sonerezh|sonaozour]] [[Douglas Moore]] ([[1893]]-[[1969]]) evit sevel ur pezh-c'hoari, ''The Devil and Daniel Webster: A Play in One Act'' e [[1938]] hag un [[opera]], ''The Devil and Daniel Webster: An Opera in One Act'', a voe c'hoariet e Broadway e [[1939]] ; diwar ar pezh-c'hoari e voe savet ar [[sinema|film]] ''All That Money Can Buy'', sevenet gant William Dieterle e [[1941]]<ref>[[Restr:IMDB Logo 2016.svg|32px|Internet Movie Database|link=https://www.imdb.com/title/tt0033532/?ref_=nv_sr_srsg_0_tt_8_nm_0_q_All%2520That%2520Money%2520Can%2520Buy]]</ref>. Diwar ''Daniel Webster and the Sea Serpent'' (1937), an heuliad skrivet gant S. V. Benét ivez, 50{{vet}} rann trede koulzad ar stirad [[skinwel]] ''Matinee Theater'' ([[1955]]-[[1958]]), sevenet gant Alan Cooke ha skignet gant [[NBC]] d'an {{deiziad|29|Du|1957}}<ref>[[Restr:IMDB Logo 2016.svg|32px|Internet Movie Database|link=https://www.imdb.com/title/tt1048683/?ref_=fn_al_tt_1]]</ref>.
E 1937, Stephen V. Benét a azasaas « Skrapadenn ar [[Sabined|Sabinezed]] » (''The Rape of the Sabine Women'' e saozneg), ur vojenn [[henroma]]n, da sevel e istor ''The Sobbin' Women'' ("Ar maouezed o tifronkañ")<ref>{{en}} {{cite web|url=https://gutenbergcanada.ca/ebooks/benetsv-thirteen07-sobbinwomen/benetsv-thirteen07-sobbinwomen-00-h-dir/benetsv-thirteen07-sobbinwomen-00-h.html |title=''The Sobbin' Women''|accessdate=18/04/2023}}</ref>. E [[1954]] e voe savet diwarnañ ar film ''Seven Brides for Seven Brothers'' sevenet gant Stanley Donen<ref>[[Restr:IMDB Logo 2016.svg|32px|Internet Movie Database|link=https://www.imdb.com/title/tt0047472/?ref_=nv_sr_srsg_0_tt_8_nm_0_q_Seven%2520Brides%2520for%2520Seven%2520Brothers]]</ref> ; ur gomedienn war gan a voe [[1978]], hag ur stirad skinwel e [[1982]]<ref>[[Restr:IMDB Logo 2016.svg|32px|Internet Movie Database|link=https://www.imdb.com/title/tt0083476/?ref_=nv_sr_srsg_1_tt_8_nm_0_q_Seven%2520Brides%2520for%2520Seven%2520Brothers]]</ref>.
D'an 13 a viz Meurzh 1943, p'edo e New York, e varvas Stephen Vincent Benét diwar un taol-kalon ; 44 vloaz e oa. Beziet e voe en ''Evergreen Cemetery'' e [[Stonington (Connecticut)|Stonington]] (Connecticut), m'edo perc'henn war un ti<ref>{{en}} {{cite web|url=https://fr.findagrave.com/memorial/3073/stephen-vincent-benet |title=''FindAGrave''|accessdate=18/04/2023}}</ref>.
==Oberennoù==
===Barzhonegoù===
*1915 : ''Five Men and Pompey, a series of dramatic portraits''
*1916 : ''The Hemp''
*1917 : ''The Drug-Shop, or, Endymion in Edmonstoun'' • ''Portrait of a Boy''
*1918 : ''Alexander the Sixth Dines with the Cardinal of Capua'' • ''Dinner in a Quick Lunch Room'' • ''Ghosts of a Lunatic Asylum'' • ''Poor Devil!'' • ''Portrait of a Baby'' • ''Portrait of Young Love'' • ''The Breaking Point'' • ''The General Public'' • ''The Innovator'' • ''Young Blood'' • ''Young Adventure: A book of Poems''
*1920 : ''Judgment'' • ''Operation'' • ''The Retort Discourteous'' • ''The Trapeze Performer'' • ''Three Days' Ride'' • ''Heavens and Earth: A book of Poems''
*1921 : ''Difference''
*1922 : ''The Ballad of William Sycamore''
*1923 : ''All Night Long'' • ''In a Glass of Water Before Retiring'' • ''King David''
*1924 : ''Snowfall''
*1925 : ''A Nonsense Song'' • ''A Sad Song'' • ''Architects'' • ''Chemical Analysis'' • ''Days Pass: Men Pass'' • ''Dulce Ridentem'' • ''Evening and Morning'' • ''For All Blasphemers'' • ''Illa '' • ''Legend'' • ''Nomenclature'' • ''The Golden Corpse'' • ''The Mountain Whippoorwill: How Hill-Billy Jim Won the Great Fiddler's Prize: A Poem'' • ''To Rosemary '' • ''To Rosemary, on the Methods by Which She Might Become an Angel'' • ''Tiger Joy: A Book of Poems''
*1927 : ''American Names'' • ''John Brown's Body'' • ''Metropolitan Nightmare'' • ''The Lost Wife''
*1929 : ''Bad Dream''
*1931 : ''Hands''
*1933 : ''Captain Kidd'' • ''Cotton Mather'' • ''Daniel Boone'' • ''French Pioneers'' • ''John James Audubon'' • ''Southern Ships and Settlers'' • ''Thomas Jefferson'' • ''Western wagons''
*1935 : ''1936'' • ''For City Spring'' • ''Girl Child'' • ''Litany for Dictatorships'' • ''Nightmare Number Three'' • ''Nightmare, with Angels'' • ''Ode to Walt Whitman''
*1936 : ''Complaint of Body, the Ass, Against His Rider, the Soul'' • ''Do You Remember, Springfield?'' • ''For City Lovers'' • ''For Those Who Are As Right As Any'' • ''Memory'' • ''Notes to Be Left in a Cornerstone'' • ''Ode to the Austrian Socialists'' • ''Old Man Hoppergrass'' • ''Short Ode'' • ''Sparrow'' • ''Thanks'' • ''The Burning City: New Poems''
*1938 : ''Nightmare for Future Reference''
*1940 : ''Minor Litany'' • ''Nightmare at Noon''
*1941 : ''Listen to the People''
*1943 : ''Western Star''
*1946 (dalif) : ''For Remembrance (To R.C.B.)'' • ''If This Should Change'' • ''Little Testament.'' • ''Memento Mori'' • ''Remarks from a Back-Row Seat by an Amateur Propagandist'' • ''Song for Three Soldiers '' • ''To the People of France'' • ''Tuesday, November 5th, 1940''
===C'hoariva===
*1924 : ''Nerves'' • ''That Awful Mrs. Eaton''<ref>Kenskrivet gant John C. Farrar (1896-1974).</ref>
*1937 : ''The Headless Horseman: one-act play''
===Romantoù===
*1921 : ''The Beginnings of Wisdom: A Novel''
*1922 : ''Young People's Pride: A Novel''
*1923 : ''Jean Huguenot: A Novel''
*1926 : ''The Bat''<ref>Disin ; asazaet diwar ar pezh-c'hoari heñvelanvet gant Mary roberts Rinehart (1876-1958) ha James Avery Hopwood (1882-1928).</ref>
*1934 : ''James Shore's Daughter: A Novel''
===Istorioù berr===
*1920 : ''Summer Thunder''
*1922 : ''Elementals''
*1926 : ''Take a Fellow Your Size'' • ''Spanish Bayonet''
*1928 : ''The Story About the Anteater''
*1929 : ''The King of the Cats'' • ''The Barefoot Saint: A Short Story''
*1930 : ''The Treasure of Vasco Gomez'' • ''The Litter of Rose Leaves: A Short Story''
*1931 : ''A Life at Angelo's''
*1932 : ''Glamour''
*1933 : ''Too Early Spring''
*1935 : ''A Story by Angela Poe'' • ''The Curfew Tolls''
*1936 : ''Everybody Was Very Nice'' • ''The Blood of the Martyrs'' • ''The Devil and Daniel Webster''
*1937 : ''The Sobbin' Women'' • ''A Death in the Country'' • ''Blossom and Fruit'' • ''Daniel Webster and the Sea Serpent'' • ''The Place of the Gods'' • ''Johnny Pye and the Fool-Killer'' • ''A Tooth for Paul Revere'' • ''The Last of the Legions''
*1938 : ''O'Halloran's Luck'' • ''Doc Mellhorn and the Pearly Gates'' • ''The Die-Hard'' • ''Jacob and the Indians''
*1939 : ''Into Egypt'' • ''Among Those Present'' • ''Schooner Fairchild's Class''
*1940 : ''No Visitors'' • ''All Around the Town'' • ''Freedom's a Hard-Bought Thing'' • ''The Angel Was a Yankee''
*1941 : ''Good Picker'' • ''A Gentleman of Fortune''
*1942 : ''Famous'' • ''The Gold Dress'' • ''The Minister's Books'' • ''The Prodigal Children''
*1943 : ''As It Was in the Beginning''
*1946 (dalif) : ''The Bishop's Beggar'' • ''The Captives'' • ''The Danger of Shadows'' • ''The Land Where There Is No Death'' • ''The Three Fates'' • ''This Bright Dream'' • ''William Riley and the Fates''
===Levrioùigoù===
*1937 : ''The Devil and Daniel Webster''
*1938 : ''Johnny Pye & the Fool-Killer''
*2023 (dalif) : ''The King of the Cats''
===Dastumadoù===
*1937 : ''Thirteen O'Clock: Stories of Several Worlds''
*1939 : ''Tales Before Midnight''
*1942 : ''Selected Works of Stephen Vincent Benét'' • ''Selected Works of Stephen Vincent Benét: Volume One, Poetry'' • ''Selected Works of Stephen Vincent Benét: Volume Two, Prose''
*1943 : ''The Short Stories of Stephen Vincent Benét - A Selection'' • ''Twenty-Five Short Stories by Stephen Vincent Benét''
*1946 : ''The Last Circle'' • ''The Stephen Vincent Benét Pocket Book''
*1947 (dalif) : ''Selected Stories''
*1967 (d) : ''The Devil and Daniel Webster and Other Stories''
*2014 (d) : ''By the Waters of Babylon, and Other Fantasies and Prophecies''
==Enorioù==
*1916 : ''Albert Stanburrough Cook Prize in Poetry'', Skol-veur Yale<ref name="Yale" />
*1919 : ''John Masefield Poetry Prize'', Skol-veur Yale<ref name="Yale" />
*1927 : ''O. Henry Award'' evit ''The Devil and Daniel Webster''<ref name="OHA">{{en}} {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20210817060304/http://www.randomhouse.com/anchor/ohenry/winners/past.html#jump_b |title=''The O. Henry Prize Stories''|accessdate=18/04/2023}}</ref>
*1929 : ''Pulitzer Prize for Poetry'' evit ''John Brown's Body''<ref name="PP">{{en}} {{cite web|url=https://www.pulitzer.org/prize-winners-by-category/224 |title=''The Pulitzer Prizes''|accessdate=18/04/2023}}</ref>
*1932 : ''O. Henry Award'' evit ''An End to Dreams''<ref name="OHA" />
*1940 : ''O. Henry Award'' evit ''Freedom's a Hard-Bought Thing''<ref name="OHA" />
*1943 : ''Gold Medal in Literature'' gant an ''American Academy of Arts and Letters''<ref name="AAAL" />
*1944 : ''Pulitzer Prize for Poetry'' evit ''Western Star''<ref name="PP" />
==Levrlennadur==
*{{en}} Fenton, Charles A. (1958=. ''Stephen Vincent Benét: The Life and Times of an American Man of Letters, 1898–1943''. Westport : Greenwood Press / Praeger, 1978 {{ISBN|978-0-313-20200-1}}
==Liammoù diavaez==
{{commonscat}}
*{{en}} {{cite web|url=https://www.gutenberg.org/ebooks/author/174 |title=Peder oberenn gant Stephen V. Benét''|accessdate=18/04/2023}}
*{{en}} {{cite web|url=https://www.fadedpage.com/csearch.php?author=Ben%C3%A9t%2C%20Stephen%20Vincent |title=Oberennoù gant Stephen V. Benét''|accessdate=18/04/2023}}
*{{en}} {{cite web|url=https://librivox.org/author/3008?primary_key=3008&search_category=author&search_page=1&search_form=get_results |title=Levrioù klevet gant Stephen V. Benét''|accessdate=18/04/2023}}
==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{Skiant-faltazi}}
{{DEFAULTSORT:Benet, Stephen Vincent}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1898]]
[[Rummad:Marvioù 1943]]
[[Rummad:Skrivagnerien SUA]]
[[Rummad:Skrivagnerien skiant-faltazi]]
[[Rummad:Skrivagnerien saoznek]]
rfj84tu1ktulokx9d4mu9u4svv745xe
Kateryna Bilokour
0
170553
2186780
2110592
2026-03-31T17:17:22Z
Huñvreüs
54570
brezhonekaet
2186780
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
{{Infobox/Titl|Kateryna Bilokour|005bbb|talbenn map|ffd700}}
|- bgcolor="#ffd700"
! colspan="2" style="text-align:center; font-size:1.7em;"| Катерина Білокур
|-
| colspan="2"| [[File:Bogdanivka Jagotyn (Bilokur) 0084.JPG|260px|center]]
|-
| colspan="2" style="text-align:center;"| Delwenn e Bohdanivka
|- bgcolor="#005bbb"
! colspan="2"|
|-
| '''Ganedigezh''' || [[24 a viz Du]] ([[Deiziadur juluan|'''J''']]) / [[7 a viz Kerzu]] ([[Deiziadur gregorian|'''G''']]) [[1900]]<br>e Bohdanivka<br>[[File:Coat of arms of Poltava Governorate 1878.svg|20px]] Gouarnelezh Poltava<br>[[File:Flag of Russia.svg|20px]] [[Impalaeriezh Rusia]]
|-
| '''Marv''' || [[10 a viz Mezheven]] [[1961]]<br>e Bohdanivka<br>[[File:Flag of Jahotynskiy Raion in Kyiv Oblast.svg|20px]] Raion Yaotyn, Oblast Kyiv<br>[[File:Flag of the Ukrainian Soviet Socialist Republic (1949–1991).svg|20px]] [[Republik Soviedel Ukraina]]
|-
| '''Broadelezh''' || Ukrainat
|-
| '''Enorioù''' || Arzourez Pobl Ukraina
|}
'''Kateryna Vasylivna Bilokour''' ([[ukraineg]] : Катерина Василівна Білокур), bet ganet d'ar [[24 a viz Du]] ([[Deiziadur juluan|'''J''']]) / [[7 a viz Kerzu]] ([[Deiziadur gregorian|'''G''']]) [[1900]] e Bohdanivka, Gouarnelezh Poltava, [[Impalaeriezh Rusia]] hag aet da [[Anaon]] d'an [[9 a viz Mezheven]] [[1961]] e Bohdanivka, Raion Yaotyn, Oblast Kyiv, [[Republik Soviedel Ukraina]], a oa ul [[livouriezh|livourez]] [[ukraina]]t.
Brud a zastumas e dibenn ar [[bloavezhioù 1930]] hag er [[bloavezhioù 1940]] dre he zaolennoù awenet gant an [[natur]] ; dre ma voe Kateryna Bilokour d'al livouriezh en Ukraina ar pezh e voe [[Añjela Duval]] d'ar [[barzhoniezh|varzhoniezh]] e Breizh ez eo bet lakaet e-touez an Ukrainadezed brudetañ a-bep-amzer<ref>{{uk}} {{cite web|url=https://uaua.top/1531/ |title=''Найвідоміші жінки давньої та сучасної України'' "Ar maouezed brudetañ en Ukraina hen hag a-vremañ"|accessdate=24 Meu 24}}</ref>.
==Buhez==
E kêriadenn Bohdanivka, ur 100 km bennak er reter-gevred da [[Kyiv|Gyiv]], e voe ganet Kateryna Vasylivna Bilokour e dibenn ar bloaz 1900, merc'h da Vasyliv Yosypovytch Bilokur, ur pinvidig hag a oa perc'henn war barkerier ha peurvanoù, hag e bried Yakylina Pavlivna. Daou vab a oa ivez, Grigoriy ha Pavlo.
Pa voe 6 pe 7 vloaz e teskas Kateryna lenn, hogen an tiegezh a zivizas nag he c'has d'ar skol evit arboellañ dilhad ha botoù, daoust d'e binvidigezh<ref>Goundorova, 2021, p. 45.</ref>. Abred ivez e krogas da dresañ, hogen sevel a-enep a eure he zud, a zifennas outi ober rak pellaat e rafe diouzh trepetoù an ti ha diaes e vije he dimeziñ neuze. Setu amañ a zisklêrias Kateryna diwezhatoc'h :
<blockquote>
« ''Laerezh un tamm lien gwenn digant ma mamm a ris ha kemer un tamm glaou-koad... Ha treset em eus un dra bennak war un tu, sellet em eus, plijet on bet, ha heñvel am eus graet war an tu all. Ha gwalc'het em eus an tamm lien-se, ha treset em eus a-nevez... Ha d'un deiz... N'em eus ket treset pezh a welen, laboused n'eus ket anezho ne lavaran ket... Laouen e oa ma ene pa oan deuet a-benn da ijinañ un dra evel-se ! Ha sellet em eus ouzh an dresadenn, ha c'hoarzhet em eus evel ur sodez... Paket war an taol on bet gant ma zad ha ma mamm. Diframmañ an dresadenn a-dre ma daouarn o deus graet hag he stlepel er forn... "Petra emaout oc'h ober, sodez ma'z out ? Petra a c'hoarvezo mar gwel estrenien ar pezh a rez, Doue ra viro ? Diaoul ebet ne zeufe da'z lesaat !..." Forzh pe da lec'h ec'h afen avat, forzh petra a rafen, e teu war ma lerc'h ar pezh a rankan tresañ...''
''Mantret on gant an natur, pa'z on bet ker gwallgaset ganti, peogwir he deus roet din ker bras ur garantez ouzh an tresañ nevet-se kent lemel diouzhin kement tro da grouiñ an oberennoù dispar-se gant ma donezon a-bezh.'' » <ref>{{uk}} {{cite web|url=https://litgazeta.com.ua/kalendar-podij/kateryna-bilokur-znamenyta-ukrainska-khudozhnytsia/ |title=Української літературної газети "Kazetenn lennegel ukrainat", 07/12/2020|accessdate=24 Meu 24}}</ref>
</blockquote>
Dre guzh e kendalc'has Kateryna da dresañ gant glaou-koad war lien, da skouer evit aozañ kinkladur ur strollad [[arz ar c'hoariva|c'hoariva]] amezek bet savet gant ur c'har d'ar re Vilokour.
E [[1922]] pe [[1923]] e kavas e oa ur skol deknikel groc'hanerezh e Myrhorod, 100 km pelloc'h c'hoazh er reter-gevred da Giyiv bepred. Mont di a eure, div dresadenn ganti : un eiladur eus un daolenn, ha ti he zad-kozh treset war al lec'h war baper dibar he devoa prenet a-ratozh. Korbellet e voe en abeg ma ne oa ket bet skoliataet e-pad ar seizh bloavezh ret. Mantret-bras e voe pa zistroas war-droad d'ar gêr<ref>{{uk}} {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20211208131119/https://ridna.ua/2020/12/7-hrudnia-1900-roku-narodylasia-henial-na-ukrains-ka-khuzhozhnytsia-kateryna-bilokur/ |title=7 грудня 1900 року народилася геніальна українська хужожниця Катерина Білокур "D'ar 7 a viz Kerzu 1900 e voe ganet an arzourez veur Kateryna Bilokour" @ Рідна країна ("Bro-orin"), 07/12/2020|accessdate=24 Meu 24}}</ref>.
Goude-se e krogas da gemer perzh er strollad c'hoariva ; a-du e voe he zud, gant ma ne virfe ket outi a labourat en atant. Er bloaz [[1928]] e klevas Kateryna Bilokour a-zivout Skol c'hoariva Kyiv, ma voe korbellet evel e Myrhorod. Ken izel e voe he spered e-pad bloavezhioù ma klaskas beuziñ er stêr Tchoumgak (Чумгак) en diskaramzer [[1934]]. Da heul an darvoudenn ec'h asantas he zad ma kemerfe kentelioù tresañ, da 34 bloaz.
En nevezamzer [[1940]] e klevas Kateryna ar ganaouenn « Ha gwenngoud a oa er bradenn ? »<ref>« Чи я в лузі не калина була? » ; gwenngoud : ''Viburnum sp.''.</ref> gant ar ganerez [[c'hoarigan]] ukrainat Oksana Andriyivna Petrousenko ([[1900]]-[[1940]]) ; an arzourez a gasas ul lizher d'ar ganerez dre Sal-c'hoariva Kyiv, gant gwenngoud treset war un tamm lien. Ker plijet e voe O. Petrousenko man eas e darempred gant Kreizenn an Arzoù Poblek Kyiv evit ma klaskfe war-lerc'h Kateryna Bilokour. Ar mestr [[kizellañ|kizeller]] ukrainat Volodymyr Vasylyovitch C'hytko ([[1914]]-[[1984]]), rener ar Greizenn, a gavas Kateryna e Bohdanivka kent diskouez he labour d'al livour ukrainat Matviy Oleksiyovitch Dontsov ([[1877]]-[[1974]]) ; un diskouezadeg 11 taolenn a voe aozet<ref name="UATV">{{uk}} {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20220301184824/https://uatv.ua/uk/kateryna-bilokur-ukrayinska-hudozhnytsya-samouchka-yaku-zvelychuvav-pikasso-video/ |title=Катерина Білокур – українська художниця-самоучка, яку звеличував Пікассо "Kateryna Bilokour zo ul livourez ukrainat emzesket hag a zo bet meulet gant Picasso" @ UATV, 20/03/2019|accessdate=24 Meu 24}}</ref>. Berzh bras a eure, ken e voe pedet an arzourez da [[Moskov|Voskov]], ma weladennas meur a virdi.
E [[1944]] ec'h eas rener Mirdi Broadel Ukrainat an Arzoù-Kaer da welet K. Bilokour en atant evit prenañ taolennoù diganti ha kinnig dezhi un diskouezadeg er Mirdi. Pemp bloaz goude, e [[1949]], e voe degemeret Kateryna en Unvaniezh Arzourien Ukraina (Спілки художників України ''Spilky C'houdojnykiv Ukrayiny''). E [[1951]] e voe deroet dezhi medalenn Urzh an Ardamez a Enor gant [[URSS]] hag an titl a Arzourez Enorus Ukraina (Заслужений діяч мистецтв України ''Zasloujenyy diyatch mystetstv Ukrayiny'') gant Leonid Korniyets, prezidant [[Republik Soviedel Ukraina]].
E miz Mezheven [[1954]] e voe dalc'het e [[Pariz]] un Diskouezadeg Etrebroadel an Arz A-vremañ e [[Mirdi al Louvre]]. URSS a gasas oberennoù eus Mirdi Broadel an Arzoù-Kaer Moskov, eus [[Mirdi ar Peniti]] [[Sankt-Peterbourg]] hag eus mirdioù all, en o zouez teir zaolenn gant Kateryna Bilokour. Souezhet e voe bed an arzoù pa zisklêrias [[Pablo Picasso]] goude o gwelet : « Mard hor bije ul livourez a-live gant honnezh e komzje ar bed a-bezh diwar he fenn ! ».<ref name="UATV" />
E [[1956]] e voe lakaet da Arzourez Pobl Ukraina.
Niverus e voe mignoned an arzourez e metoù al livourien, an arbennigourien war Istor an arzoù, hag ar [[barzh|varzhed]], a vage doujañs outi. Ingal e kenskrive ganto, hag hi o chom e Bohdanivka bepred. Ukrainadezed all a grogas da gemer skouer diouti, evel Olga Bintchouk, Tamara Ganja ha Hanna Samarska.
Goude an [[Eil Brezel-bed]] e voe lakaet atant an tiegezh Bilokour da unan kengladel ; e [[1948]] e varvas an tieg. Kateryn a chomas da labourat en atant gant he mamm, ha pa glañvaas honnezh e teuas Grigoriy da genlabourat, a-gevret gant e bried hag o femp a vugale.
En nevezamzer [[1961]] e klañvaas Kateryna d'he zro, p'he deveze poan vras en he [[stomog]] hag en he [[gar|divhar]] ; ne oa louzoù dereat ebet e stal apotikerezh Bohdanivka. D'an [[9 a viz Mezheven]] e varvas Yakylina Pavlivna, oadet a 94 vloaz. D'an deiz-se end-eeun e voe kaset Kateryna Vasylivna d'an ospital dostañ, ma varvas antronoz goude bezañ bet oberataet<ref>{{uk}} {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20151120020034/http://prostir.museum/ua/post/27626 |title=Білокур Катерина Василівна (1900–1961) "Bilokour Kateryna Vasylivna 1900-1961)" @ Prostir Museum, 19/01/2008|accessdate=24 Meu 24}}</ref>.
==Arz Kateryna Bilokour==
[[File:EthnoCarpathians 22082017DolynaUA-259.jpg|thumb|Broderezh hengounel ukrainek]]
Kateryna he-unan a farde he [[barr-livañ|barroù-livañ]] ker moan ha [[nadoz]]ioù diwar [[blev]] [[buoc'h]]ed, [[kazh|kizhier]], briñsennoù [[kerez]] ha tammoù boestoù-mir. Gant ar binvioù-se e c'helle chom feal da hengoun ar [[broderezh]] ukrainek. "Brodañ" gant liv eoul war lien a rae an arzourez neuze. Hervezi ez eo ar broderezh hengounel pazenn diwezhañ ar fardañ lien, evel pa servijfe da lakaat natur wirion guzh an danvez war wel : « feltrañ a raen, kribinañ, nezañ, gwiadiñ, gwriat, gwennaat, evit krouiñ brodadennoù kaer. » Dre e livañ ivez e lavare diskuliañ natur al lien, ar pezh na c'hall ket bezañ tizhet gant nep mekanik.
Dibar e oa he doare da stagañ al lien ouzh ar framm : e-lec'h fardañ ur framm bewech, ar pezh a gouste re ger dezhi, e stage pep tamm lien war an hevelep framm dre dammoù poell, dres evel ma reer gant frammoù-brodañ. Pa veze echuet un daolenn e stage ul lien nevez ouzh ar framm.
Atav e live Kateryna war ur foñs unliv, [[glas (liv)|glas]] peurliesañ. Glas-pers ha glas-[[kobalt]] e oa he livioù karetañ. P'edo o kregiñ gant ar vicher e farde he livegadoù he-unan diwar gwenngoud, skav hag ognon. Diwezhatoc'h e prene ligadoù, lienennoù ampezet hag eoul lin.
Bleunioù dreist-holl a veze taolennet ganti. Alies e veske re an nevezamzer ha re an diskarmazer, hervez an amzer a lakae evit livañ un oberenn. Dremmvaoù ha poltredoù he deus livet ivez.
Aketus e veze treset ha livet pep briñsenn, pep hugenn ha pep bleunienn gant an arzourez, en un doare skedus ha bevennet gant gouloù. Disheñvel eo sklêrijenn pep elfenn, evel pa vefe he buhez dezhi he-unan. Resis eo pep munud e bed struzhel Kateryna Bilokour, ritennoù pep petalenn zoken, ha daoust d'an niver a elfennoù e chom kempouez an hollad ; pa seller ouzh an taolennoù e weler ur bedig klok hag emren.
==Hêrezh==
*[[1977]] : ur mirdi a voe staliet e ti an arzourez e Bohdanivka<ref>{{uk}}{{en}} {{cite web|url=https://museum-portal.com/ua/muzeyi/27_memorialniy-muzey-sadiba-katerini-bilokur |title=Меморіальний музей-садиба Катерини Білокур "Ti-mirdi e koun Kateryna Bilokour"|accessdate=24 Meu 24}}</ref>
*[[1981]] : un delwenn en enor da Gateryna Bilokour a voe staliet e kêr Yahotyn, nepell diouzh kêriadenn Bohdanivka.
*[[2000]] : Bank Broadel Ukraina a embannas ur pezh-moneiz 2 hryvnia (₴) da-geñver 100{{vet}} deiz-ha-bloaz ganedigezh an arzourez<ref name="UINP">{{uk}} {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20211209194804/https://old.uinp.gov.ua/publication/bilokur-katerina-vasilivna |title=Український інститут національної пам'яті "Ensavadur broael ukrainat ar C'houn"|accessdate=24 Meu 24}}</ref> ; un [[timbr]] a voe embannet ivez.
*[[2004]] : Stad Ukraina a grouas ar Priz Kateryna Bilokour evit garedoniñ oberennoù dibar en arz poblek hengounel evit e vroudañ<ref>{{uk}} {{en}} {{cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z1485-04#Text |title=An dekred|accessdate=24 Meu 24}}</ref>.
*[[2015]] : un eil timbr a voe embannet en Ukraina.
*E meur a gêr en Ukraina ez eus stradoù anvet en enor da Gateryna Bilokour.
<gallery mode="packed" heights="180px">
Bogdanivka Jagotyn (Bilokur) 0081.JPG|Ti-mirdi Bohdanivka
Bogdanivka Jagotyn (Bilokur) 0005.JPG|Monumant e Yahotyn
Coin of Ukraine Bilokur R.jpg|Pezh-moneiz 2 hryvnia
Могила майстра народно-декоративного живопису К. Білокур.jpg|Bez Kateryna Bilokour e Bohdanivka
Stamp of Ukraine ua055st.jpg|Timbr 2000
Stamps of Ukraine, 2015-40.jpg|Timbr 2015
</gallery>
==Levrlennadur==
*{{uk}} Goundorova, Tamara & al. : Це зробила вона ("Graet he deus"). Kyiv : Видавництво ''Vydavnytstvo'', 2021, p. 45 {{ISBN|9789669757449}}
==Liammoù diavaez==
{{commonscat|Katerina Bilokur}}
*{{uk}} {{cite web|url=https://uaua.top/5390/ |title=Oberennoù @ Про Україну і українців "A-zivout Ukraina hag Ukrainiz"|accessdate=24 Meu 24}}
{{clr}}
<div style="border:2px solid #f00; padding:5px;">En abeg d'al lezenn vrezel a zo bet embannet da heul [[aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022]], skornet eo bet [https://web.archive.org/web/20240322181128/https://www.mundm.kiev.ua/ lec'hienn Mirdi Broadel an Arzoù Kinklañ Poblek e Kyiv] ; un druez, p'emañ ar braz eus oberennoù Kateryna Bilokour eno.</div>
==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Bilokur, Kateryna Vasylivna}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1961]]
[[Rummad:Livourezed]]
[[Rummad:Arzourien Ukraina]]
2hkw14lloi2kpir7gqp7srxhnu23ovs
Tuddebrerezh
0
171460
2186831
2107742
2026-03-31T20:17:22Z
Arko
540
astenn
2186831
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Tuddebrerezh''' a vez graet eus an debriñ tud all gant un [[den]] evit ar c'hig pe an organoù diabarzh. Un den hag a zebr kig tud all zo anvet '''tuddebrer'''. Kavout a reer an duddebrerezh e kevredigezhioù liesseurt er ragistor hag en istor, war an holl gevandirioù. Tri seurt abeg disheñvel a c'hall bezañ : lidel ha hudel, torfedel, hag evit dreistvevañ diouzh an [[naonegezh]]ioù ar c'hrizañ.
Tost eo an duddebrerezh ouzh ar [[kanibalegezh|ganibalegezh]], met homañ a c'hall bezañ implijet evit al loened ivez : 1500 spesad loened kanibal en em zebr kenetrezo ingal pe a-wechoù.
== Istor ==
=== Paleolitik ===
Seblant a ra e veze debret tud e-pad [[Henoadvezh ar maen]], zoken ma n'eo ket sur da vat c'hoazh<ref name="CQFD">''Nos ancêtres étaient-ils cannibales ?'' e CQFD, aud , gant Stéphane Gabioud, Pascaline Minet, prezegenn e Skol-veur Geneva, Le cannibalisme préhistorique, http://www.rts.ch/la-1ere/programmes/cqfd/4881767-cqfd-du-21-05-2013.html#4920878, 21 a viz Mae 2013, gwelet d'an 21 a viz Mae 2013, http://www.rts.ch/audio/la-1ere/programmes/cqfd/4881761-chronique-nos-ancetres-etaient-ils-cannibales-21-05-2013.html, [http://download-audio.rts.ch/la-1ere/programmes/cqfd/2013/cqfd_20130521_standard_chronique-nos-ancetres-etaient-ils-cannibales_aa0a8993-49d5-403d-a0a0-461d47e6cb2a-128k.mp3 pellgargañ ar restr mp3, « ''Le cannibalisme aux temps préhistoriques a été évoqué par les archéologues dès le XIXe siècle. Mais ce n'est que récemment que cette pratique a été avérée sur certains sites, dont celui de [[Herxheim]], dans l’[[Alamagn ar C'hornôg|ouest de l’Allemagne]]. Explications de Bruno Boulestin, chercheur à l'[[skol-veur Bourdel|université de Bordeaux]] au laboratoire d'anthropologie des populations passées et présentes.'' »</ref>. Roudennoù a zo bet kavet war eskern met ne oarer ket hag a oa graet a-raok pe goude ar marv evit abegoù relijiel.
Sellet e vez evel un degouezh gwirheñvel an duddebrerezh kavet e lec'hiennoù eus [[Henoadvezh koshañ ar maen]] evel hini Gran Dolina en [[Atapuerca]] e [[Spagn]] ha [[Caune de l'Arago]] e Bro-C'hall, en ul lec'hienn eus [[Henoadvezh krenn ar maen]] evel hini ar Baume Moula-Guercy e [[Soyons]] e Bro-C'hall<ref>{{liamm web| url=https://www.pourlascience.fr/sd/prehistoire/des-neandertaliens-cannibales-dans-la-vallee-du-rhone-16362.php| lec'hienn=Pour la science| titl=Des Néandertaliens cannibales dans la vallée du Rhône| aozer=François Savatier| deiziad=8 a viz Meurzh 2019| consulté le=6 avril 2019}}.</ref>{{,}}<ref>''Impact of the last interglacial climate change on ecosystems and Neanderthals behavior at Baume Moula-Guercy, Ardèche, France'' gant Alban R. Defleur hag Emmanuel Desclaux, Journal of Archaeological Science, 104, miz Ebrel 2019, p.114-124.</ref>, hag e lec'hiennoù [[Krennoadvezh ar maen|mezolitik]] evel mougev ar Perrats en [[Agris]].
An [[Homo sapiens]] met ivez [[Neandertal]] a oa tuddebrerien moarvat e-kerzh ar [[Pleistosen]], ha soñjal a reer e veze debret, evit ul lod, tud Neandertal gant an dud a-vremañ pa oant o'n em ledañ e douaroù Europa. Ar prouennoù koshañ zo bet kavet e norzh Spagn hag a zo 800 000 vloaz kozh <ref>''[https://www.mnhn.fr/fr/a-t-on-des-preuves-de-cannibalisme#:~:text=Deux%20types%20de%20cannibalisme%20ont,le%20nord%20de%20l'Espagne. Les plus anciennes traces remontent à 800 000 ans, dans le nord de l'Espagne. Dans le gisement d'Atapuerca, des ossements humains ont été retrouvés parmi les restes d'animaux ; en outre, certains portent des marques de dépeçage et les os longs ont été brisés pour en extraire la moelle, preuves qu'Homo antecessor s'adonnait à des pratiques cannibales, probablement pour s'alimenter, puisque les restes humains découverts appartiennent principalement à des enfants et des adolescents.]''</ref>.
=== Neolitik ===
Rouedennoù tuddebrerezh, liammet gant ur brezel pe ul lid (n'eo ket bet kavet ar respont c'hoazh), a zo bet kavet e lec'hienn [[Herxheim]] e [[Alamagn]]. Rrestadoù pemp kant den eo, ha sevel a reont da 5000 bloaz a-raok JK,<ref>''Science & Vie'' hors série {{n°|263}}, miz Even 2013, pajennoù 36 da 47.</ref>.
=== Henamzer ===
An tuddebrerezh ne veze ket graet kalz en [[Henegipt]] nag e [[Henroma]].
=== Etre an X{{vet}} hag an XX{{vet}}kantved ===
[[Restr:16th century cannibalism.png|thumb|upright=0.85|Kig tud gwerzhet e dibenn ar XVI{{vet}} kantved. Engravadur gant [[Theodor de Bry]] evit skeudennaouiñ ''Danevell Rouantelezh Kongo'' gant an ergerzher ha matematikour Filippo Pigafetta. Testeni koshañ kanibalegezh en [[Afrika ar C'hreiz]] eo.]]
An Anasazi-ed, hendadoù an indianed Pueblo e Colorado, Utah, Arizona ha Mec'hiko-Nevez (SUA), lec'h ma eo bet kavet 15000 askorn tud debret<ref>''Prehistoric cannibalism at Mancos'' gant T.D. White, Cannibalisme préhistorique à Mancos 5MTUMR-2346, Princeton University Press, 1992, 462 p., [https://www.persee.fr/doc/hom_0439-4216_1995_num_35_133_369900 Lenn enlinenn], gwelet d'ar 6 a viz Gouere 2018.</ref>
En Europa e voe graet nemet pa oa barradoù naonegezh, da skouer un degouezh e Bourgogn kontet gant ar c'hronikour [[Raoul Glaber]] (e-tro 985, e-tro 1047).
En XVI{{vet}} kantved e oa kanibaled e Norzhamerika (an [[Azteked]] e Mec'hiko, indianed all e Florida...), e Suamerika (an Tupinamba-ed, an Tupinikim-ed), ha betek kreizh an XX{{vet}}kantved en Afrika kehederel hag en inizi ar Meurvor Habask ([[Fidji]]...). Un duddebrerezh lidel a veze heuliet gant an holl bobloù-se.
Debret e veze tud gant ar [[Māoried]] evel ma oa bet testeniakaet gant an ergerzher saoz [[James Cook]] e-pad e veaj kentañ.
E 1844 e voe darbet bezañ debret ar prezidant [[Antonio López de Santa Anna]] gant kanibaled e rannvro Xico e [[stad Veracruz]], e Mec'hiko.
En XX{{vet}} kantved e oa bet tud lakaet da zebriñ tud all abalamour da vrezelioù ha naonegezhioù bras, da skouer : an [[naonegezhioù soviedel]] etre 1921 ha 1947 (da skouer e-pad an [[Holodomor]] e 1932-1933), [[seziz Leningrad]], soudarded japanat zo e-pad en [[Eil Brezel-bed]], al [[Lamm bras war-raok]] urzhiet gant [[Mao Zedong]] e 1958-1960 e Republik Pobl Sina, an naonegezh vras e Norzhkorea er bloavezhioù 1990... Un degouezh tuddebrerezh a zo bet prouet e-pad prosez ar Khmered Ruz Khieu Samphan ha Nuon Chea e [[Kambodia]].
== Hiziv-an-deiz ==
Hiziv-an-deiz eo muioc'h dre aferioù torfedelezh e vez kaoz eus tuddebrerezh evel e Waco, e Kalifornia, lec'h ma oa bet un den drammet o tebriñ gar ur vaouez bet lazhet en ur gwallzarvoud gant un tren <ref>https://bakersfieldnow.com/news/local/man-arrested-after-taking-leg-of-pedestrian-after-train-incident-in-wasco-kcso-deputy-amtrak-bakersfield-california#</ref>.
E 2001 e voe embannet ur c'hemennad ispisial en Alamagn gant [[Armin Meiwes]], lesanvet « kanibal Rotenburg », rak o klask un den bennak a vefe a-du evit bezañ debret e oa. Unan bennak a respontas, lazhet ha debret e voe gantañ (e prizon emañ an torfedour bremañ)<ref>{{Liamm web|titl=Hondelatte raconte - Armin Meiwes, le cannibale de Rotenburg|url=https://www.europe1.fr/emissions/hondelatte-raconte/hondelatte-raconte-armin-meiwes-le-cannibale-de-rotenburg-3413384|lec'hienn=Europe 1|consulté le=2019-01-22|brisé le = 2023-10-26}}.</ref>.
E 2017 e voe embannet gant ar BBC eo bet serret ur strollad tud e [[Suafrika]] hag a zebre tud all evit abegoù lidel<ref>[https://www.bbc.com/news/world-africa-41072524 Shock and fear amid South Africa cannibalism case, 2017-08-28.]</ref>.
Meur a vro en Afrika en deus lakaet ar ganibalerezh evel un torfed en o lezennoù, da skouer Gabon (mellad 211 ar c'hod kastizel)<ref>[http://www.voxdei.org/afficher_info.php?id=14444.102 ''Phénomènes occultes : Ces crimes rituels qui ternissent l'image du pouvoir'']</ref> ha Burundi (mellad 165 ar c'hod kastizel)<ref>[http://droit.francophonie.org/df-web/publication.do?publicationId=2000 Dekred-lezenn nv1/6 eus ar 4 a viz Ebrel 1981 a-zivout adreizhañ ar c'hod kastizel]</ref>. En Europa n'eo ket meneget ar ganibalerezh el lezenn war-eeun, da skouer en Alamagn<ref>Pennad-skrid ''Le cannibale de Rotenburg devant la justice'', ''[[Le Figaro]]'', 4 a viz Kerzu 2003.</ref>. Met ar reizhaouerien a c'hall ober gant ar pezh a zo er c'hod kastizel diwar-benn ar jahinerezh hag an oberoù kriz, ha gallout a reont sellet ouzh an duddebrerezh evel un degouezh grevusaus eus an denlazh.
== Pennad kar ==
* [[kanibalegezh]]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kigdebriñ]]
[[Rummad:Torfedoù]]
[[Rummad:Denoniezh]]
[[Rummad:Bredvezegiezh]]
h1de035yh5vm58r4he1icq2u8ll1eu2
Timbroù hervez ar vro I...P
0
173887
2186857
2186477
2026-04-01T10:08:23Z
Tanjee
563
/* Krajina */
2186857
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
[[File:United Nations stamp from Slovakia, 2020.png|dehou|300px]]
*Kavet e vo amañ ur '''roll eus an ensavadurioù o deus embannet timbroù-post''' e-pad ur mare bennak abaoe ma oa bet lakaet e gwerzh an timbroù kentañ e 1840. Er roll e kaver kement seurt ensavadurioù gouarnamant pe aozadurioù aotreet ent-ofisiel o deus embannet timbroù dibar evit ar postoù. En o zouez e kaver Stadoù dizalc’h, trevadennoù, proviñsoù, stadoù-kêr, burevioù-post er broioù estren, aozadurioù etrebroadel ha luskadoù dispac'hel.
*Statud pep hini anezho zo bet merket, ha resisaet emdroadur pep tiriad hervez red an istor.
*Ur pennger nevez zo kinniget evit doujañ ouzh an alc’hwez a gaver war an timbr, hag alies pa gemm statud ar vro (trevadenn deuet da Stad dizalc’h da skwer).
*An darn vrasañ eus an ensavadurioù-se a zo istorel ha lod anezho n'o deus bet nemet ur prantad berr tre. An dimbrawourien a ra alies « broioù marv » eus ar broioù dezho ensavadurioù na embannont ket mui timbroù.
*Ouzhpennet ez eus bet un * e fin anv ur vro pa c’hoarvez dezhi bezañ hiziv e-maez reolennoù [[Unvaniezh Postoù ar Bed]] o vezañ n’eo ket anavezet ez-ofisiel he melestradurezh gant an darn vrasañ eus Stadoù all ar Bed. Broioù zo o deus embannet o frankiz hep asant ar Stad e oant enni (Somaliland, Abc’hazia…) hag an timbroù dindan o anv a vez implijet er vro hepken, ket evit kas lizhiri d’an estrenvro. Pennoù-bras an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]] ha katalogoù timbrawouriezh a embann n’int nemet falstimbroù, daoust d’o implij. N’eus ket kaoz avat eus an timbroù embannet gant forbaned pe emsaverien en harlu, pell-pell diouzh ar broioù m'int sañset bezañ implijet (Nagaland, inizi Skos, Republik Saharaoui…).
{| class="wikitable" style="margin:auto; margin-top:25px; font-size:1.2em; font-weight:bold;"
|-
| style="padding:10px;" | [[#I|I]] • [[#J|J]] • [[#K|K]] • [[#L|L]] • [[#M|M]] • [[#N|N]] • [[#O|O]] • [[#P|P]]
|}
== I ==
=== [[Timbroù Idar|Idar]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Idar State (1939-1944)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Ifni|Ifni]] ===
[[File:Stamp of Ifni - 1953 - Colnect 174887 - Pro infancia.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad dindan dalc’h [[Spagn]] (1912-1958). Proviñs Spagn (1958-1969). Staget ouzh Maroko e 1969.
*Alc’hwez :
** Timbroù Spagn dreistmoullet TERRITORIO DE IFNI (1941-42 ha 1949)
** Territorio de Ifni España (1943)
** [[Ifni]] (1950-1960)
** Ifni España (1960-1968)
=== [[Timbroù Ikaria|Ikaria]] ===
*Statud : Enez ar Mor Egea. Tiriad emren a-raok bezañ ul lodenn eus Stad Gres.
*Alc’hwez :
** ΕΛΕΥOEPA ΓOΛITEIA (1912)
** Timbroù Gres dreistmoullet gant ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔIOIKHΣIΣ (= Melestradurezh Bro-C’hres) (1913)
=== [[Timbroù Indez Breizh-Veur|Indez Breizh-Veur]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet etre 1764 ha 1947. Tiriadoù India, [[Pakistan]], [[Birmania]] ha [[Bangladesh]] bremañ. Melestradurezh Kompagnunezh Indez (‘[[East India Company]]’) betek 1858. Prantad ar [[Raj breizhveuriat]] (1858-1947).
*Alc’hwez :
** India ha poltred ar rouanez Victoria (1854)
** East India Postage ha poltred Victoria (1855-1879)
** India Postage (1882-1946)
*Pennadoù kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Pakistan]]
=== [[Timbroù Indez nederlandat|Indez nederlandat]] ===
*Statud : Trevadenn an [[Izelvroioù]]. Aloubadeg Japan (1941-1945). Emrenerezh (1945-1948). Stad dizalc’h dindan anv [[Indonezia]] abaoe 1945, anavezet e 1949.
*Alc’hwez :
** Nederl. Indie (1864)
** Ned. Indie (1870-1890 ha 1913-1932)
** Nederlandsch Indie (1902-1913)
** Nederl. Indie pe Ned Indie pe Nederlandsch Indie (1914-1948)
** Timbroù e lizherenneg japananek (1943)
** Repoeblik Indonesia (1946)
** Timbroù dreistmoullet gant <small>INDONESIA</small> (1948-1949)
=== [[Timbroù Indez portugalat|Indez portugalat]] ===
[[File:Daman, Dadra, Nagar Haveli stamp - 1957.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadennoù Portugal (Goa, Daman ha Diu). Proviñs Portugal (1954-1974). Aloubadeg India e 1961. Staget ouzh India e 1974.
*Alc’hwez :
** India Port. (1871-1877)
**India Portugueza (1879-1886)
** India Portugal (1895-1913)
** India Republica Portuguesa (1913-1925)
**India (1931-1933)
** Estado da India (1946-1948))
** India Portuguesa (1948-1953)
** Estado da India Republica Portuguesa (1954-1962)
=== [[Timbroù Indez-Sina c'hall|Indez-Sina c’hall]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall. Unvaniezh trevadennoù ha gwarezvaoù [[Kochin-Sina]], [[Kambodja]], [[Annam ha Tonkin]] e 1888, [[Laos]] e 1893 ha [[Kouang-Tcheou]] e 1900. Melestradurezh Japan (1940-1944).
*Alc’hwez :
** Timbroù an trevadennoù dreistmoullet <small>INDO-CHINE 1889</small> (1889)
** Indochine (1892-1900)
** Indochine française (1904-1906)
** Indo-Chine RF (1907-1922)
** Indochine RF (1922-1941) pe Indochine EF (1941-1944)
=== [[Timbroù India|India]] ===
[[File:Stamp of India - 1957 - Colnect 138016 - 1 - Map of India.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (Indez Breizh-Veur) etre 1764 ha 1947. Dominion (1947-1950). Republik kevreadel (abaoe 1950)
*Alc’hwez (lizherenneg latin ha hindieg) : India भारत (abaoe 1947).
=== [[Timbroù India - Tiriadoù gall|India – Tiriadoù gall]] ===
* Statud : Tiriadoù dindan dalc’h Bro-C’hall abaoe 1763 : [[Pondichery]], [[Chandernagor]], [[Yanaon]], [[Mahe]] ha [[Karikal]]. Staget ouzh Stad India e 1954.
*Alc’hwez :
** Etablissements de l’Inde (1892-1903)
** Etablissements Français dans l’Inde (1903-1937 ha 1943-1952)
** ETABts FRANÇAIS DANS l’INDE (1938) pe Ets FRANÇAIS DANS l’INDE (1939)
** Ets FRANÇAIS DANS L’INDE (1941-1942)
[[File:Stamp of Indonesia - 2019 - Colnect 852810 - Map of Indonesia.jpeg|dehou|250px]]
=== [[Timbroù Indonezia|Indonezia]] ===
*Statud : Trevadenn an Izelevroioù dindan anv [[Indez Nederlandat ar Reter]] betek 1949. Republik dizalc’h abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Republik Indonesia (1950-2000)
** Indonesia (abaoe 2000)
=== [[Timbroù Ingria|Ingria]] ===
[[File:Ingria 1920.JPG|dehou|150px]]
*Statud : Tiriad e Su [[Karelia]] emren. Staget ouzh [[Rusia]] e 1920
*Alc’hwez : Pohjois-Inkerin (1920)
=== [[Timbroù Inhambane|Inhambane]] ===
*Statud : Trevadenn Portugal. Staget ouzh trevadenn Mozambik e 1920.
*Alc’hwez :
** Timbroù Mozambik dreistmoullet “Inhambane” (1895)
** Inhambane (1903-1917)
** Timbroù Afrika Portugaleg dreistmoullet “Republica Inhabane” (1913)
*Pennad kar : [[Timbroù Mozambik]]
=== [[Timbroù Inini|Inini]] ===
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1930-1946). Staget ouzh Departamant Gwiana c’hall e 1946.
*Alc’hwez : Timbroù Gwiana c’hall dreistmoullet “Territoire de l’Inini » (1931-1944)
*Pennad kar : [[Timbroù Gwiana c’hall]]
=== [[Timbroù Irak|Irak]] ===
[[File:Stamp IQ 1966 50f.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Ul lodenn eus an Impalaeriezh otoman betek 1918. Tiriad dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (1918-1932). Stad dizalc’h abaoe 1932. Rouantelezh (1932-1958). Republik abaoe 1958. Aloubadeg ar Stadoù-Unanet (2003-2011).
*Alc’hwez :
** Timbroù Turkia dreistmoullet « Baghdad in British Occupation » (1917)
** Timbroù Turkia dreistmoullet « Iraq in British Occupation » (1919-1921)
** Timbroù Turkia dreistmoullet « Postage I.E.F’.D’D’ » (1919)
** Iraq (1919-1958)
** Republic of Iraq (1958-1985)
** Iraq (abaoe 1985)
=== [[Timbroù Iran (Persia)|Iran (Persia)]] ===
[[File:1986 "7th Anniversary of The Establishment of The Islamic Republic of Iran" stamp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Rouantelezh Persia (betek 1925). Gouarnamant berrbad (1925). Impalaeriezh (1925-1979). Republik islamaek (abaoe 1979).
*Alc’hwez :
** Arouez al leon (1870-1875)
** Poltred ar roue Nasr el Din (1876-1889)
** Postes persanes e lizherenneg latin ha perseg (1889-1925 ha 1935)
** Timbroù dreistmoullet (1925)
** Timbroù dreistmoullet « Règne de Pahlavi » (1926)
** Postes iraniennes e lizherennoù latin pe perseg (1935-1950)
** Iran e lizherenneg latin ha perseg (1950-1979)
** The Islamic Republic of Iran pe Republique islamique de l’Iran (1979)
** R.I. [[Iran]] (1980-1986)
** Islamic Republic of Iran pe I.R. Iran (abaoe 1986)
=== [[Timbroù Island|Island]] ===
[[File:Iceland 1949 Mi 261 stamp (75th anniversary of the UPU. Map of Iceland and UPU Monument, Bern, Switzerland).jpg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad dindan dalc’h [[Danmark]] (1814-1918). Stad dizalc’h (abaoe 1918). [[Island|Republik]] abaoe 1944.
*Alc’hwez : Island (abaoe 1873)
=== [[Timbroù Israël|Israël]] ===
*Statud : Ul lodenn eus Impalaeriezh Otoman betek 1917. Melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet (1918-1948). Stad dizalc’h abaoe 1948.
*Alc’hwez :
** יִשְׂרָאֵל إسرائيل
** Israel יִשְׂרָאֵל إسرائيل (abaoe 1948)
=== [[Timbroù Istria|Istria]] ===
*Statud : Tiriad rannet etre Italia, Kroatia ha Slovenia.
*Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoullet gant ISTRA ha talvoud-gwerzh e Lira (1945)
** Timbroù [[Republik Sokial Italia]] dreistmoullet gant 3-V-1945 FIUME RIJEKA (1945)
** Istra Slovensko Primorje (Sloveneg) hag Istria Littorale Sloveno (Italianeg) (1945-1946)
=== [[Timbroù Italia|Italia]] ===
[[File:Europa 1975 Italia 02.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1861. Unvaniezh dugelezhioù ha rouantelezhioù italian etre 1860 ha 1870. Rouantelezh (1860-1945). Aloubadeg Kevredidi an Eil Brezel-bed (1943). Republik abaoe 1946.
*Alc’hwez :
** Poltred ar roue [[Vittorio Emanuele II]] (1862)
** Postale Italiano (1863)
** Poste italiane (1879-1942 ha 1944-1951)
** <small>ALLIED MILITARY POSTAGE</small> dreistmoullet ITALY (1943).
** Timbroù Itaia dreistmoullet gant <small>GOVERNO MILITARE ALLEATO</small> (1943)
** Repubblica italiana (1951-1955)
** Poste italiane (1955-1969)
** Italia (abaoe 1969)
=== [[Timbroù Republik Sokial Italia |Republik Sokial Italia]] ===
*Statud : Stad-suj Alamagn e broioù hanternoz ha kreiz Italia etre miz Gwengolo 1943 ha miz Ebrel 1945.
*Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoullet gant G.N.R. (=Guardia Nazionale Repubblicana) (1944)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant « Repubblica Sociale Italiana » ha tresadenn-arouez ar faskouriezh (1944)
** Poste Repubblica Sociale Italiana pe Poste Repub. Sociale Italiana (1944)
=== [[Timbroù Itron Varia Madagaskar|Itron Varia Madagaskar]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall. Enezenn e reter [[Madagaskar]].
*Alc’hwez : Sainte-Marie Madagascar (1894)
=== [[Timbroù Iwerzhon|Iwerzhon]] ===
[[File:Europa 1982 Eire 02.jpg|dehou|300px]]
*Statud : Stad Dieub (1922-1937). Stad dizalc’h (1937-1948). Republik abaoe 1949, dindan anv ÉIRE. Ul lodenn eus [[Iwerzhon]] a zo dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet.
*Alc’hwez :
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet ‘’Rialtas Sealadach na hÉireann’’ 1922 (1922)
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet ‘’Saorstát Éireann 1922’’ (1922)
** Eire pe Éire (abaoe 1922-24)
=== [[Timbroù Izelvroioù|Izelvroioù]] ===
*Statud : Stad dizalc’h (rouantelezh) enni peder vro : un tiriad en Europa ha teir enezenn tramor emren ([[Aruba]], [[Sint Maarten (stad)|Sint Maarten]] ha [[Kòrsou|Curaçao)]].
*Alc’hwez :
** Poltred ar roue (1852)
** Koninkrijk der Nederlanden (1898-1923)
** Nederland (abaoe 1852)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Aruba]] [[Timbroù Sint Maarten]] [[Timbroù Curaçao]]
=== [[Timbroù Izelvroioù ar C’harib|Izelvroioù ar C’harib]] ===
*Statud : Ul lodenn eus an [[Antilhez Nederlandat]] (betek 2010). Tiriadoù emren e Rouantelezh an Izelvroioù abaoe 1986 (‘’’Caribisch Nederland’’’ e neerlandeg).
*Alc’hwez : Caribisch Nederland mui anv un enezenn : [[Bonaire]], [[Saba]], [[Sint Eustatius]] (abaoe 2010).
== J ==
=== [[Timbroù Jaipour|Jaipour]] ===
[[File:Stamp of Jaipur - 1906 - Colnect 942664 - Chariot of Surya.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Jaipur State (1904-1949)
** Timbroù Jaipour dreistmoullet RAJASTHAN राजस्थान (1950)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Jamaika|Jamaika]] ===
[[File:1938 4d Jamaica postage stamp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (betek 1945). Emrenerezh (1945-1962). Stad dizalc’h abaoe 1962.
*Alc’hwez : Jamaica (abaoe 1860)
=== [[Timbroù Jammu-ha-Kachmir|Jammu-ha-Kachmir]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] ha Sina abaoe 1947, goulennet ul lodenn anezhi gant [[Pakistan]].
*Alc’hwez : Lizherennoù penjabieg (1856-1886)
*Pennad kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Indez Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Timbroù Japan|Japan]] ===
[[File:Japan 1949 Mi 466 stamp (75th anniversary of the UPU. Japan map and envelopes forming '75').jpg|dehou|150px]]
*Statud : Stad dizalc’h (impalaeriezh).
*Alc’hwez :
** Lizherenneg japanek (1871-1937)
** Fleurenn lotuz (adalek 1876-1896)
** Imperial Japanese Post (1888)
** 便郵國帝本日大 (1937-1946)
** 便郵本日 (1946-1947)
** 日本郵便 (1947-1966)
** 日本郵便 NIPPON (abaoe 1966)
=== [[Timbroù Jasdan|Jasdan]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Arouez an heol (1942)
*Pennad kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Indez Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Jerzenez|Jerzenez]] ===
*Statud : Tiriad-suj Kurunenn Breizh-Veur hag emren.
*Alc’hwez : Jersey (abaoe 1969)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Gwernenez]] [[Timbroù Aldernez]]
=== [[Timbroù Jhalawar|Jhalawar ]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Arouez un doueez o tañsal (1887-1890)
*Pennad kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Indez Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Jhind|Jhind]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1948.
** Lizherennoù ourdoueg (?) (1874-1888)
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant <small>JHIND STATE</small> (1885 ha 1886-1923)
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant <small>JEEND STATE</small> (1885-1886)
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant <small>JIND STATE</small> (1914-1943)
*Pennad kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Indez Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Jibraltar|Jibraltar]] ===
[[File:Stamp of Gibraltar - 1957 - Colnect 599575 - 1 - Europa Point.jpeg|dehou|250px]]
*Statud : Tiriad tramor Breizh-Veur (‘’’British Overseas Territories’’’) abaoe 2009.
*Alc’hwez : Gibraltar (abaoe 1886)
=== [[Timbroù Johor|Johor]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1963). Unan eus ar pemp Stad Malaizia nann-kevreet, a-raok emezelañ da gKevread Malaizia e 1963.
*Alc’hwez :
** Timbroù Malaka dreistmoullet gant ul loar hag ur sterenn (1876), gant <small>JOHOR</small> pe <small>JOHORE</small> (1884-1886), Two CENTS (1890).
** JOHORE (POSTAGE) (1892-1948)
** JOHOR MALAYA (1948-1955)
** Malaya Johore (1960)
** Malaysia Johor (abaoe 1965)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Stadoù Malaizia]], [[Timbroù Malaizia]]
=== [[Timbroù Jordania|Jordania]] ===
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1946, bet anvet dindan anv Sultanelezh [[Treuzjordania]] etre 1921 ha 1946.
*Alc’hwez (lizherenneg latin hag arabek) :
** The Hashemite Kingdom of Jordan pe H.K. of Jordan (1949-1983)
** H.K. of Jordan (1983-2004)
** Jordan (abaoe 2004)
*Pennad kar : [[Timbroù Treuzjordania]]
=== [[Timbroù Jorjia|Jorjia]] ===
[[File:Stamp of Georgia - 2005 - Colnect 292954 - Flag of Georgia.jpeg|thumb|right|200px|Banniel Jorjia (2005)]]
*Statud : Ul lodenn eus impalaeriezh Rusia betek 1919. Republik dizalc’h (1919-1922). Ul lodenn eus Republik Treuzkaokaziek gant [[Armenia]] hag [[Azerbaidjan]] (1923-1924). Ezel eus an [[Unvaniezh Soviedel]] (1924-1992). Stad dizalc’h abaoe 1993
*Alc’hwez :
** Timbroù Rusia (betek 1919)
** La Géorgie (1919-1920)
** République Géorgienne (1920)
** ს.ს.ს.რ. (1922-1923)
** Timbroù Rusia dreistmoullet (1922-1923)
** CCCP timbroù Unvaniezh Soviedel (1924-1992)
** Georgia ha საქართველო Gruzija (abaoe 1993)
** საქართველო ha Gruzija (1994)
=== [[Timbroù Joubaland|Joubaland]] ===
*Statud : Tiriad aloubet gant Italia (1925). Trevadenn Italia (1926). Staget ouzh Somalia Italian e 1926
*Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoullet gant <small>OLTRE GUIBA</small> pe “Oltre Giuba” (1925-1926)
** “Commissariato Genle dell OLTRE GIUBA” pe <small>OLTRE GIUBA</small> (1926)
== K ==
=== [[Timbroù Kab Glas|Kab Glas]] ===
*Statud : Trevadenn Bortugal betek 1954. Proviñs Portugal (1954-1976) Stad dizalc’h abaoe 1976.
*Alc’hwez :
** Cabo Verde (1877-1953 )
** Cabo Verde Republica Portuguesa (1954-1974)
** Cabo Verde pe Republica de Cabo Verde (1976-1980)
** Cabo Verde (abaoe 1980)
=== [[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Kab Jubi]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h Bro-Spagn. Staget ouzh [[Maroko]] e 1958.
* Alc’hwez :
** Timbroù Rio de Oro dreistmoullet <small>CABO JUBI</small> (1916)
** Timbroù Spagn dreistmoullet <small>CABO JUBY</small> (1919-1925)
** Timbroù Spagn dreistmoullet <small>CABO-JUBY</small> (1926-1934)
**Timbroù Maroko Spagnol dreistmoullet Cabo Juby pe <small>CABO JUBY</small> (1934-1948)
=== [[Timbroù Kab ar Spi Mat|Kab ar Spi Mat]] ===
*Statud : trevadenn ar Rouantelezh-Unanet adalek 1814. Ul lodenn eus [[Unvaniezh Suafrika]] goude miz Mae 1910.
*Alc’hwez :
** Cape of Good Hope (1853-1904)
** [[Eil Brezel ar Voeren]] : timbroù dreistmoullet gant “Z.A.R.” (1899)
** (Seziz Mafeking) Timbroù [[Kab ar Spi Mat]] dreistmoullet gant “Mafeking Besieged” (1900)
=== [[Timbroù Kaledonia Nevez|Kaledonia Nevez]] ===
[[File:Stamp 1928 France New Caledonia MiNr0136 mt B002.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1853-1959). Tiriad tramor (1959-1976). Emrenerezh (abaoe 1976). « Bro ha tiriad tramor ».
*Alc’hwez :
** Nle Calédonie (1859)
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet gant N C E pe N.C.E. (1883-1886 ha 1892-1893)
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet gant Nlle CALEDONIE (1892)
** République Française Nouvelle Calédonie et Dépendances (1924)
** RF Nouvelle Calédonie (abaoe 1924)
=== [[Timbroù Kambodja|Kambodja]] ===
*Statud : Bro warezet gant Bro-C’hall e-ser Indez-Sina c’hall (1863-1946). Rouantelezh dizalc’h (1951-1971). Republik (1971-1991). Melestradurezh an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]] (1991-1993). Rouantelezh (abaoe 1973).
*Alc’hwez :
** Royaume du Cambodge (1951-1961)
** Cambodge (1961-1971)
** République khmère (1971-1976)
** République populaire du Kampuchéa (1980-1984)
** R.P. Kampuchéa (1984-1989)
** État du Cambodge (1989-1993)
** Cambodge (1993)
** Royaume du Cambodge (1993-2002)
** Kingdom of Cambodia (abaoe 2002)
=== [[Timbroù Kameroun|Kameroun]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-Alamagn (1884-1915). Aloubadeg Breizh-Veur ha Bro-C’hall (1915-1919). Melestradurezh Bro-C’hall (1919-1958) ha melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet e hanternoz ar vro betek 1960. Emrenerezh (1958-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960. Tiriad an hanternoz a voe staget ouzh Stad [[Nijeria]] e 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù Gabon dreistmoullet gant « Corps Expéditionnaire Franco-Anglais CAMEROUN » sur trois lignes, 1915
** Timbroù Kongo Grenn ha Kongo Frañs dreistmoullet gant « Occupation Française du Cameroun » pe « CAMEROUN Occupation Française » (1916)
** Timbroù Kameroun alaman dreistmoullet <small>C.E.F. </small>(‘’’Cameroons Expedionary Force’’’)
** Timbroù Kongo Grenn dreistmoullet <small>CAMEROUN </small> (1921-1925)
** RF - Cameroun (1925-1955)
** Cameroun (1960-1961)
** République fédérale du Cameroun (1961-1969)
** Federal Republic of Cameroon ha République fédérale du Cameroun (1969-1972)
** République unie du Cameroun - United Republic of Cameroon (1972-1984)
** République du Cameroun - Republic of Cameroon (abaoe 1984)
*Tiriad an hanternoz :
** Timbroù Nigeria dreistmoullet “Cameroons U.K.T.T.” (1960-1961)
[[File:Canada 1965 Postage Stamp - National Flag Waving (Red & Blue).png|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Kanada|Kanada]] ===
*Statud : Dominion ar Rouantelezh-Unanet (adalek 1867) o vodañ proviñsoù [[Ontario]], [[Kebek]], [[Skos Nevez]] (Nova Scotia) ha [[Brunswick-Nevez]]. Emezelañ a rea Proviñsoù [[Manitoba]] ha [[Kolombia Breizh-Veur]] e 1871, Enez ar Priñs-Edouarzh e 1873 ha [[Douar-Nevez]] e 1949. Stad dizalc’h abaoe 1926.
*Alc’hwez : Canada (abaoe 1851)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Brunswick-Nevez]] [[Timbroù an Douar-Nevez]] [[Timbroù Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver]] [[Timbroù Enez ar Priñs-Edward]] [[Timbroù Skos Nevez]]
=== [[Timbroù Karelia|Karelia]] ===
*Statud : Proviñs Finland (1920). Aloubadeg Finland e [[Karelia]] ar Reter e 1940. Staget ouzh Rusia e 1944.
*Alc’hwez :
** Karjala (1922)
** Timbroù [[Finland]] dreistmoullet ITÄ – KARJALA Sot. Hallinto (1941-1942)
** ITÄ – KARJALA Sot. Hallinto Suomi-Finland (1943)
*Pennad kar : [[Timbroù Finland]]
=== [[Timbroù Karintia|Karintia]] ===
*Statud : Rannvro eus kreiz Europa, rannet e 1920 etre [[Aostria]] ha [[Yougoslavia]] ([[Slovenia]]).
*Alc'hwez :
** Timbroù Aostria dreistmoullet gant Kärnten Abstimmung (1920)
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant K.G.C.A. (1920)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Aostria]] [[Timbroù Yougoslavia]]
=== [[Timbroù Su Kasaï|Su Kasaï]] ===
*Statud : Tiriad disrannour hag emren [[Kongo Velgia]]. Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Nann ezel an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Kongo Velgia dreistmoullet <small>ETAT AUTONOME DU SUD-KASAÏ</small> (1961)
** Etat autonome du Sud-Kasaï (1961)
=== [[Timbroù Kastellórizo|Kastellórizo]] ===
* Statud : Enezenn eus enezeg [[Dodekanesa]] aloubet gant Bro-C’hall etre 1915 ha 1921. Dindan dalc’h Italia (1921-1941). Aloubadeg Breizh-Veur (1941-1946). Staget ouzh Gres e 1946.
*Alc’hwez :
** Timbroù Reter-Nesañ dreistmoullet B.N.F. CASTELLORIZIO pe O.N.F. CASTELLORIZIO (1920)
** Timbroù Reter-Nesañ dreistmoullet B.N.F. CASTELLORIZIO pe O.F. CASTELLORIZIO (1920)
** Timbroù Italia dreistmoullet <small> CASTELLROSSO</small> (1921-1932)
** Occupazione Italiana Castellrosso (1923)
** Timbroù Mor Egea dreistmoullet (1932-1941)
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet gant “ M.E.F.“ (1942-1946)
** Timbroù Bro-C’hres (abaoe 1946)
=== [[Timbroù Katalonia|Katalonia]] ===
*Statud : Proviñs emren er Stad Spagn. E-pad [[Brezel ar garlouriezh]] e voe embannet timbroù gant skoazellerien Carlos.
*Alc’hwez : Poltred Don Carlos ha « CATALUÑA » (1874)
=== [[Timbroù Katanga|Katanga]] ===
[[File:Stamp of Katanga - 1961 - Colnect 301387 - Red Cross and 1st anniversary of the Independence.jpeg|dehou|300 px]]
*Statud : Tiriad disrannour hag emren Kongo Velgia . Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Nann ezel an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Kongo Velgia dreistmoullet <small>KATANGA</small> (1960)
** Timbroù Kongo Velgia dreistmoullet <small>DE L’ETAT DU KATANGA</small> (1960)
** Etat du Inchi ya Katanga (1961)
** Katanga (1961-1962)
=== [[Timbroù Katar|Katar]] ===
*Statud : Emirelezh gwarezet gant Breizh Veur (1920-1968), e-barzh « Stadoù an Arsav-brezel ». Ezel eus Stad an Emirelezhioù Arab Unanet (1968-1971). Stad dizalc’h abaoe 1971.
*Alc’hwez (lizherenneg latin hag arabek) :
** Timbroù Breizh-Veur dreistmoullet « Qatar » (1957-1960)
** Qatar (1961-1971)
** State of Qatar (abaoe 1972)
=== [[Timbroù Gres - Burevioù gall|Kavala]] ===
* Statud : Porzh an Impalaeriezh Otoman. Staget ouzh Bro-C’hres e 1914.
*Alc’hwez :
** Timbroù gall dreistmoullet Cavalle (1893-1900)
** Cavalle (1902-1911)
** Timbroù [[Bulgaria]] dreistmoullet gant ΕΛΛHNIKH ΔIOIKHΣIΣ (= Melestradurezh Bro-C’hres) (1914)
=== [[Timbroù Kazac'hstan|Kazac’hstan]] ===
[[File:Kazakhstan stamp N.Nazarbaev 1993 50t.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Republik ezel eus Unvaniezh Soviedel betek 1992. Stad dizalc’h abaoe 1992
*Alc’hwez :
** CCCP (Timbroù Unvaniezh Soviedel betek 1992)
** Қазақсtан (abaoe 1992)
=== [[Timbroù Kedah|Kedah]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1957). Aloubet gant [[Japan]] (1942-1945). Unan eus ar pemp Stad Malaizia nann-kevreet. A-raok emezelañ da gKevread Malaizia e 1957.
*Alc’hwez :
** [[Kedah]] (1912-1937)
** Kedah Malaya (1937-1959)
** Timbroù Kedah dreistmoullet gant « Dai Nippon » (1942)
** Kedah Malaysia (1959-1986 ha 2002)
=== [[Timbroù Kelantan|Kelantan]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1957). Unan eus ar pemp Stad Malaizia nann-kevreet. A-raok emezelañ da gKevread Malaizia e 1957.
*Alc’hwez lizherennoù latin hag arabek :
** Kelantan (1911—1955)
** Malaya Kelantan (1953-1962)
** Malaysia Kelantan (1965-1986 ha 2004)
=== [[Timbroù Kenya|Kenya]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1920-1961). Emerenerezh (1961-1963). Stad dizalc’h abaoe 1963
*Alc’hwez : Kenya (abaoe 1963)
=== [[Timbroù Kenya hag Ouganda|Kenya hag Ouganda]] ===
*Statud : Trevadennoù ar Rouantelezh-Unanet anavezet dindan anv « Afrika ar Reter saoz ».
*Alc’hwez : Kenya and Uganda (1922)
*Pennad kar : [[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika]]
=== [[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika|Kenya Ouganda Tanganyika]] ===
[[File:AM9.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadennoù ar Rouantelezh-Unanet anavezet dindan anv « Afrika ar Reter saoz » .
*Alc’hwez : Kenya-Uganda-Tanganyika (1935-1963)
*Pennad kar : [[Timbroù Afrika ar Reter saoz]]
=== [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Khor Fakkan]] ===
*Statud : Tiriad-suj emirelezh [[Charjah]].
*Alc’hwez (lizherenneg latiin hag arabek) :
** Timbroù Charjah dreistmoullet Khor Fakkan (1965).
** Sharjah & Dependencies Khor Fakkan (1965-1970)
*Pennad kar : [[Timbroù Charjah]]
=== [[Timbroù Kiav-Tchou|Kiav-Tchou]] ===
*Statud : Tiriad eus Sina dindan dalc’h Bro-Alamagn (1898-1914). Aloubadeg Japan (1914-1922). Staget ouzh Sina et 1922.
*Alc’hwez : Kiautschou (1900-1911)
=== [[Timbroù Kilikia|Kilikia]] ===
* Statud : Tiriad [[Turkia]] aloubet gant Bro-C’hall e 1919 ha dindan Bro-C’hall (1919-1921). Staget ouzh Turkia e 1921.
*Alc’hwez :
** Timbroù Turkia dreistmoullet <small>CILICIE</small> pe “Cilicie” pe “T.E.O. CIlicie” (1919).
** Timbroù Turkia dreistmoullet <small>OCCUPATION MILITAIRE FRANCAISE - CILICIE</small> (1920).
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet O.M.F. Cilicie (1920)
=== [[Timbroù Kionga|Kionga]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h Alamagn (1885-1916). Aloubadeg gant Portugal (1916). Staget ouzh [[Mozambik]].
*Alc’hwez : Timbroù Lourenço Marques dreistmoullet <small>KIONGA</small>.
*Pennad kar : [[Timbroù Lourenço Marques]]
=== [[Timbroù Kiprenez|Kiprenez]] ===
[[File:Europa 1962 Cyprus 02.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Ul lodenn eus an impalaeriezh otoman (1863-1880). Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1878-1959). Republik dizalc’h abaoe 1960. Aloubadeg Turkia e 1974 hag embann ‘’Republik Turk Kiprenez’’ e hanternoz an enezenn.
*Alc’hwez :
** Timbroù an Impalaeriezh Otoman (1863-1880)
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet gant CYPRUS (1880-1881)
** Cyprus (1881-1960)
** Timbroù Kiprenez dreistmoullet ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ - KIBRIS CUMHURIYETI (1960)
** ΚΥΠΡΟΣ - KIBRIS - CYPRUS (gregach, turkeg ha saozneg) (abaoe 1960).
*Pennad kar : [[Timbroù Kiprenez an Norzh]]
=== [[Timbroù Kiprenez an Norzh|Kiprenez an Norzh*]] ===
*Statud : Aloubadeg Turkia e Kiprenez e 1974. Stad emren (1973-1983). Republik dizalc’h abaoe 1983, nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Nann ezel [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]].
*Alc’hwez :
** Timbroù dreistmoullet <small>KIBRIS TÜRK FEDERE DEVLETI 13.2.1975 </small>(1975)
** Kibris Türk Federe Devleti Postalari (1975-1983)
** Kuzey Kibris Türk Cumhuriyeti (abaoe 1983)
*Pennad kar : [[Timbroù Kiprenez]]
=== [[Timbroù Kirgizstan|Kirgizstan]] ===
[[File:Stamps of Kyrgyzstan, 2011-41.jpg|dehou|200 px]]
*Statud : Republik ezel eus Unvaniezh Soviedel betek 1992. Stad dizalc’h abaoe 1992.
*Alc’hwez :
** Timbroù Unvaniezh Soviedel СССР (betek 1992)
** Кыргызскан - Kyrgyzstan (abaoe 1992)
=== [[Timbroù Kiribati|Inizi Kiribati]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv « Inizi Gilbert » , unvanet gant an iniz Ellice. Stad dizalc’h (republik) abaoe 1979.
*Alc’hwez : Kiribati (abaoe 1979)
=== [[Timbroù Kishangârh|Kishangârh]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1947.
*Alc’hwez : Kishengarh (1899-1937)
=== [[Timbroù Kochin|Kochin]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Cochin (1892-1897)
** Cochin Anchal (“Postoù Kochin”) (1898-1950)
=== [[Timbroù Kochin-Sina|Kochin-Sina]] ===
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1861-1892). Staget ouzh [[Indez-Sina]] c’hall e 1892. Ul lodenn eus [[Viet Nam]] adalek 1951.
*Alc’hwez : Timbroù trevadennoù gall dreistmoullet gant C. CH. (1886-1888)
*Pennad kar : [[Timbroù Indez-Sina c’hall]]
=== [[Timbroù Kolombia|Kolombia]] ===
[[File:Colombia 1883 Sc123.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1819 (Kolombia vras). Adanvet “Republik Grenada Nevez” (1831-1858) ha Kengevread Grenada (“Confederacion Granada”) etre 1858 ha 1861, ha Stadoù-Unanet [[Kolombia]] (« Estados Unidos de Colombia ») etre 1861 ha 1886. Anvet eo « Republik [[Kolombia]] » bremañ.
*Alc’hwez :
** Confed Granadina (1859-1860)
** Estados Unidos de Nueva Granada (1861)
** E.U. de Colombia (1862-1886)
** Republica de Colombia (1886-1925)
** Correos de Colombia (1925-1937)
** Colombia (abaoe 1937)
*Timbroù Postoù dre-nij :
** Compañia Colombiana de Navigacion Aera (1920
** S.C.A.D.T.A. (1920-1923)
*Burev-post Breizh-Veur e Aspinwall, Cartagena, Panama, Santa Marta ha Sabanilla.
* Burev Bro-C’hall e Santa Marta.
*Pennad kar : [[Timbroù Stadoù-Unanet Kolombia]]
=== [[Timbroù Kolombia|(Stadoù-Unanet) Kolombia]] ===
*Statud : Anvet e voe Kolombia “Stadoù-Unanet Kolombia” etre 1858 ha 1861. Timbroù zo bet embannet gant melestradurezh rannvroioù Kolombia.
*Alc’hwez :
** EE UU de Colombia E.S. de Antioquia (1868-1902)
** Bogota : Correo Urbano de Bogota (1889-1903)
** Bolívar : Correos del Estado Soberano de Bolivar (1863-1885)
** Boyacá : Colombia Boyaca (1900-1904)
** Carthagene (1899-1908)
** Cauca (1878-1882)
** Cucuta (1900)
** Cundinamarca (1870-1904)
** Manizales : Urbanos Manizales (1910)
** Medellin : Provisional Medellin (1889)
** Garzon (1894)
** Rio Hacha (1901)
** Santander : EE UU de Colombia Departamant de Santander (1884-1903)
** Tolima : EE UU de Colombia E.S. del Tolima (1870-1888)
** Tumaco : Republica de Colombia Gobierno Provisional (1901-1912)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Kolombia]] [[Timbroù Panama]]
=== [[Timbroù Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver|Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1866-1871). Proviñs Kevread Kanada abaoe 1871.
*Alc’hwez :
** British Columbia Postage (1860-1869)
** Vancouver Island (1865)
** British Columbia Postage (1868-1871)
=== [[Timbroù Komorez|Komorez]] ===
[[File:Stamp of Grand Comoro - 1897 - Colnect 219672 - Type Groupe.jpeg|dehou|150px]]
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1863-1975). Staget ouzh trevadenn Madagaskar (1911-1950). Tiriad tramor (1958-1975). Stad dizalc’h abaoe 1975 hep enezenn [[Mayotte]].
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall (1859-1892)
** Grande Comore (1897-1912)
** Timbroù Madagaskar (1912-1950)
** Archipel des Comores RF (1950-1975)
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet « État comorien » (1975)
** État comorien (1975-1977)
** République des Comores (1977-1979)
** Timbroù Komorez dreistmoullet « République fédérale islamique des Comores » (1979)
** République fédérale islamique des Comores (lizherennoù latin hag arabek) (1979-2000)
** Union des Comores (abaoe 2000)
*Pennad kar : [[Timbroù Mayotte]] [[Timbroù Madagaskar]]
=== [[Timbroù Kongo Frañs|Kongo Frañs]] ===
[[File:Stamp of Congo, Republic (Brazzaville) - 1971 - Colnect 973572 - Congo stamp No CGC36 and de Gaulle.jpeg|dehou|300px]]
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1888-1958). Anvet Kongo-Grenn (1907-1936). Ezel eus Afrika c’hall ar C’heheder (1936-1958). Stad dizalc’h abaoe 1959.
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet « Congo français » (1891-1892)
** Congo Français (1892-1900)
** Moyen Congo République Française (1907-1922)
** Moyen-Congo Afrique équatoriale française (1907-1933)
** Moyen Congo RF (1933)
** Timbroù Afrika c’hall ar C’heheder (1936-1959)
** République du Congo (1959-1970 hag abaoe 1991)
** République populaire du Congo (1970-1991)
** Congo (1991-1993)
*Pennad kar : [[Timbroù Kongo Grenn]]
=== [[Timbroù Kongo Grenn|Kongo Grenn]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1888-1958). Anvet [[Kongo Frañs]] (1888-1907).
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet “Congo français” (1891-1892)
** Congo Français (1892-1900)
** Moyen Congo République Française (1907-1922)
** Moyen-Congo Afrique équatoriale française (1907-1933)
** Moyen Congo RF (1933)
*Pennad kar [[Timbroù Kongo Frañs]]
=== [[Timbroù Kongo Velgia|Kongo Velgia]] ===
[[File:Stamp of Belgian Congo - 1955 - Colnect 286004 - King Boudewijn first trip to Congo inscribed - Belgisch Congo.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Perc’henniezh prevez ar roue [[Leopold II Belgia|Leopold II]] (1885-1908). Trevadenn Belgia (1908-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960 dindan anv [[Republik Demokratel Kongo]].
*Alc’hwez :
** État indépendant du Congo (1886-1894)
** Congo belge - Belgisch Congo (1909-1960)
*Pennad kar : [[Timbroù Republik Demokratel Kongo]]
=== [[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Republik Demokratel Kongo]] ===
*Statud : Perc’henniezh prevez ar roue [[Leopold II Belgia|Leopold II]] (1885-1908). Trevadenn Velgia (1908-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù Kongo Veljia dreistmoullet gant « Congo » (1960)
** Congo (1960-1961)
** République du Congo (1961-1964)
** République démocratique du Congo (1964-1971)
**Zaïre pe République du Zaïre (1971-1997)
** République démocratique du Congo (abaoe 1998)
=== [[Timbroù Korea|Korea]] ===
* Statud : Rouantelezh (1884-1900) hag impalaeriezh (1900-1905). Bro warezet gant Japan (1905-1910) Staget ouzh Japan (1910-1945). Aloubadeg Unvaniezh Soviedel e hanternoz Korea ha Stadoù-Unanet e su Korea (1946-1948). Rannet ar vro e daou e 1948 : [[Korea an Norzh]] ha [[Korea ar Su]].
*Alc’hwez :
** Arouez Ying-yang (1884)
** Korea (1895-1899)
** Imperial Korean Post (1900-1905)
** Burev Japan e Korea : timrboù Japan dreistmoullet gant lizherennoù japanek (1900)
** Timbroù Japan (1905-1945)
=== [[Timbroù Korea|Norzh Korea]] ===
* Statud : Aloubadeg Unvaniezh Soviedel e hanternoz Korea (1946-1948). Stad dizalc’h abaoe 1948.
*Alc’hwez :
** 표우선조 Lizherenneg [[hangeul]]) (1946)
** 조선우표 Lizherenneg [[hangeul]]) (1948-1977)
** 조선우표 DPRK (lizherenneg latin ha hangeul) (1977-1980)
** 조선우표 DRP Korea (lizherenneg latin ha hangeul) (abaoe 1980)
=== [[Timbroù Korea|Su Korea]] ===
[[File:Anniversary of 20th memorial day of south korea stamp.jpg|dehou|200px]]
* Statud : Tiriad Korea aloubet gant ar Stadoù-Unanet (1946-1948). Stad dizalc’h (republik) abaoe 1948.
*Alc’hwez :
** Timbroù Japan dreistmoullet 조선우표 (1946)
** 조선우표 (1946-1948)
** Korea 대한민국우표 (1948-1966)
** Republic of Korea 대한민국우표 (1948-1966)
** 대한민국 Korea (abaoe 1980)
=== [[Timbroù Kosovo|Kosovo*]] ===
*Statud : Ul lodenn eus [[Serbia]] betek 1999. Melestradurezh ar Broadoù-Unanet (MINUK) (1999-2008). Stad dizalc’h abaoe 2008. Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[A.B.U.]].
*Alc’hwez :
** E saozneg : United Nations Interim Administration Mission in [[Kosovo]]
** En albaneg : Misioni I Perkohshem Administrativ I Kombeve Te Bashkuara Ne Kosove
** E serbeg (lizherenneg latin) Privremena Administrativna Misija Ujedinjenih Nacija Na Kosovo
** Republika e Kosovës / Republic of Kosova / Republika Kosova (abaoe 2008)
=== [[Timbroù Koweït|Koweit]] ===
*Statud : Stad dizalc’h gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1899-1961). Stad dizalc’h abaoe 1961. Aloubadeg Irak
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet <small>[[KOWEIT]]</small> (1923)
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet <small>KUWAIT</small> (1924-1957)
** Kuwait (lizherennoù latin hag arabek) (1958-1962)
** State of Kuwait gant lizherennoù latin hag arabek (abaoe 1962)
=== [[Timbroù Krajina|Krajina*]] ===
* Statud : Tiriad disrannour e [[Slavonia]] savet gant Serbed (1990-1995). Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Nann ezel an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]]. Staget ouzh [[Kroatia]] e 1998.
*Alc’hwez :
**Timbroù Kroatia dreistmoullet CAO КРАЈИНА
** РЕПУБЛИКА СРПСКА КРАЈИНА (1993-1997)
** СРЕМСКО - БАРАЊСКА ОБЛАСТ (1997)
=== [[Timbroù Kreizafrika|Kreizafrika]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall dindan anv [[Oubangi-Chari]] (1903-1958). Ezel eus Afrika c’hall ar C’heheder. Stad dizalc’h dindan anv Kreizafrika abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù Afrika c’hall ar C’heheder (1936-1959)
** République centrafricaine (1959-1977)
** Timbroù dreistmoullet « Empire centrafricain » (1977)
** Empire centrafricain (1978-1979)
** République centrafricaine (abaoe 1979)
*Pennad kar : [[Timbroù Oubangi-Chari]]
=== [[Timbroù Kreizafrika saoz|Kreizafrika Breizh-Veur]] ===
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1889-1907) anavezet dindan anv [[Nyasaland]] e 1907.
*Alc’hwez :
** Timbroù Suafrika dreistmoullet gant B.C.A. (= British Central Africa) (1891-1895)
** British Central Africa (1895-1907)
*Pennad kar : [[Timbroù Nyasaland]]
=== [[Timbroù Kreta|Kreta]] ===
*Statud : Ul lodenn eus an impalaeriezh Otoman (1700-1908). Emrenerezh (1896). Emsavadeg (1905). Melestradurezh Bro-C’hres (1908-1913) ha staget ouzh Gres e 1913.
*Alc’hwez :
** Timbroù an Impalaeriezh Otoman (1863-1898)
** ΚΡΗΤΗ (1900-1907)
** ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΡΗΤΗΣ (1905)
** Timbroù dreistmoullet ΕΛΛΑΣ (1908-1911)
=== [[Timbroù Kreta - Burevioù aostrian|Kreta - Burevioù aostrian]] ===
*Statud : Goude ar brezel etre annezidi [[Kreta]] hag an [[Impalaeriezh Otoman]] e 1897 e teuas Kreta da vezañ emren dindan evezh Stadoù zo en Europa. Burevioù-post a voe savet gant Aostria, Breizh-Veur, Bro-C’hall, Italia ha Rusia e-barzh an tiriadoù dindan o melestradurezh betek 1913, pa voe staget Kreta ouzh [[Gres]].
*Alc’hwez : Burev Aostria e Kanea, Kandia ha Rethymno (1903-1914)
=== [[Timbroù Kreta – Burevioù saoz|Kreta – Burevioù saoz ]] ===
*Statud : Goude ar brezel etre annezidi [[Kreta]] hag an [[Impalaeriezh Otoman]] e 1897 e teuas Kreta da vezañ emren dindan evezh Stadoù zo en Europa. Burevioù-post a voe savet gant Aostria, Breizh-Veur, Bro-C’hall, Italia ha Rusia e-barzh an tiriadoù dindan o melestradurezh betek 1913, pa voe staget Kreta ouzh [[Gres]].
*Alc’hwez : Burev-post Breizh-Veur e [[Heraklion]] : ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (1898-1899)
=== [[Timbroù Kreta - Burevioù gall|Kreta – Burevioù gall]] ===
*Statud : Goude ar brezel etre annezidi [[Kreta]] hag an [[Impalaeriezh Otoman]] e 1897 e teuas Kreta da vezañ emren dindan evezh Stadoù zo en Europa. Burevioù-post a voe savet gant Aostria, Breizh-Veur, Bro-C’hall, Italia ha Rusia e-barzh an tiriadoù dindan o melestradurezh betek 1913, pa voe staget Kreta ouzh [[Gres]].
*Alc’hwez : <small>CRETE</small> (1900-1914)
=== [[Timbroù Kreta – Burevioù italian|Kreta – Burevioù italian]] ===
*Statud : Goude ar brezel etre annezidi [[Kreta]] hag an [[Impalaeriezh Otoman]] e 1897 e teuas Kreta da vezañ emren dindan evezh Stadoù zo en Europa. Burevioù-post a voe savet gant Aostria, Breizh-Veur, Bro-C’hall, Italia ha Rusia e-barzh an tiriadoù dindan o melestradurezh betek 1913, pa voe staget Kreta ouzh [[Gres]].
*Alc’hwez : Burev-post Italia e Kanea : timbroù Italia dreistmoulet gant LA CANEA (1900-1912)
=== [[Timbroù Kreta – Burevioù rusian|Kreta – Burevioù rusian]] ===
*Statud : Goude ar brezel etre annezidi [[Kreta]] hag an [[Impalaeriezh Otoman]] e 1897 e teuas Kreta da vezañ emren dindan evezh Stadoù zo en Europa. Burevioù-post a voe savet gant Aostria, Breizh-Veur, Bro-C’hall, Italia ha Rusia e-barzh an tiriadoù dindan o melestradurezh betek 1913, pa voe staget Kreta ouzh [[Gres]].
*Alc’hwez : Burev-post Rusia e Rethymno : RETYMNO METALIK (1899)
=== [[Timbroù Kroatia|Kroatia]] ===
* Statud : Ul lodenn eus Impalaeriezh Aostria-Hungaria betek 1918. Ul lodenn eus Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1929) adanvet Rouantelezh Yougoslavia (1929-1941). Stad-suj Alamagn (1941-1945). Ul lodenn eus Republik Kevreadel Poblel Yougoslavia (1945-1991). Stad dizalc’h abaoe 1991.
*Alc’hwez :
** Timbroù Aostria (1850-1870)
** Timbroù Hungaria (1870-1918)
** Timbroù Hungaria dreistmoullet HRVATSKA SHS (1918)
** Hrvatska (1918-1919)
** Timbroù Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1929)
** Timbroù Rouantelezh Yougoslavia (1929-1941)
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet Nezavisna Drzava Hrvatska (1941)
** Nezavisna Drzava Hrvatska / N.D. Hrvatska (1941-1945)
** NEZ DRZ HRVATSKA (1945)
** Republika Hrvatska (abaoe 1991)
=== [[Timbroù Kuba|Kuba]] ===
[[File:Indicium-Cuba-1894-4centavos.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn Spagn betek 1901. Aloubadeg Stadoù-Unanet Amerika (1901-1902 ha 1905-1909). Stad dizalc’h (republik) abaoe 1925.
*Alc’hwez :
** Timbroù Antilhez Spagn (1855-1873)
** Ultramar Cuba (1874-1879)
** Cuba 1880 (1880)
** Isla de Cuba (1890-1897)
** Timbroù Stadoù-Unanet dreistmoullet « Cuba » (1898-1902)
** Cuba (1902-1905)
** Republica de Cuba (1910-1939)
** Cuba (abaoe 1952)
*Burev-post Bro-C’hall e La Habana (timbroù Bro-C’hall gant ur siell C58 pe C88).
=== [[Timbroù Kurdistan|Kurdistan]] ===
*Statud : Rannvro emren [[Irak]].
*Alc’hwez : Iraqi Kurdistan Region (abaoe 1992)
== L ==
=== [[Timbroù Sahara ar C'hornôg|La Agüera]] ===
*Statud : Kêriadenn Sahara ar C’hornôg. Trevadenn Spagn bet staget ouzh tiriad Rio de Oro (a-raok 1921) ha Sahara Spagnol (goude 1924).
* Alc’hwez :
** Timbroù Rio de Oro dreistmoullet gant <small>LA AGÜERA</small> (1921)
** Sahara Occidental La Agûera (1923)
=== [[Timbroù Lagos|Lagos]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Staget ouzh trevadenn [[Nigeria ar Su]] e 1906.
*Alc’hwez : Lagos (1874-1905)
=== [[Timbroù Laos|Laos]] ===
[[File:Elephant Laos 2K.jpg|dehou|300px]]
*Statud : Ul lodenn eus trevadenn [[Indez-Sina c’hall]] betek 1946. Stad dizalc’h (rouantelezh) etre 1953 ha 1975. Republik Demokratel Poblek 1975-
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez-Sina (1889-1946)
** Royaume du Laos - Union française (1951-1954)
** Royaume du Laos (e galleg ha yezh lao) (1954-1975)
** République démocratique populaire lao e laotieg (1976)
** République démocratique populaire lao (1976-1982)
** Postes Lao (lizherennoù latin ha laotieg) (abaoe 1982)
** Postoù dispac’hourien hanternoz lao (Pathet Lao) Lizherennoù laotieg (1974)
=== [[Timbroù Las Bela|Las Bela]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[Pakistan]] abaoe 1947.
*Alc’hwez :
** Las Bela State (1897-1898)
** Las Bela (1901)
=== [[Timbroù Latakia| Latakia]] ===
*Statud : Kêr eus Siria fiziet e melestradurezh Bro-C’hall gant Kevredigezh ar Broadoù etre 1920 ha 1922. Staget ouzh Siria (1922-1924). Adanvet Tiriad an Alawited (1930-1937). Staget ouzh Siria e 1937.
*Alc’hwez : Timbroù Siria dreistmoullet <small>LATTAQUIE</small> (1931-1933)
*Pennad kar : [[Timbroù Siria]]
=== [[Timbroù Latvia|Latvia]] ===
*Statud : Ul lodenn eus [[Rusia]] betek 1918. Aloubadeg Alamagn (1916-1918). Stad dizalc’h (1918-1940). Stad sokialour [[Latvia]] en Unvaniezh Soviedel (1940-1941). Aloubadeg Alamagn (1941). Republik ezel eus Unvaniezh Soviedel betek 1991. Republik dizalc’h abaoe 1991.
*Alc’hwez :
** Timbroù Impalaeriezh Rusia (1857-1917)
** Timbroù dreistmoullet Postgebiet Ob. Ost (1917-1919)
** Timbroù dreistmoullet Libau (1919)
** Latvija (1918-1940)
** Latvija P.S.R. (1940-1941)
** Timbroù soviedel dreistmoullet « Latvija 1941.1.VII »
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant <small>KURLAND</small> (1945)
** CCCP Timbroù an Unvaniezh Soviedel (1944-1991)
** Latvija (abaoe 1991)
=== [[Timbroù Lemnos|Lemnos]] ===
*Statud : [[Lemnos|Enez ar Mor Egea]].
*Alc’hwez : Timbroù Gres dreistmoullet e liv du pe ruz gant ΛHMNOΣ (1911)
=== [[Timbroù Lesotho|Lesotho]] ===
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet dindan anv [[Basoutoland]] (1868-1966). Stad dizalc’h abaoe 1966.
*Alc’hwez : [[Lesotho]] (abaoe 1966)
*Pennad kar : [[Timbroù Basoutoland]]
=== [[Timbroù Liban|Liban]] ===
*Statud : Ul lodenn eus an Impalaeriezh otoman betek 1918.E fiziadur Bro-C’hall dindan anv “Grand Liban” gant Kevredigezh ar Broadoù (1920-1943). Republik emren (1926-1943). Aloubadeg ar Rouantelezh-Unanet e 1941. Republik dizalc’h abaoe 1943. Brezel diabarzh (1975-1990)
*Alc’hwez :
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet <small>GRAND LIBAN</small> (1924-1925)
** Grand Liban (1925-1926)
** Timbroù Grand Liban dreistmoullet (e galleg hag en arabeg) « République Libanaise » (1927)
** الجمهورية اللب République libanaise (1930-1945)
** République libanaise pe Liban (1946-1951)
** [[Liban]] (abaoe 1951)
=== [[Timbroù Liberia|Liberia]] ===
[[File:Libéria US Postage 1947 50c.JPG|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1847
*Alc’hwez :
** Republic Liberia (1860-1902)
** [[Liberia]] (abaoe 1903)
=== [[Timbroù Libia|Libia]] ===
[[File:Libyaourcountry.jpg|dehou|150px]]
*Statud : Trevadenn Italia (Cyrenaica ha Tripolitania) (1912-1941). Gant unvaniezh Cyrenaica, Tripolitania ha tiriad Fezan-Ghadames (dindan dalc’h Bro-C’hall) e voe savet. Stad dizalc’h e 1951. Rouantelezh (1951-1969). Republik (abaoe 1969).
*Alc’hwez en arabek ha lizhrennoù latin :
** Timbroù Italia dreistmoullet <small>LIBIA</small> pe “[[Libia]]” (1912-1922)
** Libia Colonie Italiane (1921)
** Poste Italiane Libia (1924-1940)
** Poste Coloniale Italiane (1936)
** Libia (1937-1942)
** Timbroù Cyrnenaica dreistmoullet gant lizherennoù latin hag arabek LIBYA (1952)
** Kingdom of Libya (1952)
** United Kingdom of Libya (1955-1969)
** Lybie pe Lybia (1961-1969)
** L.A.R. (1969-1977)
** Socialist people's libyan arab jamahiriya (1977-1990)
** The great socialist people's libyan arab jamahiriya (1990-2011)
=== [[Timbroù Liechtenstein|Liechtenstein]] ===
*Statud : Stad dizalc’h (priñselezh) abaoe 1866, bet ezel eus ar C'hengevread alaman (1815-1870).
*Alc’hwez :
** Fürstentum Liechtenstein - K. K. Oesterr. Post ((1912-1921)
** Fürstentum [[Liechtenstein]] (abaoe 1920)
=== [[Timbroù Lituania|Lituania]] ===
*Statud : Ul lodenn eus Rusia betek 1918. Aloubadeg Alamagn (1916-1918). Republik dizalc’h (1918-1940). Aloubadeg Alamagn (1941-1945). Republik ezel eus an Unvaniezh Soviedel (1940-1990). Republik dizalc’h abaoe 1990.
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Postgebiet Ob.Ost » (1918)
** Lietuvos (1918)
** Lietuvo Pasto Zelklas (1919)
** Lietuva (1920-1940 hag abaoe 1990)
[[File:Lithuania presidency EU stamp 2013.jpg|dehou|200px]]
** Timbroù alaman dreistmoullet gant <small> OSTLAND </small>
** Timbroù Lituania dreistmoullet gant <small>LTSR 1940 VII 21</small> (1940)
** Timbroù Unvaniezh Soviedel dreistmoullet gant <small>NEPRIKLAUSOMA LIETUVA 1941-VI-23</small> (1941)
** Timbroù Unvaniezh Soviedel dreistmoullet gant <small>VILNIUS</small> (1941)
*Lituania Kreiz – Aloubadeg Polonia (1920-1922)
*Alc’hwez :
** Timbroù Lituania dreistmoullet gant “Srodkowa LITWA Poczta” (1920)
** Srodkowa LITWA pe Poczta Litwy Srodkowej (1921-1922)
*Lituania ar Su :
*Alc’hwez :
** Timbroù Rusia dreistmoullet gant "Lietuva AitBa 50 Statiku rpameu" (1919)
** Timbroù Polonia dreistmoullet gant <small>SAMORZAD WARWIZKI</small>
=== [[Timbroù Slovenia|Bro-Ljubljana]] ===
[[File:StampLjubjainskaPokrajina1945Michel51.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Tiria deus Slovenia, aloubet gant Italia etre 1941 ha 1943, aloubet gant Alamagn etre 1943 ha 1945.
*Alc’hwez :
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant Co. Ci. (= “Commissariato Civile”) (1941)
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant R. Commissariato Civile Territori occupati LUBIANA (1941)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant '''Provinz Ljubljanika Laibach PO Krajina''' (1944)
** Provinz Laibach – Ljublianska Pokkrajina (1945)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Yougoslavia]] [[Timbroù Slovenia]]
=== [[Timbroù Rouantelezh Lombardia-Veneto|Rouantelezh Lombardia-Veneto]] ===
*Statud : Rouantelezh italian bet dindan dalc’h [[Aostria]] (1815-1853). Staget ouzh rouantelezh Italia e 1859 ([[Lombardia]]) ha 1866 ([[Veneto]]).
*Alc’hwez :
** KKpost stempel (1850)
** Timbroù aostrian talvoud-gwerzh e « Soldi » (1858-1864)
=== [[Timbroù Lourenço Marques|Lourenço Marques]] ===
*Statud : Trevadenn Portugal. Staget ouzh trevadenn Mozambik e 1921.
*Alc’hwez :
** Lourenço Marques Portugal (1893)
** Timbroù Mozambik dreistmoullet « L. Marques » (1895-1921)
** Timbroù Afrika portugalek dreistmoullet gant « Republica Lourenço Marques » (1913)
=== [[Timbroù Keoded Dieub Lubeck|Lubeck]] ===
*Statud : Keoded dieub. Ezel eus [[Kengevread Norzh Alamagn]] (1868-1871) hag eus an Impalaeriezh alaman adalek 1871.
*Alc’hwez :
** Lübeck (1859-1862)
** Luebeck (1863-1866)
*Pennad kar : [[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn]]
=== [[Timbroù Luksembourg|Luksembourg]] ===
[[File:DR 1940 Luxemburg MiNr01 B002.jpg|dehou|150px]]
*Statud : Stad dizalc’h (Dugelezh-Veur) abaoe 1839. Aloubadeg Alamagn (1940-1944).
*Alc’hwez :
** G.D. de Luxembourg (1859-1882)
** Grand-duché de Luxembourg pe Luxembourg (abaoe 1891)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Luxemburg » (1940-1941)
== M ==
=== [[Timbroù Madagaskar|Madagaskar]] ===
*Statud : Gwarezva (1895) ha trevadenn Bro-C’hall (896-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet (1889-1891)
** Madagascar (1895)
** Madagascar et dépendances (1896-1902)
** Madagascar RF (1903-1957)
** République malgache (1958-1961)
** Repoblika Malagasy (1961-1976)
** Repoblika Demokratika Malagasy (1976-1993)
** Repoblikan'i Madagasikara (abaoe 1993)
** Timbroù lec’hel : Majunga timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant an dorn (1895)
=== [[Timbroù Madeira|Madeira]] ===
[[File:Madeira 1898 Mi 33 stamp (Fleet of Vasco da Gama on the run).jpg|dehou|200px]]
*Statud : Enezeg emren dindan dalc’h Portugal.
*Alc’hwez :
** Timbroù Portugal dreistmoullet <small>MADEIRA</small> (1868-1925)
** Madeira Portugal (1929 hag abaoe 1980)
=== [[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|Mahra]] ===
*Statud : Sultanelezh gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Staget ouzh Yemen ar Su e 1967.
*Alc’hwez : Mahra State South Arabia (1967-1968)
=== [[Timbroù Makao|Makao]] ===
*Statud : Trevadenn Portugal (1884-1954). Proviñs Portugal (1954-1999). Staget ouzh [[Republik Pobl Sina]] e 1999 gant ur statud emrenerezh.
*Alc’hwez :
** Macau (1884-1887)
** Provincia de Macau (1888)
** Macau Portugal (1893-1898)
** Macau (1898-1953)
** Macau Republica Portuguesa (1953-1987)
** Macau 澳門 Republica Portuguesa (1987-1999)
** Macau China 澳門 (abaoe 1999)
=== [[Timbroù Makedonia an Norzh|Makedonia an Norzh]] ===
[[File:Pepper. Stamp of Macedonia.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Ul lodenn eus Impalaeriezh Otoman betek 1912, eus Rouantelezh Serbia (1912-1915), eus Rouantelezh Bulgaria (1915-1918), eus Rouantelezh Serbed, Kroated ha Solvened (1918-1929), eus Yougoslavia (1929-1941). Aloubadeg Bulgaria hag Albania (1941-1944). Republik Sokialour Makedonia e Republik Yougoslavia (1944-1992). Stad dizalc’h abaoe 1991.
*Alc’hwez :
** Македонија Macedonia (1992)
** Makedonija (1993)
** Македонија (1993-1997)
** Република Македонија pe Republika Makedonija (1998-2019)
** Teiryezhek (makedonieg, albaneg ha saozneg) abaoe 2019 :
** Република Северна Македонија
** Republika e Maqedonisë së Veriut
** Republic of North Macedonia
=== [[Timbroù Malaizia|Malaizia]] ===
*Statud : Kevread Stadoù [[Malaya]] ha Stadoù Sabah, [[Sarawak]] ha Singapour (betek 1965).
*Alc’hwez : Malaysia (abaoe 1963)
*Pennad kar [[Timbroù Malaya]]
=== [[Timbroù Malaka|Malaka]] ===
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1814-1957). Aloubet gant Japan (1942-1945). Ezel eus Kevread Stadoù Malaizia (1946-1957). Unan eus 13 Stad Kevread Malaizia abaoe 1957.
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant skeudenn-aroue ar monarkiezh (kurunenn) (1867)
** Straits Settlements Postage (1867-1935)
** Timbroù Labuan dreistmoullet gant Straits Settlements (1907)
** Straits Settlements Malaya (1936-1941)
** Aloubadeg Japan : lizherennoù Japanek (1943-1945)
** Timbroù dreistmoullet gant B.M.A. (= British Military Administration) (1945)
** Timbroù Malaya
=== [[Timbroù Malawi|Malawi]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv Nyasaland (1908-1964). Ezel eus Kevread Rodezia ha [[Nyasaland]] (1954-1963). Stad dizalc’h abaoe 1964
*Alc’hwez : Malawi (abaoe 1964)
=== [[Timbroù Malaya|Malaya]] ===
[[File:Malaya stamp.png|dehou|200px]]
*Statud : Kevread Stadoù Malaizia dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet etre 1957 ha 1963 : Perak, Selangor, Nigeri Sembilan ha Pahang etre 1895 ha 1935. Kevread dindan anv “Malaya” (1935-1957). Kevread Stadoù Johor, Kedah, Kelantan, Malacca, Negeri Sembilan, Pahong, Perak, Perlis, Pulau Penang, Selangor ha Trengganu. E 1963 ec’h emezelas Stadoù Sabah, [[Sarawak]] ha Singapour (betek 1965) dindan anv [[Malaizia]].
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Negri Sembilan]] dreistmoullet gant Federated Malay States (1900)
** Federated Malay States (1901-1934)
** Timbroù Stadoù Malaya (1935-1957)
** Malaya Federation of Malaya (1957-1959)
** Malaya Persekutuan Tanah Melayu (1957-1963)
*Pennad kar [[Timbroù Malaizia]]
=== [[Timbroù Inizi Maldivez|Inizi Maldivez]] ===
[[File:Maldives 1950 06.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1887-1965). Stad dizalc’h abaoe 1965. Republik (1952-1954), sultanelezh (1956-1968) ha republik abaoe 1968.
*Alc’hwez :
** Timbroù Ceylan dreistmoullet gant “Maldives” (1906)
** Maldives (1909)
** Maldive islands (1950-1968)
** Republic of Maldives (1968-1990)
** Maldives e lizherennoù latin ha maldiveg (abaoe 1986)
=== [[Timbroù Mali|Mali]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall dindan anv [[Soudan c’hall]]. Stad dizalc’h e 1959. Kevreadur gant Senegal ha Soudan (1960). Republik.
*Alc’hwez :
** Fédération du Mali (1959-1960)
** République du Mali (abaoe 1960)
*Pennad kar : [[Timbroù Soudan c’hall]]
=== [[Timbroù Inizi Maloù|Inizi Maloù]] ===
[[File:Falkland Islands 1 shilling 1952 stamp Gentoo Penguins.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1840-1983). Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet abaoe 2002. Aloubadeg Arc’hantina Miz Ebrel 1982.
*Alc’hwez : Falkland Islands (abaoe 1878)
=== [[Timbroù Malta|Malta]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (1816-1964). Emrenerezh (1922). Stad dizalc’h abaoe 1964, republik abaoe 1974.
*Alc’hwez : Malta (abaoe 1860)
=== [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Manama]] ===
*Statud : Tiriad-suj emirelezh [[Ajman]].
*Alc’hwez (lizherenneg latin hag arabek) :
** Timbroù Ajman dreistmoullet [[Manama]] (1966-1968).
** Manama Dependency of Ajman (1968-1972)
=== [[Timbroù Manav|Manav]] ===
*Statud : Tiriad-suj Kurunenn Breizh-Veur. Statud emrenerezh.
*Alc’hwez :
** Isle of Man (abaoe 1973)
** Isle of Man Ellan Vannin (1975)
=== [[Timbroù Manchukuo|Manchukuo]] ===
[[File:Stamp of Manchukuo - 1942 - Colnect 365403 - Flag of Manchoukuo.jpeg|thumb|right|200px|Banniel Manchukuo (1942)]]
*Statud : Rannvro eus biz Sina aloubet gant armeoù Japan e 1931. Stad-suj Japan (impalaeriezh) etre 1931 ha 1945. Adstaget ouzh [[Sina]] e 1945]].
*Alc’hwez :
** Timbroù e sinaeg hep meneg eus ar vro (1932-1934)
[[File:Emblem manzhouguo.svg|left|50px]]
** Timbroù e sinaeg gant arouez ar vro (1935-1945)
=== [[Timbroù Sina - Manchouria|Sina – Manchouria]] ===
*Statud : Rannvro eus biz [[Sina]].
*Alc’hwez : Timbroù Sina dreistmoullet gant lizherennoù sinaek (1927-1933)
=== [[Timbroù Maouritania|Maouritania]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1906-1944). Tiriad eus [[Afrika ar C'hornaoueg C'hall]] (1944-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** Mauritanie - RF (1906-1939)
** Mauritanie (1941-1944)
** Timbroù [[Afrika ar C’hornaoueg C’hall]] (1944-1960)
** République islamique de Mauritanie gant al lizherenneg latin hag arabek (abaoe 1960).
=== [[Timbroù Inizi Mariana|Inizi Mariana]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-Spagn betek 1899. Trevadenn Alamagn etre 1899 ha 1914. Aloubadeg Japan (1914). Melestradurezh Japan (1914-1944). Melestradurezh Stadoù-Unanet Amerika abaoe 1944.
*Alc’hwez :
** Timbroù Filipinnez dreistmoullet gant <small>MARIANAS ESPAÑOLAS</small> (1899)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Marianen » (1899)
** Marianen (1900-1916)
=== [[Timbroù Marienwerder|Marienwerder]] ===
*Statud : Kêr eus [[Prusia]] ar Reter dindan dalc’h [[Kevredigezh ar Broadoù]] e 1920. Aozet e voe ur boblvouezhiadeg e 1920. Staget ouzh Alamagn e 1920. Staget ouzh [[Polonia]] e 1945 dindan anv [[Kwidzyn]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant « Commission Interraliée Marienwerder » (1920).
** Commission Interraliée Marienwerder (1920).
** Plébiscite Marienwerder (1920).
=== [[Timbroù Maroko|Maroko]] ===
*Statud : Rouantelezh dizalc’h abaoe 1958, gant unvaniezh tiriadoù dindan dalc’h Spagn ha Bro-C’hall.
*Alc’hwez : Royaume du Maroc (abaoe 1958)
*Postoù lec’hel :
** Embregerezhioù prevez etre kêrioù ar vro (1891-1911)
** Postoù lec’hel (« Postoù cherifian ») : timbroù en arabeg (1912-1913)
*Liamm diavaez : [/https://www.asso-philatelique-montpellier.fr/uploaded/maroc-histoire-postale-final.pdf]
=== [[Timbroù Maroko|Maroko Burevioù-post Stadoù estren]] ===
[[File:Stamp UK Morocco 1907 6p.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Burev-post Alamagn (1899-1911)
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant Marocco ha talvoud-gwerzh (1899-1911)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant Marokko ha talvoud-gwerzh (1911)
*Statud : Burev-post Breizh-Veur (1898-1918)
*Alc’hwez :
** Timbroù Jibraltar dreistmoullet gant “Morocco Agencies” pe “<small>MOROCCO AGENCIES</small>" (1898-1905)
** Timbroù ar Rouantelezh-unanet dreistmoullet gant <small>MOROCCO AGENCIES</small> hag un talvoud-gwerzh e moneiz Spagn e Tiriad an Norzh ha moneiz Frañs e peurrest ar vro (1905-1956).
*Statud : Burev-post Bro-C’hall (1891-1917)
*Alc’hwez :
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant un talvoud-gwerzh e moneiz Spagn (1891-1900 ha 1907-1910)
** Timbroù Bro-C’hall gant “MAROC” (1902-1903)
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant un talvoud-gwerzh en arabeg (1913-1917)
*Statud : Burev-post Spagn (1903-1914)
*Alc’hwez :
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>CORREO ESPAÑOL MARRUECOS </small> (1903-1914)
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>TETOUAN </small> (1908)
Pennad kar : [[Timbroù Maroko spagnol]] [[Timbroù Maroko gall]]
=== [[Timbroù Maroko gall|Maroko gall]] ===
*Statud : Bro warezet gant Bro-C’hall etre 1912 ha 1956. Unvanet gant [[Maroko Spagn]] e 1956 (Rouantelezh Maroko).
*Alc’hwez :
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant <small> PROTECTORAT FRANÇAIS</small> (lizherenneg latin hag arabek (1914-1917)
** Maroc المغرب (e lizherenneg latin hag arabek) (1917-1956)
=== [[Timbroù Maroko spagnol|Maroko spagnol]] ===
[[File:The Spanish protectorate in Morocco 1950 Mi 309 stamp (75th anniversary of the UPU. Mail carrier, 1890).jpg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad gwarezet gant Bro-Spagn e Maroko etre 1912 ha 1956. Unvanet gant trevadenn c’hall Maroko evit sevel Stad dizalc’h Maroko e 1956-1958.
*Alc’hwez :
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>MARRUECOS</small> (1914 ha 1933-1938)
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>PROTECTORADO ESPAÑOL EN MARRUECOS</small> (1915)
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>ZONA DE PROTECTORADO ESPAÑOL EN MARRUECOS</small> (1916-1920)
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>CORREO ESPAÑOL TANGER</small> pe <small> ZONA DE PROTECTORADO ESPAÑOL </small>(1926)
** Zona de Protectorado Español MARRUECOS (1928)
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>PROTECTORADO ESPAÑOL </small> pe <small>TANGER</small>(1929)
** MARRUECOS Protectorado Español (1933-1955)
=== [[Timbroù Maroko spagnol|Maroko - Tiriad Hanternoz]] ===
*Statud : Tiriad Maroko dizalc’h, bet dindan dalc’h Spagn betek 1956.
*Alc’hwez : Marruecos (1956-1957)
*Pennad kar : [[Timbroù Maroko]]
=== [[Timbroù Maroko gall|Maroko - Tiriad Su]] ===
*Statud : Tiriad Maroko dizalc’h, bet dindan dalc’h Frañs betek 1956.
*Alc’hwez : Maroc (e lizherenneg latin hag arabek) (1956-1957)
*Pennad kar : [[Timbroù Maroko]]
=== [[Timbroù Inizi Marshall|Inizi Marshall]] ===
*Statud : Trevadenn Alamagn (1885-1914). Aloubadeg ar Rouantelezh-Unanet. Melestradurezh [[Japan]] (1914-1944). Melestradurezh [[Stadoù-Unanet Amerika]] (1944-1984). Stad dizalc’h abaoe 1984.
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet “Marshall-Inseln” (1897-1914)
** Marshall-Inseln (1900-1916)
** Timbroù 1900 dreistmoullet G.R.I. (1914)
** Timbroù Japan (1914-1944)
** Timbroù Stadoù-Unanet Amerika (1944-1984)
** Marshall Islands (abaoe 1984)
=== [[Timbroù Martinik|Martinik]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (betek 1946). Departamant tramor (1946-2015). Emrenerezh abaoe 2015 (“Collectivité territoriale unique de Martinique »).
*Alc’hwez :
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet « Martinique » pe « MQE » (1886-1892)
** Martinique RF (1892-1940 ha 1943-1947)
** Martinique Postes Françaises (1941-1944)
=== [[Timbroù Maskat|Maskat (hag Oman)]] ===
*Statud : Stad dizalc’h gwarezet (sultanelezh). Oman, Dubaï ha Katar a voe unvanet etre 1948 ha 1957. Dizalc’h eo DubaI e 1961, ha Katar e 1971. Anvet “Maskat hag Oman” etre 1966 ha 1970. Sultanelezh [[Oman]] abaoe 1970.
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet (1944-1961)
** Muscat & Oman (1966-1970)
*Pennad kar : [[Timbroù Oman]]
=== [[Timbroù Mayotte|Mayotte]] ===
[[File:Stamp of Mayotte - 1892 - Colnect 229464 - Type Groupe.jpeg|dehou|200px]]
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall (Enezeg Komorez). Tiriad tramor. Departamant ha rannvro tramor (“DROM”) abaoe 2011.
*Alc’hwez :
** Mayotte (1892-1912)
** Timbroù trevadenn Madagaskar (1912-1950)
** Timbroù trevadenn Komorez (1950-1975)
** Timbroù boutin Bro-C’hall dreistmoullet <small>MAYOTTE</small> (1997-1998-1999-2002)
** Mayotte ha République française pe RF (1997-2003)
** [[Mayotte]] ha RF (2004-2012)
=== [[Timbroù Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg|Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg]] ===
*Statud : Rannvroioù [[Mecklenbourg]] ha [[Pomerania]] ar C’hornaoueg dindan melestradurezh an Unvaniezh Soviedel (1945-1949). Staget ouzh Alamagn ar Reter e 1949.
*Alc’hwez :
** Sifroù ha Pfennig (1945-1946)
** Bannad ed (1945-1946)
** Mecklenburg-Vorpommern (1945-1946)
=== [[Timbroù Mecklenbourg|Mecklenbourg-Schwerin]] ===
*Statud : Dugelezh-Veur. Ezel eus Kengevread Norzh Alamagn (1868-1871) hag eus an Impalaeriezh alaman adalek 1871.
*Alc’hwez : Mecklenb. freimarke Schwerin (1856-1864)
*Pennad kar : [[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn]]
=== [[Timbroù Mecklenbourg|Mecklenbourg-Strelitz]] ===
*Statud : Dugelezh-Veur (1803-1918) ezel eus Kengevread Norzh-Alamagn hag eus Impalaeriezh Alamagn. Stad Dieub ezel eus Republik Weimar (1918). Tiriad Bro-Alamagn.
*Alc’hwez : Mecklenb. Strelitz (1864)
*Pennad kar : [[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn]]
=== [[Timbroù Mec’hiko|Mec’hiko]] ===
[[File:Mexico 1879 25c Sc127a unused.jpg|dehou|200px]]
* Statud : Stad dizalc’h abaoe 1810. Republik (1823-1864 hag abaoe 1867). Impalaeriezh (1864-1867).
*Alc’hwez :
** Correos Mexico (1856-1866)
** Imperio Mexicano (1864-1867)
** Mexico (abaoe 1867)
*Stadoù dispac’hour :
** Campeche (1876-1877)
** Chiapas (1867)
** Cuernavaca (1867)
** Guadalajara (1867-1868)
** Chihuahua (1872)
** Cuautla (1867)
** Merida (1916)
** Sinaloa (1929)
** Tlacotalpan (1856)
** Yucatán (1924)
=== [[Timbroù Lituania|Memel]] ===
*Statud : Keoded alaman dindan melestradurezh Bro-C’hall (1920-1923). Aloubadeg [[Lituania]] (1923). Staget ouzh Stad Lituania e 1923.
*Alc’hwez :
** Timbroù alaman dreistmoullet « Memelgebiet » (1920)
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant « Memel » (1920-1922)
** Klaipeda Memel (1923)
=== [[Timbroù Menez Athos|Menez Athos]] ===
*Statud : Kumuniezh emren menec’h Menez Athos.
*Alc’hwez : ΑΓΙΟΝ ΟΡΟϹ ΑΘωС (abaoe 2008)
=== [[Timbroù Mervent Afrika|Mervent Afrika]] ===
[[File:Bartolomeus Dias uitgebeeld op 'n posseël van Suidwes-Afrika.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn Bro-alamagn (1897-1912). Aloubadeg ar Rouantelezh-Unanet (1915). Melestradurezh Suafrika (1915-1990). Stad dizalc’h dindan anv [[Namibia]] (abaoe 1990).
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant « Deutsch-Südwest-Afrika » (1897-1898)
** Deutsch-Sudwestafrika (1900-1912)
** Timbroù Afrika ar Su dreistmoullet gant « South West Africa » pe « Zuid-West Afrika » pe « Zuidwest Afrika » (1923-1924)
** Timbroù Afrika ar Su dreistmoullet gant « South West Africa » pe « Zuid-West Afrika » pe « Zuidwes Afrika » (1926-1927)
** Timbroù Afrika ar Su dreistmoullet gant S.W.A. (1927)
** Timbroù Afrika ar Su dreistmoullet gant « SOUTH AFRICA» pe « SUID AFRICA » (1927-1930)
** South West Africa pe Suidwes Afrika (1923-1967)
** SWA (1927-1990)
=== [[Timbroù Tiriad Meurvor Indez Breizh-Veur|Tiriad Meurvor Indez Breizh-Veur]] ===
*Statud : Trevadenn an Inizi Chagos ha Sechelez dindan dalc’h Breizh-Veur (betek 1976). Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet (inizi Chagos) abaoe 2002.
*Alc’hwez :
** Timbroù Sechelez dreistmoullet B.I.O.T. (1968)
** British Indian Ocean Territory (abaoe 1968)
=== [[Timbroù Mikronezia|Mikronezia]] ===
*Statud : trevadenn Bro-Alamagn (1899-1914). Melestradurezh Japan (1914-1944). Melestradurezh Stadoù-Unanet Amerika (1944-1984). Stad dizalc’h (abaoe 1984).
*Alc’hwez : Federated States of Micronesia pe FSM (abaoe 1984)
=== [[Timbroù Modena|Modena]] ===
*Statud : Stad dizalc’h ([[Dugelezh Modena ha Reggio]]) etre 1452 ha 1859. Staget ouzh Rouantelezh Italia e 1859.
*Alc’hwez :
** Poste Estensi (1852)
** Provincie Modenesi (1859)
=== [[Timbroù Moheli|Moheli]] ===
*Statud : Enezenn warezet gant Bro-C’hall (1886-1912) evel inizi all Enez ar Gomorez. Staget e voe an enezeg ouzh trevadenn [[Madagascar]] (1912-1947). Tiriad tramor (1947-1974). Ul lodenn eus Stad Komorez abaoe 1974.
*Alc’hwez : Mohéli (1906-1912)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Anjoun]], [[Timbroù Mayotte]], [[Timbroù Komorez]]
[[File:Stamp of Moldova - 2010 - Colnect 217216 - Flag of Moldova.jpeg|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Moldova|Moldova]] ===
*Statud : Republik ezel eus an Unvaniezh Soviedel betek 1991. Stad dizalc’h abaoe 1991.
*Alc’hwez :
** Timbroù Unvaniezh Soviedel СССР (betek 1992)
** Posta Moldova (1991)
** Moldova (abaoe 1992)
[[File:II Lajos Monaco hercege.jpg|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Monako|Monako]] ===
*Statud : Priñselezh dizalc’h.
*Alc’hwez :
** Principauté de Monaco (1885-1939)
** Monaco (adalek 1939)
=== [[Timbroù Mongolia|Mongolia]] ===
[[File:Stamp Mongolia 1932 40m.jpg|dehou|200 px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1911.
*Alc’hwez :
** [[Mongolia]] (1926-1945)
** МОНГОЛ ШУУДАН (1945-1958)
** Mongolia - МОНГОЛ ШУУДАН (1958-1997)
** Mongol Post (abaoe 1997)
=== [[Timbroù Sina - Burevioù gall|Mongtseu]] ===
*Statud : Burevioù-post [[Indez-Sina]] (trevadenn c’hall) e [[Sina]] (1900-1922).
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant <small>MONGTZE</small> (1903-1906)
** Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant “Mong-Tseu” (1906)
** Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant <small>MONGTSEU</small> (1908 ha 1919)
*Pennad kar : [[Timbroù Indez-Sina c’hall]]
=== [[Timbroù Montenegro|Montenegro]] ===
* Statud : Ul lodenn eus an Impalaeriezh Otoman (betek 1874). Priñselezh (1874-1910). Rouanetelezh (1910-1918). Aloubadeg Aostria-Hungaria (1917-1918). Gouarnamant en harlu e Bro-C’hall (1916). Ul lodenn eus Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1931) hag eus Rouantelezh Yougoslavia (1931-1939). Aloubadeg Italia (1941-1943) hag Alamagn (1944-1945). Ul lodenn eus Republik Yougoslavia (1945-2003). Kevreet gant Serbia (2003-2006). Stad dizalc’h abaoe 2005.
*Alc’hwez :
** ЦРНА ГОРА pe ПOШТЕ ЦР(НЕ) ГОРЕ (1874-1918)
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant « S.P. du M. Bordeaux 1916 » (1916)
** Timbroù Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1929)
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant MONTENEGRO ЦРНА ГОРА 17-IV-41-XIX (1941)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant ЦРНА ГОРА (1941)
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant « Governatorato del Montenegro » (1941)
** ЦРНА ГОРА (1943)
** Timbroù Yougoslavia (1929-1940 ha 1945-1998)
** Pošta Crne Gore (2003-2006)
** CRNA GORA – MONTENEGRO (abaoe 2005)
*Pennad kar : [[Timbroù Serbia]]
=== [[Timbroù Montserrat|Montserrat]] ===
[[File:1958 stamp showing a map of Montserrat.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Tiriad trevadenn ‘’Inizi an Dizavel’’ (1871-1958) ha [[Kevread Indez Breizh-Veur ar C’hornaoueg]] (1958-1962). Emrenerezh abaoe 1960. Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet abaoe 2002.
*Alc’hwez :
** Timbroù Antigua dreistmoullet gant <small>MONTSERRAT</small> (1876)
** [[Montserrat]] (1880-1958 hag abaoe 1963)
=== [[Timbroù Inizi ar Mor Egea|Inizi ar Mor Egea]] ===
*Statud : Inizi ar Mor Egea aloubet gant Italia etre 1912 ha 1940. Melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet (1945-1946). Aloubadeg Gres (1947). Staget ouzh Gres e 1947.
*Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoullet gant <small>EGEO</small> (1912)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant <small>ISOLE ITALIANE DELL EGEO</small> (1930-1938)
** Isole Italiane dell Egeo (1940)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Calimno pe CALIMNO
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Karki pe KARKI (1912-1916)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant CALCHI (1930)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant CARCHI (1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Caso pe CASO (1912-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant COO (1912-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Leros pe LEROS (1912-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Lipso pe LIPSO (1912-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Nisiros pe NISIROS (1912-1922)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant NISIRO (1930-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Patmos pe PATMOS (1912-1923)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant PATMO (1930-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Piscopi (1912-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Rodi pe RODI (1919-1923)
** Rodi (1929-1934)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant SCARPANTO (1912-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant SIMI (1912-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant STAMPALIA (1912-1932)
** Timbroù Gres dreistmoullet Σ.Δ.Δ. (1947)
=== [[Timbroù Inizi Mor Ionian|Inizi ar Mor Ionian]] ===
*Statud :Tiriad gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1815-1864). Staget ouz Gres e 1864. Aloubet gant Italia hag Alamag e 1941. Adstaget ouzh Bro-C’hres e 1945.
*Alc’hwez :
** IONIKON KPATOE
** Timbroù Italia dreistmoullet gant ISOLE JONIE (1941)
=== [[Timbroù Inizi Gwalarn ar Mor Habask| Inizi Gwalarn ar Mor Habask]] ===
*Statud : Trevadennoù alaman aloubet gant Aostralia (1915-1922)
*Alc’hwez : Timbroù Aostralia dreistmoullet gant <small>N.W. PACIFIC ISLANDS</small> (1915-1922)
=== [[Timbroù Enez Moris|Enez Moris]] ===
[[File:Mauritius 5c stamp 1950 5c.jpg|dehou|200px]]
*Statud : trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1814-1968). Stad dizalc’h (abaoe 1968).
*Alc’hwez : Mauritius (abaoe 1847)
=== [[Timbroù Morvi|Morvi]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Morvi State (1931-1938)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Mozambik|Mozambik]] ===
*Statud : Trevadenn Portugal (1877-1954). Tiriad tramor Portugal (1954-1975). Stad dizalc’h (abaoe 1975)
*Alc’hwez :
** Moçambique (1877-1954)
** Moçambique Republica portuguesa (1954-1975)
** Moçambique (abaoe 1975)
*Pennad kar : [[Timbroù Postoù prevez Mozambik]]
=== [[Timbroù Postoù prevez Mozambik|Kompagnunezh Mozambik]] ===
*Statud : Embregerezh prevez (1894-1940).
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Mozambik]] dreistmoullet COMPA DE MOCAMBIQUE (1891-1894)
** Companhia de Moçambique (1894-1940)
*Pennad kar : [[Timbroù Mozambik]]
=== [[Timbroù Postoù prevez Mozambik|Kompagnunezh Nyassa]] ===
[[File:Nyassa SW126 - 1923.JPG|dehou|200px]]
*Statud : Embregerezh prevez (1921-1930)
*Alc’hwez :
** Timbroù Mozambik dreistmoullet NYASSA (1898 ha 1925)
** Nyassa Portugal (1901-1921)
** Companhia do Nyassa (1921-1925)
*Pennad kar : [[Timbroù Mozambik]]
=== [[Timbroù Mytilíni|Mytilíni]] ===
*Statud : Kêrbenn enez Lesbos.
*Alc’hwez : Timbroù [[Turkia]] dreistmoullet Ε λ λ η ν ι χ ή Κ α τ ο χ ή Μ ν τ ι λ ή ν η ζ (1912)
(= Mytilíni – Aloubadeg Bro-C’hres)
== N ==
=== [[Timbroù Nabha|Nabha]] ===
[[File:Stamp of Nabha - 1938 - Colnect 616912 - Dak Runner.jpeg|dehou|250 px]]
*Statud : Stad-briñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1947.
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant « Nabha State » (1885-1942)
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant « Nabha » (1942-1945)
=== [[Timbroù Namibia|Namibia]] ===
*Statud : Trevadenn Bro Alamagn (1884-1915). Melestradurezh Suafrika (1915-1990) dindan anv [[Afrika ar Mervent]]. Stad dizalc’h abaoe 1990.
*Alc’hwez :
** [[Namibia]] (abaoe 1990)
*Pennad kar : [[Timbroù Mervent Afrika]]
=== [[Timbroù Nandgam|Nandgam]] ===
*Statud : Stad-briñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1947.
*Alc’hwez :
** Feudatory State Raj Nandgam (1892)
** Lizherennoù hindieg (1893)
** Timbroù dreistmoullet gant M.D.B. (1894)
=== [[Timbroù Natal|Natal]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Dont a reas da vezañ ul lodenn eus [[Unvaniezh Suafrika]] e miz Mae 1910.
*Alc’hwez : [[Natal (Suafrika)|Natal]] (1857-1908)
*Pennad kar : [[Timbroù Suafrika]]
=== [[Timbroù Nauru|Nauru]] ===
*Statud : Trevadenn Alamagn (1888-1914). Aloubadeg Breizh-Veur (1916-1924). Melestradurezh Aostralia. Melestradurezh Japan (1942-1945). Melestradurezh [[Aostralia]] (1945-1968). Republik dizalc’h (abaoe 1968).
*Alc’hwez :
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet « Nauru » (1916-1923)
** Nauru (1924-1947)
** Republic of Nauru (1968-1977)
** [[Nauru]] (abaoe 1977)
=== [[Timbroù Negri Sembilan|Negri Sembilan]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1957). Aloubet gant Japan (1942-1945). Unan eus 13 Stad Kevread [[Malaizia]] abaoe 1957.
*Alc’hwez :
** Timbroù Malacca dreistmoullet « Negri Sembilan » (1891)
** N Sembilan (1896-1899)
** Timbroù dreistmoullet e japaneg (1942)
** Malaya Negri Sembilan (1935-1957)
** Malaysia Negeri Sembilan (1965-1986)
=== [[Timbroù Nepal|Nepal]] ===
[[File:Nepal-1959-Sc120-King Mahendra Opening Parliament.jpg|dehou|250px]]
*Statud : Stad-priñselezh gwarezet gant India. Stad dizalc’h abaoe 1947
*Alc’hwez :
** Lizherennoù nepaleg (1881-1946)
** [[Nepal]] (abaoe 1949)
=== [[Timbroù Nevis|Nevis]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (betek 1980). Emrenerezh (1980-1983). Stad dizalc’h gant enez Saint-Kitts.
*Alc’hwez :
** Nevis (1861-1890)
** Timbroù Saint-Kitts dreistmoullet NEVIS (1980)
** [[Nevis]] (abaoe 1980)
=== [[Timbroù Nicaragua|Nicaragua]] ===
*Statud : Stad dizalc’h (abaoe 1821).
*Alc’hwez : [[Nicaragua]] (abaoe 1862)
*Tiriad Bluefield : timbroù dreistmoullet “Dpto Zelaya” (1904-1906) pe “Bluefield” (1906) pe Costa Atlantica (1907)
* Tiriad Cabo : Timbroù Nicaragua dreistmoullet “Cabo” pe “CÂBO” (1904-1912)
[[File:1896 20c Nicaragua unused YV85-Mi84Y.jpg|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Niger|Niger]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1921-1959). Republik emren (1959-1960). Statd dizalc’h (abaoe 1960).
*Alc’hwez :
** Timbroù Senegal-Uhel dreistmoullet <small>TERRITOIRE DU NIGER</small> (1921-1922)
** Niger Afrique Occidentale Française (1925-1926)
** [[Niger]] (1931-1944)
** République du Niger (abaoe 1959).
=== [[Timbroù Nijeria|Nijeria]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dre unvaniñ broioù gwarezet [[Nijeria ar Su]], [[Nijeria an Norzh]], [[Aod an Niger]] ha [[Lagos]] e 1914. Stad dizalc’h abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** [[Nigeria]] (1914-1960)
** Federation of Nigeria (abaoe 1960)
=== [[Timbroù Niuafo'ou|Niuafo’ou]] ===
[[File:Canoe Mail.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Enezenn [[Tonga]].
*Alc’hwez : [[Niuafo’ou]] (abaoe 1983)
=== [[Timbroù Niue|Niue]] ===
*Statud : Tiriad tramor Zeland Nevez.
*Alc’hwez :
** Timbroù Zeland Nevez dreistmoullet « NIUE » (1902 ha 1918-21) pe NIUE TAHA PENI (1912-16)
** [[Niue]] (abaoe 1920)
=== [[Timbroù Enez Norfolk|Enez Norfolk]] ===
*Statud : Tiriad-suj [[Aostralia]]. Tiriad emren abaoe 1960.
*Alc’hwez : Norfolk Island (abaoe 1947)
[[File:Brevmerke, Jeg vil værge mit land.jpg|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Norvegia|Norvegia]] ===
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1905. Aloubadeg Alamagn (1940-1945).
*Alc’hwez :
** Skoed-ardamez (leon) (1855)
** [[Norge]] (1856-1977)
** Norge pe Noreg (abaoe 1977) pe Noreg Norge (abaoe 1988)
=== [[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn|(Kengevread) Norzh Alamagn]] ===
*Statud : Kengevread Stadoù alaman (1866-1871).
*Alc’hwez : Norddeutscher Postbezirk pe Nord-Deutscher Postbezirk (1868-1870)
=== [[Timbroù Norzh Borneo|Norzh Borneo]] ===
*Statud : Melestradurezh ur gompagnunezh prevez (1883-1893). Bro warerezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1901-1948). Aloubadeg Japan (1943-1945). Melestradurezh Lu Breizh-Veur (1948-1964). Ezel eus Kevread Stadoù Malaizia (abaoe 1964).
*Alc’hwez :
** North Postage Borneo pe North Borneo (1883-1886)
** British North Borneo (1886-1892)
** (The) State of North [[Borneo]] (1894-1895)
** State of North Borneo (lizherennoù latin, sinaek ha malaiziek (1897-1901 ha 1909-1941)
** Timbroù Borneo dreistmoullet <small>BRITISH PROTECTORATE</small> (1901-1912)
** Aloubadeg Japan : lizherennoù Japanek 北ボルネオ (1943-1945)
** Timbroù dreistmoullet gant B.M.A. (= British Military Administration (1945)
** Timbroù dreistmoullet gant tresadenn-arouez ar monarkiezh (1947)
** North Borneo (1948-1963)
=== [[Timbroù Nosy Be|Nosy Be]] ===
*Statud : Enezenn e-kichen [[Madagaskar]], staget ouzh an drevadenn c’hall e 1895.
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet NSB (1889-1890)
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet Nossi-Bé (1893)
** Nossi-bé (1894)
=== [[Timbroù Nowanuggur|Nowanuggur]] ===
*Statud : Stad-briñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1947.
*Alc’hwez :
** Lizherennoù hindieg (1877-1880)
** Skoed-ardamez (1893)
*Pennad kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Nyasaland|Nyasaland]] ===
[[File:Nyasaland 1949 Mi 91 stamp (75th anniversary of the UPU. Hermes over globe).jpg|dehou|250px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1907-1964). Anvet [[Malawi]] abaoe 1964.
*Alc’hwez :
** Nyasaland Protectorate (1908-1934)
** Nyasaland (1934-1953 ha 1963)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Malawi]] [[Timbroù Rodezia ha Nyasaland]]
== O ==
=== [[Timbroù Obock|Obock]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h Bro-C’hall (adalek 1862) staget ouzh trevadenn [[Aod c'hall ar Somalianed]] e 1896.
*Alc’hwez :
** Timbroù Trevadennoù Bro-Frañs dreistmoullet OBOCK (1892).
** OBOCK (1892-1894)
*Pennad kar : [[Timbroù Djibouti]]
=== [[Timbroù Rusia|Odesa – Burev-post Polonia]] ===
*Statud : Porzh eus Rusia.
*Alc’hwez : Timbroù Polonia dreistmoullet gant <small>ODESA</small> (1919)
=== [[Timbroù Tiriadoù gall Okeania| Okeania - Tiriadoù gall]] ===
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1880—1946) dindan anv [[Tahiti]] betek 1903, ha tiriad tramor dindan anv [[Polinezia c’hall]] abaoe 1957.
*Alc’hwez :
** Etablissements de l’Océanie (1892-1930)
** ETABts FRçais D’OCÉANIE RF (1930-1939)
** ETABts FRçais D’OCÉANIE (1940-1942)
** Océanie RF (1942-1945)
** Ets Français de l’Océanie (1956)
*Pennad kar : [[Timbroù Polinezia c’hall]]
=== [[Timbroù Oldenburg|Oldenburg]] ===
*Statud : [[Dugelezh-veur Oldenburg|Dugelezh-veur]]. Ezel eus [[Kengevread Norzh Alamagn]] (1868-1871) hag eus an Impalaeriezh alaman (1871-1918).
*Alc’hwez : Oldenburg (1852-1862)
*Pennad kar : [[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn]]
=== [[Timbroù Oman|Oman]] ===
*Statud : Sultanelezh dizalc’h. Anvet “Oman ha Maskat” betek 1971.
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Maskat]] hag Oman dreistmoullet <small> SULTANATE OF OMAN </small> (1971)
** Sultanate of Oman (abaoe 1971)
*Pennad kar : [[Timbroù Maskat (hag Oman)]]
=== [[Timbroù Bro-Orañje|Bro-Orañje]] ===
*Statud : Stad dieub e Su Afrika (1854-1900). Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv « Trevadenn ar Stêr Orañjez » (1900-1902). Staget ouzh Unvaniezh [[SuAfrika]] e 1902.
*Alc’hwez :
** Oranje Vrij Staat (1868)
** Timbroù Orañje dreistmoullet gant V.R.I. (1900)
** Timbroù [[Kab ar Spi Mat]] dreistmoullet gant "Orange River Colony" (1900)
** Timbroù Orañje dreistmoullet gant E.R.I. (1902)
** Orange River Colony (1903-1905)
=== [[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|(Inizi) Orc'h ar C'hreisteiz]] ===
[[File:1944 FID South Orkneys 6d stamp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad-suj an Inizi Maloù dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (betek 1962). Ul lodenn eus Tiriad Antarktika Breizh-Veur (abaoe 1962).
*Alc’hwez : Timbroù [[Inizi Malou]] dreistmoullet gant <small>SOUTH ORKNEYS DEPENDENCY OF </small>(1944).
*Pennad kar : [[Timbroù Tiriad Antarktika Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Orcha|Orcha]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Orcha Postage (1900-1935)
** Orcha State (1935-1943)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Oubangi-Chari|Oubangi-Chari]] ===
*Statud : Trevadenn c’hall dindan anv [[Kongo Frañs]] (betek 1915), staget ouzh an [[Tchad]] (1915-1922). Lodenn eus [[Afrika ar C’heheder C'hall]] (1936-1959). Dizalc’h dindan anv [[Kreizafrika abaoe]] 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù Kongo Frañs dreistmoullet Oubangui Chari-Tchad (1915-1922)
** Timbroù Kongo Frañs dreistmoullet Oubangui Chari (1922-1931)
** Oubangui-Chari (1930-1931)
*Pennad kar : [[Timbroù Kreizafrika]]
=== [[Timbroù Ouganda|Ouganda]] ===
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1896-1962). Stad dizalc’h abaoe 1962.
*Alc’hwez :
** Postoù lec’hel (1895)
** Uganda (1896)
** Uganda Protectorate (1898)
** Timbroù Afrika ar Reter saoz dreistmoullet UGANDA (1902)
** Timbroù Kenya and Ouganda (1922)
** Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika (1935-1963)
** Uganda (abaoe 1962)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Afrika ar Reter saoz]] [[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika]] [[Timbroù Kenya hag Ouganda]]
=== [[Timbroù Ouzbekistan|Ouzbekistan]] ===
[[File:Uzbekistan stamp №1430.jpg|dehou|400px]]
*Statud : Republik ezel eus Unvaniezh Soviedel betek 1991. Stad dizalc’h abaoe 1991.
*Alc’hwez :
** Timbroù Unvaniezh Soviedel СССР (betek 1992)
** Ўзбекистон - Uzbekistan (1992-1997)
** O’ZBEKISTON (abaoe 1997)
== P ==
=== [[Timbroù Pahang|Pahang]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1957). Aloubet gant Japan (1942-1945). Unan eus 13 Stad Kevread Malaizia abaoe 1957.
*Alc’hwez :
** Timbroù Malacca dreistmoullet gant <small>PAHANG</small> (1890-1891)
** Pahang (1891-1941)
** Timbroù Malacca dreistmoullet e japanaeg (1942)
** Pahang Malaya (1948-1961)
** Malaysia Pahang (1965-2002)
=== [[Timbroù Pakhoi|Pakhoi]] ===
*Statud : Burevioù-post Indez-Sina (trevadenn c’hall) e [[Sina]] (1902-1922). Anvet eo [[Beihai]] bremañ.
*Alc’hwez : Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant <small>PACKHOI</small> (1903-1904) pe <small>PAK-HOI</small> (1906)pe <small>PAKHOI</small> (1908 ha 1919).
[[File:Map of East Pakistan on stamp.jpg|200px|dehou]]
=== [[Timbroù Pakistan|Pakistan]] ===
*Statud : Lodenn eus Indez Breizh-Veur betek 1947. Dominion ar Rouantelezh-Unanet (1947-1955). Republik Islamik dizalc’h abaoe 1955.
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet PAKISTAN (1947)
** Pakistan Postage (1948-1955)
** Pakistan (lizherenneg latin, arabek ha bengaleg) (1955-1972)
** [[Pakistan]] (lizherenneg latin hag arabek) (abaoe 1973)
=== [[Timbroù Palau|Palau]] ===
*Statud : Melestradurezh Alamagn (1899-1914). Melestradurezh [[Japan]] (1914-1944). Melestradurezh Stadoù-Unanet Amerika (1944-1983). Emrenerezh (1979-1994). Stad dizalc’h (abaoe 1994).
*Alc’hwez :
** Timbroù Stadoù-Unanet Amerika (1944-1983)
** Palau pe Republic of [[Palau]] (abaoe 1983)
=== [[Timbroù Palestina|Palestina]] ===
*Statud : Ul lodenn eus an Impalaeriezh Otoman betek 1917. Aloubadeg (1918) ha melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet (1922-1948) ha [[Treuzjordania]] (1948-1949), melestradurezh [[Egipt]] e [[Gaza]] (1948-1967). Stad dizalc’h aloubet gant [[Israel]].
*Alc’hwez :
** E.E.F. (= Egyptian Expeditionnary Forces) (1918)
** Timbroù [[Palestinia]] dreistmoullet <small>PALESTINE</small> فلسطين פַּלֶשְׂתִינָה (1920-1922)
** Palestine (1927-1945)
** Timbroù Egipt dreistmoullet gant فلسطين PALESTINE (1948-1959)
** Timbroù Egipt gant alc’hwez فلسطين Palestine (1960-1967)
** Timbroù Treuzjordania gant alc’hwez فلسطين Palestine (1948-1949)
** The Palestinian Authority السلطة الفلسطينية (abaoe 1994)
** Burev-post Bro-C’hall e [[Jeruzalem]] : « GRATIS JERUSALEM » pe « Affaires Etrangères JERUSALEM Postes Françaises » (1948).
** Burev-post Aostria ha Rusia e [[Jaffa]].
** Burev-post [[Rusia]] e Jeruzalem
** Pennadoù kar : [[Timbroù Reter-nesañ]] [[Timbroù Israel]]
[[File:1930 Panama 20c airmail specimen stamp.jpg|200px|dehou]]
=== [[Timbroù Panama|Panama]] ===
*Statud : Stad [[Kolombia]] betek 1903. Republik dizalc’h abaoe 1903, war-bouez tiriad [[Kanol Panama]] dindan dalc’h Stadoù-Unanet Amerika betek fin 1999.
*Alc’hwez :
** Estados Unidos de Colombia E.S. de Panama (1878)
** Kartenn Panama gant « Colombia » (1892-1903)
** Timbroù Kolombia-Panama dreistmoullet gant <small>REPUBLICA DE PANAMA</small> pe <small>PANAMA</small>(1903-1905)
** Republica de Panama (1905-1955)
** Panama (abaoe 1955)
** Rep. De Panama (1978)
=== [[Timbroù Tiriad Kanol Panama|Tiriad Kanol Panama]] ===
*Statud : Tiriad kanol Panama dindan melestradurezh Stadoù-Unanet Amerika etre 1904 ha 1999. Staget ouzh Panama abaoe 2000.
*Alc’hwez :
** Timbroù Kolombia-Panama dreistmoullet gant <small>CANAL ZONE</small> (1904)
** Timbroù Stadoù-Unanet dreistmoullet gant <small>CANAL ZONE PANAMA</small> (1904 ha 1924-1926)
** Timbroù Panama dreistmoullet gant <small>CANAL ZONE</small> (1904-1924)
**Canal Zone Postage (1928-1962)
**Canal Zone (1962-1978)
** Timbroù Stadoù-Unanet (1979-1999)
=== [[Timbroù Papoua Ginea-Nevez|Papoua Ginea-Nevez]] ===
*Statud : Melestradurezh Aostralia (1952-1972). Stad dizalc’h (abaoe 1972).
*Alc’hwez :
** Papua & New Guinea (1952-1972)
** Papua New Guinea (abaoe 1972)
=== [[Timbroù Paraguay|Paraguay]] ===
[[File:1892 30centavos Paraguay unused Yv36 Mi34.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1811.
*Alc’hwez :
** Republica del Paraguay (1870-1940 ha 1944-1959)
** Gobierno Provisorio del Paraguay (1904)
** Paraguay Correos (1940-1944)
** Correos del Paraguay (1959-1975)
** Paraguay (abaoe 1975)
=== [[Timbroù Parma|Parma]] ===
*Statud : Stad dizalc’h etre 1545 ha 1861. Gouarnamant berrbad e 1859. Staget ouzh Rouantelezh Italia e 1861.
*Alc’hwez :
** Stati Parma (1852)
** Duc. De Parma (1857-1859)
** Stati Parmensi (1859)
*Pennad kar : [[Timbroù Italia]]
=== [[Timbroù Patiala|Patiala]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet « Puttallia State » (1884-1885)
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet « Patiala State » (1892-1939)
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet « Patiala » (1944)
=== [[Timbroù Penang |Penang]] ===
[[File:Stamp of Penang - 1960 - Colnect 708648 - East Coast Railway.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1814-1957). Aloubet gant Japan (1942-1945). Unan eus 13 Stad Kevread [[Malaizia]] abaoe 1957.
*Alc’hwez :
** Malaya Penang (1948-1960)
** Timbroù Malaka dreistmoullet gant <small> DAI NIPPON 2602 PENANG</small>
** Malaysia Pulau Pinang (abaoe 1965)
=== [[Timbroù Penrhyn|Penrhyn]] ===
*Statud : Tiriad-suj Zeland Nevez.
*Alc’hwez :
** Timbroù Zeland Nevez dreistmoullet gant PENRHYN ISLAND (1902-1918)
** [[Penrhyn]] (1920 ha 1927)
** Timbroù [[Inizi Cook]] dreistmoullet gant “Penrhyn Northern” (1973)
** Penrhyn Northern Cook Islands (abaoe 1974)
=== [[Timbroù Perak|Perak]] ===
[[File:Stamp of Perak - 1938 - Colnect 542510 - Sultan Iskandar.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1963). Unan eus an 13 Stad Kevread Malaizia abaoe 1963.
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Malaka]] dreistmoullet gant ul loar, ur sterenn hag al lizherenn P (1878), gant PERAK (1880-1887), PERAK one CENT pe two cents (1883-1891).
** PERAK (1895-1935)
** PERAK MALAYA (1953-1961)
** Malaysia Perak (abaoe 1963)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Stadoù Malaysia]] [[Timbroù Malaysia]]
=== [[Timbroù Perlis|Perlis]] ===
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet etre 1814 ha 1963. Ezel eus Kevread Malaizia e 1963.
*Alc’hwez :
** Malaya Perlis (1948-1949 ha 1953)
** Malaya (lizherennoù latin hag arabek) (1951-1955)
** Malaysia [[Perlis]] (abaoe 1965)
=== [[Timbroù Perou|Perou]] ===
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1821-1824.
*Alc’hwez : [[Perou|Peru]] (abaoe 1866)
=== [[Timbroù Inizi Pitcairn|Inizi Pitcairn]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (betek 1983). Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet.
*Alc’hwez : [[Pitcairn]] islands (abaoe 1940).
=== [[Timbroù Polinezia c’hall|Polinezia c’hall]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall dindan anv « Établissements français d'Océanie » (1880-1946). Tiriad tramor (1946-2004). Strollegezh tramor (Bro Tramor) abaoe 2004
*Alc’hwez : Polynésie française (abaoe 1958)
=== [[Timbroù Polonia|Polonia]] ===
[[File:Poland 50h1919 1st.jpg|dehou|200px]]
*Statud : E-pad an XIXvet kantved e oa tiriad [[Polonia]] dindan dalc’h [[Rusia]], [[Prusia]] (hag Alamagn goude) hag [[Aostria-Hungaria]]. Aloubadeg Alamagn (1915-1918). Republik dizalc’h e 1918. Aloubadeg Alamagn e 1939. Melestradurezh Alamagn (« General Gouvernement ») etre 1940 ha 1945. Republik poblek (1945-1990). Republik abaoe 1990.
*Alc’hwez :
** Timbr Rusia e poloneg ha rusianeg (1860).
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant "Russisch Polen" (1915) pe "Gen. Gouv. Warschau" (1916).
** Timbroù postoù lec’hel [[Varsovia]] dreistmoullet gant « Poczta Polska » (1918)
** Timbroù [[Alamagn]], [[Aostria]] hag [[Aostria-Hungaria]] dreistmoullet gant « Poczta Polska » pe <small>POCZTA POLSKA</small> (1918-1919) mui arouez ar vro (un erer) e 1919.
** Timbroù [[Aostria]] dreistmoullet gant « Rzp.Polska » (1919)
** Poczta Polska (1919-1938)
** Polska (1938)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant "Deutsche Post OSTEN" (1939)
** Timbroù [[Polonia]] dreistmoullet gant « General Gouvernement » mui arouez an Trede Reich (1940).
** GENERALGOUVERNEMENT (1940-1941)
** DEUTSCHES REICH GENERALGOUVERNEMENT (1941-1943)
** GROSSDEUTSCHES REICH GENERALGOUVERNEMENT (1943-1945)
** (Poczta) Polska (1944-1954)
** Polska (abaoe 1954)
*Postoù lec’hel e Varsovia (1915-1916)
*Postoù lec’hel e Lublin Przedborz, Sosnowice ha Zawiercie (1915-1916)
*Gouarnamant en harlu e Londrez : Poczta Polska (1941-1944)
*Arme Polonia en Ouzbekistan : Poczta Polska w ZSSR (1942)
*Arme Polonia e Rusia : timbroù Rusia dreistmoullet gant « Pol. Korp » hag un erer (1918)
=== [[Timbroù Enezeg an Azorez|Ponta Delgada]] ===
*Statud : Kêr war enez Sao Miguel ha kêrbenn enezeg Azorez, dindan dalc’h Portugal.
*Alc’hwez : [[Ponta Delgada]] (1892-1905)
*Pennad kar : [[Timbroù Portugal]]
=== [[Timbroù Gres - Burevioù gall|Port Lagos]] ===
*Statud : Porzh an Impalaeriezh Otoman. Staget ouzh Bro-C’hres e 1914.
*Alc’hwez : Timbroù gall dreistmoullet gant « Port-Lagos » (1893)
=== [[Timbroù Portugal|Portugal]] ===
*Statud : Stad dizalc’h. Rouantelezh betek 1910. Republik abaoe 1910
*Alc’hwez :
** Penn ar rouanez (1853)
** Penn ar roue (1855)
** [[Portugal]] (1863-1912) hag abaoe 1925)
=== [[Timbroù Pounch|Pounch]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Lizherennoù hindieg (1876-1888)
*Pennad kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Indez Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Enez ar Priñs-Edward|(Enez ar) Priñs-Edward]] ===
*Statud : Trevadenn Breizh-Veur (1769-1873). Ezel eus [[Stad kevreadel Kanada]] abaoe 1873.
*Alc’hwez : Prince Edward Island (1861-1872)
*Pennad kar : [[Timbroù Kanada]]
=== [[Timbroù Prusia|Prusia]] ===
*Statud : Rouantelezh. Ezel eus [[Kengevread alaman]] (1815-1866) ha [[Kengevread Norzh Alamagn]] (1867-1871).
*Alc’hwez :
** Freimarke ha poltred [[Frederig Gwilherm IV Prusia|Frederig Gwilherm IV]] (1850-1858)
** Preussen (1861-1867)
=== [[Timbroù Puerto-Rico|Puerto Rico]] ===
*Statud : Trevadenn Spagn betek 1897. Emrenerezh (1897-1898). Melestradurezh ar Stadoù-Unanet (1899-1900). “Stad frank kevredet” gant Stadoù-Unanet Amerika, hep bezañ ezel an [[A.B.U.]].
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Kuba]] dreistmoullet gant an dorn (1873-1876)
** Pto Rico (1877-1879 ha 1898)
** [[Puerto Rico]] (1880-1898)
** Timbroù Stadoù Unanet Amerika dreistmoullet gant PORTO RICO (1899) pe PUERTO RICO (1900)
** Aloubadeg [[Comao]] : Correos Comao (1898)
==Gwelet ivez==
*[[Timbroù hervez ar vro A...H]]
*[[Timbroù hervez ar vro Q...Z]]
[[Rummad:Timbrouriezh]]
fkjcddf8emv0tdoiifbjnniqwboeqym
2186858
2186857
2026-04-01T10:12:15Z
Tanjee
563
/* Malaya */
2186858
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
[[File:United Nations stamp from Slovakia, 2020.png|dehou|300px]]
*Kavet e vo amañ ur '''roll eus an ensavadurioù o deus embannet timbroù-post''' e-pad ur mare bennak abaoe ma oa bet lakaet e gwerzh an timbroù kentañ e 1840. Er roll e kaver kement seurt ensavadurioù gouarnamant pe aozadurioù aotreet ent-ofisiel o deus embannet timbroù dibar evit ar postoù. En o zouez e kaver Stadoù dizalc’h, trevadennoù, proviñsoù, stadoù-kêr, burevioù-post er broioù estren, aozadurioù etrebroadel ha luskadoù dispac'hel.
*Statud pep hini anezho zo bet merket, ha resisaet emdroadur pep tiriad hervez red an istor.
*Ur pennger nevez zo kinniget evit doujañ ouzh an alc’hwez a gaver war an timbr, hag alies pa gemm statud ar vro (trevadenn deuet da Stad dizalc’h da skwer).
*An darn vrasañ eus an ensavadurioù-se a zo istorel ha lod anezho n'o deus bet nemet ur prantad berr tre. An dimbrawourien a ra alies « broioù marv » eus ar broioù dezho ensavadurioù na embannont ket mui timbroù.
*Ouzhpennet ez eus bet un * e fin anv ur vro pa c’hoarvez dezhi bezañ hiziv e-maez reolennoù [[Unvaniezh Postoù ar Bed]] o vezañ n’eo ket anavezet ez-ofisiel he melestradurezh gant an darn vrasañ eus Stadoù all ar Bed. Broioù zo o deus embannet o frankiz hep asant ar Stad e oant enni (Somaliland, Abc’hazia…) hag an timbroù dindan o anv a vez implijet er vro hepken, ket evit kas lizhiri d’an estrenvro. Pennoù-bras an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]] ha katalogoù timbrawouriezh a embann n’int nemet falstimbroù, daoust d’o implij. N’eus ket kaoz avat eus an timbroù embannet gant forbaned pe emsaverien en harlu, pell-pell diouzh ar broioù m'int sañset bezañ implijet (Nagaland, inizi Skos, Republik Saharaoui…).
{| class="wikitable" style="margin:auto; margin-top:25px; font-size:1.2em; font-weight:bold;"
|-
| style="padding:10px;" | [[#I|I]] • [[#J|J]] • [[#K|K]] • [[#L|L]] • [[#M|M]] • [[#N|N]] • [[#O|O]] • [[#P|P]]
|}
== I ==
=== [[Timbroù Idar|Idar]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Idar State (1939-1944)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Ifni|Ifni]] ===
[[File:Stamp of Ifni - 1953 - Colnect 174887 - Pro infancia.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad dindan dalc’h [[Spagn]] (1912-1958). Proviñs Spagn (1958-1969). Staget ouzh Maroko e 1969.
*Alc’hwez :
** Timbroù Spagn dreistmoullet TERRITORIO DE IFNI (1941-42 ha 1949)
** Territorio de Ifni España (1943)
** [[Ifni]] (1950-1960)
** Ifni España (1960-1968)
=== [[Timbroù Ikaria|Ikaria]] ===
*Statud : Enez ar Mor Egea. Tiriad emren a-raok bezañ ul lodenn eus Stad Gres.
*Alc’hwez :
** ΕΛΕΥOEPA ΓOΛITEIA (1912)
** Timbroù Gres dreistmoullet gant ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔIOIKHΣIΣ (= Melestradurezh Bro-C’hres) (1913)
=== [[Timbroù Indez Breizh-Veur|Indez Breizh-Veur]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet etre 1764 ha 1947. Tiriadoù India, [[Pakistan]], [[Birmania]] ha [[Bangladesh]] bremañ. Melestradurezh Kompagnunezh Indez (‘[[East India Company]]’) betek 1858. Prantad ar [[Raj breizhveuriat]] (1858-1947).
*Alc’hwez :
** India ha poltred ar rouanez Victoria (1854)
** East India Postage ha poltred Victoria (1855-1879)
** India Postage (1882-1946)
*Pennadoù kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Pakistan]]
=== [[Timbroù Indez nederlandat|Indez nederlandat]] ===
*Statud : Trevadenn an [[Izelvroioù]]. Aloubadeg Japan (1941-1945). Emrenerezh (1945-1948). Stad dizalc’h dindan anv [[Indonezia]] abaoe 1945, anavezet e 1949.
*Alc’hwez :
** Nederl. Indie (1864)
** Ned. Indie (1870-1890 ha 1913-1932)
** Nederlandsch Indie (1902-1913)
** Nederl. Indie pe Ned Indie pe Nederlandsch Indie (1914-1948)
** Timbroù e lizherenneg japananek (1943)
** Repoeblik Indonesia (1946)
** Timbroù dreistmoullet gant <small>INDONESIA</small> (1948-1949)
=== [[Timbroù Indez portugalat|Indez portugalat]] ===
[[File:Daman, Dadra, Nagar Haveli stamp - 1957.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadennoù Portugal (Goa, Daman ha Diu). Proviñs Portugal (1954-1974). Aloubadeg India e 1961. Staget ouzh India e 1974.
*Alc’hwez :
** India Port. (1871-1877)
**India Portugueza (1879-1886)
** India Portugal (1895-1913)
** India Republica Portuguesa (1913-1925)
**India (1931-1933)
** Estado da India (1946-1948))
** India Portuguesa (1948-1953)
** Estado da India Republica Portuguesa (1954-1962)
=== [[Timbroù Indez-Sina c'hall|Indez-Sina c’hall]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall. Unvaniezh trevadennoù ha gwarezvaoù [[Kochin-Sina]], [[Kambodja]], [[Annam ha Tonkin]] e 1888, [[Laos]] e 1893 ha [[Kouang-Tcheou]] e 1900. Melestradurezh Japan (1940-1944).
*Alc’hwez :
** Timbroù an trevadennoù dreistmoullet <small>INDO-CHINE 1889</small> (1889)
** Indochine (1892-1900)
** Indochine française (1904-1906)
** Indo-Chine RF (1907-1922)
** Indochine RF (1922-1941) pe Indochine EF (1941-1944)
=== [[Timbroù India|India]] ===
[[File:Stamp of India - 1957 - Colnect 138016 - 1 - Map of India.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (Indez Breizh-Veur) etre 1764 ha 1947. Dominion (1947-1950). Republik kevreadel (abaoe 1950)
*Alc’hwez (lizherenneg latin ha hindieg) : India भारत (abaoe 1947).
=== [[Timbroù India - Tiriadoù gall|India – Tiriadoù gall]] ===
* Statud : Tiriadoù dindan dalc’h Bro-C’hall abaoe 1763 : [[Pondichery]], [[Chandernagor]], [[Yanaon]], [[Mahe]] ha [[Karikal]]. Staget ouzh Stad India e 1954.
*Alc’hwez :
** Etablissements de l’Inde (1892-1903)
** Etablissements Français dans l’Inde (1903-1937 ha 1943-1952)
** ETABts FRANÇAIS DANS l’INDE (1938) pe Ets FRANÇAIS DANS l’INDE (1939)
** Ets FRANÇAIS DANS L’INDE (1941-1942)
[[File:Stamp of Indonesia - 2019 - Colnect 852810 - Map of Indonesia.jpeg|dehou|250px]]
=== [[Timbroù Indonezia|Indonezia]] ===
*Statud : Trevadenn an Izelevroioù dindan anv [[Indez Nederlandat ar Reter]] betek 1949. Republik dizalc’h abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Republik Indonesia (1950-2000)
** Indonesia (abaoe 2000)
=== [[Timbroù Ingria|Ingria]] ===
[[File:Ingria 1920.JPG|dehou|150px]]
*Statud : Tiriad e Su [[Karelia]] emren. Staget ouzh [[Rusia]] e 1920
*Alc’hwez : Pohjois-Inkerin (1920)
=== [[Timbroù Inhambane|Inhambane]] ===
*Statud : Trevadenn Portugal. Staget ouzh trevadenn Mozambik e 1920.
*Alc’hwez :
** Timbroù Mozambik dreistmoullet “Inhambane” (1895)
** Inhambane (1903-1917)
** Timbroù Afrika Portugaleg dreistmoullet “Republica Inhabane” (1913)
*Pennad kar : [[Timbroù Mozambik]]
=== [[Timbroù Inini|Inini]] ===
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1930-1946). Staget ouzh Departamant Gwiana c’hall e 1946.
*Alc’hwez : Timbroù Gwiana c’hall dreistmoullet “Territoire de l’Inini » (1931-1944)
*Pennad kar : [[Timbroù Gwiana c’hall]]
=== [[Timbroù Irak|Irak]] ===
[[File:Stamp IQ 1966 50f.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Ul lodenn eus an Impalaeriezh otoman betek 1918. Tiriad dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (1918-1932). Stad dizalc’h abaoe 1932. Rouantelezh (1932-1958). Republik abaoe 1958. Aloubadeg ar Stadoù-Unanet (2003-2011).
*Alc’hwez :
** Timbroù Turkia dreistmoullet « Baghdad in British Occupation » (1917)
** Timbroù Turkia dreistmoullet « Iraq in British Occupation » (1919-1921)
** Timbroù Turkia dreistmoullet « Postage I.E.F’.D’D’ » (1919)
** Iraq (1919-1958)
** Republic of Iraq (1958-1985)
** Iraq (abaoe 1985)
=== [[Timbroù Iran (Persia)|Iran (Persia)]] ===
[[File:1986 "7th Anniversary of The Establishment of The Islamic Republic of Iran" stamp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Rouantelezh Persia (betek 1925). Gouarnamant berrbad (1925). Impalaeriezh (1925-1979). Republik islamaek (abaoe 1979).
*Alc’hwez :
** Arouez al leon (1870-1875)
** Poltred ar roue Nasr el Din (1876-1889)
** Postes persanes e lizherenneg latin ha perseg (1889-1925 ha 1935)
** Timbroù dreistmoullet (1925)
** Timbroù dreistmoullet « Règne de Pahlavi » (1926)
** Postes iraniennes e lizherennoù latin pe perseg (1935-1950)
** Iran e lizherenneg latin ha perseg (1950-1979)
** The Islamic Republic of Iran pe Republique islamique de l’Iran (1979)
** R.I. [[Iran]] (1980-1986)
** Islamic Republic of Iran pe I.R. Iran (abaoe 1986)
=== [[Timbroù Island|Island]] ===
[[File:Iceland 1949 Mi 261 stamp (75th anniversary of the UPU. Map of Iceland and UPU Monument, Bern, Switzerland).jpg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad dindan dalc’h [[Danmark]] (1814-1918). Stad dizalc’h (abaoe 1918). [[Island|Republik]] abaoe 1944.
*Alc’hwez : Island (abaoe 1873)
=== [[Timbroù Israël|Israël]] ===
*Statud : Ul lodenn eus Impalaeriezh Otoman betek 1917. Melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet (1918-1948). Stad dizalc’h abaoe 1948.
*Alc’hwez :
** יִשְׂרָאֵל إسرائيل
** Israel יִשְׂרָאֵל إسرائيل (abaoe 1948)
=== [[Timbroù Istria|Istria]] ===
*Statud : Tiriad rannet etre Italia, Kroatia ha Slovenia.
*Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoullet gant ISTRA ha talvoud-gwerzh e Lira (1945)
** Timbroù [[Republik Sokial Italia]] dreistmoullet gant 3-V-1945 FIUME RIJEKA (1945)
** Istra Slovensko Primorje (Sloveneg) hag Istria Littorale Sloveno (Italianeg) (1945-1946)
=== [[Timbroù Italia|Italia]] ===
[[File:Europa 1975 Italia 02.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1861. Unvaniezh dugelezhioù ha rouantelezhioù italian etre 1860 ha 1870. Rouantelezh (1860-1945). Aloubadeg Kevredidi an Eil Brezel-bed (1943). Republik abaoe 1946.
*Alc’hwez :
** Poltred ar roue [[Vittorio Emanuele II]] (1862)
** Postale Italiano (1863)
** Poste italiane (1879-1942 ha 1944-1951)
** <small>ALLIED MILITARY POSTAGE</small> dreistmoullet ITALY (1943).
** Timbroù Itaia dreistmoullet gant <small>GOVERNO MILITARE ALLEATO</small> (1943)
** Repubblica italiana (1951-1955)
** Poste italiane (1955-1969)
** Italia (abaoe 1969)
=== [[Timbroù Republik Sokial Italia |Republik Sokial Italia]] ===
*Statud : Stad-suj Alamagn e broioù hanternoz ha kreiz Italia etre miz Gwengolo 1943 ha miz Ebrel 1945.
*Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoullet gant G.N.R. (=Guardia Nazionale Repubblicana) (1944)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant « Repubblica Sociale Italiana » ha tresadenn-arouez ar faskouriezh (1944)
** Poste Repubblica Sociale Italiana pe Poste Repub. Sociale Italiana (1944)
=== [[Timbroù Itron Varia Madagaskar|Itron Varia Madagaskar]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall. Enezenn e reter [[Madagaskar]].
*Alc’hwez : Sainte-Marie Madagascar (1894)
=== [[Timbroù Iwerzhon|Iwerzhon]] ===
[[File:Europa 1982 Eire 02.jpg|dehou|300px]]
*Statud : Stad Dieub (1922-1937). Stad dizalc’h (1937-1948). Republik abaoe 1949, dindan anv ÉIRE. Ul lodenn eus [[Iwerzhon]] a zo dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet.
*Alc’hwez :
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet ‘’Rialtas Sealadach na hÉireann’’ 1922 (1922)
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet ‘’Saorstát Éireann 1922’’ (1922)
** Eire pe Éire (abaoe 1922-24)
=== [[Timbroù Izelvroioù|Izelvroioù]] ===
*Statud : Stad dizalc’h (rouantelezh) enni peder vro : un tiriad en Europa ha teir enezenn tramor emren ([[Aruba]], [[Sint Maarten (stad)|Sint Maarten]] ha [[Kòrsou|Curaçao)]].
*Alc’hwez :
** Poltred ar roue (1852)
** Koninkrijk der Nederlanden (1898-1923)
** Nederland (abaoe 1852)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Aruba]] [[Timbroù Sint Maarten]] [[Timbroù Curaçao]]
=== [[Timbroù Izelvroioù ar C’harib|Izelvroioù ar C’harib]] ===
*Statud : Ul lodenn eus an [[Antilhez Nederlandat]] (betek 2010). Tiriadoù emren e Rouantelezh an Izelvroioù abaoe 1986 (‘’’Caribisch Nederland’’’ e neerlandeg).
*Alc’hwez : Caribisch Nederland mui anv un enezenn : [[Bonaire]], [[Saba]], [[Sint Eustatius]] (abaoe 2010).
== J ==
=== [[Timbroù Jaipour|Jaipour]] ===
[[File:Stamp of Jaipur - 1906 - Colnect 942664 - Chariot of Surya.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Jaipur State (1904-1949)
** Timbroù Jaipour dreistmoullet RAJASTHAN राजस्थान (1950)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Jamaika|Jamaika]] ===
[[File:1938 4d Jamaica postage stamp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (betek 1945). Emrenerezh (1945-1962). Stad dizalc’h abaoe 1962.
*Alc’hwez : Jamaica (abaoe 1860)
=== [[Timbroù Jammu-ha-Kachmir|Jammu-ha-Kachmir]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] ha Sina abaoe 1947, goulennet ul lodenn anezhi gant [[Pakistan]].
*Alc’hwez : Lizherennoù penjabieg (1856-1886)
*Pennad kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Indez Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Timbroù Japan|Japan]] ===
[[File:Japan 1949 Mi 466 stamp (75th anniversary of the UPU. Japan map and envelopes forming '75').jpg|dehou|150px]]
*Statud : Stad dizalc’h (impalaeriezh).
*Alc’hwez :
** Lizherenneg japanek (1871-1937)
** Fleurenn lotuz (adalek 1876-1896)
** Imperial Japanese Post (1888)
** 便郵國帝本日大 (1937-1946)
** 便郵本日 (1946-1947)
** 日本郵便 (1947-1966)
** 日本郵便 NIPPON (abaoe 1966)
=== [[Timbroù Jasdan|Jasdan]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Arouez an heol (1942)
*Pennad kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Indez Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Jerzenez|Jerzenez]] ===
*Statud : Tiriad-suj Kurunenn Breizh-Veur hag emren.
*Alc’hwez : Jersey (abaoe 1969)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Gwernenez]] [[Timbroù Aldernez]]
=== [[Timbroù Jhalawar|Jhalawar ]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Arouez un doueez o tañsal (1887-1890)
*Pennad kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Indez Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Jhind|Jhind]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1948.
** Lizherennoù ourdoueg (?) (1874-1888)
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant <small>JHIND STATE</small> (1885 ha 1886-1923)
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant <small>JEEND STATE</small> (1885-1886)
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant <small>JIND STATE</small> (1914-1943)
*Pennad kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Indez Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Jibraltar|Jibraltar]] ===
[[File:Stamp of Gibraltar - 1957 - Colnect 599575 - 1 - Europa Point.jpeg|dehou|250px]]
*Statud : Tiriad tramor Breizh-Veur (‘’’British Overseas Territories’’’) abaoe 2009.
*Alc’hwez : Gibraltar (abaoe 1886)
=== [[Timbroù Johor|Johor]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1963). Unan eus ar pemp Stad Malaizia nann-kevreet, a-raok emezelañ da gKevread Malaizia e 1963.
*Alc’hwez :
** Timbroù Malaka dreistmoullet gant ul loar hag ur sterenn (1876), gant <small>JOHOR</small> pe <small>JOHORE</small> (1884-1886), Two CENTS (1890).
** JOHORE (POSTAGE) (1892-1948)
** JOHOR MALAYA (1948-1955)
** Malaya Johore (1960)
** Malaysia Johor (abaoe 1965)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Stadoù Malaizia]], [[Timbroù Malaizia]]
=== [[Timbroù Jordania|Jordania]] ===
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1946, bet anvet dindan anv Sultanelezh [[Treuzjordania]] etre 1921 ha 1946.
*Alc’hwez (lizherenneg latin hag arabek) :
** The Hashemite Kingdom of Jordan pe H.K. of Jordan (1949-1983)
** H.K. of Jordan (1983-2004)
** Jordan (abaoe 2004)
*Pennad kar : [[Timbroù Treuzjordania]]
=== [[Timbroù Jorjia|Jorjia]] ===
[[File:Stamp of Georgia - 2005 - Colnect 292954 - Flag of Georgia.jpeg|thumb|right|200px|Banniel Jorjia (2005)]]
*Statud : Ul lodenn eus impalaeriezh Rusia betek 1919. Republik dizalc’h (1919-1922). Ul lodenn eus Republik Treuzkaokaziek gant [[Armenia]] hag [[Azerbaidjan]] (1923-1924). Ezel eus an [[Unvaniezh Soviedel]] (1924-1992). Stad dizalc’h abaoe 1993
*Alc’hwez :
** Timbroù Rusia (betek 1919)
** La Géorgie (1919-1920)
** République Géorgienne (1920)
** ს.ს.ს.რ. (1922-1923)
** Timbroù Rusia dreistmoullet (1922-1923)
** CCCP timbroù Unvaniezh Soviedel (1924-1992)
** Georgia ha საქართველო Gruzija (abaoe 1993)
** საქართველო ha Gruzija (1994)
=== [[Timbroù Joubaland|Joubaland]] ===
*Statud : Tiriad aloubet gant Italia (1925). Trevadenn Italia (1926). Staget ouzh Somalia Italian e 1926
*Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoullet gant <small>OLTRE GUIBA</small> pe “Oltre Giuba” (1925-1926)
** “Commissariato Genle dell OLTRE GIUBA” pe <small>OLTRE GIUBA</small> (1926)
== K ==
=== [[Timbroù Kab Glas|Kab Glas]] ===
*Statud : Trevadenn Bortugal betek 1954. Proviñs Portugal (1954-1976) Stad dizalc’h abaoe 1976.
*Alc’hwez :
** Cabo Verde (1877-1953 )
** Cabo Verde Republica Portuguesa (1954-1974)
** Cabo Verde pe Republica de Cabo Verde (1976-1980)
** Cabo Verde (abaoe 1980)
=== [[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Kab Jubi]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h Bro-Spagn. Staget ouzh [[Maroko]] e 1958.
* Alc’hwez :
** Timbroù Rio de Oro dreistmoullet <small>CABO JUBI</small> (1916)
** Timbroù Spagn dreistmoullet <small>CABO JUBY</small> (1919-1925)
** Timbroù Spagn dreistmoullet <small>CABO-JUBY</small> (1926-1934)
**Timbroù Maroko Spagnol dreistmoullet Cabo Juby pe <small>CABO JUBY</small> (1934-1948)
=== [[Timbroù Kab ar Spi Mat|Kab ar Spi Mat]] ===
*Statud : trevadenn ar Rouantelezh-Unanet adalek 1814. Ul lodenn eus [[Unvaniezh Suafrika]] goude miz Mae 1910.
*Alc’hwez :
** Cape of Good Hope (1853-1904)
** [[Eil Brezel ar Voeren]] : timbroù dreistmoullet gant “Z.A.R.” (1899)
** (Seziz Mafeking) Timbroù [[Kab ar Spi Mat]] dreistmoullet gant “Mafeking Besieged” (1900)
=== [[Timbroù Kaledonia Nevez|Kaledonia Nevez]] ===
[[File:Stamp 1928 France New Caledonia MiNr0136 mt B002.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1853-1959). Tiriad tramor (1959-1976). Emrenerezh (abaoe 1976). « Bro ha tiriad tramor ».
*Alc’hwez :
** Nle Calédonie (1859)
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet gant N C E pe N.C.E. (1883-1886 ha 1892-1893)
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet gant Nlle CALEDONIE (1892)
** République Française Nouvelle Calédonie et Dépendances (1924)
** RF Nouvelle Calédonie (abaoe 1924)
=== [[Timbroù Kambodja|Kambodja]] ===
*Statud : Bro warezet gant Bro-C’hall e-ser Indez-Sina c’hall (1863-1946). Rouantelezh dizalc’h (1951-1971). Republik (1971-1991). Melestradurezh an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]] (1991-1993). Rouantelezh (abaoe 1973).
*Alc’hwez :
** Royaume du Cambodge (1951-1961)
** Cambodge (1961-1971)
** République khmère (1971-1976)
** République populaire du Kampuchéa (1980-1984)
** R.P. Kampuchéa (1984-1989)
** État du Cambodge (1989-1993)
** Cambodge (1993)
** Royaume du Cambodge (1993-2002)
** Kingdom of Cambodia (abaoe 2002)
=== [[Timbroù Kameroun|Kameroun]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-Alamagn (1884-1915). Aloubadeg Breizh-Veur ha Bro-C’hall (1915-1919). Melestradurezh Bro-C’hall (1919-1958) ha melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet e hanternoz ar vro betek 1960. Emrenerezh (1958-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960. Tiriad an hanternoz a voe staget ouzh Stad [[Nijeria]] e 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù Gabon dreistmoullet gant « Corps Expéditionnaire Franco-Anglais CAMEROUN » sur trois lignes, 1915
** Timbroù Kongo Grenn ha Kongo Frañs dreistmoullet gant « Occupation Française du Cameroun » pe « CAMEROUN Occupation Française » (1916)
** Timbroù Kameroun alaman dreistmoullet <small>C.E.F. </small>(‘’’Cameroons Expedionary Force’’’)
** Timbroù Kongo Grenn dreistmoullet <small>CAMEROUN </small> (1921-1925)
** RF - Cameroun (1925-1955)
** Cameroun (1960-1961)
** République fédérale du Cameroun (1961-1969)
** Federal Republic of Cameroon ha République fédérale du Cameroun (1969-1972)
** République unie du Cameroun - United Republic of Cameroon (1972-1984)
** République du Cameroun - Republic of Cameroon (abaoe 1984)
*Tiriad an hanternoz :
** Timbroù Nigeria dreistmoullet “Cameroons U.K.T.T.” (1960-1961)
[[File:Canada 1965 Postage Stamp - National Flag Waving (Red & Blue).png|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Kanada|Kanada]] ===
*Statud : Dominion ar Rouantelezh-Unanet (adalek 1867) o vodañ proviñsoù [[Ontario]], [[Kebek]], [[Skos Nevez]] (Nova Scotia) ha [[Brunswick-Nevez]]. Emezelañ a rea Proviñsoù [[Manitoba]] ha [[Kolombia Breizh-Veur]] e 1871, Enez ar Priñs-Edouarzh e 1873 ha [[Douar-Nevez]] e 1949. Stad dizalc’h abaoe 1926.
*Alc’hwez : Canada (abaoe 1851)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Brunswick-Nevez]] [[Timbroù an Douar-Nevez]] [[Timbroù Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver]] [[Timbroù Enez ar Priñs-Edward]] [[Timbroù Skos Nevez]]
=== [[Timbroù Karelia|Karelia]] ===
*Statud : Proviñs Finland (1920). Aloubadeg Finland e [[Karelia]] ar Reter e 1940. Staget ouzh Rusia e 1944.
*Alc’hwez :
** Karjala (1922)
** Timbroù [[Finland]] dreistmoullet ITÄ – KARJALA Sot. Hallinto (1941-1942)
** ITÄ – KARJALA Sot. Hallinto Suomi-Finland (1943)
*Pennad kar : [[Timbroù Finland]]
=== [[Timbroù Karintia|Karintia]] ===
*Statud : Rannvro eus kreiz Europa, rannet e 1920 etre [[Aostria]] ha [[Yougoslavia]] ([[Slovenia]]).
*Alc'hwez :
** Timbroù Aostria dreistmoullet gant Kärnten Abstimmung (1920)
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant K.G.C.A. (1920)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Aostria]] [[Timbroù Yougoslavia]]
=== [[Timbroù Su Kasaï|Su Kasaï]] ===
*Statud : Tiriad disrannour hag emren [[Kongo Velgia]]. Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Nann ezel an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Kongo Velgia dreistmoullet <small>ETAT AUTONOME DU SUD-KASAÏ</small> (1961)
** Etat autonome du Sud-Kasaï (1961)
=== [[Timbroù Kastellórizo|Kastellórizo]] ===
* Statud : Enezenn eus enezeg [[Dodekanesa]] aloubet gant Bro-C’hall etre 1915 ha 1921. Dindan dalc’h Italia (1921-1941). Aloubadeg Breizh-Veur (1941-1946). Staget ouzh Gres e 1946.
*Alc’hwez :
** Timbroù Reter-Nesañ dreistmoullet B.N.F. CASTELLORIZIO pe O.N.F. CASTELLORIZIO (1920)
** Timbroù Reter-Nesañ dreistmoullet B.N.F. CASTELLORIZIO pe O.F. CASTELLORIZIO (1920)
** Timbroù Italia dreistmoullet <small> CASTELLROSSO</small> (1921-1932)
** Occupazione Italiana Castellrosso (1923)
** Timbroù Mor Egea dreistmoullet (1932-1941)
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet gant “ M.E.F.“ (1942-1946)
** Timbroù Bro-C’hres (abaoe 1946)
=== [[Timbroù Katalonia|Katalonia]] ===
*Statud : Proviñs emren er Stad Spagn. E-pad [[Brezel ar garlouriezh]] e voe embannet timbroù gant skoazellerien Carlos.
*Alc’hwez : Poltred Don Carlos ha « CATALUÑA » (1874)
=== [[Timbroù Katanga|Katanga]] ===
[[File:Stamp of Katanga - 1961 - Colnect 301387 - Red Cross and 1st anniversary of the Independence.jpeg|dehou|300 px]]
*Statud : Tiriad disrannour hag emren Kongo Velgia . Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Nann ezel an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Kongo Velgia dreistmoullet <small>KATANGA</small> (1960)
** Timbroù Kongo Velgia dreistmoullet <small>DE L’ETAT DU KATANGA</small> (1960)
** Etat du Inchi ya Katanga (1961)
** Katanga (1961-1962)
=== [[Timbroù Katar|Katar]] ===
*Statud : Emirelezh gwarezet gant Breizh Veur (1920-1968), e-barzh « Stadoù an Arsav-brezel ». Ezel eus Stad an Emirelezhioù Arab Unanet (1968-1971). Stad dizalc’h abaoe 1971.
*Alc’hwez (lizherenneg latin hag arabek) :
** Timbroù Breizh-Veur dreistmoullet « Qatar » (1957-1960)
** Qatar (1961-1971)
** State of Qatar (abaoe 1972)
=== [[Timbroù Gres - Burevioù gall|Kavala]] ===
* Statud : Porzh an Impalaeriezh Otoman. Staget ouzh Bro-C’hres e 1914.
*Alc’hwez :
** Timbroù gall dreistmoullet Cavalle (1893-1900)
** Cavalle (1902-1911)
** Timbroù [[Bulgaria]] dreistmoullet gant ΕΛΛHNIKH ΔIOIKHΣIΣ (= Melestradurezh Bro-C’hres) (1914)
=== [[Timbroù Kazac'hstan|Kazac’hstan]] ===
[[File:Kazakhstan stamp N.Nazarbaev 1993 50t.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Republik ezel eus Unvaniezh Soviedel betek 1992. Stad dizalc’h abaoe 1992
*Alc’hwez :
** CCCP (Timbroù Unvaniezh Soviedel betek 1992)
** Қазақсtан (abaoe 1992)
=== [[Timbroù Kedah|Kedah]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1957). Aloubet gant [[Japan]] (1942-1945). Unan eus ar pemp Stad Malaizia nann-kevreet. A-raok emezelañ da gKevread Malaizia e 1957.
*Alc’hwez :
** [[Kedah]] (1912-1937)
** Kedah Malaya (1937-1959)
** Timbroù Kedah dreistmoullet gant « Dai Nippon » (1942)
** Kedah Malaysia (1959-1986 ha 2002)
=== [[Timbroù Kelantan|Kelantan]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1957). Unan eus ar pemp Stad Malaizia nann-kevreet. A-raok emezelañ da gKevread Malaizia e 1957.
*Alc’hwez lizherennoù latin hag arabek :
** Kelantan (1911—1955)
** Malaya Kelantan (1953-1962)
** Malaysia Kelantan (1965-1986 ha 2004)
=== [[Timbroù Kenya|Kenya]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1920-1961). Emerenerezh (1961-1963). Stad dizalc’h abaoe 1963
*Alc’hwez : Kenya (abaoe 1963)
=== [[Timbroù Kenya hag Ouganda|Kenya hag Ouganda]] ===
*Statud : Trevadennoù ar Rouantelezh-Unanet anavezet dindan anv « Afrika ar Reter saoz ».
*Alc’hwez : Kenya and Uganda (1922)
*Pennad kar : [[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika]]
=== [[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika|Kenya Ouganda Tanganyika]] ===
[[File:AM9.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadennoù ar Rouantelezh-Unanet anavezet dindan anv « Afrika ar Reter saoz » .
*Alc’hwez : Kenya-Uganda-Tanganyika (1935-1963)
*Pennad kar : [[Timbroù Afrika ar Reter saoz]]
=== [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Khor Fakkan]] ===
*Statud : Tiriad-suj emirelezh [[Charjah]].
*Alc’hwez (lizherenneg latiin hag arabek) :
** Timbroù Charjah dreistmoullet Khor Fakkan (1965).
** Sharjah & Dependencies Khor Fakkan (1965-1970)
*Pennad kar : [[Timbroù Charjah]]
=== [[Timbroù Kiav-Tchou|Kiav-Tchou]] ===
*Statud : Tiriad eus Sina dindan dalc’h Bro-Alamagn (1898-1914). Aloubadeg Japan (1914-1922). Staget ouzh Sina et 1922.
*Alc’hwez : Kiautschou (1900-1911)
=== [[Timbroù Kilikia|Kilikia]] ===
* Statud : Tiriad [[Turkia]] aloubet gant Bro-C’hall e 1919 ha dindan Bro-C’hall (1919-1921). Staget ouzh Turkia e 1921.
*Alc’hwez :
** Timbroù Turkia dreistmoullet <small>CILICIE</small> pe “Cilicie” pe “T.E.O. CIlicie” (1919).
** Timbroù Turkia dreistmoullet <small>OCCUPATION MILITAIRE FRANCAISE - CILICIE</small> (1920).
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet O.M.F. Cilicie (1920)
=== [[Timbroù Kionga|Kionga]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h Alamagn (1885-1916). Aloubadeg gant Portugal (1916). Staget ouzh [[Mozambik]].
*Alc’hwez : Timbroù Lourenço Marques dreistmoullet <small>KIONGA</small>.
*Pennad kar : [[Timbroù Lourenço Marques]]
=== [[Timbroù Kiprenez|Kiprenez]] ===
[[File:Europa 1962 Cyprus 02.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Ul lodenn eus an impalaeriezh otoman (1863-1880). Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1878-1959). Republik dizalc’h abaoe 1960. Aloubadeg Turkia e 1974 hag embann ‘’Republik Turk Kiprenez’’ e hanternoz an enezenn.
*Alc’hwez :
** Timbroù an Impalaeriezh Otoman (1863-1880)
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet gant CYPRUS (1880-1881)
** Cyprus (1881-1960)
** Timbroù Kiprenez dreistmoullet ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ - KIBRIS CUMHURIYETI (1960)
** ΚΥΠΡΟΣ - KIBRIS - CYPRUS (gregach, turkeg ha saozneg) (abaoe 1960).
*Pennad kar : [[Timbroù Kiprenez an Norzh]]
=== [[Timbroù Kiprenez an Norzh|Kiprenez an Norzh*]] ===
*Statud : Aloubadeg Turkia e Kiprenez e 1974. Stad emren (1973-1983). Republik dizalc’h abaoe 1983, nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Nann ezel [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]].
*Alc’hwez :
** Timbroù dreistmoullet <small>KIBRIS TÜRK FEDERE DEVLETI 13.2.1975 </small>(1975)
** Kibris Türk Federe Devleti Postalari (1975-1983)
** Kuzey Kibris Türk Cumhuriyeti (abaoe 1983)
*Pennad kar : [[Timbroù Kiprenez]]
=== [[Timbroù Kirgizstan|Kirgizstan]] ===
[[File:Stamps of Kyrgyzstan, 2011-41.jpg|dehou|200 px]]
*Statud : Republik ezel eus Unvaniezh Soviedel betek 1992. Stad dizalc’h abaoe 1992.
*Alc’hwez :
** Timbroù Unvaniezh Soviedel СССР (betek 1992)
** Кыргызскан - Kyrgyzstan (abaoe 1992)
=== [[Timbroù Kiribati|Inizi Kiribati]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv « Inizi Gilbert » , unvanet gant an iniz Ellice. Stad dizalc’h (republik) abaoe 1979.
*Alc’hwez : Kiribati (abaoe 1979)
=== [[Timbroù Kishangârh|Kishangârh]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1947.
*Alc’hwez : Kishengarh (1899-1937)
=== [[Timbroù Kochin|Kochin]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Cochin (1892-1897)
** Cochin Anchal (“Postoù Kochin”) (1898-1950)
=== [[Timbroù Kochin-Sina|Kochin-Sina]] ===
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1861-1892). Staget ouzh [[Indez-Sina]] c’hall e 1892. Ul lodenn eus [[Viet Nam]] adalek 1951.
*Alc’hwez : Timbroù trevadennoù gall dreistmoullet gant C. CH. (1886-1888)
*Pennad kar : [[Timbroù Indez-Sina c’hall]]
=== [[Timbroù Kolombia|Kolombia]] ===
[[File:Colombia 1883 Sc123.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1819 (Kolombia vras). Adanvet “Republik Grenada Nevez” (1831-1858) ha Kengevread Grenada (“Confederacion Granada”) etre 1858 ha 1861, ha Stadoù-Unanet [[Kolombia]] (« Estados Unidos de Colombia ») etre 1861 ha 1886. Anvet eo « Republik [[Kolombia]] » bremañ.
*Alc’hwez :
** Confed Granadina (1859-1860)
** Estados Unidos de Nueva Granada (1861)
** E.U. de Colombia (1862-1886)
** Republica de Colombia (1886-1925)
** Correos de Colombia (1925-1937)
** Colombia (abaoe 1937)
*Timbroù Postoù dre-nij :
** Compañia Colombiana de Navigacion Aera (1920
** S.C.A.D.T.A. (1920-1923)
*Burev-post Breizh-Veur e Aspinwall, Cartagena, Panama, Santa Marta ha Sabanilla.
* Burev Bro-C’hall e Santa Marta.
*Pennad kar : [[Timbroù Stadoù-Unanet Kolombia]]
=== [[Timbroù Kolombia|(Stadoù-Unanet) Kolombia]] ===
*Statud : Anvet e voe Kolombia “Stadoù-Unanet Kolombia” etre 1858 ha 1861. Timbroù zo bet embannet gant melestradurezh rannvroioù Kolombia.
*Alc’hwez :
** EE UU de Colombia E.S. de Antioquia (1868-1902)
** Bogota : Correo Urbano de Bogota (1889-1903)
** Bolívar : Correos del Estado Soberano de Bolivar (1863-1885)
** Boyacá : Colombia Boyaca (1900-1904)
** Carthagene (1899-1908)
** Cauca (1878-1882)
** Cucuta (1900)
** Cundinamarca (1870-1904)
** Manizales : Urbanos Manizales (1910)
** Medellin : Provisional Medellin (1889)
** Garzon (1894)
** Rio Hacha (1901)
** Santander : EE UU de Colombia Departamant de Santander (1884-1903)
** Tolima : EE UU de Colombia E.S. del Tolima (1870-1888)
** Tumaco : Republica de Colombia Gobierno Provisional (1901-1912)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Kolombia]] [[Timbroù Panama]]
=== [[Timbroù Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver|Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1866-1871). Proviñs Kevread Kanada abaoe 1871.
*Alc’hwez :
** British Columbia Postage (1860-1869)
** Vancouver Island (1865)
** British Columbia Postage (1868-1871)
=== [[Timbroù Komorez|Komorez]] ===
[[File:Stamp of Grand Comoro - 1897 - Colnect 219672 - Type Groupe.jpeg|dehou|150px]]
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1863-1975). Staget ouzh trevadenn Madagaskar (1911-1950). Tiriad tramor (1958-1975). Stad dizalc’h abaoe 1975 hep enezenn [[Mayotte]].
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall (1859-1892)
** Grande Comore (1897-1912)
** Timbroù Madagaskar (1912-1950)
** Archipel des Comores RF (1950-1975)
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet « État comorien » (1975)
** État comorien (1975-1977)
** République des Comores (1977-1979)
** Timbroù Komorez dreistmoullet « République fédérale islamique des Comores » (1979)
** République fédérale islamique des Comores (lizherennoù latin hag arabek) (1979-2000)
** Union des Comores (abaoe 2000)
*Pennad kar : [[Timbroù Mayotte]] [[Timbroù Madagaskar]]
=== [[Timbroù Kongo Frañs|Kongo Frañs]] ===
[[File:Stamp of Congo, Republic (Brazzaville) - 1971 - Colnect 973572 - Congo stamp No CGC36 and de Gaulle.jpeg|dehou|300px]]
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1888-1958). Anvet Kongo-Grenn (1907-1936). Ezel eus Afrika c’hall ar C’heheder (1936-1958). Stad dizalc’h abaoe 1959.
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet « Congo français » (1891-1892)
** Congo Français (1892-1900)
** Moyen Congo République Française (1907-1922)
** Moyen-Congo Afrique équatoriale française (1907-1933)
** Moyen Congo RF (1933)
** Timbroù Afrika c’hall ar C’heheder (1936-1959)
** République du Congo (1959-1970 hag abaoe 1991)
** République populaire du Congo (1970-1991)
** Congo (1991-1993)
*Pennad kar : [[Timbroù Kongo Grenn]]
=== [[Timbroù Kongo Grenn|Kongo Grenn]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1888-1958). Anvet [[Kongo Frañs]] (1888-1907).
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet “Congo français” (1891-1892)
** Congo Français (1892-1900)
** Moyen Congo République Française (1907-1922)
** Moyen-Congo Afrique équatoriale française (1907-1933)
** Moyen Congo RF (1933)
*Pennad kar [[Timbroù Kongo Frañs]]
=== [[Timbroù Kongo Velgia|Kongo Velgia]] ===
[[File:Stamp of Belgian Congo - 1955 - Colnect 286004 - King Boudewijn first trip to Congo inscribed - Belgisch Congo.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Perc’henniezh prevez ar roue [[Leopold II Belgia|Leopold II]] (1885-1908). Trevadenn Belgia (1908-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960 dindan anv [[Republik Demokratel Kongo]].
*Alc’hwez :
** État indépendant du Congo (1886-1894)
** Congo belge - Belgisch Congo (1909-1960)
*Pennad kar : [[Timbroù Republik Demokratel Kongo]]
=== [[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Republik Demokratel Kongo]] ===
*Statud : Perc’henniezh prevez ar roue [[Leopold II Belgia|Leopold II]] (1885-1908). Trevadenn Velgia (1908-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù Kongo Veljia dreistmoullet gant « Congo » (1960)
** Congo (1960-1961)
** République du Congo (1961-1964)
** République démocratique du Congo (1964-1971)
**Zaïre pe République du Zaïre (1971-1997)
** République démocratique du Congo (abaoe 1998)
=== [[Timbroù Korea|Korea]] ===
* Statud : Rouantelezh (1884-1900) hag impalaeriezh (1900-1905). Bro warezet gant Japan (1905-1910) Staget ouzh Japan (1910-1945). Aloubadeg Unvaniezh Soviedel e hanternoz Korea ha Stadoù-Unanet e su Korea (1946-1948). Rannet ar vro e daou e 1948 : [[Korea an Norzh]] ha [[Korea ar Su]].
*Alc’hwez :
** Arouez Ying-yang (1884)
** Korea (1895-1899)
** Imperial Korean Post (1900-1905)
** Burev Japan e Korea : timrboù Japan dreistmoullet gant lizherennoù japanek (1900)
** Timbroù Japan (1905-1945)
=== [[Timbroù Korea|Norzh Korea]] ===
* Statud : Aloubadeg Unvaniezh Soviedel e hanternoz Korea (1946-1948). Stad dizalc’h abaoe 1948.
*Alc’hwez :
** 표우선조 Lizherenneg [[hangeul]]) (1946)
** 조선우표 Lizherenneg [[hangeul]]) (1948-1977)
** 조선우표 DPRK (lizherenneg latin ha hangeul) (1977-1980)
** 조선우표 DRP Korea (lizherenneg latin ha hangeul) (abaoe 1980)
=== [[Timbroù Korea|Su Korea]] ===
[[File:Anniversary of 20th memorial day of south korea stamp.jpg|dehou|200px]]
* Statud : Tiriad Korea aloubet gant ar Stadoù-Unanet (1946-1948). Stad dizalc’h (republik) abaoe 1948.
*Alc’hwez :
** Timbroù Japan dreistmoullet 조선우표 (1946)
** 조선우표 (1946-1948)
** Korea 대한민국우표 (1948-1966)
** Republic of Korea 대한민국우표 (1948-1966)
** 대한민국 Korea (abaoe 1980)
=== [[Timbroù Kosovo|Kosovo*]] ===
*Statud : Ul lodenn eus [[Serbia]] betek 1999. Melestradurezh ar Broadoù-Unanet (MINUK) (1999-2008). Stad dizalc’h abaoe 2008. Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[A.B.U.]].
*Alc’hwez :
** E saozneg : United Nations Interim Administration Mission in [[Kosovo]]
** En albaneg : Misioni I Perkohshem Administrativ I Kombeve Te Bashkuara Ne Kosove
** E serbeg (lizherenneg latin) Privremena Administrativna Misija Ujedinjenih Nacija Na Kosovo
** Republika e Kosovës / Republic of Kosova / Republika Kosova (abaoe 2008)
=== [[Timbroù Koweït|Koweit]] ===
*Statud : Stad dizalc’h gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1899-1961). Stad dizalc’h abaoe 1961. Aloubadeg Irak
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet <small>[[KOWEIT]]</small> (1923)
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet <small>KUWAIT</small> (1924-1957)
** Kuwait (lizherennoù latin hag arabek) (1958-1962)
** State of Kuwait gant lizherennoù latin hag arabek (abaoe 1962)
=== [[Timbroù Krajina|Krajina*]] ===
* Statud : Tiriad disrannour e [[Slavonia]] savet gant Serbed (1990-1995). Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Nann ezel an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]]. Staget ouzh [[Kroatia]] e 1998.
*Alc’hwez :
**Timbroù Kroatia dreistmoullet CAO КРАЈИНА
** РЕПУБЛИКА СРПСКА КРАЈИНА (1993-1997)
** СРЕМСКО - БАРАЊСКА ОБЛАСТ (1997)
=== [[Timbroù Kreizafrika|Kreizafrika]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall dindan anv [[Oubangi-Chari]] (1903-1958). Ezel eus Afrika c’hall ar C’heheder. Stad dizalc’h dindan anv Kreizafrika abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù Afrika c’hall ar C’heheder (1936-1959)
** République centrafricaine (1959-1977)
** Timbroù dreistmoullet « Empire centrafricain » (1977)
** Empire centrafricain (1978-1979)
** République centrafricaine (abaoe 1979)
*Pennad kar : [[Timbroù Oubangi-Chari]]
=== [[Timbroù Kreizafrika saoz|Kreizafrika Breizh-Veur]] ===
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1889-1907) anavezet dindan anv [[Nyasaland]] e 1907.
*Alc’hwez :
** Timbroù Suafrika dreistmoullet gant B.C.A. (= British Central Africa) (1891-1895)
** British Central Africa (1895-1907)
*Pennad kar : [[Timbroù Nyasaland]]
=== [[Timbroù Kreta|Kreta]] ===
*Statud : Ul lodenn eus an impalaeriezh Otoman (1700-1908). Emrenerezh (1896). Emsavadeg (1905). Melestradurezh Bro-C’hres (1908-1913) ha staget ouzh Gres e 1913.
*Alc’hwez :
** Timbroù an Impalaeriezh Otoman (1863-1898)
** ΚΡΗΤΗ (1900-1907)
** ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΡΗΤΗΣ (1905)
** Timbroù dreistmoullet ΕΛΛΑΣ (1908-1911)
=== [[Timbroù Kreta - Burevioù aostrian|Kreta - Burevioù aostrian]] ===
*Statud : Goude ar brezel etre annezidi [[Kreta]] hag an [[Impalaeriezh Otoman]] e 1897 e teuas Kreta da vezañ emren dindan evezh Stadoù zo en Europa. Burevioù-post a voe savet gant Aostria, Breizh-Veur, Bro-C’hall, Italia ha Rusia e-barzh an tiriadoù dindan o melestradurezh betek 1913, pa voe staget Kreta ouzh [[Gres]].
*Alc’hwez : Burev Aostria e Kanea, Kandia ha Rethymno (1903-1914)
=== [[Timbroù Kreta – Burevioù saoz|Kreta – Burevioù saoz ]] ===
*Statud : Goude ar brezel etre annezidi [[Kreta]] hag an [[Impalaeriezh Otoman]] e 1897 e teuas Kreta da vezañ emren dindan evezh Stadoù zo en Europa. Burevioù-post a voe savet gant Aostria, Breizh-Veur, Bro-C’hall, Italia ha Rusia e-barzh an tiriadoù dindan o melestradurezh betek 1913, pa voe staget Kreta ouzh [[Gres]].
*Alc’hwez : Burev-post Breizh-Veur e [[Heraklion]] : ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (1898-1899)
=== [[Timbroù Kreta - Burevioù gall|Kreta – Burevioù gall]] ===
*Statud : Goude ar brezel etre annezidi [[Kreta]] hag an [[Impalaeriezh Otoman]] e 1897 e teuas Kreta da vezañ emren dindan evezh Stadoù zo en Europa. Burevioù-post a voe savet gant Aostria, Breizh-Veur, Bro-C’hall, Italia ha Rusia e-barzh an tiriadoù dindan o melestradurezh betek 1913, pa voe staget Kreta ouzh [[Gres]].
*Alc’hwez : <small>CRETE</small> (1900-1914)
=== [[Timbroù Kreta – Burevioù italian|Kreta – Burevioù italian]] ===
*Statud : Goude ar brezel etre annezidi [[Kreta]] hag an [[Impalaeriezh Otoman]] e 1897 e teuas Kreta da vezañ emren dindan evezh Stadoù zo en Europa. Burevioù-post a voe savet gant Aostria, Breizh-Veur, Bro-C’hall, Italia ha Rusia e-barzh an tiriadoù dindan o melestradurezh betek 1913, pa voe staget Kreta ouzh [[Gres]].
*Alc’hwez : Burev-post Italia e Kanea : timbroù Italia dreistmoulet gant LA CANEA (1900-1912)
=== [[Timbroù Kreta – Burevioù rusian|Kreta – Burevioù rusian]] ===
*Statud : Goude ar brezel etre annezidi [[Kreta]] hag an [[Impalaeriezh Otoman]] e 1897 e teuas Kreta da vezañ emren dindan evezh Stadoù zo en Europa. Burevioù-post a voe savet gant Aostria, Breizh-Veur, Bro-C’hall, Italia ha Rusia e-barzh an tiriadoù dindan o melestradurezh betek 1913, pa voe staget Kreta ouzh [[Gres]].
*Alc’hwez : Burev-post Rusia e Rethymno : RETYMNO METALIK (1899)
=== [[Timbroù Kroatia|Kroatia]] ===
* Statud : Ul lodenn eus Impalaeriezh Aostria-Hungaria betek 1918. Ul lodenn eus Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1929) adanvet Rouantelezh Yougoslavia (1929-1941). Stad-suj Alamagn (1941-1945). Ul lodenn eus Republik Kevreadel Poblel Yougoslavia (1945-1991). Stad dizalc’h abaoe 1991.
*Alc’hwez :
** Timbroù Aostria (1850-1870)
** Timbroù Hungaria (1870-1918)
** Timbroù Hungaria dreistmoullet HRVATSKA SHS (1918)
** Hrvatska (1918-1919)
** Timbroù Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1929)
** Timbroù Rouantelezh Yougoslavia (1929-1941)
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet Nezavisna Drzava Hrvatska (1941)
** Nezavisna Drzava Hrvatska / N.D. Hrvatska (1941-1945)
** NEZ DRZ HRVATSKA (1945)
** Republika Hrvatska (abaoe 1991)
=== [[Timbroù Kuba|Kuba]] ===
[[File:Indicium-Cuba-1894-4centavos.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn Spagn betek 1901. Aloubadeg Stadoù-Unanet Amerika (1901-1902 ha 1905-1909). Stad dizalc’h (republik) abaoe 1925.
*Alc’hwez :
** Timbroù Antilhez Spagn (1855-1873)
** Ultramar Cuba (1874-1879)
** Cuba 1880 (1880)
** Isla de Cuba (1890-1897)
** Timbroù Stadoù-Unanet dreistmoullet « Cuba » (1898-1902)
** Cuba (1902-1905)
** Republica de Cuba (1910-1939)
** Cuba (abaoe 1952)
*Burev-post Bro-C’hall e La Habana (timbroù Bro-C’hall gant ur siell C58 pe C88).
=== [[Timbroù Kurdistan|Kurdistan]] ===
*Statud : Rannvro emren [[Irak]].
*Alc’hwez : Iraqi Kurdistan Region (abaoe 1992)
== L ==
=== [[Timbroù Sahara ar C'hornôg|La Agüera]] ===
*Statud : Kêriadenn Sahara ar C’hornôg. Trevadenn Spagn bet staget ouzh tiriad Rio de Oro (a-raok 1921) ha Sahara Spagnol (goude 1924).
* Alc’hwez :
** Timbroù Rio de Oro dreistmoullet gant <small>LA AGÜERA</small> (1921)
** Sahara Occidental La Agûera (1923)
=== [[Timbroù Lagos|Lagos]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Staget ouzh trevadenn [[Nigeria ar Su]] e 1906.
*Alc’hwez : Lagos (1874-1905)
=== [[Timbroù Laos|Laos]] ===
[[File:Elephant Laos 2K.jpg|dehou|300px]]
*Statud : Ul lodenn eus trevadenn [[Indez-Sina c’hall]] betek 1946. Stad dizalc’h (rouantelezh) etre 1953 ha 1975. Republik Demokratel Poblek 1975-
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez-Sina (1889-1946)
** Royaume du Laos - Union française (1951-1954)
** Royaume du Laos (e galleg ha yezh lao) (1954-1975)
** République démocratique populaire lao e laotieg (1976)
** République démocratique populaire lao (1976-1982)
** Postes Lao (lizherennoù latin ha laotieg) (abaoe 1982)
** Postoù dispac’hourien hanternoz lao (Pathet Lao) Lizherennoù laotieg (1974)
=== [[Timbroù Las Bela|Las Bela]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[Pakistan]] abaoe 1947.
*Alc’hwez :
** Las Bela State (1897-1898)
** Las Bela (1901)
=== [[Timbroù Latakia| Latakia]] ===
*Statud : Kêr eus Siria fiziet e melestradurezh Bro-C’hall gant Kevredigezh ar Broadoù etre 1920 ha 1922. Staget ouzh Siria (1922-1924). Adanvet Tiriad an Alawited (1930-1937). Staget ouzh Siria e 1937.
*Alc’hwez : Timbroù Siria dreistmoullet <small>LATTAQUIE</small> (1931-1933)
*Pennad kar : [[Timbroù Siria]]
=== [[Timbroù Latvia|Latvia]] ===
*Statud : Ul lodenn eus [[Rusia]] betek 1918. Aloubadeg Alamagn (1916-1918). Stad dizalc’h (1918-1940). Stad sokialour [[Latvia]] en Unvaniezh Soviedel (1940-1941). Aloubadeg Alamagn (1941). Republik ezel eus Unvaniezh Soviedel betek 1991. Republik dizalc’h abaoe 1991.
*Alc’hwez :
** Timbroù Impalaeriezh Rusia (1857-1917)
** Timbroù dreistmoullet Postgebiet Ob. Ost (1917-1919)
** Timbroù dreistmoullet Libau (1919)
** Latvija (1918-1940)
** Latvija P.S.R. (1940-1941)
** Timbroù soviedel dreistmoullet « Latvija 1941.1.VII »
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant <small>KURLAND</small> (1945)
** CCCP Timbroù an Unvaniezh Soviedel (1944-1991)
** Latvija (abaoe 1991)
=== [[Timbroù Lemnos|Lemnos]] ===
*Statud : [[Lemnos|Enez ar Mor Egea]].
*Alc’hwez : Timbroù Gres dreistmoullet e liv du pe ruz gant ΛHMNOΣ (1911)
=== [[Timbroù Lesotho|Lesotho]] ===
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet dindan anv [[Basoutoland]] (1868-1966). Stad dizalc’h abaoe 1966.
*Alc’hwez : [[Lesotho]] (abaoe 1966)
*Pennad kar : [[Timbroù Basoutoland]]
=== [[Timbroù Liban|Liban]] ===
*Statud : Ul lodenn eus an Impalaeriezh otoman betek 1918.E fiziadur Bro-C’hall dindan anv “Grand Liban” gant Kevredigezh ar Broadoù (1920-1943). Republik emren (1926-1943). Aloubadeg ar Rouantelezh-Unanet e 1941. Republik dizalc’h abaoe 1943. Brezel diabarzh (1975-1990)
*Alc’hwez :
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet <small>GRAND LIBAN</small> (1924-1925)
** Grand Liban (1925-1926)
** Timbroù Grand Liban dreistmoullet (e galleg hag en arabeg) « République Libanaise » (1927)
** الجمهورية اللب République libanaise (1930-1945)
** République libanaise pe Liban (1946-1951)
** [[Liban]] (abaoe 1951)
=== [[Timbroù Liberia|Liberia]] ===
[[File:Libéria US Postage 1947 50c.JPG|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1847
*Alc’hwez :
** Republic Liberia (1860-1902)
** [[Liberia]] (abaoe 1903)
=== [[Timbroù Libia|Libia]] ===
[[File:Libyaourcountry.jpg|dehou|150px]]
*Statud : Trevadenn Italia (Cyrenaica ha Tripolitania) (1912-1941). Gant unvaniezh Cyrenaica, Tripolitania ha tiriad Fezan-Ghadames (dindan dalc’h Bro-C’hall) e voe savet. Stad dizalc’h e 1951. Rouantelezh (1951-1969). Republik (abaoe 1969).
*Alc’hwez en arabek ha lizhrennoù latin :
** Timbroù Italia dreistmoullet <small>LIBIA</small> pe “[[Libia]]” (1912-1922)
** Libia Colonie Italiane (1921)
** Poste Italiane Libia (1924-1940)
** Poste Coloniale Italiane (1936)
** Libia (1937-1942)
** Timbroù Cyrnenaica dreistmoullet gant lizherennoù latin hag arabek LIBYA (1952)
** Kingdom of Libya (1952)
** United Kingdom of Libya (1955-1969)
** Lybie pe Lybia (1961-1969)
** L.A.R. (1969-1977)
** Socialist people's libyan arab jamahiriya (1977-1990)
** The great socialist people's libyan arab jamahiriya (1990-2011)
=== [[Timbroù Liechtenstein|Liechtenstein]] ===
*Statud : Stad dizalc’h (priñselezh) abaoe 1866, bet ezel eus ar C'hengevread alaman (1815-1870).
*Alc’hwez :
** Fürstentum Liechtenstein - K. K. Oesterr. Post ((1912-1921)
** Fürstentum [[Liechtenstein]] (abaoe 1920)
=== [[Timbroù Lituania|Lituania]] ===
*Statud : Ul lodenn eus Rusia betek 1918. Aloubadeg Alamagn (1916-1918). Republik dizalc’h (1918-1940). Aloubadeg Alamagn (1941-1945). Republik ezel eus an Unvaniezh Soviedel (1940-1990). Republik dizalc’h abaoe 1990.
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Postgebiet Ob.Ost » (1918)
** Lietuvos (1918)
** Lietuvo Pasto Zelklas (1919)
** Lietuva (1920-1940 hag abaoe 1990)
[[File:Lithuania presidency EU stamp 2013.jpg|dehou|200px]]
** Timbroù alaman dreistmoullet gant <small> OSTLAND </small>
** Timbroù Lituania dreistmoullet gant <small>LTSR 1940 VII 21</small> (1940)
** Timbroù Unvaniezh Soviedel dreistmoullet gant <small>NEPRIKLAUSOMA LIETUVA 1941-VI-23</small> (1941)
** Timbroù Unvaniezh Soviedel dreistmoullet gant <small>VILNIUS</small> (1941)
*Lituania Kreiz – Aloubadeg Polonia (1920-1922)
*Alc’hwez :
** Timbroù Lituania dreistmoullet gant “Srodkowa LITWA Poczta” (1920)
** Srodkowa LITWA pe Poczta Litwy Srodkowej (1921-1922)
*Lituania ar Su :
*Alc’hwez :
** Timbroù Rusia dreistmoullet gant "Lietuva AitBa 50 Statiku rpameu" (1919)
** Timbroù Polonia dreistmoullet gant <small>SAMORZAD WARWIZKI</small>
=== [[Timbroù Slovenia|Bro-Ljubljana]] ===
[[File:StampLjubjainskaPokrajina1945Michel51.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Tiria deus Slovenia, aloubet gant Italia etre 1941 ha 1943, aloubet gant Alamagn etre 1943 ha 1945.
*Alc’hwez :
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant Co. Ci. (= “Commissariato Civile”) (1941)
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant R. Commissariato Civile Territori occupati LUBIANA (1941)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant '''Provinz Ljubljanika Laibach PO Krajina''' (1944)
** Provinz Laibach – Ljublianska Pokkrajina (1945)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Yougoslavia]] [[Timbroù Slovenia]]
=== [[Timbroù Rouantelezh Lombardia-Veneto|Rouantelezh Lombardia-Veneto]] ===
*Statud : Rouantelezh italian bet dindan dalc’h [[Aostria]] (1815-1853). Staget ouzh rouantelezh Italia e 1859 ([[Lombardia]]) ha 1866 ([[Veneto]]).
*Alc’hwez :
** KKpost stempel (1850)
** Timbroù aostrian talvoud-gwerzh e « Soldi » (1858-1864)
=== [[Timbroù Lourenço Marques|Lourenço Marques]] ===
*Statud : Trevadenn Portugal. Staget ouzh trevadenn Mozambik e 1921.
*Alc’hwez :
** Lourenço Marques Portugal (1893)
** Timbroù Mozambik dreistmoullet « L. Marques » (1895-1921)
** Timbroù Afrika portugalek dreistmoullet gant « Republica Lourenço Marques » (1913)
=== [[Timbroù Keoded Dieub Lubeck|Lubeck]] ===
*Statud : Keoded dieub. Ezel eus [[Kengevread Norzh Alamagn]] (1868-1871) hag eus an Impalaeriezh alaman adalek 1871.
*Alc’hwez :
** Lübeck (1859-1862)
** Luebeck (1863-1866)
*Pennad kar : [[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn]]
=== [[Timbroù Luksembourg|Luksembourg]] ===
[[File:DR 1940 Luxemburg MiNr01 B002.jpg|dehou|150px]]
*Statud : Stad dizalc’h (Dugelezh-Veur) abaoe 1839. Aloubadeg Alamagn (1940-1944).
*Alc’hwez :
** G.D. de Luxembourg (1859-1882)
** Grand-duché de Luxembourg pe Luxembourg (abaoe 1891)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Luxemburg » (1940-1941)
== M ==
=== [[Timbroù Madagaskar|Madagaskar]] ===
*Statud : Gwarezva (1895) ha trevadenn Bro-C’hall (896-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet (1889-1891)
** Madagascar (1895)
** Madagascar et dépendances (1896-1902)
** Madagascar RF (1903-1957)
** République malgache (1958-1961)
** Repoblika Malagasy (1961-1976)
** Repoblika Demokratika Malagasy (1976-1993)
** Repoblikan'i Madagasikara (abaoe 1993)
** Timbroù lec’hel : Majunga timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant an dorn (1895)
=== [[Timbroù Madeira|Madeira]] ===
[[File:Madeira 1898 Mi 33 stamp (Fleet of Vasco da Gama on the run).jpg|dehou|200px]]
*Statud : Enezeg emren dindan dalc’h Portugal.
*Alc’hwez :
** Timbroù Portugal dreistmoullet <small>MADEIRA</small> (1868-1925)
** Madeira Portugal (1929 hag abaoe 1980)
=== [[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|Mahra]] ===
*Statud : Sultanelezh gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Staget ouzh Yemen ar Su e 1967.
*Alc’hwez : Mahra State South Arabia (1967-1968)
=== [[Timbroù Makao|Makao]] ===
*Statud : Trevadenn Portugal (1884-1954). Proviñs Portugal (1954-1999). Staget ouzh [[Republik Pobl Sina]] e 1999 gant ur statud emrenerezh.
*Alc’hwez :
** Macau (1884-1887)
** Provincia de Macau (1888)
** Macau Portugal (1893-1898)
** Macau (1898-1953)
** Macau Republica Portuguesa (1953-1987)
** Macau 澳門 Republica Portuguesa (1987-1999)
** Macau China 澳門 (abaoe 1999)
=== [[Timbroù Makedonia an Norzh|Makedonia an Norzh]] ===
[[File:Pepper. Stamp of Macedonia.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Ul lodenn eus Impalaeriezh Otoman betek 1912, eus Rouantelezh Serbia (1912-1915), eus Rouantelezh Bulgaria (1915-1918), eus Rouantelezh Serbed, Kroated ha Solvened (1918-1929), eus Yougoslavia (1929-1941). Aloubadeg Bulgaria hag Albania (1941-1944). Republik Sokialour Makedonia e Republik Yougoslavia (1944-1992). Stad dizalc’h abaoe 1991.
*Alc’hwez :
** Македонија Macedonia (1992)
** Makedonija (1993)
** Македонија (1993-1997)
** Република Македонија pe Republika Makedonija (1998-2019)
** Teiryezhek (makedonieg, albaneg ha saozneg) abaoe 2019 :
** Република Северна Македонија
** Republika e Maqedonisë së Veriut
** Republic of North Macedonia
=== [[Timbroù Malaizia|Malaizia]] ===
*Statud : Kevread Stadoù [[Malaya]] ha Stadoù Sabah, [[Sarawak]] ha Singapour (betek 1965).
*Alc’hwez : Malaysia (abaoe 1963)
*Pennad kar [[Timbroù Malaya]]
=== [[Timbroù Malaka|Malaka]] ===
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1814-1957). Aloubet gant Japan (1942-1945). Ezel eus Kevread Stadoù Malaizia (1946-1957). Unan eus 13 Stad Kevread Malaizia abaoe 1957.
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant skeudenn-aroue ar monarkiezh (kurunenn) (1867)
** Straits Settlements Postage (1867-1935)
** Timbroù Labuan dreistmoullet gant Straits Settlements (1907)
** Straits Settlements Malaya (1936-1941)
** Aloubadeg Japan : lizherennoù Japanek (1943-1945)
** Timbroù dreistmoullet gant B.M.A. (= British Military Administration) (1945)
** Timbroù Malaya
=== [[Timbroù Malawi|Malawi]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv Nyasaland (1908-1964). Ezel eus Kevread Rodezia ha [[Nyasaland]] (1954-1963). Stad dizalc’h abaoe 1964
*Alc’hwez : Malawi (abaoe 1964)
=== [[Timbroù Malaya|Malaya]] ===
[[File:Malaya stamp.png|dehou|200px]]
*Statud : Kevread Stadoù Malezia dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet eus 1957 da 1963 : Perak, Selangor, Nigeri Sembilan ha Pahang etre 1895 ha 1935. Kevread dindan anv “Malaya” (1935-1957). Kevread Stadoù Johor, Kedah, Kelantan, Malacca, Negeri Sembilan, Pahong, Perak, Perlis, Pulau Penang, Selangor ha Trengganu. E 1963 ec’h emezelas Stadoù Sabah, [[Sarawak]] ha [[Singapour]] (betek 1965) dindan anv [[Malaysia]].
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Negri Sembilan]] dreistmoullet gant Federated Malay States (1900)
** Federated Malay States (1901-1934)
** Timbroù Stadoù Malaya (1935-1957)
** Malaya Federation of Malaya (1957-1959)
** Malaya Persekutuan Tanah Melayu (1957-1963)
*Pennad kar [[Timbroù Malaysia]]
=== [[Timbroù Inizi Maldivez|Inizi Maldivez]] ===
[[File:Maldives 1950 06.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1887-1965). Stad dizalc’h abaoe 1965. Republik (1952-1954), sultanelezh (1956-1968) ha republik abaoe 1968.
*Alc’hwez :
** Timbroù Ceylan dreistmoullet gant “Maldives” (1906)
** Maldives (1909)
** Maldive islands (1950-1968)
** Republic of Maldives (1968-1990)
** Maldives e lizherennoù latin ha maldiveg (abaoe 1986)
=== [[Timbroù Mali|Mali]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall dindan anv [[Soudan c’hall]]. Stad dizalc’h e 1959. Kevreadur gant Senegal ha Soudan (1960). Republik.
*Alc’hwez :
** Fédération du Mali (1959-1960)
** République du Mali (abaoe 1960)
*Pennad kar : [[Timbroù Soudan c’hall]]
=== [[Timbroù Inizi Maloù|Inizi Maloù]] ===
[[File:Falkland Islands 1 shilling 1952 stamp Gentoo Penguins.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1840-1983). Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet abaoe 2002. Aloubadeg Arc’hantina Miz Ebrel 1982.
*Alc’hwez : Falkland Islands (abaoe 1878)
=== [[Timbroù Malta|Malta]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (1816-1964). Emrenerezh (1922). Stad dizalc’h abaoe 1964, republik abaoe 1974.
*Alc’hwez : Malta (abaoe 1860)
=== [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Manama]] ===
*Statud : Tiriad-suj emirelezh [[Ajman]].
*Alc’hwez (lizherenneg latin hag arabek) :
** Timbroù Ajman dreistmoullet [[Manama]] (1966-1968).
** Manama Dependency of Ajman (1968-1972)
=== [[Timbroù Manav|Manav]] ===
*Statud : Tiriad-suj Kurunenn Breizh-Veur. Statud emrenerezh.
*Alc’hwez :
** Isle of Man (abaoe 1973)
** Isle of Man Ellan Vannin (1975)
=== [[Timbroù Manchukuo|Manchukuo]] ===
[[File:Stamp of Manchukuo - 1942 - Colnect 365403 - Flag of Manchoukuo.jpeg|thumb|right|200px|Banniel Manchukuo (1942)]]
*Statud : Rannvro eus biz Sina aloubet gant armeoù Japan e 1931. Stad-suj Japan (impalaeriezh) etre 1931 ha 1945. Adstaget ouzh [[Sina]] e 1945]].
*Alc’hwez :
** Timbroù e sinaeg hep meneg eus ar vro (1932-1934)
[[File:Emblem manzhouguo.svg|left|50px]]
** Timbroù e sinaeg gant arouez ar vro (1935-1945)
=== [[Timbroù Sina - Manchouria|Sina – Manchouria]] ===
*Statud : Rannvro eus biz [[Sina]].
*Alc’hwez : Timbroù Sina dreistmoullet gant lizherennoù sinaek (1927-1933)
=== [[Timbroù Maouritania|Maouritania]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1906-1944). Tiriad eus [[Afrika ar C'hornaoueg C'hall]] (1944-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** Mauritanie - RF (1906-1939)
** Mauritanie (1941-1944)
** Timbroù [[Afrika ar C’hornaoueg C’hall]] (1944-1960)
** République islamique de Mauritanie gant al lizherenneg latin hag arabek (abaoe 1960).
=== [[Timbroù Inizi Mariana|Inizi Mariana]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-Spagn betek 1899. Trevadenn Alamagn etre 1899 ha 1914. Aloubadeg Japan (1914). Melestradurezh Japan (1914-1944). Melestradurezh Stadoù-Unanet Amerika abaoe 1944.
*Alc’hwez :
** Timbroù Filipinnez dreistmoullet gant <small>MARIANAS ESPAÑOLAS</small> (1899)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Marianen » (1899)
** Marianen (1900-1916)
=== [[Timbroù Marienwerder|Marienwerder]] ===
*Statud : Kêr eus [[Prusia]] ar Reter dindan dalc’h [[Kevredigezh ar Broadoù]] e 1920. Aozet e voe ur boblvouezhiadeg e 1920. Staget ouzh Alamagn e 1920. Staget ouzh [[Polonia]] e 1945 dindan anv [[Kwidzyn]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant « Commission Interraliée Marienwerder » (1920).
** Commission Interraliée Marienwerder (1920).
** Plébiscite Marienwerder (1920).
=== [[Timbroù Maroko|Maroko]] ===
*Statud : Rouantelezh dizalc’h abaoe 1958, gant unvaniezh tiriadoù dindan dalc’h Spagn ha Bro-C’hall.
*Alc’hwez : Royaume du Maroc (abaoe 1958)
*Postoù lec’hel :
** Embregerezhioù prevez etre kêrioù ar vro (1891-1911)
** Postoù lec’hel (« Postoù cherifian ») : timbroù en arabeg (1912-1913)
*Liamm diavaez : [/https://www.asso-philatelique-montpellier.fr/uploaded/maroc-histoire-postale-final.pdf]
=== [[Timbroù Maroko|Maroko Burevioù-post Stadoù estren]] ===
[[File:Stamp UK Morocco 1907 6p.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Burev-post Alamagn (1899-1911)
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant Marocco ha talvoud-gwerzh (1899-1911)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant Marokko ha talvoud-gwerzh (1911)
*Statud : Burev-post Breizh-Veur (1898-1918)
*Alc’hwez :
** Timbroù Jibraltar dreistmoullet gant “Morocco Agencies” pe “<small>MOROCCO AGENCIES</small>" (1898-1905)
** Timbroù ar Rouantelezh-unanet dreistmoullet gant <small>MOROCCO AGENCIES</small> hag un talvoud-gwerzh e moneiz Spagn e Tiriad an Norzh ha moneiz Frañs e peurrest ar vro (1905-1956).
*Statud : Burev-post Bro-C’hall (1891-1917)
*Alc’hwez :
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant un talvoud-gwerzh e moneiz Spagn (1891-1900 ha 1907-1910)
** Timbroù Bro-C’hall gant “MAROC” (1902-1903)
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant un talvoud-gwerzh en arabeg (1913-1917)
*Statud : Burev-post Spagn (1903-1914)
*Alc’hwez :
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>CORREO ESPAÑOL MARRUECOS </small> (1903-1914)
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>TETOUAN </small> (1908)
Pennad kar : [[Timbroù Maroko spagnol]] [[Timbroù Maroko gall]]
=== [[Timbroù Maroko gall|Maroko gall]] ===
*Statud : Bro warezet gant Bro-C’hall etre 1912 ha 1956. Unvanet gant [[Maroko Spagn]] e 1956 (Rouantelezh Maroko).
*Alc’hwez :
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant <small> PROTECTORAT FRANÇAIS</small> (lizherenneg latin hag arabek (1914-1917)
** Maroc المغرب (e lizherenneg latin hag arabek) (1917-1956)
=== [[Timbroù Maroko spagnol|Maroko spagnol]] ===
[[File:The Spanish protectorate in Morocco 1950 Mi 309 stamp (75th anniversary of the UPU. Mail carrier, 1890).jpg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad gwarezet gant Bro-Spagn e Maroko etre 1912 ha 1956. Unvanet gant trevadenn c’hall Maroko evit sevel Stad dizalc’h Maroko e 1956-1958.
*Alc’hwez :
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>MARRUECOS</small> (1914 ha 1933-1938)
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>PROTECTORADO ESPAÑOL EN MARRUECOS</small> (1915)
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>ZONA DE PROTECTORADO ESPAÑOL EN MARRUECOS</small> (1916-1920)
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>CORREO ESPAÑOL TANGER</small> pe <small> ZONA DE PROTECTORADO ESPAÑOL </small>(1926)
** Zona de Protectorado Español MARRUECOS (1928)
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>PROTECTORADO ESPAÑOL </small> pe <small>TANGER</small>(1929)
** MARRUECOS Protectorado Español (1933-1955)
=== [[Timbroù Maroko spagnol|Maroko - Tiriad Hanternoz]] ===
*Statud : Tiriad Maroko dizalc’h, bet dindan dalc’h Spagn betek 1956.
*Alc’hwez : Marruecos (1956-1957)
*Pennad kar : [[Timbroù Maroko]]
=== [[Timbroù Maroko gall|Maroko - Tiriad Su]] ===
*Statud : Tiriad Maroko dizalc’h, bet dindan dalc’h Frañs betek 1956.
*Alc’hwez : Maroc (e lizherenneg latin hag arabek) (1956-1957)
*Pennad kar : [[Timbroù Maroko]]
=== [[Timbroù Inizi Marshall|Inizi Marshall]] ===
*Statud : Trevadenn Alamagn (1885-1914). Aloubadeg ar Rouantelezh-Unanet. Melestradurezh [[Japan]] (1914-1944). Melestradurezh [[Stadoù-Unanet Amerika]] (1944-1984). Stad dizalc’h abaoe 1984.
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet “Marshall-Inseln” (1897-1914)
** Marshall-Inseln (1900-1916)
** Timbroù 1900 dreistmoullet G.R.I. (1914)
** Timbroù Japan (1914-1944)
** Timbroù Stadoù-Unanet Amerika (1944-1984)
** Marshall Islands (abaoe 1984)
=== [[Timbroù Martinik|Martinik]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (betek 1946). Departamant tramor (1946-2015). Emrenerezh abaoe 2015 (“Collectivité territoriale unique de Martinique »).
*Alc’hwez :
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet « Martinique » pe « MQE » (1886-1892)
** Martinique RF (1892-1940 ha 1943-1947)
** Martinique Postes Françaises (1941-1944)
=== [[Timbroù Maskat|Maskat (hag Oman)]] ===
*Statud : Stad dizalc’h gwarezet (sultanelezh). Oman, Dubaï ha Katar a voe unvanet etre 1948 ha 1957. Dizalc’h eo DubaI e 1961, ha Katar e 1971. Anvet “Maskat hag Oman” etre 1966 ha 1970. Sultanelezh [[Oman]] abaoe 1970.
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet (1944-1961)
** Muscat & Oman (1966-1970)
*Pennad kar : [[Timbroù Oman]]
=== [[Timbroù Mayotte|Mayotte]] ===
[[File:Stamp of Mayotte - 1892 - Colnect 229464 - Type Groupe.jpeg|dehou|200px]]
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall (Enezeg Komorez). Tiriad tramor. Departamant ha rannvro tramor (“DROM”) abaoe 2011.
*Alc’hwez :
** Mayotte (1892-1912)
** Timbroù trevadenn Madagaskar (1912-1950)
** Timbroù trevadenn Komorez (1950-1975)
** Timbroù boutin Bro-C’hall dreistmoullet <small>MAYOTTE</small> (1997-1998-1999-2002)
** Mayotte ha République française pe RF (1997-2003)
** [[Mayotte]] ha RF (2004-2012)
=== [[Timbroù Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg|Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg]] ===
*Statud : Rannvroioù [[Mecklenbourg]] ha [[Pomerania]] ar C’hornaoueg dindan melestradurezh an Unvaniezh Soviedel (1945-1949). Staget ouzh Alamagn ar Reter e 1949.
*Alc’hwez :
** Sifroù ha Pfennig (1945-1946)
** Bannad ed (1945-1946)
** Mecklenburg-Vorpommern (1945-1946)
=== [[Timbroù Mecklenbourg|Mecklenbourg-Schwerin]] ===
*Statud : Dugelezh-Veur. Ezel eus Kengevread Norzh Alamagn (1868-1871) hag eus an Impalaeriezh alaman adalek 1871.
*Alc’hwez : Mecklenb. freimarke Schwerin (1856-1864)
*Pennad kar : [[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn]]
=== [[Timbroù Mecklenbourg|Mecklenbourg-Strelitz]] ===
*Statud : Dugelezh-Veur (1803-1918) ezel eus Kengevread Norzh-Alamagn hag eus Impalaeriezh Alamagn. Stad Dieub ezel eus Republik Weimar (1918). Tiriad Bro-Alamagn.
*Alc’hwez : Mecklenb. Strelitz (1864)
*Pennad kar : [[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn]]
=== [[Timbroù Mec’hiko|Mec’hiko]] ===
[[File:Mexico 1879 25c Sc127a unused.jpg|dehou|200px]]
* Statud : Stad dizalc’h abaoe 1810. Republik (1823-1864 hag abaoe 1867). Impalaeriezh (1864-1867).
*Alc’hwez :
** Correos Mexico (1856-1866)
** Imperio Mexicano (1864-1867)
** Mexico (abaoe 1867)
*Stadoù dispac’hour :
** Campeche (1876-1877)
** Chiapas (1867)
** Cuernavaca (1867)
** Guadalajara (1867-1868)
** Chihuahua (1872)
** Cuautla (1867)
** Merida (1916)
** Sinaloa (1929)
** Tlacotalpan (1856)
** Yucatán (1924)
=== [[Timbroù Lituania|Memel]] ===
*Statud : Keoded alaman dindan melestradurezh Bro-C’hall (1920-1923). Aloubadeg [[Lituania]] (1923). Staget ouzh Stad Lituania e 1923.
*Alc’hwez :
** Timbroù alaman dreistmoullet « Memelgebiet » (1920)
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant « Memel » (1920-1922)
** Klaipeda Memel (1923)
=== [[Timbroù Menez Athos|Menez Athos]] ===
*Statud : Kumuniezh emren menec’h Menez Athos.
*Alc’hwez : ΑΓΙΟΝ ΟΡΟϹ ΑΘωС (abaoe 2008)
=== [[Timbroù Mervent Afrika|Mervent Afrika]] ===
[[File:Bartolomeus Dias uitgebeeld op 'n posseël van Suidwes-Afrika.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn Bro-alamagn (1897-1912). Aloubadeg ar Rouantelezh-Unanet (1915). Melestradurezh Suafrika (1915-1990). Stad dizalc’h dindan anv [[Namibia]] (abaoe 1990).
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant « Deutsch-Südwest-Afrika » (1897-1898)
** Deutsch-Sudwestafrika (1900-1912)
** Timbroù Afrika ar Su dreistmoullet gant « South West Africa » pe « Zuid-West Afrika » pe « Zuidwest Afrika » (1923-1924)
** Timbroù Afrika ar Su dreistmoullet gant « South West Africa » pe « Zuid-West Afrika » pe « Zuidwes Afrika » (1926-1927)
** Timbroù Afrika ar Su dreistmoullet gant S.W.A. (1927)
** Timbroù Afrika ar Su dreistmoullet gant « SOUTH AFRICA» pe « SUID AFRICA » (1927-1930)
** South West Africa pe Suidwes Afrika (1923-1967)
** SWA (1927-1990)
=== [[Timbroù Tiriad Meurvor Indez Breizh-Veur|Tiriad Meurvor Indez Breizh-Veur]] ===
*Statud : Trevadenn an Inizi Chagos ha Sechelez dindan dalc’h Breizh-Veur (betek 1976). Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet (inizi Chagos) abaoe 2002.
*Alc’hwez :
** Timbroù Sechelez dreistmoullet B.I.O.T. (1968)
** British Indian Ocean Territory (abaoe 1968)
=== [[Timbroù Mikronezia|Mikronezia]] ===
*Statud : trevadenn Bro-Alamagn (1899-1914). Melestradurezh Japan (1914-1944). Melestradurezh Stadoù-Unanet Amerika (1944-1984). Stad dizalc’h (abaoe 1984).
*Alc’hwez : Federated States of Micronesia pe FSM (abaoe 1984)
=== [[Timbroù Modena|Modena]] ===
*Statud : Stad dizalc’h ([[Dugelezh Modena ha Reggio]]) etre 1452 ha 1859. Staget ouzh Rouantelezh Italia e 1859.
*Alc’hwez :
** Poste Estensi (1852)
** Provincie Modenesi (1859)
=== [[Timbroù Moheli|Moheli]] ===
*Statud : Enezenn warezet gant Bro-C’hall (1886-1912) evel inizi all Enez ar Gomorez. Staget e voe an enezeg ouzh trevadenn [[Madagascar]] (1912-1947). Tiriad tramor (1947-1974). Ul lodenn eus Stad Komorez abaoe 1974.
*Alc’hwez : Mohéli (1906-1912)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Anjoun]], [[Timbroù Mayotte]], [[Timbroù Komorez]]
[[File:Stamp of Moldova - 2010 - Colnect 217216 - Flag of Moldova.jpeg|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Moldova|Moldova]] ===
*Statud : Republik ezel eus an Unvaniezh Soviedel betek 1991. Stad dizalc’h abaoe 1991.
*Alc’hwez :
** Timbroù Unvaniezh Soviedel СССР (betek 1992)
** Posta Moldova (1991)
** Moldova (abaoe 1992)
[[File:II Lajos Monaco hercege.jpg|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Monako|Monako]] ===
*Statud : Priñselezh dizalc’h.
*Alc’hwez :
** Principauté de Monaco (1885-1939)
** Monaco (adalek 1939)
=== [[Timbroù Mongolia|Mongolia]] ===
[[File:Stamp Mongolia 1932 40m.jpg|dehou|200 px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1911.
*Alc’hwez :
** [[Mongolia]] (1926-1945)
** МОНГОЛ ШУУДАН (1945-1958)
** Mongolia - МОНГОЛ ШУУДАН (1958-1997)
** Mongol Post (abaoe 1997)
=== [[Timbroù Sina - Burevioù gall|Mongtseu]] ===
*Statud : Burevioù-post [[Indez-Sina]] (trevadenn c’hall) e [[Sina]] (1900-1922).
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant <small>MONGTZE</small> (1903-1906)
** Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant “Mong-Tseu” (1906)
** Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant <small>MONGTSEU</small> (1908 ha 1919)
*Pennad kar : [[Timbroù Indez-Sina c’hall]]
=== [[Timbroù Montenegro|Montenegro]] ===
* Statud : Ul lodenn eus an Impalaeriezh Otoman (betek 1874). Priñselezh (1874-1910). Rouanetelezh (1910-1918). Aloubadeg Aostria-Hungaria (1917-1918). Gouarnamant en harlu e Bro-C’hall (1916). Ul lodenn eus Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1931) hag eus Rouantelezh Yougoslavia (1931-1939). Aloubadeg Italia (1941-1943) hag Alamagn (1944-1945). Ul lodenn eus Republik Yougoslavia (1945-2003). Kevreet gant Serbia (2003-2006). Stad dizalc’h abaoe 2005.
*Alc’hwez :
** ЦРНА ГОРА pe ПOШТЕ ЦР(НЕ) ГОРЕ (1874-1918)
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant « S.P. du M. Bordeaux 1916 » (1916)
** Timbroù Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1929)
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant MONTENEGRO ЦРНА ГОРА 17-IV-41-XIX (1941)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant ЦРНА ГОРА (1941)
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant « Governatorato del Montenegro » (1941)
** ЦРНА ГОРА (1943)
** Timbroù Yougoslavia (1929-1940 ha 1945-1998)
** Pošta Crne Gore (2003-2006)
** CRNA GORA – MONTENEGRO (abaoe 2005)
*Pennad kar : [[Timbroù Serbia]]
=== [[Timbroù Montserrat|Montserrat]] ===
[[File:1958 stamp showing a map of Montserrat.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Tiriad trevadenn ‘’Inizi an Dizavel’’ (1871-1958) ha [[Kevread Indez Breizh-Veur ar C’hornaoueg]] (1958-1962). Emrenerezh abaoe 1960. Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet abaoe 2002.
*Alc’hwez :
** Timbroù Antigua dreistmoullet gant <small>MONTSERRAT</small> (1876)
** [[Montserrat]] (1880-1958 hag abaoe 1963)
=== [[Timbroù Inizi ar Mor Egea|Inizi ar Mor Egea]] ===
*Statud : Inizi ar Mor Egea aloubet gant Italia etre 1912 ha 1940. Melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet (1945-1946). Aloubadeg Gres (1947). Staget ouzh Gres e 1947.
*Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoullet gant <small>EGEO</small> (1912)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant <small>ISOLE ITALIANE DELL EGEO</small> (1930-1938)
** Isole Italiane dell Egeo (1940)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Calimno pe CALIMNO
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Karki pe KARKI (1912-1916)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant CALCHI (1930)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant CARCHI (1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Caso pe CASO (1912-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant COO (1912-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Leros pe LEROS (1912-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Lipso pe LIPSO (1912-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Nisiros pe NISIROS (1912-1922)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant NISIRO (1930-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Patmos pe PATMOS (1912-1923)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant PATMO (1930-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Piscopi (1912-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Rodi pe RODI (1919-1923)
** Rodi (1929-1934)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant SCARPANTO (1912-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant SIMI (1912-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant STAMPALIA (1912-1932)
** Timbroù Gres dreistmoullet Σ.Δ.Δ. (1947)
=== [[Timbroù Inizi Mor Ionian|Inizi ar Mor Ionian]] ===
*Statud :Tiriad gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1815-1864). Staget ouz Gres e 1864. Aloubet gant Italia hag Alamag e 1941. Adstaget ouzh Bro-C’hres e 1945.
*Alc’hwez :
** IONIKON KPATOE
** Timbroù Italia dreistmoullet gant ISOLE JONIE (1941)
=== [[Timbroù Inizi Gwalarn ar Mor Habask| Inizi Gwalarn ar Mor Habask]] ===
*Statud : Trevadennoù alaman aloubet gant Aostralia (1915-1922)
*Alc’hwez : Timbroù Aostralia dreistmoullet gant <small>N.W. PACIFIC ISLANDS</small> (1915-1922)
=== [[Timbroù Enez Moris|Enez Moris]] ===
[[File:Mauritius 5c stamp 1950 5c.jpg|dehou|200px]]
*Statud : trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1814-1968). Stad dizalc’h (abaoe 1968).
*Alc’hwez : Mauritius (abaoe 1847)
=== [[Timbroù Morvi|Morvi]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Morvi State (1931-1938)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Mozambik|Mozambik]] ===
*Statud : Trevadenn Portugal (1877-1954). Tiriad tramor Portugal (1954-1975). Stad dizalc’h (abaoe 1975)
*Alc’hwez :
** Moçambique (1877-1954)
** Moçambique Republica portuguesa (1954-1975)
** Moçambique (abaoe 1975)
*Pennad kar : [[Timbroù Postoù prevez Mozambik]]
=== [[Timbroù Postoù prevez Mozambik|Kompagnunezh Mozambik]] ===
*Statud : Embregerezh prevez (1894-1940).
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Mozambik]] dreistmoullet COMPA DE MOCAMBIQUE (1891-1894)
** Companhia de Moçambique (1894-1940)
*Pennad kar : [[Timbroù Mozambik]]
=== [[Timbroù Postoù prevez Mozambik|Kompagnunezh Nyassa]] ===
[[File:Nyassa SW126 - 1923.JPG|dehou|200px]]
*Statud : Embregerezh prevez (1921-1930)
*Alc’hwez :
** Timbroù Mozambik dreistmoullet NYASSA (1898 ha 1925)
** Nyassa Portugal (1901-1921)
** Companhia do Nyassa (1921-1925)
*Pennad kar : [[Timbroù Mozambik]]
=== [[Timbroù Mytilíni|Mytilíni]] ===
*Statud : Kêrbenn enez Lesbos.
*Alc’hwez : Timbroù [[Turkia]] dreistmoullet Ε λ λ η ν ι χ ή Κ α τ ο χ ή Μ ν τ ι λ ή ν η ζ (1912)
(= Mytilíni – Aloubadeg Bro-C’hres)
== N ==
=== [[Timbroù Nabha|Nabha]] ===
[[File:Stamp of Nabha - 1938 - Colnect 616912 - Dak Runner.jpeg|dehou|250 px]]
*Statud : Stad-briñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1947.
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant « Nabha State » (1885-1942)
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant « Nabha » (1942-1945)
=== [[Timbroù Namibia|Namibia]] ===
*Statud : Trevadenn Bro Alamagn (1884-1915). Melestradurezh Suafrika (1915-1990) dindan anv [[Afrika ar Mervent]]. Stad dizalc’h abaoe 1990.
*Alc’hwez :
** [[Namibia]] (abaoe 1990)
*Pennad kar : [[Timbroù Mervent Afrika]]
=== [[Timbroù Nandgam|Nandgam]] ===
*Statud : Stad-briñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1947.
*Alc’hwez :
** Feudatory State Raj Nandgam (1892)
** Lizherennoù hindieg (1893)
** Timbroù dreistmoullet gant M.D.B. (1894)
=== [[Timbroù Natal|Natal]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Dont a reas da vezañ ul lodenn eus [[Unvaniezh Suafrika]] e miz Mae 1910.
*Alc’hwez : [[Natal (Suafrika)|Natal]] (1857-1908)
*Pennad kar : [[Timbroù Suafrika]]
=== [[Timbroù Nauru|Nauru]] ===
*Statud : Trevadenn Alamagn (1888-1914). Aloubadeg Breizh-Veur (1916-1924). Melestradurezh Aostralia. Melestradurezh Japan (1942-1945). Melestradurezh [[Aostralia]] (1945-1968). Republik dizalc’h (abaoe 1968).
*Alc’hwez :
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet « Nauru » (1916-1923)
** Nauru (1924-1947)
** Republic of Nauru (1968-1977)
** [[Nauru]] (abaoe 1977)
=== [[Timbroù Negri Sembilan|Negri Sembilan]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1957). Aloubet gant Japan (1942-1945). Unan eus 13 Stad Kevread [[Malaizia]] abaoe 1957.
*Alc’hwez :
** Timbroù Malacca dreistmoullet « Negri Sembilan » (1891)
** N Sembilan (1896-1899)
** Timbroù dreistmoullet e japaneg (1942)
** Malaya Negri Sembilan (1935-1957)
** Malaysia Negeri Sembilan (1965-1986)
=== [[Timbroù Nepal|Nepal]] ===
[[File:Nepal-1959-Sc120-King Mahendra Opening Parliament.jpg|dehou|250px]]
*Statud : Stad-priñselezh gwarezet gant India. Stad dizalc’h abaoe 1947
*Alc’hwez :
** Lizherennoù nepaleg (1881-1946)
** [[Nepal]] (abaoe 1949)
=== [[Timbroù Nevis|Nevis]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (betek 1980). Emrenerezh (1980-1983). Stad dizalc’h gant enez Saint-Kitts.
*Alc’hwez :
** Nevis (1861-1890)
** Timbroù Saint-Kitts dreistmoullet NEVIS (1980)
** [[Nevis]] (abaoe 1980)
=== [[Timbroù Nicaragua|Nicaragua]] ===
*Statud : Stad dizalc’h (abaoe 1821).
*Alc’hwez : [[Nicaragua]] (abaoe 1862)
*Tiriad Bluefield : timbroù dreistmoullet “Dpto Zelaya” (1904-1906) pe “Bluefield” (1906) pe Costa Atlantica (1907)
* Tiriad Cabo : Timbroù Nicaragua dreistmoullet “Cabo” pe “CÂBO” (1904-1912)
[[File:1896 20c Nicaragua unused YV85-Mi84Y.jpg|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Niger|Niger]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1921-1959). Republik emren (1959-1960). Statd dizalc’h (abaoe 1960).
*Alc’hwez :
** Timbroù Senegal-Uhel dreistmoullet <small>TERRITOIRE DU NIGER</small> (1921-1922)
** Niger Afrique Occidentale Française (1925-1926)
** [[Niger]] (1931-1944)
** République du Niger (abaoe 1959).
=== [[Timbroù Nijeria|Nijeria]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dre unvaniñ broioù gwarezet [[Nijeria ar Su]], [[Nijeria an Norzh]], [[Aod an Niger]] ha [[Lagos]] e 1914. Stad dizalc’h abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** [[Nigeria]] (1914-1960)
** Federation of Nigeria (abaoe 1960)
=== [[Timbroù Niuafo'ou|Niuafo’ou]] ===
[[File:Canoe Mail.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Enezenn [[Tonga]].
*Alc’hwez : [[Niuafo’ou]] (abaoe 1983)
=== [[Timbroù Niue|Niue]] ===
*Statud : Tiriad tramor Zeland Nevez.
*Alc’hwez :
** Timbroù Zeland Nevez dreistmoullet « NIUE » (1902 ha 1918-21) pe NIUE TAHA PENI (1912-16)
** [[Niue]] (abaoe 1920)
=== [[Timbroù Enez Norfolk|Enez Norfolk]] ===
*Statud : Tiriad-suj [[Aostralia]]. Tiriad emren abaoe 1960.
*Alc’hwez : Norfolk Island (abaoe 1947)
[[File:Brevmerke, Jeg vil værge mit land.jpg|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Norvegia|Norvegia]] ===
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1905. Aloubadeg Alamagn (1940-1945).
*Alc’hwez :
** Skoed-ardamez (leon) (1855)
** [[Norge]] (1856-1977)
** Norge pe Noreg (abaoe 1977) pe Noreg Norge (abaoe 1988)
=== [[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn|(Kengevread) Norzh Alamagn]] ===
*Statud : Kengevread Stadoù alaman (1866-1871).
*Alc’hwez : Norddeutscher Postbezirk pe Nord-Deutscher Postbezirk (1868-1870)
=== [[Timbroù Norzh Borneo|Norzh Borneo]] ===
*Statud : Melestradurezh ur gompagnunezh prevez (1883-1893). Bro warerezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1901-1948). Aloubadeg Japan (1943-1945). Melestradurezh Lu Breizh-Veur (1948-1964). Ezel eus Kevread Stadoù Malaizia (abaoe 1964).
*Alc’hwez :
** North Postage Borneo pe North Borneo (1883-1886)
** British North Borneo (1886-1892)
** (The) State of North [[Borneo]] (1894-1895)
** State of North Borneo (lizherennoù latin, sinaek ha malaiziek (1897-1901 ha 1909-1941)
** Timbroù Borneo dreistmoullet <small>BRITISH PROTECTORATE</small> (1901-1912)
** Aloubadeg Japan : lizherennoù Japanek 北ボルネオ (1943-1945)
** Timbroù dreistmoullet gant B.M.A. (= British Military Administration (1945)
** Timbroù dreistmoullet gant tresadenn-arouez ar monarkiezh (1947)
** North Borneo (1948-1963)
=== [[Timbroù Nosy Be|Nosy Be]] ===
*Statud : Enezenn e-kichen [[Madagaskar]], staget ouzh an drevadenn c’hall e 1895.
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet NSB (1889-1890)
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet Nossi-Bé (1893)
** Nossi-bé (1894)
=== [[Timbroù Nowanuggur|Nowanuggur]] ===
*Statud : Stad-briñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1947.
*Alc’hwez :
** Lizherennoù hindieg (1877-1880)
** Skoed-ardamez (1893)
*Pennad kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Nyasaland|Nyasaland]] ===
[[File:Nyasaland 1949 Mi 91 stamp (75th anniversary of the UPU. Hermes over globe).jpg|dehou|250px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1907-1964). Anvet [[Malawi]] abaoe 1964.
*Alc’hwez :
** Nyasaland Protectorate (1908-1934)
** Nyasaland (1934-1953 ha 1963)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Malawi]] [[Timbroù Rodezia ha Nyasaland]]
== O ==
=== [[Timbroù Obock|Obock]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h Bro-C’hall (adalek 1862) staget ouzh trevadenn [[Aod c'hall ar Somalianed]] e 1896.
*Alc’hwez :
** Timbroù Trevadennoù Bro-Frañs dreistmoullet OBOCK (1892).
** OBOCK (1892-1894)
*Pennad kar : [[Timbroù Djibouti]]
=== [[Timbroù Rusia|Odesa – Burev-post Polonia]] ===
*Statud : Porzh eus Rusia.
*Alc’hwez : Timbroù Polonia dreistmoullet gant <small>ODESA</small> (1919)
=== [[Timbroù Tiriadoù gall Okeania| Okeania - Tiriadoù gall]] ===
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1880—1946) dindan anv [[Tahiti]] betek 1903, ha tiriad tramor dindan anv [[Polinezia c’hall]] abaoe 1957.
*Alc’hwez :
** Etablissements de l’Océanie (1892-1930)
** ETABts FRçais D’OCÉANIE RF (1930-1939)
** ETABts FRçais D’OCÉANIE (1940-1942)
** Océanie RF (1942-1945)
** Ets Français de l’Océanie (1956)
*Pennad kar : [[Timbroù Polinezia c’hall]]
=== [[Timbroù Oldenburg|Oldenburg]] ===
*Statud : [[Dugelezh-veur Oldenburg|Dugelezh-veur]]. Ezel eus [[Kengevread Norzh Alamagn]] (1868-1871) hag eus an Impalaeriezh alaman (1871-1918).
*Alc’hwez : Oldenburg (1852-1862)
*Pennad kar : [[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn]]
=== [[Timbroù Oman|Oman]] ===
*Statud : Sultanelezh dizalc’h. Anvet “Oman ha Maskat” betek 1971.
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Maskat]] hag Oman dreistmoullet <small> SULTANATE OF OMAN </small> (1971)
** Sultanate of Oman (abaoe 1971)
*Pennad kar : [[Timbroù Maskat (hag Oman)]]
=== [[Timbroù Bro-Orañje|Bro-Orañje]] ===
*Statud : Stad dieub e Su Afrika (1854-1900). Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv « Trevadenn ar Stêr Orañjez » (1900-1902). Staget ouzh Unvaniezh [[SuAfrika]] e 1902.
*Alc’hwez :
** Oranje Vrij Staat (1868)
** Timbroù Orañje dreistmoullet gant V.R.I. (1900)
** Timbroù [[Kab ar Spi Mat]] dreistmoullet gant "Orange River Colony" (1900)
** Timbroù Orañje dreistmoullet gant E.R.I. (1902)
** Orange River Colony (1903-1905)
=== [[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|(Inizi) Orc'h ar C'hreisteiz]] ===
[[File:1944 FID South Orkneys 6d stamp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad-suj an Inizi Maloù dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (betek 1962). Ul lodenn eus Tiriad Antarktika Breizh-Veur (abaoe 1962).
*Alc’hwez : Timbroù [[Inizi Malou]] dreistmoullet gant <small>SOUTH ORKNEYS DEPENDENCY OF </small>(1944).
*Pennad kar : [[Timbroù Tiriad Antarktika Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Orcha|Orcha]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Orcha Postage (1900-1935)
** Orcha State (1935-1943)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Oubangi-Chari|Oubangi-Chari]] ===
*Statud : Trevadenn c’hall dindan anv [[Kongo Frañs]] (betek 1915), staget ouzh an [[Tchad]] (1915-1922). Lodenn eus [[Afrika ar C’heheder C'hall]] (1936-1959). Dizalc’h dindan anv [[Kreizafrika abaoe]] 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù Kongo Frañs dreistmoullet Oubangui Chari-Tchad (1915-1922)
** Timbroù Kongo Frañs dreistmoullet Oubangui Chari (1922-1931)
** Oubangui-Chari (1930-1931)
*Pennad kar : [[Timbroù Kreizafrika]]
=== [[Timbroù Ouganda|Ouganda]] ===
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1896-1962). Stad dizalc’h abaoe 1962.
*Alc’hwez :
** Postoù lec’hel (1895)
** Uganda (1896)
** Uganda Protectorate (1898)
** Timbroù Afrika ar Reter saoz dreistmoullet UGANDA (1902)
** Timbroù Kenya and Ouganda (1922)
** Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika (1935-1963)
** Uganda (abaoe 1962)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Afrika ar Reter saoz]] [[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika]] [[Timbroù Kenya hag Ouganda]]
=== [[Timbroù Ouzbekistan|Ouzbekistan]] ===
[[File:Uzbekistan stamp №1430.jpg|dehou|400px]]
*Statud : Republik ezel eus Unvaniezh Soviedel betek 1991. Stad dizalc’h abaoe 1991.
*Alc’hwez :
** Timbroù Unvaniezh Soviedel СССР (betek 1992)
** Ўзбекистон - Uzbekistan (1992-1997)
** O’ZBEKISTON (abaoe 1997)
== P ==
=== [[Timbroù Pahang|Pahang]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1957). Aloubet gant Japan (1942-1945). Unan eus 13 Stad Kevread Malaizia abaoe 1957.
*Alc’hwez :
** Timbroù Malacca dreistmoullet gant <small>PAHANG</small> (1890-1891)
** Pahang (1891-1941)
** Timbroù Malacca dreistmoullet e japanaeg (1942)
** Pahang Malaya (1948-1961)
** Malaysia Pahang (1965-2002)
=== [[Timbroù Pakhoi|Pakhoi]] ===
*Statud : Burevioù-post Indez-Sina (trevadenn c’hall) e [[Sina]] (1902-1922). Anvet eo [[Beihai]] bremañ.
*Alc’hwez : Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant <small>PACKHOI</small> (1903-1904) pe <small>PAK-HOI</small> (1906)pe <small>PAKHOI</small> (1908 ha 1919).
[[File:Map of East Pakistan on stamp.jpg|200px|dehou]]
=== [[Timbroù Pakistan|Pakistan]] ===
*Statud : Lodenn eus Indez Breizh-Veur betek 1947. Dominion ar Rouantelezh-Unanet (1947-1955). Republik Islamik dizalc’h abaoe 1955.
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet PAKISTAN (1947)
** Pakistan Postage (1948-1955)
** Pakistan (lizherenneg latin, arabek ha bengaleg) (1955-1972)
** [[Pakistan]] (lizherenneg latin hag arabek) (abaoe 1973)
=== [[Timbroù Palau|Palau]] ===
*Statud : Melestradurezh Alamagn (1899-1914). Melestradurezh [[Japan]] (1914-1944). Melestradurezh Stadoù-Unanet Amerika (1944-1983). Emrenerezh (1979-1994). Stad dizalc’h (abaoe 1994).
*Alc’hwez :
** Timbroù Stadoù-Unanet Amerika (1944-1983)
** Palau pe Republic of [[Palau]] (abaoe 1983)
=== [[Timbroù Palestina|Palestina]] ===
*Statud : Ul lodenn eus an Impalaeriezh Otoman betek 1917. Aloubadeg (1918) ha melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet (1922-1948) ha [[Treuzjordania]] (1948-1949), melestradurezh [[Egipt]] e [[Gaza]] (1948-1967). Stad dizalc’h aloubet gant [[Israel]].
*Alc’hwez :
** E.E.F. (= Egyptian Expeditionnary Forces) (1918)
** Timbroù [[Palestinia]] dreistmoullet <small>PALESTINE</small> فلسطين פַּלֶשְׂתִינָה (1920-1922)
** Palestine (1927-1945)
** Timbroù Egipt dreistmoullet gant فلسطين PALESTINE (1948-1959)
** Timbroù Egipt gant alc’hwez فلسطين Palestine (1960-1967)
** Timbroù Treuzjordania gant alc’hwez فلسطين Palestine (1948-1949)
** The Palestinian Authority السلطة الفلسطينية (abaoe 1994)
** Burev-post Bro-C’hall e [[Jeruzalem]] : « GRATIS JERUSALEM » pe « Affaires Etrangères JERUSALEM Postes Françaises » (1948).
** Burev-post Aostria ha Rusia e [[Jaffa]].
** Burev-post [[Rusia]] e Jeruzalem
** Pennadoù kar : [[Timbroù Reter-nesañ]] [[Timbroù Israel]]
[[File:1930 Panama 20c airmail specimen stamp.jpg|200px|dehou]]
=== [[Timbroù Panama|Panama]] ===
*Statud : Stad [[Kolombia]] betek 1903. Republik dizalc’h abaoe 1903, war-bouez tiriad [[Kanol Panama]] dindan dalc’h Stadoù-Unanet Amerika betek fin 1999.
*Alc’hwez :
** Estados Unidos de Colombia E.S. de Panama (1878)
** Kartenn Panama gant « Colombia » (1892-1903)
** Timbroù Kolombia-Panama dreistmoullet gant <small>REPUBLICA DE PANAMA</small> pe <small>PANAMA</small>(1903-1905)
** Republica de Panama (1905-1955)
** Panama (abaoe 1955)
** Rep. De Panama (1978)
=== [[Timbroù Tiriad Kanol Panama|Tiriad Kanol Panama]] ===
*Statud : Tiriad kanol Panama dindan melestradurezh Stadoù-Unanet Amerika etre 1904 ha 1999. Staget ouzh Panama abaoe 2000.
*Alc’hwez :
** Timbroù Kolombia-Panama dreistmoullet gant <small>CANAL ZONE</small> (1904)
** Timbroù Stadoù-Unanet dreistmoullet gant <small>CANAL ZONE PANAMA</small> (1904 ha 1924-1926)
** Timbroù Panama dreistmoullet gant <small>CANAL ZONE</small> (1904-1924)
**Canal Zone Postage (1928-1962)
**Canal Zone (1962-1978)
** Timbroù Stadoù-Unanet (1979-1999)
=== [[Timbroù Papoua Ginea-Nevez|Papoua Ginea-Nevez]] ===
*Statud : Melestradurezh Aostralia (1952-1972). Stad dizalc’h (abaoe 1972).
*Alc’hwez :
** Papua & New Guinea (1952-1972)
** Papua New Guinea (abaoe 1972)
=== [[Timbroù Paraguay|Paraguay]] ===
[[File:1892 30centavos Paraguay unused Yv36 Mi34.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1811.
*Alc’hwez :
** Republica del Paraguay (1870-1940 ha 1944-1959)
** Gobierno Provisorio del Paraguay (1904)
** Paraguay Correos (1940-1944)
** Correos del Paraguay (1959-1975)
** Paraguay (abaoe 1975)
=== [[Timbroù Parma|Parma]] ===
*Statud : Stad dizalc’h etre 1545 ha 1861. Gouarnamant berrbad e 1859. Staget ouzh Rouantelezh Italia e 1861.
*Alc’hwez :
** Stati Parma (1852)
** Duc. De Parma (1857-1859)
** Stati Parmensi (1859)
*Pennad kar : [[Timbroù Italia]]
=== [[Timbroù Patiala|Patiala]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet « Puttallia State » (1884-1885)
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet « Patiala State » (1892-1939)
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet « Patiala » (1944)
=== [[Timbroù Penang |Penang]] ===
[[File:Stamp of Penang - 1960 - Colnect 708648 - East Coast Railway.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1814-1957). Aloubet gant Japan (1942-1945). Unan eus 13 Stad Kevread [[Malaizia]] abaoe 1957.
*Alc’hwez :
** Malaya Penang (1948-1960)
** Timbroù Malaka dreistmoullet gant <small> DAI NIPPON 2602 PENANG</small>
** Malaysia Pulau Pinang (abaoe 1965)
=== [[Timbroù Penrhyn|Penrhyn]] ===
*Statud : Tiriad-suj Zeland Nevez.
*Alc’hwez :
** Timbroù Zeland Nevez dreistmoullet gant PENRHYN ISLAND (1902-1918)
** [[Penrhyn]] (1920 ha 1927)
** Timbroù [[Inizi Cook]] dreistmoullet gant “Penrhyn Northern” (1973)
** Penrhyn Northern Cook Islands (abaoe 1974)
=== [[Timbroù Perak|Perak]] ===
[[File:Stamp of Perak - 1938 - Colnect 542510 - Sultan Iskandar.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1963). Unan eus an 13 Stad Kevread Malaizia abaoe 1963.
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Malaka]] dreistmoullet gant ul loar, ur sterenn hag al lizherenn P (1878), gant PERAK (1880-1887), PERAK one CENT pe two cents (1883-1891).
** PERAK (1895-1935)
** PERAK MALAYA (1953-1961)
** Malaysia Perak (abaoe 1963)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Stadoù Malaysia]] [[Timbroù Malaysia]]
=== [[Timbroù Perlis|Perlis]] ===
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet etre 1814 ha 1963. Ezel eus Kevread Malaizia e 1963.
*Alc’hwez :
** Malaya Perlis (1948-1949 ha 1953)
** Malaya (lizherennoù latin hag arabek) (1951-1955)
** Malaysia [[Perlis]] (abaoe 1965)
=== [[Timbroù Perou|Perou]] ===
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1821-1824.
*Alc’hwez : [[Perou|Peru]] (abaoe 1866)
=== [[Timbroù Inizi Pitcairn|Inizi Pitcairn]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (betek 1983). Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet.
*Alc’hwez : [[Pitcairn]] islands (abaoe 1940).
=== [[Timbroù Polinezia c’hall|Polinezia c’hall]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall dindan anv « Établissements français d'Océanie » (1880-1946). Tiriad tramor (1946-2004). Strollegezh tramor (Bro Tramor) abaoe 2004
*Alc’hwez : Polynésie française (abaoe 1958)
=== [[Timbroù Polonia|Polonia]] ===
[[File:Poland 50h1919 1st.jpg|dehou|200px]]
*Statud : E-pad an XIXvet kantved e oa tiriad [[Polonia]] dindan dalc’h [[Rusia]], [[Prusia]] (hag Alamagn goude) hag [[Aostria-Hungaria]]. Aloubadeg Alamagn (1915-1918). Republik dizalc’h e 1918. Aloubadeg Alamagn e 1939. Melestradurezh Alamagn (« General Gouvernement ») etre 1940 ha 1945. Republik poblek (1945-1990). Republik abaoe 1990.
*Alc’hwez :
** Timbr Rusia e poloneg ha rusianeg (1860).
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant "Russisch Polen" (1915) pe "Gen. Gouv. Warschau" (1916).
** Timbroù postoù lec’hel [[Varsovia]] dreistmoullet gant « Poczta Polska » (1918)
** Timbroù [[Alamagn]], [[Aostria]] hag [[Aostria-Hungaria]] dreistmoullet gant « Poczta Polska » pe <small>POCZTA POLSKA</small> (1918-1919) mui arouez ar vro (un erer) e 1919.
** Timbroù [[Aostria]] dreistmoullet gant « Rzp.Polska » (1919)
** Poczta Polska (1919-1938)
** Polska (1938)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant "Deutsche Post OSTEN" (1939)
** Timbroù [[Polonia]] dreistmoullet gant « General Gouvernement » mui arouez an Trede Reich (1940).
** GENERALGOUVERNEMENT (1940-1941)
** DEUTSCHES REICH GENERALGOUVERNEMENT (1941-1943)
** GROSSDEUTSCHES REICH GENERALGOUVERNEMENT (1943-1945)
** (Poczta) Polska (1944-1954)
** Polska (abaoe 1954)
*Postoù lec’hel e Varsovia (1915-1916)
*Postoù lec’hel e Lublin Przedborz, Sosnowice ha Zawiercie (1915-1916)
*Gouarnamant en harlu e Londrez : Poczta Polska (1941-1944)
*Arme Polonia en Ouzbekistan : Poczta Polska w ZSSR (1942)
*Arme Polonia e Rusia : timbroù Rusia dreistmoullet gant « Pol. Korp » hag un erer (1918)
=== [[Timbroù Enezeg an Azorez|Ponta Delgada]] ===
*Statud : Kêr war enez Sao Miguel ha kêrbenn enezeg Azorez, dindan dalc’h Portugal.
*Alc’hwez : [[Ponta Delgada]] (1892-1905)
*Pennad kar : [[Timbroù Portugal]]
=== [[Timbroù Gres - Burevioù gall|Port Lagos]] ===
*Statud : Porzh an Impalaeriezh Otoman. Staget ouzh Bro-C’hres e 1914.
*Alc’hwez : Timbroù gall dreistmoullet gant « Port-Lagos » (1893)
=== [[Timbroù Portugal|Portugal]] ===
*Statud : Stad dizalc’h. Rouantelezh betek 1910. Republik abaoe 1910
*Alc’hwez :
** Penn ar rouanez (1853)
** Penn ar roue (1855)
** [[Portugal]] (1863-1912) hag abaoe 1925)
=== [[Timbroù Pounch|Pounch]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Lizherennoù hindieg (1876-1888)
*Pennad kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Indez Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Enez ar Priñs-Edward|(Enez ar) Priñs-Edward]] ===
*Statud : Trevadenn Breizh-Veur (1769-1873). Ezel eus [[Stad kevreadel Kanada]] abaoe 1873.
*Alc’hwez : Prince Edward Island (1861-1872)
*Pennad kar : [[Timbroù Kanada]]
=== [[Timbroù Prusia|Prusia]] ===
*Statud : Rouantelezh. Ezel eus [[Kengevread alaman]] (1815-1866) ha [[Kengevread Norzh Alamagn]] (1867-1871).
*Alc’hwez :
** Freimarke ha poltred [[Frederig Gwilherm IV Prusia|Frederig Gwilherm IV]] (1850-1858)
** Preussen (1861-1867)
=== [[Timbroù Puerto-Rico|Puerto Rico]] ===
*Statud : Trevadenn Spagn betek 1897. Emrenerezh (1897-1898). Melestradurezh ar Stadoù-Unanet (1899-1900). “Stad frank kevredet” gant Stadoù-Unanet Amerika, hep bezañ ezel an [[A.B.U.]].
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Kuba]] dreistmoullet gant an dorn (1873-1876)
** Pto Rico (1877-1879 ha 1898)
** [[Puerto Rico]] (1880-1898)
** Timbroù Stadoù Unanet Amerika dreistmoullet gant PORTO RICO (1899) pe PUERTO RICO (1900)
** Aloubadeg [[Comao]] : Correos Comao (1898)
==Gwelet ivez==
*[[Timbroù hervez ar vro A...H]]
*[[Timbroù hervez ar vro Q...Z]]
[[Rummad:Timbrouriezh]]
r39rr485a5o0r0f8iupq7jxe3srtlv4
2186859
2186858
2026-04-01T10:13:11Z
Tanjee
563
/* Pahang */
2186859
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
[[File:United Nations stamp from Slovakia, 2020.png|dehou|300px]]
*Kavet e vo amañ ur '''roll eus an ensavadurioù o deus embannet timbroù-post''' e-pad ur mare bennak abaoe ma oa bet lakaet e gwerzh an timbroù kentañ e 1840. Er roll e kaver kement seurt ensavadurioù gouarnamant pe aozadurioù aotreet ent-ofisiel o deus embannet timbroù dibar evit ar postoù. En o zouez e kaver Stadoù dizalc’h, trevadennoù, proviñsoù, stadoù-kêr, burevioù-post er broioù estren, aozadurioù etrebroadel ha luskadoù dispac'hel.
*Statud pep hini anezho zo bet merket, ha resisaet emdroadur pep tiriad hervez red an istor.
*Ur pennger nevez zo kinniget evit doujañ ouzh an alc’hwez a gaver war an timbr, hag alies pa gemm statud ar vro (trevadenn deuet da Stad dizalc’h da skwer).
*An darn vrasañ eus an ensavadurioù-se a zo istorel ha lod anezho n'o deus bet nemet ur prantad berr tre. An dimbrawourien a ra alies « broioù marv » eus ar broioù dezho ensavadurioù na embannont ket mui timbroù.
*Ouzhpennet ez eus bet un * e fin anv ur vro pa c’hoarvez dezhi bezañ hiziv e-maez reolennoù [[Unvaniezh Postoù ar Bed]] o vezañ n’eo ket anavezet ez-ofisiel he melestradurezh gant an darn vrasañ eus Stadoù all ar Bed. Broioù zo o deus embannet o frankiz hep asant ar Stad e oant enni (Somaliland, Abc’hazia…) hag an timbroù dindan o anv a vez implijet er vro hepken, ket evit kas lizhiri d’an estrenvro. Pennoù-bras an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]] ha katalogoù timbrawouriezh a embann n’int nemet falstimbroù, daoust d’o implij. N’eus ket kaoz avat eus an timbroù embannet gant forbaned pe emsaverien en harlu, pell-pell diouzh ar broioù m'int sañset bezañ implijet (Nagaland, inizi Skos, Republik Saharaoui…).
{| class="wikitable" style="margin:auto; margin-top:25px; font-size:1.2em; font-weight:bold;"
|-
| style="padding:10px;" | [[#I|I]] • [[#J|J]] • [[#K|K]] • [[#L|L]] • [[#M|M]] • [[#N|N]] • [[#O|O]] • [[#P|P]]
|}
== I ==
=== [[Timbroù Idar|Idar]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Idar State (1939-1944)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Ifni|Ifni]] ===
[[File:Stamp of Ifni - 1953 - Colnect 174887 - Pro infancia.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad dindan dalc’h [[Spagn]] (1912-1958). Proviñs Spagn (1958-1969). Staget ouzh Maroko e 1969.
*Alc’hwez :
** Timbroù Spagn dreistmoullet TERRITORIO DE IFNI (1941-42 ha 1949)
** Territorio de Ifni España (1943)
** [[Ifni]] (1950-1960)
** Ifni España (1960-1968)
=== [[Timbroù Ikaria|Ikaria]] ===
*Statud : Enez ar Mor Egea. Tiriad emren a-raok bezañ ul lodenn eus Stad Gres.
*Alc’hwez :
** ΕΛΕΥOEPA ΓOΛITEIA (1912)
** Timbroù Gres dreistmoullet gant ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔIOIKHΣIΣ (= Melestradurezh Bro-C’hres) (1913)
=== [[Timbroù Indez Breizh-Veur|Indez Breizh-Veur]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet etre 1764 ha 1947. Tiriadoù India, [[Pakistan]], [[Birmania]] ha [[Bangladesh]] bremañ. Melestradurezh Kompagnunezh Indez (‘[[East India Company]]’) betek 1858. Prantad ar [[Raj breizhveuriat]] (1858-1947).
*Alc’hwez :
** India ha poltred ar rouanez Victoria (1854)
** East India Postage ha poltred Victoria (1855-1879)
** India Postage (1882-1946)
*Pennadoù kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Pakistan]]
=== [[Timbroù Indez nederlandat|Indez nederlandat]] ===
*Statud : Trevadenn an [[Izelvroioù]]. Aloubadeg Japan (1941-1945). Emrenerezh (1945-1948). Stad dizalc’h dindan anv [[Indonezia]] abaoe 1945, anavezet e 1949.
*Alc’hwez :
** Nederl. Indie (1864)
** Ned. Indie (1870-1890 ha 1913-1932)
** Nederlandsch Indie (1902-1913)
** Nederl. Indie pe Ned Indie pe Nederlandsch Indie (1914-1948)
** Timbroù e lizherenneg japananek (1943)
** Repoeblik Indonesia (1946)
** Timbroù dreistmoullet gant <small>INDONESIA</small> (1948-1949)
=== [[Timbroù Indez portugalat|Indez portugalat]] ===
[[File:Daman, Dadra, Nagar Haveli stamp - 1957.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadennoù Portugal (Goa, Daman ha Diu). Proviñs Portugal (1954-1974). Aloubadeg India e 1961. Staget ouzh India e 1974.
*Alc’hwez :
** India Port. (1871-1877)
**India Portugueza (1879-1886)
** India Portugal (1895-1913)
** India Republica Portuguesa (1913-1925)
**India (1931-1933)
** Estado da India (1946-1948))
** India Portuguesa (1948-1953)
** Estado da India Republica Portuguesa (1954-1962)
=== [[Timbroù Indez-Sina c'hall|Indez-Sina c’hall]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall. Unvaniezh trevadennoù ha gwarezvaoù [[Kochin-Sina]], [[Kambodja]], [[Annam ha Tonkin]] e 1888, [[Laos]] e 1893 ha [[Kouang-Tcheou]] e 1900. Melestradurezh Japan (1940-1944).
*Alc’hwez :
** Timbroù an trevadennoù dreistmoullet <small>INDO-CHINE 1889</small> (1889)
** Indochine (1892-1900)
** Indochine française (1904-1906)
** Indo-Chine RF (1907-1922)
** Indochine RF (1922-1941) pe Indochine EF (1941-1944)
=== [[Timbroù India|India]] ===
[[File:Stamp of India - 1957 - Colnect 138016 - 1 - Map of India.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (Indez Breizh-Veur) etre 1764 ha 1947. Dominion (1947-1950). Republik kevreadel (abaoe 1950)
*Alc’hwez (lizherenneg latin ha hindieg) : India भारत (abaoe 1947).
=== [[Timbroù India - Tiriadoù gall|India – Tiriadoù gall]] ===
* Statud : Tiriadoù dindan dalc’h Bro-C’hall abaoe 1763 : [[Pondichery]], [[Chandernagor]], [[Yanaon]], [[Mahe]] ha [[Karikal]]. Staget ouzh Stad India e 1954.
*Alc’hwez :
** Etablissements de l’Inde (1892-1903)
** Etablissements Français dans l’Inde (1903-1937 ha 1943-1952)
** ETABts FRANÇAIS DANS l’INDE (1938) pe Ets FRANÇAIS DANS l’INDE (1939)
** Ets FRANÇAIS DANS L’INDE (1941-1942)
[[File:Stamp of Indonesia - 2019 - Colnect 852810 - Map of Indonesia.jpeg|dehou|250px]]
=== [[Timbroù Indonezia|Indonezia]] ===
*Statud : Trevadenn an Izelevroioù dindan anv [[Indez Nederlandat ar Reter]] betek 1949. Republik dizalc’h abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Republik Indonesia (1950-2000)
** Indonesia (abaoe 2000)
=== [[Timbroù Ingria|Ingria]] ===
[[File:Ingria 1920.JPG|dehou|150px]]
*Statud : Tiriad e Su [[Karelia]] emren. Staget ouzh [[Rusia]] e 1920
*Alc’hwez : Pohjois-Inkerin (1920)
=== [[Timbroù Inhambane|Inhambane]] ===
*Statud : Trevadenn Portugal. Staget ouzh trevadenn Mozambik e 1920.
*Alc’hwez :
** Timbroù Mozambik dreistmoullet “Inhambane” (1895)
** Inhambane (1903-1917)
** Timbroù Afrika Portugaleg dreistmoullet “Republica Inhabane” (1913)
*Pennad kar : [[Timbroù Mozambik]]
=== [[Timbroù Inini|Inini]] ===
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1930-1946). Staget ouzh Departamant Gwiana c’hall e 1946.
*Alc’hwez : Timbroù Gwiana c’hall dreistmoullet “Territoire de l’Inini » (1931-1944)
*Pennad kar : [[Timbroù Gwiana c’hall]]
=== [[Timbroù Irak|Irak]] ===
[[File:Stamp IQ 1966 50f.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Ul lodenn eus an Impalaeriezh otoman betek 1918. Tiriad dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (1918-1932). Stad dizalc’h abaoe 1932. Rouantelezh (1932-1958). Republik abaoe 1958. Aloubadeg ar Stadoù-Unanet (2003-2011).
*Alc’hwez :
** Timbroù Turkia dreistmoullet « Baghdad in British Occupation » (1917)
** Timbroù Turkia dreistmoullet « Iraq in British Occupation » (1919-1921)
** Timbroù Turkia dreistmoullet « Postage I.E.F’.D’D’ » (1919)
** Iraq (1919-1958)
** Republic of Iraq (1958-1985)
** Iraq (abaoe 1985)
=== [[Timbroù Iran (Persia)|Iran (Persia)]] ===
[[File:1986 "7th Anniversary of The Establishment of The Islamic Republic of Iran" stamp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Rouantelezh Persia (betek 1925). Gouarnamant berrbad (1925). Impalaeriezh (1925-1979). Republik islamaek (abaoe 1979).
*Alc’hwez :
** Arouez al leon (1870-1875)
** Poltred ar roue Nasr el Din (1876-1889)
** Postes persanes e lizherenneg latin ha perseg (1889-1925 ha 1935)
** Timbroù dreistmoullet (1925)
** Timbroù dreistmoullet « Règne de Pahlavi » (1926)
** Postes iraniennes e lizherennoù latin pe perseg (1935-1950)
** Iran e lizherenneg latin ha perseg (1950-1979)
** The Islamic Republic of Iran pe Republique islamique de l’Iran (1979)
** R.I. [[Iran]] (1980-1986)
** Islamic Republic of Iran pe I.R. Iran (abaoe 1986)
=== [[Timbroù Island|Island]] ===
[[File:Iceland 1949 Mi 261 stamp (75th anniversary of the UPU. Map of Iceland and UPU Monument, Bern, Switzerland).jpg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad dindan dalc’h [[Danmark]] (1814-1918). Stad dizalc’h (abaoe 1918). [[Island|Republik]] abaoe 1944.
*Alc’hwez : Island (abaoe 1873)
=== [[Timbroù Israël|Israël]] ===
*Statud : Ul lodenn eus Impalaeriezh Otoman betek 1917. Melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet (1918-1948). Stad dizalc’h abaoe 1948.
*Alc’hwez :
** יִשְׂרָאֵל إسرائيل
** Israel יִשְׂרָאֵל إسرائيل (abaoe 1948)
=== [[Timbroù Istria|Istria]] ===
*Statud : Tiriad rannet etre Italia, Kroatia ha Slovenia.
*Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoullet gant ISTRA ha talvoud-gwerzh e Lira (1945)
** Timbroù [[Republik Sokial Italia]] dreistmoullet gant 3-V-1945 FIUME RIJEKA (1945)
** Istra Slovensko Primorje (Sloveneg) hag Istria Littorale Sloveno (Italianeg) (1945-1946)
=== [[Timbroù Italia|Italia]] ===
[[File:Europa 1975 Italia 02.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1861. Unvaniezh dugelezhioù ha rouantelezhioù italian etre 1860 ha 1870. Rouantelezh (1860-1945). Aloubadeg Kevredidi an Eil Brezel-bed (1943). Republik abaoe 1946.
*Alc’hwez :
** Poltred ar roue [[Vittorio Emanuele II]] (1862)
** Postale Italiano (1863)
** Poste italiane (1879-1942 ha 1944-1951)
** <small>ALLIED MILITARY POSTAGE</small> dreistmoullet ITALY (1943).
** Timbroù Itaia dreistmoullet gant <small>GOVERNO MILITARE ALLEATO</small> (1943)
** Repubblica italiana (1951-1955)
** Poste italiane (1955-1969)
** Italia (abaoe 1969)
=== [[Timbroù Republik Sokial Italia |Republik Sokial Italia]] ===
*Statud : Stad-suj Alamagn e broioù hanternoz ha kreiz Italia etre miz Gwengolo 1943 ha miz Ebrel 1945.
*Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoullet gant G.N.R. (=Guardia Nazionale Repubblicana) (1944)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant « Repubblica Sociale Italiana » ha tresadenn-arouez ar faskouriezh (1944)
** Poste Repubblica Sociale Italiana pe Poste Repub. Sociale Italiana (1944)
=== [[Timbroù Itron Varia Madagaskar|Itron Varia Madagaskar]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall. Enezenn e reter [[Madagaskar]].
*Alc’hwez : Sainte-Marie Madagascar (1894)
=== [[Timbroù Iwerzhon|Iwerzhon]] ===
[[File:Europa 1982 Eire 02.jpg|dehou|300px]]
*Statud : Stad Dieub (1922-1937). Stad dizalc’h (1937-1948). Republik abaoe 1949, dindan anv ÉIRE. Ul lodenn eus [[Iwerzhon]] a zo dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet.
*Alc’hwez :
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet ‘’Rialtas Sealadach na hÉireann’’ 1922 (1922)
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet ‘’Saorstát Éireann 1922’’ (1922)
** Eire pe Éire (abaoe 1922-24)
=== [[Timbroù Izelvroioù|Izelvroioù]] ===
*Statud : Stad dizalc’h (rouantelezh) enni peder vro : un tiriad en Europa ha teir enezenn tramor emren ([[Aruba]], [[Sint Maarten (stad)|Sint Maarten]] ha [[Kòrsou|Curaçao)]].
*Alc’hwez :
** Poltred ar roue (1852)
** Koninkrijk der Nederlanden (1898-1923)
** Nederland (abaoe 1852)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Aruba]] [[Timbroù Sint Maarten]] [[Timbroù Curaçao]]
=== [[Timbroù Izelvroioù ar C’harib|Izelvroioù ar C’harib]] ===
*Statud : Ul lodenn eus an [[Antilhez Nederlandat]] (betek 2010). Tiriadoù emren e Rouantelezh an Izelvroioù abaoe 1986 (‘’’Caribisch Nederland’’’ e neerlandeg).
*Alc’hwez : Caribisch Nederland mui anv un enezenn : [[Bonaire]], [[Saba]], [[Sint Eustatius]] (abaoe 2010).
== J ==
=== [[Timbroù Jaipour|Jaipour]] ===
[[File:Stamp of Jaipur - 1906 - Colnect 942664 - Chariot of Surya.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Jaipur State (1904-1949)
** Timbroù Jaipour dreistmoullet RAJASTHAN राजस्थान (1950)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Jamaika|Jamaika]] ===
[[File:1938 4d Jamaica postage stamp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (betek 1945). Emrenerezh (1945-1962). Stad dizalc’h abaoe 1962.
*Alc’hwez : Jamaica (abaoe 1860)
=== [[Timbroù Jammu-ha-Kachmir|Jammu-ha-Kachmir]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] ha Sina abaoe 1947, goulennet ul lodenn anezhi gant [[Pakistan]].
*Alc’hwez : Lizherennoù penjabieg (1856-1886)
*Pennad kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Indez Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Timbroù Japan|Japan]] ===
[[File:Japan 1949 Mi 466 stamp (75th anniversary of the UPU. Japan map and envelopes forming '75').jpg|dehou|150px]]
*Statud : Stad dizalc’h (impalaeriezh).
*Alc’hwez :
** Lizherenneg japanek (1871-1937)
** Fleurenn lotuz (adalek 1876-1896)
** Imperial Japanese Post (1888)
** 便郵國帝本日大 (1937-1946)
** 便郵本日 (1946-1947)
** 日本郵便 (1947-1966)
** 日本郵便 NIPPON (abaoe 1966)
=== [[Timbroù Jasdan|Jasdan]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Arouez an heol (1942)
*Pennad kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Indez Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Jerzenez|Jerzenez]] ===
*Statud : Tiriad-suj Kurunenn Breizh-Veur hag emren.
*Alc’hwez : Jersey (abaoe 1969)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Gwernenez]] [[Timbroù Aldernez]]
=== [[Timbroù Jhalawar|Jhalawar ]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Arouez un doueez o tañsal (1887-1890)
*Pennad kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Indez Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Jhind|Jhind]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1948.
** Lizherennoù ourdoueg (?) (1874-1888)
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant <small>JHIND STATE</small> (1885 ha 1886-1923)
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant <small>JEEND STATE</small> (1885-1886)
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant <small>JIND STATE</small> (1914-1943)
*Pennad kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Indez Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Jibraltar|Jibraltar]] ===
[[File:Stamp of Gibraltar - 1957 - Colnect 599575 - 1 - Europa Point.jpeg|dehou|250px]]
*Statud : Tiriad tramor Breizh-Veur (‘’’British Overseas Territories’’’) abaoe 2009.
*Alc’hwez : Gibraltar (abaoe 1886)
=== [[Timbroù Johor|Johor]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1963). Unan eus ar pemp Stad Malaizia nann-kevreet, a-raok emezelañ da gKevread Malaizia e 1963.
*Alc’hwez :
** Timbroù Malaka dreistmoullet gant ul loar hag ur sterenn (1876), gant <small>JOHOR</small> pe <small>JOHORE</small> (1884-1886), Two CENTS (1890).
** JOHORE (POSTAGE) (1892-1948)
** JOHOR MALAYA (1948-1955)
** Malaya Johore (1960)
** Malaysia Johor (abaoe 1965)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Stadoù Malaizia]], [[Timbroù Malaizia]]
=== [[Timbroù Jordania|Jordania]] ===
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1946, bet anvet dindan anv Sultanelezh [[Treuzjordania]] etre 1921 ha 1946.
*Alc’hwez (lizherenneg latin hag arabek) :
** The Hashemite Kingdom of Jordan pe H.K. of Jordan (1949-1983)
** H.K. of Jordan (1983-2004)
** Jordan (abaoe 2004)
*Pennad kar : [[Timbroù Treuzjordania]]
=== [[Timbroù Jorjia|Jorjia]] ===
[[File:Stamp of Georgia - 2005 - Colnect 292954 - Flag of Georgia.jpeg|thumb|right|200px|Banniel Jorjia (2005)]]
*Statud : Ul lodenn eus impalaeriezh Rusia betek 1919. Republik dizalc’h (1919-1922). Ul lodenn eus Republik Treuzkaokaziek gant [[Armenia]] hag [[Azerbaidjan]] (1923-1924). Ezel eus an [[Unvaniezh Soviedel]] (1924-1992). Stad dizalc’h abaoe 1993
*Alc’hwez :
** Timbroù Rusia (betek 1919)
** La Géorgie (1919-1920)
** République Géorgienne (1920)
** ს.ს.ს.რ. (1922-1923)
** Timbroù Rusia dreistmoullet (1922-1923)
** CCCP timbroù Unvaniezh Soviedel (1924-1992)
** Georgia ha საქართველო Gruzija (abaoe 1993)
** საქართველო ha Gruzija (1994)
=== [[Timbroù Joubaland|Joubaland]] ===
*Statud : Tiriad aloubet gant Italia (1925). Trevadenn Italia (1926). Staget ouzh Somalia Italian e 1926
*Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoullet gant <small>OLTRE GUIBA</small> pe “Oltre Giuba” (1925-1926)
** “Commissariato Genle dell OLTRE GIUBA” pe <small>OLTRE GIUBA</small> (1926)
== K ==
=== [[Timbroù Kab Glas|Kab Glas]] ===
*Statud : Trevadenn Bortugal betek 1954. Proviñs Portugal (1954-1976) Stad dizalc’h abaoe 1976.
*Alc’hwez :
** Cabo Verde (1877-1953 )
** Cabo Verde Republica Portuguesa (1954-1974)
** Cabo Verde pe Republica de Cabo Verde (1976-1980)
** Cabo Verde (abaoe 1980)
=== [[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Kab Jubi]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h Bro-Spagn. Staget ouzh [[Maroko]] e 1958.
* Alc’hwez :
** Timbroù Rio de Oro dreistmoullet <small>CABO JUBI</small> (1916)
** Timbroù Spagn dreistmoullet <small>CABO JUBY</small> (1919-1925)
** Timbroù Spagn dreistmoullet <small>CABO-JUBY</small> (1926-1934)
**Timbroù Maroko Spagnol dreistmoullet Cabo Juby pe <small>CABO JUBY</small> (1934-1948)
=== [[Timbroù Kab ar Spi Mat|Kab ar Spi Mat]] ===
*Statud : trevadenn ar Rouantelezh-Unanet adalek 1814. Ul lodenn eus [[Unvaniezh Suafrika]] goude miz Mae 1910.
*Alc’hwez :
** Cape of Good Hope (1853-1904)
** [[Eil Brezel ar Voeren]] : timbroù dreistmoullet gant “Z.A.R.” (1899)
** (Seziz Mafeking) Timbroù [[Kab ar Spi Mat]] dreistmoullet gant “Mafeking Besieged” (1900)
=== [[Timbroù Kaledonia Nevez|Kaledonia Nevez]] ===
[[File:Stamp 1928 France New Caledonia MiNr0136 mt B002.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1853-1959). Tiriad tramor (1959-1976). Emrenerezh (abaoe 1976). « Bro ha tiriad tramor ».
*Alc’hwez :
** Nle Calédonie (1859)
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet gant N C E pe N.C.E. (1883-1886 ha 1892-1893)
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet gant Nlle CALEDONIE (1892)
** République Française Nouvelle Calédonie et Dépendances (1924)
** RF Nouvelle Calédonie (abaoe 1924)
=== [[Timbroù Kambodja|Kambodja]] ===
*Statud : Bro warezet gant Bro-C’hall e-ser Indez-Sina c’hall (1863-1946). Rouantelezh dizalc’h (1951-1971). Republik (1971-1991). Melestradurezh an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]] (1991-1993). Rouantelezh (abaoe 1973).
*Alc’hwez :
** Royaume du Cambodge (1951-1961)
** Cambodge (1961-1971)
** République khmère (1971-1976)
** République populaire du Kampuchéa (1980-1984)
** R.P. Kampuchéa (1984-1989)
** État du Cambodge (1989-1993)
** Cambodge (1993)
** Royaume du Cambodge (1993-2002)
** Kingdom of Cambodia (abaoe 2002)
=== [[Timbroù Kameroun|Kameroun]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-Alamagn (1884-1915). Aloubadeg Breizh-Veur ha Bro-C’hall (1915-1919). Melestradurezh Bro-C’hall (1919-1958) ha melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet e hanternoz ar vro betek 1960. Emrenerezh (1958-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960. Tiriad an hanternoz a voe staget ouzh Stad [[Nijeria]] e 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù Gabon dreistmoullet gant « Corps Expéditionnaire Franco-Anglais CAMEROUN » sur trois lignes, 1915
** Timbroù Kongo Grenn ha Kongo Frañs dreistmoullet gant « Occupation Française du Cameroun » pe « CAMEROUN Occupation Française » (1916)
** Timbroù Kameroun alaman dreistmoullet <small>C.E.F. </small>(‘’’Cameroons Expedionary Force’’’)
** Timbroù Kongo Grenn dreistmoullet <small>CAMEROUN </small> (1921-1925)
** RF - Cameroun (1925-1955)
** Cameroun (1960-1961)
** République fédérale du Cameroun (1961-1969)
** Federal Republic of Cameroon ha République fédérale du Cameroun (1969-1972)
** République unie du Cameroun - United Republic of Cameroon (1972-1984)
** République du Cameroun - Republic of Cameroon (abaoe 1984)
*Tiriad an hanternoz :
** Timbroù Nigeria dreistmoullet “Cameroons U.K.T.T.” (1960-1961)
[[File:Canada 1965 Postage Stamp - National Flag Waving (Red & Blue).png|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Kanada|Kanada]] ===
*Statud : Dominion ar Rouantelezh-Unanet (adalek 1867) o vodañ proviñsoù [[Ontario]], [[Kebek]], [[Skos Nevez]] (Nova Scotia) ha [[Brunswick-Nevez]]. Emezelañ a rea Proviñsoù [[Manitoba]] ha [[Kolombia Breizh-Veur]] e 1871, Enez ar Priñs-Edouarzh e 1873 ha [[Douar-Nevez]] e 1949. Stad dizalc’h abaoe 1926.
*Alc’hwez : Canada (abaoe 1851)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Brunswick-Nevez]] [[Timbroù an Douar-Nevez]] [[Timbroù Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver]] [[Timbroù Enez ar Priñs-Edward]] [[Timbroù Skos Nevez]]
=== [[Timbroù Karelia|Karelia]] ===
*Statud : Proviñs Finland (1920). Aloubadeg Finland e [[Karelia]] ar Reter e 1940. Staget ouzh Rusia e 1944.
*Alc’hwez :
** Karjala (1922)
** Timbroù [[Finland]] dreistmoullet ITÄ – KARJALA Sot. Hallinto (1941-1942)
** ITÄ – KARJALA Sot. Hallinto Suomi-Finland (1943)
*Pennad kar : [[Timbroù Finland]]
=== [[Timbroù Karintia|Karintia]] ===
*Statud : Rannvro eus kreiz Europa, rannet e 1920 etre [[Aostria]] ha [[Yougoslavia]] ([[Slovenia]]).
*Alc'hwez :
** Timbroù Aostria dreistmoullet gant Kärnten Abstimmung (1920)
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant K.G.C.A. (1920)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Aostria]] [[Timbroù Yougoslavia]]
=== [[Timbroù Su Kasaï|Su Kasaï]] ===
*Statud : Tiriad disrannour hag emren [[Kongo Velgia]]. Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Nann ezel an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Kongo Velgia dreistmoullet <small>ETAT AUTONOME DU SUD-KASAÏ</small> (1961)
** Etat autonome du Sud-Kasaï (1961)
=== [[Timbroù Kastellórizo|Kastellórizo]] ===
* Statud : Enezenn eus enezeg [[Dodekanesa]] aloubet gant Bro-C’hall etre 1915 ha 1921. Dindan dalc’h Italia (1921-1941). Aloubadeg Breizh-Veur (1941-1946). Staget ouzh Gres e 1946.
*Alc’hwez :
** Timbroù Reter-Nesañ dreistmoullet B.N.F. CASTELLORIZIO pe O.N.F. CASTELLORIZIO (1920)
** Timbroù Reter-Nesañ dreistmoullet B.N.F. CASTELLORIZIO pe O.F. CASTELLORIZIO (1920)
** Timbroù Italia dreistmoullet <small> CASTELLROSSO</small> (1921-1932)
** Occupazione Italiana Castellrosso (1923)
** Timbroù Mor Egea dreistmoullet (1932-1941)
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet gant “ M.E.F.“ (1942-1946)
** Timbroù Bro-C’hres (abaoe 1946)
=== [[Timbroù Katalonia|Katalonia]] ===
*Statud : Proviñs emren er Stad Spagn. E-pad [[Brezel ar garlouriezh]] e voe embannet timbroù gant skoazellerien Carlos.
*Alc’hwez : Poltred Don Carlos ha « CATALUÑA » (1874)
=== [[Timbroù Katanga|Katanga]] ===
[[File:Stamp of Katanga - 1961 - Colnect 301387 - Red Cross and 1st anniversary of the Independence.jpeg|dehou|300 px]]
*Statud : Tiriad disrannour hag emren Kongo Velgia . Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Nann ezel an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Kongo Velgia dreistmoullet <small>KATANGA</small> (1960)
** Timbroù Kongo Velgia dreistmoullet <small>DE L’ETAT DU KATANGA</small> (1960)
** Etat du Inchi ya Katanga (1961)
** Katanga (1961-1962)
=== [[Timbroù Katar|Katar]] ===
*Statud : Emirelezh gwarezet gant Breizh Veur (1920-1968), e-barzh « Stadoù an Arsav-brezel ». Ezel eus Stad an Emirelezhioù Arab Unanet (1968-1971). Stad dizalc’h abaoe 1971.
*Alc’hwez (lizherenneg latin hag arabek) :
** Timbroù Breizh-Veur dreistmoullet « Qatar » (1957-1960)
** Qatar (1961-1971)
** State of Qatar (abaoe 1972)
=== [[Timbroù Gres - Burevioù gall|Kavala]] ===
* Statud : Porzh an Impalaeriezh Otoman. Staget ouzh Bro-C’hres e 1914.
*Alc’hwez :
** Timbroù gall dreistmoullet Cavalle (1893-1900)
** Cavalle (1902-1911)
** Timbroù [[Bulgaria]] dreistmoullet gant ΕΛΛHNIKH ΔIOIKHΣIΣ (= Melestradurezh Bro-C’hres) (1914)
=== [[Timbroù Kazac'hstan|Kazac’hstan]] ===
[[File:Kazakhstan stamp N.Nazarbaev 1993 50t.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Republik ezel eus Unvaniezh Soviedel betek 1992. Stad dizalc’h abaoe 1992
*Alc’hwez :
** CCCP (Timbroù Unvaniezh Soviedel betek 1992)
** Қазақсtан (abaoe 1992)
=== [[Timbroù Kedah|Kedah]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1957). Aloubet gant [[Japan]] (1942-1945). Unan eus ar pemp Stad Malaizia nann-kevreet. A-raok emezelañ da gKevread Malaizia e 1957.
*Alc’hwez :
** [[Kedah]] (1912-1937)
** Kedah Malaya (1937-1959)
** Timbroù Kedah dreistmoullet gant « Dai Nippon » (1942)
** Kedah Malaysia (1959-1986 ha 2002)
=== [[Timbroù Kelantan|Kelantan]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1957). Unan eus ar pemp Stad Malaizia nann-kevreet. A-raok emezelañ da gKevread Malaizia e 1957.
*Alc’hwez lizherennoù latin hag arabek :
** Kelantan (1911—1955)
** Malaya Kelantan (1953-1962)
** Malaysia Kelantan (1965-1986 ha 2004)
=== [[Timbroù Kenya|Kenya]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1920-1961). Emerenerezh (1961-1963). Stad dizalc’h abaoe 1963
*Alc’hwez : Kenya (abaoe 1963)
=== [[Timbroù Kenya hag Ouganda|Kenya hag Ouganda]] ===
*Statud : Trevadennoù ar Rouantelezh-Unanet anavezet dindan anv « Afrika ar Reter saoz ».
*Alc’hwez : Kenya and Uganda (1922)
*Pennad kar : [[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika]]
=== [[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika|Kenya Ouganda Tanganyika]] ===
[[File:AM9.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadennoù ar Rouantelezh-Unanet anavezet dindan anv « Afrika ar Reter saoz » .
*Alc’hwez : Kenya-Uganda-Tanganyika (1935-1963)
*Pennad kar : [[Timbroù Afrika ar Reter saoz]]
=== [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Khor Fakkan]] ===
*Statud : Tiriad-suj emirelezh [[Charjah]].
*Alc’hwez (lizherenneg latiin hag arabek) :
** Timbroù Charjah dreistmoullet Khor Fakkan (1965).
** Sharjah & Dependencies Khor Fakkan (1965-1970)
*Pennad kar : [[Timbroù Charjah]]
=== [[Timbroù Kiav-Tchou|Kiav-Tchou]] ===
*Statud : Tiriad eus Sina dindan dalc’h Bro-Alamagn (1898-1914). Aloubadeg Japan (1914-1922). Staget ouzh Sina et 1922.
*Alc’hwez : Kiautschou (1900-1911)
=== [[Timbroù Kilikia|Kilikia]] ===
* Statud : Tiriad [[Turkia]] aloubet gant Bro-C’hall e 1919 ha dindan Bro-C’hall (1919-1921). Staget ouzh Turkia e 1921.
*Alc’hwez :
** Timbroù Turkia dreistmoullet <small>CILICIE</small> pe “Cilicie” pe “T.E.O. CIlicie” (1919).
** Timbroù Turkia dreistmoullet <small>OCCUPATION MILITAIRE FRANCAISE - CILICIE</small> (1920).
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet O.M.F. Cilicie (1920)
=== [[Timbroù Kionga|Kionga]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h Alamagn (1885-1916). Aloubadeg gant Portugal (1916). Staget ouzh [[Mozambik]].
*Alc’hwez : Timbroù Lourenço Marques dreistmoullet <small>KIONGA</small>.
*Pennad kar : [[Timbroù Lourenço Marques]]
=== [[Timbroù Kiprenez|Kiprenez]] ===
[[File:Europa 1962 Cyprus 02.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Ul lodenn eus an impalaeriezh otoman (1863-1880). Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1878-1959). Republik dizalc’h abaoe 1960. Aloubadeg Turkia e 1974 hag embann ‘’Republik Turk Kiprenez’’ e hanternoz an enezenn.
*Alc’hwez :
** Timbroù an Impalaeriezh Otoman (1863-1880)
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet gant CYPRUS (1880-1881)
** Cyprus (1881-1960)
** Timbroù Kiprenez dreistmoullet ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ - KIBRIS CUMHURIYETI (1960)
** ΚΥΠΡΟΣ - KIBRIS - CYPRUS (gregach, turkeg ha saozneg) (abaoe 1960).
*Pennad kar : [[Timbroù Kiprenez an Norzh]]
=== [[Timbroù Kiprenez an Norzh|Kiprenez an Norzh*]] ===
*Statud : Aloubadeg Turkia e Kiprenez e 1974. Stad emren (1973-1983). Republik dizalc’h abaoe 1983, nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Nann ezel [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]].
*Alc’hwez :
** Timbroù dreistmoullet <small>KIBRIS TÜRK FEDERE DEVLETI 13.2.1975 </small>(1975)
** Kibris Türk Federe Devleti Postalari (1975-1983)
** Kuzey Kibris Türk Cumhuriyeti (abaoe 1983)
*Pennad kar : [[Timbroù Kiprenez]]
=== [[Timbroù Kirgizstan|Kirgizstan]] ===
[[File:Stamps of Kyrgyzstan, 2011-41.jpg|dehou|200 px]]
*Statud : Republik ezel eus Unvaniezh Soviedel betek 1992. Stad dizalc’h abaoe 1992.
*Alc’hwez :
** Timbroù Unvaniezh Soviedel СССР (betek 1992)
** Кыргызскан - Kyrgyzstan (abaoe 1992)
=== [[Timbroù Kiribati|Inizi Kiribati]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv « Inizi Gilbert » , unvanet gant an iniz Ellice. Stad dizalc’h (republik) abaoe 1979.
*Alc’hwez : Kiribati (abaoe 1979)
=== [[Timbroù Kishangârh|Kishangârh]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1947.
*Alc’hwez : Kishengarh (1899-1937)
=== [[Timbroù Kochin|Kochin]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Cochin (1892-1897)
** Cochin Anchal (“Postoù Kochin”) (1898-1950)
=== [[Timbroù Kochin-Sina|Kochin-Sina]] ===
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1861-1892). Staget ouzh [[Indez-Sina]] c’hall e 1892. Ul lodenn eus [[Viet Nam]] adalek 1951.
*Alc’hwez : Timbroù trevadennoù gall dreistmoullet gant C. CH. (1886-1888)
*Pennad kar : [[Timbroù Indez-Sina c’hall]]
=== [[Timbroù Kolombia|Kolombia]] ===
[[File:Colombia 1883 Sc123.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1819 (Kolombia vras). Adanvet “Republik Grenada Nevez” (1831-1858) ha Kengevread Grenada (“Confederacion Granada”) etre 1858 ha 1861, ha Stadoù-Unanet [[Kolombia]] (« Estados Unidos de Colombia ») etre 1861 ha 1886. Anvet eo « Republik [[Kolombia]] » bremañ.
*Alc’hwez :
** Confed Granadina (1859-1860)
** Estados Unidos de Nueva Granada (1861)
** E.U. de Colombia (1862-1886)
** Republica de Colombia (1886-1925)
** Correos de Colombia (1925-1937)
** Colombia (abaoe 1937)
*Timbroù Postoù dre-nij :
** Compañia Colombiana de Navigacion Aera (1920
** S.C.A.D.T.A. (1920-1923)
*Burev-post Breizh-Veur e Aspinwall, Cartagena, Panama, Santa Marta ha Sabanilla.
* Burev Bro-C’hall e Santa Marta.
*Pennad kar : [[Timbroù Stadoù-Unanet Kolombia]]
=== [[Timbroù Kolombia|(Stadoù-Unanet) Kolombia]] ===
*Statud : Anvet e voe Kolombia “Stadoù-Unanet Kolombia” etre 1858 ha 1861. Timbroù zo bet embannet gant melestradurezh rannvroioù Kolombia.
*Alc’hwez :
** EE UU de Colombia E.S. de Antioquia (1868-1902)
** Bogota : Correo Urbano de Bogota (1889-1903)
** Bolívar : Correos del Estado Soberano de Bolivar (1863-1885)
** Boyacá : Colombia Boyaca (1900-1904)
** Carthagene (1899-1908)
** Cauca (1878-1882)
** Cucuta (1900)
** Cundinamarca (1870-1904)
** Manizales : Urbanos Manizales (1910)
** Medellin : Provisional Medellin (1889)
** Garzon (1894)
** Rio Hacha (1901)
** Santander : EE UU de Colombia Departamant de Santander (1884-1903)
** Tolima : EE UU de Colombia E.S. del Tolima (1870-1888)
** Tumaco : Republica de Colombia Gobierno Provisional (1901-1912)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Kolombia]] [[Timbroù Panama]]
=== [[Timbroù Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver|Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1866-1871). Proviñs Kevread Kanada abaoe 1871.
*Alc’hwez :
** British Columbia Postage (1860-1869)
** Vancouver Island (1865)
** British Columbia Postage (1868-1871)
=== [[Timbroù Komorez|Komorez]] ===
[[File:Stamp of Grand Comoro - 1897 - Colnect 219672 - Type Groupe.jpeg|dehou|150px]]
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1863-1975). Staget ouzh trevadenn Madagaskar (1911-1950). Tiriad tramor (1958-1975). Stad dizalc’h abaoe 1975 hep enezenn [[Mayotte]].
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall (1859-1892)
** Grande Comore (1897-1912)
** Timbroù Madagaskar (1912-1950)
** Archipel des Comores RF (1950-1975)
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet « État comorien » (1975)
** État comorien (1975-1977)
** République des Comores (1977-1979)
** Timbroù Komorez dreistmoullet « République fédérale islamique des Comores » (1979)
** République fédérale islamique des Comores (lizherennoù latin hag arabek) (1979-2000)
** Union des Comores (abaoe 2000)
*Pennad kar : [[Timbroù Mayotte]] [[Timbroù Madagaskar]]
=== [[Timbroù Kongo Frañs|Kongo Frañs]] ===
[[File:Stamp of Congo, Republic (Brazzaville) - 1971 - Colnect 973572 - Congo stamp No CGC36 and de Gaulle.jpeg|dehou|300px]]
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1888-1958). Anvet Kongo-Grenn (1907-1936). Ezel eus Afrika c’hall ar C’heheder (1936-1958). Stad dizalc’h abaoe 1959.
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet « Congo français » (1891-1892)
** Congo Français (1892-1900)
** Moyen Congo République Française (1907-1922)
** Moyen-Congo Afrique équatoriale française (1907-1933)
** Moyen Congo RF (1933)
** Timbroù Afrika c’hall ar C’heheder (1936-1959)
** République du Congo (1959-1970 hag abaoe 1991)
** République populaire du Congo (1970-1991)
** Congo (1991-1993)
*Pennad kar : [[Timbroù Kongo Grenn]]
=== [[Timbroù Kongo Grenn|Kongo Grenn]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1888-1958). Anvet [[Kongo Frañs]] (1888-1907).
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet “Congo français” (1891-1892)
** Congo Français (1892-1900)
** Moyen Congo République Française (1907-1922)
** Moyen-Congo Afrique équatoriale française (1907-1933)
** Moyen Congo RF (1933)
*Pennad kar [[Timbroù Kongo Frañs]]
=== [[Timbroù Kongo Velgia|Kongo Velgia]] ===
[[File:Stamp of Belgian Congo - 1955 - Colnect 286004 - King Boudewijn first trip to Congo inscribed - Belgisch Congo.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Perc’henniezh prevez ar roue [[Leopold II Belgia|Leopold II]] (1885-1908). Trevadenn Belgia (1908-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960 dindan anv [[Republik Demokratel Kongo]].
*Alc’hwez :
** État indépendant du Congo (1886-1894)
** Congo belge - Belgisch Congo (1909-1960)
*Pennad kar : [[Timbroù Republik Demokratel Kongo]]
=== [[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Republik Demokratel Kongo]] ===
*Statud : Perc’henniezh prevez ar roue [[Leopold II Belgia|Leopold II]] (1885-1908). Trevadenn Velgia (1908-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù Kongo Veljia dreistmoullet gant « Congo » (1960)
** Congo (1960-1961)
** République du Congo (1961-1964)
** République démocratique du Congo (1964-1971)
**Zaïre pe République du Zaïre (1971-1997)
** République démocratique du Congo (abaoe 1998)
=== [[Timbroù Korea|Korea]] ===
* Statud : Rouantelezh (1884-1900) hag impalaeriezh (1900-1905). Bro warezet gant Japan (1905-1910) Staget ouzh Japan (1910-1945). Aloubadeg Unvaniezh Soviedel e hanternoz Korea ha Stadoù-Unanet e su Korea (1946-1948). Rannet ar vro e daou e 1948 : [[Korea an Norzh]] ha [[Korea ar Su]].
*Alc’hwez :
** Arouez Ying-yang (1884)
** Korea (1895-1899)
** Imperial Korean Post (1900-1905)
** Burev Japan e Korea : timrboù Japan dreistmoullet gant lizherennoù japanek (1900)
** Timbroù Japan (1905-1945)
=== [[Timbroù Korea|Norzh Korea]] ===
* Statud : Aloubadeg Unvaniezh Soviedel e hanternoz Korea (1946-1948). Stad dizalc’h abaoe 1948.
*Alc’hwez :
** 표우선조 Lizherenneg [[hangeul]]) (1946)
** 조선우표 Lizherenneg [[hangeul]]) (1948-1977)
** 조선우표 DPRK (lizherenneg latin ha hangeul) (1977-1980)
** 조선우표 DRP Korea (lizherenneg latin ha hangeul) (abaoe 1980)
=== [[Timbroù Korea|Su Korea]] ===
[[File:Anniversary of 20th memorial day of south korea stamp.jpg|dehou|200px]]
* Statud : Tiriad Korea aloubet gant ar Stadoù-Unanet (1946-1948). Stad dizalc’h (republik) abaoe 1948.
*Alc’hwez :
** Timbroù Japan dreistmoullet 조선우표 (1946)
** 조선우표 (1946-1948)
** Korea 대한민국우표 (1948-1966)
** Republic of Korea 대한민국우표 (1948-1966)
** 대한민국 Korea (abaoe 1980)
=== [[Timbroù Kosovo|Kosovo*]] ===
*Statud : Ul lodenn eus [[Serbia]] betek 1999. Melestradurezh ar Broadoù-Unanet (MINUK) (1999-2008). Stad dizalc’h abaoe 2008. Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[A.B.U.]].
*Alc’hwez :
** E saozneg : United Nations Interim Administration Mission in [[Kosovo]]
** En albaneg : Misioni I Perkohshem Administrativ I Kombeve Te Bashkuara Ne Kosove
** E serbeg (lizherenneg latin) Privremena Administrativna Misija Ujedinjenih Nacija Na Kosovo
** Republika e Kosovës / Republic of Kosova / Republika Kosova (abaoe 2008)
=== [[Timbroù Koweït|Koweit]] ===
*Statud : Stad dizalc’h gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1899-1961). Stad dizalc’h abaoe 1961. Aloubadeg Irak
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet <small>[[KOWEIT]]</small> (1923)
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet <small>KUWAIT</small> (1924-1957)
** Kuwait (lizherennoù latin hag arabek) (1958-1962)
** State of Kuwait gant lizherennoù latin hag arabek (abaoe 1962)
=== [[Timbroù Krajina|Krajina*]] ===
* Statud : Tiriad disrannour e [[Slavonia]] savet gant Serbed (1990-1995). Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Nann ezel an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]]. Staget ouzh [[Kroatia]] e 1998.
*Alc’hwez :
**Timbroù Kroatia dreistmoullet CAO КРАЈИНА
** РЕПУБЛИКА СРПСКА КРАЈИНА (1993-1997)
** СРЕМСКО - БАРАЊСКА ОБЛАСТ (1997)
=== [[Timbroù Kreizafrika|Kreizafrika]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall dindan anv [[Oubangi-Chari]] (1903-1958). Ezel eus Afrika c’hall ar C’heheder. Stad dizalc’h dindan anv Kreizafrika abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù Afrika c’hall ar C’heheder (1936-1959)
** République centrafricaine (1959-1977)
** Timbroù dreistmoullet « Empire centrafricain » (1977)
** Empire centrafricain (1978-1979)
** République centrafricaine (abaoe 1979)
*Pennad kar : [[Timbroù Oubangi-Chari]]
=== [[Timbroù Kreizafrika saoz|Kreizafrika Breizh-Veur]] ===
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1889-1907) anavezet dindan anv [[Nyasaland]] e 1907.
*Alc’hwez :
** Timbroù Suafrika dreistmoullet gant B.C.A. (= British Central Africa) (1891-1895)
** British Central Africa (1895-1907)
*Pennad kar : [[Timbroù Nyasaland]]
=== [[Timbroù Kreta|Kreta]] ===
*Statud : Ul lodenn eus an impalaeriezh Otoman (1700-1908). Emrenerezh (1896). Emsavadeg (1905). Melestradurezh Bro-C’hres (1908-1913) ha staget ouzh Gres e 1913.
*Alc’hwez :
** Timbroù an Impalaeriezh Otoman (1863-1898)
** ΚΡΗΤΗ (1900-1907)
** ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΡΗΤΗΣ (1905)
** Timbroù dreistmoullet ΕΛΛΑΣ (1908-1911)
=== [[Timbroù Kreta - Burevioù aostrian|Kreta - Burevioù aostrian]] ===
*Statud : Goude ar brezel etre annezidi [[Kreta]] hag an [[Impalaeriezh Otoman]] e 1897 e teuas Kreta da vezañ emren dindan evezh Stadoù zo en Europa. Burevioù-post a voe savet gant Aostria, Breizh-Veur, Bro-C’hall, Italia ha Rusia e-barzh an tiriadoù dindan o melestradurezh betek 1913, pa voe staget Kreta ouzh [[Gres]].
*Alc’hwez : Burev Aostria e Kanea, Kandia ha Rethymno (1903-1914)
=== [[Timbroù Kreta – Burevioù saoz|Kreta – Burevioù saoz ]] ===
*Statud : Goude ar brezel etre annezidi [[Kreta]] hag an [[Impalaeriezh Otoman]] e 1897 e teuas Kreta da vezañ emren dindan evezh Stadoù zo en Europa. Burevioù-post a voe savet gant Aostria, Breizh-Veur, Bro-C’hall, Italia ha Rusia e-barzh an tiriadoù dindan o melestradurezh betek 1913, pa voe staget Kreta ouzh [[Gres]].
*Alc’hwez : Burev-post Breizh-Veur e [[Heraklion]] : ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (1898-1899)
=== [[Timbroù Kreta - Burevioù gall|Kreta – Burevioù gall]] ===
*Statud : Goude ar brezel etre annezidi [[Kreta]] hag an [[Impalaeriezh Otoman]] e 1897 e teuas Kreta da vezañ emren dindan evezh Stadoù zo en Europa. Burevioù-post a voe savet gant Aostria, Breizh-Veur, Bro-C’hall, Italia ha Rusia e-barzh an tiriadoù dindan o melestradurezh betek 1913, pa voe staget Kreta ouzh [[Gres]].
*Alc’hwez : <small>CRETE</small> (1900-1914)
=== [[Timbroù Kreta – Burevioù italian|Kreta – Burevioù italian]] ===
*Statud : Goude ar brezel etre annezidi [[Kreta]] hag an [[Impalaeriezh Otoman]] e 1897 e teuas Kreta da vezañ emren dindan evezh Stadoù zo en Europa. Burevioù-post a voe savet gant Aostria, Breizh-Veur, Bro-C’hall, Italia ha Rusia e-barzh an tiriadoù dindan o melestradurezh betek 1913, pa voe staget Kreta ouzh [[Gres]].
*Alc’hwez : Burev-post Italia e Kanea : timbroù Italia dreistmoulet gant LA CANEA (1900-1912)
=== [[Timbroù Kreta – Burevioù rusian|Kreta – Burevioù rusian]] ===
*Statud : Goude ar brezel etre annezidi [[Kreta]] hag an [[Impalaeriezh Otoman]] e 1897 e teuas Kreta da vezañ emren dindan evezh Stadoù zo en Europa. Burevioù-post a voe savet gant Aostria, Breizh-Veur, Bro-C’hall, Italia ha Rusia e-barzh an tiriadoù dindan o melestradurezh betek 1913, pa voe staget Kreta ouzh [[Gres]].
*Alc’hwez : Burev-post Rusia e Rethymno : RETYMNO METALIK (1899)
=== [[Timbroù Kroatia|Kroatia]] ===
* Statud : Ul lodenn eus Impalaeriezh Aostria-Hungaria betek 1918. Ul lodenn eus Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1929) adanvet Rouantelezh Yougoslavia (1929-1941). Stad-suj Alamagn (1941-1945). Ul lodenn eus Republik Kevreadel Poblel Yougoslavia (1945-1991). Stad dizalc’h abaoe 1991.
*Alc’hwez :
** Timbroù Aostria (1850-1870)
** Timbroù Hungaria (1870-1918)
** Timbroù Hungaria dreistmoullet HRVATSKA SHS (1918)
** Hrvatska (1918-1919)
** Timbroù Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1929)
** Timbroù Rouantelezh Yougoslavia (1929-1941)
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet Nezavisna Drzava Hrvatska (1941)
** Nezavisna Drzava Hrvatska / N.D. Hrvatska (1941-1945)
** NEZ DRZ HRVATSKA (1945)
** Republika Hrvatska (abaoe 1991)
=== [[Timbroù Kuba|Kuba]] ===
[[File:Indicium-Cuba-1894-4centavos.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn Spagn betek 1901. Aloubadeg Stadoù-Unanet Amerika (1901-1902 ha 1905-1909). Stad dizalc’h (republik) abaoe 1925.
*Alc’hwez :
** Timbroù Antilhez Spagn (1855-1873)
** Ultramar Cuba (1874-1879)
** Cuba 1880 (1880)
** Isla de Cuba (1890-1897)
** Timbroù Stadoù-Unanet dreistmoullet « Cuba » (1898-1902)
** Cuba (1902-1905)
** Republica de Cuba (1910-1939)
** Cuba (abaoe 1952)
*Burev-post Bro-C’hall e La Habana (timbroù Bro-C’hall gant ur siell C58 pe C88).
=== [[Timbroù Kurdistan|Kurdistan]] ===
*Statud : Rannvro emren [[Irak]].
*Alc’hwez : Iraqi Kurdistan Region (abaoe 1992)
== L ==
=== [[Timbroù Sahara ar C'hornôg|La Agüera]] ===
*Statud : Kêriadenn Sahara ar C’hornôg. Trevadenn Spagn bet staget ouzh tiriad Rio de Oro (a-raok 1921) ha Sahara Spagnol (goude 1924).
* Alc’hwez :
** Timbroù Rio de Oro dreistmoullet gant <small>LA AGÜERA</small> (1921)
** Sahara Occidental La Agûera (1923)
=== [[Timbroù Lagos|Lagos]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Staget ouzh trevadenn [[Nigeria ar Su]] e 1906.
*Alc’hwez : Lagos (1874-1905)
=== [[Timbroù Laos|Laos]] ===
[[File:Elephant Laos 2K.jpg|dehou|300px]]
*Statud : Ul lodenn eus trevadenn [[Indez-Sina c’hall]] betek 1946. Stad dizalc’h (rouantelezh) etre 1953 ha 1975. Republik Demokratel Poblek 1975-
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez-Sina (1889-1946)
** Royaume du Laos - Union française (1951-1954)
** Royaume du Laos (e galleg ha yezh lao) (1954-1975)
** République démocratique populaire lao e laotieg (1976)
** République démocratique populaire lao (1976-1982)
** Postes Lao (lizherennoù latin ha laotieg) (abaoe 1982)
** Postoù dispac’hourien hanternoz lao (Pathet Lao) Lizherennoù laotieg (1974)
=== [[Timbroù Las Bela|Las Bela]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[Pakistan]] abaoe 1947.
*Alc’hwez :
** Las Bela State (1897-1898)
** Las Bela (1901)
=== [[Timbroù Latakia| Latakia]] ===
*Statud : Kêr eus Siria fiziet e melestradurezh Bro-C’hall gant Kevredigezh ar Broadoù etre 1920 ha 1922. Staget ouzh Siria (1922-1924). Adanvet Tiriad an Alawited (1930-1937). Staget ouzh Siria e 1937.
*Alc’hwez : Timbroù Siria dreistmoullet <small>LATTAQUIE</small> (1931-1933)
*Pennad kar : [[Timbroù Siria]]
=== [[Timbroù Latvia|Latvia]] ===
*Statud : Ul lodenn eus [[Rusia]] betek 1918. Aloubadeg Alamagn (1916-1918). Stad dizalc’h (1918-1940). Stad sokialour [[Latvia]] en Unvaniezh Soviedel (1940-1941). Aloubadeg Alamagn (1941). Republik ezel eus Unvaniezh Soviedel betek 1991. Republik dizalc’h abaoe 1991.
*Alc’hwez :
** Timbroù Impalaeriezh Rusia (1857-1917)
** Timbroù dreistmoullet Postgebiet Ob. Ost (1917-1919)
** Timbroù dreistmoullet Libau (1919)
** Latvija (1918-1940)
** Latvija P.S.R. (1940-1941)
** Timbroù soviedel dreistmoullet « Latvija 1941.1.VII »
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant <small>KURLAND</small> (1945)
** CCCP Timbroù an Unvaniezh Soviedel (1944-1991)
** Latvija (abaoe 1991)
=== [[Timbroù Lemnos|Lemnos]] ===
*Statud : [[Lemnos|Enez ar Mor Egea]].
*Alc’hwez : Timbroù Gres dreistmoullet e liv du pe ruz gant ΛHMNOΣ (1911)
=== [[Timbroù Lesotho|Lesotho]] ===
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet dindan anv [[Basoutoland]] (1868-1966). Stad dizalc’h abaoe 1966.
*Alc’hwez : [[Lesotho]] (abaoe 1966)
*Pennad kar : [[Timbroù Basoutoland]]
=== [[Timbroù Liban|Liban]] ===
*Statud : Ul lodenn eus an Impalaeriezh otoman betek 1918.E fiziadur Bro-C’hall dindan anv “Grand Liban” gant Kevredigezh ar Broadoù (1920-1943). Republik emren (1926-1943). Aloubadeg ar Rouantelezh-Unanet e 1941. Republik dizalc’h abaoe 1943. Brezel diabarzh (1975-1990)
*Alc’hwez :
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet <small>GRAND LIBAN</small> (1924-1925)
** Grand Liban (1925-1926)
** Timbroù Grand Liban dreistmoullet (e galleg hag en arabeg) « République Libanaise » (1927)
** الجمهورية اللب République libanaise (1930-1945)
** République libanaise pe Liban (1946-1951)
** [[Liban]] (abaoe 1951)
=== [[Timbroù Liberia|Liberia]] ===
[[File:Libéria US Postage 1947 50c.JPG|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1847
*Alc’hwez :
** Republic Liberia (1860-1902)
** [[Liberia]] (abaoe 1903)
=== [[Timbroù Libia|Libia]] ===
[[File:Libyaourcountry.jpg|dehou|150px]]
*Statud : Trevadenn Italia (Cyrenaica ha Tripolitania) (1912-1941). Gant unvaniezh Cyrenaica, Tripolitania ha tiriad Fezan-Ghadames (dindan dalc’h Bro-C’hall) e voe savet. Stad dizalc’h e 1951. Rouantelezh (1951-1969). Republik (abaoe 1969).
*Alc’hwez en arabek ha lizhrennoù latin :
** Timbroù Italia dreistmoullet <small>LIBIA</small> pe “[[Libia]]” (1912-1922)
** Libia Colonie Italiane (1921)
** Poste Italiane Libia (1924-1940)
** Poste Coloniale Italiane (1936)
** Libia (1937-1942)
** Timbroù Cyrnenaica dreistmoullet gant lizherennoù latin hag arabek LIBYA (1952)
** Kingdom of Libya (1952)
** United Kingdom of Libya (1955-1969)
** Lybie pe Lybia (1961-1969)
** L.A.R. (1969-1977)
** Socialist people's libyan arab jamahiriya (1977-1990)
** The great socialist people's libyan arab jamahiriya (1990-2011)
=== [[Timbroù Liechtenstein|Liechtenstein]] ===
*Statud : Stad dizalc’h (priñselezh) abaoe 1866, bet ezel eus ar C'hengevread alaman (1815-1870).
*Alc’hwez :
** Fürstentum Liechtenstein - K. K. Oesterr. Post ((1912-1921)
** Fürstentum [[Liechtenstein]] (abaoe 1920)
=== [[Timbroù Lituania|Lituania]] ===
*Statud : Ul lodenn eus Rusia betek 1918. Aloubadeg Alamagn (1916-1918). Republik dizalc’h (1918-1940). Aloubadeg Alamagn (1941-1945). Republik ezel eus an Unvaniezh Soviedel (1940-1990). Republik dizalc’h abaoe 1990.
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Postgebiet Ob.Ost » (1918)
** Lietuvos (1918)
** Lietuvo Pasto Zelklas (1919)
** Lietuva (1920-1940 hag abaoe 1990)
[[File:Lithuania presidency EU stamp 2013.jpg|dehou|200px]]
** Timbroù alaman dreistmoullet gant <small> OSTLAND </small>
** Timbroù Lituania dreistmoullet gant <small>LTSR 1940 VII 21</small> (1940)
** Timbroù Unvaniezh Soviedel dreistmoullet gant <small>NEPRIKLAUSOMA LIETUVA 1941-VI-23</small> (1941)
** Timbroù Unvaniezh Soviedel dreistmoullet gant <small>VILNIUS</small> (1941)
*Lituania Kreiz – Aloubadeg Polonia (1920-1922)
*Alc’hwez :
** Timbroù Lituania dreistmoullet gant “Srodkowa LITWA Poczta” (1920)
** Srodkowa LITWA pe Poczta Litwy Srodkowej (1921-1922)
*Lituania ar Su :
*Alc’hwez :
** Timbroù Rusia dreistmoullet gant "Lietuva AitBa 50 Statiku rpameu" (1919)
** Timbroù Polonia dreistmoullet gant <small>SAMORZAD WARWIZKI</small>
=== [[Timbroù Slovenia|Bro-Ljubljana]] ===
[[File:StampLjubjainskaPokrajina1945Michel51.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Tiria deus Slovenia, aloubet gant Italia etre 1941 ha 1943, aloubet gant Alamagn etre 1943 ha 1945.
*Alc’hwez :
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant Co. Ci. (= “Commissariato Civile”) (1941)
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant R. Commissariato Civile Territori occupati LUBIANA (1941)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant '''Provinz Ljubljanika Laibach PO Krajina''' (1944)
** Provinz Laibach – Ljublianska Pokkrajina (1945)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Yougoslavia]] [[Timbroù Slovenia]]
=== [[Timbroù Rouantelezh Lombardia-Veneto|Rouantelezh Lombardia-Veneto]] ===
*Statud : Rouantelezh italian bet dindan dalc’h [[Aostria]] (1815-1853). Staget ouzh rouantelezh Italia e 1859 ([[Lombardia]]) ha 1866 ([[Veneto]]).
*Alc’hwez :
** KKpost stempel (1850)
** Timbroù aostrian talvoud-gwerzh e « Soldi » (1858-1864)
=== [[Timbroù Lourenço Marques|Lourenço Marques]] ===
*Statud : Trevadenn Portugal. Staget ouzh trevadenn Mozambik e 1921.
*Alc’hwez :
** Lourenço Marques Portugal (1893)
** Timbroù Mozambik dreistmoullet « L. Marques » (1895-1921)
** Timbroù Afrika portugalek dreistmoullet gant « Republica Lourenço Marques » (1913)
=== [[Timbroù Keoded Dieub Lubeck|Lubeck]] ===
*Statud : Keoded dieub. Ezel eus [[Kengevread Norzh Alamagn]] (1868-1871) hag eus an Impalaeriezh alaman adalek 1871.
*Alc’hwez :
** Lübeck (1859-1862)
** Luebeck (1863-1866)
*Pennad kar : [[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn]]
=== [[Timbroù Luksembourg|Luksembourg]] ===
[[File:DR 1940 Luxemburg MiNr01 B002.jpg|dehou|150px]]
*Statud : Stad dizalc’h (Dugelezh-Veur) abaoe 1839. Aloubadeg Alamagn (1940-1944).
*Alc’hwez :
** G.D. de Luxembourg (1859-1882)
** Grand-duché de Luxembourg pe Luxembourg (abaoe 1891)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Luxemburg » (1940-1941)
== M ==
=== [[Timbroù Madagaskar|Madagaskar]] ===
*Statud : Gwarezva (1895) ha trevadenn Bro-C’hall (896-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet (1889-1891)
** Madagascar (1895)
** Madagascar et dépendances (1896-1902)
** Madagascar RF (1903-1957)
** République malgache (1958-1961)
** Repoblika Malagasy (1961-1976)
** Repoblika Demokratika Malagasy (1976-1993)
** Repoblikan'i Madagasikara (abaoe 1993)
** Timbroù lec’hel : Majunga timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant an dorn (1895)
=== [[Timbroù Madeira|Madeira]] ===
[[File:Madeira 1898 Mi 33 stamp (Fleet of Vasco da Gama on the run).jpg|dehou|200px]]
*Statud : Enezeg emren dindan dalc’h Portugal.
*Alc’hwez :
** Timbroù Portugal dreistmoullet <small>MADEIRA</small> (1868-1925)
** Madeira Portugal (1929 hag abaoe 1980)
=== [[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|Mahra]] ===
*Statud : Sultanelezh gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Staget ouzh Yemen ar Su e 1967.
*Alc’hwez : Mahra State South Arabia (1967-1968)
=== [[Timbroù Makao|Makao]] ===
*Statud : Trevadenn Portugal (1884-1954). Proviñs Portugal (1954-1999). Staget ouzh [[Republik Pobl Sina]] e 1999 gant ur statud emrenerezh.
*Alc’hwez :
** Macau (1884-1887)
** Provincia de Macau (1888)
** Macau Portugal (1893-1898)
** Macau (1898-1953)
** Macau Republica Portuguesa (1953-1987)
** Macau 澳門 Republica Portuguesa (1987-1999)
** Macau China 澳門 (abaoe 1999)
=== [[Timbroù Makedonia an Norzh|Makedonia an Norzh]] ===
[[File:Pepper. Stamp of Macedonia.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Ul lodenn eus Impalaeriezh Otoman betek 1912, eus Rouantelezh Serbia (1912-1915), eus Rouantelezh Bulgaria (1915-1918), eus Rouantelezh Serbed, Kroated ha Solvened (1918-1929), eus Yougoslavia (1929-1941). Aloubadeg Bulgaria hag Albania (1941-1944). Republik Sokialour Makedonia e Republik Yougoslavia (1944-1992). Stad dizalc’h abaoe 1991.
*Alc’hwez :
** Македонија Macedonia (1992)
** Makedonija (1993)
** Македонија (1993-1997)
** Република Македонија pe Republika Makedonija (1998-2019)
** Teiryezhek (makedonieg, albaneg ha saozneg) abaoe 2019 :
** Република Северна Македонија
** Republika e Maqedonisë së Veriut
** Republic of North Macedonia
=== [[Timbroù Malaizia|Malaizia]] ===
*Statud : Kevread Stadoù [[Malaya]] ha Stadoù Sabah, [[Sarawak]] ha Singapour (betek 1965).
*Alc’hwez : Malaysia (abaoe 1963)
*Pennad kar [[Timbroù Malaya]]
=== [[Timbroù Malaka|Malaka]] ===
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1814-1957). Aloubet gant Japan (1942-1945). Ezel eus Kevread Stadoù Malaizia (1946-1957). Unan eus 13 Stad Kevread Malaizia abaoe 1957.
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant skeudenn-aroue ar monarkiezh (kurunenn) (1867)
** Straits Settlements Postage (1867-1935)
** Timbroù Labuan dreistmoullet gant Straits Settlements (1907)
** Straits Settlements Malaya (1936-1941)
** Aloubadeg Japan : lizherennoù Japanek (1943-1945)
** Timbroù dreistmoullet gant B.M.A. (= British Military Administration) (1945)
** Timbroù Malaya
=== [[Timbroù Malawi|Malawi]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv Nyasaland (1908-1964). Ezel eus Kevread Rodezia ha [[Nyasaland]] (1954-1963). Stad dizalc’h abaoe 1964
*Alc’hwez : Malawi (abaoe 1964)
=== [[Timbroù Malaya|Malaya]] ===
[[File:Malaya stamp.png|dehou|200px]]
*Statud : Kevread Stadoù Malezia dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet eus 1957 da 1963 : Perak, Selangor, Nigeri Sembilan ha Pahang etre 1895 ha 1935. Kevread dindan anv “Malaya” (1935-1957). Kevread Stadoù Johor, Kedah, Kelantan, Malacca, Negeri Sembilan, Pahong, Perak, Perlis, Pulau Penang, Selangor ha Trengganu. E 1963 ec’h emezelas Stadoù Sabah, [[Sarawak]] ha [[Singapour]] (betek 1965) dindan anv [[Malaysia]].
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Negri Sembilan]] dreistmoullet gant Federated Malay States (1900)
** Federated Malay States (1901-1934)
** Timbroù Stadoù Malaya (1935-1957)
** Malaya Federation of Malaya (1957-1959)
** Malaya Persekutuan Tanah Melayu (1957-1963)
*Pennad kar [[Timbroù Malaysia]]
=== [[Timbroù Inizi Maldivez|Inizi Maldivez]] ===
[[File:Maldives 1950 06.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1887-1965). Stad dizalc’h abaoe 1965. Republik (1952-1954), sultanelezh (1956-1968) ha republik abaoe 1968.
*Alc’hwez :
** Timbroù Ceylan dreistmoullet gant “Maldives” (1906)
** Maldives (1909)
** Maldive islands (1950-1968)
** Republic of Maldives (1968-1990)
** Maldives e lizherennoù latin ha maldiveg (abaoe 1986)
=== [[Timbroù Mali|Mali]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall dindan anv [[Soudan c’hall]]. Stad dizalc’h e 1959. Kevreadur gant Senegal ha Soudan (1960). Republik.
*Alc’hwez :
** Fédération du Mali (1959-1960)
** République du Mali (abaoe 1960)
*Pennad kar : [[Timbroù Soudan c’hall]]
=== [[Timbroù Inizi Maloù|Inizi Maloù]] ===
[[File:Falkland Islands 1 shilling 1952 stamp Gentoo Penguins.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1840-1983). Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet abaoe 2002. Aloubadeg Arc’hantina Miz Ebrel 1982.
*Alc’hwez : Falkland Islands (abaoe 1878)
=== [[Timbroù Malta|Malta]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (1816-1964). Emrenerezh (1922). Stad dizalc’h abaoe 1964, republik abaoe 1974.
*Alc’hwez : Malta (abaoe 1860)
=== [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Manama]] ===
*Statud : Tiriad-suj emirelezh [[Ajman]].
*Alc’hwez (lizherenneg latin hag arabek) :
** Timbroù Ajman dreistmoullet [[Manama]] (1966-1968).
** Manama Dependency of Ajman (1968-1972)
=== [[Timbroù Manav|Manav]] ===
*Statud : Tiriad-suj Kurunenn Breizh-Veur. Statud emrenerezh.
*Alc’hwez :
** Isle of Man (abaoe 1973)
** Isle of Man Ellan Vannin (1975)
=== [[Timbroù Manchukuo|Manchukuo]] ===
[[File:Stamp of Manchukuo - 1942 - Colnect 365403 - Flag of Manchoukuo.jpeg|thumb|right|200px|Banniel Manchukuo (1942)]]
*Statud : Rannvro eus biz Sina aloubet gant armeoù Japan e 1931. Stad-suj Japan (impalaeriezh) etre 1931 ha 1945. Adstaget ouzh [[Sina]] e 1945]].
*Alc’hwez :
** Timbroù e sinaeg hep meneg eus ar vro (1932-1934)
[[File:Emblem manzhouguo.svg|left|50px]]
** Timbroù e sinaeg gant arouez ar vro (1935-1945)
=== [[Timbroù Sina - Manchouria|Sina – Manchouria]] ===
*Statud : Rannvro eus biz [[Sina]].
*Alc’hwez : Timbroù Sina dreistmoullet gant lizherennoù sinaek (1927-1933)
=== [[Timbroù Maouritania|Maouritania]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1906-1944). Tiriad eus [[Afrika ar C'hornaoueg C'hall]] (1944-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** Mauritanie - RF (1906-1939)
** Mauritanie (1941-1944)
** Timbroù [[Afrika ar C’hornaoueg C’hall]] (1944-1960)
** République islamique de Mauritanie gant al lizherenneg latin hag arabek (abaoe 1960).
=== [[Timbroù Inizi Mariana|Inizi Mariana]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-Spagn betek 1899. Trevadenn Alamagn etre 1899 ha 1914. Aloubadeg Japan (1914). Melestradurezh Japan (1914-1944). Melestradurezh Stadoù-Unanet Amerika abaoe 1944.
*Alc’hwez :
** Timbroù Filipinnez dreistmoullet gant <small>MARIANAS ESPAÑOLAS</small> (1899)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Marianen » (1899)
** Marianen (1900-1916)
=== [[Timbroù Marienwerder|Marienwerder]] ===
*Statud : Kêr eus [[Prusia]] ar Reter dindan dalc’h [[Kevredigezh ar Broadoù]] e 1920. Aozet e voe ur boblvouezhiadeg e 1920. Staget ouzh Alamagn e 1920. Staget ouzh [[Polonia]] e 1945 dindan anv [[Kwidzyn]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant « Commission Interraliée Marienwerder » (1920).
** Commission Interraliée Marienwerder (1920).
** Plébiscite Marienwerder (1920).
=== [[Timbroù Maroko|Maroko]] ===
*Statud : Rouantelezh dizalc’h abaoe 1958, gant unvaniezh tiriadoù dindan dalc’h Spagn ha Bro-C’hall.
*Alc’hwez : Royaume du Maroc (abaoe 1958)
*Postoù lec’hel :
** Embregerezhioù prevez etre kêrioù ar vro (1891-1911)
** Postoù lec’hel (« Postoù cherifian ») : timbroù en arabeg (1912-1913)
*Liamm diavaez : [/https://www.asso-philatelique-montpellier.fr/uploaded/maroc-histoire-postale-final.pdf]
=== [[Timbroù Maroko|Maroko Burevioù-post Stadoù estren]] ===
[[File:Stamp UK Morocco 1907 6p.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Burev-post Alamagn (1899-1911)
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant Marocco ha talvoud-gwerzh (1899-1911)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant Marokko ha talvoud-gwerzh (1911)
*Statud : Burev-post Breizh-Veur (1898-1918)
*Alc’hwez :
** Timbroù Jibraltar dreistmoullet gant “Morocco Agencies” pe “<small>MOROCCO AGENCIES</small>" (1898-1905)
** Timbroù ar Rouantelezh-unanet dreistmoullet gant <small>MOROCCO AGENCIES</small> hag un talvoud-gwerzh e moneiz Spagn e Tiriad an Norzh ha moneiz Frañs e peurrest ar vro (1905-1956).
*Statud : Burev-post Bro-C’hall (1891-1917)
*Alc’hwez :
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant un talvoud-gwerzh e moneiz Spagn (1891-1900 ha 1907-1910)
** Timbroù Bro-C’hall gant “MAROC” (1902-1903)
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant un talvoud-gwerzh en arabeg (1913-1917)
*Statud : Burev-post Spagn (1903-1914)
*Alc’hwez :
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>CORREO ESPAÑOL MARRUECOS </small> (1903-1914)
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>TETOUAN </small> (1908)
Pennad kar : [[Timbroù Maroko spagnol]] [[Timbroù Maroko gall]]
=== [[Timbroù Maroko gall|Maroko gall]] ===
*Statud : Bro warezet gant Bro-C’hall etre 1912 ha 1956. Unvanet gant [[Maroko Spagn]] e 1956 (Rouantelezh Maroko).
*Alc’hwez :
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant <small> PROTECTORAT FRANÇAIS</small> (lizherenneg latin hag arabek (1914-1917)
** Maroc المغرب (e lizherenneg latin hag arabek) (1917-1956)
=== [[Timbroù Maroko spagnol|Maroko spagnol]] ===
[[File:The Spanish protectorate in Morocco 1950 Mi 309 stamp (75th anniversary of the UPU. Mail carrier, 1890).jpg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad gwarezet gant Bro-Spagn e Maroko etre 1912 ha 1956. Unvanet gant trevadenn c’hall Maroko evit sevel Stad dizalc’h Maroko e 1956-1958.
*Alc’hwez :
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>MARRUECOS</small> (1914 ha 1933-1938)
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>PROTECTORADO ESPAÑOL EN MARRUECOS</small> (1915)
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>ZONA DE PROTECTORADO ESPAÑOL EN MARRUECOS</small> (1916-1920)
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>CORREO ESPAÑOL TANGER</small> pe <small> ZONA DE PROTECTORADO ESPAÑOL </small>(1926)
** Zona de Protectorado Español MARRUECOS (1928)
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>PROTECTORADO ESPAÑOL </small> pe <small>TANGER</small>(1929)
** MARRUECOS Protectorado Español (1933-1955)
=== [[Timbroù Maroko spagnol|Maroko - Tiriad Hanternoz]] ===
*Statud : Tiriad Maroko dizalc’h, bet dindan dalc’h Spagn betek 1956.
*Alc’hwez : Marruecos (1956-1957)
*Pennad kar : [[Timbroù Maroko]]
=== [[Timbroù Maroko gall|Maroko - Tiriad Su]] ===
*Statud : Tiriad Maroko dizalc’h, bet dindan dalc’h Frañs betek 1956.
*Alc’hwez : Maroc (e lizherenneg latin hag arabek) (1956-1957)
*Pennad kar : [[Timbroù Maroko]]
=== [[Timbroù Inizi Marshall|Inizi Marshall]] ===
*Statud : Trevadenn Alamagn (1885-1914). Aloubadeg ar Rouantelezh-Unanet. Melestradurezh [[Japan]] (1914-1944). Melestradurezh [[Stadoù-Unanet Amerika]] (1944-1984). Stad dizalc’h abaoe 1984.
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet “Marshall-Inseln” (1897-1914)
** Marshall-Inseln (1900-1916)
** Timbroù 1900 dreistmoullet G.R.I. (1914)
** Timbroù Japan (1914-1944)
** Timbroù Stadoù-Unanet Amerika (1944-1984)
** Marshall Islands (abaoe 1984)
=== [[Timbroù Martinik|Martinik]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (betek 1946). Departamant tramor (1946-2015). Emrenerezh abaoe 2015 (“Collectivité territoriale unique de Martinique »).
*Alc’hwez :
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet « Martinique » pe « MQE » (1886-1892)
** Martinique RF (1892-1940 ha 1943-1947)
** Martinique Postes Françaises (1941-1944)
=== [[Timbroù Maskat|Maskat (hag Oman)]] ===
*Statud : Stad dizalc’h gwarezet (sultanelezh). Oman, Dubaï ha Katar a voe unvanet etre 1948 ha 1957. Dizalc’h eo DubaI e 1961, ha Katar e 1971. Anvet “Maskat hag Oman” etre 1966 ha 1970. Sultanelezh [[Oman]] abaoe 1970.
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet (1944-1961)
** Muscat & Oman (1966-1970)
*Pennad kar : [[Timbroù Oman]]
=== [[Timbroù Mayotte|Mayotte]] ===
[[File:Stamp of Mayotte - 1892 - Colnect 229464 - Type Groupe.jpeg|dehou|200px]]
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall (Enezeg Komorez). Tiriad tramor. Departamant ha rannvro tramor (“DROM”) abaoe 2011.
*Alc’hwez :
** Mayotte (1892-1912)
** Timbroù trevadenn Madagaskar (1912-1950)
** Timbroù trevadenn Komorez (1950-1975)
** Timbroù boutin Bro-C’hall dreistmoullet <small>MAYOTTE</small> (1997-1998-1999-2002)
** Mayotte ha République française pe RF (1997-2003)
** [[Mayotte]] ha RF (2004-2012)
=== [[Timbroù Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg|Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg]] ===
*Statud : Rannvroioù [[Mecklenbourg]] ha [[Pomerania]] ar C’hornaoueg dindan melestradurezh an Unvaniezh Soviedel (1945-1949). Staget ouzh Alamagn ar Reter e 1949.
*Alc’hwez :
** Sifroù ha Pfennig (1945-1946)
** Bannad ed (1945-1946)
** Mecklenburg-Vorpommern (1945-1946)
=== [[Timbroù Mecklenbourg|Mecklenbourg-Schwerin]] ===
*Statud : Dugelezh-Veur. Ezel eus Kengevread Norzh Alamagn (1868-1871) hag eus an Impalaeriezh alaman adalek 1871.
*Alc’hwez : Mecklenb. freimarke Schwerin (1856-1864)
*Pennad kar : [[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn]]
=== [[Timbroù Mecklenbourg|Mecklenbourg-Strelitz]] ===
*Statud : Dugelezh-Veur (1803-1918) ezel eus Kengevread Norzh-Alamagn hag eus Impalaeriezh Alamagn. Stad Dieub ezel eus Republik Weimar (1918). Tiriad Bro-Alamagn.
*Alc’hwez : Mecklenb. Strelitz (1864)
*Pennad kar : [[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn]]
=== [[Timbroù Mec’hiko|Mec’hiko]] ===
[[File:Mexico 1879 25c Sc127a unused.jpg|dehou|200px]]
* Statud : Stad dizalc’h abaoe 1810. Republik (1823-1864 hag abaoe 1867). Impalaeriezh (1864-1867).
*Alc’hwez :
** Correos Mexico (1856-1866)
** Imperio Mexicano (1864-1867)
** Mexico (abaoe 1867)
*Stadoù dispac’hour :
** Campeche (1876-1877)
** Chiapas (1867)
** Cuernavaca (1867)
** Guadalajara (1867-1868)
** Chihuahua (1872)
** Cuautla (1867)
** Merida (1916)
** Sinaloa (1929)
** Tlacotalpan (1856)
** Yucatán (1924)
=== [[Timbroù Lituania|Memel]] ===
*Statud : Keoded alaman dindan melestradurezh Bro-C’hall (1920-1923). Aloubadeg [[Lituania]] (1923). Staget ouzh Stad Lituania e 1923.
*Alc’hwez :
** Timbroù alaman dreistmoullet « Memelgebiet » (1920)
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant « Memel » (1920-1922)
** Klaipeda Memel (1923)
=== [[Timbroù Menez Athos|Menez Athos]] ===
*Statud : Kumuniezh emren menec’h Menez Athos.
*Alc’hwez : ΑΓΙΟΝ ΟΡΟϹ ΑΘωС (abaoe 2008)
=== [[Timbroù Mervent Afrika|Mervent Afrika]] ===
[[File:Bartolomeus Dias uitgebeeld op 'n posseël van Suidwes-Afrika.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn Bro-alamagn (1897-1912). Aloubadeg ar Rouantelezh-Unanet (1915). Melestradurezh Suafrika (1915-1990). Stad dizalc’h dindan anv [[Namibia]] (abaoe 1990).
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant « Deutsch-Südwest-Afrika » (1897-1898)
** Deutsch-Sudwestafrika (1900-1912)
** Timbroù Afrika ar Su dreistmoullet gant « South West Africa » pe « Zuid-West Afrika » pe « Zuidwest Afrika » (1923-1924)
** Timbroù Afrika ar Su dreistmoullet gant « South West Africa » pe « Zuid-West Afrika » pe « Zuidwes Afrika » (1926-1927)
** Timbroù Afrika ar Su dreistmoullet gant S.W.A. (1927)
** Timbroù Afrika ar Su dreistmoullet gant « SOUTH AFRICA» pe « SUID AFRICA » (1927-1930)
** South West Africa pe Suidwes Afrika (1923-1967)
** SWA (1927-1990)
=== [[Timbroù Tiriad Meurvor Indez Breizh-Veur|Tiriad Meurvor Indez Breizh-Veur]] ===
*Statud : Trevadenn an Inizi Chagos ha Sechelez dindan dalc’h Breizh-Veur (betek 1976). Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet (inizi Chagos) abaoe 2002.
*Alc’hwez :
** Timbroù Sechelez dreistmoullet B.I.O.T. (1968)
** British Indian Ocean Territory (abaoe 1968)
=== [[Timbroù Mikronezia|Mikronezia]] ===
*Statud : trevadenn Bro-Alamagn (1899-1914). Melestradurezh Japan (1914-1944). Melestradurezh Stadoù-Unanet Amerika (1944-1984). Stad dizalc’h (abaoe 1984).
*Alc’hwez : Federated States of Micronesia pe FSM (abaoe 1984)
=== [[Timbroù Modena|Modena]] ===
*Statud : Stad dizalc’h ([[Dugelezh Modena ha Reggio]]) etre 1452 ha 1859. Staget ouzh Rouantelezh Italia e 1859.
*Alc’hwez :
** Poste Estensi (1852)
** Provincie Modenesi (1859)
=== [[Timbroù Moheli|Moheli]] ===
*Statud : Enezenn warezet gant Bro-C’hall (1886-1912) evel inizi all Enez ar Gomorez. Staget e voe an enezeg ouzh trevadenn [[Madagascar]] (1912-1947). Tiriad tramor (1947-1974). Ul lodenn eus Stad Komorez abaoe 1974.
*Alc’hwez : Mohéli (1906-1912)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Anjoun]], [[Timbroù Mayotte]], [[Timbroù Komorez]]
[[File:Stamp of Moldova - 2010 - Colnect 217216 - Flag of Moldova.jpeg|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Moldova|Moldova]] ===
*Statud : Republik ezel eus an Unvaniezh Soviedel betek 1991. Stad dizalc’h abaoe 1991.
*Alc’hwez :
** Timbroù Unvaniezh Soviedel СССР (betek 1992)
** Posta Moldova (1991)
** Moldova (abaoe 1992)
[[File:II Lajos Monaco hercege.jpg|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Monako|Monako]] ===
*Statud : Priñselezh dizalc’h.
*Alc’hwez :
** Principauté de Monaco (1885-1939)
** Monaco (adalek 1939)
=== [[Timbroù Mongolia|Mongolia]] ===
[[File:Stamp Mongolia 1932 40m.jpg|dehou|200 px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1911.
*Alc’hwez :
** [[Mongolia]] (1926-1945)
** МОНГОЛ ШУУДАН (1945-1958)
** Mongolia - МОНГОЛ ШУУДАН (1958-1997)
** Mongol Post (abaoe 1997)
=== [[Timbroù Sina - Burevioù gall|Mongtseu]] ===
*Statud : Burevioù-post [[Indez-Sina]] (trevadenn c’hall) e [[Sina]] (1900-1922).
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant <small>MONGTZE</small> (1903-1906)
** Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant “Mong-Tseu” (1906)
** Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant <small>MONGTSEU</small> (1908 ha 1919)
*Pennad kar : [[Timbroù Indez-Sina c’hall]]
=== [[Timbroù Montenegro|Montenegro]] ===
* Statud : Ul lodenn eus an Impalaeriezh Otoman (betek 1874). Priñselezh (1874-1910). Rouanetelezh (1910-1918). Aloubadeg Aostria-Hungaria (1917-1918). Gouarnamant en harlu e Bro-C’hall (1916). Ul lodenn eus Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1931) hag eus Rouantelezh Yougoslavia (1931-1939). Aloubadeg Italia (1941-1943) hag Alamagn (1944-1945). Ul lodenn eus Republik Yougoslavia (1945-2003). Kevreet gant Serbia (2003-2006). Stad dizalc’h abaoe 2005.
*Alc’hwez :
** ЦРНА ГОРА pe ПOШТЕ ЦР(НЕ) ГОРЕ (1874-1918)
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant « S.P. du M. Bordeaux 1916 » (1916)
** Timbroù Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1929)
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant MONTENEGRO ЦРНА ГОРА 17-IV-41-XIX (1941)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant ЦРНА ГОРА (1941)
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant « Governatorato del Montenegro » (1941)
** ЦРНА ГОРА (1943)
** Timbroù Yougoslavia (1929-1940 ha 1945-1998)
** Pošta Crne Gore (2003-2006)
** CRNA GORA – MONTENEGRO (abaoe 2005)
*Pennad kar : [[Timbroù Serbia]]
=== [[Timbroù Montserrat|Montserrat]] ===
[[File:1958 stamp showing a map of Montserrat.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Tiriad trevadenn ‘’Inizi an Dizavel’’ (1871-1958) ha [[Kevread Indez Breizh-Veur ar C’hornaoueg]] (1958-1962). Emrenerezh abaoe 1960. Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet abaoe 2002.
*Alc’hwez :
** Timbroù Antigua dreistmoullet gant <small>MONTSERRAT</small> (1876)
** [[Montserrat]] (1880-1958 hag abaoe 1963)
=== [[Timbroù Inizi ar Mor Egea|Inizi ar Mor Egea]] ===
*Statud : Inizi ar Mor Egea aloubet gant Italia etre 1912 ha 1940. Melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet (1945-1946). Aloubadeg Gres (1947). Staget ouzh Gres e 1947.
*Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoullet gant <small>EGEO</small> (1912)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant <small>ISOLE ITALIANE DELL EGEO</small> (1930-1938)
** Isole Italiane dell Egeo (1940)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Calimno pe CALIMNO
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Karki pe KARKI (1912-1916)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant CALCHI (1930)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant CARCHI (1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Caso pe CASO (1912-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant COO (1912-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Leros pe LEROS (1912-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Lipso pe LIPSO (1912-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Nisiros pe NISIROS (1912-1922)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant NISIRO (1930-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Patmos pe PATMOS (1912-1923)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant PATMO (1930-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Piscopi (1912-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Rodi pe RODI (1919-1923)
** Rodi (1929-1934)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant SCARPANTO (1912-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant SIMI (1912-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant STAMPALIA (1912-1932)
** Timbroù Gres dreistmoullet Σ.Δ.Δ. (1947)
=== [[Timbroù Inizi Mor Ionian|Inizi ar Mor Ionian]] ===
*Statud :Tiriad gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1815-1864). Staget ouz Gres e 1864. Aloubet gant Italia hag Alamag e 1941. Adstaget ouzh Bro-C’hres e 1945.
*Alc’hwez :
** IONIKON KPATOE
** Timbroù Italia dreistmoullet gant ISOLE JONIE (1941)
=== [[Timbroù Inizi Gwalarn ar Mor Habask| Inizi Gwalarn ar Mor Habask]] ===
*Statud : Trevadennoù alaman aloubet gant Aostralia (1915-1922)
*Alc’hwez : Timbroù Aostralia dreistmoullet gant <small>N.W. PACIFIC ISLANDS</small> (1915-1922)
=== [[Timbroù Enez Moris|Enez Moris]] ===
[[File:Mauritius 5c stamp 1950 5c.jpg|dehou|200px]]
*Statud : trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1814-1968). Stad dizalc’h (abaoe 1968).
*Alc’hwez : Mauritius (abaoe 1847)
=== [[Timbroù Morvi|Morvi]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Morvi State (1931-1938)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Mozambik|Mozambik]] ===
*Statud : Trevadenn Portugal (1877-1954). Tiriad tramor Portugal (1954-1975). Stad dizalc’h (abaoe 1975)
*Alc’hwez :
** Moçambique (1877-1954)
** Moçambique Republica portuguesa (1954-1975)
** Moçambique (abaoe 1975)
*Pennad kar : [[Timbroù Postoù prevez Mozambik]]
=== [[Timbroù Postoù prevez Mozambik|Kompagnunezh Mozambik]] ===
*Statud : Embregerezh prevez (1894-1940).
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Mozambik]] dreistmoullet COMPA DE MOCAMBIQUE (1891-1894)
** Companhia de Moçambique (1894-1940)
*Pennad kar : [[Timbroù Mozambik]]
=== [[Timbroù Postoù prevez Mozambik|Kompagnunezh Nyassa]] ===
[[File:Nyassa SW126 - 1923.JPG|dehou|200px]]
*Statud : Embregerezh prevez (1921-1930)
*Alc’hwez :
** Timbroù Mozambik dreistmoullet NYASSA (1898 ha 1925)
** Nyassa Portugal (1901-1921)
** Companhia do Nyassa (1921-1925)
*Pennad kar : [[Timbroù Mozambik]]
=== [[Timbroù Mytilíni|Mytilíni]] ===
*Statud : Kêrbenn enez Lesbos.
*Alc’hwez : Timbroù [[Turkia]] dreistmoullet Ε λ λ η ν ι χ ή Κ α τ ο χ ή Μ ν τ ι λ ή ν η ζ (1912)
(= Mytilíni – Aloubadeg Bro-C’hres)
== N ==
=== [[Timbroù Nabha|Nabha]] ===
[[File:Stamp of Nabha - 1938 - Colnect 616912 - Dak Runner.jpeg|dehou|250 px]]
*Statud : Stad-briñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1947.
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant « Nabha State » (1885-1942)
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant « Nabha » (1942-1945)
=== [[Timbroù Namibia|Namibia]] ===
*Statud : Trevadenn Bro Alamagn (1884-1915). Melestradurezh Suafrika (1915-1990) dindan anv [[Afrika ar Mervent]]. Stad dizalc’h abaoe 1990.
*Alc’hwez :
** [[Namibia]] (abaoe 1990)
*Pennad kar : [[Timbroù Mervent Afrika]]
=== [[Timbroù Nandgam|Nandgam]] ===
*Statud : Stad-briñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1947.
*Alc’hwez :
** Feudatory State Raj Nandgam (1892)
** Lizherennoù hindieg (1893)
** Timbroù dreistmoullet gant M.D.B. (1894)
=== [[Timbroù Natal|Natal]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Dont a reas da vezañ ul lodenn eus [[Unvaniezh Suafrika]] e miz Mae 1910.
*Alc’hwez : [[Natal (Suafrika)|Natal]] (1857-1908)
*Pennad kar : [[Timbroù Suafrika]]
=== [[Timbroù Nauru|Nauru]] ===
*Statud : Trevadenn Alamagn (1888-1914). Aloubadeg Breizh-Veur (1916-1924). Melestradurezh Aostralia. Melestradurezh Japan (1942-1945). Melestradurezh [[Aostralia]] (1945-1968). Republik dizalc’h (abaoe 1968).
*Alc’hwez :
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet « Nauru » (1916-1923)
** Nauru (1924-1947)
** Republic of Nauru (1968-1977)
** [[Nauru]] (abaoe 1977)
=== [[Timbroù Negri Sembilan|Negri Sembilan]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1957). Aloubet gant Japan (1942-1945). Unan eus 13 Stad Kevread [[Malaizia]] abaoe 1957.
*Alc’hwez :
** Timbroù Malacca dreistmoullet « Negri Sembilan » (1891)
** N Sembilan (1896-1899)
** Timbroù dreistmoullet e japaneg (1942)
** Malaya Negri Sembilan (1935-1957)
** Malaysia Negeri Sembilan (1965-1986)
=== [[Timbroù Nepal|Nepal]] ===
[[File:Nepal-1959-Sc120-King Mahendra Opening Parliament.jpg|dehou|250px]]
*Statud : Stad-priñselezh gwarezet gant India. Stad dizalc’h abaoe 1947
*Alc’hwez :
** Lizherennoù nepaleg (1881-1946)
** [[Nepal]] (abaoe 1949)
=== [[Timbroù Nevis|Nevis]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (betek 1980). Emrenerezh (1980-1983). Stad dizalc’h gant enez Saint-Kitts.
*Alc’hwez :
** Nevis (1861-1890)
** Timbroù Saint-Kitts dreistmoullet NEVIS (1980)
** [[Nevis]] (abaoe 1980)
=== [[Timbroù Nicaragua|Nicaragua]] ===
*Statud : Stad dizalc’h (abaoe 1821).
*Alc’hwez : [[Nicaragua]] (abaoe 1862)
*Tiriad Bluefield : timbroù dreistmoullet “Dpto Zelaya” (1904-1906) pe “Bluefield” (1906) pe Costa Atlantica (1907)
* Tiriad Cabo : Timbroù Nicaragua dreistmoullet “Cabo” pe “CÂBO” (1904-1912)
[[File:1896 20c Nicaragua unused YV85-Mi84Y.jpg|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Niger|Niger]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1921-1959). Republik emren (1959-1960). Statd dizalc’h (abaoe 1960).
*Alc’hwez :
** Timbroù Senegal-Uhel dreistmoullet <small>TERRITOIRE DU NIGER</small> (1921-1922)
** Niger Afrique Occidentale Française (1925-1926)
** [[Niger]] (1931-1944)
** République du Niger (abaoe 1959).
=== [[Timbroù Nijeria|Nijeria]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dre unvaniñ broioù gwarezet [[Nijeria ar Su]], [[Nijeria an Norzh]], [[Aod an Niger]] ha [[Lagos]] e 1914. Stad dizalc’h abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** [[Nigeria]] (1914-1960)
** Federation of Nigeria (abaoe 1960)
=== [[Timbroù Niuafo'ou|Niuafo’ou]] ===
[[File:Canoe Mail.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Enezenn [[Tonga]].
*Alc’hwez : [[Niuafo’ou]] (abaoe 1983)
=== [[Timbroù Niue|Niue]] ===
*Statud : Tiriad tramor Zeland Nevez.
*Alc’hwez :
** Timbroù Zeland Nevez dreistmoullet « NIUE » (1902 ha 1918-21) pe NIUE TAHA PENI (1912-16)
** [[Niue]] (abaoe 1920)
=== [[Timbroù Enez Norfolk|Enez Norfolk]] ===
*Statud : Tiriad-suj [[Aostralia]]. Tiriad emren abaoe 1960.
*Alc’hwez : Norfolk Island (abaoe 1947)
[[File:Brevmerke, Jeg vil værge mit land.jpg|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Norvegia|Norvegia]] ===
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1905. Aloubadeg Alamagn (1940-1945).
*Alc’hwez :
** Skoed-ardamez (leon) (1855)
** [[Norge]] (1856-1977)
** Norge pe Noreg (abaoe 1977) pe Noreg Norge (abaoe 1988)
=== [[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn|(Kengevread) Norzh Alamagn]] ===
*Statud : Kengevread Stadoù alaman (1866-1871).
*Alc’hwez : Norddeutscher Postbezirk pe Nord-Deutscher Postbezirk (1868-1870)
=== [[Timbroù Norzh Borneo|Norzh Borneo]] ===
*Statud : Melestradurezh ur gompagnunezh prevez (1883-1893). Bro warerezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1901-1948). Aloubadeg Japan (1943-1945). Melestradurezh Lu Breizh-Veur (1948-1964). Ezel eus Kevread Stadoù Malaizia (abaoe 1964).
*Alc’hwez :
** North Postage Borneo pe North Borneo (1883-1886)
** British North Borneo (1886-1892)
** (The) State of North [[Borneo]] (1894-1895)
** State of North Borneo (lizherennoù latin, sinaek ha malaiziek (1897-1901 ha 1909-1941)
** Timbroù Borneo dreistmoullet <small>BRITISH PROTECTORATE</small> (1901-1912)
** Aloubadeg Japan : lizherennoù Japanek 北ボルネオ (1943-1945)
** Timbroù dreistmoullet gant B.M.A. (= British Military Administration (1945)
** Timbroù dreistmoullet gant tresadenn-arouez ar monarkiezh (1947)
** North Borneo (1948-1963)
=== [[Timbroù Nosy Be|Nosy Be]] ===
*Statud : Enezenn e-kichen [[Madagaskar]], staget ouzh an drevadenn c’hall e 1895.
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet NSB (1889-1890)
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet Nossi-Bé (1893)
** Nossi-bé (1894)
=== [[Timbroù Nowanuggur|Nowanuggur]] ===
*Statud : Stad-briñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1947.
*Alc’hwez :
** Lizherennoù hindieg (1877-1880)
** Skoed-ardamez (1893)
*Pennad kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Nyasaland|Nyasaland]] ===
[[File:Nyasaland 1949 Mi 91 stamp (75th anniversary of the UPU. Hermes over globe).jpg|dehou|250px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1907-1964). Anvet [[Malawi]] abaoe 1964.
*Alc’hwez :
** Nyasaland Protectorate (1908-1934)
** Nyasaland (1934-1953 ha 1963)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Malawi]] [[Timbroù Rodezia ha Nyasaland]]
== O ==
=== [[Timbroù Obock|Obock]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h Bro-C’hall (adalek 1862) staget ouzh trevadenn [[Aod c'hall ar Somalianed]] e 1896.
*Alc’hwez :
** Timbroù Trevadennoù Bro-Frañs dreistmoullet OBOCK (1892).
** OBOCK (1892-1894)
*Pennad kar : [[Timbroù Djibouti]]
=== [[Timbroù Rusia|Odesa – Burev-post Polonia]] ===
*Statud : Porzh eus Rusia.
*Alc’hwez : Timbroù Polonia dreistmoullet gant <small>ODESA</small> (1919)
=== [[Timbroù Tiriadoù gall Okeania| Okeania - Tiriadoù gall]] ===
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1880—1946) dindan anv [[Tahiti]] betek 1903, ha tiriad tramor dindan anv [[Polinezia c’hall]] abaoe 1957.
*Alc’hwez :
** Etablissements de l’Océanie (1892-1930)
** ETABts FRçais D’OCÉANIE RF (1930-1939)
** ETABts FRçais D’OCÉANIE (1940-1942)
** Océanie RF (1942-1945)
** Ets Français de l’Océanie (1956)
*Pennad kar : [[Timbroù Polinezia c’hall]]
=== [[Timbroù Oldenburg|Oldenburg]] ===
*Statud : [[Dugelezh-veur Oldenburg|Dugelezh-veur]]. Ezel eus [[Kengevread Norzh Alamagn]] (1868-1871) hag eus an Impalaeriezh alaman (1871-1918).
*Alc’hwez : Oldenburg (1852-1862)
*Pennad kar : [[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn]]
=== [[Timbroù Oman|Oman]] ===
*Statud : Sultanelezh dizalc’h. Anvet “Oman ha Maskat” betek 1971.
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Maskat]] hag Oman dreistmoullet <small> SULTANATE OF OMAN </small> (1971)
** Sultanate of Oman (abaoe 1971)
*Pennad kar : [[Timbroù Maskat (hag Oman)]]
=== [[Timbroù Bro-Orañje|Bro-Orañje]] ===
*Statud : Stad dieub e Su Afrika (1854-1900). Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv « Trevadenn ar Stêr Orañjez » (1900-1902). Staget ouzh Unvaniezh [[SuAfrika]] e 1902.
*Alc’hwez :
** Oranje Vrij Staat (1868)
** Timbroù Orañje dreistmoullet gant V.R.I. (1900)
** Timbroù [[Kab ar Spi Mat]] dreistmoullet gant "Orange River Colony" (1900)
** Timbroù Orañje dreistmoullet gant E.R.I. (1902)
** Orange River Colony (1903-1905)
=== [[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|(Inizi) Orc'h ar C'hreisteiz]] ===
[[File:1944 FID South Orkneys 6d stamp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad-suj an Inizi Maloù dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (betek 1962). Ul lodenn eus Tiriad Antarktika Breizh-Veur (abaoe 1962).
*Alc’hwez : Timbroù [[Inizi Malou]] dreistmoullet gant <small>SOUTH ORKNEYS DEPENDENCY OF </small>(1944).
*Pennad kar : [[Timbroù Tiriad Antarktika Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Orcha|Orcha]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Orcha Postage (1900-1935)
** Orcha State (1935-1943)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Oubangi-Chari|Oubangi-Chari]] ===
*Statud : Trevadenn c’hall dindan anv [[Kongo Frañs]] (betek 1915), staget ouzh an [[Tchad]] (1915-1922). Lodenn eus [[Afrika ar C’heheder C'hall]] (1936-1959). Dizalc’h dindan anv [[Kreizafrika abaoe]] 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù Kongo Frañs dreistmoullet Oubangui Chari-Tchad (1915-1922)
** Timbroù Kongo Frañs dreistmoullet Oubangui Chari (1922-1931)
** Oubangui-Chari (1930-1931)
*Pennad kar : [[Timbroù Kreizafrika]]
=== [[Timbroù Ouganda|Ouganda]] ===
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1896-1962). Stad dizalc’h abaoe 1962.
*Alc’hwez :
** Postoù lec’hel (1895)
** Uganda (1896)
** Uganda Protectorate (1898)
** Timbroù Afrika ar Reter saoz dreistmoullet UGANDA (1902)
** Timbroù Kenya and Ouganda (1922)
** Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika (1935-1963)
** Uganda (abaoe 1962)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Afrika ar Reter saoz]] [[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika]] [[Timbroù Kenya hag Ouganda]]
=== [[Timbroù Ouzbekistan|Ouzbekistan]] ===
[[File:Uzbekistan stamp №1430.jpg|dehou|400px]]
*Statud : Republik ezel eus Unvaniezh Soviedel betek 1991. Stad dizalc’h abaoe 1991.
*Alc’hwez :
** Timbroù Unvaniezh Soviedel СССР (betek 1992)
** Ўзбекистон - Uzbekistan (1992-1997)
** O’ZBEKISTON (abaoe 1997)
== P ==
=== [[Timbroù Pahang|Pahang]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1957). Aloubet gant Japan (1942-1945). Unan eus 13 Stad Kevread Malaysia abaoe 1957.
*Alc’hwez :
** Timbroù Malacca dreistmoullet gant <small>PAHANG</small> (1890-1891)
** Pahang (1891-1941)
** Timbroù Malacca dreistmoullet e japanaeg (1942)
** Pahang Malaya (1948-1961)
** Malaysia Pahang (1965-2002)
=== [[Timbroù Pakhoi|Pakhoi]] ===
*Statud : Burevioù-post Indez-Sina (trevadenn c’hall) e [[Sina]] (1902-1922). Anvet eo [[Beihai]] bremañ.
*Alc’hwez : Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant <small>PACKHOI</small> (1903-1904) pe <small>PAK-HOI</small> (1906)pe <small>PAKHOI</small> (1908 ha 1919).
[[File:Map of East Pakistan on stamp.jpg|200px|dehou]]
=== [[Timbroù Pakistan|Pakistan]] ===
*Statud : Lodenn eus Indez Breizh-Veur betek 1947. Dominion ar Rouantelezh-Unanet (1947-1955). Republik Islamik dizalc’h abaoe 1955.
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet PAKISTAN (1947)
** Pakistan Postage (1948-1955)
** Pakistan (lizherenneg latin, arabek ha bengaleg) (1955-1972)
** [[Pakistan]] (lizherenneg latin hag arabek) (abaoe 1973)
=== [[Timbroù Palau|Palau]] ===
*Statud : Melestradurezh Alamagn (1899-1914). Melestradurezh [[Japan]] (1914-1944). Melestradurezh Stadoù-Unanet Amerika (1944-1983). Emrenerezh (1979-1994). Stad dizalc’h (abaoe 1994).
*Alc’hwez :
** Timbroù Stadoù-Unanet Amerika (1944-1983)
** Palau pe Republic of [[Palau]] (abaoe 1983)
=== [[Timbroù Palestina|Palestina]] ===
*Statud : Ul lodenn eus an Impalaeriezh Otoman betek 1917. Aloubadeg (1918) ha melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet (1922-1948) ha [[Treuzjordania]] (1948-1949), melestradurezh [[Egipt]] e [[Gaza]] (1948-1967). Stad dizalc’h aloubet gant [[Israel]].
*Alc’hwez :
** E.E.F. (= Egyptian Expeditionnary Forces) (1918)
** Timbroù [[Palestinia]] dreistmoullet <small>PALESTINE</small> فلسطين פַּלֶשְׂתִינָה (1920-1922)
** Palestine (1927-1945)
** Timbroù Egipt dreistmoullet gant فلسطين PALESTINE (1948-1959)
** Timbroù Egipt gant alc’hwez فلسطين Palestine (1960-1967)
** Timbroù Treuzjordania gant alc’hwez فلسطين Palestine (1948-1949)
** The Palestinian Authority السلطة الفلسطينية (abaoe 1994)
** Burev-post Bro-C’hall e [[Jeruzalem]] : « GRATIS JERUSALEM » pe « Affaires Etrangères JERUSALEM Postes Françaises » (1948).
** Burev-post Aostria ha Rusia e [[Jaffa]].
** Burev-post [[Rusia]] e Jeruzalem
** Pennadoù kar : [[Timbroù Reter-nesañ]] [[Timbroù Israel]]
[[File:1930 Panama 20c airmail specimen stamp.jpg|200px|dehou]]
=== [[Timbroù Panama|Panama]] ===
*Statud : Stad [[Kolombia]] betek 1903. Republik dizalc’h abaoe 1903, war-bouez tiriad [[Kanol Panama]] dindan dalc’h Stadoù-Unanet Amerika betek fin 1999.
*Alc’hwez :
** Estados Unidos de Colombia E.S. de Panama (1878)
** Kartenn Panama gant « Colombia » (1892-1903)
** Timbroù Kolombia-Panama dreistmoullet gant <small>REPUBLICA DE PANAMA</small> pe <small>PANAMA</small>(1903-1905)
** Republica de Panama (1905-1955)
** Panama (abaoe 1955)
** Rep. De Panama (1978)
=== [[Timbroù Tiriad Kanol Panama|Tiriad Kanol Panama]] ===
*Statud : Tiriad kanol Panama dindan melestradurezh Stadoù-Unanet Amerika etre 1904 ha 1999. Staget ouzh Panama abaoe 2000.
*Alc’hwez :
** Timbroù Kolombia-Panama dreistmoullet gant <small>CANAL ZONE</small> (1904)
** Timbroù Stadoù-Unanet dreistmoullet gant <small>CANAL ZONE PANAMA</small> (1904 ha 1924-1926)
** Timbroù Panama dreistmoullet gant <small>CANAL ZONE</small> (1904-1924)
**Canal Zone Postage (1928-1962)
**Canal Zone (1962-1978)
** Timbroù Stadoù-Unanet (1979-1999)
=== [[Timbroù Papoua Ginea-Nevez|Papoua Ginea-Nevez]] ===
*Statud : Melestradurezh Aostralia (1952-1972). Stad dizalc’h (abaoe 1972).
*Alc’hwez :
** Papua & New Guinea (1952-1972)
** Papua New Guinea (abaoe 1972)
=== [[Timbroù Paraguay|Paraguay]] ===
[[File:1892 30centavos Paraguay unused Yv36 Mi34.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1811.
*Alc’hwez :
** Republica del Paraguay (1870-1940 ha 1944-1959)
** Gobierno Provisorio del Paraguay (1904)
** Paraguay Correos (1940-1944)
** Correos del Paraguay (1959-1975)
** Paraguay (abaoe 1975)
=== [[Timbroù Parma|Parma]] ===
*Statud : Stad dizalc’h etre 1545 ha 1861. Gouarnamant berrbad e 1859. Staget ouzh Rouantelezh Italia e 1861.
*Alc’hwez :
** Stati Parma (1852)
** Duc. De Parma (1857-1859)
** Stati Parmensi (1859)
*Pennad kar : [[Timbroù Italia]]
=== [[Timbroù Patiala|Patiala]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet « Puttallia State » (1884-1885)
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet « Patiala State » (1892-1939)
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet « Patiala » (1944)
=== [[Timbroù Penang |Penang]] ===
[[File:Stamp of Penang - 1960 - Colnect 708648 - East Coast Railway.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1814-1957). Aloubet gant Japan (1942-1945). Unan eus 13 Stad Kevread [[Malaizia]] abaoe 1957.
*Alc’hwez :
** Malaya Penang (1948-1960)
** Timbroù Malaka dreistmoullet gant <small> DAI NIPPON 2602 PENANG</small>
** Malaysia Pulau Pinang (abaoe 1965)
=== [[Timbroù Penrhyn|Penrhyn]] ===
*Statud : Tiriad-suj Zeland Nevez.
*Alc’hwez :
** Timbroù Zeland Nevez dreistmoullet gant PENRHYN ISLAND (1902-1918)
** [[Penrhyn]] (1920 ha 1927)
** Timbroù [[Inizi Cook]] dreistmoullet gant “Penrhyn Northern” (1973)
** Penrhyn Northern Cook Islands (abaoe 1974)
=== [[Timbroù Perak|Perak]] ===
[[File:Stamp of Perak - 1938 - Colnect 542510 - Sultan Iskandar.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1963). Unan eus an 13 Stad Kevread Malaizia abaoe 1963.
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Malaka]] dreistmoullet gant ul loar, ur sterenn hag al lizherenn P (1878), gant PERAK (1880-1887), PERAK one CENT pe two cents (1883-1891).
** PERAK (1895-1935)
** PERAK MALAYA (1953-1961)
** Malaysia Perak (abaoe 1963)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Stadoù Malaysia]] [[Timbroù Malaysia]]
=== [[Timbroù Perlis|Perlis]] ===
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet etre 1814 ha 1963. Ezel eus Kevread Malaizia e 1963.
*Alc’hwez :
** Malaya Perlis (1948-1949 ha 1953)
** Malaya (lizherennoù latin hag arabek) (1951-1955)
** Malaysia [[Perlis]] (abaoe 1965)
=== [[Timbroù Perou|Perou]] ===
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1821-1824.
*Alc’hwez : [[Perou|Peru]] (abaoe 1866)
=== [[Timbroù Inizi Pitcairn|Inizi Pitcairn]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (betek 1983). Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet.
*Alc’hwez : [[Pitcairn]] islands (abaoe 1940).
=== [[Timbroù Polinezia c’hall|Polinezia c’hall]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall dindan anv « Établissements français d'Océanie » (1880-1946). Tiriad tramor (1946-2004). Strollegezh tramor (Bro Tramor) abaoe 2004
*Alc’hwez : Polynésie française (abaoe 1958)
=== [[Timbroù Polonia|Polonia]] ===
[[File:Poland 50h1919 1st.jpg|dehou|200px]]
*Statud : E-pad an XIXvet kantved e oa tiriad [[Polonia]] dindan dalc’h [[Rusia]], [[Prusia]] (hag Alamagn goude) hag [[Aostria-Hungaria]]. Aloubadeg Alamagn (1915-1918). Republik dizalc’h e 1918. Aloubadeg Alamagn e 1939. Melestradurezh Alamagn (« General Gouvernement ») etre 1940 ha 1945. Republik poblek (1945-1990). Republik abaoe 1990.
*Alc’hwez :
** Timbr Rusia e poloneg ha rusianeg (1860).
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant "Russisch Polen" (1915) pe "Gen. Gouv. Warschau" (1916).
** Timbroù postoù lec’hel [[Varsovia]] dreistmoullet gant « Poczta Polska » (1918)
** Timbroù [[Alamagn]], [[Aostria]] hag [[Aostria-Hungaria]] dreistmoullet gant « Poczta Polska » pe <small>POCZTA POLSKA</small> (1918-1919) mui arouez ar vro (un erer) e 1919.
** Timbroù [[Aostria]] dreistmoullet gant « Rzp.Polska » (1919)
** Poczta Polska (1919-1938)
** Polska (1938)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant "Deutsche Post OSTEN" (1939)
** Timbroù [[Polonia]] dreistmoullet gant « General Gouvernement » mui arouez an Trede Reich (1940).
** GENERALGOUVERNEMENT (1940-1941)
** DEUTSCHES REICH GENERALGOUVERNEMENT (1941-1943)
** GROSSDEUTSCHES REICH GENERALGOUVERNEMENT (1943-1945)
** (Poczta) Polska (1944-1954)
** Polska (abaoe 1954)
*Postoù lec’hel e Varsovia (1915-1916)
*Postoù lec’hel e Lublin Przedborz, Sosnowice ha Zawiercie (1915-1916)
*Gouarnamant en harlu e Londrez : Poczta Polska (1941-1944)
*Arme Polonia en Ouzbekistan : Poczta Polska w ZSSR (1942)
*Arme Polonia e Rusia : timbroù Rusia dreistmoullet gant « Pol. Korp » hag un erer (1918)
=== [[Timbroù Enezeg an Azorez|Ponta Delgada]] ===
*Statud : Kêr war enez Sao Miguel ha kêrbenn enezeg Azorez, dindan dalc’h Portugal.
*Alc’hwez : [[Ponta Delgada]] (1892-1905)
*Pennad kar : [[Timbroù Portugal]]
=== [[Timbroù Gres - Burevioù gall|Port Lagos]] ===
*Statud : Porzh an Impalaeriezh Otoman. Staget ouzh Bro-C’hres e 1914.
*Alc’hwez : Timbroù gall dreistmoullet gant « Port-Lagos » (1893)
=== [[Timbroù Portugal|Portugal]] ===
*Statud : Stad dizalc’h. Rouantelezh betek 1910. Republik abaoe 1910
*Alc’hwez :
** Penn ar rouanez (1853)
** Penn ar roue (1855)
** [[Portugal]] (1863-1912) hag abaoe 1925)
=== [[Timbroù Pounch|Pounch]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Lizherennoù hindieg (1876-1888)
*Pennad kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Indez Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Enez ar Priñs-Edward|(Enez ar) Priñs-Edward]] ===
*Statud : Trevadenn Breizh-Veur (1769-1873). Ezel eus [[Stad kevreadel Kanada]] abaoe 1873.
*Alc’hwez : Prince Edward Island (1861-1872)
*Pennad kar : [[Timbroù Kanada]]
=== [[Timbroù Prusia|Prusia]] ===
*Statud : Rouantelezh. Ezel eus [[Kengevread alaman]] (1815-1866) ha [[Kengevread Norzh Alamagn]] (1867-1871).
*Alc’hwez :
** Freimarke ha poltred [[Frederig Gwilherm IV Prusia|Frederig Gwilherm IV]] (1850-1858)
** Preussen (1861-1867)
=== [[Timbroù Puerto-Rico|Puerto Rico]] ===
*Statud : Trevadenn Spagn betek 1897. Emrenerezh (1897-1898). Melestradurezh ar Stadoù-Unanet (1899-1900). “Stad frank kevredet” gant Stadoù-Unanet Amerika, hep bezañ ezel an [[A.B.U.]].
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Kuba]] dreistmoullet gant an dorn (1873-1876)
** Pto Rico (1877-1879 ha 1898)
** [[Puerto Rico]] (1880-1898)
** Timbroù Stadoù Unanet Amerika dreistmoullet gant PORTO RICO (1899) pe PUERTO RICO (1900)
** Aloubadeg [[Comao]] : Correos Comao (1898)
==Gwelet ivez==
*[[Timbroù hervez ar vro A...H]]
*[[Timbroù hervez ar vro Q...Z]]
[[Rummad:Timbrouriezh]]
9cyrqr7o0kist9yit36mkahsxs3ion6
2186860
2186859
2026-04-01T10:13:41Z
Tanjee
563
/* Perak */
2186860
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
[[File:United Nations stamp from Slovakia, 2020.png|dehou|300px]]
*Kavet e vo amañ ur '''roll eus an ensavadurioù o deus embannet timbroù-post''' e-pad ur mare bennak abaoe ma oa bet lakaet e gwerzh an timbroù kentañ e 1840. Er roll e kaver kement seurt ensavadurioù gouarnamant pe aozadurioù aotreet ent-ofisiel o deus embannet timbroù dibar evit ar postoù. En o zouez e kaver Stadoù dizalc’h, trevadennoù, proviñsoù, stadoù-kêr, burevioù-post er broioù estren, aozadurioù etrebroadel ha luskadoù dispac'hel.
*Statud pep hini anezho zo bet merket, ha resisaet emdroadur pep tiriad hervez red an istor.
*Ur pennger nevez zo kinniget evit doujañ ouzh an alc’hwez a gaver war an timbr, hag alies pa gemm statud ar vro (trevadenn deuet da Stad dizalc’h da skwer).
*An darn vrasañ eus an ensavadurioù-se a zo istorel ha lod anezho n'o deus bet nemet ur prantad berr tre. An dimbrawourien a ra alies « broioù marv » eus ar broioù dezho ensavadurioù na embannont ket mui timbroù.
*Ouzhpennet ez eus bet un * e fin anv ur vro pa c’hoarvez dezhi bezañ hiziv e-maez reolennoù [[Unvaniezh Postoù ar Bed]] o vezañ n’eo ket anavezet ez-ofisiel he melestradurezh gant an darn vrasañ eus Stadoù all ar Bed. Broioù zo o deus embannet o frankiz hep asant ar Stad e oant enni (Somaliland, Abc’hazia…) hag an timbroù dindan o anv a vez implijet er vro hepken, ket evit kas lizhiri d’an estrenvro. Pennoù-bras an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]] ha katalogoù timbrawouriezh a embann n’int nemet falstimbroù, daoust d’o implij. N’eus ket kaoz avat eus an timbroù embannet gant forbaned pe emsaverien en harlu, pell-pell diouzh ar broioù m'int sañset bezañ implijet (Nagaland, inizi Skos, Republik Saharaoui…).
{| class="wikitable" style="margin:auto; margin-top:25px; font-size:1.2em; font-weight:bold;"
|-
| style="padding:10px;" | [[#I|I]] • [[#J|J]] • [[#K|K]] • [[#L|L]] • [[#M|M]] • [[#N|N]] • [[#O|O]] • [[#P|P]]
|}
== I ==
=== [[Timbroù Idar|Idar]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Idar State (1939-1944)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Ifni|Ifni]] ===
[[File:Stamp of Ifni - 1953 - Colnect 174887 - Pro infancia.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad dindan dalc’h [[Spagn]] (1912-1958). Proviñs Spagn (1958-1969). Staget ouzh Maroko e 1969.
*Alc’hwez :
** Timbroù Spagn dreistmoullet TERRITORIO DE IFNI (1941-42 ha 1949)
** Territorio de Ifni España (1943)
** [[Ifni]] (1950-1960)
** Ifni España (1960-1968)
=== [[Timbroù Ikaria|Ikaria]] ===
*Statud : Enez ar Mor Egea. Tiriad emren a-raok bezañ ul lodenn eus Stad Gres.
*Alc’hwez :
** ΕΛΕΥOEPA ΓOΛITEIA (1912)
** Timbroù Gres dreistmoullet gant ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔIOIKHΣIΣ (= Melestradurezh Bro-C’hres) (1913)
=== [[Timbroù Indez Breizh-Veur|Indez Breizh-Veur]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet etre 1764 ha 1947. Tiriadoù India, [[Pakistan]], [[Birmania]] ha [[Bangladesh]] bremañ. Melestradurezh Kompagnunezh Indez (‘[[East India Company]]’) betek 1858. Prantad ar [[Raj breizhveuriat]] (1858-1947).
*Alc’hwez :
** India ha poltred ar rouanez Victoria (1854)
** East India Postage ha poltred Victoria (1855-1879)
** India Postage (1882-1946)
*Pennadoù kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Pakistan]]
=== [[Timbroù Indez nederlandat|Indez nederlandat]] ===
*Statud : Trevadenn an [[Izelvroioù]]. Aloubadeg Japan (1941-1945). Emrenerezh (1945-1948). Stad dizalc’h dindan anv [[Indonezia]] abaoe 1945, anavezet e 1949.
*Alc’hwez :
** Nederl. Indie (1864)
** Ned. Indie (1870-1890 ha 1913-1932)
** Nederlandsch Indie (1902-1913)
** Nederl. Indie pe Ned Indie pe Nederlandsch Indie (1914-1948)
** Timbroù e lizherenneg japananek (1943)
** Repoeblik Indonesia (1946)
** Timbroù dreistmoullet gant <small>INDONESIA</small> (1948-1949)
=== [[Timbroù Indez portugalat|Indez portugalat]] ===
[[File:Daman, Dadra, Nagar Haveli stamp - 1957.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadennoù Portugal (Goa, Daman ha Diu). Proviñs Portugal (1954-1974). Aloubadeg India e 1961. Staget ouzh India e 1974.
*Alc’hwez :
** India Port. (1871-1877)
**India Portugueza (1879-1886)
** India Portugal (1895-1913)
** India Republica Portuguesa (1913-1925)
**India (1931-1933)
** Estado da India (1946-1948))
** India Portuguesa (1948-1953)
** Estado da India Republica Portuguesa (1954-1962)
=== [[Timbroù Indez-Sina c'hall|Indez-Sina c’hall]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall. Unvaniezh trevadennoù ha gwarezvaoù [[Kochin-Sina]], [[Kambodja]], [[Annam ha Tonkin]] e 1888, [[Laos]] e 1893 ha [[Kouang-Tcheou]] e 1900. Melestradurezh Japan (1940-1944).
*Alc’hwez :
** Timbroù an trevadennoù dreistmoullet <small>INDO-CHINE 1889</small> (1889)
** Indochine (1892-1900)
** Indochine française (1904-1906)
** Indo-Chine RF (1907-1922)
** Indochine RF (1922-1941) pe Indochine EF (1941-1944)
=== [[Timbroù India|India]] ===
[[File:Stamp of India - 1957 - Colnect 138016 - 1 - Map of India.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (Indez Breizh-Veur) etre 1764 ha 1947. Dominion (1947-1950). Republik kevreadel (abaoe 1950)
*Alc’hwez (lizherenneg latin ha hindieg) : India भारत (abaoe 1947).
=== [[Timbroù India - Tiriadoù gall|India – Tiriadoù gall]] ===
* Statud : Tiriadoù dindan dalc’h Bro-C’hall abaoe 1763 : [[Pondichery]], [[Chandernagor]], [[Yanaon]], [[Mahe]] ha [[Karikal]]. Staget ouzh Stad India e 1954.
*Alc’hwez :
** Etablissements de l’Inde (1892-1903)
** Etablissements Français dans l’Inde (1903-1937 ha 1943-1952)
** ETABts FRANÇAIS DANS l’INDE (1938) pe Ets FRANÇAIS DANS l’INDE (1939)
** Ets FRANÇAIS DANS L’INDE (1941-1942)
[[File:Stamp of Indonesia - 2019 - Colnect 852810 - Map of Indonesia.jpeg|dehou|250px]]
=== [[Timbroù Indonezia|Indonezia]] ===
*Statud : Trevadenn an Izelevroioù dindan anv [[Indez Nederlandat ar Reter]] betek 1949. Republik dizalc’h abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Republik Indonesia (1950-2000)
** Indonesia (abaoe 2000)
=== [[Timbroù Ingria|Ingria]] ===
[[File:Ingria 1920.JPG|dehou|150px]]
*Statud : Tiriad e Su [[Karelia]] emren. Staget ouzh [[Rusia]] e 1920
*Alc’hwez : Pohjois-Inkerin (1920)
=== [[Timbroù Inhambane|Inhambane]] ===
*Statud : Trevadenn Portugal. Staget ouzh trevadenn Mozambik e 1920.
*Alc’hwez :
** Timbroù Mozambik dreistmoullet “Inhambane” (1895)
** Inhambane (1903-1917)
** Timbroù Afrika Portugaleg dreistmoullet “Republica Inhabane” (1913)
*Pennad kar : [[Timbroù Mozambik]]
=== [[Timbroù Inini|Inini]] ===
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1930-1946). Staget ouzh Departamant Gwiana c’hall e 1946.
*Alc’hwez : Timbroù Gwiana c’hall dreistmoullet “Territoire de l’Inini » (1931-1944)
*Pennad kar : [[Timbroù Gwiana c’hall]]
=== [[Timbroù Irak|Irak]] ===
[[File:Stamp IQ 1966 50f.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Ul lodenn eus an Impalaeriezh otoman betek 1918. Tiriad dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (1918-1932). Stad dizalc’h abaoe 1932. Rouantelezh (1932-1958). Republik abaoe 1958. Aloubadeg ar Stadoù-Unanet (2003-2011).
*Alc’hwez :
** Timbroù Turkia dreistmoullet « Baghdad in British Occupation » (1917)
** Timbroù Turkia dreistmoullet « Iraq in British Occupation » (1919-1921)
** Timbroù Turkia dreistmoullet « Postage I.E.F’.D’D’ » (1919)
** Iraq (1919-1958)
** Republic of Iraq (1958-1985)
** Iraq (abaoe 1985)
=== [[Timbroù Iran (Persia)|Iran (Persia)]] ===
[[File:1986 "7th Anniversary of The Establishment of The Islamic Republic of Iran" stamp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Rouantelezh Persia (betek 1925). Gouarnamant berrbad (1925). Impalaeriezh (1925-1979). Republik islamaek (abaoe 1979).
*Alc’hwez :
** Arouez al leon (1870-1875)
** Poltred ar roue Nasr el Din (1876-1889)
** Postes persanes e lizherenneg latin ha perseg (1889-1925 ha 1935)
** Timbroù dreistmoullet (1925)
** Timbroù dreistmoullet « Règne de Pahlavi » (1926)
** Postes iraniennes e lizherennoù latin pe perseg (1935-1950)
** Iran e lizherenneg latin ha perseg (1950-1979)
** The Islamic Republic of Iran pe Republique islamique de l’Iran (1979)
** R.I. [[Iran]] (1980-1986)
** Islamic Republic of Iran pe I.R. Iran (abaoe 1986)
=== [[Timbroù Island|Island]] ===
[[File:Iceland 1949 Mi 261 stamp (75th anniversary of the UPU. Map of Iceland and UPU Monument, Bern, Switzerland).jpg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad dindan dalc’h [[Danmark]] (1814-1918). Stad dizalc’h (abaoe 1918). [[Island|Republik]] abaoe 1944.
*Alc’hwez : Island (abaoe 1873)
=== [[Timbroù Israël|Israël]] ===
*Statud : Ul lodenn eus Impalaeriezh Otoman betek 1917. Melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet (1918-1948). Stad dizalc’h abaoe 1948.
*Alc’hwez :
** יִשְׂרָאֵל إسرائيل
** Israel יִשְׂרָאֵל إسرائيل (abaoe 1948)
=== [[Timbroù Istria|Istria]] ===
*Statud : Tiriad rannet etre Italia, Kroatia ha Slovenia.
*Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoullet gant ISTRA ha talvoud-gwerzh e Lira (1945)
** Timbroù [[Republik Sokial Italia]] dreistmoullet gant 3-V-1945 FIUME RIJEKA (1945)
** Istra Slovensko Primorje (Sloveneg) hag Istria Littorale Sloveno (Italianeg) (1945-1946)
=== [[Timbroù Italia|Italia]] ===
[[File:Europa 1975 Italia 02.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1861. Unvaniezh dugelezhioù ha rouantelezhioù italian etre 1860 ha 1870. Rouantelezh (1860-1945). Aloubadeg Kevredidi an Eil Brezel-bed (1943). Republik abaoe 1946.
*Alc’hwez :
** Poltred ar roue [[Vittorio Emanuele II]] (1862)
** Postale Italiano (1863)
** Poste italiane (1879-1942 ha 1944-1951)
** <small>ALLIED MILITARY POSTAGE</small> dreistmoullet ITALY (1943).
** Timbroù Itaia dreistmoullet gant <small>GOVERNO MILITARE ALLEATO</small> (1943)
** Repubblica italiana (1951-1955)
** Poste italiane (1955-1969)
** Italia (abaoe 1969)
=== [[Timbroù Republik Sokial Italia |Republik Sokial Italia]] ===
*Statud : Stad-suj Alamagn e broioù hanternoz ha kreiz Italia etre miz Gwengolo 1943 ha miz Ebrel 1945.
*Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoullet gant G.N.R. (=Guardia Nazionale Repubblicana) (1944)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant « Repubblica Sociale Italiana » ha tresadenn-arouez ar faskouriezh (1944)
** Poste Repubblica Sociale Italiana pe Poste Repub. Sociale Italiana (1944)
=== [[Timbroù Itron Varia Madagaskar|Itron Varia Madagaskar]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall. Enezenn e reter [[Madagaskar]].
*Alc’hwez : Sainte-Marie Madagascar (1894)
=== [[Timbroù Iwerzhon|Iwerzhon]] ===
[[File:Europa 1982 Eire 02.jpg|dehou|300px]]
*Statud : Stad Dieub (1922-1937). Stad dizalc’h (1937-1948). Republik abaoe 1949, dindan anv ÉIRE. Ul lodenn eus [[Iwerzhon]] a zo dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet.
*Alc’hwez :
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet ‘’Rialtas Sealadach na hÉireann’’ 1922 (1922)
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet ‘’Saorstát Éireann 1922’’ (1922)
** Eire pe Éire (abaoe 1922-24)
=== [[Timbroù Izelvroioù|Izelvroioù]] ===
*Statud : Stad dizalc’h (rouantelezh) enni peder vro : un tiriad en Europa ha teir enezenn tramor emren ([[Aruba]], [[Sint Maarten (stad)|Sint Maarten]] ha [[Kòrsou|Curaçao)]].
*Alc’hwez :
** Poltred ar roue (1852)
** Koninkrijk der Nederlanden (1898-1923)
** Nederland (abaoe 1852)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Aruba]] [[Timbroù Sint Maarten]] [[Timbroù Curaçao]]
=== [[Timbroù Izelvroioù ar C’harib|Izelvroioù ar C’harib]] ===
*Statud : Ul lodenn eus an [[Antilhez Nederlandat]] (betek 2010). Tiriadoù emren e Rouantelezh an Izelvroioù abaoe 1986 (‘’’Caribisch Nederland’’’ e neerlandeg).
*Alc’hwez : Caribisch Nederland mui anv un enezenn : [[Bonaire]], [[Saba]], [[Sint Eustatius]] (abaoe 2010).
== J ==
=== [[Timbroù Jaipour|Jaipour]] ===
[[File:Stamp of Jaipur - 1906 - Colnect 942664 - Chariot of Surya.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Jaipur State (1904-1949)
** Timbroù Jaipour dreistmoullet RAJASTHAN राजस्थान (1950)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Jamaika|Jamaika]] ===
[[File:1938 4d Jamaica postage stamp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (betek 1945). Emrenerezh (1945-1962). Stad dizalc’h abaoe 1962.
*Alc’hwez : Jamaica (abaoe 1860)
=== [[Timbroù Jammu-ha-Kachmir|Jammu-ha-Kachmir]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] ha Sina abaoe 1947, goulennet ul lodenn anezhi gant [[Pakistan]].
*Alc’hwez : Lizherennoù penjabieg (1856-1886)
*Pennad kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Indez Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Timbroù Japan|Japan]] ===
[[File:Japan 1949 Mi 466 stamp (75th anniversary of the UPU. Japan map and envelopes forming '75').jpg|dehou|150px]]
*Statud : Stad dizalc’h (impalaeriezh).
*Alc’hwez :
** Lizherenneg japanek (1871-1937)
** Fleurenn lotuz (adalek 1876-1896)
** Imperial Japanese Post (1888)
** 便郵國帝本日大 (1937-1946)
** 便郵本日 (1946-1947)
** 日本郵便 (1947-1966)
** 日本郵便 NIPPON (abaoe 1966)
=== [[Timbroù Jasdan|Jasdan]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Arouez an heol (1942)
*Pennad kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Indez Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Jerzenez|Jerzenez]] ===
*Statud : Tiriad-suj Kurunenn Breizh-Veur hag emren.
*Alc’hwez : Jersey (abaoe 1969)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Gwernenez]] [[Timbroù Aldernez]]
=== [[Timbroù Jhalawar|Jhalawar ]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Arouez un doueez o tañsal (1887-1890)
*Pennad kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Indez Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Jhind|Jhind]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1948.
** Lizherennoù ourdoueg (?) (1874-1888)
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant <small>JHIND STATE</small> (1885 ha 1886-1923)
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant <small>JEEND STATE</small> (1885-1886)
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant <small>JIND STATE</small> (1914-1943)
*Pennad kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Indez Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Jibraltar|Jibraltar]] ===
[[File:Stamp of Gibraltar - 1957 - Colnect 599575 - 1 - Europa Point.jpeg|dehou|250px]]
*Statud : Tiriad tramor Breizh-Veur (‘’’British Overseas Territories’’’) abaoe 2009.
*Alc’hwez : Gibraltar (abaoe 1886)
=== [[Timbroù Johor|Johor]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1963). Unan eus ar pemp Stad Malaizia nann-kevreet, a-raok emezelañ da gKevread Malaizia e 1963.
*Alc’hwez :
** Timbroù Malaka dreistmoullet gant ul loar hag ur sterenn (1876), gant <small>JOHOR</small> pe <small>JOHORE</small> (1884-1886), Two CENTS (1890).
** JOHORE (POSTAGE) (1892-1948)
** JOHOR MALAYA (1948-1955)
** Malaya Johore (1960)
** Malaysia Johor (abaoe 1965)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Stadoù Malaizia]], [[Timbroù Malaizia]]
=== [[Timbroù Jordania|Jordania]] ===
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1946, bet anvet dindan anv Sultanelezh [[Treuzjordania]] etre 1921 ha 1946.
*Alc’hwez (lizherenneg latin hag arabek) :
** The Hashemite Kingdom of Jordan pe H.K. of Jordan (1949-1983)
** H.K. of Jordan (1983-2004)
** Jordan (abaoe 2004)
*Pennad kar : [[Timbroù Treuzjordania]]
=== [[Timbroù Jorjia|Jorjia]] ===
[[File:Stamp of Georgia - 2005 - Colnect 292954 - Flag of Georgia.jpeg|thumb|right|200px|Banniel Jorjia (2005)]]
*Statud : Ul lodenn eus impalaeriezh Rusia betek 1919. Republik dizalc’h (1919-1922). Ul lodenn eus Republik Treuzkaokaziek gant [[Armenia]] hag [[Azerbaidjan]] (1923-1924). Ezel eus an [[Unvaniezh Soviedel]] (1924-1992). Stad dizalc’h abaoe 1993
*Alc’hwez :
** Timbroù Rusia (betek 1919)
** La Géorgie (1919-1920)
** République Géorgienne (1920)
** ს.ს.ს.რ. (1922-1923)
** Timbroù Rusia dreistmoullet (1922-1923)
** CCCP timbroù Unvaniezh Soviedel (1924-1992)
** Georgia ha საქართველო Gruzija (abaoe 1993)
** საქართველო ha Gruzija (1994)
=== [[Timbroù Joubaland|Joubaland]] ===
*Statud : Tiriad aloubet gant Italia (1925). Trevadenn Italia (1926). Staget ouzh Somalia Italian e 1926
*Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoullet gant <small>OLTRE GUIBA</small> pe “Oltre Giuba” (1925-1926)
** “Commissariato Genle dell OLTRE GIUBA” pe <small>OLTRE GIUBA</small> (1926)
== K ==
=== [[Timbroù Kab Glas|Kab Glas]] ===
*Statud : Trevadenn Bortugal betek 1954. Proviñs Portugal (1954-1976) Stad dizalc’h abaoe 1976.
*Alc’hwez :
** Cabo Verde (1877-1953 )
** Cabo Verde Republica Portuguesa (1954-1974)
** Cabo Verde pe Republica de Cabo Verde (1976-1980)
** Cabo Verde (abaoe 1980)
=== [[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Kab Jubi]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h Bro-Spagn. Staget ouzh [[Maroko]] e 1958.
* Alc’hwez :
** Timbroù Rio de Oro dreistmoullet <small>CABO JUBI</small> (1916)
** Timbroù Spagn dreistmoullet <small>CABO JUBY</small> (1919-1925)
** Timbroù Spagn dreistmoullet <small>CABO-JUBY</small> (1926-1934)
**Timbroù Maroko Spagnol dreistmoullet Cabo Juby pe <small>CABO JUBY</small> (1934-1948)
=== [[Timbroù Kab ar Spi Mat|Kab ar Spi Mat]] ===
*Statud : trevadenn ar Rouantelezh-Unanet adalek 1814. Ul lodenn eus [[Unvaniezh Suafrika]] goude miz Mae 1910.
*Alc’hwez :
** Cape of Good Hope (1853-1904)
** [[Eil Brezel ar Voeren]] : timbroù dreistmoullet gant “Z.A.R.” (1899)
** (Seziz Mafeking) Timbroù [[Kab ar Spi Mat]] dreistmoullet gant “Mafeking Besieged” (1900)
=== [[Timbroù Kaledonia Nevez|Kaledonia Nevez]] ===
[[File:Stamp 1928 France New Caledonia MiNr0136 mt B002.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1853-1959). Tiriad tramor (1959-1976). Emrenerezh (abaoe 1976). « Bro ha tiriad tramor ».
*Alc’hwez :
** Nle Calédonie (1859)
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet gant N C E pe N.C.E. (1883-1886 ha 1892-1893)
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet gant Nlle CALEDONIE (1892)
** République Française Nouvelle Calédonie et Dépendances (1924)
** RF Nouvelle Calédonie (abaoe 1924)
=== [[Timbroù Kambodja|Kambodja]] ===
*Statud : Bro warezet gant Bro-C’hall e-ser Indez-Sina c’hall (1863-1946). Rouantelezh dizalc’h (1951-1971). Republik (1971-1991). Melestradurezh an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]] (1991-1993). Rouantelezh (abaoe 1973).
*Alc’hwez :
** Royaume du Cambodge (1951-1961)
** Cambodge (1961-1971)
** République khmère (1971-1976)
** République populaire du Kampuchéa (1980-1984)
** R.P. Kampuchéa (1984-1989)
** État du Cambodge (1989-1993)
** Cambodge (1993)
** Royaume du Cambodge (1993-2002)
** Kingdom of Cambodia (abaoe 2002)
=== [[Timbroù Kameroun|Kameroun]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-Alamagn (1884-1915). Aloubadeg Breizh-Veur ha Bro-C’hall (1915-1919). Melestradurezh Bro-C’hall (1919-1958) ha melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet e hanternoz ar vro betek 1960. Emrenerezh (1958-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960. Tiriad an hanternoz a voe staget ouzh Stad [[Nijeria]] e 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù Gabon dreistmoullet gant « Corps Expéditionnaire Franco-Anglais CAMEROUN » sur trois lignes, 1915
** Timbroù Kongo Grenn ha Kongo Frañs dreistmoullet gant « Occupation Française du Cameroun » pe « CAMEROUN Occupation Française » (1916)
** Timbroù Kameroun alaman dreistmoullet <small>C.E.F. </small>(‘’’Cameroons Expedionary Force’’’)
** Timbroù Kongo Grenn dreistmoullet <small>CAMEROUN </small> (1921-1925)
** RF - Cameroun (1925-1955)
** Cameroun (1960-1961)
** République fédérale du Cameroun (1961-1969)
** Federal Republic of Cameroon ha République fédérale du Cameroun (1969-1972)
** République unie du Cameroun - United Republic of Cameroon (1972-1984)
** République du Cameroun - Republic of Cameroon (abaoe 1984)
*Tiriad an hanternoz :
** Timbroù Nigeria dreistmoullet “Cameroons U.K.T.T.” (1960-1961)
[[File:Canada 1965 Postage Stamp - National Flag Waving (Red & Blue).png|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Kanada|Kanada]] ===
*Statud : Dominion ar Rouantelezh-Unanet (adalek 1867) o vodañ proviñsoù [[Ontario]], [[Kebek]], [[Skos Nevez]] (Nova Scotia) ha [[Brunswick-Nevez]]. Emezelañ a rea Proviñsoù [[Manitoba]] ha [[Kolombia Breizh-Veur]] e 1871, Enez ar Priñs-Edouarzh e 1873 ha [[Douar-Nevez]] e 1949. Stad dizalc’h abaoe 1926.
*Alc’hwez : Canada (abaoe 1851)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Brunswick-Nevez]] [[Timbroù an Douar-Nevez]] [[Timbroù Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver]] [[Timbroù Enez ar Priñs-Edward]] [[Timbroù Skos Nevez]]
=== [[Timbroù Karelia|Karelia]] ===
*Statud : Proviñs Finland (1920). Aloubadeg Finland e [[Karelia]] ar Reter e 1940. Staget ouzh Rusia e 1944.
*Alc’hwez :
** Karjala (1922)
** Timbroù [[Finland]] dreistmoullet ITÄ – KARJALA Sot. Hallinto (1941-1942)
** ITÄ – KARJALA Sot. Hallinto Suomi-Finland (1943)
*Pennad kar : [[Timbroù Finland]]
=== [[Timbroù Karintia|Karintia]] ===
*Statud : Rannvro eus kreiz Europa, rannet e 1920 etre [[Aostria]] ha [[Yougoslavia]] ([[Slovenia]]).
*Alc'hwez :
** Timbroù Aostria dreistmoullet gant Kärnten Abstimmung (1920)
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant K.G.C.A. (1920)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Aostria]] [[Timbroù Yougoslavia]]
=== [[Timbroù Su Kasaï|Su Kasaï]] ===
*Statud : Tiriad disrannour hag emren [[Kongo Velgia]]. Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Nann ezel an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Kongo Velgia dreistmoullet <small>ETAT AUTONOME DU SUD-KASAÏ</small> (1961)
** Etat autonome du Sud-Kasaï (1961)
=== [[Timbroù Kastellórizo|Kastellórizo]] ===
* Statud : Enezenn eus enezeg [[Dodekanesa]] aloubet gant Bro-C’hall etre 1915 ha 1921. Dindan dalc’h Italia (1921-1941). Aloubadeg Breizh-Veur (1941-1946). Staget ouzh Gres e 1946.
*Alc’hwez :
** Timbroù Reter-Nesañ dreistmoullet B.N.F. CASTELLORIZIO pe O.N.F. CASTELLORIZIO (1920)
** Timbroù Reter-Nesañ dreistmoullet B.N.F. CASTELLORIZIO pe O.F. CASTELLORIZIO (1920)
** Timbroù Italia dreistmoullet <small> CASTELLROSSO</small> (1921-1932)
** Occupazione Italiana Castellrosso (1923)
** Timbroù Mor Egea dreistmoullet (1932-1941)
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet gant “ M.E.F.“ (1942-1946)
** Timbroù Bro-C’hres (abaoe 1946)
=== [[Timbroù Katalonia|Katalonia]] ===
*Statud : Proviñs emren er Stad Spagn. E-pad [[Brezel ar garlouriezh]] e voe embannet timbroù gant skoazellerien Carlos.
*Alc’hwez : Poltred Don Carlos ha « CATALUÑA » (1874)
=== [[Timbroù Katanga|Katanga]] ===
[[File:Stamp of Katanga - 1961 - Colnect 301387 - Red Cross and 1st anniversary of the Independence.jpeg|dehou|300 px]]
*Statud : Tiriad disrannour hag emren Kongo Velgia . Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Nann ezel an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Kongo Velgia dreistmoullet <small>KATANGA</small> (1960)
** Timbroù Kongo Velgia dreistmoullet <small>DE L’ETAT DU KATANGA</small> (1960)
** Etat du Inchi ya Katanga (1961)
** Katanga (1961-1962)
=== [[Timbroù Katar|Katar]] ===
*Statud : Emirelezh gwarezet gant Breizh Veur (1920-1968), e-barzh « Stadoù an Arsav-brezel ». Ezel eus Stad an Emirelezhioù Arab Unanet (1968-1971). Stad dizalc’h abaoe 1971.
*Alc’hwez (lizherenneg latin hag arabek) :
** Timbroù Breizh-Veur dreistmoullet « Qatar » (1957-1960)
** Qatar (1961-1971)
** State of Qatar (abaoe 1972)
=== [[Timbroù Gres - Burevioù gall|Kavala]] ===
* Statud : Porzh an Impalaeriezh Otoman. Staget ouzh Bro-C’hres e 1914.
*Alc’hwez :
** Timbroù gall dreistmoullet Cavalle (1893-1900)
** Cavalle (1902-1911)
** Timbroù [[Bulgaria]] dreistmoullet gant ΕΛΛHNIKH ΔIOIKHΣIΣ (= Melestradurezh Bro-C’hres) (1914)
=== [[Timbroù Kazac'hstan|Kazac’hstan]] ===
[[File:Kazakhstan stamp N.Nazarbaev 1993 50t.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Republik ezel eus Unvaniezh Soviedel betek 1992. Stad dizalc’h abaoe 1992
*Alc’hwez :
** CCCP (Timbroù Unvaniezh Soviedel betek 1992)
** Қазақсtан (abaoe 1992)
=== [[Timbroù Kedah|Kedah]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1957). Aloubet gant [[Japan]] (1942-1945). Unan eus ar pemp Stad Malaizia nann-kevreet. A-raok emezelañ da gKevread Malaizia e 1957.
*Alc’hwez :
** [[Kedah]] (1912-1937)
** Kedah Malaya (1937-1959)
** Timbroù Kedah dreistmoullet gant « Dai Nippon » (1942)
** Kedah Malaysia (1959-1986 ha 2002)
=== [[Timbroù Kelantan|Kelantan]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1957). Unan eus ar pemp Stad Malaizia nann-kevreet. A-raok emezelañ da gKevread Malaizia e 1957.
*Alc’hwez lizherennoù latin hag arabek :
** Kelantan (1911—1955)
** Malaya Kelantan (1953-1962)
** Malaysia Kelantan (1965-1986 ha 2004)
=== [[Timbroù Kenya|Kenya]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1920-1961). Emerenerezh (1961-1963). Stad dizalc’h abaoe 1963
*Alc’hwez : Kenya (abaoe 1963)
=== [[Timbroù Kenya hag Ouganda|Kenya hag Ouganda]] ===
*Statud : Trevadennoù ar Rouantelezh-Unanet anavezet dindan anv « Afrika ar Reter saoz ».
*Alc’hwez : Kenya and Uganda (1922)
*Pennad kar : [[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika]]
=== [[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika|Kenya Ouganda Tanganyika]] ===
[[File:AM9.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadennoù ar Rouantelezh-Unanet anavezet dindan anv « Afrika ar Reter saoz » .
*Alc’hwez : Kenya-Uganda-Tanganyika (1935-1963)
*Pennad kar : [[Timbroù Afrika ar Reter saoz]]
=== [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Khor Fakkan]] ===
*Statud : Tiriad-suj emirelezh [[Charjah]].
*Alc’hwez (lizherenneg latiin hag arabek) :
** Timbroù Charjah dreistmoullet Khor Fakkan (1965).
** Sharjah & Dependencies Khor Fakkan (1965-1970)
*Pennad kar : [[Timbroù Charjah]]
=== [[Timbroù Kiav-Tchou|Kiav-Tchou]] ===
*Statud : Tiriad eus Sina dindan dalc’h Bro-Alamagn (1898-1914). Aloubadeg Japan (1914-1922). Staget ouzh Sina et 1922.
*Alc’hwez : Kiautschou (1900-1911)
=== [[Timbroù Kilikia|Kilikia]] ===
* Statud : Tiriad [[Turkia]] aloubet gant Bro-C’hall e 1919 ha dindan Bro-C’hall (1919-1921). Staget ouzh Turkia e 1921.
*Alc’hwez :
** Timbroù Turkia dreistmoullet <small>CILICIE</small> pe “Cilicie” pe “T.E.O. CIlicie” (1919).
** Timbroù Turkia dreistmoullet <small>OCCUPATION MILITAIRE FRANCAISE - CILICIE</small> (1920).
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet O.M.F. Cilicie (1920)
=== [[Timbroù Kionga|Kionga]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h Alamagn (1885-1916). Aloubadeg gant Portugal (1916). Staget ouzh [[Mozambik]].
*Alc’hwez : Timbroù Lourenço Marques dreistmoullet <small>KIONGA</small>.
*Pennad kar : [[Timbroù Lourenço Marques]]
=== [[Timbroù Kiprenez|Kiprenez]] ===
[[File:Europa 1962 Cyprus 02.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Ul lodenn eus an impalaeriezh otoman (1863-1880). Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1878-1959). Republik dizalc’h abaoe 1960. Aloubadeg Turkia e 1974 hag embann ‘’Republik Turk Kiprenez’’ e hanternoz an enezenn.
*Alc’hwez :
** Timbroù an Impalaeriezh Otoman (1863-1880)
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet gant CYPRUS (1880-1881)
** Cyprus (1881-1960)
** Timbroù Kiprenez dreistmoullet ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ - KIBRIS CUMHURIYETI (1960)
** ΚΥΠΡΟΣ - KIBRIS - CYPRUS (gregach, turkeg ha saozneg) (abaoe 1960).
*Pennad kar : [[Timbroù Kiprenez an Norzh]]
=== [[Timbroù Kiprenez an Norzh|Kiprenez an Norzh*]] ===
*Statud : Aloubadeg Turkia e Kiprenez e 1974. Stad emren (1973-1983). Republik dizalc’h abaoe 1983, nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Nann ezel [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]].
*Alc’hwez :
** Timbroù dreistmoullet <small>KIBRIS TÜRK FEDERE DEVLETI 13.2.1975 </small>(1975)
** Kibris Türk Federe Devleti Postalari (1975-1983)
** Kuzey Kibris Türk Cumhuriyeti (abaoe 1983)
*Pennad kar : [[Timbroù Kiprenez]]
=== [[Timbroù Kirgizstan|Kirgizstan]] ===
[[File:Stamps of Kyrgyzstan, 2011-41.jpg|dehou|200 px]]
*Statud : Republik ezel eus Unvaniezh Soviedel betek 1992. Stad dizalc’h abaoe 1992.
*Alc’hwez :
** Timbroù Unvaniezh Soviedel СССР (betek 1992)
** Кыргызскан - Kyrgyzstan (abaoe 1992)
=== [[Timbroù Kiribati|Inizi Kiribati]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv « Inizi Gilbert » , unvanet gant an iniz Ellice. Stad dizalc’h (republik) abaoe 1979.
*Alc’hwez : Kiribati (abaoe 1979)
=== [[Timbroù Kishangârh|Kishangârh]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1947.
*Alc’hwez : Kishengarh (1899-1937)
=== [[Timbroù Kochin|Kochin]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Cochin (1892-1897)
** Cochin Anchal (“Postoù Kochin”) (1898-1950)
=== [[Timbroù Kochin-Sina|Kochin-Sina]] ===
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1861-1892). Staget ouzh [[Indez-Sina]] c’hall e 1892. Ul lodenn eus [[Viet Nam]] adalek 1951.
*Alc’hwez : Timbroù trevadennoù gall dreistmoullet gant C. CH. (1886-1888)
*Pennad kar : [[Timbroù Indez-Sina c’hall]]
=== [[Timbroù Kolombia|Kolombia]] ===
[[File:Colombia 1883 Sc123.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1819 (Kolombia vras). Adanvet “Republik Grenada Nevez” (1831-1858) ha Kengevread Grenada (“Confederacion Granada”) etre 1858 ha 1861, ha Stadoù-Unanet [[Kolombia]] (« Estados Unidos de Colombia ») etre 1861 ha 1886. Anvet eo « Republik [[Kolombia]] » bremañ.
*Alc’hwez :
** Confed Granadina (1859-1860)
** Estados Unidos de Nueva Granada (1861)
** E.U. de Colombia (1862-1886)
** Republica de Colombia (1886-1925)
** Correos de Colombia (1925-1937)
** Colombia (abaoe 1937)
*Timbroù Postoù dre-nij :
** Compañia Colombiana de Navigacion Aera (1920
** S.C.A.D.T.A. (1920-1923)
*Burev-post Breizh-Veur e Aspinwall, Cartagena, Panama, Santa Marta ha Sabanilla.
* Burev Bro-C’hall e Santa Marta.
*Pennad kar : [[Timbroù Stadoù-Unanet Kolombia]]
=== [[Timbroù Kolombia|(Stadoù-Unanet) Kolombia]] ===
*Statud : Anvet e voe Kolombia “Stadoù-Unanet Kolombia” etre 1858 ha 1861. Timbroù zo bet embannet gant melestradurezh rannvroioù Kolombia.
*Alc’hwez :
** EE UU de Colombia E.S. de Antioquia (1868-1902)
** Bogota : Correo Urbano de Bogota (1889-1903)
** Bolívar : Correos del Estado Soberano de Bolivar (1863-1885)
** Boyacá : Colombia Boyaca (1900-1904)
** Carthagene (1899-1908)
** Cauca (1878-1882)
** Cucuta (1900)
** Cundinamarca (1870-1904)
** Manizales : Urbanos Manizales (1910)
** Medellin : Provisional Medellin (1889)
** Garzon (1894)
** Rio Hacha (1901)
** Santander : EE UU de Colombia Departamant de Santander (1884-1903)
** Tolima : EE UU de Colombia E.S. del Tolima (1870-1888)
** Tumaco : Republica de Colombia Gobierno Provisional (1901-1912)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Kolombia]] [[Timbroù Panama]]
=== [[Timbroù Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver|Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1866-1871). Proviñs Kevread Kanada abaoe 1871.
*Alc’hwez :
** British Columbia Postage (1860-1869)
** Vancouver Island (1865)
** British Columbia Postage (1868-1871)
=== [[Timbroù Komorez|Komorez]] ===
[[File:Stamp of Grand Comoro - 1897 - Colnect 219672 - Type Groupe.jpeg|dehou|150px]]
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1863-1975). Staget ouzh trevadenn Madagaskar (1911-1950). Tiriad tramor (1958-1975). Stad dizalc’h abaoe 1975 hep enezenn [[Mayotte]].
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall (1859-1892)
** Grande Comore (1897-1912)
** Timbroù Madagaskar (1912-1950)
** Archipel des Comores RF (1950-1975)
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet « État comorien » (1975)
** État comorien (1975-1977)
** République des Comores (1977-1979)
** Timbroù Komorez dreistmoullet « République fédérale islamique des Comores » (1979)
** République fédérale islamique des Comores (lizherennoù latin hag arabek) (1979-2000)
** Union des Comores (abaoe 2000)
*Pennad kar : [[Timbroù Mayotte]] [[Timbroù Madagaskar]]
=== [[Timbroù Kongo Frañs|Kongo Frañs]] ===
[[File:Stamp of Congo, Republic (Brazzaville) - 1971 - Colnect 973572 - Congo stamp No CGC36 and de Gaulle.jpeg|dehou|300px]]
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1888-1958). Anvet Kongo-Grenn (1907-1936). Ezel eus Afrika c’hall ar C’heheder (1936-1958). Stad dizalc’h abaoe 1959.
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet « Congo français » (1891-1892)
** Congo Français (1892-1900)
** Moyen Congo République Française (1907-1922)
** Moyen-Congo Afrique équatoriale française (1907-1933)
** Moyen Congo RF (1933)
** Timbroù Afrika c’hall ar C’heheder (1936-1959)
** République du Congo (1959-1970 hag abaoe 1991)
** République populaire du Congo (1970-1991)
** Congo (1991-1993)
*Pennad kar : [[Timbroù Kongo Grenn]]
=== [[Timbroù Kongo Grenn|Kongo Grenn]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1888-1958). Anvet [[Kongo Frañs]] (1888-1907).
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet “Congo français” (1891-1892)
** Congo Français (1892-1900)
** Moyen Congo République Française (1907-1922)
** Moyen-Congo Afrique équatoriale française (1907-1933)
** Moyen Congo RF (1933)
*Pennad kar [[Timbroù Kongo Frañs]]
=== [[Timbroù Kongo Velgia|Kongo Velgia]] ===
[[File:Stamp of Belgian Congo - 1955 - Colnect 286004 - King Boudewijn first trip to Congo inscribed - Belgisch Congo.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Perc’henniezh prevez ar roue [[Leopold II Belgia|Leopold II]] (1885-1908). Trevadenn Belgia (1908-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960 dindan anv [[Republik Demokratel Kongo]].
*Alc’hwez :
** État indépendant du Congo (1886-1894)
** Congo belge - Belgisch Congo (1909-1960)
*Pennad kar : [[Timbroù Republik Demokratel Kongo]]
=== [[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Republik Demokratel Kongo]] ===
*Statud : Perc’henniezh prevez ar roue [[Leopold II Belgia|Leopold II]] (1885-1908). Trevadenn Velgia (1908-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù Kongo Veljia dreistmoullet gant « Congo » (1960)
** Congo (1960-1961)
** République du Congo (1961-1964)
** République démocratique du Congo (1964-1971)
**Zaïre pe République du Zaïre (1971-1997)
** République démocratique du Congo (abaoe 1998)
=== [[Timbroù Korea|Korea]] ===
* Statud : Rouantelezh (1884-1900) hag impalaeriezh (1900-1905). Bro warezet gant Japan (1905-1910) Staget ouzh Japan (1910-1945). Aloubadeg Unvaniezh Soviedel e hanternoz Korea ha Stadoù-Unanet e su Korea (1946-1948). Rannet ar vro e daou e 1948 : [[Korea an Norzh]] ha [[Korea ar Su]].
*Alc’hwez :
** Arouez Ying-yang (1884)
** Korea (1895-1899)
** Imperial Korean Post (1900-1905)
** Burev Japan e Korea : timrboù Japan dreistmoullet gant lizherennoù japanek (1900)
** Timbroù Japan (1905-1945)
=== [[Timbroù Korea|Norzh Korea]] ===
* Statud : Aloubadeg Unvaniezh Soviedel e hanternoz Korea (1946-1948). Stad dizalc’h abaoe 1948.
*Alc’hwez :
** 표우선조 Lizherenneg [[hangeul]]) (1946)
** 조선우표 Lizherenneg [[hangeul]]) (1948-1977)
** 조선우표 DPRK (lizherenneg latin ha hangeul) (1977-1980)
** 조선우표 DRP Korea (lizherenneg latin ha hangeul) (abaoe 1980)
=== [[Timbroù Korea|Su Korea]] ===
[[File:Anniversary of 20th memorial day of south korea stamp.jpg|dehou|200px]]
* Statud : Tiriad Korea aloubet gant ar Stadoù-Unanet (1946-1948). Stad dizalc’h (republik) abaoe 1948.
*Alc’hwez :
** Timbroù Japan dreistmoullet 조선우표 (1946)
** 조선우표 (1946-1948)
** Korea 대한민국우표 (1948-1966)
** Republic of Korea 대한민국우표 (1948-1966)
** 대한민국 Korea (abaoe 1980)
=== [[Timbroù Kosovo|Kosovo*]] ===
*Statud : Ul lodenn eus [[Serbia]] betek 1999. Melestradurezh ar Broadoù-Unanet (MINUK) (1999-2008). Stad dizalc’h abaoe 2008. Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[A.B.U.]].
*Alc’hwez :
** E saozneg : United Nations Interim Administration Mission in [[Kosovo]]
** En albaneg : Misioni I Perkohshem Administrativ I Kombeve Te Bashkuara Ne Kosove
** E serbeg (lizherenneg latin) Privremena Administrativna Misija Ujedinjenih Nacija Na Kosovo
** Republika e Kosovës / Republic of Kosova / Republika Kosova (abaoe 2008)
=== [[Timbroù Koweït|Koweit]] ===
*Statud : Stad dizalc’h gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1899-1961). Stad dizalc’h abaoe 1961. Aloubadeg Irak
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet <small>[[KOWEIT]]</small> (1923)
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet <small>KUWAIT</small> (1924-1957)
** Kuwait (lizherennoù latin hag arabek) (1958-1962)
** State of Kuwait gant lizherennoù latin hag arabek (abaoe 1962)
=== [[Timbroù Krajina|Krajina*]] ===
* Statud : Tiriad disrannour e [[Slavonia]] savet gant Serbed (1990-1995). Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Nann ezel an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]]. Staget ouzh [[Kroatia]] e 1998.
*Alc’hwez :
**Timbroù Kroatia dreistmoullet CAO КРАЈИНА
** РЕПУБЛИКА СРПСКА КРАЈИНА (1993-1997)
** СРЕМСКО - БАРАЊСКА ОБЛАСТ (1997)
=== [[Timbroù Kreizafrika|Kreizafrika]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall dindan anv [[Oubangi-Chari]] (1903-1958). Ezel eus Afrika c’hall ar C’heheder. Stad dizalc’h dindan anv Kreizafrika abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù Afrika c’hall ar C’heheder (1936-1959)
** République centrafricaine (1959-1977)
** Timbroù dreistmoullet « Empire centrafricain » (1977)
** Empire centrafricain (1978-1979)
** République centrafricaine (abaoe 1979)
*Pennad kar : [[Timbroù Oubangi-Chari]]
=== [[Timbroù Kreizafrika saoz|Kreizafrika Breizh-Veur]] ===
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1889-1907) anavezet dindan anv [[Nyasaland]] e 1907.
*Alc’hwez :
** Timbroù Suafrika dreistmoullet gant B.C.A. (= British Central Africa) (1891-1895)
** British Central Africa (1895-1907)
*Pennad kar : [[Timbroù Nyasaland]]
=== [[Timbroù Kreta|Kreta]] ===
*Statud : Ul lodenn eus an impalaeriezh Otoman (1700-1908). Emrenerezh (1896). Emsavadeg (1905). Melestradurezh Bro-C’hres (1908-1913) ha staget ouzh Gres e 1913.
*Alc’hwez :
** Timbroù an Impalaeriezh Otoman (1863-1898)
** ΚΡΗΤΗ (1900-1907)
** ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΡΗΤΗΣ (1905)
** Timbroù dreistmoullet ΕΛΛΑΣ (1908-1911)
=== [[Timbroù Kreta - Burevioù aostrian|Kreta - Burevioù aostrian]] ===
*Statud : Goude ar brezel etre annezidi [[Kreta]] hag an [[Impalaeriezh Otoman]] e 1897 e teuas Kreta da vezañ emren dindan evezh Stadoù zo en Europa. Burevioù-post a voe savet gant Aostria, Breizh-Veur, Bro-C’hall, Italia ha Rusia e-barzh an tiriadoù dindan o melestradurezh betek 1913, pa voe staget Kreta ouzh [[Gres]].
*Alc’hwez : Burev Aostria e Kanea, Kandia ha Rethymno (1903-1914)
=== [[Timbroù Kreta – Burevioù saoz|Kreta – Burevioù saoz ]] ===
*Statud : Goude ar brezel etre annezidi [[Kreta]] hag an [[Impalaeriezh Otoman]] e 1897 e teuas Kreta da vezañ emren dindan evezh Stadoù zo en Europa. Burevioù-post a voe savet gant Aostria, Breizh-Veur, Bro-C’hall, Italia ha Rusia e-barzh an tiriadoù dindan o melestradurezh betek 1913, pa voe staget Kreta ouzh [[Gres]].
*Alc’hwez : Burev-post Breizh-Veur e [[Heraklion]] : ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (1898-1899)
=== [[Timbroù Kreta - Burevioù gall|Kreta – Burevioù gall]] ===
*Statud : Goude ar brezel etre annezidi [[Kreta]] hag an [[Impalaeriezh Otoman]] e 1897 e teuas Kreta da vezañ emren dindan evezh Stadoù zo en Europa. Burevioù-post a voe savet gant Aostria, Breizh-Veur, Bro-C’hall, Italia ha Rusia e-barzh an tiriadoù dindan o melestradurezh betek 1913, pa voe staget Kreta ouzh [[Gres]].
*Alc’hwez : <small>CRETE</small> (1900-1914)
=== [[Timbroù Kreta – Burevioù italian|Kreta – Burevioù italian]] ===
*Statud : Goude ar brezel etre annezidi [[Kreta]] hag an [[Impalaeriezh Otoman]] e 1897 e teuas Kreta da vezañ emren dindan evezh Stadoù zo en Europa. Burevioù-post a voe savet gant Aostria, Breizh-Veur, Bro-C’hall, Italia ha Rusia e-barzh an tiriadoù dindan o melestradurezh betek 1913, pa voe staget Kreta ouzh [[Gres]].
*Alc’hwez : Burev-post Italia e Kanea : timbroù Italia dreistmoulet gant LA CANEA (1900-1912)
=== [[Timbroù Kreta – Burevioù rusian|Kreta – Burevioù rusian]] ===
*Statud : Goude ar brezel etre annezidi [[Kreta]] hag an [[Impalaeriezh Otoman]] e 1897 e teuas Kreta da vezañ emren dindan evezh Stadoù zo en Europa. Burevioù-post a voe savet gant Aostria, Breizh-Veur, Bro-C’hall, Italia ha Rusia e-barzh an tiriadoù dindan o melestradurezh betek 1913, pa voe staget Kreta ouzh [[Gres]].
*Alc’hwez : Burev-post Rusia e Rethymno : RETYMNO METALIK (1899)
=== [[Timbroù Kroatia|Kroatia]] ===
* Statud : Ul lodenn eus Impalaeriezh Aostria-Hungaria betek 1918. Ul lodenn eus Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1929) adanvet Rouantelezh Yougoslavia (1929-1941). Stad-suj Alamagn (1941-1945). Ul lodenn eus Republik Kevreadel Poblel Yougoslavia (1945-1991). Stad dizalc’h abaoe 1991.
*Alc’hwez :
** Timbroù Aostria (1850-1870)
** Timbroù Hungaria (1870-1918)
** Timbroù Hungaria dreistmoullet HRVATSKA SHS (1918)
** Hrvatska (1918-1919)
** Timbroù Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1929)
** Timbroù Rouantelezh Yougoslavia (1929-1941)
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet Nezavisna Drzava Hrvatska (1941)
** Nezavisna Drzava Hrvatska / N.D. Hrvatska (1941-1945)
** NEZ DRZ HRVATSKA (1945)
** Republika Hrvatska (abaoe 1991)
=== [[Timbroù Kuba|Kuba]] ===
[[File:Indicium-Cuba-1894-4centavos.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn Spagn betek 1901. Aloubadeg Stadoù-Unanet Amerika (1901-1902 ha 1905-1909). Stad dizalc’h (republik) abaoe 1925.
*Alc’hwez :
** Timbroù Antilhez Spagn (1855-1873)
** Ultramar Cuba (1874-1879)
** Cuba 1880 (1880)
** Isla de Cuba (1890-1897)
** Timbroù Stadoù-Unanet dreistmoullet « Cuba » (1898-1902)
** Cuba (1902-1905)
** Republica de Cuba (1910-1939)
** Cuba (abaoe 1952)
*Burev-post Bro-C’hall e La Habana (timbroù Bro-C’hall gant ur siell C58 pe C88).
=== [[Timbroù Kurdistan|Kurdistan]] ===
*Statud : Rannvro emren [[Irak]].
*Alc’hwez : Iraqi Kurdistan Region (abaoe 1992)
== L ==
=== [[Timbroù Sahara ar C'hornôg|La Agüera]] ===
*Statud : Kêriadenn Sahara ar C’hornôg. Trevadenn Spagn bet staget ouzh tiriad Rio de Oro (a-raok 1921) ha Sahara Spagnol (goude 1924).
* Alc’hwez :
** Timbroù Rio de Oro dreistmoullet gant <small>LA AGÜERA</small> (1921)
** Sahara Occidental La Agûera (1923)
=== [[Timbroù Lagos|Lagos]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Staget ouzh trevadenn [[Nigeria ar Su]] e 1906.
*Alc’hwez : Lagos (1874-1905)
=== [[Timbroù Laos|Laos]] ===
[[File:Elephant Laos 2K.jpg|dehou|300px]]
*Statud : Ul lodenn eus trevadenn [[Indez-Sina c’hall]] betek 1946. Stad dizalc’h (rouantelezh) etre 1953 ha 1975. Republik Demokratel Poblek 1975-
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez-Sina (1889-1946)
** Royaume du Laos - Union française (1951-1954)
** Royaume du Laos (e galleg ha yezh lao) (1954-1975)
** République démocratique populaire lao e laotieg (1976)
** République démocratique populaire lao (1976-1982)
** Postes Lao (lizherennoù latin ha laotieg) (abaoe 1982)
** Postoù dispac’hourien hanternoz lao (Pathet Lao) Lizherennoù laotieg (1974)
=== [[Timbroù Las Bela|Las Bela]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[Pakistan]] abaoe 1947.
*Alc’hwez :
** Las Bela State (1897-1898)
** Las Bela (1901)
=== [[Timbroù Latakia| Latakia]] ===
*Statud : Kêr eus Siria fiziet e melestradurezh Bro-C’hall gant Kevredigezh ar Broadoù etre 1920 ha 1922. Staget ouzh Siria (1922-1924). Adanvet Tiriad an Alawited (1930-1937). Staget ouzh Siria e 1937.
*Alc’hwez : Timbroù Siria dreistmoullet <small>LATTAQUIE</small> (1931-1933)
*Pennad kar : [[Timbroù Siria]]
=== [[Timbroù Latvia|Latvia]] ===
*Statud : Ul lodenn eus [[Rusia]] betek 1918. Aloubadeg Alamagn (1916-1918). Stad dizalc’h (1918-1940). Stad sokialour [[Latvia]] en Unvaniezh Soviedel (1940-1941). Aloubadeg Alamagn (1941). Republik ezel eus Unvaniezh Soviedel betek 1991. Republik dizalc’h abaoe 1991.
*Alc’hwez :
** Timbroù Impalaeriezh Rusia (1857-1917)
** Timbroù dreistmoullet Postgebiet Ob. Ost (1917-1919)
** Timbroù dreistmoullet Libau (1919)
** Latvija (1918-1940)
** Latvija P.S.R. (1940-1941)
** Timbroù soviedel dreistmoullet « Latvija 1941.1.VII »
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant <small>KURLAND</small> (1945)
** CCCP Timbroù an Unvaniezh Soviedel (1944-1991)
** Latvija (abaoe 1991)
=== [[Timbroù Lemnos|Lemnos]] ===
*Statud : [[Lemnos|Enez ar Mor Egea]].
*Alc’hwez : Timbroù Gres dreistmoullet e liv du pe ruz gant ΛHMNOΣ (1911)
=== [[Timbroù Lesotho|Lesotho]] ===
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet dindan anv [[Basoutoland]] (1868-1966). Stad dizalc’h abaoe 1966.
*Alc’hwez : [[Lesotho]] (abaoe 1966)
*Pennad kar : [[Timbroù Basoutoland]]
=== [[Timbroù Liban|Liban]] ===
*Statud : Ul lodenn eus an Impalaeriezh otoman betek 1918.E fiziadur Bro-C’hall dindan anv “Grand Liban” gant Kevredigezh ar Broadoù (1920-1943). Republik emren (1926-1943). Aloubadeg ar Rouantelezh-Unanet e 1941. Republik dizalc’h abaoe 1943. Brezel diabarzh (1975-1990)
*Alc’hwez :
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet <small>GRAND LIBAN</small> (1924-1925)
** Grand Liban (1925-1926)
** Timbroù Grand Liban dreistmoullet (e galleg hag en arabeg) « République Libanaise » (1927)
** الجمهورية اللب République libanaise (1930-1945)
** République libanaise pe Liban (1946-1951)
** [[Liban]] (abaoe 1951)
=== [[Timbroù Liberia|Liberia]] ===
[[File:Libéria US Postage 1947 50c.JPG|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1847
*Alc’hwez :
** Republic Liberia (1860-1902)
** [[Liberia]] (abaoe 1903)
=== [[Timbroù Libia|Libia]] ===
[[File:Libyaourcountry.jpg|dehou|150px]]
*Statud : Trevadenn Italia (Cyrenaica ha Tripolitania) (1912-1941). Gant unvaniezh Cyrenaica, Tripolitania ha tiriad Fezan-Ghadames (dindan dalc’h Bro-C’hall) e voe savet. Stad dizalc’h e 1951. Rouantelezh (1951-1969). Republik (abaoe 1969).
*Alc’hwez en arabek ha lizhrennoù latin :
** Timbroù Italia dreistmoullet <small>LIBIA</small> pe “[[Libia]]” (1912-1922)
** Libia Colonie Italiane (1921)
** Poste Italiane Libia (1924-1940)
** Poste Coloniale Italiane (1936)
** Libia (1937-1942)
** Timbroù Cyrnenaica dreistmoullet gant lizherennoù latin hag arabek LIBYA (1952)
** Kingdom of Libya (1952)
** United Kingdom of Libya (1955-1969)
** Lybie pe Lybia (1961-1969)
** L.A.R. (1969-1977)
** Socialist people's libyan arab jamahiriya (1977-1990)
** The great socialist people's libyan arab jamahiriya (1990-2011)
=== [[Timbroù Liechtenstein|Liechtenstein]] ===
*Statud : Stad dizalc’h (priñselezh) abaoe 1866, bet ezel eus ar C'hengevread alaman (1815-1870).
*Alc’hwez :
** Fürstentum Liechtenstein - K. K. Oesterr. Post ((1912-1921)
** Fürstentum [[Liechtenstein]] (abaoe 1920)
=== [[Timbroù Lituania|Lituania]] ===
*Statud : Ul lodenn eus Rusia betek 1918. Aloubadeg Alamagn (1916-1918). Republik dizalc’h (1918-1940). Aloubadeg Alamagn (1941-1945). Republik ezel eus an Unvaniezh Soviedel (1940-1990). Republik dizalc’h abaoe 1990.
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Postgebiet Ob.Ost » (1918)
** Lietuvos (1918)
** Lietuvo Pasto Zelklas (1919)
** Lietuva (1920-1940 hag abaoe 1990)
[[File:Lithuania presidency EU stamp 2013.jpg|dehou|200px]]
** Timbroù alaman dreistmoullet gant <small> OSTLAND </small>
** Timbroù Lituania dreistmoullet gant <small>LTSR 1940 VII 21</small> (1940)
** Timbroù Unvaniezh Soviedel dreistmoullet gant <small>NEPRIKLAUSOMA LIETUVA 1941-VI-23</small> (1941)
** Timbroù Unvaniezh Soviedel dreistmoullet gant <small>VILNIUS</small> (1941)
*Lituania Kreiz – Aloubadeg Polonia (1920-1922)
*Alc’hwez :
** Timbroù Lituania dreistmoullet gant “Srodkowa LITWA Poczta” (1920)
** Srodkowa LITWA pe Poczta Litwy Srodkowej (1921-1922)
*Lituania ar Su :
*Alc’hwez :
** Timbroù Rusia dreistmoullet gant "Lietuva AitBa 50 Statiku rpameu" (1919)
** Timbroù Polonia dreistmoullet gant <small>SAMORZAD WARWIZKI</small>
=== [[Timbroù Slovenia|Bro-Ljubljana]] ===
[[File:StampLjubjainskaPokrajina1945Michel51.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Tiria deus Slovenia, aloubet gant Italia etre 1941 ha 1943, aloubet gant Alamagn etre 1943 ha 1945.
*Alc’hwez :
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant Co. Ci. (= “Commissariato Civile”) (1941)
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant R. Commissariato Civile Territori occupati LUBIANA (1941)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant '''Provinz Ljubljanika Laibach PO Krajina''' (1944)
** Provinz Laibach – Ljublianska Pokkrajina (1945)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Yougoslavia]] [[Timbroù Slovenia]]
=== [[Timbroù Rouantelezh Lombardia-Veneto|Rouantelezh Lombardia-Veneto]] ===
*Statud : Rouantelezh italian bet dindan dalc’h [[Aostria]] (1815-1853). Staget ouzh rouantelezh Italia e 1859 ([[Lombardia]]) ha 1866 ([[Veneto]]).
*Alc’hwez :
** KKpost stempel (1850)
** Timbroù aostrian talvoud-gwerzh e « Soldi » (1858-1864)
=== [[Timbroù Lourenço Marques|Lourenço Marques]] ===
*Statud : Trevadenn Portugal. Staget ouzh trevadenn Mozambik e 1921.
*Alc’hwez :
** Lourenço Marques Portugal (1893)
** Timbroù Mozambik dreistmoullet « L. Marques » (1895-1921)
** Timbroù Afrika portugalek dreistmoullet gant « Republica Lourenço Marques » (1913)
=== [[Timbroù Keoded Dieub Lubeck|Lubeck]] ===
*Statud : Keoded dieub. Ezel eus [[Kengevread Norzh Alamagn]] (1868-1871) hag eus an Impalaeriezh alaman adalek 1871.
*Alc’hwez :
** Lübeck (1859-1862)
** Luebeck (1863-1866)
*Pennad kar : [[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn]]
=== [[Timbroù Luksembourg|Luksembourg]] ===
[[File:DR 1940 Luxemburg MiNr01 B002.jpg|dehou|150px]]
*Statud : Stad dizalc’h (Dugelezh-Veur) abaoe 1839. Aloubadeg Alamagn (1940-1944).
*Alc’hwez :
** G.D. de Luxembourg (1859-1882)
** Grand-duché de Luxembourg pe Luxembourg (abaoe 1891)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Luxemburg » (1940-1941)
== M ==
=== [[Timbroù Madagaskar|Madagaskar]] ===
*Statud : Gwarezva (1895) ha trevadenn Bro-C’hall (896-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet (1889-1891)
** Madagascar (1895)
** Madagascar et dépendances (1896-1902)
** Madagascar RF (1903-1957)
** République malgache (1958-1961)
** Repoblika Malagasy (1961-1976)
** Repoblika Demokratika Malagasy (1976-1993)
** Repoblikan'i Madagasikara (abaoe 1993)
** Timbroù lec’hel : Majunga timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant an dorn (1895)
=== [[Timbroù Madeira|Madeira]] ===
[[File:Madeira 1898 Mi 33 stamp (Fleet of Vasco da Gama on the run).jpg|dehou|200px]]
*Statud : Enezeg emren dindan dalc’h Portugal.
*Alc’hwez :
** Timbroù Portugal dreistmoullet <small>MADEIRA</small> (1868-1925)
** Madeira Portugal (1929 hag abaoe 1980)
=== [[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|Mahra]] ===
*Statud : Sultanelezh gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Staget ouzh Yemen ar Su e 1967.
*Alc’hwez : Mahra State South Arabia (1967-1968)
=== [[Timbroù Makao|Makao]] ===
*Statud : Trevadenn Portugal (1884-1954). Proviñs Portugal (1954-1999). Staget ouzh [[Republik Pobl Sina]] e 1999 gant ur statud emrenerezh.
*Alc’hwez :
** Macau (1884-1887)
** Provincia de Macau (1888)
** Macau Portugal (1893-1898)
** Macau (1898-1953)
** Macau Republica Portuguesa (1953-1987)
** Macau 澳門 Republica Portuguesa (1987-1999)
** Macau China 澳門 (abaoe 1999)
=== [[Timbroù Makedonia an Norzh|Makedonia an Norzh]] ===
[[File:Pepper. Stamp of Macedonia.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Ul lodenn eus Impalaeriezh Otoman betek 1912, eus Rouantelezh Serbia (1912-1915), eus Rouantelezh Bulgaria (1915-1918), eus Rouantelezh Serbed, Kroated ha Solvened (1918-1929), eus Yougoslavia (1929-1941). Aloubadeg Bulgaria hag Albania (1941-1944). Republik Sokialour Makedonia e Republik Yougoslavia (1944-1992). Stad dizalc’h abaoe 1991.
*Alc’hwez :
** Македонија Macedonia (1992)
** Makedonija (1993)
** Македонија (1993-1997)
** Република Македонија pe Republika Makedonija (1998-2019)
** Teiryezhek (makedonieg, albaneg ha saozneg) abaoe 2019 :
** Република Северна Македонија
** Republika e Maqedonisë së Veriut
** Republic of North Macedonia
=== [[Timbroù Malaizia|Malaizia]] ===
*Statud : Kevread Stadoù [[Malaya]] ha Stadoù Sabah, [[Sarawak]] ha Singapour (betek 1965).
*Alc’hwez : Malaysia (abaoe 1963)
*Pennad kar [[Timbroù Malaya]]
=== [[Timbroù Malaka|Malaka]] ===
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1814-1957). Aloubet gant Japan (1942-1945). Ezel eus Kevread Stadoù Malaizia (1946-1957). Unan eus 13 Stad Kevread Malaizia abaoe 1957.
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant skeudenn-aroue ar monarkiezh (kurunenn) (1867)
** Straits Settlements Postage (1867-1935)
** Timbroù Labuan dreistmoullet gant Straits Settlements (1907)
** Straits Settlements Malaya (1936-1941)
** Aloubadeg Japan : lizherennoù Japanek (1943-1945)
** Timbroù dreistmoullet gant B.M.A. (= British Military Administration) (1945)
** Timbroù Malaya
=== [[Timbroù Malawi|Malawi]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv Nyasaland (1908-1964). Ezel eus Kevread Rodezia ha [[Nyasaland]] (1954-1963). Stad dizalc’h abaoe 1964
*Alc’hwez : Malawi (abaoe 1964)
=== [[Timbroù Malaya|Malaya]] ===
[[File:Malaya stamp.png|dehou|200px]]
*Statud : Kevread Stadoù Malezia dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet eus 1957 da 1963 : Perak, Selangor, Nigeri Sembilan ha Pahang etre 1895 ha 1935. Kevread dindan anv “Malaya” (1935-1957). Kevread Stadoù Johor, Kedah, Kelantan, Malacca, Negeri Sembilan, Pahong, Perak, Perlis, Pulau Penang, Selangor ha Trengganu. E 1963 ec’h emezelas Stadoù Sabah, [[Sarawak]] ha [[Singapour]] (betek 1965) dindan anv [[Malaysia]].
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Negri Sembilan]] dreistmoullet gant Federated Malay States (1900)
** Federated Malay States (1901-1934)
** Timbroù Stadoù Malaya (1935-1957)
** Malaya Federation of Malaya (1957-1959)
** Malaya Persekutuan Tanah Melayu (1957-1963)
*Pennad kar [[Timbroù Malaysia]]
=== [[Timbroù Inizi Maldivez|Inizi Maldivez]] ===
[[File:Maldives 1950 06.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1887-1965). Stad dizalc’h abaoe 1965. Republik (1952-1954), sultanelezh (1956-1968) ha republik abaoe 1968.
*Alc’hwez :
** Timbroù Ceylan dreistmoullet gant “Maldives” (1906)
** Maldives (1909)
** Maldive islands (1950-1968)
** Republic of Maldives (1968-1990)
** Maldives e lizherennoù latin ha maldiveg (abaoe 1986)
=== [[Timbroù Mali|Mali]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall dindan anv [[Soudan c’hall]]. Stad dizalc’h e 1959. Kevreadur gant Senegal ha Soudan (1960). Republik.
*Alc’hwez :
** Fédération du Mali (1959-1960)
** République du Mali (abaoe 1960)
*Pennad kar : [[Timbroù Soudan c’hall]]
=== [[Timbroù Inizi Maloù|Inizi Maloù]] ===
[[File:Falkland Islands 1 shilling 1952 stamp Gentoo Penguins.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1840-1983). Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet abaoe 2002. Aloubadeg Arc’hantina Miz Ebrel 1982.
*Alc’hwez : Falkland Islands (abaoe 1878)
=== [[Timbroù Malta|Malta]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (1816-1964). Emrenerezh (1922). Stad dizalc’h abaoe 1964, republik abaoe 1974.
*Alc’hwez : Malta (abaoe 1860)
=== [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Manama]] ===
*Statud : Tiriad-suj emirelezh [[Ajman]].
*Alc’hwez (lizherenneg latin hag arabek) :
** Timbroù Ajman dreistmoullet [[Manama]] (1966-1968).
** Manama Dependency of Ajman (1968-1972)
=== [[Timbroù Manav|Manav]] ===
*Statud : Tiriad-suj Kurunenn Breizh-Veur. Statud emrenerezh.
*Alc’hwez :
** Isle of Man (abaoe 1973)
** Isle of Man Ellan Vannin (1975)
=== [[Timbroù Manchukuo|Manchukuo]] ===
[[File:Stamp of Manchukuo - 1942 - Colnect 365403 - Flag of Manchoukuo.jpeg|thumb|right|200px|Banniel Manchukuo (1942)]]
*Statud : Rannvro eus biz Sina aloubet gant armeoù Japan e 1931. Stad-suj Japan (impalaeriezh) etre 1931 ha 1945. Adstaget ouzh [[Sina]] e 1945]].
*Alc’hwez :
** Timbroù e sinaeg hep meneg eus ar vro (1932-1934)
[[File:Emblem manzhouguo.svg|left|50px]]
** Timbroù e sinaeg gant arouez ar vro (1935-1945)
=== [[Timbroù Sina - Manchouria|Sina – Manchouria]] ===
*Statud : Rannvro eus biz [[Sina]].
*Alc’hwez : Timbroù Sina dreistmoullet gant lizherennoù sinaek (1927-1933)
=== [[Timbroù Maouritania|Maouritania]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1906-1944). Tiriad eus [[Afrika ar C'hornaoueg C'hall]] (1944-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** Mauritanie - RF (1906-1939)
** Mauritanie (1941-1944)
** Timbroù [[Afrika ar C’hornaoueg C’hall]] (1944-1960)
** République islamique de Mauritanie gant al lizherenneg latin hag arabek (abaoe 1960).
=== [[Timbroù Inizi Mariana|Inizi Mariana]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-Spagn betek 1899. Trevadenn Alamagn etre 1899 ha 1914. Aloubadeg Japan (1914). Melestradurezh Japan (1914-1944). Melestradurezh Stadoù-Unanet Amerika abaoe 1944.
*Alc’hwez :
** Timbroù Filipinnez dreistmoullet gant <small>MARIANAS ESPAÑOLAS</small> (1899)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Marianen » (1899)
** Marianen (1900-1916)
=== [[Timbroù Marienwerder|Marienwerder]] ===
*Statud : Kêr eus [[Prusia]] ar Reter dindan dalc’h [[Kevredigezh ar Broadoù]] e 1920. Aozet e voe ur boblvouezhiadeg e 1920. Staget ouzh Alamagn e 1920. Staget ouzh [[Polonia]] e 1945 dindan anv [[Kwidzyn]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant « Commission Interraliée Marienwerder » (1920).
** Commission Interraliée Marienwerder (1920).
** Plébiscite Marienwerder (1920).
=== [[Timbroù Maroko|Maroko]] ===
*Statud : Rouantelezh dizalc’h abaoe 1958, gant unvaniezh tiriadoù dindan dalc’h Spagn ha Bro-C’hall.
*Alc’hwez : Royaume du Maroc (abaoe 1958)
*Postoù lec’hel :
** Embregerezhioù prevez etre kêrioù ar vro (1891-1911)
** Postoù lec’hel (« Postoù cherifian ») : timbroù en arabeg (1912-1913)
*Liamm diavaez : [/https://www.asso-philatelique-montpellier.fr/uploaded/maroc-histoire-postale-final.pdf]
=== [[Timbroù Maroko|Maroko Burevioù-post Stadoù estren]] ===
[[File:Stamp UK Morocco 1907 6p.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Burev-post Alamagn (1899-1911)
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant Marocco ha talvoud-gwerzh (1899-1911)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant Marokko ha talvoud-gwerzh (1911)
*Statud : Burev-post Breizh-Veur (1898-1918)
*Alc’hwez :
** Timbroù Jibraltar dreistmoullet gant “Morocco Agencies” pe “<small>MOROCCO AGENCIES</small>" (1898-1905)
** Timbroù ar Rouantelezh-unanet dreistmoullet gant <small>MOROCCO AGENCIES</small> hag un talvoud-gwerzh e moneiz Spagn e Tiriad an Norzh ha moneiz Frañs e peurrest ar vro (1905-1956).
*Statud : Burev-post Bro-C’hall (1891-1917)
*Alc’hwez :
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant un talvoud-gwerzh e moneiz Spagn (1891-1900 ha 1907-1910)
** Timbroù Bro-C’hall gant “MAROC” (1902-1903)
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant un talvoud-gwerzh en arabeg (1913-1917)
*Statud : Burev-post Spagn (1903-1914)
*Alc’hwez :
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>CORREO ESPAÑOL MARRUECOS </small> (1903-1914)
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>TETOUAN </small> (1908)
Pennad kar : [[Timbroù Maroko spagnol]] [[Timbroù Maroko gall]]
=== [[Timbroù Maroko gall|Maroko gall]] ===
*Statud : Bro warezet gant Bro-C’hall etre 1912 ha 1956. Unvanet gant [[Maroko Spagn]] e 1956 (Rouantelezh Maroko).
*Alc’hwez :
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant <small> PROTECTORAT FRANÇAIS</small> (lizherenneg latin hag arabek (1914-1917)
** Maroc المغرب (e lizherenneg latin hag arabek) (1917-1956)
=== [[Timbroù Maroko spagnol|Maroko spagnol]] ===
[[File:The Spanish protectorate in Morocco 1950 Mi 309 stamp (75th anniversary of the UPU. Mail carrier, 1890).jpg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad gwarezet gant Bro-Spagn e Maroko etre 1912 ha 1956. Unvanet gant trevadenn c’hall Maroko evit sevel Stad dizalc’h Maroko e 1956-1958.
*Alc’hwez :
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>MARRUECOS</small> (1914 ha 1933-1938)
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>PROTECTORADO ESPAÑOL EN MARRUECOS</small> (1915)
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>ZONA DE PROTECTORADO ESPAÑOL EN MARRUECOS</small> (1916-1920)
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>CORREO ESPAÑOL TANGER</small> pe <small> ZONA DE PROTECTORADO ESPAÑOL </small>(1926)
** Zona de Protectorado Español MARRUECOS (1928)
** Timbroù Spagn dreistmoullet gant <small>PROTECTORADO ESPAÑOL </small> pe <small>TANGER</small>(1929)
** MARRUECOS Protectorado Español (1933-1955)
=== [[Timbroù Maroko spagnol|Maroko - Tiriad Hanternoz]] ===
*Statud : Tiriad Maroko dizalc’h, bet dindan dalc’h Spagn betek 1956.
*Alc’hwez : Marruecos (1956-1957)
*Pennad kar : [[Timbroù Maroko]]
=== [[Timbroù Maroko gall|Maroko - Tiriad Su]] ===
*Statud : Tiriad Maroko dizalc’h, bet dindan dalc’h Frañs betek 1956.
*Alc’hwez : Maroc (e lizherenneg latin hag arabek) (1956-1957)
*Pennad kar : [[Timbroù Maroko]]
=== [[Timbroù Inizi Marshall|Inizi Marshall]] ===
*Statud : Trevadenn Alamagn (1885-1914). Aloubadeg ar Rouantelezh-Unanet. Melestradurezh [[Japan]] (1914-1944). Melestradurezh [[Stadoù-Unanet Amerika]] (1944-1984). Stad dizalc’h abaoe 1984.
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet “Marshall-Inseln” (1897-1914)
** Marshall-Inseln (1900-1916)
** Timbroù 1900 dreistmoullet G.R.I. (1914)
** Timbroù Japan (1914-1944)
** Timbroù Stadoù-Unanet Amerika (1944-1984)
** Marshall Islands (abaoe 1984)
=== [[Timbroù Martinik|Martinik]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (betek 1946). Departamant tramor (1946-2015). Emrenerezh abaoe 2015 (“Collectivité territoriale unique de Martinique »).
*Alc’hwez :
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet « Martinique » pe « MQE » (1886-1892)
** Martinique RF (1892-1940 ha 1943-1947)
** Martinique Postes Françaises (1941-1944)
=== [[Timbroù Maskat|Maskat (hag Oman)]] ===
*Statud : Stad dizalc’h gwarezet (sultanelezh). Oman, Dubaï ha Katar a voe unvanet etre 1948 ha 1957. Dizalc’h eo DubaI e 1961, ha Katar e 1971. Anvet “Maskat hag Oman” etre 1966 ha 1970. Sultanelezh [[Oman]] abaoe 1970.
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet (1944-1961)
** Muscat & Oman (1966-1970)
*Pennad kar : [[Timbroù Oman]]
=== [[Timbroù Mayotte|Mayotte]] ===
[[File:Stamp of Mayotte - 1892 - Colnect 229464 - Type Groupe.jpeg|dehou|200px]]
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall (Enezeg Komorez). Tiriad tramor. Departamant ha rannvro tramor (“DROM”) abaoe 2011.
*Alc’hwez :
** Mayotte (1892-1912)
** Timbroù trevadenn Madagaskar (1912-1950)
** Timbroù trevadenn Komorez (1950-1975)
** Timbroù boutin Bro-C’hall dreistmoullet <small>MAYOTTE</small> (1997-1998-1999-2002)
** Mayotte ha République française pe RF (1997-2003)
** [[Mayotte]] ha RF (2004-2012)
=== [[Timbroù Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg|Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg]] ===
*Statud : Rannvroioù [[Mecklenbourg]] ha [[Pomerania]] ar C’hornaoueg dindan melestradurezh an Unvaniezh Soviedel (1945-1949). Staget ouzh Alamagn ar Reter e 1949.
*Alc’hwez :
** Sifroù ha Pfennig (1945-1946)
** Bannad ed (1945-1946)
** Mecklenburg-Vorpommern (1945-1946)
=== [[Timbroù Mecklenbourg|Mecklenbourg-Schwerin]] ===
*Statud : Dugelezh-Veur. Ezel eus Kengevread Norzh Alamagn (1868-1871) hag eus an Impalaeriezh alaman adalek 1871.
*Alc’hwez : Mecklenb. freimarke Schwerin (1856-1864)
*Pennad kar : [[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn]]
=== [[Timbroù Mecklenbourg|Mecklenbourg-Strelitz]] ===
*Statud : Dugelezh-Veur (1803-1918) ezel eus Kengevread Norzh-Alamagn hag eus Impalaeriezh Alamagn. Stad Dieub ezel eus Republik Weimar (1918). Tiriad Bro-Alamagn.
*Alc’hwez : Mecklenb. Strelitz (1864)
*Pennad kar : [[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn]]
=== [[Timbroù Mec’hiko|Mec’hiko]] ===
[[File:Mexico 1879 25c Sc127a unused.jpg|dehou|200px]]
* Statud : Stad dizalc’h abaoe 1810. Republik (1823-1864 hag abaoe 1867). Impalaeriezh (1864-1867).
*Alc’hwez :
** Correos Mexico (1856-1866)
** Imperio Mexicano (1864-1867)
** Mexico (abaoe 1867)
*Stadoù dispac’hour :
** Campeche (1876-1877)
** Chiapas (1867)
** Cuernavaca (1867)
** Guadalajara (1867-1868)
** Chihuahua (1872)
** Cuautla (1867)
** Merida (1916)
** Sinaloa (1929)
** Tlacotalpan (1856)
** Yucatán (1924)
=== [[Timbroù Lituania|Memel]] ===
*Statud : Keoded alaman dindan melestradurezh Bro-C’hall (1920-1923). Aloubadeg [[Lituania]] (1923). Staget ouzh Stad Lituania e 1923.
*Alc’hwez :
** Timbroù alaman dreistmoullet « Memelgebiet » (1920)
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant « Memel » (1920-1922)
** Klaipeda Memel (1923)
=== [[Timbroù Menez Athos|Menez Athos]] ===
*Statud : Kumuniezh emren menec’h Menez Athos.
*Alc’hwez : ΑΓΙΟΝ ΟΡΟϹ ΑΘωС (abaoe 2008)
=== [[Timbroù Mervent Afrika|Mervent Afrika]] ===
[[File:Bartolomeus Dias uitgebeeld op 'n posseël van Suidwes-Afrika.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn Bro-alamagn (1897-1912). Aloubadeg ar Rouantelezh-Unanet (1915). Melestradurezh Suafrika (1915-1990). Stad dizalc’h dindan anv [[Namibia]] (abaoe 1990).
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant « Deutsch-Südwest-Afrika » (1897-1898)
** Deutsch-Sudwestafrika (1900-1912)
** Timbroù Afrika ar Su dreistmoullet gant « South West Africa » pe « Zuid-West Afrika » pe « Zuidwest Afrika » (1923-1924)
** Timbroù Afrika ar Su dreistmoullet gant « South West Africa » pe « Zuid-West Afrika » pe « Zuidwes Afrika » (1926-1927)
** Timbroù Afrika ar Su dreistmoullet gant S.W.A. (1927)
** Timbroù Afrika ar Su dreistmoullet gant « SOUTH AFRICA» pe « SUID AFRICA » (1927-1930)
** South West Africa pe Suidwes Afrika (1923-1967)
** SWA (1927-1990)
=== [[Timbroù Tiriad Meurvor Indez Breizh-Veur|Tiriad Meurvor Indez Breizh-Veur]] ===
*Statud : Trevadenn an Inizi Chagos ha Sechelez dindan dalc’h Breizh-Veur (betek 1976). Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet (inizi Chagos) abaoe 2002.
*Alc’hwez :
** Timbroù Sechelez dreistmoullet B.I.O.T. (1968)
** British Indian Ocean Territory (abaoe 1968)
=== [[Timbroù Mikronezia|Mikronezia]] ===
*Statud : trevadenn Bro-Alamagn (1899-1914). Melestradurezh Japan (1914-1944). Melestradurezh Stadoù-Unanet Amerika (1944-1984). Stad dizalc’h (abaoe 1984).
*Alc’hwez : Federated States of Micronesia pe FSM (abaoe 1984)
=== [[Timbroù Modena|Modena]] ===
*Statud : Stad dizalc’h ([[Dugelezh Modena ha Reggio]]) etre 1452 ha 1859. Staget ouzh Rouantelezh Italia e 1859.
*Alc’hwez :
** Poste Estensi (1852)
** Provincie Modenesi (1859)
=== [[Timbroù Moheli|Moheli]] ===
*Statud : Enezenn warezet gant Bro-C’hall (1886-1912) evel inizi all Enez ar Gomorez. Staget e voe an enezeg ouzh trevadenn [[Madagascar]] (1912-1947). Tiriad tramor (1947-1974). Ul lodenn eus Stad Komorez abaoe 1974.
*Alc’hwez : Mohéli (1906-1912)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Anjoun]], [[Timbroù Mayotte]], [[Timbroù Komorez]]
[[File:Stamp of Moldova - 2010 - Colnect 217216 - Flag of Moldova.jpeg|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Moldova|Moldova]] ===
*Statud : Republik ezel eus an Unvaniezh Soviedel betek 1991. Stad dizalc’h abaoe 1991.
*Alc’hwez :
** Timbroù Unvaniezh Soviedel СССР (betek 1992)
** Posta Moldova (1991)
** Moldova (abaoe 1992)
[[File:II Lajos Monaco hercege.jpg|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Monako|Monako]] ===
*Statud : Priñselezh dizalc’h.
*Alc’hwez :
** Principauté de Monaco (1885-1939)
** Monaco (adalek 1939)
=== [[Timbroù Mongolia|Mongolia]] ===
[[File:Stamp Mongolia 1932 40m.jpg|dehou|200 px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1911.
*Alc’hwez :
** [[Mongolia]] (1926-1945)
** МОНГОЛ ШУУДАН (1945-1958)
** Mongolia - МОНГОЛ ШУУДАН (1958-1997)
** Mongol Post (abaoe 1997)
=== [[Timbroù Sina - Burevioù gall|Mongtseu]] ===
*Statud : Burevioù-post [[Indez-Sina]] (trevadenn c’hall) e [[Sina]] (1900-1922).
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant <small>MONGTZE</small> (1903-1906)
** Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant “Mong-Tseu” (1906)
** Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant <small>MONGTSEU</small> (1908 ha 1919)
*Pennad kar : [[Timbroù Indez-Sina c’hall]]
=== [[Timbroù Montenegro|Montenegro]] ===
* Statud : Ul lodenn eus an Impalaeriezh Otoman (betek 1874). Priñselezh (1874-1910). Rouanetelezh (1910-1918). Aloubadeg Aostria-Hungaria (1917-1918). Gouarnamant en harlu e Bro-C’hall (1916). Ul lodenn eus Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1931) hag eus Rouantelezh Yougoslavia (1931-1939). Aloubadeg Italia (1941-1943) hag Alamagn (1944-1945). Ul lodenn eus Republik Yougoslavia (1945-2003). Kevreet gant Serbia (2003-2006). Stad dizalc’h abaoe 2005.
*Alc’hwez :
** ЦРНА ГОРА pe ПOШТЕ ЦР(НЕ) ГОРЕ (1874-1918)
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant « S.P. du M. Bordeaux 1916 » (1916)
** Timbroù Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1929)
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant MONTENEGRO ЦРНА ГОРА 17-IV-41-XIX (1941)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant ЦРНА ГОРА (1941)
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant « Governatorato del Montenegro » (1941)
** ЦРНА ГОРА (1943)
** Timbroù Yougoslavia (1929-1940 ha 1945-1998)
** Pošta Crne Gore (2003-2006)
** CRNA GORA – MONTENEGRO (abaoe 2005)
*Pennad kar : [[Timbroù Serbia]]
=== [[Timbroù Montserrat|Montserrat]] ===
[[File:1958 stamp showing a map of Montserrat.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Tiriad trevadenn ‘’Inizi an Dizavel’’ (1871-1958) ha [[Kevread Indez Breizh-Veur ar C’hornaoueg]] (1958-1962). Emrenerezh abaoe 1960. Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet abaoe 2002.
*Alc’hwez :
** Timbroù Antigua dreistmoullet gant <small>MONTSERRAT</small> (1876)
** [[Montserrat]] (1880-1958 hag abaoe 1963)
=== [[Timbroù Inizi ar Mor Egea|Inizi ar Mor Egea]] ===
*Statud : Inizi ar Mor Egea aloubet gant Italia etre 1912 ha 1940. Melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet (1945-1946). Aloubadeg Gres (1947). Staget ouzh Gres e 1947.
*Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoullet gant <small>EGEO</small> (1912)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant <small>ISOLE ITALIANE DELL EGEO</small> (1930-1938)
** Isole Italiane dell Egeo (1940)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Calimno pe CALIMNO
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Karki pe KARKI (1912-1916)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant CALCHI (1930)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant CARCHI (1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Caso pe CASO (1912-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant COO (1912-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Leros pe LEROS (1912-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Lipso pe LIPSO (1912-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Nisiros pe NISIROS (1912-1922)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant NISIRO (1930-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Patmos pe PATMOS (1912-1923)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant PATMO (1930-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Piscopi (1912-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant Rodi pe RODI (1919-1923)
** Rodi (1929-1934)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant SCARPANTO (1912-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant SIMI (1912-1932)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant STAMPALIA (1912-1932)
** Timbroù Gres dreistmoullet Σ.Δ.Δ. (1947)
=== [[Timbroù Inizi Mor Ionian|Inizi ar Mor Ionian]] ===
*Statud :Tiriad gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1815-1864). Staget ouz Gres e 1864. Aloubet gant Italia hag Alamag e 1941. Adstaget ouzh Bro-C’hres e 1945.
*Alc’hwez :
** IONIKON KPATOE
** Timbroù Italia dreistmoullet gant ISOLE JONIE (1941)
=== [[Timbroù Inizi Gwalarn ar Mor Habask| Inizi Gwalarn ar Mor Habask]] ===
*Statud : Trevadennoù alaman aloubet gant Aostralia (1915-1922)
*Alc’hwez : Timbroù Aostralia dreistmoullet gant <small>N.W. PACIFIC ISLANDS</small> (1915-1922)
=== [[Timbroù Enez Moris|Enez Moris]] ===
[[File:Mauritius 5c stamp 1950 5c.jpg|dehou|200px]]
*Statud : trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1814-1968). Stad dizalc’h (abaoe 1968).
*Alc’hwez : Mauritius (abaoe 1847)
=== [[Timbroù Morvi|Morvi]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Morvi State (1931-1938)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Mozambik|Mozambik]] ===
*Statud : Trevadenn Portugal (1877-1954). Tiriad tramor Portugal (1954-1975). Stad dizalc’h (abaoe 1975)
*Alc’hwez :
** Moçambique (1877-1954)
** Moçambique Republica portuguesa (1954-1975)
** Moçambique (abaoe 1975)
*Pennad kar : [[Timbroù Postoù prevez Mozambik]]
=== [[Timbroù Postoù prevez Mozambik|Kompagnunezh Mozambik]] ===
*Statud : Embregerezh prevez (1894-1940).
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Mozambik]] dreistmoullet COMPA DE MOCAMBIQUE (1891-1894)
** Companhia de Moçambique (1894-1940)
*Pennad kar : [[Timbroù Mozambik]]
=== [[Timbroù Postoù prevez Mozambik|Kompagnunezh Nyassa]] ===
[[File:Nyassa SW126 - 1923.JPG|dehou|200px]]
*Statud : Embregerezh prevez (1921-1930)
*Alc’hwez :
** Timbroù Mozambik dreistmoullet NYASSA (1898 ha 1925)
** Nyassa Portugal (1901-1921)
** Companhia do Nyassa (1921-1925)
*Pennad kar : [[Timbroù Mozambik]]
=== [[Timbroù Mytilíni|Mytilíni]] ===
*Statud : Kêrbenn enez Lesbos.
*Alc’hwez : Timbroù [[Turkia]] dreistmoullet Ε λ λ η ν ι χ ή Κ α τ ο χ ή Μ ν τ ι λ ή ν η ζ (1912)
(= Mytilíni – Aloubadeg Bro-C’hres)
== N ==
=== [[Timbroù Nabha|Nabha]] ===
[[File:Stamp of Nabha - 1938 - Colnect 616912 - Dak Runner.jpeg|dehou|250 px]]
*Statud : Stad-briñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1947.
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant « Nabha State » (1885-1942)
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant « Nabha » (1942-1945)
=== [[Timbroù Namibia|Namibia]] ===
*Statud : Trevadenn Bro Alamagn (1884-1915). Melestradurezh Suafrika (1915-1990) dindan anv [[Afrika ar Mervent]]. Stad dizalc’h abaoe 1990.
*Alc’hwez :
** [[Namibia]] (abaoe 1990)
*Pennad kar : [[Timbroù Mervent Afrika]]
=== [[Timbroù Nandgam|Nandgam]] ===
*Statud : Stad-briñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1947.
*Alc’hwez :
** Feudatory State Raj Nandgam (1892)
** Lizherennoù hindieg (1893)
** Timbroù dreistmoullet gant M.D.B. (1894)
=== [[Timbroù Natal|Natal]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Dont a reas da vezañ ul lodenn eus [[Unvaniezh Suafrika]] e miz Mae 1910.
*Alc’hwez : [[Natal (Suafrika)|Natal]] (1857-1908)
*Pennad kar : [[Timbroù Suafrika]]
=== [[Timbroù Nauru|Nauru]] ===
*Statud : Trevadenn Alamagn (1888-1914). Aloubadeg Breizh-Veur (1916-1924). Melestradurezh Aostralia. Melestradurezh Japan (1942-1945). Melestradurezh [[Aostralia]] (1945-1968). Republik dizalc’h (abaoe 1968).
*Alc’hwez :
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet « Nauru » (1916-1923)
** Nauru (1924-1947)
** Republic of Nauru (1968-1977)
** [[Nauru]] (abaoe 1977)
=== [[Timbroù Negri Sembilan|Negri Sembilan]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1957). Aloubet gant Japan (1942-1945). Unan eus 13 Stad Kevread [[Malaizia]] abaoe 1957.
*Alc’hwez :
** Timbroù Malacca dreistmoullet « Negri Sembilan » (1891)
** N Sembilan (1896-1899)
** Timbroù dreistmoullet e japaneg (1942)
** Malaya Negri Sembilan (1935-1957)
** Malaysia Negeri Sembilan (1965-1986)
=== [[Timbroù Nepal|Nepal]] ===
[[File:Nepal-1959-Sc120-King Mahendra Opening Parliament.jpg|dehou|250px]]
*Statud : Stad-priñselezh gwarezet gant India. Stad dizalc’h abaoe 1947
*Alc’hwez :
** Lizherennoù nepaleg (1881-1946)
** [[Nepal]] (abaoe 1949)
=== [[Timbroù Nevis|Nevis]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (betek 1980). Emrenerezh (1980-1983). Stad dizalc’h gant enez Saint-Kitts.
*Alc’hwez :
** Nevis (1861-1890)
** Timbroù Saint-Kitts dreistmoullet NEVIS (1980)
** [[Nevis]] (abaoe 1980)
=== [[Timbroù Nicaragua|Nicaragua]] ===
*Statud : Stad dizalc’h (abaoe 1821).
*Alc’hwez : [[Nicaragua]] (abaoe 1862)
*Tiriad Bluefield : timbroù dreistmoullet “Dpto Zelaya” (1904-1906) pe “Bluefield” (1906) pe Costa Atlantica (1907)
* Tiriad Cabo : Timbroù Nicaragua dreistmoullet “Cabo” pe “CÂBO” (1904-1912)
[[File:1896 20c Nicaragua unused YV85-Mi84Y.jpg|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Niger|Niger]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1921-1959). Republik emren (1959-1960). Statd dizalc’h (abaoe 1960).
*Alc’hwez :
** Timbroù Senegal-Uhel dreistmoullet <small>TERRITOIRE DU NIGER</small> (1921-1922)
** Niger Afrique Occidentale Française (1925-1926)
** [[Niger]] (1931-1944)
** République du Niger (abaoe 1959).
=== [[Timbroù Nijeria|Nijeria]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dre unvaniñ broioù gwarezet [[Nijeria ar Su]], [[Nijeria an Norzh]], [[Aod an Niger]] ha [[Lagos]] e 1914. Stad dizalc’h abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** [[Nigeria]] (1914-1960)
** Federation of Nigeria (abaoe 1960)
=== [[Timbroù Niuafo'ou|Niuafo’ou]] ===
[[File:Canoe Mail.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Enezenn [[Tonga]].
*Alc’hwez : [[Niuafo’ou]] (abaoe 1983)
=== [[Timbroù Niue|Niue]] ===
*Statud : Tiriad tramor Zeland Nevez.
*Alc’hwez :
** Timbroù Zeland Nevez dreistmoullet « NIUE » (1902 ha 1918-21) pe NIUE TAHA PENI (1912-16)
** [[Niue]] (abaoe 1920)
=== [[Timbroù Enez Norfolk|Enez Norfolk]] ===
*Statud : Tiriad-suj [[Aostralia]]. Tiriad emren abaoe 1960.
*Alc’hwez : Norfolk Island (abaoe 1947)
[[File:Brevmerke, Jeg vil værge mit land.jpg|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Norvegia|Norvegia]] ===
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1905. Aloubadeg Alamagn (1940-1945).
*Alc’hwez :
** Skoed-ardamez (leon) (1855)
** [[Norge]] (1856-1977)
** Norge pe Noreg (abaoe 1977) pe Noreg Norge (abaoe 1988)
=== [[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn|(Kengevread) Norzh Alamagn]] ===
*Statud : Kengevread Stadoù alaman (1866-1871).
*Alc’hwez : Norddeutscher Postbezirk pe Nord-Deutscher Postbezirk (1868-1870)
=== [[Timbroù Norzh Borneo|Norzh Borneo]] ===
*Statud : Melestradurezh ur gompagnunezh prevez (1883-1893). Bro warerezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1901-1948). Aloubadeg Japan (1943-1945). Melestradurezh Lu Breizh-Veur (1948-1964). Ezel eus Kevread Stadoù Malaizia (abaoe 1964).
*Alc’hwez :
** North Postage Borneo pe North Borneo (1883-1886)
** British North Borneo (1886-1892)
** (The) State of North [[Borneo]] (1894-1895)
** State of North Borneo (lizherennoù latin, sinaek ha malaiziek (1897-1901 ha 1909-1941)
** Timbroù Borneo dreistmoullet <small>BRITISH PROTECTORATE</small> (1901-1912)
** Aloubadeg Japan : lizherennoù Japanek 北ボルネオ (1943-1945)
** Timbroù dreistmoullet gant B.M.A. (= British Military Administration (1945)
** Timbroù dreistmoullet gant tresadenn-arouez ar monarkiezh (1947)
** North Borneo (1948-1963)
=== [[Timbroù Nosy Be|Nosy Be]] ===
*Statud : Enezenn e-kichen [[Madagaskar]], staget ouzh an drevadenn c’hall e 1895.
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet NSB (1889-1890)
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet Nossi-Bé (1893)
** Nossi-bé (1894)
=== [[Timbroù Nowanuggur|Nowanuggur]] ===
*Statud : Stad-briñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1947.
*Alc’hwez :
** Lizherennoù hindieg (1877-1880)
** Skoed-ardamez (1893)
*Pennad kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Nyasaland|Nyasaland]] ===
[[File:Nyasaland 1949 Mi 91 stamp (75th anniversary of the UPU. Hermes over globe).jpg|dehou|250px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1907-1964). Anvet [[Malawi]] abaoe 1964.
*Alc’hwez :
** Nyasaland Protectorate (1908-1934)
** Nyasaland (1934-1953 ha 1963)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Malawi]] [[Timbroù Rodezia ha Nyasaland]]
== O ==
=== [[Timbroù Obock|Obock]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h Bro-C’hall (adalek 1862) staget ouzh trevadenn [[Aod c'hall ar Somalianed]] e 1896.
*Alc’hwez :
** Timbroù Trevadennoù Bro-Frañs dreistmoullet OBOCK (1892).
** OBOCK (1892-1894)
*Pennad kar : [[Timbroù Djibouti]]
=== [[Timbroù Rusia|Odesa – Burev-post Polonia]] ===
*Statud : Porzh eus Rusia.
*Alc’hwez : Timbroù Polonia dreistmoullet gant <small>ODESA</small> (1919)
=== [[Timbroù Tiriadoù gall Okeania| Okeania - Tiriadoù gall]] ===
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1880—1946) dindan anv [[Tahiti]] betek 1903, ha tiriad tramor dindan anv [[Polinezia c’hall]] abaoe 1957.
*Alc’hwez :
** Etablissements de l’Océanie (1892-1930)
** ETABts FRçais D’OCÉANIE RF (1930-1939)
** ETABts FRçais D’OCÉANIE (1940-1942)
** Océanie RF (1942-1945)
** Ets Français de l’Océanie (1956)
*Pennad kar : [[Timbroù Polinezia c’hall]]
=== [[Timbroù Oldenburg|Oldenburg]] ===
*Statud : [[Dugelezh-veur Oldenburg|Dugelezh-veur]]. Ezel eus [[Kengevread Norzh Alamagn]] (1868-1871) hag eus an Impalaeriezh alaman (1871-1918).
*Alc’hwez : Oldenburg (1852-1862)
*Pennad kar : [[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn]]
=== [[Timbroù Oman|Oman]] ===
*Statud : Sultanelezh dizalc’h. Anvet “Oman ha Maskat” betek 1971.
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Maskat]] hag Oman dreistmoullet <small> SULTANATE OF OMAN </small> (1971)
** Sultanate of Oman (abaoe 1971)
*Pennad kar : [[Timbroù Maskat (hag Oman)]]
=== [[Timbroù Bro-Orañje|Bro-Orañje]] ===
*Statud : Stad dieub e Su Afrika (1854-1900). Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv « Trevadenn ar Stêr Orañjez » (1900-1902). Staget ouzh Unvaniezh [[SuAfrika]] e 1902.
*Alc’hwez :
** Oranje Vrij Staat (1868)
** Timbroù Orañje dreistmoullet gant V.R.I. (1900)
** Timbroù [[Kab ar Spi Mat]] dreistmoullet gant "Orange River Colony" (1900)
** Timbroù Orañje dreistmoullet gant E.R.I. (1902)
** Orange River Colony (1903-1905)
=== [[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|(Inizi) Orc'h ar C'hreisteiz]] ===
[[File:1944 FID South Orkneys 6d stamp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad-suj an Inizi Maloù dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (betek 1962). Ul lodenn eus Tiriad Antarktika Breizh-Veur (abaoe 1962).
*Alc’hwez : Timbroù [[Inizi Malou]] dreistmoullet gant <small>SOUTH ORKNEYS DEPENDENCY OF </small>(1944).
*Pennad kar : [[Timbroù Tiriad Antarktika Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Orcha|Orcha]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Orcha Postage (1900-1935)
** Orcha State (1935-1943)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Oubangi-Chari|Oubangi-Chari]] ===
*Statud : Trevadenn c’hall dindan anv [[Kongo Frañs]] (betek 1915), staget ouzh an [[Tchad]] (1915-1922). Lodenn eus [[Afrika ar C’heheder C'hall]] (1936-1959). Dizalc’h dindan anv [[Kreizafrika abaoe]] 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù Kongo Frañs dreistmoullet Oubangui Chari-Tchad (1915-1922)
** Timbroù Kongo Frañs dreistmoullet Oubangui Chari (1922-1931)
** Oubangui-Chari (1930-1931)
*Pennad kar : [[Timbroù Kreizafrika]]
=== [[Timbroù Ouganda|Ouganda]] ===
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1896-1962). Stad dizalc’h abaoe 1962.
*Alc’hwez :
** Postoù lec’hel (1895)
** Uganda (1896)
** Uganda Protectorate (1898)
** Timbroù Afrika ar Reter saoz dreistmoullet UGANDA (1902)
** Timbroù Kenya and Ouganda (1922)
** Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika (1935-1963)
** Uganda (abaoe 1962)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Afrika ar Reter saoz]] [[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika]] [[Timbroù Kenya hag Ouganda]]
=== [[Timbroù Ouzbekistan|Ouzbekistan]] ===
[[File:Uzbekistan stamp №1430.jpg|dehou|400px]]
*Statud : Republik ezel eus Unvaniezh Soviedel betek 1991. Stad dizalc’h abaoe 1991.
*Alc’hwez :
** Timbroù Unvaniezh Soviedel СССР (betek 1992)
** Ўзбекистон - Uzbekistan (1992-1997)
** O’ZBEKISTON (abaoe 1997)
== P ==
=== [[Timbroù Pahang|Pahang]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1957). Aloubet gant Japan (1942-1945). Unan eus 13 Stad Kevread Malaysia abaoe 1957.
*Alc’hwez :
** Timbroù Malacca dreistmoullet gant <small>PAHANG</small> (1890-1891)
** Pahang (1891-1941)
** Timbroù Malacca dreistmoullet e japanaeg (1942)
** Pahang Malaya (1948-1961)
** Malaysia Pahang (1965-2002)
=== [[Timbroù Pakhoi|Pakhoi]] ===
*Statud : Burevioù-post Indez-Sina (trevadenn c’hall) e [[Sina]] (1902-1922). Anvet eo [[Beihai]] bremañ.
*Alc’hwez : Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant <small>PACKHOI</small> (1903-1904) pe <small>PAK-HOI</small> (1906)pe <small>PAKHOI</small> (1908 ha 1919).
[[File:Map of East Pakistan on stamp.jpg|200px|dehou]]
=== [[Timbroù Pakistan|Pakistan]] ===
*Statud : Lodenn eus Indez Breizh-Veur betek 1947. Dominion ar Rouantelezh-Unanet (1947-1955). Republik Islamik dizalc’h abaoe 1955.
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet PAKISTAN (1947)
** Pakistan Postage (1948-1955)
** Pakistan (lizherenneg latin, arabek ha bengaleg) (1955-1972)
** [[Pakistan]] (lizherenneg latin hag arabek) (abaoe 1973)
=== [[Timbroù Palau|Palau]] ===
*Statud : Melestradurezh Alamagn (1899-1914). Melestradurezh [[Japan]] (1914-1944). Melestradurezh Stadoù-Unanet Amerika (1944-1983). Emrenerezh (1979-1994). Stad dizalc’h (abaoe 1994).
*Alc’hwez :
** Timbroù Stadoù-Unanet Amerika (1944-1983)
** Palau pe Republic of [[Palau]] (abaoe 1983)
=== [[Timbroù Palestina|Palestina]] ===
*Statud : Ul lodenn eus an Impalaeriezh Otoman betek 1917. Aloubadeg (1918) ha melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet (1922-1948) ha [[Treuzjordania]] (1948-1949), melestradurezh [[Egipt]] e [[Gaza]] (1948-1967). Stad dizalc’h aloubet gant [[Israel]].
*Alc’hwez :
** E.E.F. (= Egyptian Expeditionnary Forces) (1918)
** Timbroù [[Palestinia]] dreistmoullet <small>PALESTINE</small> فلسطين פַּלֶשְׂתִינָה (1920-1922)
** Palestine (1927-1945)
** Timbroù Egipt dreistmoullet gant فلسطين PALESTINE (1948-1959)
** Timbroù Egipt gant alc’hwez فلسطين Palestine (1960-1967)
** Timbroù Treuzjordania gant alc’hwez فلسطين Palestine (1948-1949)
** The Palestinian Authority السلطة الفلسطينية (abaoe 1994)
** Burev-post Bro-C’hall e [[Jeruzalem]] : « GRATIS JERUSALEM » pe « Affaires Etrangères JERUSALEM Postes Françaises » (1948).
** Burev-post Aostria ha Rusia e [[Jaffa]].
** Burev-post [[Rusia]] e Jeruzalem
** Pennadoù kar : [[Timbroù Reter-nesañ]] [[Timbroù Israel]]
[[File:1930 Panama 20c airmail specimen stamp.jpg|200px|dehou]]
=== [[Timbroù Panama|Panama]] ===
*Statud : Stad [[Kolombia]] betek 1903. Republik dizalc’h abaoe 1903, war-bouez tiriad [[Kanol Panama]] dindan dalc’h Stadoù-Unanet Amerika betek fin 1999.
*Alc’hwez :
** Estados Unidos de Colombia E.S. de Panama (1878)
** Kartenn Panama gant « Colombia » (1892-1903)
** Timbroù Kolombia-Panama dreistmoullet gant <small>REPUBLICA DE PANAMA</small> pe <small>PANAMA</small>(1903-1905)
** Republica de Panama (1905-1955)
** Panama (abaoe 1955)
** Rep. De Panama (1978)
=== [[Timbroù Tiriad Kanol Panama|Tiriad Kanol Panama]] ===
*Statud : Tiriad kanol Panama dindan melestradurezh Stadoù-Unanet Amerika etre 1904 ha 1999. Staget ouzh Panama abaoe 2000.
*Alc’hwez :
** Timbroù Kolombia-Panama dreistmoullet gant <small>CANAL ZONE</small> (1904)
** Timbroù Stadoù-Unanet dreistmoullet gant <small>CANAL ZONE PANAMA</small> (1904 ha 1924-1926)
** Timbroù Panama dreistmoullet gant <small>CANAL ZONE</small> (1904-1924)
**Canal Zone Postage (1928-1962)
**Canal Zone (1962-1978)
** Timbroù Stadoù-Unanet (1979-1999)
=== [[Timbroù Papoua Ginea-Nevez|Papoua Ginea-Nevez]] ===
*Statud : Melestradurezh Aostralia (1952-1972). Stad dizalc’h (abaoe 1972).
*Alc’hwez :
** Papua & New Guinea (1952-1972)
** Papua New Guinea (abaoe 1972)
=== [[Timbroù Paraguay|Paraguay]] ===
[[File:1892 30centavos Paraguay unused Yv36 Mi34.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1811.
*Alc’hwez :
** Republica del Paraguay (1870-1940 ha 1944-1959)
** Gobierno Provisorio del Paraguay (1904)
** Paraguay Correos (1940-1944)
** Correos del Paraguay (1959-1975)
** Paraguay (abaoe 1975)
=== [[Timbroù Parma|Parma]] ===
*Statud : Stad dizalc’h etre 1545 ha 1861. Gouarnamant berrbad e 1859. Staget ouzh Rouantelezh Italia e 1861.
*Alc’hwez :
** Stati Parma (1852)
** Duc. De Parma (1857-1859)
** Stati Parmensi (1859)
*Pennad kar : [[Timbroù Italia]]
=== [[Timbroù Patiala|Patiala]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet « Puttallia State » (1884-1885)
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet « Patiala State » (1892-1939)
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet « Patiala » (1944)
=== [[Timbroù Penang |Penang]] ===
[[File:Stamp of Penang - 1960 - Colnect 708648 - East Coast Railway.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1814-1957). Aloubet gant Japan (1942-1945). Unan eus 13 Stad Kevread [[Malaizia]] abaoe 1957.
*Alc’hwez :
** Malaya Penang (1948-1960)
** Timbroù Malaka dreistmoullet gant <small> DAI NIPPON 2602 PENANG</small>
** Malaysia Pulau Pinang (abaoe 1965)
=== [[Timbroù Penrhyn|Penrhyn]] ===
*Statud : Tiriad-suj Zeland Nevez.
*Alc’hwez :
** Timbroù Zeland Nevez dreistmoullet gant PENRHYN ISLAND (1902-1918)
** [[Penrhyn]] (1920 ha 1927)
** Timbroù [[Inizi Cook]] dreistmoullet gant “Penrhyn Northern” (1973)
** Penrhyn Northern Cook Islands (abaoe 1974)
=== [[Timbroù Perak|Perak]] ===
[[File:Stamp of Perak - 1938 - Colnect 542510 - Sultan Iskandar.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1963). Unan eus an 13 Stad Kevread Malaysia abaoe 1963.
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Malaka]] dreistmoullet gant ul loar, ur sterenn hag al lizherenn P (1878), gant PERAK (1880-1887), PERAK one CENT pe two cents (1883-1891).
** PERAK (1895-1935)
** PERAK MALAYA (1953-1961)
** Malaysia Perak (abaoe 1963)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Stadoù Malaysia]] [[Timbroù Malaysia]]
=== [[Timbroù Perlis|Perlis]] ===
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet etre 1814 ha 1963. Ezel eus Kevread Malaizia e 1963.
*Alc’hwez :
** Malaya Perlis (1948-1949 ha 1953)
** Malaya (lizherennoù latin hag arabek) (1951-1955)
** Malaysia [[Perlis]] (abaoe 1965)
=== [[Timbroù Perou|Perou]] ===
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1821-1824.
*Alc’hwez : [[Perou|Peru]] (abaoe 1866)
=== [[Timbroù Inizi Pitcairn|Inizi Pitcairn]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (betek 1983). Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet.
*Alc’hwez : [[Pitcairn]] islands (abaoe 1940).
=== [[Timbroù Polinezia c’hall|Polinezia c’hall]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall dindan anv « Établissements français d'Océanie » (1880-1946). Tiriad tramor (1946-2004). Strollegezh tramor (Bro Tramor) abaoe 2004
*Alc’hwez : Polynésie française (abaoe 1958)
=== [[Timbroù Polonia|Polonia]] ===
[[File:Poland 50h1919 1st.jpg|dehou|200px]]
*Statud : E-pad an XIXvet kantved e oa tiriad [[Polonia]] dindan dalc’h [[Rusia]], [[Prusia]] (hag Alamagn goude) hag [[Aostria-Hungaria]]. Aloubadeg Alamagn (1915-1918). Republik dizalc’h e 1918. Aloubadeg Alamagn e 1939. Melestradurezh Alamagn (« General Gouvernement ») etre 1940 ha 1945. Republik poblek (1945-1990). Republik abaoe 1990.
*Alc’hwez :
** Timbr Rusia e poloneg ha rusianeg (1860).
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant "Russisch Polen" (1915) pe "Gen. Gouv. Warschau" (1916).
** Timbroù postoù lec’hel [[Varsovia]] dreistmoullet gant « Poczta Polska » (1918)
** Timbroù [[Alamagn]], [[Aostria]] hag [[Aostria-Hungaria]] dreistmoullet gant « Poczta Polska » pe <small>POCZTA POLSKA</small> (1918-1919) mui arouez ar vro (un erer) e 1919.
** Timbroù [[Aostria]] dreistmoullet gant « Rzp.Polska » (1919)
** Poczta Polska (1919-1938)
** Polska (1938)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant "Deutsche Post OSTEN" (1939)
** Timbroù [[Polonia]] dreistmoullet gant « General Gouvernement » mui arouez an Trede Reich (1940).
** GENERALGOUVERNEMENT (1940-1941)
** DEUTSCHES REICH GENERALGOUVERNEMENT (1941-1943)
** GROSSDEUTSCHES REICH GENERALGOUVERNEMENT (1943-1945)
** (Poczta) Polska (1944-1954)
** Polska (abaoe 1954)
*Postoù lec’hel e Varsovia (1915-1916)
*Postoù lec’hel e Lublin Przedborz, Sosnowice ha Zawiercie (1915-1916)
*Gouarnamant en harlu e Londrez : Poczta Polska (1941-1944)
*Arme Polonia en Ouzbekistan : Poczta Polska w ZSSR (1942)
*Arme Polonia e Rusia : timbroù Rusia dreistmoullet gant « Pol. Korp » hag un erer (1918)
=== [[Timbroù Enezeg an Azorez|Ponta Delgada]] ===
*Statud : Kêr war enez Sao Miguel ha kêrbenn enezeg Azorez, dindan dalc’h Portugal.
*Alc’hwez : [[Ponta Delgada]] (1892-1905)
*Pennad kar : [[Timbroù Portugal]]
=== [[Timbroù Gres - Burevioù gall|Port Lagos]] ===
*Statud : Porzh an Impalaeriezh Otoman. Staget ouzh Bro-C’hres e 1914.
*Alc’hwez : Timbroù gall dreistmoullet gant « Port-Lagos » (1893)
=== [[Timbroù Portugal|Portugal]] ===
*Statud : Stad dizalc’h. Rouantelezh betek 1910. Republik abaoe 1910
*Alc’hwez :
** Penn ar rouanez (1853)
** Penn ar roue (1855)
** [[Portugal]] (1863-1912) hag abaoe 1925)
=== [[Timbroù Pounch|Pounch]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Lizherennoù hindieg (1876-1888)
*Pennad kar : [[Timbroù India]] [[Timbroù Indez Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Enez ar Priñs-Edward|(Enez ar) Priñs-Edward]] ===
*Statud : Trevadenn Breizh-Veur (1769-1873). Ezel eus [[Stad kevreadel Kanada]] abaoe 1873.
*Alc’hwez : Prince Edward Island (1861-1872)
*Pennad kar : [[Timbroù Kanada]]
=== [[Timbroù Prusia|Prusia]] ===
*Statud : Rouantelezh. Ezel eus [[Kengevread alaman]] (1815-1866) ha [[Kengevread Norzh Alamagn]] (1867-1871).
*Alc’hwez :
** Freimarke ha poltred [[Frederig Gwilherm IV Prusia|Frederig Gwilherm IV]] (1850-1858)
** Preussen (1861-1867)
=== [[Timbroù Puerto-Rico|Puerto Rico]] ===
*Statud : Trevadenn Spagn betek 1897. Emrenerezh (1897-1898). Melestradurezh ar Stadoù-Unanet (1899-1900). “Stad frank kevredet” gant Stadoù-Unanet Amerika, hep bezañ ezel an [[A.B.U.]].
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Kuba]] dreistmoullet gant an dorn (1873-1876)
** Pto Rico (1877-1879 ha 1898)
** [[Puerto Rico]] (1880-1898)
** Timbroù Stadoù Unanet Amerika dreistmoullet gant PORTO RICO (1899) pe PUERTO RICO (1900)
** Aloubadeg [[Comao]] : Correos Comao (1898)
==Gwelet ivez==
*[[Timbroù hervez ar vro A...H]]
*[[Timbroù hervez ar vro Q...Z]]
[[Rummad:Timbrouriezh]]
mfjmlgl0hxu5zdgm19ejfnkbt0bqad0
Timbroù Alamagn ar Reter
0
175538
2186755
2186749
2026-03-31T12:27:52Z
Tanjee
563
/* Temoù an timbroù */
2186755
wikitext
text/x-wiki
[[File:Stamps of Germany (DDR) 1963, MiNr 0968.jpg|thumb|150px|right|Walter Ulbricht (1963)]]
D’ar 27 a viz Gouere e krogas da vont endro Melestradurezh kreiz alaman ar Servijoù Kehentiñ (''Deutsche Zentralverwaltung für das Nachrichtenwesen'' en alamaneg ) e-barzh an takad aloubadet gant ar Sovieded. Etre ar bloaz 1945 ha 1946 e voe embannet timbroù rannvroel e [[Berlin ar Reter]], [[Mecklenburg-Pomerania ar C'hornaoueg]], [[Thüringen]], [[Saks|Saksonia]] met e 1948 e teuas er-maez timbroù a voe implijet e reter Alamagn, dindan beli arme an [[Unaniezh Soviedel]], warno an alc’hwez <small>DEUTSCHE POST</small>.
C’hwitet o doa dilennidi Kevredidi ar C'hornôg ha re an Unvaniezh Soviedel da lakaat e pleustr ur moneiz unan evit Alamagn a-bezh, ha d’ar 21 a viz Even 1948 e voe savet an [[Deutschmark]] en Alamagn ar C'hornôg, tra ma veze ijinet un ''Deutschmark ar Reter'' d’ar 24 a viz Even. Gant an diviz-se e voe lakaet war-wel disparti etre div lodenn ar vro.
Krouet e voe [[Republik Kevreadel Alamagn]] d'an 23 a viz Mae 1949, hag embannet ez-ofisiel [[Republik Demokratel Alamagn]] ("Alamagn ar Reter") d’'ar 7 a viz Here 1949. Er Stad nevez-se e voe dalc’het anv ar velestradurezh « Deutsche Post » pa teue da vezañ « Deutsche Bundespost » e RKA ha Deusche Bundespost Berlin e [[Berlin ar C’hornôg]]
An timbr kentañ (e 1950) dindan anv '''Deutsche Demokratische Republik''' (berraet e '''DDR''') a oa bet savet war batrom ar re a veze embannet abaoe 1948 evit brudañ Foar [[Leipzig]]. An treuzkas lizhiri dre nij a grogas e 1950 ivez, gant an Unaniezh Soviedel da gentañ ha gant broioù all goude. An draempredoù etre an div Stad alaman a sente ouzh reolennoù [[Unvaniezh Postoù ar Bed]].
Hervez ar c’hatalog [[Katalogoù timbroù|Yvert & Tellier]] ez eus bet embannet war-dro 2 970 timbr-post gant Alamagn ar Reter etre 1950 ha 1990, hep kontañ an timbroù-servij hag an timbroù dre-nij. Ur sammad bras-meurbet eo, pa ouezer e voe embannet nemet 1 300 timbr e-pad an hevelep koulzad gant ar Bundespost, en ur vro poblet muioc’h koulskoude.
[[File:Stamps of Germany (DDR) 1964, MiNr 1070 A.jpg|thumb|180px|left|Deiz-ha-bloaz ar Republik (1964)]]
== Sperrwert ==
Un darn vras eus an timbroù embannet a oa gwerzhet d’ar varc’hadourien en estrenvro evit degas [[teulennoù]]. Daoust ma oant reizh, ne oa ket bet savet an timbroù-se evit bezañ skignet e-touez an dud dre vras. Ijinet e voe produiñ timbroù a veze moullet un niver izel anezho evit uhelaat o zalvoudegezh en un doare artifisiel. Anvet e oant bet ‘’’Sperrwert’’’ (= talvoud e dalc’h). Ar c’hentañ Sperrwert a voe timbr 5 pfennig gant poltred [[Friedrich von Schiller]] e 1955 (Y&T #200). An timbr 25 pfennig eus ar rummad « Kreizennoù-stummañ implijidi ar servij-postoù » (e 1981) a oa unan anezho ivez. Pa voe moullet etre 4.5 milion ha 16 milion a skwerenn eus ar re 5 p., 10 p., 15 p. ha 20 p. ne voe nemet 2 vilion eus an timbr 25 p. (Y&T #2245 ).
== Temoù an timbroù ==
[[File:Stamp of Germany (DDR) 1958 MiNr 672.JPG|thumb|200 px|right|Ar gazetenn ''Rote Fahne'' (1958)]]
[[File:Stamps of Germany (DDR) 1970, 1569.jpg| thumb|200 px|left|25vet deiz-ha-bloaz an dieubidigezh diouzh ar faskouriezh (1970)]]
Gant an niver bras-kenañ a dimbroù embannet e c’heller kompren e voe liesseurt an danvez skeudennaouet war timbroù Alamagn ar Reter e-pad 40 vloaz. Posubl eo renkañ an temoù dre renkadoù :
* Politikerezh : ur renad sokialour e oa hini Republik Demokratel Alaman, savet war dismantroù ar faskouriezh, gant skoazell an Unvaniezh Soviedel. Lidet e veze bep an amzer deiz-ha-bloaz ar Republik, harozed hag harozeded pe brederourien ar sokialouriezh ([[Karl Marx]], [[Lenin]], [[Karl Liebknecht]], [[Ernst Thälmann]]…), politikerezh ar gouarnamant (ar Raktres Pembloaziek, kendalc’h ar Peoc’h…), mignoniezh gant ar broioù sokialour all (Sina, Rusia, Tchekoslovakia, Viet Nam…), mont en dro ar strollad komunour [[Sozialistische Einheitspartei Deutschlands|S.E.D.]] … Poltred ar Prezidanted ([[Wilhelm Pieck ]] ha [[Walter Ulbricht]] a voe dibabet da skeudennaouiñ an timbroù-boutin e 1950 hag e 1961.
* Tudennoù emsav al labourerien : 15 rummad timbroù embannet etre 1974 ha 1990.
* Sevenadur Alamagn : livadurioù mirdi [[Dresden]], tudennoù ([[Alexander von Humboldt]], [[Gerhart Hauptmann]]), gizioù ar vro (1964), savadurioù (1968), kontadennoù hengounel (1970), tourioù-tan (1974)…
* An [[Eil Brezel-bed]] : stourmerien enepfaskour, ar rezistantez c'hall [[Danielle Casanova]], deiz-ha-bloaz dieubidigezh ar c’hampoù-bac’h (1955 ha 1960), savadur-koun Plasenn an Eñvor e [[Treblinka]] (1973)…
* An natur : plantennoù (1974), pesked (1966), evned (1967), jiboez (1968), mein (1969), zoo Leipzig (1978) …
* An egor hag ar c'henlabour war an dachenn-se gant an Unvaniezh Soviedel (1978).
* Timbroù-lidañ a bep seurt : tudennoù istorel ar bed holl ([[Albert Schweitzer]], [[Louis Braille]], e 1975, [[Maksim Gorkiy]] e 1953 hag e 1968), foar Leipzig
[[File:Stamps of Germany (DDR) 1982, MiNr 2737.jpg| thumb|200 px|right|Fleurennoù (1982)]]
== Unvanidigezh Alamagn ==
Gant unvanidigezh Alamagn d'an 3 a viz Here 1990 e voe kendeuzet melestradurezh Alamagn ar Reter hag ar Bundespost. Un timbr gouestlet da 42vet c’hendalc’h Kevread Etrebroadel an Aeronaotik e [[Dresden]] a voe an timbr diwezhañ embannet gant Alamagn ar Reter. Tennet e oa bet dija al lizherennoù DDR (Deutsche Demokratische Republik) abaoe kreiz ar bloaz, erlerc’hiet gant '''Deutsche Post'''. Divoneizet e voe timbroù Alamagn ar Reter d’an 12 a viz Kerzu 1991 d’an diwezhañ.
== Pennadoù kar ==
*[[Timbroù Alamagn - Impalaeriezh]]
*[[Timbroù Alamagn - IIIde Reich]]
*[[Timbroù Alamagn - Republik Weimar]]
*[[Timbroù Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed]]
*[[Timbroù Alamagn ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Alamagn]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Alamagn ar Reter, Timbroù]]
[[Rummad:Timbroù Alamagn|Alamagn ar Reter]]
[[Rummad:Republik Demokratel Alamagn]]
ogfhasoveqs17muttlcabl8daqx9uxj
In absentia
0
177684
2186819
2172812
2026-03-31T19:10:25Z
T42N24T
22826
2186819
wikitext
text/x-wiki
{{Stumm an titl|''in absentia''}}
{{databox}}
Ur prosez pe kondaonadur '''''in absentia''''' ("en ezvezañs") a vez graet eus un doare d'ober en ul lez-varn pa ne vez ket an den tamallet o kemer perzh er ar [[prosez]]. ''In absentia'' a zeu diwar al [[latin]] "a zo ezvezant". Ledan e c'hell bezañ talvoudegezh an droienn hervez al lezennoù hag ar barnerezh.
== Pennadoù kar ==
* ''[[In effigie]]''
[[Rummad:Prosezioù]]
[[Rummad:Gerioù latin]]
3r3srpxs1dpogoecx41p7x7e3omo0ld
Patrom:Degemer/Ha gouzout a raec’h?
10
179164
2186815
2186310
2026-03-31T18:51:07Z
Dishual
612
2186815
wikitext
text/x-wiki
<!--### SKEUDENN ###-->
[[Skeudenn:Across to Malin - geograph.org.uk - 1012876.jpg|thumb|Tour-tan en Inis Trá Tholl.]]
* E-pad an [[Eil Brezel-bed]] e voe savet c'hoarioù [[Monopoly]] enne kartennoù ha nadozioù-mor evit sikour ar [[Prizoniad brezel|brizonidi vrezel]] vreizhveuriat da achap kuit.
* E miz Kerzu 2025, hollad an arc'hant rastellet dre [[arc'hantaouiñ a-stroll]] ha dre ar stumm early access eus ar c'hoari video [[Star Citizen]] en deus tizhet tost da 1 miliard a [[Dollar stadunanat|zollarioù stadunanat]].
* Alexis Le Villain eo a ijinas ar [[Paled (gwispidenn)|paled]], [[Traou Mad]] e [[Pont-Aven]] e 1920.
* [[Edward Woodville, Lord Scales]] lesanvet "ar marc'heg kantreer diwezhañ" a zo marvet e-kerzh [[Emgann Sant-Albin-an-Hiliber (1488)|Emgann Sant-Albin-An-Hiliber]] e 1488.
* An ostilh koshañ d'ober tan, un tamm maen houarnek bet skoet gant kailhastr {{formatnum:400000}} bloaz 'zo, zo bet kavet e [[Menez-Dregan]], e Breizh.
* [[Inis Trá Tholl]] zo un enezenn eus [[Iwerzhon]], e kontelezh Dún na nGall. Al lodenn norshañ eus ar vro eo.
1jotpj84k9oll8g2tlztcch2fbtsppq
2186817
2186815
2026-03-31T18:54:17Z
Dishual
612
2186817
wikitext
text/x-wiki
<!--### SKEUDENN ###-->
[[Skeudenn:Across to Malin - geograph.org.uk - 1012876.jpg|thumb|Tour-tan en Inis Trá Tholl.]]
* E-pad an [[Eil Brezel-bed]] e voe savet c'hoarioù [[Monopoly]] enne kartennoù ha nadozioù-mor evit sikour ar [[Prizoniad brezel|brizonidi vrezel]] vreizhveuriat da achap kuit.
* E miz Kerzu 2025, hollad an arc'hant rastellet dre [[arc'hantaouiñ a-stroll]] ha dre ar stumm early access eus ar c'hoari video [[Star Citizen]] en deus tizhet tost da 1 miliard a [[Dollar stadunanat|zollarioù stadunanat]].
* Alexis Le Villain eo a ijinas ar [[Paled (gwispidenn)|paled]], [[Traou Mad]] e [[Pont-Aven]] e 1920.
* [[Edward Woodville, Lord Scales]] lesanvet "ar marc'heg kantreer diwezhañ" a zo marvet e-kerzh [[Emgann Sant-Albin-an-Hiliber (1488)|Emgann Sant-Albin-An-Hiliber]] e 1488.
* Ne ouier ket anv resis an trede [[pab|pab roman]], [[Anacletus]] a vez graet an aliesañ eus outañ.
* [[Inis Trá Tholl]] zo un enezenn eus [[Iwerzhon]], e kontelezh Dún na nGall. Al lodenn norshañ eus ar vro eo.
68kx8pnjdy6eta3yzflaat026vxd2dw
Kir
0
179416
2186855
2183872
2026-04-01T09:39:26Z
Llydawr
145
2186855
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Ar '''c'hir''' a zo ur [[koktel|c'hoktel]] ofisiel eus an IBA (''International Bartenders Association'' pe Kevredigezh Etrebroadel an Davarnerien) hag un digor-kalon eus [[Bourgogn]] ijinet e deroù an XX{{vet}} kantved. Graet e vez ent-klasel gant likor kastrilhez-du ha [[gwin gwenn]] "Bourgogne aligoté". Anvet e voe diwar anv ar chaloni Félix Kir (kannad-maer [[Dijon]] etre 1945 ha 1968). Astennet eo bet ster ar ger er bed da galz digoroù-kalon graet gant gwin pe diedoù alkoolek all ha likor kastrilhez-du pe likoroù ha sirosoù all.
Krouet e vefe bet ar c'hir gant ur servijer eus ur c'hafedi eus Dijon e 1904, met ne voe anvet "kir" nemet e 1951, en enor d'ar maer.
Doareoù all da aozañ ur banne kir a zo bet ijinet. E Bourgogn eo anavezet ar "communard", kir gant gwin ruz e-lec'h gwin gwenn.
Brudet eo ar c'hir real graet gant [[champagn (gwin)|champagn]], anvet « Téméraire » e Dijon ha « kir Grand Ducal » e [[Luksembourg|Dugelezh Veur Luksembourg]].
An "double K" a zo ur c'hoktel ijinet e 1960 da-geñver an emgav etre ar chaloni Kir ha [[Nikita Khrouchtchev]] (ha ne c'hoarvezas ket a-benn ar fin) : likor kastrilhez-du (2 cl), bourgogn aligoté (4 cl) ha vodka (4 cl).
E Breizh eo bet ijinet "kir Breizh" (gant [[chistr Breizh|chistr]]), kir [[Gwaled]] (gant [[muskadig]]) e Gwinieg Naoned, hag ar c'hir keltiek (gant muskadig ha [[chouchenn]]).
Meur a zoare all zo, hervez al likor frouezh :
* kir mouar : gwin gwenn gant likor mouar gouez
* kir pechez
* kir kerez
* kir sivi
* kir flamboez
* kir lus
* kir Loren : gant likor mirabel...
== Pennadoù kar ==
* [[gwinieg Bourgogn]]
* [[keginerezh Bro-C'hall]]
[[Rummad:Kokteloù]]
[[Rummad:Digor-kalon]]
[[Rummad:Bourgogn]]
[[Rummad:Keginerezh Bro-C'hall]]
iwyixx6g63hqwbpcwciq5oeklhvyzg9
Timbroù Bouchir
0
179417
2186856
2183945
2026-04-01T09:42:28Z
Llydawr
145
2186856
wikitext
text/x-wiki
[[File:1915 stamp of Bushire.jpg|thumb|180px|left|Timbr 1915]]
[[File:TambreBushehr.png|thumb|180px|right|Timbr 1915]]
[[Bouchir]] (pe [[Bushehr]]) zo ur gêr eus mervent [[Iran]], porzh pennañ ha kêr-benn Proviñs Bushehr.
Bazenn vorlu Breizh-Veur e voe Bushehr e dibenn an {{XVIIIvet kantved}}, ha dont a reas da vezañ ur porzh kenwerzh a bouez en {{ XIXvet kantved}}. Aloubet eo bet ur wech kentañ gant ar Rouantelezh-Unanet e 1856 pa oa bet kroget ur brezel etre ar vro-se ha Persia (1856-1857).
Aloubet e voe c’hoazh e deroù ar Brezel-bed kentañ (e miz Eost 1915) da-heul an emsavadeg enep-saoz kaset da benn gant [[Rais-Ali Delvari]].
Padout a reas an aloubadeg eus an 8 a viz Eost betek ar 16 a viz Here 1915, ma echuas gant un emglev gant gouarnamant Persia. Embannet e voe gant ar Saozon daou rummad timbroù persian dreistmoullet gant an enskrivadur '''BUSHIRE Under British Occupation'''.
Rouez kenañ eo an timbroù-mañ, lod a vez marc’hataet miliadoù a zollaroù.
== Pennad kar ==
*[[Timbroù Iran]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Bouchir]]
[[Rummad:Timbroù Iran]]
d245otsgyhagkfw2q1nbich6wtkpty6
Wikipedia:Kumuniezh/An davarn/sizhunvezh 13, bloaz 2026
4
179587
2186843
2186155
2026-04-01T07:16:44Z
Kestenn
14086
/* Patromoù Wikidata nevez krouet */ Respont
2186843
wikitext
text/x-wiki
= 23/03/2026 — 29/03/2026 =
:[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_13,_bloaz_2026&action=edit Skrivañ un dra bennak en drizekvet sizhun eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_12, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_14, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]]
== When local articles don’t exist - could shared content help? ==
Hi everyone, I’m Luca, and I’m part of the team working on Abstract Wikipedia.
[[:m:Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is a [https://abstract.wikipedia.org/ recently launched Wikimedia project] that aims to create community-written, language-independent articles that can be used to generate text in many languages using Wikifunctions.
We’re currently trying to understand how this might interact with existing Wikipedia communities. We’d like to get your thoughts on one specific question:
'''If a topic does not yet have an article in your Wikipedia, would your community be interested in showing text in your language generated from Abstract Wikipedia content? Or would you prefer to continue showing no article until one is written locally?'''
Local communities would remain fully in control. Existing local articles would never be replaced, and contributors could improve the shared content.
If helpful, you can also share whether there are situations where showing shared content would feel appropriate, or situations where it clearly would not.
Thanks for sharing your thoughts! We’re here to listen and learn. You can address us in your own language, if you want. [[Implijer:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[Kaozeadenn Implijer:Sannita (WMF)|kaozeal]]) 23 Meu 2026 da 11:58 (UTC)
:Hello @[[Implijer:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]],
:I have been following this topic from afar for some time. Basically, I think there are two kinds of situations.
:Sometimes an article consisting purely of factual data can help. I could imagine enabling Abstract Wikipedia articles here for molecules, living species, stars. Technical topics that are generally not controversial.
:However, other topics are not that simple. For examples, biographies are presented differently in different cultures, and I suspect that enabling Abstract Wikipedia for biographies could lead to unwanted outcomes. Enabling it for brands, books, films, music, etc. could result in disguised advertisement.
:Another issue is that bringing "abstract" content to the Breton Wikipedia won't happen automatically, someone has to write translation layers for it to work. Who will do it? We already don't have that many editors willing to translate the MediaWiki interface, for example, or more generally, editors interested in technical topics. And machine translation is far from usable. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 23 Meu 2026 da 12:48 (UTC)
::@[[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] Thank you for your opinion. It would be someone who knows Breton that needs to do the work on Wikifunctions and then connect the dots in Abstract Wikipedia. We expect this to be a hurdle that will solve with time. As for the more complex articles, it will be your decision as a community to decide if to show the abstract content or not, and whether to reuse it or not. We expect it to be useful especially in the cases that you named, but also for films: basic data about a movie (who starred in it, when it was released, etc.) could be a viable stub. [[Implijer:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[Kaozeadenn Implijer:Sannita (WMF)|kaozeal]]) 23 Meu 2026 da 14:24 (UTC)
== Troidigezh ==
Demat,
ezhomm am bije sikour da dreiñ: "early access" ha "crowdfunding".
Bennozh!
A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 23 Meu 2026 da 19:41 (UTC)
:Termofis a ginnig ''arc'hantaouiñ a-stroll'' evit ''crowdfunding''. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 23 Meu 2026 da 20:01 (UTC)
::Bennozh! [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 23 Meu 2026 da 20:01 (UTC)
== Pennadoù da ober war o zro ==
Kavet ganin un tammig dre zegouezh…
* [[Sarkofaj]] (titl?)
* [[Teorienn an unifikasion vras]] (titl, ne seblant ket klotañ mat gant ar memes pennad e yezhoù all)
An daou o deus pajennoù kaozeal. M’ho peus alioù… [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 24 Meu 2026 da 14:56 (UTC)
:Ur gemenadenn am eus lezet e [[Kaozeal:Sarkofaj|kaozeadenn ar pennad kentañ]], deoc'h da reiñ ho soñj ivez. Ali e vefen da zilemel an eil pennad, kar ar pennad [[Peurunvanidigezh]] savet gant @[[Implijer:Ch. Rogel|Ch. Rogel]] a seblant heñvel e zanvez met gwelloc'h e vrezhoneg. N'on ket barrek tamm ebet war ar fizik siwazh, n'hallan ket barnañ an danvez. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 24 Meu 2026 da 16:27 (UTC)
== Patromoù Wikidata nevez krouet ==
Salud d’an holl,
Da heul an dilennadegoù e welan kalz kemmoù evit nevesaat maered. Neuze em eus krouet daou batrom:
* [[:Patrom:Penn gouarnamant]] a ziskwel penn gouarnamant ar pennad hervez Wikidata. Evit ur gumun e vo diskwelet ar maer.
* [[:Patrom:Deroù respet penn gouarnamant]] a ziskwel deiziad (pe bloavezh) deroù respet penn ar gouarnamant.
Setu [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Brest&diff=2186153&oldid=2185943 ur skouer]. Evel-just e rank Wikidata bezañ hivizaet evit ma tiskwelo ar patromoù an disoc’hoù mat, evel atav. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 25 Meu 2026 da 16:45 (UTC)
:Ha dalc’hit soñj: evit ar c’humunioù a zo aet d’an eil tro, n’eo ket bet dilennet ar vaered c’hoazh. Na lakait ket anezho war Wikidata, moarvat ne vo ket plijet ar re a ra war-dro eno. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 25 Meu 2026 da 16:47 (UTC)
:Trugarez dit ! [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 1 Ebr 2026 da 07:16 (UTC)
4qpurhbpbh12kne9p7h7q2dnh50f9gt
Wikipedia:Kumuniezh/An davarn/sizhunvezh 14, bloaz 2026
4
179701
2186836
2186519
2026-04-01T04:42:41Z
MediaWiki message delivery
28743
/* Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! */ rann nevez
2186836
wikitext
text/x-wiki
= 30/03/2026 — 05/04/2026 =
:[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_14,_bloaz_2026&action=edit Skrivañ un dra bennak er bevarzekvet sizhun eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_13, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_15, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]]
== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikipedians!
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.
The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.
🧩'''How to participate?'''
Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.
🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.
'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''
If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language.
Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge!
[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 -->
ihyr7bq1padz9gl5mx4zqwuolqbspur
Gergana Peycheva
0
179707
2186825
2186752
2026-03-31T19:32:29Z
Dakbzh
58931
+ Kampionad bedel ''Fonnapl'' - 2023.
2186825
wikitext
text/x-wiki
'''Gergana Peycheva''' ([[bulgareg]]:'''Гергана Пейчева''') a zo bet ganet d'an 30 a viz Gouhere [[2003]] e [[Sofia]] ([[Bulgaria]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] bulgar eo.<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) ha Stummer FIDE eo abaoe 2020, Mestr FIDE (FM) e oa abaoe 2018, Mestrez FIDE (WFM) abaoe 2017, Danvez Mestrez (WCM) abaoe 2014<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2197}} edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Meurzh 2026,{{formatnum:2141}} he renk Elo ''Fonnapl'' ha {{formatnum:2153}} he renk Elo ''Luc'hedenn'' <ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2348}} eo he [[renk Elo]] ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Du 2021.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad europat ar Skolioù (Merc'hed) ====
Trec'h e voe er rummad e-dan unnek vloaz e 2014<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr133994.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&flag=30 European School Chess Championships 2014 Girls under 11]</ref>.
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
Tapout a reas an 33{{vet}} plas e miz Eost 2021 en [[Iasi]] ([[Roumania]])<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
==== Kampionad bulgar ''Fonnapl'' (Maouezi) ====
* Trec'h e voe e 2019<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr482203.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Individual Rapid Chess Championship - Women – 2019]</ref>.
* Trec'h e voe e 2022<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr611378.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Women Individual Rapid Chess Championship 2022]</ref>.
==== Kampionad bedel ''Fonnapl'' (Maouezi) ====
C'hoari a reas e miz Kerzu 2023 e [[Samarkand]] ([[Ouzbekistan]]), tapout a reas an 52{{vet}} plas, 9/17<ref>{{en}}[https://s2.chess-results.com/tnr864425.aspx?lan=20&art=1&rd=17&SNode=S0 2023 FIDE World Rapid & Blitz Championship Blitz Women - Chess Results]</ref>.
==== Kampionad [[Texas]] ar Maouezi ====
Trec'h e voe e miz Meurzh 2023 e [[Brownsville (Texas)|Brownsville]], 5,5/6<ref>{{en}}[https://texaschess.org/fm-gergana-peycheva-wins-texas-womens-championship/ FM Gergana Peycheva Wins Texas Women’s Championship - Texas Chess Association, d'ar 27 a viz Meurzh 2023]</ref>.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Olimpiadoù echedoù ar Re Yaouank e-dan c'hwezek vloaz (kemmesk) ====
C'hoari a reas e skipailh Bulgaria e [[Turkia]] e 2019<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoari a reas div wezh e skipailh Bulgaria.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Daveenn
|-
|Gouhere hag Eost 2022||2||29||{{India}} [[Chennai]]||5,5/10 (+3, =5, -1)||<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr653632.aspx?lan=1&art=20&fed=BUL&flag=30 44th Olympiad Chennai 2022 Women – Chess Results]</ref>{{,}}<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
|-
|Gwengolo 2024|| ||30||{{Hungaria}} [[Budapest]]||4/17 (+2, =4, -1)||<ref>{{en}}[https://www.365chess.com/players/Gergana_Peycheva/?p=1&start=40 He c'hoari e 365 Chess]</ref>.
|-
|}
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Bulgaria.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Bro ha kêr||Disoc'h||Notenn haDaveenn
|-
|Du 2023||3||{{Montenegro}} [[Budva]]||5,5/9 (+4, =3, -2)||He zre'ch war [[Lela Javakhishvili]] ([[Jorjia]]) a roas an trec'h d'he skipailh<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=2611944 Chess Games]</ref>.
|-
|}
{{EloChart|Q2916711}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?page=1&pid=159737 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Gergana_Peycheva He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Peycheva, Gergana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 2003]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù bulgar]]
3t35dbfmbxf0066tmc801bi808h06sy
2186861
2186825
2026-04-01T10:51:34Z
Dakbzh
58931
+ Diagram - diechu.
2186861
wikitext
text/x-wiki
'''Gergana Peycheva''' ([[bulgareg]]:'''Гергана Пейчева''') a zo bet ganet d'an 30 a viz Gouhere [[2003]] e [[Sofia]] ([[Bulgaria]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] bulgar eo.<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) ha Stummer FIDE eo abaoe 2020, Mestr FIDE (FM) e oa abaoe 2018, Mestrez FIDE (WFM) abaoe 2017, Danvez Mestrez (WCM) abaoe 2014<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2197}} edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Meurzh 2026,{{formatnum:2141}} he renk Elo ''Fonnapl'' ha {{formatnum:2153}} he renk Elo ''Luc'hedenn'' <ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2348}} eo he [[renk Elo]] ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Du 2021.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad europat ar Skolioù (Merc'hed) ====
Trec'h e voe er rummad e-dan unnek vloaz e 2014<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr133994.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&flag=30 European School Chess Championships 2014 Girls under 11]</ref>.
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
Tapout a reas an 33{{vet}} plas e miz Eost 2021 en [[Iasi]] ([[Roumania]])<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
==== Kampionad bulgar ''Fonnapl'' (Maouezi) ====
* Trec'h e voe e 2019<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr482203.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Individual Rapid Chess Championship - Women – 2019]</ref>.
* Trec'h e voe e 2022<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr611378.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Women Individual Rapid Chess Championship 2022]</ref>.
==== Kampionad bedel ''Fonnapl'' (Maouezi) ====
C'hoari a reas e miz Kerzu 2023 e [[Samarkand]] ([[Ouzbekistan]]), tapout a reas an 52{{vet}} plas, 9/17<ref>{{en}}[https://s2.chess-results.com/tnr864425.aspx?lan=20&art=1&rd=17&SNode=S0 2023 FIDE World Rapid & Blitz Championship Blitz Women - Chess Results]</ref>.
==== Kampionad [[Texas]] ar Maouezi ====
Trec'h e voe e miz Meurzh 2023 e [[Brownsville (Texas)|Brownsville]], 5,5/6<ref>{{en}}[https://texaschess.org/fm-gergana-peycheva-wins-texas-womens-championship/ FM Gergana Peycheva Wins Texas Women’s Championship - Texas Chess Association, d'ar 27 a viz Meurzh 2023]</ref>.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Olimpiadoù echedoù ar Re Yaouank e-dan c'hwezek vloaz (kemmesk) ====
C'hoari a reas e skipailh Bulgaria e [[Turkia]] e 2019<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoari a reas div wezh e skipailh Bulgaria.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Daveenn
|-
|Gouhere hag Eost 2022||2||29||{{India}} [[Chennai]]||5,5/10 (+3, =5, -1)||<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr653632.aspx?lan=1&art=20&fed=BUL&flag=30 44th Olympiad Chennai 2022 Women – Chess Results]</ref>{{,}}<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
|-
|Gwengolo 2024|| ||30||{{Hungaria}} [[Budapest]]||4/17 (+2, =4, -1)||<ref>{{en}}[https://www.365chess.com/players/Gergana_Peycheva/?p=1&start=40 He c'hoari e 365 Chess]</ref>.
|-
|}
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Bulgaria.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Bro ha kêr||Disoc'h||Notenn haDaveenn
|-
|Du 2023||3||{{Montenegro}} [[Budva]]||5,5/9 (+4, =3, -2)||He zre'ch war [[Lela Javakhishvili]] ([[Jorjia]]) a roas an trec'h d'he skipailh<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=2611944 Chess Games]</ref>.
|-
|}
===== Gergana Peycheva – Lela Javakhishvili d'an 20 a viz Du 2023 =====
{{Diagram echedoù|=
|-tleft
|
|=
8|bd| | |rd| | |kd|=
7| | | | | |pd|=
6|pd| | | | |pl|pd|=
5|pd| | |pd| |ql||pl|=
4| | |pl| |qd||=
3| | | | |pl||=
2| | |rl| |nl|kl|=
1| | | | | | |=
|}}
{{EloChart|Q2916711}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?page=1&pid=159737 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Gergana_Peycheva He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Peycheva, Gergana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 2003]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù bulgar]]
7u7h4nic65tolx47g91a39zdxpge4ws
David Malcolm Lewis
0
179716
2186760
2186735
2026-03-31T13:11:03Z
Dishual
612
2186760
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''David Malcolm Lewis''' [[ Fellow of the British Academy|FBA]], ganet d'ar 7 a viz Even 1928, e [[Londrez]] hag aet da Anaon d'an 12 a viz Gouhere 1994, en [[Oxford]], a oa un istorour ha kelenner Istor arbennikaet war an [[Henamzer]] e [[Skol-veur Oxford]]. Brudet-mat eo bet evit e labour ramzel e div lodenn war an henenskrivadurioù hag Aten hag Attica klasel. Desket mat e oa ha puilh e ouizigezhioù war ar skriturioù kozh hag alies e oa pedet gant skolveuridi all da sikour pe reiñ e ali war al levrioù da vezañ embannet hag a blede gant istor [[Henc'hres]].
== Oberennoù ==
* Sir Arthur Pickard-Cambridge, The Dramatic Festivals of Athens, Eil stumm 1968 (embannet gant [[John Gould (klaselour)|John Gould]])
* Greek Historical Inscriptions, 1969 (gant Russell Meiggs)
* Sparta and Persia, 1977
* [[Inscriptiones Graecae]] I [Attica before 403 B.C.], 3de embannadur, 1981–94
* (embanandur) Cambridge Ancient History, IVre levr, 1988, Vre levr, 1992, VIre lodenn, 1994
* The Jews of Oxford, 1992
* Selected Papers in Greek and Near Eastern History (embanner P. J. Rhodes), 1997
{{DEFAULTSORT:Lewis, David Malcolm}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1928]]
[[Rummad:Marvioù 1994]]
[[Rummad:Tud eus Londrez]]
[[Rummad:Istorourien Bro-Saoz]]
jz5btsef7vz94kfh8ajakzi32tpgfc2
2186816
2186760
2026-03-31T18:54:02Z
T42N24T
22826
+
2186816
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''David Malcolm Lewis''' [[Fellow of the British Academy|FBA]], ganet d'ar 7 a viz Even [[1928]] e [[Londrez]] hag aet da Anaon d'an 12 a viz Gouhere [[1994]] en [[Oxford]], a oa un istorour [[Bro-Saoz|saoz]] hag ur c'helenn war an [[Henamzer]] e [[Skol-veur Oxford]]. Brudet eo dre e labour ramzel a-zivout an enskrivadurioù hen ha klasel en [[Aten]] hag [[Attika]], ''A Selection of Greek Historical Inscriptions: To the End of the Fifth Century B. C.'' ([[1969]]). Kement a varzh a raed a-hed dekvloaziadoù war ledander ha donder e c'houiziegezh ma veze pedet gant gouizieien all da zisplegañ ha da wellaat an darn vrasañ eus al levrioù a veze embannet war dachenn Istor [[Henc'hres]] a-raok ma vefent embannet.
== Buhez ==
E Londrez e voe ganet David Malcolm Lewis d'ar 7 a viz Even 1928. Goude bezañ bet skoliataet er ''City of London School'', ur skol brevez bet staliet eno e [[1442]], e voe studier er skol-veur ''Corpus Christi College'' en Oxford da dapout un aotreegezh. Eno, emezañ, e voe unan eus an dud diwezhañ o vezañ aotreet da labourat hep bezañ rediet da lakaat e anv evit un diplom uheloc'h ; a-stur gant e studi e prientas un doktorelezh dre lizher war an Henamzer e Skol-veur brevez Princeton ([[New Jersey]]). Studiañ a reas ivez en ''Institute for Advanced Study'' e Princeton ivez, er ''British School'' en Aten, hag e ''Christ Church'', ur rann eus Skol-veur Oxford.
Ur gouizieg war Henc'hres e oa David M. Lewis. Gant enskrivadurioù e plede dreist-holl, hogen ken abred ha [[1967]] e tisklêrias e oa arabat lezel studi an enskrivadurioù d'an dud desket warno dija, ret e oa e vefe un doare a-douez reoù all da beurgompren e bed an Henamzer. En em arastiñ reas ouzh skridoù a veze kavet diaes gant e genseurted : kontoù dispignoù ha renabloù teñzorioù azeuldioù, da skouer ; ken don ec'h eas en danvez ma studias ivez teulioù eus ar Reter, evel tablezennoù [[Persepolis]]
Dre ma oa ur [[Yuzev]] anezhañ e voulc'has un eil tachenn da studiañ : Istor ar [[Reter-Kreiz]].
Lorc'h a oa e David Malcolm Lewis goude embannadur e labour war Henc'hres e teir levrenn en eil embannadur ''The Cambridge Ancient History''. Ul levr all, ''Sparta and Persia'', a embannas e [[1977, hag ur studiadenn verroc'h, ''The Jews of Oxford'', e [[1992]]. Ur pennskridaozer e voe ivez evit meur a oberenn embannet gant Skol-veur Oxford war dachenn ar studioù klasel, en o mesk ''The Decrees of the Greek States'', a voe embannet e [[1997]], goude e dremenvan neuze. Kantadoù a skridoù-barn a embannas ivez.
D'an 12 a viz Gouhere e varvas ar gouzieg en Oxford, d'an oad a 66 vloaz. E Wolvercote Cemetery emañ e vez<ref>{{En}} [https://www.findagrave.com/memorial/103776988/david-malcolm-lewis ''Find A Grave'']</ref>.
== Red-micher ==
* 1949-1951 : amzer soudard er ''Royal Army Educational Corps'' (RAEC).
* 1951-1952 ha 1964-1965 : ezel ouzh an ''Institute for Advanced Study'' e Princeton.
* 1952-1954 : studier er ''British School'' en Aten.
* 1954-1955 : enklasker e ''Corpus Christi College'' Oxford.
* 1955-1985 : rener ar studi war an henistor e ''Christ Church'', Oxford.
* 1956-1994 : studier e ''Christ Church''.
* 1956-1985 : prezegenner war enskrivadurioù Henc'hres e Skol-veur Oxford.
* 1985-1994 : kelenner war an henistor e Skol-veur Oxford.
== Oberennoù pennañ ==
;Aozer
* 1968 : ''Sir Arthur Pickard-Cambridge, The Dramatic Festivals of Athens'' – eil embannadur, a-gevret gant ar gouizieg John Gould ([[1927]]-[[2001]]).
* 1969 : ''Greek Historical Inscriptions'' – a-gevret gant an istorour Russell Meiggs ([[1902]]-[[1989]]).
* 1977 : ''Sparta and Persia''.
* 1981-1994 : ''Inscriptiones Graecae''.
* 1992 : ''The Jews of Oxford''.
;Pennskridaozer
* 1988 : ''Cambridge Ancient History'', levrenn IV.
* 1992 : ''Cambridge Ancient History'', levrenn V.
* 1994 : ''Cambridge Ancient History'', levrenn VI.
;Dalif
* ''Selected Papers in Greek and Near Eastern History'', kendastumet gant an istorour Peter John Rhodes ([[1940]]-[[2021]]).
== Liammoù diavaez ==
* {{En}} [http://www.iranicaonline.org/articles/lewis-david-malcolm-1 ''Encyclopedia Iranica'']
== NOtennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Lewis, David Malcolm}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1928]]
[[Rummad:Marvioù 1994]]
[[Rummad:Istorourien Bro-Saoz]]
n1a15xo6iekwq648n3b6qdkncg7v35p
2186821
2186816
2026-03-31T19:14:36Z
Dishual
612
2186821
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''David Malcolm Lewis''' [[Fellow of the British Academy|FBA]], ganet d'ar 7 a viz Even [[1928]] e [[Londrez]] hag aet da Anaon d'an 12 a viz Gouhere [[1994]] en [[Oxford]], a oa un istorour [[Bro-Saoz|saoz]] hag ur c'helenn war an [[Henamzer]] e [[Skol-veur Oxford]]. Brudet eo dre e labour ramzel a-zivout an enskrivadurioù hen ha klasel en [[Aten]] hag [[Attika]], ''A Selection of Greek Historical Inscriptions: To the End of the Fifth Century B. C.'' ([[1969]]). Kement a varzh a raed a-hed dekvloaziadoù war ledander ha donder e c'houiziegezh ma veze pedet gant gouizieien all da zisplegañ ha da wellaat an darn vrasañ eus al levrioù a veze embannet war dachenn Istor [[Henc'hres]] a-raok ma vefent embannet.
== Buhez ==
E Londrez e voe ganet David Malcolm Lewis d'ar 7 a viz Even 1928. Goude bezañ bet skoliataet er ''City of London School'', ur skol brevez bet staliet eno e [[1442]], e voe studier er skol-veur ''Corpus Christi College'' en Oxford da dapout un aotreegezh. Eno, emezañ, e voe unan eus an dud diwezhañ o vezañ aotreet da labourat hep bezañ rediet da lakaat e anv evit un diplom uheloc'h ; a-stur gant e studi e prientas un doktorelezh dre lizher war an Henamzer e Skol-veur brevez Princeton ([[New Jersey]]). Studiañ a reas ivez en ''Institute for Advanced Study'' e Princeton ivez, er ''British School'' en Aten, hag e ''Christ Church'', ur rann eus Skol-veur Oxford.
Ur gouizieg war Henc'hres e oa David M. Lewis. Gant enskrivadurioù e plede dreist-holl, hogen ken abred ha [[1967]] e tisklêrias e oa arabat lezel studi an enskrivadurioù d'an dud desket warno dija, ret e oa e vefe un doare a-douez reoù all da beurgompren e bed an Henamzer. En em arastiñ reas ouzh skridoù a veze kavet diaes gant e genseurted : kontoù dispignoù ha renabloù teñzorioù azeuldioù, da skouer ; ken don ec'h eas en danvez ma studias ivez teulioù eus ar Reter, evel tablezennoù [[Persepolis]]
Dre ma oa ur [[Yuzev]] anezhañ e voulc'has un eil tachenn da studiañ : Istor ar [[Reter-Kreiz]].
Lorc'h a oa e David Malcolm Lewis goude embannadur e labour war Henc'hres e teir levrenn en eil embannadur ''The Cambridge Ancient History''. Ul levr all, ''Sparta and Persia'', a embannas e [[1977, hag ur studiadenn verroc'h, ''The Jews of Oxford'', e [[1992]]. Ur pennskridaozer e voe ivez evit meur a oberenn embannet gant Skol-veur Oxford war dachenn ar studioù klasel, en o mesk ''The Decrees of the Greek States'', a voe embannet e [[1997]], goude e dremenvan neuze. Kantadoù a skridoù-barn a embannas ivez.
D'an 12 a viz Gouhere e varvas ar gouzieg en Oxford, d'an oad a 66 vloaz. E Wolvercote Cemetery emañ e vez<ref>{{En}} [https://www.findagrave.com/memorial/103776988/david-malcolm-lewis ''Find A Grave'']</ref>.
== Red-micher ==
* 1949-1951 : amzer soudard er ''Royal Army Educational Corps'' (RAEC).
* 1951-1952 ha 1964-1965 : ezel ouzh an ''Institute for Advanced Study'' e Princeton.
* 1952-1954 : studier er ''British School'' en Aten.
* 1954-1955 : enklasker e ''Corpus Christi College'' Oxford.
* 1955-1985 : rener ar studi war an henistor e ''Christ Church'', Oxford.
* 1956-1994 : studier e ''Christ Church''.
* 1956-1985 : prezegenner war enskrivadurioù Henc'hres e Skol-veur Oxford.
* 1985-1994 : kelenner war an henistor e Skol-veur Oxford.
== Oberennoù pennañ ==
;Aozer
* 1968 : ''Sir Arthur Pickard-Cambridge, The Dramatic Festivals of Athens'' – eil embannadur, a-gevret gant ar gouizieg John Gould ([[1927]]-[[2001]]).
* 1969 : ''Greek Historical Inscriptions'' – a-gevret gant an istorour Russell Meiggs ([[1902]]-[[1989]]).
* 1977 : ''Sparta and Persia''.
* 1981-1994 : ''Inscriptiones Graecae''.
* 1992 : ''The Jews of Oxford''.
;Pennskridaozer
* 1988 : ''Cambridge Ancient History'', levrenn IV.
* 1992 : ''Cambridge Ancient History'', levrenn V.
* 1994 : ''Cambridge Ancient History'', levrenn VI.
;Dalif
* ''Selected Papers in Greek and Near Eastern History'', kendastumet gant an istorour Peter John Rhodes ([[1940]]-[[2021]]).
== Liammoù diavaez ==
* {{En}} [http://www.iranicaonline.org/articles/lewis-david-malcolm-1 ''Encyclopedia Iranica'']
== NOtennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Lewis, David Malcolm}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1928]]
[[Rummad:Marvioù 1994]]
[[Rummad:Istorourien Bro-Saoz]]
[[Rummad:Yuzevien Bro-Saoz]]
[[Rummad:Fellows of the British Academy]]
bkmgrszh73ojde07nte80sg3kcq43ri
Band of Brothers (ministirad)
0
179718
2186753
2186741
2026-03-31T12:04:35Z
Kestenn
14086
rann 1
2186753
wikitext
text/x-wiki
{{Pennad zo|Band of Brothers}}
{{Stumm an titl|''Band of Brothers'' (ministirad)}}
'''''Band of Brothers''''' zo ur ministirad skinwel brezel stadunanat, ennañ dek rann, skignet adalek 2001. Savet eo bet gant [[Tom Hanks]] ha [[Steven Spielberg]] diwar al [[Band of Brothers (levr)|levr heñvelanvet]] bet skrivet gant an istorour stadunanat [[Stephen E. Ambrose]].
Heuliañ a ra hentad harzlammerien an Easy Company, ur gompagnunezh eus ar 506{{vet}} Rejimant Troadegiezh Harzlammet eus [[101st Airborne Division|101{{vet}} Rannarme Harzlammerien]] Stadoù-Unanet Amerika, eus o mare pleustriñ e [[Camp Toccoa]] ([[Georgia]]) e 1942, betek dibenn an [[Eil Brezel-bed]], e [[Berchtesgaden]].
== Pennaktoured ==
* [[Damian Lewis]] : ar major [[Richard D. Winters]]
* [[Ron Livingston]] : ar c'habiten [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
* [[Scott Grimes]] : ar serjant [[Donald Malarkey]]
* [[Donnie Wahlberg]] : an isletanant [[Carwood Lipton]]
* [[Neal McDonough]] : al letanant [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
* [[Frank John Hughes]] : ar pennserjant [[William Guarnere|William « Wild Bill » Guarnere]]
* [[Shane Taylor]] : ar c'haporal [[Eugene Roe|Eugene « Doc » Roe]]
* [[Rick Gomez]] : ar serjant [[George Luz]]
* [[Dexter Fletcher]] : ar pennserjant John Martin
* [[Ross McCall]] : ar c'haporal [[Joseph Liebgott]]
* [[Michael Cudlitz]] : ar serjant Denver « Bull » Randleman
* [[James Madio]] : ar serjant Frank Perconte
* [[Rick Warden]] : an isletanant Harry Welsh
* [[Eion Bailey]] : ar soudard [[David Kenyon Webster]]
* [[Kirk Acevedo]] : ar pennserjant Joseph Toye
* [[Matthew Leitch]] : ar serjant Floyd « Tab » Talbert
* [[Richard Speight Jr.]] : ar serjant Warren « Skip » Muck
* [[Matthew Settle]] : ar c'habiten [[Ronald Speirs]]
<gallery perrow="6" mode="packed" caption="Luc'hskeudennoù ar pennaktoured">
Restr:Damian Lewis Berlin 2015.jpg|[[Damian Lewis]] e roll [[Richard D. Winters]]
Restr:RonLivingstonMay10.jpg|[[Ron Livingston]] e roll [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
Restr:Scott Grimes by Gage Skidmore 2.jpg|[[Scott Grimes]] e roll [[Donald Malarkey]]
Restr:Donnie Wahlberg 2010.jpg|[[Donnie Wahlberg]] e roll [[Carwood Lipton]]
Restr:Neal McDonough 2015 (2).jpg|alt=Neal McDonough e roll Lynn « Buck » Compton|[[Neal McDonough]] e roll [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
Restr:Rick Gomez.jpg|[[Rick Gomez]] e roll [[George Luz]]
Restr:Dexter Fletcher.jpg|[[Dexter Fletcher]] e roll John Martin
Restr:Michael Cudlitz 2016 (cropped).jpg|alt=Michael Cudlitz e roll Denver « Bull » Randleman|[[Michael Cudlitz]] e roll Denver « Bull » Randleman
Restr:Eion Bailey in 2008 (BW Headshot).jpg|[[Eion Bailey]] e roll [[David Kenyon Webster]]
Restr:Kirk acevedo 2018 MCCC.jpg|[[Kirk Acevedo]] e roll Joseph Toye
Restr:Richard Speight Jr. by Gage Skidmore 2016 (cropped).jpg|[[Richard Speight Jr.]] e roll Warren « Skip » Muck
Restr:Matthew Settle cropped.jpg|[[Matthew Settle]] e roll [[Ronald Speirs]]
</gallery>
== Rannoù ==
=== Rann 1 : ''Currahee'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[Tom Hanks]] hag [[Erik Jendreson]]
* sevener : [[Phil Alden Robinson]]
Paotred yaouank eus a bep lec’h er Stadoù-Unanet zo bodet e [[Camp Toccoa]], e-kichen ar [[menez Currahee]], e [[Georgia]]. Youlat int bet evit rollañ e eil batailhon ar [[506vet rejimant troadegiezh harzlammet]]. En o zouez, danvez soudarded ar gompagnunezh E (« Easy Company ») a skoulm darempredoù kreñv abalamour da bleustradegoù taer ha da reolennoù strizh o c’homandant, [[Herbert Sobel]]. Kaset e vezont da [[Bro-Saoz|vro-Saoz]] e miz Gwengolo 1943. Sobel a ziskouez bezañ dizampart evit ren soudarded er pleustradegoù war an dachenn. [[Richard Winters]], unan eus is-letananted ar gompagnunezh, a aoz ur mutinerezh asambles gant is-ofiserien all, gant ar riskl da vezañ kaset dirak ul lez-varn ha fuzuilhet. Dont a reont a-benn memestra, hag ar c'horonal Sink, penn ar rejimant, a gas Sobel d’ar Stadoù-Unanet en-dro evit gourdoniñ medisined en ur skol harzlammerien. Fiziet eo renerezh ar gompagnunezh el letanant Thomas Meehan. E dibenn ar rann e c’haller gwelet ar soudarded o prientiñ an [[Oberiadur-brezel Overlord|Oberiadur Overlord]], e deizioù kentañ miz Even 1944.
== Degemer ==
== Levrlennadur ==
* {{fr}} Stephen E. Ambrose, ''Band of Brothers'', Touchstone, 1992, 336 p. (embannadur kentañ), ISBN 978-0743224543. Troet eo bet e meur yezh dibaoe, galleg en o zouez.
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0185906/ Fichenn IMDB]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Stiradoù skinwel 2001]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel brezel]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel SUA]]
n7bpjrv1t0zy645a9ln967rfehtiug6
2186754
2186753
2026-03-31T12:26:11Z
Kestenn
14086
Rann 2
2186754
wikitext
text/x-wiki
{{Pennad zo|Band of Brothers}}
{{Stumm an titl|''Band of Brothers'' (ministirad)}}
'''''Band of Brothers''''' zo ur ministirad skinwel brezel stadunanat, ennañ dek rann, skignet adalek 2001. Savet eo bet gant [[Tom Hanks]] ha [[Steven Spielberg]] diwar al [[Band of Brothers (levr)|levr heñvelanvet]] bet skrivet gant an istorour stadunanat [[Stephen E. Ambrose]].
Heuliañ a ra hentad harzlammerien an Easy Company, ur gompagnunezh eus ar 506{{vet}} Rejimant Troadegiezh Harzlammet eus [[101st Airborne Division|101{{vet}} Rannarme Harzlammerien]] Stadoù-Unanet Amerika, eus o mare pleustriñ e [[Camp Toccoa]] ([[Georgia]]) e 1942, betek dibenn an [[Eil Brezel-bed]], e [[Berchtesgaden]].
== Pennaktoured ==
* [[Damian Lewis]] : ar major [[Richard D. Winters]]
* [[Ron Livingston]] : ar c'habiten [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
* [[Scott Grimes]] : ar serjant [[Donald Malarkey]]
* [[Donnie Wahlberg]] : an isletanant [[Carwood Lipton]]
* [[Neal McDonough]] : al letanant [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
* [[Frank John Hughes]] : ar pennserjant [[William Guarnere|William « Wild Bill » Guarnere]]
* [[Shane Taylor]] : ar c'haporal [[Eugene Roe|Eugene « Doc » Roe]]
* [[Rick Gomez]] : ar serjant [[George Luz]]
* [[Dexter Fletcher]] : ar pennserjant John Martin
* [[Ross McCall]] : ar c'haporal [[Joseph Liebgott]]
* [[Michael Cudlitz]] : ar serjant Denver « Bull » Randleman
* [[James Madio]] : ar serjant Frank Perconte
* [[Rick Warden]] : an isletanant Harry Welsh
* [[Eion Bailey]] : ar soudard [[David Kenyon Webster]]
* [[Kirk Acevedo]] : ar pennserjant Joseph Toye
* [[Matthew Leitch]] : ar serjant Floyd « Tab » Talbert
* [[Richard Speight Jr.]] : ar serjant Warren « Skip » Muck
* [[Matthew Settle]] : ar c'habiten [[Ronald Speirs]]
<gallery perrow="6" mode="packed" caption="Luc'hskeudennoù ar pennaktoured">
Restr:Damian Lewis Berlin 2015.jpg|[[Damian Lewis]] e roll [[Richard D. Winters]]
Restr:RonLivingstonMay10.jpg|[[Ron Livingston]] e roll [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
Restr:Scott Grimes by Gage Skidmore 2.jpg|[[Scott Grimes]] e roll [[Donald Malarkey]]
Restr:Donnie Wahlberg 2010.jpg|[[Donnie Wahlberg]] e roll [[Carwood Lipton]]
Restr:Neal McDonough 2015 (2).jpg|alt=Neal McDonough e roll Lynn « Buck » Compton|[[Neal McDonough]] e roll [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
Restr:Rick Gomez.jpg|[[Rick Gomez]] e roll [[George Luz]]
Restr:Dexter Fletcher.jpg|[[Dexter Fletcher]] e roll John Martin
Restr:Michael Cudlitz 2016 (cropped).jpg|alt=Michael Cudlitz e roll Denver « Bull » Randleman|[[Michael Cudlitz]] e roll Denver « Bull » Randleman
Restr:Eion Bailey in 2008 (BW Headshot).jpg|[[Eion Bailey]] e roll [[David Kenyon Webster]]
Restr:Kirk acevedo 2018 MCCC.jpg|[[Kirk Acevedo]] e roll Joseph Toye
Restr:Richard Speight Jr. by Gage Skidmore 2016 (cropped).jpg|[[Richard Speight Jr.]] e roll Warren « Skip » Muck
Restr:Matthew Settle cropped.jpg|[[Matthew Settle]] e roll [[Ronald Speirs]]
</gallery>
== Rannoù ==
[[Restr:Richard Winters.jpeg|thumb|227x227px|Richard Winters da vare e amzer-bleustriñ e Camp Toccoa (1942).]]
=== Rann 1 : ''Currahee'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[Tom Hanks]] hag [[Erik Jendreson]]
* sevener : [[Phil Alden Robinson]]
Paotred yaouank eus a bep lec’h er Stadoù-Unanet zo bodet e [[Camp Toccoa]], e-kichen ar [[menez Currahee]], e [[Georgia]]. Youlat int bet evit rollañ e eil batailhon ar [[506vet rejimant troadegiezh harzlammet]]. En o zouez, danvez soudarded ar gompagnunezh E (« Easy Company ») a skoulm darempredoù kreñv abalamour da bleustradegoù taer ha da reolennoù strizh o c’homandant, [[Herbert Sobel]]. Kaset e vezont da [[Bro-Saoz|vro-Saoz]] e miz Gwengolo 1943. Sobel a ziskouez bezañ dizampart evit ren soudarded er pleustradegoù war an dachenn. [[Richard Winters]], unan eus is-letananted ar gompagnunezh, a aoz ur mutinerezh asambles gant is-ofiserien all, gant ar riskl da vezañ kaset dirak ul lez-varn ha fuzuilhet. Dont a reont a-benn memestra, hag ar c'horonal Sink, penn ar rejimant, a gas Sobel d’ar Stadoù-Unanet en-dro evit gourdoniñ medisined en ur skol harzlammerien. Fiziet eo renerezh ar gompagnunezh el letanant Thomas Meehan. E dibenn ar rann e c’haller gwelet ar soudarded o prientiñ an [[Oberiadur-brezel Overlord|Oberiadur Overlord]], e deizioù kentañ miz Even 1944.
=== Rann 2 : ''Day of Days'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[John Orloff]]
* sevener : [[Richard Loncraine]]
[[Restr:Brecourt Manor.JPG|thumb|200x200px|Lec'hienn argadenn maner Brécourt d'ar 6 a viz Even 1944 (2010)]]
A-raok tarzh an deiz, d’ar 6 a viz Even 1944, soudarded an Easy Company a vez harzlammet e su ledenez [[Cotentin]], en un takad etre [[Sainte-Mère-l’Église]] ha [[Sainte-Marie-du-Mont]], o fal kentañ. Abalamour da dennoù ar c’hanolierezh enepnijerez en em gavont strewet e pep lec’h er vro. Lazhet eo al letanant Meehan pa vez diskaret e garr-nij. An is-letanant Winters a goll e armoù a-raok erruiñ war an douar. Ur wech pradet en em gav gant Hall, ur soudard eus an 82{{vet}} rannarme, ha kemer a ra penn un strolladig soudarded kavet amañ hag ahont. E gouloù an deiz, ur wech erruet e Sainte-Marie-du-Mont, Winters a glev keloù marv Meehan, ha dont a ra da vezañ komandant ''de facto'' an Easy Company. Karget eo da gas un [[Argadenn maner Brécourt|argadenn war maner Brécourt]], evit distruj kanolioù alaman 105 mm hag a denn war draezhenn [[Utah Beach]]. Echuiñ a ra ar rann da noz, pa c’hall ar soudarded diskuizhañ un tamm a-raok emgannoù antronoz.
== Degemer ==
== Levrlennadur ==
* {{fr}} Stephen E. Ambrose, ''Band of Brothers'', Touchstone, 1992, 336 p. (embannadur kentañ), ISBN 978-0743224543. Troet eo bet e meur yezh dibaoe, galleg en o zouez.
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0185906/ Fichenn IMDB]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Stiradoù skinwel 2001]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel brezel]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel SUA]]
r8dde6fffikuwqfa05z1g60so3tnayx
2186756
2186754
2026-03-31T12:36:02Z
Kestenn
14086
2186756
wikitext
text/x-wiki
{{Pennad zo|Band of Brothers}}
{{Stumm an titl|''Band of Brothers'' (ministirad)}}
'''''Band of Brothers''''' zo ur ministirad skinwel brezel stadunanat, ennañ dek rann, skignet adalek 2001. Savet eo bet gant [[Tom Hanks]] ha [[Steven Spielberg]] diwar al [[Band of Brothers (levr)|levr heñvelanvet]] bet skrivet gant an istorour stadunanat [[Stephen E. Ambrose]]<ref name=":0">{{En}} ''[https://www.rottentomatoes.com/tv/band_of_brothers Band of Brothers]'', Rotten Tomatoes (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
Heuliañ a ra hentad harzlammerien an Easy Company, ur gompagnunezh eus ar 506{{vet}} Rejimant Troadegiezh Harzlammet eus [[101st Airborne Division|101{{vet}} Rannarme Harzlammerien]] Stadoù-Unanet Amerika, eus o mare pleustriñ e [[Camp Toccoa]] ([[Georgia]]) e 1942, betek dibenn an [[Eil Brezel-bed]], e [[Berchtesgaden]].
== Pennaktoured ==
* [[Damian Lewis]] : ar major [[Richard D. Winters]]
* [[Ron Livingston]] : ar c'habiten [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
* [[Scott Grimes]] : ar serjant [[Donald Malarkey]]
* [[Donnie Wahlberg]] : an isletanant [[Carwood Lipton]]
* [[Neal McDonough]] : al letanant [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
* [[Frank John Hughes]] : ar pennserjant [[William Guarnere|William « Wild Bill » Guarnere]]
* [[Shane Taylor]] : ar c'haporal [[Eugene Roe|Eugene « Doc » Roe]]
* [[Rick Gomez]] : ar serjant [[George Luz]]
* [[Dexter Fletcher]] : ar pennserjant John Martin
* [[Ross McCall]] : ar c'haporal [[Joseph Liebgott]]
* [[Michael Cudlitz]] : ar serjant Denver « Bull » Randleman
* [[James Madio]] : ar serjant Frank Perconte
* [[Rick Warden]] : an isletanant Harry Welsh
* [[Eion Bailey]] : ar soudard [[David Kenyon Webster]]
* [[Kirk Acevedo]] : ar pennserjant Joseph Toye
* [[Matthew Leitch]] : ar serjant Floyd « Tab » Talbert
* [[Richard Speight Jr.]] : ar serjant Warren « Skip » Muck
* [[Matthew Settle]] : ar c'habiten [[Ronald Speirs]]
<gallery perrow="6" mode="packed" caption="Luc'hskeudennoù ar pennaktoured">
Restr:Damian Lewis Berlin 2015.jpg|[[Damian Lewis]] e roll [[Richard D. Winters]]
Restr:RonLivingstonMay10.jpg|[[Ron Livingston]] e roll [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
Restr:Scott Grimes by Gage Skidmore 2.jpg|[[Scott Grimes]] e roll [[Donald Malarkey]]
Restr:Donnie Wahlberg 2010.jpg|[[Donnie Wahlberg]] e roll [[Carwood Lipton]]
Restr:Neal McDonough 2015 (2).jpg|alt=Neal McDonough e roll Lynn « Buck » Compton|[[Neal McDonough]] e roll [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
Restr:Rick Gomez.jpg|[[Rick Gomez]] e roll [[George Luz]]
Restr:Dexter Fletcher.jpg|[[Dexter Fletcher]] e roll John Martin
Restr:Michael Cudlitz 2016 (cropped).jpg|alt=Michael Cudlitz e roll Denver « Bull » Randleman|[[Michael Cudlitz]] e roll Denver « Bull » Randleman
Restr:Eion Bailey in 2008 (BW Headshot).jpg|[[Eion Bailey]] e roll [[David Kenyon Webster]]
Restr:Kirk acevedo 2018 MCCC.jpg|[[Kirk Acevedo]] e roll Joseph Toye
Restr:Richard Speight Jr. by Gage Skidmore 2016 (cropped).jpg|[[Richard Speight Jr.]] e roll Warren « Skip » Muck
Restr:Matthew Settle cropped.jpg|[[Matthew Settle]] e roll [[Ronald Speirs]]
</gallery>
== Rannoù ==
[[Restr:Richard Winters.jpeg|thumb|227x227px|Richard Winters da vare e amzer-bleustriñ e Camp Toccoa (1942).]]
=== Rann 1 : ''Currahee'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[Tom Hanks]] hag [[Erik Jendreson]]
* sevener : [[Phil Alden Robinson]]
Paotred yaouank eus a bep lec’h er Stadoù-Unanet zo bodet e [[Camp Toccoa]], e-kichen ar [[menez Currahee]], e [[Georgia]]. Youlat int bet evit rollañ e eil batailhon ar [[506vet rejimant troadegiezh harzlammet]]. En o zouez, danvez soudarded ar gompagnunezh E (« Easy Company ») a skoulm darempredoù kreñv abalamour da bleustradegoù taer ha da reolennoù strizh o c’homandant, [[Herbert Sobel]]. Kaset e vezont da [[Bro-Saoz|vro-Saoz]] e miz Gwengolo 1943. Sobel a ziskouez bezañ dizampart evit ren soudarded er pleustradegoù war an dachenn. [[Richard Winters]], unan eus is-letananted ar gompagnunezh, a aoz ur mutinerezh asambles gant is-ofiserien all, gant ar riskl da vezañ kaset dirak ul lez-varn ha fuzuilhet. Dont a reont a-benn memestra, hag ar c'horonal Sink, penn ar rejimant, a gas Sobel d’ar Stadoù-Unanet en-dro evit gourdoniñ medisined en ur skol harzlammerien. Fiziet eo renerezh ar gompagnunezh el letanant Thomas Meehan. E dibenn ar rann e c’haller gwelet ar soudarded o prientiñ an [[Oberiadur-brezel Overlord|Oberiadur Overlord]], e deizioù kentañ miz Even 1944.
=== Rann 2 : ''Day of Days'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[John Orloff]]
* sevener : [[Richard Loncraine]]
[[Restr:Brecourt Manor.JPG|thumb|200x200px|Lec'hienn argadenn maner Brécourt d'ar 6 a viz Even 1944 (2010)]]
A-raok tarzh an deiz, d’ar 6 a viz Even 1944, soudarded an Easy Company a vez harzlammet e su ledenez [[Cotentin]], en un takad etre [[Sainte-Mère-l’Église]] ha [[Sainte-Marie-du-Mont]], o fal kentañ. Abalamour da dennoù ar c’hanolierezh enepnijerez en em gavont strewet e pep lec’h er vro. Lazhet eo al letanant Meehan pa vez diskaret e garr-nij. An is-letanant Winters a goll e armoù a-raok erruiñ war an douar. Ur wech pradet en em gav gant Hall, ur soudard eus an 82{{vet}} rannarme, ha kemer a ra penn un strolladig soudarded kavet amañ hag ahont. E gouloù an deiz, ur wech erruet e Sainte-Marie-du-Mont, Winters a glev keloù marv Meehan, ha dont a ra da vezañ komandant ''de facto'' an Easy Company. Karget eo da gas un [[Argadenn maner Brécourt|argadenn war maner Brécourt]], evit distruj kanolioù alaman 105 mm hag a denn war draezhenn [[Utah Beach]]. Echuiñ a ra ar rann da noz, pa c’hall ar soudarded diskuizhañ un tamm a-raok emgannoù antronoz.
== Degemer ==
Ar stirad en deus gemeret 94% a alioù mat war ar savenn [[Rotten Tomatoes]]<ref name=":0" />.
== E brezhoneg ==
Istitlet eo bet ar stirad e brezhoneg e 2012 gant ar strollad An Team Istits<ref>''[https://anteamistits.over-blog.com/article-band-of-brothers-istitlet-e-brezhoneg-100355944.html Band Of Brothers, istitlet e brezhoneg !]'', An Team Istits (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
== Levrlennadur ==
* {{fr}} Stephen E. Ambrose, ''Band of Brothers'', Touchstone, 1992, 336 p. (embannadur kentañ), ISBN 978-0743224543. Troet eo bet e meur yezh dibaoe, galleg en o zouez.
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0185906/ Fichenn IMDB]
* {{En}} [https://www.rottentomatoes.com/tv/band_of_brothers Fichenn war Rotten Tomatoes]
* {{En}} [https://www.youtube.com/watch?v=N96WZHa8nu0 Filmig-kinnig ar stirad istitlet e brezhoneg] war [[YouTube]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Stiradoù skinwel 2001]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel brezel]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel SUA]]
d7nk4j06hapvsfs8uhx4q3uangto5cm
2186757
2186756
2026-03-31T12:36:27Z
Kestenn
14086
/* Degemer */
2186757
wikitext
text/x-wiki
{{Pennad zo|Band of Brothers}}
{{Stumm an titl|''Band of Brothers'' (ministirad)}}
'''''Band of Brothers''''' zo ur ministirad skinwel brezel stadunanat, ennañ dek rann, skignet adalek 2001. Savet eo bet gant [[Tom Hanks]] ha [[Steven Spielberg]] diwar al [[Band of Brothers (levr)|levr heñvelanvet]] bet skrivet gant an istorour stadunanat [[Stephen E. Ambrose]]<ref name=":0">{{En}} ''[https://www.rottentomatoes.com/tv/band_of_brothers Band of Brothers]'', Rotten Tomatoes (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
Heuliañ a ra hentad harzlammerien an Easy Company, ur gompagnunezh eus ar 506{{vet}} Rejimant Troadegiezh Harzlammet eus [[101st Airborne Division|101{{vet}} Rannarme Harzlammerien]] Stadoù-Unanet Amerika, eus o mare pleustriñ e [[Camp Toccoa]] ([[Georgia]]) e 1942, betek dibenn an [[Eil Brezel-bed]], e [[Berchtesgaden]].
== Pennaktoured ==
* [[Damian Lewis]] : ar major [[Richard D. Winters]]
* [[Ron Livingston]] : ar c'habiten [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
* [[Scott Grimes]] : ar serjant [[Donald Malarkey]]
* [[Donnie Wahlberg]] : an isletanant [[Carwood Lipton]]
* [[Neal McDonough]] : al letanant [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
* [[Frank John Hughes]] : ar pennserjant [[William Guarnere|William « Wild Bill » Guarnere]]
* [[Shane Taylor]] : ar c'haporal [[Eugene Roe|Eugene « Doc » Roe]]
* [[Rick Gomez]] : ar serjant [[George Luz]]
* [[Dexter Fletcher]] : ar pennserjant John Martin
* [[Ross McCall]] : ar c'haporal [[Joseph Liebgott]]
* [[Michael Cudlitz]] : ar serjant Denver « Bull » Randleman
* [[James Madio]] : ar serjant Frank Perconte
* [[Rick Warden]] : an isletanant Harry Welsh
* [[Eion Bailey]] : ar soudard [[David Kenyon Webster]]
* [[Kirk Acevedo]] : ar pennserjant Joseph Toye
* [[Matthew Leitch]] : ar serjant Floyd « Tab » Talbert
* [[Richard Speight Jr.]] : ar serjant Warren « Skip » Muck
* [[Matthew Settle]] : ar c'habiten [[Ronald Speirs]]
<gallery perrow="6" mode="packed" caption="Luc'hskeudennoù ar pennaktoured">
Restr:Damian Lewis Berlin 2015.jpg|[[Damian Lewis]] e roll [[Richard D. Winters]]
Restr:RonLivingstonMay10.jpg|[[Ron Livingston]] e roll [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
Restr:Scott Grimes by Gage Skidmore 2.jpg|[[Scott Grimes]] e roll [[Donald Malarkey]]
Restr:Donnie Wahlberg 2010.jpg|[[Donnie Wahlberg]] e roll [[Carwood Lipton]]
Restr:Neal McDonough 2015 (2).jpg|alt=Neal McDonough e roll Lynn « Buck » Compton|[[Neal McDonough]] e roll [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
Restr:Rick Gomez.jpg|[[Rick Gomez]] e roll [[George Luz]]
Restr:Dexter Fletcher.jpg|[[Dexter Fletcher]] e roll John Martin
Restr:Michael Cudlitz 2016 (cropped).jpg|alt=Michael Cudlitz e roll Denver « Bull » Randleman|[[Michael Cudlitz]] e roll Denver « Bull » Randleman
Restr:Eion Bailey in 2008 (BW Headshot).jpg|[[Eion Bailey]] e roll [[David Kenyon Webster]]
Restr:Kirk acevedo 2018 MCCC.jpg|[[Kirk Acevedo]] e roll Joseph Toye
Restr:Richard Speight Jr. by Gage Skidmore 2016 (cropped).jpg|[[Richard Speight Jr.]] e roll Warren « Skip » Muck
Restr:Matthew Settle cropped.jpg|[[Matthew Settle]] e roll [[Ronald Speirs]]
</gallery>
== Rannoù ==
[[Restr:Richard Winters.jpeg|thumb|227x227px|Richard Winters da vare e amzer-bleustriñ e Camp Toccoa (1942).]]
=== Rann 1 : ''Currahee'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[Tom Hanks]] hag [[Erik Jendreson]]
* sevener : [[Phil Alden Robinson]]
Paotred yaouank eus a bep lec’h er Stadoù-Unanet zo bodet e [[Camp Toccoa]], e-kichen ar [[menez Currahee]], e [[Georgia]]. Youlat int bet evit rollañ e eil batailhon ar [[506vet rejimant troadegiezh harzlammet]]. En o zouez, danvez soudarded ar gompagnunezh E (« Easy Company ») a skoulm darempredoù kreñv abalamour da bleustradegoù taer ha da reolennoù strizh o c’homandant, [[Herbert Sobel]]. Kaset e vezont da [[Bro-Saoz|vro-Saoz]] e miz Gwengolo 1943. Sobel a ziskouez bezañ dizampart evit ren soudarded er pleustradegoù war an dachenn. [[Richard Winters]], unan eus is-letananted ar gompagnunezh, a aoz ur mutinerezh asambles gant is-ofiserien all, gant ar riskl da vezañ kaset dirak ul lez-varn ha fuzuilhet. Dont a reont a-benn memestra, hag ar c'horonal Sink, penn ar rejimant, a gas Sobel d’ar Stadoù-Unanet en-dro evit gourdoniñ medisined en ur skol harzlammerien. Fiziet eo renerezh ar gompagnunezh el letanant Thomas Meehan. E dibenn ar rann e c’haller gwelet ar soudarded o prientiñ an [[Oberiadur-brezel Overlord|Oberiadur Overlord]], e deizioù kentañ miz Even 1944.
=== Rann 2 : ''Day of Days'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[John Orloff]]
* sevener : [[Richard Loncraine]]
[[Restr:Brecourt Manor.JPG|thumb|200x200px|Lec'hienn argadenn maner Brécourt d'ar 6 a viz Even 1944 (2010)]]
A-raok tarzh an deiz, d’ar 6 a viz Even 1944, soudarded an Easy Company a vez harzlammet e su ledenez [[Cotentin]], en un takad etre [[Sainte-Mère-l’Église]] ha [[Sainte-Marie-du-Mont]], o fal kentañ. Abalamour da dennoù ar c’hanolierezh enepnijerez en em gavont strewet e pep lec’h er vro. Lazhet eo al letanant Meehan pa vez diskaret e garr-nij. An is-letanant Winters a goll e armoù a-raok erruiñ war an douar. Ur wech pradet en em gav gant Hall, ur soudard eus an 82{{vet}} rannarme, ha kemer a ra penn un strolladig soudarded kavet amañ hag ahont. E gouloù an deiz, ur wech erruet e Sainte-Marie-du-Mont, Winters a glev keloù marv Meehan, ha dont a ra da vezañ komandant ''de facto'' an Easy Company. Karget eo da gas un [[Argadenn maner Brécourt|argadenn war maner Brécourt]], evit distruj kanolioù alaman 105 mm hag a denn war draezhenn [[Utah Beach]]. Echuiñ a ra ar rann da noz, pa c’hall ar soudarded diskuizhañ un tamm a-raok emgannoù antronoz.
== Degemer ==
Ar stirad en deus degemeret 94% a alioù mat war ar savenn [[Rotten Tomatoes]]<ref name=":0" />.
== E brezhoneg ==
Istitlet eo bet ar stirad e brezhoneg e 2012 gant ar strollad An Team Istits<ref>''[https://anteamistits.over-blog.com/article-band-of-brothers-istitlet-e-brezhoneg-100355944.html Band Of Brothers, istitlet e brezhoneg !]'', An Team Istits (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
== Levrlennadur ==
* {{fr}} Stephen E. Ambrose, ''Band of Brothers'', Touchstone, 1992, 336 p. (embannadur kentañ), ISBN 978-0743224543. Troet eo bet e meur yezh dibaoe, galleg en o zouez.
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0185906/ Fichenn IMDB]
* {{En}} [https://www.rottentomatoes.com/tv/band_of_brothers Fichenn war Rotten Tomatoes]
* {{En}} [https://www.youtube.com/watch?v=N96WZHa8nu0 Filmig-kinnig ar stirad istitlet e brezhoneg] war [[YouTube]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Stiradoù skinwel 2001]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel brezel]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel SUA]]
nstjxko0whfepnpwu72gmtttsuvyi0w
2186758
2186757
2026-03-31T12:46:19Z
Kestenn
14086
2186758
wikitext
text/x-wiki
{{Pennad zo|Band of Brothers}}
{{Stumm an titl|''Band of Brothers'' (ministirad)}}
[[Restr:Band of Brothers – Wir waren wie Brüder.svg|thumb|Logo alamanek ar stirad]]
'''''Band of Brothers''''' zo ur ministirad skinwel brezel stadunanat, ennañ dek rann, skignet adalek 2001. Savet eo bet gant [[Tom Hanks]] ha [[Steven Spielberg]] diwar al [[Band of Brothers (levr)|levr heñvelanvet]] bet skrivet gant an istorour stadunanat [[Stephen E. Ambrose]]<ref name=":0">{{En}} ''[https://www.rottentomatoes.com/tv/band_of_brothers Band of Brothers]'', Rotten Tomatoes (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
Heuliañ a ra hentad harzlammerien an Easy Company, ur gompagnunezh eus ar 506{{vet}} Rejimant Troadegiezh Harzlammet eus [[101st Airborne Division|101{{vet}} Rannarme Harzlammerien]] Stadoù-Unanet Amerika, eus o mare pleustriñ e [[Camp Toccoa]] ([[Georgia]]) e 1942, betek dibenn an [[Eil Brezel-bed]], e [[Berchtesgaden]].
An darvoudoù kontet er stirad a zo c'hoarvezet evit gwir dre vras, hag an tudennoù a zo bet anezhe. E deroù pep rann e weler atersadennoù lod anezhe. Reiñ a ra ''Band of Brothers'' da welet ar brezel a live soudarded diazez, en ur daolenniñ o fsikologiezh. Gwelet a vez a stirad gant kalz sellerien evel unan eus ar re wellañ bet produet a-viskoazh war an [[Eil Brezel-bed]], ha war ar brezel dre vras. Meur a briz en deus resevet, ''[[Golden Globe Award|Golden Globes]]'' en o zouez<ref name=":0" /><ref name=":1">{{En}} ''[[imdbtitle:0185906|Band of Brothers]]'', IMDB (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
== Pennaktoured ==
* [[Damian Lewis]] : ar major [[Richard D. Winters]]
* [[Ron Livingston]] : ar c'habiten [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
* [[Scott Grimes]] : ar serjant [[Donald Malarkey]]
* [[Donnie Wahlberg]] : an isletanant [[Carwood Lipton]]
* [[Neal McDonough]] : al letanant [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
* [[Frank John Hughes]] : ar pennserjant [[William Guarnere|William « Wild Bill » Guarnere]]
* [[Shane Taylor]] : ar c'haporal [[Eugene Roe|Eugene « Doc » Roe]]
* [[Rick Gomez]] : ar serjant [[George Luz]]
* [[Dexter Fletcher]] : ar pennserjant John Martin
* [[Ross McCall]] : ar c'haporal [[Joseph Liebgott]]
* [[Michael Cudlitz]] : ar serjant Denver « Bull » Randleman
* [[James Madio]] : ar serjant Frank Perconte
* [[Rick Warden]] : an isletanant Harry Welsh
* [[Eion Bailey]] : ar soudard [[David Kenyon Webster]]
* [[Kirk Acevedo]] : ar pennserjant Joseph Toye
* [[Matthew Leitch]] : ar serjant Floyd « Tab » Talbert
* [[Richard Speight Jr.]] : ar serjant Warren « Skip » Muck
* [[Matthew Settle]] : ar c'habiten [[Ronald Speirs]]
<gallery perrow="6" mode="packed" caption="Luc'hskeudennoù ar pennaktoured">
Restr:Damian Lewis Berlin 2015.jpg|[[Damian Lewis]] e roll [[Richard D. Winters]]
Restr:RonLivingstonMay10.jpg|[[Ron Livingston]] e roll [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
Restr:Scott Grimes by Gage Skidmore 2.jpg|[[Scott Grimes]] e roll [[Donald Malarkey]]
Restr:Donnie Wahlberg 2010.jpg|[[Donnie Wahlberg]] e roll [[Carwood Lipton]]
Restr:Neal McDonough 2015 (2).jpg|alt=Neal McDonough e roll Lynn « Buck » Compton|[[Neal McDonough]] e roll [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
Restr:Rick Gomez.jpg|[[Rick Gomez]] e roll [[George Luz]]
Restr:Dexter Fletcher.jpg|[[Dexter Fletcher]] e roll John Martin
Restr:Michael Cudlitz 2016 (cropped).jpg|alt=Michael Cudlitz e roll Denver « Bull » Randleman|[[Michael Cudlitz]] e roll Denver « Bull » Randleman
Restr:Eion Bailey in 2008 (BW Headshot).jpg|[[Eion Bailey]] e roll [[David Kenyon Webster]]
Restr:Kirk acevedo 2018 MCCC.jpg|[[Kirk Acevedo]] e roll Joseph Toye
Restr:Richard Speight Jr. by Gage Skidmore 2016 (cropped).jpg|[[Richard Speight Jr.]] e roll Warren « Skip » Muck
Restr:Matthew Settle cropped.jpg|[[Matthew Settle]] e roll [[Ronald Speirs]]
</gallery>
== Rannoù ==
[[Restr:Richard Winters.jpeg|thumb|227x227px|Richard Winters da vare e amzer-bleustriñ e Camp Toccoa (1942).]]
=== Rann 1 : ''Currahee'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[Tom Hanks]] hag [[Erik Jendreson]]
* sevener : [[Phil Alden Robinson]]
Paotred yaouank eus a bep lec’h er Stadoù-Unanet zo bodet e [[Camp Toccoa]], e-kichen ar [[menez Currahee]], e [[Georgia]]. Youlat int bet evit rollañ e eil batailhon ar [[506vet rejimant troadegiezh harzlammet]]. En o zouez, danvez soudarded ar gompagnunezh E (« Easy Company ») a skoulm darempredoù kreñv abalamour da bleustradegoù taer ha da reolennoù strizh o c’homandant, [[Herbert Sobel]]. Kaset e vezont da [[Bro-Saoz|vro-Saoz]] e miz Gwengolo 1943. Sobel a ziskouez bezañ dizampart evit ren soudarded er pleustradegoù war an dachenn. [[Richard Winters]], unan eus is-letananted ar gompagnunezh, a aoz ur mutinerezh asambles gant is-ofiserien all, gant ar riskl da vezañ kaset dirak ul lez-varn ha fuzuilhet. Dont a reont a-benn memestra, hag ar c'horonal Sink, penn ar rejimant, a gas Sobel d’ar Stadoù-Unanet en-dro evit gourdoniñ medisined en ur skol harzlammerien. Fiziet eo renerezh ar gompagnunezh el letanant Thomas Meehan. E dibenn ar rann e c’haller gwelet ar soudarded o prientiñ an [[Oberiadur-brezel Overlord|Oberiadur Overlord]], e deizioù kentañ miz Even 1944.
=== Rann 2 : ''Day of Days'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[John Orloff]]
* sevener : [[Richard Loncraine]]
[[Restr:Brecourt Manor.JPG|thumb|200x200px|Lec'hienn argadenn maner Brécourt d'ar 6 a viz Even 1944 (2010)]]
A-raok tarzh an deiz, d’ar 6 a viz Even 1944, soudarded an Easy Company a vez harzlammet e su ledenez [[Cotentin]], en un takad etre [[Sainte-Mère-l’Église]] ha [[Sainte-Marie-du-Mont]], o fal kentañ. Abalamour da dennoù ar c’hanolierezh enepnijerez en em gavont strewet e pep lec’h er vro. Lazhet eo al letanant Meehan pa vez diskaret e garr-nij. An is-letanant Winters a goll e armoù a-raok erruiñ war an douar. Ur wech pradet en em gav gant Hall, ur soudard eus an 82{{vet}} rannarme, ha kemer a ra penn un strolladig soudarded kavet amañ hag ahont. E gouloù an deiz, ur wech erruet e Sainte-Marie-du-Mont, Winters a glev keloù marv Meehan, ha dont a ra da vezañ komandant ''de facto'' an Easy Company. Karget eo da gas un [[Argadenn maner Brécourt|argadenn war maner Brécourt]], evit distruj kanolioù alaman 105 mm hag a denn war draezhenn [[Utah Beach]]. Echuiñ a ra ar rann da noz, pa c’hall ar soudarded diskuizhañ un tamm a-raok emgannoù antronoz.
== Degemer ==
Ar stirad en deus degemeret 94% a alioù mat war ar savenn [[Rotten Tomatoes]]<ref name=":0" />. 9,4/10 e oa e notenn war al lec'hienn [[Internet Movie Database|IMDB]] e 2026<ref name=":1" />.
== E brezhoneg ==
Istitlet eo bet ar stirad e brezhoneg e 2012 gant ar strollad An Team Istits<ref>''[https://anteamistits.over-blog.com/article-band-of-brothers-istitlet-e-brezhoneg-100355944.html Band Of Brothers, istitlet e brezhoneg !]'', An Team Istits (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
== Levrlennadur ==
* {{fr}} Stephen E. Ambrose, ''Band of Brothers'', Touchstone, 1992, 336 p. (embannadur kentañ), ISBN 978-0743224543. Troet eo bet e meur yezh dibaoe, galleg en o zouez.
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0185906/ Fichenn IMDB]
* {{En}} [https://www.rottentomatoes.com/tv/band_of_brothers Fichenn war Rotten Tomatoes]
* {{En}} [https://www.youtube.com/watch?v=N96WZHa8nu0 Filmig-kinnig ar stirad istitlet e brezhoneg] war [[YouTube]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Stiradoù skinwel 2001]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel brezel]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel SUA]]
3t94banb4ccmtd6tqihfqqzi7sedsxq
2186759
2186758
2026-03-31T12:56:40Z
Kestenn
14086
2186759
wikitext
text/x-wiki
{{Pennad zo|Band of Brothers}}
{{Stumm an titl|''Band of Brothers'' (ministirad)}}
[[Restr:Band of Brothers – Wir waren wie Brüder.svg|thumb|Logo alamanek ar stirad]]
'''''Band of Brothers''''' zo ur ministirad skinwel brezel stadunanat, ennañ dek rann, skignet adalek 2001. Savet eo bet gant [[Tom Hanks]] ha [[Steven Spielberg]] diwar al [[Band of Brothers (levr)|levr heñvelanvet]] bet skrivet gant an istorour stadunanat [[Stephen E. Ambrose]]<ref name=":0">{{En}} ''[https://www.rottentomatoes.com/tv/band_of_brothers Band of Brothers]'', Rotten Tomatoes (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
Heuliañ a ra hentad harzlammerien an Easy Company, ur gompagnunezh eus ar 506{{vet}} Rejimant Troadegiezh Harzlammet eus [[101st Airborne Division|101{{vet}} Rannarme Harzlammerien]] Stadoù-Unanet Amerika, eus o mare pleustriñ e [[Camp Toccoa]] ([[Georgia]]) e 1942, betek dibenn an [[Eil Brezel-bed]], e [[Berchtesgaden]].
An darvoudoù kontet er stirad a zo c'hoarvezet evit gwir dre vras, hag an tudennoù a zo bet anezhe ivez. E deroù pep rann e weler atersadennoù lod anezhe, hag. Reiñ a ra ''Band of Brothers'' da welet ar brezel a live soudarded diazez, en ur daolenniñ o fsikologiezh. Un dudenn a vez lakaet war wel e pep rann.Gwelet a vez a stirad gant kalz sellerien evel unan eus ar re wellañ bet produet a-viskoazh war an [[Eil Brezel-bed]], ha war ar brezel dre vras. Meur a briz en deus resevet, ''[[Golden Globe Award|Golden Globes]]'' en o zouez<ref name=":0" /><ref name=":1">{{En}} ''[[imdbtitle:0185906|Band of Brothers]]'', IMDB (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
== Pennaktoured ==
* [[Damian Lewis]] : ar major [[Richard D. Winters]]
* [[Ron Livingston]] : ar c'habiten [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
* [[Scott Grimes]] : ar serjant [[Donald Malarkey]]
* [[Donnie Wahlberg]] : an isletanant [[Carwood Lipton]]
* [[Neal McDonough]] : al letanant [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
* [[Frank John Hughes]] : ar pennserjant [[William Guarnere|William « Wild Bill » Guarnere]]
* [[Shane Taylor]] : ar c'haporal [[Eugene Roe|Eugene « Doc » Roe]]
* [[Rick Gomez]] : ar serjant [[George Luz]]
* [[Dexter Fletcher]] : ar pennserjant John Martin
* [[Ross McCall]] : ar c'haporal [[Joseph Liebgott]]
* [[Michael Cudlitz]] : ar serjant Denver « Bull » Randleman
* [[James Madio]] : ar serjant Frank Perconte
* [[Rick Warden]] : an isletanant Harry Welsh
* [[Eion Bailey]] : ar soudard [[David Kenyon Webster]]
* [[Kirk Acevedo]] : ar pennserjant Joseph Toye
* [[Matthew Leitch]] : ar serjant Floyd « Tab » Talbert
* [[Richard Speight Jr.]] : ar serjant Warren « Skip » Muck
* [[Matthew Settle]] : ar c'habiten [[Ronald Speirs]]
<gallery perrow="6" mode="packed" caption="Luc'hskeudennoù ar pennaktoured">
Restr:Damian Lewis Berlin 2015.jpg|[[Damian Lewis]] e roll [[Richard D. Winters]]
Restr:RonLivingstonMay10.jpg|[[Ron Livingston]] e roll [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
Restr:Scott Grimes by Gage Skidmore 2.jpg|[[Scott Grimes]] e roll [[Donald Malarkey]]
Restr:Donnie Wahlberg 2010.jpg|[[Donnie Wahlberg]] e roll [[Carwood Lipton]]
Restr:Neal McDonough 2015 (2).jpg|alt=Neal McDonough e roll Lynn « Buck » Compton|[[Neal McDonough]] e roll [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
Restr:Rick Gomez.jpg|[[Rick Gomez]] e roll [[George Luz]]
Restr:Dexter Fletcher.jpg|[[Dexter Fletcher]] e roll John Martin
Restr:Michael Cudlitz 2016 (cropped).jpg|alt=Michael Cudlitz e roll Denver « Bull » Randleman|[[Michael Cudlitz]] e roll Denver « Bull » Randleman
Restr:Eion Bailey in 2008 (BW Headshot).jpg|[[Eion Bailey]] e roll [[David Kenyon Webster]]
Restr:Kirk acevedo 2018 MCCC.jpg|[[Kirk Acevedo]] e roll Joseph Toye
Restr:Richard Speight Jr. by Gage Skidmore 2016 (cropped).jpg|[[Richard Speight Jr.]] e roll Warren « Skip » Muck
Restr:Matthew Settle cropped.jpg|[[Matthew Settle]] e roll [[Ronald Speirs]]
</gallery>
== Rannoù ==
[[Restr:Richard Winters.jpeg|thumb|227x227px|Richard Winters da vare e amzer-bleustriñ e Camp Toccoa (1942).]]
=== Rann 1 : ''Currahee'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[Tom Hanks]] hag [[Erik Jendreson]]
* sevener : [[Phil Alden Robinson]]
Paotred yaouank eus a bep lec’h er Stadoù-Unanet zo bodet e [[Camp Toccoa]], e-kichen ar [[menez Currahee]], e [[Georgia]]. Youlat int bet evit rollañ e eil batailhon ar [[506vet rejimant troadegiezh harzlammet]]. En o zouez, danvez soudarded ar gompagnunezh E (« Easy Company ») a skoulm darempredoù kreñv abalamour da bleustradegoù taer ha da reolennoù strizh o c’homandant, [[Herbert Sobel]]. Kaset e vezont da [[Bro-Saoz|vro-Saoz]] e miz Gwengolo 1943. Sobel a ziskouez bezañ dizampart evit ren soudarded er pleustradegoù war an dachenn. [[Richard Winters]], unan eus is-letananted ar gompagnunezh, a aoz ur mutinerezh asambles gant is-ofiserien all, gant ar riskl da vezañ kaset dirak ul lez-varn ha fuzuilhet. Dont a reont a-benn memestra, hag ar c'horonal Sink, penn ar rejimant, a gas Sobel d’ar Stadoù-Unanet en-dro evit gourdoniñ medisined en ur skol harzlammerien. Fiziet eo renerezh ar gompagnunezh el letanant Thomas Meehan. E dibenn ar rann e c’haller gwelet ar soudarded o prientiñ an [[Oberiadur-brezel Overlord|Oberiadur Overlord]], e deizioù kentañ miz Even 1944.
* tudenn bennañ ar rann : Herbert Sobel.
=== Rann 2 : ''Day of Days'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[John Orloff]]
* sevener : [[Richard Loncraine]]
[[Restr:Brecourt Manor.JPG|thumb|200x200px|Lec'hienn argadenn maner Brécourt d'ar 6 a viz Even 1944 (2010)]]
A-raok tarzh an deiz, d’ar 6 a viz Even 1944, soudarded an Easy Company a vez harzlammet e su ledenez [[Cotentin]], en un takad etre [[Sainte-Mère-l’Église]] ha [[Sainte-Marie-du-Mont]], o fal kentañ. Abalamour da dennoù ar c’hanolierezh enepnijerez en em gavont strewet e pep lec’h er vro. Lazhet eo al letanant Meehan pa vez diskaret e garr-nij. An is-letanant Winters a goll e armoù a-raok erruiñ war an douar. Ur wech pradet en em gav gant Hall, ur soudard eus an 82{{vet}} rannarme, ha kemer a ra penn un strolladig soudarded kavet amañ hag ahont. E gouloù an deiz, ur wech erruet e Sainte-Marie-du-Mont, Winters a glev keloù marv Meehan, ha dont a ra da vezañ komandant ''de facto'' an Easy Company. Karget eo da gas un [[Argadenn maner Brécourt|argadenn war maner Brécourt]], evit distruj kanolioù alaman 105 mm hag a denn war draezhenn [[Utah Beach]]. Echuiñ a ra ar rann da noz, pa c’hall ar soudarded diskuizhañ un tamm a-raok emgannoù antronoz.
* tudenn bennañ ar rann : Dick R. Winters.
== Degemer ==
Ar stirad en deus degemeret 94% a alioù mat war ar savenn [[Rotten Tomatoes]]<ref name=":0" />. 9,4/10 e oa e notenn war al lec'hienn [[Internet Movie Database|IMDB]] e 2026<ref name=":1" />.
== E brezhoneg ==
Istitlet eo bet ar stirad e brezhoneg e 2012 gant ar strollad An Team Istits<ref>''[https://anteamistits.over-blog.com/article-band-of-brothers-istitlet-e-brezhoneg-100355944.html Band Of Brothers, istitlet e brezhoneg !]'', An Team Istits (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
== Levrlennadur ==
* {{fr}} Stephen E. Ambrose, ''Band of Brothers'', Touchstone, 1992, 336 p. (embannadur kentañ), ISBN 978-0743224543. Troet eo bet e meur yezh dibaoe, galleg en o zouez.
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0185906/ Fichenn IMDB]
* {{En}} [https://www.rottentomatoes.com/tv/band_of_brothers Fichenn war Rotten Tomatoes]
* {{En}} [https://www.youtube.com/watch?v=N96WZHa8nu0 Filmig-kinnig ar stirad istitlet e brezhoneg] war [[YouTube]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Stiradoù skinwel 2001]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel brezel]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel SUA]]
bkk436x72f22q0n1lgu3pccjkwcu3mv
2186761
2186759
2026-03-31T13:13:43Z
Kestenn
14086
2186761
wikitext
text/x-wiki
{{Pennad zo|Band of Brothers}}
{{Stumm an titl|''Band of Brothers'' (ministirad)}}
[[Restr:Band of Brothers – Wir waren wie Brüder.svg|thumb|Logo alamanek ar stirad]]
'''''Band of Brothers''''' zo ur ministirad skinwel brezel stadunanat, ennañ dek rann, skignet adalek 2001. Savet eo bet gant [[Tom Hanks]] ha [[Steven Spielberg]] diwar al [[Band of Brothers (levr)|levr heñvelanvet]] bet skrivet gant an istorour stadunanat [[Stephen E. Ambrose]]<ref name=":0">{{En}} ''[https://www.rottentomatoes.com/tv/band_of_brothers Band of Brothers]'', Rotten Tomatoes (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
Heuliañ a ra hentad harzlammerien an Easy Company, ur gompagnunezh eus ar 506{{vet}} Rejimant Troadegiezh Harzlammet eus [[101st Airborne Division|101{{vet}} Rannarme Harzlammerien]] Stadoù-Unanet Amerika, eus o mare pleustriñ e [[Camp Toccoa]] ([[Georgia]]) e 1942, betek dibenn an [[Eil Brezel-bed]], e [[Berchtesgaden]].
An darvoudoù kontet er stirad a zo c'hoarvezet evit gwir dre vras, hag an tudennoù a zo bet anezhe ivez. E deroù pep rann e weler atersadennoù lod anezhe, hag. Reiñ a ra ''Band of Brothers'' da welet ar brezel a live soudarded diazez, en ur daolenniñ o fsikologiezh. Un dudenn a vez lakaet war wel e pep rann.Gwelet a vez a stirad gant kalz sellerien evel unan eus ar re wellañ bet produet a-viskoazh war an [[Eil Brezel-bed]], ha war ar brezel dre vras. Meur a briz en deus resevet, ''[[Golden Globe Award|Golden Globes]]'' en o zouez<ref name=":0" /><ref name=":1">{{En}} ''[[imdbtitle:0185906|Band of Brothers]]'', IMDB (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
== Pennaktoured ==
* [[Damian Lewis]] : ar major [[Richard D. Winters]]
* [[Ron Livingston]] : ar c'habiten [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
* [[Scott Grimes]] : ar serjant [[Donald Malarkey]]
* [[Donnie Wahlberg]] : an isletanant [[Carwood Lipton]]
* [[Neal McDonough]] : al letanant [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
* [[Frank John Hughes]] : ar pennserjant [[William Guarnere|William « Wild Bill » Guarnere]]
* [[Shane Taylor]] : ar c'haporal [[Eugene Roe|Eugene « Doc » Roe]]
* [[Rick Gomez]] : ar serjant [[George Luz]]
* [[Dexter Fletcher]] : ar pennserjant John Martin
* [[Ross McCall]] : ar c'haporal [[Joseph Liebgott]]
* [[Michael Cudlitz]] : ar serjant Denver « Bull » Randleman
* [[James Madio]] : ar serjant Frank Perconte
* [[Rick Warden]] : an isletanant Harry Welsh
* [[Eion Bailey]] : ar soudard [[David Kenyon Webster]]
* [[Kirk Acevedo]] : ar pennserjant Joseph Toye
* [[Matthew Leitch]] : ar serjant Floyd « Tab » Talbert
* [[Richard Speight Jr.]] : ar serjant Warren « Skip » Muck
* [[Matthew Settle]] : ar c'habiten [[Ronald Speirs]]
<gallery perrow="6" mode="packed" caption="Luc'hskeudennoù ar pennaktoured">
Restr:Damian Lewis Berlin 2015.jpg|[[Damian Lewis]] e roll [[Richard D. Winters]]
Restr:RonLivingstonMay10.jpg|[[Ron Livingston]] e roll [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
Restr:Scott Grimes by Gage Skidmore 2.jpg|[[Scott Grimes]] e roll [[Donald Malarkey]]
Restr:Donnie Wahlberg 2010.jpg|[[Donnie Wahlberg]] e roll [[Carwood Lipton]]
Restr:Neal McDonough 2015 (2).jpg|alt=Neal McDonough e roll Lynn « Buck » Compton|[[Neal McDonough]] e roll [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
Restr:Rick Gomez.jpg|[[Rick Gomez]] e roll [[George Luz]]
Restr:Dexter Fletcher.jpg|[[Dexter Fletcher]] e roll John Martin
Restr:Michael Cudlitz 2016 (cropped).jpg|alt=Michael Cudlitz e roll Denver « Bull » Randleman|[[Michael Cudlitz]] e roll Denver « Bull » Randleman
Restr:Eion Bailey in 2008 (BW Headshot).jpg|[[Eion Bailey]] e roll [[David Kenyon Webster]]
Restr:Kirk acevedo 2018 MCCC.jpg|[[Kirk Acevedo]] e roll Joseph Toye
Restr:Richard Speight Jr. by Gage Skidmore 2016 (cropped).jpg|[[Richard Speight Jr.]] e roll Warren « Skip » Muck
Restr:Matthew Settle cropped.jpg|[[Matthew Settle]] e roll [[Ronald Speirs]]
</gallery>
== Rannoù ==
[[Restr:Richard Winters.jpeg|thumb|227x227px|Richard Winters da vare e amzer-bleustriñ e Camp Toccoa (1942).]]
=== Rann 1 : ''Currahee'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[Tom Hanks]] hag [[Erik Jendreson]]
* sevener : [[Phil Alden Robinson]]
Paotred yaouank eus a bep lec’h er Stadoù-Unanet zo bodet e [[Camp Toccoa]], e-kichen ar [[menez Currahee]], e [[Georgia]]. Youlat int bet evit rollañ e eil batailhon ar [[506vet rejimant troadegiezh harzlammet]]. En o zouez, danvez soudarded ar gompagnunezh E (« Easy Company ») a skoulm darempredoù kreñv abalamour da bleustradegoù taer ha da reolennoù strizh o c’homandant, [[Herbert Sobel]]. Kaset e vezont da [[Bro-Saoz|vro-Saoz]] e miz Gwengolo 1943. Sobel a ziskouez bezañ dizampart evit ren soudarded er pleustradegoù war an dachenn. [[Richard Winters]], unan eus is-letananted ar gompagnunezh, a aoz ur mutinerezh asambles gant is-ofiserien all, gant ar riskl da vezañ kaset dirak ul lez-varn ha fuzuilhet. Dont a reont a-benn memestra, hag ar c'horonal Sink, penn ar rejimant, a gas Sobel d’ar Stadoù-Unanet en-dro evit gourdoniñ medisined en ur skol harzlammerien. Fiziet eo renerezh ar gompagnunezh el letanant Thomas Meehan. E dibenn ar rann e c’haller gwelet ar soudarded o prientiñ an [[Oberiadur-brezel Overlord|Oberiadur Overlord]], e deizioù kentañ miz Even 1944.
* tudenn bennañ ar rann : Herbert Sobel.
=== Rann 2 : ''Day of Days'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[John Orloff]]
* sevener : [[Richard Loncraine]]
[[Restr:Brecourt Manor.JPG|thumb|200x200px|Lec'hienn argadenn maner Brécourt d'ar 6 a viz Even 1944 (2010)]]
A-raok tarzh an deiz, d’ar 6 a viz Even 1944, soudarded an Easy Company a vez harzlammet e su ledenez [[Cotentin]], en un takad etre [[Sainte-Mère-l’Église]] ha [[Sainte-Marie-du-Mont]], o fal kentañ. Abalamour da dennoù ar c’hanolierezh enepnijerez en em gavont strewet e pep lec’h er vro. Lazhet eo al letanant Meehan pa vez diskaret e garr-nij. An is-letanant Winters a goll e armoù a-raok erruiñ war an douar. Ur wech pradet en em gav gant Hall, ur soudard eus an 82{{vet}} rannarme, ha kemer a ra penn un strolladig soudarded kavet amañ hag ahont. E gouloù an deiz, ur wech erruet e Sainte-Marie-du-Mont, Winters a glev keloù marv Meehan, ha dont a ra da vezañ komandant ''de facto'' an Easy Company. Karget eo da gas un [[Argadenn maner Brécourt|argadenn war maner Brécourt]], evit distruj kanolioù alaman 105 mm hag a denn war draezhenn [[Utah Beach]]. Echuiñ a ra ar rann da noz, pa c’hall ar soudarded diskuizhañ un tamm a-raok emgannoù antronoz.
* tudenn bennañ ar rann : Dick R. Winters.
=== Rann 3 : ''Carentan'' ===
* skignadenn gentañ : 16/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[E. Max Frye]]
* sevener : [[Mikael Salomon]]
D’an 8 a viz Even, an Easy Company a gemer perzh e [[emgann Carentan]], ul lec’h hag a rank bezañ tapet evit ober al liamm etre traezhennoù Utah Beach hag [[Omaha Beach]]. Eno e stourm ar gompagnunezh e kêr evit ar wech kentañ, a-enep tankoù ha sniperien peurgetket. Ar soudard Albert Blithe, evel reoù all, a andur skuizhder ha taerder ar brezel, ha dall e teu da vezañ abalamour da strafuilhoù nervel. Ur wech frealzet gant Richard Winters e adkav ar gweled, a-raok bezañ gloazet gant ur sniper alaman e-kerzh ur batrouilhenn. A-hed ar rann e kresk brud al letanant Ronald Speirs, a zo tamallet dezhañ bezañ drouklazhet prizonidi alaman d’ar 6 a viz Even.
* tudenn bennañ ar rann : Albert Blithe
== Degemer ==
Ar stirad en deus degemeret 94% a alioù mat war ar savenn [[Rotten Tomatoes]]<ref name=":0" />. 9,4/10 e oa e notenn war al lec'hienn [[Internet Movie Database|IMDB]] e 2026<ref name=":1" />.
== E brezhoneg ==
Istitlet eo bet ar stirad e brezhoneg e 2012 gant ar strollad An Team Istits<ref>''[https://anteamistits.over-blog.com/article-band-of-brothers-istitlet-e-brezhoneg-100355944.html Band Of Brothers, istitlet e brezhoneg !]'', An Team Istits (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
== Levrlennadur ==
* {{fr}} Stephen E. Ambrose, ''Band of Brothers'', Touchstone, 1992, 336 p. (embannadur kentañ), ISBN 978-0743224543. Troet eo bet e meur yezh dibaoe, galleg en o zouez.
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0185906/ Fichenn IMDB]
* {{En}} [https://www.rottentomatoes.com/tv/band_of_brothers Fichenn war Rotten Tomatoes]
* {{En}} [https://www.youtube.com/watch?v=N96WZHa8nu0 Filmig-kinnig ar stirad istitlet e brezhoneg] war [[YouTube]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Stiradoù skinwel 2001]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel brezel]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel SUA]]
be5ft0b9ojr1484r6jqipq4wgfw35it
2186762
2186761
2026-03-31T13:14:01Z
Kestenn
14086
/* Rann 3 : Carentan */
2186762
wikitext
text/x-wiki
{{Pennad zo|Band of Brothers}}
{{Stumm an titl|''Band of Brothers'' (ministirad)}}
[[Restr:Band of Brothers – Wir waren wie Brüder.svg|thumb|Logo alamanek ar stirad]]
'''''Band of Brothers''''' zo ur ministirad skinwel brezel stadunanat, ennañ dek rann, skignet adalek 2001. Savet eo bet gant [[Tom Hanks]] ha [[Steven Spielberg]] diwar al [[Band of Brothers (levr)|levr heñvelanvet]] bet skrivet gant an istorour stadunanat [[Stephen E. Ambrose]]<ref name=":0">{{En}} ''[https://www.rottentomatoes.com/tv/band_of_brothers Band of Brothers]'', Rotten Tomatoes (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
Heuliañ a ra hentad harzlammerien an Easy Company, ur gompagnunezh eus ar 506{{vet}} Rejimant Troadegiezh Harzlammet eus [[101st Airborne Division|101{{vet}} Rannarme Harzlammerien]] Stadoù-Unanet Amerika, eus o mare pleustriñ e [[Camp Toccoa]] ([[Georgia]]) e 1942, betek dibenn an [[Eil Brezel-bed]], e [[Berchtesgaden]].
An darvoudoù kontet er stirad a zo c'hoarvezet evit gwir dre vras, hag an tudennoù a zo bet anezhe ivez. E deroù pep rann e weler atersadennoù lod anezhe, hag. Reiñ a ra ''Band of Brothers'' da welet ar brezel a live soudarded diazez, en ur daolenniñ o fsikologiezh. Un dudenn a vez lakaet war wel e pep rann.Gwelet a vez a stirad gant kalz sellerien evel unan eus ar re wellañ bet produet a-viskoazh war an [[Eil Brezel-bed]], ha war ar brezel dre vras. Meur a briz en deus resevet, ''[[Golden Globe Award|Golden Globes]]'' en o zouez<ref name=":0" /><ref name=":1">{{En}} ''[[imdbtitle:0185906|Band of Brothers]]'', IMDB (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
== Pennaktoured ==
* [[Damian Lewis]] : ar major [[Richard D. Winters]]
* [[Ron Livingston]] : ar c'habiten [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
* [[Scott Grimes]] : ar serjant [[Donald Malarkey]]
* [[Donnie Wahlberg]] : an isletanant [[Carwood Lipton]]
* [[Neal McDonough]] : al letanant [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
* [[Frank John Hughes]] : ar pennserjant [[William Guarnere|William « Wild Bill » Guarnere]]
* [[Shane Taylor]] : ar c'haporal [[Eugene Roe|Eugene « Doc » Roe]]
* [[Rick Gomez]] : ar serjant [[George Luz]]
* [[Dexter Fletcher]] : ar pennserjant John Martin
* [[Ross McCall]] : ar c'haporal [[Joseph Liebgott]]
* [[Michael Cudlitz]] : ar serjant Denver « Bull » Randleman
* [[James Madio]] : ar serjant Frank Perconte
* [[Rick Warden]] : an isletanant Harry Welsh
* [[Eion Bailey]] : ar soudard [[David Kenyon Webster]]
* [[Kirk Acevedo]] : ar pennserjant Joseph Toye
* [[Matthew Leitch]] : ar serjant Floyd « Tab » Talbert
* [[Richard Speight Jr.]] : ar serjant Warren « Skip » Muck
* [[Matthew Settle]] : ar c'habiten [[Ronald Speirs]]
<gallery perrow="6" mode="packed" caption="Luc'hskeudennoù ar pennaktoured">
Restr:Damian Lewis Berlin 2015.jpg|[[Damian Lewis]] e roll [[Richard D. Winters]]
Restr:RonLivingstonMay10.jpg|[[Ron Livingston]] e roll [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
Restr:Scott Grimes by Gage Skidmore 2.jpg|[[Scott Grimes]] e roll [[Donald Malarkey]]
Restr:Donnie Wahlberg 2010.jpg|[[Donnie Wahlberg]] e roll [[Carwood Lipton]]
Restr:Neal McDonough 2015 (2).jpg|alt=Neal McDonough e roll Lynn « Buck » Compton|[[Neal McDonough]] e roll [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
Restr:Rick Gomez.jpg|[[Rick Gomez]] e roll [[George Luz]]
Restr:Dexter Fletcher.jpg|[[Dexter Fletcher]] e roll John Martin
Restr:Michael Cudlitz 2016 (cropped).jpg|alt=Michael Cudlitz e roll Denver « Bull » Randleman|[[Michael Cudlitz]] e roll Denver « Bull » Randleman
Restr:Eion Bailey in 2008 (BW Headshot).jpg|[[Eion Bailey]] e roll [[David Kenyon Webster]]
Restr:Kirk acevedo 2018 MCCC.jpg|[[Kirk Acevedo]] e roll Joseph Toye
Restr:Richard Speight Jr. by Gage Skidmore 2016 (cropped).jpg|[[Richard Speight Jr.]] e roll Warren « Skip » Muck
Restr:Matthew Settle cropped.jpg|[[Matthew Settle]] e roll [[Ronald Speirs]]
</gallery>
== Rannoù ==
[[Restr:Richard Winters.jpeg|thumb|227x227px|Richard Winters da vare e amzer-bleustriñ e Camp Toccoa (1942).]]
=== Rann 1 : ''Currahee'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[Tom Hanks]] hag [[Erik Jendreson]]
* sevener : [[Phil Alden Robinson]]
Paotred yaouank eus a bep lec’h er Stadoù-Unanet zo bodet e [[Camp Toccoa]], e-kichen ar [[menez Currahee]], e [[Georgia]]. Youlat int bet evit rollañ e eil batailhon ar [[506vet rejimant troadegiezh harzlammet]]. En o zouez, danvez soudarded ar gompagnunezh E (« Easy Company ») a skoulm darempredoù kreñv abalamour da bleustradegoù taer ha da reolennoù strizh o c’homandant, [[Herbert Sobel]]. Kaset e vezont da [[Bro-Saoz|vro-Saoz]] e miz Gwengolo 1943. Sobel a ziskouez bezañ dizampart evit ren soudarded er pleustradegoù war an dachenn. [[Richard Winters]], unan eus is-letananted ar gompagnunezh, a aoz ur mutinerezh asambles gant is-ofiserien all, gant ar riskl da vezañ kaset dirak ul lez-varn ha fuzuilhet. Dont a reont a-benn memestra, hag ar c'horonal Sink, penn ar rejimant, a gas Sobel d’ar Stadoù-Unanet en-dro evit gourdoniñ medisined en ur skol harzlammerien. Fiziet eo renerezh ar gompagnunezh el letanant Thomas Meehan. E dibenn ar rann e c’haller gwelet ar soudarded o prientiñ an [[Oberiadur-brezel Overlord|Oberiadur Overlord]], e deizioù kentañ miz Even 1944.
* tudenn bennañ ar rann : Herbert Sobel
=== Rann 2 : ''Day of Days'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[John Orloff]]
* sevener : [[Richard Loncraine]]
[[Restr:Brecourt Manor.JPG|thumb|200x200px|Lec'hienn argadenn maner Brécourt d'ar 6 a viz Even 1944 (2010)]]
A-raok tarzh an deiz, d’ar 6 a viz Even 1944, soudarded an Easy Company a vez harzlammet e su ledenez [[Cotentin]], en un takad etre [[Sainte-Mère-l’Église]] ha [[Sainte-Marie-du-Mont]], o fal kentañ. Abalamour da dennoù ar c’hanolierezh enepnijerez en em gavont strewet e pep lec’h er vro. Lazhet eo al letanant Meehan pa vez diskaret e garr-nij. An is-letanant Winters a goll e armoù a-raok erruiñ war an douar. Ur wech pradet en em gav gant Hall, ur soudard eus an 82{{vet}} rannarme, ha kemer a ra penn un strolladig soudarded kavet amañ hag ahont. E gouloù an deiz, ur wech erruet e Sainte-Marie-du-Mont, Winters a glev keloù marv Meehan, ha dont a ra da vezañ komandant ''de facto'' an Easy Company. Karget eo da gas un [[Argadenn maner Brécourt|argadenn war maner Brécourt]], evit distruj kanolioù alaman 105 mm hag a denn war draezhenn [[Utah Beach]]. Echuiñ a ra ar rann da noz, pa c’hall ar soudarded diskuizhañ un tamm a-raok emgannoù antronoz.
* tudenn bennañ ar rann : Dick R. Winters
=== Rann 3 : ''Carentan'' ===
* skignadenn gentañ : 16/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[E. Max Frye]]
* sevener : [[Mikael Salomon]]
D’an 8 a viz Even, an Easy Company a gemer perzh e [[emgann Carentan]], ul lec’h hag a rank bezañ tapet evit ober al liamm etre traezhennoù Utah Beach hag [[Omaha Beach]]. Eno e stourm ar gompagnunezh e kêr evit ar wech kentañ, a-enep tankoù ha sniperien peurgetket. Ar soudard Albert Blithe, evel reoù all, a andur skuizhder ha taerder ar brezel, ha dall e teu da vezañ abalamour da strafuilhoù nervel. Ur wech frealzet gant Richard Winters e adkav ar gweled, a-raok bezañ gloazet gant ur sniper alaman e-kerzh ur batrouilhenn. A-hed ar rann e kresk brud al letanant Ronald Speirs, a zo tamallet dezhañ bezañ drouklazhet prizonidi alaman d’ar 6 a viz Even.
* tudenn bennañ ar rann : Albert Blithe
== Degemer ==
Ar stirad en deus degemeret 94% a alioù mat war ar savenn [[Rotten Tomatoes]]<ref name=":0" />. 9,4/10 e oa e notenn war al lec'hienn [[Internet Movie Database|IMDB]] e 2026<ref name=":1" />.
== E brezhoneg ==
Istitlet eo bet ar stirad e brezhoneg e 2012 gant ar strollad An Team Istits<ref>''[https://anteamistits.over-blog.com/article-band-of-brothers-istitlet-e-brezhoneg-100355944.html Band Of Brothers, istitlet e brezhoneg !]'', An Team Istits (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
== Levrlennadur ==
* {{fr}} Stephen E. Ambrose, ''Band of Brothers'', Touchstone, 1992, 336 p. (embannadur kentañ), ISBN 978-0743224543. Troet eo bet e meur yezh dibaoe, galleg en o zouez.
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0185906/ Fichenn IMDB]
* {{En}} [https://www.rottentomatoes.com/tv/band_of_brothers Fichenn war Rotten Tomatoes]
* {{En}} [https://www.youtube.com/watch?v=N96WZHa8nu0 Filmig-kinnig ar stirad istitlet e brezhoneg] war [[YouTube]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Stiradoù skinwel 2001]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel brezel]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel SUA]]
5gd66vvtvlwatcpfhvdva1n0yuv35lr
2186827
2186762
2026-03-31T19:54:09Z
Kestenn
14086
/* Rann 3 : Carentan */
2186827
wikitext
text/x-wiki
{{Pennad zo|Band of Brothers}}
{{Stumm an titl|''Band of Brothers'' (ministirad)}}
[[Restr:Band of Brothers – Wir waren wie Brüder.svg|thumb|Logo alamanek ar stirad]]
'''''Band of Brothers''''' zo ur ministirad skinwel brezel stadunanat, ennañ dek rann, skignet adalek 2001. Savet eo bet gant [[Tom Hanks]] ha [[Steven Spielberg]] diwar al [[Band of Brothers (levr)|levr heñvelanvet]] bet skrivet gant an istorour stadunanat [[Stephen E. Ambrose]]<ref name=":0">{{En}} ''[https://www.rottentomatoes.com/tv/band_of_brothers Band of Brothers]'', Rotten Tomatoes (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
Heuliañ a ra hentad harzlammerien an Easy Company, ur gompagnunezh eus ar 506{{vet}} Rejimant Troadegiezh Harzlammet eus [[101st Airborne Division|101{{vet}} Rannarme Harzlammerien]] Stadoù-Unanet Amerika, eus o mare pleustriñ e [[Camp Toccoa]] ([[Georgia]]) e 1942, betek dibenn an [[Eil Brezel-bed]], e [[Berchtesgaden]].
An darvoudoù kontet er stirad a zo c'hoarvezet evit gwir dre vras, hag an tudennoù a zo bet anezhe ivez. E deroù pep rann e weler atersadennoù lod anezhe, hag. Reiñ a ra ''Band of Brothers'' da welet ar brezel a live soudarded diazez, en ur daolenniñ o fsikologiezh. Un dudenn a vez lakaet war wel e pep rann.Gwelet a vez a stirad gant kalz sellerien evel unan eus ar re wellañ bet produet a-viskoazh war an [[Eil Brezel-bed]], ha war ar brezel dre vras. Meur a briz en deus resevet, ''[[Golden Globe Award|Golden Globes]]'' en o zouez<ref name=":0" /><ref name=":1">{{En}} ''[[imdbtitle:0185906|Band of Brothers]]'', IMDB (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
== Pennaktoured ==
* [[Damian Lewis]] : ar major [[Richard D. Winters]]
* [[Ron Livingston]] : ar c'habiten [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
* [[Scott Grimes]] : ar serjant [[Donald Malarkey]]
* [[Donnie Wahlberg]] : an isletanant [[Carwood Lipton]]
* [[Neal McDonough]] : al letanant [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
* [[Frank John Hughes]] : ar pennserjant [[William Guarnere|William « Wild Bill » Guarnere]]
* [[Shane Taylor]] : ar c'haporal [[Eugene Roe|Eugene « Doc » Roe]]
* [[Rick Gomez]] : ar serjant [[George Luz]]
* [[Dexter Fletcher]] : ar pennserjant John Martin
* [[Ross McCall]] : ar c'haporal [[Joseph Liebgott]]
* [[Michael Cudlitz]] : ar serjant Denver « Bull » Randleman
* [[James Madio]] : ar serjant Frank Perconte
* [[Rick Warden]] : an isletanant Harry Welsh
* [[Eion Bailey]] : ar soudard [[David Kenyon Webster]]
* [[Kirk Acevedo]] : ar pennserjant Joseph Toye
* [[Matthew Leitch]] : ar serjant Floyd « Tab » Talbert
* [[Richard Speight Jr.]] : ar serjant Warren « Skip » Muck
* [[Matthew Settle]] : ar c'habiten [[Ronald Speirs]]
<gallery perrow="6" mode="packed" caption="Luc'hskeudennoù ar pennaktoured">
Restr:Damian Lewis Berlin 2015.jpg|[[Damian Lewis]] e roll [[Richard D. Winters]]
Restr:RonLivingstonMay10.jpg|[[Ron Livingston]] e roll [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
Restr:Scott Grimes by Gage Skidmore 2.jpg|[[Scott Grimes]] e roll [[Donald Malarkey]]
Restr:Donnie Wahlberg 2010.jpg|[[Donnie Wahlberg]] e roll [[Carwood Lipton]]
Restr:Neal McDonough 2015 (2).jpg|alt=Neal McDonough e roll Lynn « Buck » Compton|[[Neal McDonough]] e roll [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
Restr:Rick Gomez.jpg|[[Rick Gomez]] e roll [[George Luz]]
Restr:Dexter Fletcher.jpg|[[Dexter Fletcher]] e roll John Martin
Restr:Michael Cudlitz 2016 (cropped).jpg|alt=Michael Cudlitz e roll Denver « Bull » Randleman|[[Michael Cudlitz]] e roll Denver « Bull » Randleman
Restr:Eion Bailey in 2008 (BW Headshot).jpg|[[Eion Bailey]] e roll [[David Kenyon Webster]]
Restr:Kirk acevedo 2018 MCCC.jpg|[[Kirk Acevedo]] e roll Joseph Toye
Restr:Richard Speight Jr. by Gage Skidmore 2016 (cropped).jpg|[[Richard Speight Jr.]] e roll Warren « Skip » Muck
Restr:Matthew Settle cropped.jpg|[[Matthew Settle]] e roll [[Ronald Speirs]]
</gallery>
== Rannoù ==
[[Restr:Richard Winters.jpeg|thumb|227x227px|Richard Winters da vare e amzer-bleustriñ e Camp Toccoa (1942).]]
=== Rann 1 : ''Currahee'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[Tom Hanks]] hag [[Erik Jendreson]]
* sevener : [[Phil Alden Robinson]]
Paotred yaouank eus a bep lec’h er Stadoù-Unanet zo bodet e [[Camp Toccoa]], e-kichen ar [[menez Currahee]], e [[Georgia]]. Youlat int bet evit rollañ e eil batailhon ar [[506vet rejimant troadegiezh harzlammet]]. En o zouez, danvez soudarded ar gompagnunezh E (« Easy Company ») a skoulm darempredoù kreñv abalamour da bleustradegoù taer ha da reolennoù strizh o c’homandant, [[Herbert Sobel]]. Kaset e vezont da [[Bro-Saoz|vro-Saoz]] e miz Gwengolo 1943. Sobel a ziskouez bezañ dizampart evit ren soudarded er pleustradegoù war an dachenn. [[Richard Winters]], unan eus is-letananted ar gompagnunezh, a aoz ur mutinerezh asambles gant is-ofiserien all, gant ar riskl da vezañ kaset dirak ul lez-varn ha fuzuilhet. Dont a reont a-benn memestra, hag ar c'horonal Sink, penn ar rejimant, a gas Sobel d’ar Stadoù-Unanet en-dro evit gourdoniñ medisined en ur skol harzlammerien. Fiziet eo renerezh ar gompagnunezh el letanant Thomas Meehan. E dibenn ar rann e c’haller gwelet ar soudarded o prientiñ an [[Oberiadur-brezel Overlord|Oberiadur Overlord]], e deizioù kentañ miz Even 1944.
* tudenn bennañ ar rann : Herbert Sobel
=== Rann 2 : ''Day of Days'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[John Orloff]]
* sevener : [[Richard Loncraine]]
[[Restr:Brecourt Manor.JPG|thumb|200x200px|Lec'hienn argadenn maner Brécourt d'ar 6 a viz Even 1944 (2010)]]
A-raok tarzh an deiz, d’ar 6 a viz Even 1944, soudarded an Easy Company a vez harzlammet e su ledenez [[Cotentin]], en un takad etre [[Sainte-Mère-l’Église]] ha [[Sainte-Marie-du-Mont]], o fal kentañ. Abalamour da dennoù ar c’hanolierezh enepnijerez en em gavont strewet e pep lec’h er vro. Lazhet eo al letanant Meehan pa vez diskaret e garr-nij. An is-letanant Winters a goll e armoù a-raok erruiñ war an douar. Ur wech pradet en em gav gant Hall, ur soudard eus an 82{{vet}} rannarme, ha kemer a ra penn un strolladig soudarded kavet amañ hag ahont. E gouloù an deiz, ur wech erruet e Sainte-Marie-du-Mont, Winters a glev keloù marv Meehan, ha dont a ra da vezañ komandant ''de facto'' an Easy Company. Karget eo da gas un [[Argadenn maner Brécourt|argadenn war maner Brécourt]], evit distruj kanolioù alaman 105 mm hag a denn war draezhenn [[Utah Beach]]. Echuiñ a ra ar rann da noz, pa c’hall ar soudarded diskuizhañ un tamm a-raok emgannoù antronoz.
* tudenn bennañ ar rann : Dick R. Winters
=== Rann 3 : ''Carentan'' ===
* skignadenn gentañ : 16/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[E. Max Frye]]
* sevener : [[Mikael Salomon]]
D’an 8 a viz Even, an Easy Company a gemer perzh e [[emgann Carentan]], ul lec’h hag a rank bezañ tapet evit ober al liamm etre traezhennoù Utah Beach hag [[Omaha Beach]]. Eno e stourm ar gompagnunezh e kêr evit ar wech kentañ, a-enep tankoù ha sniperien peurgetket. Ar soudard Albert Blithe, evel reoù all, a andur skuizhder ha taerder ar brezel, ha dall e teu da vezañ abalamour da strafuilhoù nervel. Ur wech frealzet gant Richard Winters e adkav ar gweled, a-raok bezañ gloazet gant ur sniper alaman e-kerzh ur batrouilhenn. A-hed ar rann e kresk brud al letanant Ronald Speirs, a zo tamallet dezhañ bezañ drouklazhet prizonidi alaman d’ar 6 a viz Even. E eil lodenn a rann en em gann soudarded an ''Easy'' e parkeier bihan [[garzhaoueg Normandi]].
* tudenn bennañ ar rann : Albert Blithe
== Degemer ==
Ar stirad en deus degemeret 94% a alioù mat war ar savenn [[Rotten Tomatoes]]<ref name=":0" />. 9,4/10 e oa e notenn war al lec'hienn [[Internet Movie Database|IMDB]] e 2026<ref name=":1" />.
== E brezhoneg ==
Istitlet eo bet ar stirad e brezhoneg e 2012 gant ar strollad An Team Istits<ref>''[https://anteamistits.over-blog.com/article-band-of-brothers-istitlet-e-brezhoneg-100355944.html Band Of Brothers, istitlet e brezhoneg !]'', An Team Istits (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
== Levrlennadur ==
* {{fr}} Stephen E. Ambrose, ''Band of Brothers'', Touchstone, 1992, 336 p. (embannadur kentañ), ISBN 978-0743224543. Troet eo bet e meur yezh dibaoe, galleg en o zouez.
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0185906/ Fichenn IMDB]
* {{En}} [https://www.rottentomatoes.com/tv/band_of_brothers Fichenn war Rotten Tomatoes]
* {{En}} [https://www.youtube.com/watch?v=N96WZHa8nu0 Filmig-kinnig ar stirad istitlet e brezhoneg] war [[YouTube]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Stiradoù skinwel 2001]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel brezel]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel SUA]]
s54pgxxedokc2nuaq5oqnrr6l67muc5
2186828
2186827
2026-03-31T20:09:10Z
Dishual
612
2186828
wikitext
text/x-wiki
{{Pennad zo|Band of Brothers}}
{{Stumm an titl|''Band of Brothers'' (ministirad)}}
[[Restr:Band of Brothers – Wir waren wie Brüder.svg|thumb|Logo alamanek ar stirad]]
'''''Band of Brothers''''' zo ur ministirad skinwel brezel stadunanat, ennañ dek rann, skignet adalek 2001. Savet eo bet gant [[Tom Hanks]] ha [[Steven Spielberg]] diwar al [[Band of Brothers (levr)|levr heñvelanvet]] bet skrivet gant an istorour stadunanat [[Stephen E. Ambrose]]<ref name=":0">{{En}} ''[https://www.rottentomatoes.com/tv/band_of_brothers Band of Brothers]'', Rotten Tomatoes (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
Heuliañ a ra hentad harzlammerien an Easy Company, ur gompagnunezh eus ar 506{{vet}} Rejimant Troadegiezh Harzlammet eus [[101st Airborne Division|101{{vet}} Rannarme Harzlammerien]] Stadoù-Unanet Amerika, eus o mare pleustriñ e [[Camp Toccoa]] ([[Georgia]]) e 1942, betek dibenn an [[Eil Brezel-bed]], e [[Berchtesgaden]].
An darvoudoù kontet er stirad a zo c'hoarvezet evit gwir dre vras, hag an tudennoù a zo bet anezhe ivez. E deroù pep rann e weler atersadennoù lod anezhe, hag. Reiñ a ra ''Band of Brothers'' da welet ar brezel a live soudarded diazez, en ur daolenniñ o fsikologiezh. Un dudenn a vez lakaet war wel e pep rann.Gwelet a vez a stirad gant kalz sellerien evel unan eus ar re wellañ bet produet a-viskoazh war an [[Eil Brezel-bed]], ha war ar brezel dre vras. Meur a briz en deus resevet, ''[[Golden Globe Award|Golden Globes]]'' en o zouez<ref name=":0" /><ref name=":1">{{En}} ''[[imdbtitle:0185906|Band of Brothers]]'', IMDB (lennet d'an 31/03/2026)</ref>. Berzh bras ar stirad a zo bet mammenn d'unan all war [[ Brezel ar Meurvor Habask (1937-1945)|Talbenn ar Meurvor Habask]] hag anvet [[The Pacific (ministirad)|The Pacific]] e 2010 ha [[Masters of the Air]] e 2024.
== Pennaktoured ==
* [[Damian Lewis]] : ar major [[Richard D. Winters]]
* [[Ron Livingston]] : ar c'habiten [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
* [[Scott Grimes]] : ar serjant [[Donald Malarkey]]
* [[Donnie Wahlberg]] : an isletanant [[Carwood Lipton]]
* [[Neal McDonough]] : al letanant [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
* [[Frank John Hughes]] : ar pennserjant [[William Guarnere|William « Wild Bill » Guarnere]]
* [[Shane Taylor]] : ar c'haporal [[Eugene Roe|Eugene « Doc » Roe]]
* [[Rick Gomez]] : ar serjant [[George Luz]]
* [[Dexter Fletcher]] : ar pennserjant John Martin
* [[Ross McCall]] : ar c'haporal [[Joseph Liebgott]]
* [[Michael Cudlitz]] : ar serjant Denver « Bull » Randleman
* [[James Madio]] : ar serjant Frank Perconte
* [[Rick Warden]] : an isletanant Harry Welsh
* [[Eion Bailey]] : ar soudard [[David Kenyon Webster]]
* [[Kirk Acevedo]] : ar pennserjant Joseph Toye
* [[Matthew Leitch]] : ar serjant Floyd « Tab » Talbert
* [[Richard Speight Jr.]] : ar serjant Warren « Skip » Muck
* [[Matthew Settle]] : ar c'habiten [[Ronald Speirs]]
<gallery perrow="6" mode="packed" caption="Luc'hskeudennoù ar pennaktoured">
Restr:Damian Lewis Berlin 2015.jpg|[[Damian Lewis]] e roll [[Richard D. Winters]]
Restr:RonLivingstonMay10.jpg|[[Ron Livingston]] e roll [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
Restr:Scott Grimes by Gage Skidmore 2.jpg|[[Scott Grimes]] e roll [[Donald Malarkey]]
Restr:Donnie Wahlberg 2010.jpg|[[Donnie Wahlberg]] e roll [[Carwood Lipton]]
Restr:Neal McDonough 2015 (2).jpg|alt=Neal McDonough e roll Lynn « Buck » Compton|[[Neal McDonough]] e roll [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
Restr:Rick Gomez.jpg|[[Rick Gomez]] e roll [[George Luz]]
Restr:Dexter Fletcher.jpg|[[Dexter Fletcher]] e roll John Martin
Restr:Michael Cudlitz 2016 (cropped).jpg|alt=Michael Cudlitz e roll Denver « Bull » Randleman|[[Michael Cudlitz]] e roll Denver « Bull » Randleman
Restr:Eion Bailey in 2008 (BW Headshot).jpg|[[Eion Bailey]] e roll [[David Kenyon Webster]]
Restr:Kirk acevedo 2018 MCCC.jpg|[[Kirk Acevedo]] e roll Joseph Toye
Restr:Richard Speight Jr. by Gage Skidmore 2016 (cropped).jpg|[[Richard Speight Jr.]] e roll Warren « Skip » Muck
Restr:Matthew Settle cropped.jpg|[[Matthew Settle]] e roll [[Ronald Speirs]]
</gallery>
== Rannoù ==
[[Restr:Richard Winters.jpeg|thumb|227x227px|Richard Winters da vare e amzer-bleustriñ e Camp Toccoa (1942).]]
=== Rann 1 : ''Currahee'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[Tom Hanks]] hag [[Erik Jendreson]]
* sevener : [[Phil Alden Robinson]]
Paotred yaouank eus a bep lec’h er Stadoù-Unanet zo bodet e [[Camp Toccoa]], e-kichen ar [[menez Currahee]], e [[Georgia]]. Youlat int bet evit rollañ e eil batailhon ar [[506vet rejimant troadegiezh harzlammet]]. En o zouez, danvez soudarded ar gompagnunezh E (« Easy Company ») a skoulm darempredoù kreñv abalamour da bleustradegoù taer ha da reolennoù strizh o c’homandant, [[Herbert Sobel]]. Kaset e vezont da [[Bro-Saoz|vro-Saoz]] e miz Gwengolo 1943. Sobel a ziskouez bezañ dizampart evit ren soudarded er pleustradegoù war an dachenn. [[Richard Winters]], unan eus is-letananted ar gompagnunezh, a aoz ur mutinerezh asambles gant is-ofiserien all, gant ar riskl da vezañ kaset dirak ul lez-varn ha fuzuilhet. Dont a reont a-benn memestra, hag ar c'horonal Sink, penn ar rejimant, a gas Sobel d’ar Stadoù-Unanet en-dro evit gourdoniñ medisined en ur skol harzlammerien. Fiziet eo renerezh ar gompagnunezh el letanant Thomas Meehan. E dibenn ar rann e c’haller gwelet ar soudarded o prientiñ an [[Oberiadur-brezel Overlord|Oberiadur Overlord]], e deizioù kentañ miz Even 1944.
* tudenn bennañ ar rann : Herbert Sobel
=== Rann 2 : ''Day of Days'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[John Orloff]]
* sevener : [[Richard Loncraine]]
[[Restr:Brecourt Manor.JPG|thumb|200x200px|Lec'hienn argadenn maner Brécourt d'ar 6 a viz Even 1944 (2010)]]
A-raok tarzh an deiz, d’ar 6 a viz Even 1944, soudarded an Easy Company a vez harzlammet e su ledenez [[Cotentin]], en un takad etre [[Sainte-Mère-l’Église]] ha [[Sainte-Marie-du-Mont]], o fal kentañ. Abalamour da dennoù ar c’hanolierezh enepnijerez en em gavont strewet e pep lec’h er vro. Lazhet eo al letanant Meehan pa vez diskaret e garr-nij. An is-letanant Winters a goll e armoù a-raok erruiñ war an douar. Ur wech pradet en em gav gant Hall, ur soudard eus an 82{{vet}} rannarme, ha kemer a ra penn un strolladig soudarded kavet amañ hag ahont. E gouloù an deiz, ur wech erruet e Sainte-Marie-du-Mont, Winters a glev keloù marv Meehan, ha dont a ra da vezañ komandant ''de facto'' an Easy Company. Karget eo da gas un [[Argadenn maner Brécourt|argadenn war maner Brécourt]], evit distruj kanolioù alaman 105 mm hag a denn war draezhenn [[Utah Beach]]. Echuiñ a ra ar rann da noz, pa c’hall ar soudarded diskuizhañ un tamm a-raok emgannoù antronoz.
* tudenn bennañ ar rann : Dick R. Winters
=== Rann 3 : ''Carentan'' ===
* skignadenn gentañ : 16/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[E. Max Frye]]
* sevener : [[Mikael Salomon]]
D’an 8 a viz Even, an Easy Company a gemer perzh e [[emgann Carentan]], ul lec’h hag a rank bezañ tapet evit ober al liamm etre traezhennoù Utah Beach hag [[Omaha Beach]]. Eno e stourm ar gompagnunezh e kêr evit ar wech kentañ, a-enep tankoù ha sniperien peurgetket. Ar soudard Albert Blithe, evel reoù all, a andur skuizhder ha taerder ar brezel, ha dall e teu da vezañ abalamour da strafuilhoù nervel. Ur wech frealzet gant Richard Winters e adkav ar gweled, a-raok bezañ gloazet gant ur sniper alaman e-kerzh ur batrouilhenn. A-hed ar rann e kresk brud al letanant Ronald Speirs, a zo tamallet dezhañ bezañ drouklazhet prizonidi alaman d’ar 6 a viz Even. E eil lodenn a rann en em gann soudarded an ''Easy'' e parkeier bihan [[garzhaoueg Normandi]].
* tudenn bennañ ar rann : Albert Blithe
== Degemer ==
Ar stirad en deus degemeret 94% a alioù mat war ar savenn [[Rotten Tomatoes]]<ref name=":0" />. 9,4/10 e oa e notenn war al lec'hienn [[Internet Movie Database|IMDB]] e 2026<ref name=":1" />.
== E brezhoneg ==
Istitlet eo bet ar stirad e brezhoneg e 2012 gant ar strollad An Team Istits<ref>''[https://anteamistits.over-blog.com/article-band-of-brothers-istitlet-e-brezhoneg-100355944.html Band Of Brothers, istitlet e brezhoneg !]'', An Team Istits (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
== Levrlennadur ==
* {{fr}} Stephen E. Ambrose, ''Band of Brothers'', Touchstone, 1992, 336 p. (embannadur kentañ), ISBN 978-0743224543. Troet eo bet e meur yezh dibaoe, galleg en o zouez.
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0185906/ Fichenn IMDB]
* {{En}} [https://www.rottentomatoes.com/tv/band_of_brothers Fichenn war Rotten Tomatoes]
* {{En}} [https://www.youtube.com/watch?v=N96WZHa8nu0 Filmig-kinnig ar stirad istitlet e brezhoneg] war [[YouTube]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Stiradoù skinwel 2001]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel brezel]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel SUA]]
645w0urq4b38e3i6u259jtntax3izdf
2186829
2186828
2026-03-31T20:11:30Z
Kestenn
14086
/* Rann 3 : Carentan */
2186829
wikitext
text/x-wiki
{{Pennad zo|Band of Brothers}}
{{Stumm an titl|''Band of Brothers'' (ministirad)}}
[[Restr:Band of Brothers – Wir waren wie Brüder.svg|thumb|Logo alamanek ar stirad]]
'''''Band of Brothers''''' zo ur ministirad skinwel brezel stadunanat, ennañ dek rann, skignet adalek 2001. Savet eo bet gant [[Tom Hanks]] ha [[Steven Spielberg]] diwar al [[Band of Brothers (levr)|levr heñvelanvet]] bet skrivet gant an istorour stadunanat [[Stephen E. Ambrose]]<ref name=":0">{{En}} ''[https://www.rottentomatoes.com/tv/band_of_brothers Band of Brothers]'', Rotten Tomatoes (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
Heuliañ a ra hentad harzlammerien an Easy Company, ur gompagnunezh eus ar 506{{vet}} Rejimant Troadegiezh Harzlammet eus [[101st Airborne Division|101{{vet}} Rannarme Harzlammerien]] Stadoù-Unanet Amerika, eus o mare pleustriñ e [[Camp Toccoa]] ([[Georgia]]) e 1942, betek dibenn an [[Eil Brezel-bed]], e [[Berchtesgaden]].
An darvoudoù kontet er stirad a zo c'hoarvezet evit gwir dre vras, hag an tudennoù a zo bet anezhe ivez. E deroù pep rann e weler atersadennoù lod anezhe, hag. Reiñ a ra ''Band of Brothers'' da welet ar brezel a live soudarded diazez, en ur daolenniñ o fsikologiezh. Un dudenn a vez lakaet war wel e pep rann.Gwelet a vez a stirad gant kalz sellerien evel unan eus ar re wellañ bet produet a-viskoazh war an [[Eil Brezel-bed]], ha war ar brezel dre vras. Meur a briz en deus resevet, ''[[Golden Globe Award|Golden Globes]]'' en o zouez<ref name=":0" /><ref name=":1">{{En}} ''[[imdbtitle:0185906|Band of Brothers]]'', IMDB (lennet d'an 31/03/2026)</ref>. Berzh bras ar stirad a zo bet mammenn d'unan all war [[ Brezel ar Meurvor Habask (1937-1945)|Talbenn ar Meurvor Habask]] hag anvet [[The Pacific (ministirad)|The Pacific]] e 2010 ha [[Masters of the Air]] e 2024.
== Pennaktoured ==
* [[Damian Lewis]] : ar major [[Richard D. Winters]]
* [[Ron Livingston]] : ar c'habiten [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
* [[Scott Grimes]] : ar serjant [[Donald Malarkey]]
* [[Donnie Wahlberg]] : an isletanant [[Carwood Lipton]]
* [[Neal McDonough]] : al letanant [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
* [[Frank John Hughes]] : ar pennserjant [[William Guarnere|William « Wild Bill » Guarnere]]
* [[Shane Taylor]] : ar c'haporal [[Eugene Roe|Eugene « Doc » Roe]]
* [[Rick Gomez]] : ar serjant [[George Luz]]
* [[Dexter Fletcher]] : ar pennserjant John Martin
* [[Ross McCall]] : ar c'haporal [[Joseph Liebgott]]
* [[Michael Cudlitz]] : ar serjant Denver « Bull » Randleman
* [[James Madio]] : ar serjant Frank Perconte
* [[Rick Warden]] : an isletanant Harry Welsh
* [[Eion Bailey]] : ar soudard [[David Kenyon Webster]]
* [[Kirk Acevedo]] : ar pennserjant Joseph Toye
* [[Matthew Leitch]] : ar serjant Floyd « Tab » Talbert
* [[Richard Speight Jr.]] : ar serjant Warren « Skip » Muck
* [[Matthew Settle]] : ar c'habiten [[Ronald Speirs]]
<gallery perrow="6" mode="packed" caption="Luc'hskeudennoù ar pennaktoured">
Restr:Damian Lewis Berlin 2015.jpg|[[Damian Lewis]] e roll [[Richard D. Winters]]
Restr:RonLivingstonMay10.jpg|[[Ron Livingston]] e roll [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
Restr:Scott Grimes by Gage Skidmore 2.jpg|[[Scott Grimes]] e roll [[Donald Malarkey]]
Restr:Donnie Wahlberg 2010.jpg|[[Donnie Wahlberg]] e roll [[Carwood Lipton]]
Restr:Neal McDonough 2015 (2).jpg|alt=Neal McDonough e roll Lynn « Buck » Compton|[[Neal McDonough]] e roll [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
Restr:Rick Gomez.jpg|[[Rick Gomez]] e roll [[George Luz]]
Restr:Dexter Fletcher.jpg|[[Dexter Fletcher]] e roll John Martin
Restr:Michael Cudlitz 2016 (cropped).jpg|alt=Michael Cudlitz e roll Denver « Bull » Randleman|[[Michael Cudlitz]] e roll Denver « Bull » Randleman
Restr:Eion Bailey in 2008 (BW Headshot).jpg|[[Eion Bailey]] e roll [[David Kenyon Webster]]
Restr:Kirk acevedo 2018 MCCC.jpg|[[Kirk Acevedo]] e roll Joseph Toye
Restr:Richard Speight Jr. by Gage Skidmore 2016 (cropped).jpg|[[Richard Speight Jr.]] e roll Warren « Skip » Muck
Restr:Matthew Settle cropped.jpg|[[Matthew Settle]] e roll [[Ronald Speirs]]
</gallery>
== Rannoù ==
[[Restr:Richard Winters.jpeg|thumb|227x227px|Richard Winters da vare e amzer-bleustriñ e Camp Toccoa (1942).]]
=== Rann 1 : ''Currahee'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[Tom Hanks]] hag [[Erik Jendreson]]
* sevener : [[Phil Alden Robinson]]
Paotred yaouank eus a bep lec’h er Stadoù-Unanet zo bodet e [[Camp Toccoa]], e-kichen ar [[menez Currahee]], e [[Georgia]]. Youlat int bet evit rollañ e eil batailhon ar [[506vet rejimant troadegiezh harzlammet]]. En o zouez, danvez soudarded ar gompagnunezh E (« Easy Company ») a skoulm darempredoù kreñv abalamour da bleustradegoù taer ha da reolennoù strizh o c’homandant, [[Herbert Sobel]]. Kaset e vezont da [[Bro-Saoz|vro-Saoz]] e miz Gwengolo 1943. Sobel a ziskouez bezañ dizampart evit ren soudarded er pleustradegoù war an dachenn. [[Richard Winters]], unan eus is-letananted ar gompagnunezh, a aoz ur mutinerezh asambles gant is-ofiserien all, gant ar riskl da vezañ kaset dirak ul lez-varn ha fuzuilhet. Dont a reont a-benn memestra, hag ar c'horonal Sink, penn ar rejimant, a gas Sobel d’ar Stadoù-Unanet en-dro evit gourdoniñ medisined en ur skol harzlammerien. Fiziet eo renerezh ar gompagnunezh el letanant Thomas Meehan. E dibenn ar rann e c’haller gwelet ar soudarded o prientiñ an [[Oberiadur-brezel Overlord|Oberiadur Overlord]], e deizioù kentañ miz Even 1944.
* tudenn bennañ ar rann : Herbert Sobel
=== Rann 2 : ''Day of Days'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[John Orloff]]
* sevener : [[Richard Loncraine]]
[[Restr:Brecourt Manor.JPG|thumb|200x200px|Lec'hienn argadenn maner Brécourt d'ar 6 a viz Even 1944 (2010)]]
A-raok tarzh an deiz, d’ar 6 a viz Even 1944, soudarded an Easy Company a vez harzlammet e su ledenez [[Cotentin]], en un takad etre [[Sainte-Mère-l’Église]] ha [[Sainte-Marie-du-Mont]], o fal kentañ. Abalamour da dennoù ar c’hanolierezh enepnijerez en em gavont strewet e pep lec’h er vro. Lazhet eo al letanant Meehan pa vez diskaret e garr-nij. An is-letanant Winters a goll e armoù a-raok erruiñ war an douar. Ur wech pradet en em gav gant Hall, ur soudard eus an 82{{vet}} rannarme, ha kemer a ra penn un strolladig soudarded kavet amañ hag ahont. E gouloù an deiz, ur wech erruet e Sainte-Marie-du-Mont, Winters a glev keloù marv Meehan, ha dont a ra da vezañ komandant ''de facto'' an Easy Company. Karget eo da gas un [[Argadenn maner Brécourt|argadenn war maner Brécourt]], evit distruj kanolioù alaman 105 mm hag a denn war draezhenn [[Utah Beach]]. Echuiñ a ra ar rann da noz, pa c’hall ar soudarded diskuizhañ un tamm a-raok emgannoù antronoz.
* tudenn bennañ ar rann : Dick R. Winters
=== Rann 3 : ''Carentan'' ===
* skignadenn gentañ : 16/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[E. Max Frye]]
* sevener : [[Mikael Salomon]]
D’an 8 a viz Even, an Easy Company a gemer perzh e [[emgann Carentan]], ul lec’h hag a rank bezañ tapet evit ober al liamm etre traezhennoù Utah Beach hag [[Omaha Beach]]. Eno e stourm ar gompagnunezh e kêr evit ar wech kentañ, a-enep tankoù ha sniperien peurgetket. Ar soudard Albert Blithe, evel reoù all, a andur skuizhder ha taerder ar brezel, ha dall e teu da vezañ abalamour da strafuilhoù nervel. Ur wech frealzet gant Richard Winters e adkav ar gweled. A-hed ar rann e kresk brud al letanant Ronald Speirs, a zo tamallet dezhañ bezañ drouklazhet prizonidi alaman d’ar 6 a viz Even. E eil lodenn ar rann en em gann soudarded an ''Easy'' e parkeier bihan [[garzhaoueg Normandi]]. En ur enebiñ ouzh un argadenn, Blithe a lazh ur soudard enebour. Gloazet eo un nebeud devezhioù war-lerc'h gant ur sniper alaman, e-kerzh ur batrouilhenn
* tudenn bennañ ar rann : Albert Blithe
== Degemer ==
Ar stirad en deus degemeret 94% a alioù mat war ar savenn [[Rotten Tomatoes]]<ref name=":0" />. 9,4/10 e oa e notenn war al lec'hienn [[Internet Movie Database|IMDB]] e 2026<ref name=":1" />.
== E brezhoneg ==
Istitlet eo bet ar stirad e brezhoneg e 2012 gant ar strollad An Team Istits<ref>''[https://anteamistits.over-blog.com/article-band-of-brothers-istitlet-e-brezhoneg-100355944.html Band Of Brothers, istitlet e brezhoneg !]'', An Team Istits (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
== Levrlennadur ==
* {{fr}} Stephen E. Ambrose, ''Band of Brothers'', Touchstone, 1992, 336 p. (embannadur kentañ), ISBN 978-0743224543. Troet eo bet e meur yezh dibaoe, galleg en o zouez.
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0185906/ Fichenn IMDB]
* {{En}} [https://www.rottentomatoes.com/tv/band_of_brothers Fichenn war Rotten Tomatoes]
* {{En}} [https://www.youtube.com/watch?v=N96WZHa8nu0 Filmig-kinnig ar stirad istitlet e brezhoneg] war [[YouTube]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Stiradoù skinwel 2001]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel brezel]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel SUA]]
n26kkhe23bfk1j77vy55pv1l918l9s1
2186830
2186829
2026-03-31T20:11:41Z
Kestenn
14086
/* Rann 3 : Carentan */
2186830
wikitext
text/x-wiki
{{Pennad zo|Band of Brothers}}
{{Stumm an titl|''Band of Brothers'' (ministirad)}}
[[Restr:Band of Brothers – Wir waren wie Brüder.svg|thumb|Logo alamanek ar stirad]]
'''''Band of Brothers''''' zo ur ministirad skinwel brezel stadunanat, ennañ dek rann, skignet adalek 2001. Savet eo bet gant [[Tom Hanks]] ha [[Steven Spielberg]] diwar al [[Band of Brothers (levr)|levr heñvelanvet]] bet skrivet gant an istorour stadunanat [[Stephen E. Ambrose]]<ref name=":0">{{En}} ''[https://www.rottentomatoes.com/tv/band_of_brothers Band of Brothers]'', Rotten Tomatoes (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
Heuliañ a ra hentad harzlammerien an Easy Company, ur gompagnunezh eus ar 506{{vet}} Rejimant Troadegiezh Harzlammet eus [[101st Airborne Division|101{{vet}} Rannarme Harzlammerien]] Stadoù-Unanet Amerika, eus o mare pleustriñ e [[Camp Toccoa]] ([[Georgia]]) e 1942, betek dibenn an [[Eil Brezel-bed]], e [[Berchtesgaden]].
An darvoudoù kontet er stirad a zo c'hoarvezet evit gwir dre vras, hag an tudennoù a zo bet anezhe ivez. E deroù pep rann e weler atersadennoù lod anezhe, hag. Reiñ a ra ''Band of Brothers'' da welet ar brezel a live soudarded diazez, en ur daolenniñ o fsikologiezh. Un dudenn a vez lakaet war wel e pep rann.Gwelet a vez a stirad gant kalz sellerien evel unan eus ar re wellañ bet produet a-viskoazh war an [[Eil Brezel-bed]], ha war ar brezel dre vras. Meur a briz en deus resevet, ''[[Golden Globe Award|Golden Globes]]'' en o zouez<ref name=":0" /><ref name=":1">{{En}} ''[[imdbtitle:0185906|Band of Brothers]]'', IMDB (lennet d'an 31/03/2026)</ref>. Berzh bras ar stirad a zo bet mammenn d'unan all war [[ Brezel ar Meurvor Habask (1937-1945)|Talbenn ar Meurvor Habask]] hag anvet [[The Pacific (ministirad)|The Pacific]] e 2010 ha [[Masters of the Air]] e 2024.
== Pennaktoured ==
* [[Damian Lewis]] : ar major [[Richard D. Winters]]
* [[Ron Livingston]] : ar c'habiten [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
* [[Scott Grimes]] : ar serjant [[Donald Malarkey]]
* [[Donnie Wahlberg]] : an isletanant [[Carwood Lipton]]
* [[Neal McDonough]] : al letanant [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
* [[Frank John Hughes]] : ar pennserjant [[William Guarnere|William « Wild Bill » Guarnere]]
* [[Shane Taylor]] : ar c'haporal [[Eugene Roe|Eugene « Doc » Roe]]
* [[Rick Gomez]] : ar serjant [[George Luz]]
* [[Dexter Fletcher]] : ar pennserjant John Martin
* [[Ross McCall]] : ar c'haporal [[Joseph Liebgott]]
* [[Michael Cudlitz]] : ar serjant Denver « Bull » Randleman
* [[James Madio]] : ar serjant Frank Perconte
* [[Rick Warden]] : an isletanant Harry Welsh
* [[Eion Bailey]] : ar soudard [[David Kenyon Webster]]
* [[Kirk Acevedo]] : ar pennserjant Joseph Toye
* [[Matthew Leitch]] : ar serjant Floyd « Tab » Talbert
* [[Richard Speight Jr.]] : ar serjant Warren « Skip » Muck
* [[Matthew Settle]] : ar c'habiten [[Ronald Speirs]]
<gallery perrow="6" mode="packed" caption="Luc'hskeudennoù ar pennaktoured">
Restr:Damian Lewis Berlin 2015.jpg|[[Damian Lewis]] e roll [[Richard D. Winters]]
Restr:RonLivingstonMay10.jpg|[[Ron Livingston]] e roll [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
Restr:Scott Grimes by Gage Skidmore 2.jpg|[[Scott Grimes]] e roll [[Donald Malarkey]]
Restr:Donnie Wahlberg 2010.jpg|[[Donnie Wahlberg]] e roll [[Carwood Lipton]]
Restr:Neal McDonough 2015 (2).jpg|alt=Neal McDonough e roll Lynn « Buck » Compton|[[Neal McDonough]] e roll [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
Restr:Rick Gomez.jpg|[[Rick Gomez]] e roll [[George Luz]]
Restr:Dexter Fletcher.jpg|[[Dexter Fletcher]] e roll John Martin
Restr:Michael Cudlitz 2016 (cropped).jpg|alt=Michael Cudlitz e roll Denver « Bull » Randleman|[[Michael Cudlitz]] e roll Denver « Bull » Randleman
Restr:Eion Bailey in 2008 (BW Headshot).jpg|[[Eion Bailey]] e roll [[David Kenyon Webster]]
Restr:Kirk acevedo 2018 MCCC.jpg|[[Kirk Acevedo]] e roll Joseph Toye
Restr:Richard Speight Jr. by Gage Skidmore 2016 (cropped).jpg|[[Richard Speight Jr.]] e roll Warren « Skip » Muck
Restr:Matthew Settle cropped.jpg|[[Matthew Settle]] e roll [[Ronald Speirs]]
</gallery>
== Rannoù ==
[[Restr:Richard Winters.jpeg|thumb|227x227px|Richard Winters da vare e amzer-bleustriñ e Camp Toccoa (1942).]]
=== Rann 1 : ''Currahee'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[Tom Hanks]] hag [[Erik Jendreson]]
* sevener : [[Phil Alden Robinson]]
Paotred yaouank eus a bep lec’h er Stadoù-Unanet zo bodet e [[Camp Toccoa]], e-kichen ar [[menez Currahee]], e [[Georgia]]. Youlat int bet evit rollañ e eil batailhon ar [[506vet rejimant troadegiezh harzlammet]]. En o zouez, danvez soudarded ar gompagnunezh E (« Easy Company ») a skoulm darempredoù kreñv abalamour da bleustradegoù taer ha da reolennoù strizh o c’homandant, [[Herbert Sobel]]. Kaset e vezont da [[Bro-Saoz|vro-Saoz]] e miz Gwengolo 1943. Sobel a ziskouez bezañ dizampart evit ren soudarded er pleustradegoù war an dachenn. [[Richard Winters]], unan eus is-letananted ar gompagnunezh, a aoz ur mutinerezh asambles gant is-ofiserien all, gant ar riskl da vezañ kaset dirak ul lez-varn ha fuzuilhet. Dont a reont a-benn memestra, hag ar c'horonal Sink, penn ar rejimant, a gas Sobel d’ar Stadoù-Unanet en-dro evit gourdoniñ medisined en ur skol harzlammerien. Fiziet eo renerezh ar gompagnunezh el letanant Thomas Meehan. E dibenn ar rann e c’haller gwelet ar soudarded o prientiñ an [[Oberiadur-brezel Overlord|Oberiadur Overlord]], e deizioù kentañ miz Even 1944.
* tudenn bennañ ar rann : Herbert Sobel
=== Rann 2 : ''Day of Days'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[John Orloff]]
* sevener : [[Richard Loncraine]]
[[Restr:Brecourt Manor.JPG|thumb|200x200px|Lec'hienn argadenn maner Brécourt d'ar 6 a viz Even 1944 (2010)]]
A-raok tarzh an deiz, d’ar 6 a viz Even 1944, soudarded an Easy Company a vez harzlammet e su ledenez [[Cotentin]], en un takad etre [[Sainte-Mère-l’Église]] ha [[Sainte-Marie-du-Mont]], o fal kentañ. Abalamour da dennoù ar c’hanolierezh enepnijerez en em gavont strewet e pep lec’h er vro. Lazhet eo al letanant Meehan pa vez diskaret e garr-nij. An is-letanant Winters a goll e armoù a-raok erruiñ war an douar. Ur wech pradet en em gav gant Hall, ur soudard eus an 82{{vet}} rannarme, ha kemer a ra penn un strolladig soudarded kavet amañ hag ahont. E gouloù an deiz, ur wech erruet e Sainte-Marie-du-Mont, Winters a glev keloù marv Meehan, ha dont a ra da vezañ komandant ''de facto'' an Easy Company. Karget eo da gas un [[Argadenn maner Brécourt|argadenn war maner Brécourt]], evit distruj kanolioù alaman 105 mm hag a denn war draezhenn [[Utah Beach]]. Echuiñ a ra ar rann da noz, pa c’hall ar soudarded diskuizhañ un tamm a-raok emgannoù antronoz.
* tudenn bennañ ar rann : Dick R. Winters
=== Rann 3 : ''Carentan'' ===
* skignadenn gentañ : 16/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[E. Max Frye]]
* sevener : [[Mikael Salomon]]
D’an 8 a viz Even, an Easy Company a gemer perzh e [[emgann Carentan]], ul lec’h hag a rank bezañ tapet evit ober al liamm etre traezhennoù Utah Beach hag [[Omaha Beach]]. Eno e stourm ar gompagnunezh e kêr evit ar wech kentañ, a-enep tankoù ha sniperien peurgetket. Ar soudard Albert Blithe, evel reoù all, a andur skuizhder ha taerder ar brezel, ha dall e teu da vezañ abalamour da strafuilhoù nervel. Ur wech frealzet gant Richard Winters e adkav ar gweled. A-hed ar rann e kresk brud al letanant Ronald Speirs, a zo tamallet dezhañ bezañ drouklazhet prizonidi alaman d’ar 6 a viz Even. E eil lodenn ar rann en em gann soudarded an ''Easy'' e parkeier bihan [[garzhaoueg Normandi]]. En ur enebiñ ouzh un argadenn, Blithe a lazh ur soudard enebour. Gloazet eo un nebeud devezhioù war-lerc'h gant ur sniper alaman, e-kerzh ur batrouilhenn.
* tudenn bennañ ar rann : Albert Blithe
== Degemer ==
Ar stirad en deus degemeret 94% a alioù mat war ar savenn [[Rotten Tomatoes]]<ref name=":0" />. 9,4/10 e oa e notenn war al lec'hienn [[Internet Movie Database|IMDB]] e 2026<ref name=":1" />.
== E brezhoneg ==
Istitlet eo bet ar stirad e brezhoneg e 2012 gant ar strollad An Team Istits<ref>''[https://anteamistits.over-blog.com/article-band-of-brothers-istitlet-e-brezhoneg-100355944.html Band Of Brothers, istitlet e brezhoneg !]'', An Team Istits (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
== Levrlennadur ==
* {{fr}} Stephen E. Ambrose, ''Band of Brothers'', Touchstone, 1992, 336 p. (embannadur kentañ), ISBN 978-0743224543. Troet eo bet e meur yezh dibaoe, galleg en o zouez.
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0185906/ Fichenn IMDB]
* {{En}} [https://www.rottentomatoes.com/tv/band_of_brothers Fichenn war Rotten Tomatoes]
* {{En}} [https://www.youtube.com/watch?v=N96WZHa8nu0 Filmig-kinnig ar stirad istitlet e brezhoneg] war [[YouTube]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Stiradoù skinwel 2001]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel brezel]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel SUA]]
9d4b7otoz6ci9yfbzgpambqy04dxzj3
2186832
2186830
2026-03-31T20:21:11Z
Kestenn
14086
2186832
wikitext
text/x-wiki
{{Pennad zo|Band of Brothers}}
{{Stumm an titl|''Band of Brothers'' (ministirad)}}
[[Restr:Band of Brothers – Wir waren wie Brüder.svg|thumb|Logo alamanek ar stirad]]
'''''Band of Brothers''''' zo ur ministirad skinwel brezel stadunanat, ennañ dek rann, skignet adalek 2001. Savet eo bet gant [[Tom Hanks]] ha [[Steven Spielberg]] diwar al [[Band of Brothers (levr)|levr heñvelanvet]] bet skrivet gant an istorour stadunanat [[Stephen E. Ambrose]]<ref name=":0">{{En}} ''[https://www.rottentomatoes.com/tv/band_of_brothers Band of Brothers]'', Rotten Tomatoes (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
Heuliañ a ra hentad harzlammerien an Easy Company, ur gompagnunezh eus ar 506{{vet}} Rejimant Troadegiezh Harzlammet eus [[101st Airborne Division|101{{vet}} Rannarme Harzlammerien]] Stadoù-Unanet Amerika, eus o mare pleustriñ e [[Camp Toccoa]] ([[Georgia]]) e 1942, betek dibenn an [[Eil Brezel-bed]], e [[Berchtesgaden]].
An darvoudoù kontet er stirad a zo c'hoarvezet evit gwir dre vras, hag an tudennoù a zo bet anezhe ivez. E deroù pep rann e weler atersadennoù lod anezhe, hag. Reiñ a ra ''Band of Brothers'' da welet ar brezel a live soudarded diazez, en ur daolenniñ o fsikologiezh. Un dudenn a vez lakaet war wel e pep rann.Gwelet a vez a stirad gant kalz sellerien evel unan eus ar re wellañ bet produet a-viskoazh war an [[Eil Brezel-bed]], ha war ar brezel dre vras. Meur a briz en deus resevet, ''[[Golden Globe Award|Golden Globes]]'' en o zouez<ref name=":0" /><ref name=":1">{{En}} ''[[imdbtitle:0185906|Band of Brothers]]'', IMDB (lennet d'an 31/03/2026)</ref>. Berzh bras ar stirad a zo bet mammenn d'unan all war [[ Brezel ar Meurvor Habask (1937-1945)|Talbenn ar Meurvor Habask]] hag anvet [[The Pacific (ministirad)|The Pacific]] e 2010 ha [[Masters of the Air]] e 2024.
== Pennaktoured ==
* [[Damian Lewis]] : ar major [[Richard D. Winters]]
* [[Ron Livingston]] : ar c'habiten [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
* [[Scott Grimes]] : ar serjant [[Donald Malarkey]]
* [[Donnie Wahlberg]] : an isletanant [[Carwood Lipton]]
* [[Neal McDonough]] : al letanant [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
* [[Frank John Hughes]] : ar pennserjant [[William Guarnere|William « Wild Bill » Guarnere]]
* [[Shane Taylor]] : ar c'haporal [[Eugene Roe|Eugene « Doc » Roe]]
* [[Rick Gomez]] : ar serjant [[George Luz]]
* [[Dexter Fletcher]] : ar pennserjant John Martin
* [[Ross McCall]] : ar c'haporal [[Joseph Liebgott]]
* [[Michael Cudlitz]] : ar serjant Denver « Bull » Randleman
* [[James Madio]] : ar serjant Frank Perconte
* [[Rick Warden]] : an isletanant Harry Welsh
* [[Eion Bailey]] : ar soudard [[David Kenyon Webster]]
* [[Kirk Acevedo]] : ar pennserjant Joseph Toye
* [[Matthew Leitch]] : ar serjant Floyd « Tab » Talbert
* [[Richard Speight Jr.]] : ar serjant Warren « Skip » Muck
* [[Matthew Settle]] : ar c'habiten [[Ronald Speirs]]
<gallery perrow="6" mode="packed" caption="Luc'hskeudennoù ar pennaktoured">
Restr:Damian Lewis Berlin 2015.jpg|[[Damian Lewis]] e roll [[Richard D. Winters]]
Restr:RonLivingstonMay10.jpg|[[Ron Livingston]] e roll [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
Restr:Scott Grimes by Gage Skidmore 2.jpg|[[Scott Grimes]] e roll [[Donald Malarkey]]
Restr:Donnie Wahlberg 2010.jpg|[[Donnie Wahlberg]] e roll [[Carwood Lipton]]
Restr:Neal McDonough 2015 (2).jpg|alt=Neal McDonough e roll Lynn « Buck » Compton|[[Neal McDonough]] e roll [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
Restr:Rick Gomez.jpg|[[Rick Gomez]] e roll [[George Luz]]
Restr:Dexter Fletcher.jpg|[[Dexter Fletcher]] e roll John Martin
Restr:Michael Cudlitz 2016 (cropped).jpg|alt=Michael Cudlitz e roll Denver « Bull » Randleman|[[Michael Cudlitz]] e roll Denver « Bull » Randleman
Restr:Eion Bailey in 2008 (BW Headshot).jpg|[[Eion Bailey]] e roll [[David Kenyon Webster]]
Restr:Kirk acevedo 2018 MCCC.jpg|[[Kirk Acevedo]] e roll Joseph Toye
Restr:Richard Speight Jr. by Gage Skidmore 2016 (cropped).jpg|[[Richard Speight Jr.]] e roll Warren « Skip » Muck
Restr:Matthew Settle cropped.jpg|[[Matthew Settle]] e roll [[Ronald Speirs]]
</gallery>
== Rannoù ==
[[Restr:Richard Winters.jpeg|thumb|227x227px|Richard Winters da vare e amzer-bleustriñ e Camp Toccoa (1942).]]
=== Rann 1 : ''Currahee'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[Tom Hanks]] hag [[Erik Jendreson]]
* sevener : [[Phil Alden Robinson]]
Paotred yaouank eus a bep lec’h er Stadoù-Unanet zo bodet e [[Camp Toccoa]], e-kichen ar [[menez Currahee]], e [[Georgia]]. Youlat int bet evit rollañ e eil batailhon ar [[506vet rejimant troadegiezh harzlammet]]. En o zouez, danvez soudarded ar gompagnunezh E (« Easy Company ») a skoulm darempredoù kreñv abalamour da bleustradegoù taer ha da reolennoù strizh o c’homandant, [[Herbert Sobel]]. Kaset e vezont da [[Bro-Saoz|vro-Saoz]] e miz Gwengolo 1943. Sobel a ziskouez bezañ dizampart evit ren soudarded er pleustradegoù war an dachenn. [[Richard Winters]], unan eus is-letananted ar gompagnunezh, a aoz ur mutinerezh asambles gant is-ofiserien all, gant ar riskl da vezañ kaset dirak ul lez-varn ha fuzuilhet. Dont a reont a-benn memestra, hag ar c'horonal Sink, penn ar rejimant, a gas Sobel d’ar Stadoù-Unanet en-dro evit gourdoniñ medisined en ur skol harzlammerien. Fiziet eo renerezh ar gompagnunezh el letanant Thomas Meehan. E dibenn ar rann e c’haller gwelet ar soudarded o prientiñ an [[Oberiadur-brezel Overlord|Oberiadur Overlord]], e deizioù kentañ miz Even 1944.
* tudenn bennañ ar rann : Herbert Sobel
=== Rann 2 : ''Day of Days'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[John Orloff]]
* sevener : [[Richard Loncraine]]
[[Restr:Brecourt Manor.JPG|thumb|200x200px|Lec'hienn argadenn maner Brécourt d'ar 6 a viz Even 1944 (2010)]]
A-raok tarzh an deiz, d’ar 6 a viz Even 1944, soudarded an Easy Company a vez harzlammet e su ledenez [[Cotentin]], en un takad etre [[Sainte-Mère-l’Église]] ha [[Sainte-Marie-du-Mont]], o fal kentañ. Abalamour da dennoù ar c’hanolierezh enepnijerez en em gavont strewet e pep lec’h er vro. Lazhet eo al letanant Meehan pa vez diskaret e garr-nij. An is-letanant Winters a goll e armoù a-raok erruiñ war an douar. Ur wech pradet en em gav gant Hall, ur soudard eus an 82{{vet}} rannarme, ha kemer a ra penn un strolladig soudarded kavet amañ hag ahont. E gouloù an deiz, ur wech erruet e Sainte-Marie-du-Mont, Winters a glev keloù marv Meehan, ha dont a ra da vezañ komandant ''de facto'' an Easy Company. Karget eo da gas un [[Argadenn maner Brécourt|argadenn war maner Brécourt]], evit distruj kanolioù alaman 105 mm hag a denn war draezhenn [[Utah Beach]]. Echuiñ a ra ar rann da noz, pa c’hall ar soudarded diskuizhañ un tamm a-raok emgannoù antronoz.
* tudenn bennañ ar rann : Dick R. Winters
=== Rann 3 : ''Carentan'' ===
* skignadenn gentañ : 16/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[E. Max Frye]]
* sevener : [[Mikael Salomon]]
D’an 8 a viz Even, an Easy Company a gemer perzh e [[emgann Carentan]], ul lec’h hag a rank bezañ tapet evit ober al liamm etre traezhennoù Utah Beach hag [[Omaha Beach]]. Eno e stourm ar gompagnunezh e kêr evit ar wech kentañ, a-enep tankoù ha sniperien peurgetket. Ar soudard Albert Blithe, evel reoù all, a andur skuizhder ha taerder ar brezel, ha dall e teu da vezañ abalamour da strafuilhoù nervel. Ur wech frealzet gant Richard Winters e adkav ar gweled. A-hed ar rann e kresk brud al letanant Ronald Speirs, a zo tamallet dezhañ bezañ drouklazhet prizonidi alaman d’ar 6 a viz Even. E eil lodenn ar rann en em gann soudarded an ''Easy'' e parkeier bihan [[garzhaoueg Normandi]]. En ur enebiñ ouzh un argadenn, Blithe a lazh ur soudard enebour. Gloazet eo un nebeud devezhioù war-lerc'h gant ur sniper alaman, e-kerzh ur batrouilhenn. Kaset eo ar 506{{Vet}} rejimant harzlammerien da ziskuizhañ e Bro-Saoz.
* tudenn bennañ ar rann : Albert Blithe
== Degemer ==
Ar stirad en deus degemeret 94% a alioù mat war ar savenn [[Rotten Tomatoes]]<ref name=":0" />. 9,4/10 e oa e notenn war al lec'hienn [[Internet Movie Database|IMDB]] e 2026<ref name=":1" />.
== E brezhoneg ==
Istitlet eo bet ar stirad e brezhoneg e 2012 gant ar strollad An Team Istits<ref>''[https://anteamistits.over-blog.com/article-band-of-brothers-istitlet-e-brezhoneg-100355944.html Band Of Brothers, istitlet e brezhoneg !]'', An Team Istits (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
== Levrlennadur ==
* {{fr}} Stephen E. Ambrose, ''Band of Brothers'', Touchstone, 1992, 336 p. (embannadur kentañ), ISBN 978-0743224543. Troet eo bet e meur yezh dibaoe, galleg en o zouez.
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0185906/ Fichenn IMDB]
* {{En}} [https://www.rottentomatoes.com/tv/band_of_brothers Fichenn war Rotten Tomatoes]
* {{En}} [https://www.youtube.com/watch?v=N96WZHa8nu0 Filmig-kinnig ar stirad istitlet e brezhoneg] war [[YouTube]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Stiradoù skinwel 2001]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel brezel]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel SUA]]
8wcqa0jq2f0jw93w9a3ecdzk3pqewud
2186833
2186832
2026-03-31T21:46:38Z
Kestenn
14086
2186833
wikitext
text/x-wiki
{{Pennad zo|Band of Brothers}}
{{Stumm an titl|''Band of Brothers'' (ministirad)}}
[[Restr:Band of Brothers – Wir waren wie Brüder.svg|thumb|Logo alamanek ar stirad]]
'''''Band of Brothers''''' zo ur ministirad skinwel brezel stadunanat, ennañ dek rann, skignet adalek 2001. Savet eo bet gant [[Tom Hanks]] ha [[Steven Spielberg]] diwar al [[Band of Brothers (levr)|levr heñvelanvet]] bet skrivet gant an istorour stadunanat [[Stephen E. Ambrose]]<ref name=":0">{{En}} ''[https://www.rottentomatoes.com/tv/band_of_brothers Band of Brothers]'', Rotten Tomatoes (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
Heuliañ a ra hentad harzlammerien an Easy Company, ur gompagnunezh eus ar 506{{vet}} Rejimant Troadegiezh Harzlammet eus [[101st Airborne Division|101{{vet}} Rannarme Harzlammerien]] Stadoù-Unanet Amerika, eus o mare pleustriñ e [[Camp Toccoa]] ([[Georgia]]) e 1942, betek dibenn an [[Eil Brezel-bed]], e [[Berchtesgaden]].
An darvoudoù kontet er stirad a zo c'hoarvezet evit gwir dre vras, hag an tudennoù a zo bet anezhe ivez. E deroù pep rann e weler atersadennoù lod anezhe, hag. Reiñ a ra ''Band of Brothers'' da welet ar brezel a live soudarded diazez, en ur daolenniñ o fsikologiezh. Un dudenn a vez lakaet war wel e pep rann.Gwelet a vez a stirad gant kalz sellerien evel unan eus ar re wellañ bet produet a-viskoazh war an [[Eil Brezel-bed]], ha war ar brezel dre vras. Meur a briz en deus resevet, ''[[Golden Globe Award|Golden Globes]]'' en o zouez<ref name=":0" /><ref name=":1">{{En}} ''[[imdbtitle:0185906|Band of Brothers]]'', IMDB (lennet d'an 31/03/2026)</ref>. Berzh bras ar stirad a zo bet mammenn d'unan all war [[ Brezel ar Meurvor Habask (1937-1945)|Talbenn ar Meurvor Habask]] hag anvet [[The Pacific (ministirad)|The Pacific]] e 2010 ha [[Masters of the Air]] e 2024.
== Pennaktoured ==
* [[Damian Lewis]] : ar major [[Richard D. Winters]]
* [[Ron Livingston]] : ar c'habiten [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
* [[Scott Grimes]] : ar serjant [[Donald Malarkey]]
* [[Donnie Wahlberg]] : an isletanant [[Carwood Lipton]]
* [[Neal McDonough]] : al letanant [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
* [[Frank John Hughes]] : ar pennserjant [[William Guarnere|William « Wild Bill » Guarnere]]
* [[Shane Taylor]] : ar c'haporal [[Eugene Roe|Eugene « Doc » Roe]]
* [[Rick Gomez]] : ar serjant [[George Luz]]
* [[Dexter Fletcher]] : ar pennserjant John Martin
* [[Ross McCall]] : ar c'haporal [[Joseph Liebgott]]
* [[Michael Cudlitz]] : ar serjant Denver « Bull » Randleman
* [[James Madio]] : ar serjant Frank Perconte
* [[Rick Warden]] : an isletanant Harry Welsh
* [[Eion Bailey]] : ar soudard [[David Kenyon Webster]]
* [[Kirk Acevedo]] : ar pennserjant Joseph Toye
* [[Matthew Leitch]] : ar serjant Floyd « Tab » Talbert
* [[Richard Speight Jr.]] : ar serjant Warren « Skip » Muck
* [[Matthew Settle]] : ar c'habiten [[Ronald Speirs]]
<gallery perrow="6" mode="packed" caption="Luc'hskeudennoù ar pennaktoured">
Restr:Damian Lewis Berlin 2015.jpg|[[Damian Lewis]] e roll [[Richard D. Winters]]
Restr:RonLivingstonMay10.jpg|[[Ron Livingston]] e roll [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
Restr:Scott Grimes by Gage Skidmore 2.jpg|[[Scott Grimes]] e roll [[Donald Malarkey]]
Restr:Donnie Wahlberg 2010.jpg|[[Donnie Wahlberg]] e roll [[Carwood Lipton]]
Restr:Neal McDonough 2015 (2).jpg|alt=Neal McDonough e roll Lynn « Buck » Compton|[[Neal McDonough]] e roll [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
Restr:Rick Gomez.jpg|[[Rick Gomez]] e roll [[George Luz]]
Restr:Dexter Fletcher.jpg|[[Dexter Fletcher]] e roll John Martin
Restr:Michael Cudlitz 2016 (cropped).jpg|alt=Michael Cudlitz e roll Denver « Bull » Randleman|[[Michael Cudlitz]] e roll Denver « Bull » Randleman
Restr:Eion Bailey in 2008 (BW Headshot).jpg|[[Eion Bailey]] e roll [[David Kenyon Webster]]
Restr:Kirk acevedo 2018 MCCC.jpg|[[Kirk Acevedo]] e roll Joseph Toye
Restr:Richard Speight Jr. by Gage Skidmore 2016 (cropped).jpg|[[Richard Speight Jr.]] e roll Warren « Skip » Muck
Restr:Matthew Settle cropped.jpg|[[Matthew Settle]] e roll [[Ronald Speirs]]
</gallery>
== Rannoù ==
[[Restr:Richard Winters.jpeg|thumb|227x227px|Richard Winters da vare e amzer-bleustriñ e Camp Toccoa (1942).]]
=== Rann 1 : ''Currahee'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[Tom Hanks]] hag [[Erik Jendreson]]
* sevener : [[Phil Alden Robinson]]
Paotred yaouank eus a bep lec’h er Stadoù-Unanet zo bodet e [[Camp Toccoa]], e-kichen ar [[menez Currahee]], e [[Georgia]]. Youlat int bet evit rollañ e eil batailhon ar [[506vet rejimant troadegiezh harzlammet]]. En o zouez, danvez soudarded ar gompagnunezh E (« Easy Company ») a skoulm darempredoù kreñv abalamour da bleustradegoù taer ha da reolennoù strizh o c’homandant, [[Herbert Sobel]]. Kaset e vezont da [[Bro-Saoz|vro-Saoz]] e miz Gwengolo 1943. Sobel a ziskouez bezañ dizampart evit ren soudarded er pleustradegoù war an dachenn. [[Richard Winters]], unan eus is-letananted ar gompagnunezh, a aoz ur mutinerezh asambles gant is-ofiserien all, gant ar riskl da vezañ kaset dirak ul lez-varn ha fuzuilhet. Dont a reont a-benn memestra, hag ar c'horonal Sink, penn ar rejimant, a gas Sobel d’ar Stadoù-Unanet en-dro evit gourdoniñ medisined en ur skol harzlammerien. Fiziet eo renerezh ar gompagnunezh el letanant Thomas Meehan. E dibenn ar rann e c’haller gwelet ar soudarded o prientiñ an [[Oberiadur-brezel Overlord|Oberiadur Overlord]], e deizioù kentañ miz Even 1944.
* tudenn bennañ ar rann : Herbert Sobel
=== Rann 2 : ''Day of Days'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[John Orloff]]
* sevener : [[Richard Loncraine]]
[[Restr:Brecourt Manor.JPG|thumb|200x200px|Lec'hienn argadenn maner Brécourt d'ar 6 a viz Even 1944 (2010)]]
A-raok tarzh an deiz, d’ar 6 a viz Even 1944, soudarded an Easy Company a vez harzlammet e su ledenez [[Cotentin]], en un takad etre [[Sainte-Mère-l’Église]] ha [[Sainte-Marie-du-Mont]], o fal kentañ. Abalamour da dennoù ar c’hanolierezh enepnijerez en em gavont strewet e pep lec’h er vro. Lazhet eo al letanant Meehan pa vez diskaret e garr-nij. An is-letanant Winters a goll e armoù a-raok erruiñ war an douar. Ur wech pradet en em gav gant Hall, ur soudard eus an 82{{vet}} rannarme, ha kemer a ra penn un strolladig soudarded kavet amañ hag ahont. E gouloù an deiz, ur wech erruet e Sainte-Marie-du-Mont, Winters a glev keloù marv Meehan, ha dont a ra da vezañ komandant ''de facto'' an Easy Company. Karget eo da gas un [[Argadenn maner Brécourt|argadenn war maner Brécourt]], evit distruj kanolioù alaman 105 mm hag a denn war draezhenn [[Utah Beach]]. Echuiñ a ra ar rann da noz, pa c’hall ar soudarded diskuizhañ un tamm a-raok emgannoù antronoz.
* tudenn bennañ ar rann : Dick R. Winters
=== Rann 3 : ''Carentan'' ===
* skignadenn gentañ : 16/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[E. Max Frye]]
* sevener : [[Mikael Salomon]]
D’an 8 a viz Even, an Easy Company a gemer perzh e [[emgann Carentan]], ul lec’h hag a rank bezañ tapet evit ober al liamm etre traezhennoù Utah Beach hag [[Omaha Beach]]. Eno e stourm ar gompagnunezh e kêr evit ar wech kentañ, a-enep tankoù ha sniperien peurgetket. Ar soudard Albert Blithe, evel reoù all, a andur skuizhder ha taerder ar brezel, ha dall e teu da vezañ abalamour da strafuilhoù nervel. Ur wech frealzet gant Richard Winters e adkav ar gweled. A-hed ar rann e kresk brud al letanant Ronald Speirs, a zo tamallet dezhañ bezañ drouklazhet prizonidi alaman d’ar 6 a viz Even. E eil lodenn ar rann en em gann soudarded an ''Easy'' e parkeier bihan [[garzhaoueg Normandi]]. En ur enebiñ ouzh un argadenn, Blithe a lazh ur soudard enebour. Gloazet eo un nebeud devezhioù war-lerc'h gant ur sniper alaman, e-kerzh ur batrouilhenn. Kaset eo ar 506{{Vet}} rejimant harzlammerien da ziskuizhañ e Bro-Saoz.
* tudenn bennañ ar rann : Albert Blithe
=== Rann 4 : ''Replacements'' ===
* skignadenn gentañ : 23/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[Graham Yost]] ha [[Bruce C. McKenna]]
* sevener : [[David Nutter]]
E Aldourne, e Bro-Saoz, e tiskuizh an Easy Company. Soudarded nevez-stummet a erru er gompagnunezh evit kemer plas ar re lazhet en emgannoù e Normandi. Rankout a reont azasaat ouzh o unvez nevez, ha klask a reont tennañ gounid eus alioù ar soudarded gante skiant-prenet an talbenn. Distreiñ a ra Herbert Sobel d'ar rejimant, evel ofiser pourveziañ. D'ar 17 a viz Gwengolo 1944 eo harzlammet ar 506{{vet}} rejimant nepell diouzh [[Eindhoven]], en [[Izelvroioù]], e deroù an [[Oberiadur-brezel Market Garden|oberiadur Market Garden]]. Dieubiñ a reont ar gêr hep emgann. Kaset e vez an Easy Company da dapout kêr [[Nuenen]]. Goude emgannoù taer e rank ar gompagnunezh kilañ. « Bull » Randleman, gloazet, a chom stanket e-pad an noz er gêriadenn kontrollet gant an Alamaned, ha rankout a ra treuzvevañ a-raok bezañ adkavet an deiz war-lerc'h.
* tudenn bennañ ar rann : Denver « Bull » Randleman
== Degemer ==
Ar stirad en deus degemeret 94% a alioù mat war ar savenn [[Rotten Tomatoes]]<ref name=":0" />. 9,4/10 e oa e notenn war al lec'hienn [[Internet Movie Database|IMDB]] e 2026<ref name=":1" />.
== E brezhoneg ==
Istitlet eo bet ar stirad e brezhoneg e 2012 gant ar strollad An Team Istits<ref>''[https://anteamistits.over-blog.com/article-band-of-brothers-istitlet-e-brezhoneg-100355944.html Band Of Brothers, istitlet e brezhoneg !]'', An Team Istits (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
== Levrlennadur ==
* {{fr}} Stephen E. Ambrose, ''Band of Brothers'', Touchstone, 1992, 336 p. (embannadur kentañ), ISBN 978-0743224543. Troet eo bet e meur yezh dibaoe, galleg en o zouez.
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0185906/ Fichenn IMDB]
* {{En}} [https://www.rottentomatoes.com/tv/band_of_brothers Fichenn war Rotten Tomatoes]
* {{En}} [https://www.youtube.com/watch?v=N96WZHa8nu0 Filmig-kinnig ar stirad istitlet e brezhoneg] war [[YouTube]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Stiradoù skinwel 2001]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel brezel]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel SUA]]
3lt0u285nx6eso9kmppy36jfqdnxsir
2186834
2186833
2026-03-31T21:50:02Z
Kestenn
14086
/* Rann 4 : Replacements */
2186834
wikitext
text/x-wiki
{{Pennad zo|Band of Brothers}}
{{Stumm an titl|''Band of Brothers'' (ministirad)}}
[[Restr:Band of Brothers – Wir waren wie Brüder.svg|thumb|Logo alamanek ar stirad]]
'''''Band of Brothers''''' zo ur ministirad skinwel brezel stadunanat, ennañ dek rann, skignet adalek 2001. Savet eo bet gant [[Tom Hanks]] ha [[Steven Spielberg]] diwar al [[Band of Brothers (levr)|levr heñvelanvet]] bet skrivet gant an istorour stadunanat [[Stephen E. Ambrose]]<ref name=":0">{{En}} ''[https://www.rottentomatoes.com/tv/band_of_brothers Band of Brothers]'', Rotten Tomatoes (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
Heuliañ a ra hentad harzlammerien an Easy Company, ur gompagnunezh eus ar 506{{vet}} Rejimant Troadegiezh Harzlammet eus [[101st Airborne Division|101{{vet}} Rannarme Harzlammerien]] Stadoù-Unanet Amerika, eus o mare pleustriñ e [[Camp Toccoa]] ([[Georgia]]) e 1942, betek dibenn an [[Eil Brezel-bed]], e [[Berchtesgaden]].
An darvoudoù kontet er stirad a zo c'hoarvezet evit gwir dre vras, hag an tudennoù a zo bet anezhe ivez. E deroù pep rann e weler atersadennoù lod anezhe, hag. Reiñ a ra ''Band of Brothers'' da welet ar brezel a live soudarded diazez, en ur daolenniñ o fsikologiezh. Un dudenn a vez lakaet war wel e pep rann.Gwelet a vez a stirad gant kalz sellerien evel unan eus ar re wellañ bet produet a-viskoazh war an [[Eil Brezel-bed]], ha war ar brezel dre vras. Meur a briz en deus resevet, ''[[Golden Globe Award|Golden Globes]]'' en o zouez<ref name=":0" /><ref name=":1">{{En}} ''[[imdbtitle:0185906|Band of Brothers]]'', IMDB (lennet d'an 31/03/2026)</ref>. Berzh bras ar stirad a zo bet mammenn d'unan all war [[ Brezel ar Meurvor Habask (1937-1945)|Talbenn ar Meurvor Habask]] hag anvet [[The Pacific (ministirad)|The Pacific]] e 2010 ha [[Masters of the Air]] e 2024.
== Pennaktoured ==
* [[Damian Lewis]] : ar major [[Richard D. Winters]]
* [[Ron Livingston]] : ar c'habiten [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
* [[Scott Grimes]] : ar serjant [[Donald Malarkey]]
* [[Donnie Wahlberg]] : an isletanant [[Carwood Lipton]]
* [[Neal McDonough]] : al letanant [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
* [[Frank John Hughes]] : ar pennserjant [[William Guarnere|William « Wild Bill » Guarnere]]
* [[Shane Taylor]] : ar c'haporal [[Eugene Roe|Eugene « Doc » Roe]]
* [[Rick Gomez]] : ar serjant [[George Luz]]
* [[Dexter Fletcher]] : ar pennserjant John Martin
* [[Ross McCall]] : ar c'haporal [[Joseph Liebgott]]
* [[Michael Cudlitz]] : ar serjant Denver « Bull » Randleman
* [[James Madio]] : ar serjant Frank Perconte
* [[Rick Warden]] : an isletanant Harry Welsh
* [[Eion Bailey]] : ar soudard [[David Kenyon Webster]]
* [[Kirk Acevedo]] : ar pennserjant Joseph Toye
* [[Matthew Leitch]] : ar serjant Floyd « Tab » Talbert
* [[Richard Speight Jr.]] : ar serjant Warren « Skip » Muck
* [[Matthew Settle]] : ar c'habiten [[Ronald Speirs]]
<gallery perrow="6" mode="packed" caption="Luc'hskeudennoù ar pennaktoured">
Restr:Damian Lewis Berlin 2015.jpg|[[Damian Lewis]] e roll [[Richard D. Winters]]
Restr:RonLivingstonMay10.jpg|[[Ron Livingston]] e roll [[Lewis Nixon III|Lewis Nixon]]
Restr:Scott Grimes by Gage Skidmore 2.jpg|[[Scott Grimes]] e roll [[Donald Malarkey]]
Restr:Donnie Wahlberg 2010.jpg|[[Donnie Wahlberg]] e roll [[Carwood Lipton]]
Restr:Neal McDonough 2015 (2).jpg|alt=Neal McDonough e roll Lynn « Buck » Compton|[[Neal McDonough]] e roll [[Lynn Compton|Lynn « Buck » Compton]]
Restr:Rick Gomez.jpg|[[Rick Gomez]] e roll [[George Luz]]
Restr:Dexter Fletcher.jpg|[[Dexter Fletcher]] e roll John Martin
Restr:Michael Cudlitz 2016 (cropped).jpg|alt=Michael Cudlitz e roll Denver « Bull » Randleman|[[Michael Cudlitz]] e roll Denver « Bull » Randleman
Restr:Eion Bailey in 2008 (BW Headshot).jpg|[[Eion Bailey]] e roll [[David Kenyon Webster]]
Restr:Kirk acevedo 2018 MCCC.jpg|[[Kirk Acevedo]] e roll Joseph Toye
Restr:Richard Speight Jr. by Gage Skidmore 2016 (cropped).jpg|[[Richard Speight Jr.]] e roll Warren « Skip » Muck
Restr:Matthew Settle cropped.jpg|[[Matthew Settle]] e roll [[Ronald Speirs]]
</gallery>
== Rannoù ==
[[Restr:Richard Winters.jpeg|thumb|227x227px|Richard Winters da vare e amzer-bleustriñ e Camp Toccoa (1942).]]
=== Rann 1 : ''Currahee'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[Tom Hanks]] hag [[Erik Jendreson]]
* sevener : [[Phil Alden Robinson]]
* padelezh : 73 mn
Paotred yaouank eus a bep lec’h er Stadoù-Unanet zo bodet e [[Camp Toccoa]], e-kichen ar [[menez Currahee]], e [[Georgia]]. Youlat int bet evit rollañ e eil batailhon ar [[506vet rejimant troadegiezh harzlammet]]. En o zouez, danvez soudarded ar gompagnunezh E (« Easy Company ») a skoulm darempredoù kreñv abalamour da bleustradegoù taer ha da reolennoù strizh o c’homandant, [[Herbert Sobel]]. Kaset e vezont da [[Bro-Saoz|vro-Saoz]] e miz Gwengolo 1943. Sobel a ziskouez bezañ dizampart evit ren soudarded er pleustradegoù war an dachenn. [[Richard Winters]], unan eus is-letananted ar gompagnunezh, a aoz ur mutinerezh asambles gant is-ofiserien all, gant ar riskl da vezañ kaset dirak ul lez-varn ha fuzuilhet. Dont a reont a-benn memestra, hag ar c'horonal Sink, penn ar rejimant, a gas Sobel d’ar Stadoù-Unanet en-dro evit gourdoniñ medisined en ur skol harzlammerien. Fiziet eo renerezh ar gompagnunezh el letanant Thomas Meehan. E dibenn ar rann e c’haller gwelet ar soudarded o prientiñ an [[Oberiadur-brezel Overlord|Oberiadur Overlord]], e deizioù kentañ miz Even 1944.
* tudenn bennañ ar rann : Herbert Sobel
=== Rann 2 : ''Day of Days'' ===
* skignadenn gentañ : 09/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[John Orloff]]
* sevener : [[Richard Loncraine]]
* padelezh : 52 mn
[[Restr:Brecourt Manor.JPG|thumb|200x200px|Lec'hienn argadenn maner Brécourt d'ar 6 a viz Even 1944 (2010)]]
A-raok tarzh an deiz, d’ar 6 a viz Even 1944, soudarded an Easy Company a vez harzlammet e su ledenez [[Cotentin]], en un takad etre [[Sainte-Mère-l’Église]] ha [[Sainte-Marie-du-Mont]], o fal kentañ. Abalamour da dennoù ar c’hanolierezh enepnijerez en em gavont strewet e pep lec’h er vro. Lazhet eo al letanant Meehan pa vez diskaret e garr-nij. An is-letanant Winters a goll e armoù a-raok erruiñ war an douar. Ur wech pradet en em gav gant Hall, ur soudard eus an 82{{vet}} rannarme, ha kemer a ra penn un strolladig soudarded kavet amañ hag ahont. E gouloù an deiz, ur wech erruet e Sainte-Marie-du-Mont, Winters a glev keloù marv Meehan, ha dont a ra da vezañ komandant ''de facto'' an Easy Company. Karget eo da gas un [[Argadenn maner Brécourt|argadenn war maner Brécourt]], evit distruj kanolioù alaman 105 mm hag a denn war draezhenn [[Utah Beach]]. Echuiñ a ra ar rann da noz, pa c’hall ar soudarded diskuizhañ un tamm a-raok emgannoù antronoz.
* tudenn bennañ ar rann : Dick R. Winters
=== Rann 3 : ''Carentan'' ===
* skignadenn gentañ : 16/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[E. Max Frye]]
* sevener : [[Mikael Salomon]]
* padelezh : 65 mn
D’an 8 a viz Even, an Easy Company a gemer perzh e [[emgann Carentan]], ul lec’h hag a rank bezañ tapet evit ober al liamm etre traezhennoù Utah Beach hag [[Omaha Beach]]. Eno e stourm ar gompagnunezh e kêr evit ar wech kentañ, a-enep tankoù ha sniperien peurgetket. Ar soudard Albert Blithe, evel reoù all, a andur skuizhder ha taerder ar brezel, ha dall e teu da vezañ abalamour da strafuilhoù nervel. Ur wech frealzet gant Richard Winters e adkav ar gweled. A-hed ar rann e kresk brud al letanant Ronald Speirs, a zo tamallet dezhañ bezañ drouklazhet prizonidi alaman d’ar 6 a viz Even. E eil lodenn ar rann en em gann soudarded an ''Easy'' e parkeier bihan [[garzhaoueg Normandi]]. En ur enebiñ ouzh un argadenn, Blithe a lazh ur soudard enebour. Gloazet eo un nebeud devezhioù war-lerc'h gant ur sniper alaman, e-kerzh ur batrouilhenn. Kaset eo ar 506{{Vet}} rejimant harzlammerien da ziskuizhañ e Bro-Saoz.
* tudenn bennañ ar rann : Albert Blithe
=== Rann 4 : ''Replacements'' ===
* skignadenn gentañ : 23/09/2001 ({{SUA}})
* senario : [[Graham Yost]] ha [[Bruce C. McKenna]]
* sevener : [[David Nutter]]
* padelezh : 59 mn
E Aldourne, e Bro-Saoz, e tiskuizh an Easy Company. Soudarded nevez-stummet a erru er gompagnunezh evit kemer plas ar re lazhet en emgannoù e Normandi. Rankout a reont azasaat ouzh o unvez nevez, ha klask a reont tennañ gounid eus alioù ar soudarded gante skiant-prenet an talbenn. Distreiñ a ra Herbert Sobel d'ar rejimant, evel ofiser pourveziañ. D'ar 17 a viz Gwengolo 1944 eo harzlammet ar 506{{vet}} rejimant nepell diouzh [[Eindhoven]], en [[Izelvroioù]], e deroù an [[Oberiadur-brezel Market Garden|oberiadur Market Garden]]. Dieubiñ a reont ar gêr hep emgann. Kaset e vez an Easy Company da dapout kêr [[Nuenen]]. Goude emgannoù taer e rank ar gompagnunezh kilañ. « Bull » Randleman, gloazet, a chom stanket e-pad an noz er gêriadenn kontrollet gant an Alamaned, ha rankout a ra treuzvevañ a-raok bezañ adkavet an deiz war-lerc'h.
* tudenn bennañ ar rann : Denver « Bull » Randleman
== Degemer ==
Ar stirad en deus degemeret 94% a alioù mat war ar savenn [[Rotten Tomatoes]]<ref name=":0" />. 9,4/10 e oa e notenn war al lec'hienn [[Internet Movie Database|IMDB]] e 2026<ref name=":1" />.
== E brezhoneg ==
Istitlet eo bet ar stirad e brezhoneg e 2012 gant ar strollad An Team Istits<ref>''[https://anteamistits.over-blog.com/article-band-of-brothers-istitlet-e-brezhoneg-100355944.html Band Of Brothers, istitlet e brezhoneg !]'', An Team Istits (lennet d'an 31/03/2026)</ref>.
== Levrlennadur ==
* {{fr}} Stephen E. Ambrose, ''Band of Brothers'', Touchstone, 1992, 336 p. (embannadur kentañ), ISBN 978-0743224543. Troet eo bet e meur yezh dibaoe, galleg en o zouez.
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0185906/ Fichenn IMDB]
* {{En}} [https://www.rottentomatoes.com/tv/band_of_brothers Fichenn war Rotten Tomatoes]
* {{En}} [https://www.youtube.com/watch?v=N96WZHa8nu0 Filmig-kinnig ar stirad istitlet e brezhoneg] war [[YouTube]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Stiradoù skinwel 2001]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel brezel]]
[[Rummad:Stiradoù skinwel SUA]]
bqat0gu8takc2glr46gnfqr3qxeabk7
Nakamal
0
179719
2186808
2026-03-31T18:15:43Z
Dishual
612
Pajenn krouet gant : "{{databox}} Un '''''nakamal''''' a vez graet eus ul lec'h evit kejañ e [[Vanuatu]]. Implijet eo evel lec'h emvod, lec'h lid ha pa vez evet [[kava]]. Un nakamal a vez kavet e kement kumunirezh eus Vanuatu, met an [[tisaverezh]] kement hag an doare hengounoù a zo disheñvel hervez e lec'hiadur. [[Rummad:Sevenadurezh Vanuatu]] [[Rummad:Gerioù bislamaek]]"
2186808
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Un '''''nakamal''''' a vez graet eus ul lec'h evit kejañ e [[Vanuatu]]. Implijet eo evel lec'h emvod, lec'h lid ha pa vez evet [[kava]].
Un nakamal a vez kavet e kement kumunirezh eus Vanuatu, met an [[tisaverezh]] kement hag an doare hengounoù a zo disheñvel hervez e lec'hiadur.
[[Rummad:Sevenadurezh Vanuatu]]
[[Rummad:Gerioù bislamaek]]
o2cd9pwvxzftb1ewnep9ookqwfq9fyt
Verdeja
0
179720
2186809
2026-03-31T18:42:40Z
Dishual
612
Pajenn krouet gant : "{{databox}} '''Verdeja''' a oa anv ur familh [[tank skañv|tankoù skañv]] diorroet e [[Spagn|Bro-Spagn]] etre 1938 ha 1954 hag a oa bet un taol-arnod evit kemer plas ar [[Panzer I]] alaman hag an [[T-26]] soviedel hag a oa e servij e [[tirlu Spagn]]. Renet e oa ar steuñv gant ar [[major]] [[Félix Verdeja Bardales]] ha savet e oa bet pevar karbed [[kentpatrom]], unan anezho o vezañ ur [[anolierezh emlusker|c'hanol emlusk]] dafaret gant ur c'hanol kalibr 75mm. Sa..."
2186809
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Verdeja''' a oa anv ur familh [[tank skañv|tankoù skañv]] diorroet e [[Spagn|Bro-Spagn]] etre 1938 ha 1954 hag a oa bet un taol-arnod evit kemer plas ar [[Panzer I]] alaman hag an [[T-26]] soviedel hag a oa e servij e [[tirlu Spagn]].
Renet e oa ar steuñv gant ar [[major]] [[Félix Verdeja Bardales]] ha savet e oa bet pevar karbed [[kentpatrom]], unan anezho o vezañ ur [[anolierezh emlusker|c'hanol emlusk]] dafaret gant ur c'hanol kalibr 75mm. Savet e oa bet gant ar soñj kaout un tank skañv ha bez e oa unan eus ar c'hentañ steuñv o kemer e kont buhez ar vourzhidi enebet ouzh hini an tank.<ref>de Mazararrasa, pp. 11–12</ref> Awenoù lies a oa bet met dreist-holl reoù tankoù skañv all da vezañ erlec'hiet gant an hini nevez, evel ar Panzer I hag an T-26, pep hini o vezañ bet implijet e-kerzh [[Brezel Spagn]]. Ar Verdeja a oa gwelet evel un doare tank T-26 gwelloc'h goude taolioù-arnod, en desped da-se, biken ne voe lakaet da vezañ produet a vras.<ref>Armas, p. 28</ref>
Tri kentpatrom tank skañv a oa bet savet etre 1938 ha 1942, gant ar Verdeja 1 hag ar Verdeja 2. Goustadik e oa aet da get ar c'hoant en diorroadur goude fin an [[Eil Brezel-bed]] dreist-holl. Klasket e oa bet dafariñ kefluskerioù nevez en Verdeja 2 ha treiñ ar Verdeja 1 en ur c'hanol emlusker, met paouezet e oa bet ar steuñ a-benn ar fin met ket en un doare ofisiel. E plas e oa bet soñjet kaout tankoù [[stadunanat]] [[M47 Patton]] e 1954 dre ar [[Mutual Defense Assistance Act]].<ref>Manrique & Molina, p. 31</ref> Ur c'hentpatrom stumm kanol emlusker 75  mm<ref name = "EdT">Ministrerezh difenn Spagn, ''Materiales''</ref> hag ar Verdeja 2 a zo bet lakaet war ziskouez abaoe penn-kentañ ar bloavezhioù 1990.<ref>Núñez, p. 85</ref>
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Tankoù skañv]]
[[Rummad:Tankoù an Eil Brezel-bed]]
hco7lag3r32k0cql53wbaazcejg598f
2186810
2186809
2026-03-31T18:43:25Z
Dishual
612
2186810
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Verdeja''' a oa anv ur familh [[tank skañv|tankoù skañv]] diorroet e [[Spagn|Bro-Spagn]] etre 1938 ha 1954 hag a oa bet un taol-arnod evit kemer plas ar [[Panzer I]] alaman hag an [[T-26 (tank)|T-26]] [[soviedel]] hag a oa e servij e [[tirlu Spagn]].
Renet e oa ar steuñv gant ar [[major]] [[Félix Verdeja Bardales]] ha savet e oa bet pevar karbed [[kentpatrom]], unan anezho o vezañ ur [[anolierezh emlusker|c'hanol emlusk]] dafaret gant ur c'hanol kalibr 75mm. Savet e oa bet gant ar soñj kaout un tank skañv ha bez e oa unan eus ar c'hentañ steuñv o kemer e kont buhez ar vourzhidi enebet ouzh hini an tank.<ref>de Mazararrasa, pp. 11–12</ref> Awenoù lies a oa bet met dreist-holl reoù tankoù skañv all da vezañ erlec'hiet gant an hini nevez, evel ar Panzer I hag an T-26, pep hini o vezañ bet implijet e-kerzh [[Brezel Spagn]]. Ar Verdeja a oa gwelet evel un doare tank T-26 gwelloc'h goude taolioù-arnod, en desped da-se, biken ne voe lakaet da vezañ produet a vras.<ref>Armas, p. 28</ref>
Tri kentpatrom tank skañv a oa bet savet etre 1938 ha 1942, gant ar Verdeja 1 hag ar Verdeja 2. Goustadik e oa aet da get ar c'hoant en diorroadur goude fin an [[Eil Brezel-bed]] dreist-holl. Klasket e oa bet dafariñ kefluskerioù nevez en Verdeja 2 ha treiñ ar Verdeja 1 en ur c'hanol emlusker, met paouezet e oa bet ar steuñ a-benn ar fin met ket en un doare ofisiel. E plas e oa bet soñjet kaout tankoù [[stadunanat]] [[M47 Patton]] e 1954 dre ar [[Mutual Defense Assistance Act]].<ref>Manrique & Molina, p. 31</ref> Ur c'hentpatrom stumm kanol emlusker 75  mm<ref name = "EdT">Ministrerezh difenn Spagn, ''Materiales''</ref> hag ar Verdeja 2 a zo bet lakaet war ziskouez abaoe penn-kentañ ar bloavezhioù 1990.<ref>Núñez, p. 85</ref>
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Tankoù skañv]]
[[Rummad:Tankoù an Eil Brezel-bed]]
0652d2q58x87sd4vff2jdp1pzv5yysc
2186811
2186810
2026-03-31T18:43:51Z
Dishual
612
2186811
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Verdeja''' a oa anv ur familh [[tank skañv|tankoù skañv]] diorroet e [[Spagn|Bro-Spagn]] etre 1938 ha 1954 hag a oa bet un taol-arnod evit kemer plas ar [[Panzer I]] alaman hag an [[T-26 (tank)|T-26]] [[soviedel]] hag a oa e servij e [[tirlu Spagn]].
Renet e oa ar steuñv gant ar [[major]] [[Félix Verdeja Bardales]] ha savet e oa bet pevar karbed [[kentpatrom]], unan anezho o vezañ ur [[anolierezh emlusker|c'hanol emlusk]] dafaret gant ur c'hanol kalibr 75mm. Savet e oa bet gant ar soñj kaout un tank skañv ha bez e oa unan eus ar c'hentañ steuñv o kemer e kont buhez ar vourzhidi enebet ouzh hini an tank.<ref>de Mazararrasa, pp. 11–12</ref> Awenoù lies a oa bet met dreist-holl reoù tankoù skañv all da vezañ erlec'hiet gant an hini nevez, evel ar Panzer I hag an T-26, pep hini o vezañ bet implijet e-kerzh [[Brezel Spagn]]. Ar Verdeja a oa gwelet evel un doare tank T-26 gwelloc'h goude taolioù-arnod, en desped da-se, biken ne voe lakaet da vezañ produet a vras.<ref>Armas, p. 28</ref>
Tri kentpatrom tank skañv a oa bet savet etre 1938 ha 1942, gant ar Verdeja 1 hag ar Verdeja 2. Goustadik e oa aet da get ar c'hoant en diorroadur goude fin an [[Eil Brezel-bed]] dreist-holl. Klasket e oa bet dafariñ kefluskerioù nevez en Verdeja 2 ha treiñ ar Verdeja 1 en ur c'hanol emlusker, met paouezet e oa bet ar steuñ a-benn ar fin met ket en un doare ofisiel. E plas e oa bet soñjet kaout tankoù [[stadunanat]] [[M47 Patton]] e 1954 dre ar [[Mutual Defense Assistance Act]].<ref>Manrique & Molina, p. 31</ref> Ur c'hentpatrom stumm kanol emlusker 75  mm<ref name = "EdT">Ministrerezh difenn Spagn, ''Materiales''</ref> hag ar Verdeja 2 a zo bet lakaet war ziskouez abaoe penn-kentañ ar bloavezhioù 1990.<ref>Núñez, p. 85</ref>
{{Tankoù an Eil Brezel-bed}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Tankoù skañv]]
[[Rummad:Tankoù an Eil Brezel-bed]]
mhg22x1zk68nbd73uwatvy1lfama45m
2186812
2186811
2026-03-31T18:44:10Z
Dishual
612
2186812
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Verdeja''' a oa anv ur familh [[tank skañv|tankoù skañv]] diorroet e [[Spagn|Bro-Spagn]] etre 1938 ha 1954 hag a oa bet un taol-arnod evit kemer plas ar [[Panzer I]] alaman hag an [[T-26 (tank)|T-26]] [[soviedel]] hag a oa e servij e [[tirlu Spagn]].
Renet e oa ar steuñv gant ar [[major]] [[Félix Verdeja Bardales]] ha savet e oa bet pevar karbed [[kentpatrom]], unan anezho o vezañ ur [[anolierezh emlusker|c'hanol emlusk]] dafaret gant ur c'hanol kalibr 75mm. Savet e oa bet gant ar soñj kaout un tank skañv ha bez e oa unan eus ar c'hentañ steuñv o kemer e kont buhez ar vourzhidi enebet ouzh hini an tank.<ref>de Mazararrasa, pp. 11–12</ref> Awenoù lies a oa bet met dreist-holl reoù tankoù skañv all da vezañ erlec'hiet gant an hini nevez, evel ar Panzer I hag an T-26, pep hini o vezañ bet implijet e-kerzh [[Brezel Spagn]]. Ar Verdeja a oa gwelet evel un doare tank T-26 gwelloc'h goude taolioù-arnod, en desped da-se, biken ne voe lakaet da vezañ produet a vras.<ref>Armas, p. 28</ref>
Tri kentpatrom tank skañv a oa bet savet etre 1938 ha 1942, gant ar Verdeja 1 hag ar Verdeja 2. Goustadik e oa aet da get ar c'hoant en diorroadur goude fin an [[Eil Brezel-bed]] dreist-holl. Klasket e oa bet dafariñ kefluskerioù nevez en Verdeja 2 ha treiñ ar Verdeja 1 en ur c'hanol emlusker, met paouezet e oa bet ar steuñ a-benn ar fin met ket en un doare ofisiel. E plas e oa bet soñjet kaout tankoù [[stadunanat]] [[M47 Patton]] e 1954 dre ar [[Mutual Defense Assistance Act]].<ref>Manrique & Molina, p. 31</ref> Ur c'hentpatrom stumm kanol emlusker 75  mm<ref name = "EdT">Ministrerezh difenn Spagn, ''Materiales''</ref> hag ar Verdeja 2 a zo bet lakaet war ziskouez abaoe penn-kentañ ar bloavezhioù 1990.<ref>Núñez, p. 85</ref>
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Tankoù an Eil Brezel-bed}}
[[Rummad:Tankoù skañv]]
[[Rummad:Tankoù an Eil Brezel-bed]]
0hkzehnlwp4acsogg3xb6sfhaqdru05
2186842
2186812
2026-04-01T07:13:10Z
Kestenn
14086
2186842
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Verdeja''' a oa anv ur familh [[tank skañv|tankoù skañv]] diorroet e [[Spagn|Bro-Spagn]] etre 1938 ha 1954 hag a oa bet un taol-arnod evit kemer plas ar [[Panzer I]] alaman hag an [[T-26 (tank)|T-26]] [[soviedel]] hag a oa e servij e [[tirlu Spagn]].
Renet e oa ar steuñv gant ar [[major]] [[Félix Verdeja Bardales]] ha savet e oa bet pevar c'harbed [[kentpatrom]], unan anezho o vezañ ur [[anolierezh emlusker|c'hanol emlusk]] dafaret gant ur c'hanol kalibr 75 mm. Savet e oa bet gant ar soñj kaout un tank skañv ha bez e oa unan eus ar c'hentañ steuñv o kemer e kont buhez ar vourzhidi enebet ouzh hini an tank.<ref>de Mazararrasa, pp. 11–12</ref> Awenoù lies a oa bet met dreist-holl reoù tankoù skañv all da vezañ erlec'hiet gant an hini nevez, evel ar Panzer I hag an T-26, pep hini o vezañ bet implijet e-kerzh [[Brezel Spagn]]. Ar Verdeja a oa gwelet evel un doare tank T-26 gwelloc'h goude taolioù-arnod, en desped da-se, biken ne voe lakaet da vezañ produet a vras.<ref>Armas, p. 28</ref>
Tri c'hentpatrom tank skañv a oa bet savet etre 1938 ha 1942, gant ar Verdeja 1 hag ar Verdeja 2. Goustadik e oa aet da get ar c'hoant en diorroadur goude fin an [[Eil Brezel-bed]] dreist-holl. Klasket e oa bet dafariñ kefluskerioù nevez en Verdeja 2 ha treiñ ar Verdeja 1 en ur c'hanol emlusker, met paouezet e oa bet ar steuñv a-benn ar fin met ket en un doare ofisiel. E plas e oa bet soñjet kaout tankoù [[stadunanat]] [[M47 Patton]] e 1954 dre ar [[Mutual Defense Assistance Act]].<ref>Manrique & Molina, p. 31</ref> Ur c'hentpatrom stumm kanol emlusker 75 mm<ref name = "EdT">Ministrerezh difenn Spagn, ''Materiales''</ref> hag ar Verdeja 2 a zo bet lakaet war ziskouez abaoe penn-kentañ ar bloavezhioù 1990.<ref>Núñez, p. 85</ref>
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Tankoù an Eil Brezel-bed}}
[[Rummad:Tankoù skañv]]
[[Rummad:Tankoù an Eil Brezel-bed]]
bihuapel958xhh5jdyppf2gkxsho94s
Berchtesgaden
0
179721
2186824
2026-03-31T19:28:00Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "[[Restr:The Watzman 8-15-2010.jpg|dehou|250x250px]] '''Berchtesgaden''' zo ur gêr e [[Alpoù]] [[Bavaria]], en [[Alamagn]]. E 180 km e gevred da [[München|Vünchen]] emañ, hag en un 20 kilometr bennak e su [[Salzburg]] ([[Aostria]]) emañ. {{formatnum:7697}} annezad a oa e 2024<ref>{{de}} ''[https://www.statistik.bayern.de/mam/produkte/veroffentlichungen/statistische_berichte/a1210c_202400.pdf Einwohnerzahlen. Stand: 31. Dezember 2024]'', Bayerisches Landesamt für..."
2186824
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:The Watzman 8-15-2010.jpg|dehou|250x250px]]
'''Berchtesgaden''' zo ur gêr e [[Alpoù]] [[Bavaria]], en [[Alamagn]]. E 180 km e gevred da [[München|Vünchen]] emañ, hag en un 20 kilometr bennak e su [[Salzburg]] ([[Aostria]]) emañ. {{formatnum:7697}} annezad a oa e 2024<ref>{{de}} ''[https://www.statistik.bayern.de/mam/produkte/veroffentlichungen/statistische_berichte/a1210c_202400.pdf Einwohnerzahlen. Stand: 31. Dezember 2024]'', Bayerisches Landesamt für Statistik (pellgarget d'an 31/03/2026)</ref>. Ur greizenn ski eo. Ul lodenn vihan eus [[Park Broadel Berchtesgaden]] zo er gumun.
== Istor ==
Brudet eo Berchtesgaden evit bezañ bet lec'h-bevañ [[Adolf Hitler]] adalek ar bloavezhioù 1930. Hemañ a gasas kalz amzer er [[Berghof]], e annez e karter [[Obersalzberg]]. Ar c'h[[Kehlsteinhaus]], un ti e krec'h ur menez savet evit an [[Naziegezh|nazied]] ha lesanvet « neizh an erev », a oa nepell. D'ar 25 a viz Ebrel 1945 e voe distrujet kalz savadurioù eus Berchtesgaden en ur vombezadeg gant 275 nijerez [[Avro Lancaster|Lancaster]] eus ar [[Royal Air Force]]. Tapet e voe ar gêr d'ar 4 a viz Mae war-lerc'h gant soudarded eus an [[3de rannarme troadegiezh (SUA)|3de rannarme troadegiezh]] stadunanat hag an [[Eil rannarme hobregonet]] gall.
<gallery heights="150" caption="Skeudennoù">
Bartholomae-2005.jpg|<center>An iliz Sant Bartholomä e Königssee.</center>
Konigsee obersee5.jpg|<center>An [[Obersee (Königssee)|Obersee]] e penn ar c'hKönigssee, gant e lamm-dour.</center>
Königssee 270604.jpg|<center>Ar c'h[[Königssee]].</center>
Kehlsteinhaus Obersalzberg Bavaria Germany 2004.jpg|<center> Ar c'h[[Kehlsteinhaus]].</center>
Schlossplatz 180 Grad-Tag.jpg|An abati kozh.
Maria Gern 1.jpg|Kêriadenn Maria Gern hag hec'h iliz eus an XVIII{{vet}} kantved.
St._Peter_und_Johannes_der_Täufer_Berchtesgaden_01.jpg|Iliz Sant-Per-ha-Sant-Yann-Vadezour.
</gallery>
== Liamm diavaez ==
* {{De}} [https://www.gemeinde.berchtesgaden.de/startseite Lec'hienn ofisiel]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêrioù Bavaria]]
qbs60h4wq2j685t7rpqi7d70hon6itl
Implijer:Kanevedennig
2
179722
2186839
2026-04-01T07:08:43Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "{{degemermat nevez}} --~~~~"
2186839
wikitext
text/x-wiki
{{degemermat nevez}} --[[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 1 Ebr 2026 da 07:08 (UTC)
h9gv2k4jiz12uz36pw1cshnvwn5slgj
2186840
2186839
2026-04-01T07:09:42Z
Kestenn
14086
2186840
wikitext
text/x-wiki
{{degemermat nevez}}
[[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 1 Ebr 2026 da 07:08 (UTC)
9bbmbuzm6hs99snp59gjfpg2rqhl6h4
Arme Spagn
0
179723
2186844
2026-04-01T08:24:30Z
Dishual
612
Lañs dister
2186844
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Tirlu Spagn''' ([[spagnoleg]]: ''Ejército de Tierra'', brezhoneg: arme an douar) eo skourr [[tirlu]] [[nerzhioù lu Spagn]] ha kefridiet gant oberiadurioù [[Brezel war zouar|milourel war zouar]]. Bez eo unan eus an [[arme a vicher|armeoù]] koshañ er bed, ken kozh hag ar {{XVvet kantved}}.
An arme spagnol a zo bet oberiant abaoe ren ar [[rouaned katolik]] [[Fernando II Aragon|ar roue Fernado II]] hag ar [[Izabel Iañ Kastilha|rouanezh Izabel Iañ]] (fin ar XVvet kantved). Koshañ skourr nerzhioù lu Spagn, kefridiet eo gant difennerezh [[LEdenez Sapgn]], [[Balearez]], [[Kanariez]], [[Melilla]], [[Ceuta]] hag [[Plaza de soberanía|inizi spagnol norzh Afrika]].
[[Rummad:Tirluioù]]
[[Rummad:Nerzhioù lu Spagn]]
r1xi9m1o3st7im99eg3xbaq3stnjrzq
2186845
2186844
2026-04-01T08:28:34Z
Dishual
612
2186845
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Tirlu Spagn''' ([[spagnoleg]]: ''Ejército de Tierra'', brezhoneg: arme an douar) eo skourr [[tirlu]] [[nerzhioù lu Spagn]] ha kefridiet gant oberiadurioù [[Brezel war zouar|milourel war zouar]]. Bez eo unan eus an [[arme a vicher|armeoù]] koshañ er bed, ken kozh hag ar {{XVvet kantved}}.
An arme spagnol a zo bet oberiant abaoe ren ar [[rouaned katolik]] [[Fernando II Aragon|ar roue Fernado II]] hag ar [[Izabel Iañ Kastilha|rouanezh Izabel Iañ]] (fin ar XVvet kantved). Koshañ skourr nerzhioù lu Spagn, kefridiet eo gant difennerezh [[Ledenez Sapgn]], [[Balearez]], [[Kanariez]], [[Melilla]], [[Ceuta]] hag [[Plaza de soberanía|inizi spagnol norzh Afrika]].
[[Rummad:Tirluioù]]
[[Rummad:Nerzhioù lu Spagn]]
hwhk8q5ylyycvn7mbl3q520h6bvlkji
2186846
2186845
2026-04-01T08:28:46Z
Dishual
612
Dishual en deus kaset ar bajenn [[Tirlu Spagn]] da [[Arme Spagn]]
2186845
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Tirlu Spagn''' ([[spagnoleg]]: ''Ejército de Tierra'', brezhoneg: arme an douar) eo skourr [[tirlu]] [[nerzhioù lu Spagn]] ha kefridiet gant oberiadurioù [[Brezel war zouar|milourel war zouar]]. Bez eo unan eus an [[arme a vicher|armeoù]] koshañ er bed, ken kozh hag ar {{XVvet kantved}}.
An arme spagnol a zo bet oberiant abaoe ren ar [[rouaned katolik]] [[Fernando II Aragon|ar roue Fernado II]] hag ar [[Izabel Iañ Kastilha|rouanezh Izabel Iañ]] (fin ar XVvet kantved). Koshañ skourr nerzhioù lu Spagn, kefridiet eo gant difennerezh [[Ledenez Sapgn]], [[Balearez]], [[Kanariez]], [[Melilla]], [[Ceuta]] hag [[Plaza de soberanía|inizi spagnol norzh Afrika]].
[[Rummad:Tirluioù]]
[[Rummad:Nerzhioù lu Spagn]]
hwhk8q5ylyycvn7mbl3q520h6bvlkji
2186862
2186846
2026-04-01T11:39:16Z
Kestenn
14086
2186862
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Tirlu Spagn''' ([[spagnoleg]] : ''Ejército de Tierra'', brezhoneg : arme-zouar) eo skourr [[tirlu]] [[nerzhioù lu Spagn]], kefridiet gant oberiadurioù [[Brezel war zouar|milourel war zouar]]. Bez eo unan eus an [[arme a vicher|armeoù]] koshañ er bed, ken kozh hag ar {{XVvet kantved}}.
An arme spagnol a zo bet oberiant abaoe ren ar [[rouaned katolik]] [[Fernando II Aragon|ar roue Fernando II]] hag ar [[Izabel Iañ Kastilha|rouanez Izabel Iañ]] (fin ar XV{{Vet}} kantved). Koshañ skourr nerzhioù lu Spagn eo, ha kefridiet eo gant difennerezh lodenn al [[ledenez iberek]] dindan he dalc'h, [[Balearez]], [[Kanariez]], [[Melilla]], [[Ceuta]] hag [[Plaza de soberanía|inizi spagnol norzh Afrika]].
[[Rummad:Tirluioù]]
[[Rummad:Nerzhioù lu Spagn]]
85xrb2f0pjcxj2wpur6axvq6tio8325
Tirlu Spagn
0
179724
2186847
2026-04-01T08:28:46Z
Dishual
612
Dishual en deus kaset ar bajenn [[Tirlu Spagn]] da [[Arme Spagn]]
2186847
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[Arme Spagn]]
9dqdjq3kj98xtjmzid3xpfx3t3nbczs